I ACa 2111/22

I ACa 2111/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 marca 2024 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi Wydział I Cywilny

w składzie:

Przewodniczący

Sędzia SA

Krzysztof Depczyński (spr.)

Sędziowie:

Sędzia SA

Jarosław Pawlak

Sędzia SA

Elżbieta Zalewska – Statuch

Protokolant

Weronika Stokowska

porozpoznaniuwdniu 22 lutego 2024 r. w Łodzi

na rozprawie

sprawyzpowództwa B. S.

przeciwko D. G. (1)

o ochronę dóbr osobistych i zapłatę

na skutekapelacji pozwanego

odwyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu

z dnia 20 lipca 2022 r.

sygn. akt I C 1700/21

1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I. na następujący:

I. zobowiązuje D. G. (1) do osobistego złożenia oświadczenia o następującej treści: „Ja, D. G. (1), przepraszam Panią B. S. za naruszenie jej dóbr osobistych przez treść interpelacji nr (...) z dnia 18 sierpnia 2021 r. do Prezydenta Miasta K., gdzie użyłem sformułowania, które naruszyło dobra osobiste Pani B. S., jakoby Pani B. S. miała niejednoznaczną historię zawodowo – samorządową. Jest to stwierdzenie całkowicie nieprawdziwe oraz krzywdzące dla Pani B. S.”,

przy czym oświadczenie to winno być złożone na pierwszej sesji Rady Miasta następującej po uprawomocnieniu się wyroku, oddalając powództwo w pozostałym zakresie;

2. oddala apelację pozwanego w pozostałym zakresie;

3. zasądza od D. G. (1) na rzecz B. S. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienie się orzeczenia tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

I ACa 2111/22

Wyrokiem z 20 lipca 2022 r. w sprawie z powództwa B. S. przeciwko D. G. (1), o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, Sąd Okręgowy w Kaliszu:

I/ zobowiązał pozwanego D. G. (1) do złożenia oświadczenia następującej treści: „Ja, D. G. (1), przepraszam Panią B. S. za naruszenie jej dóbr osobistych przez treść interpelacji nr (...) z dnia 18 sierpnia 2021 r. do Prezydenta Miasta K., gdzie użyłem sformułowania, które naruszyło dobra osobiste Pani B. S., jakoby Pani B. S. miała niejednoznaczną historię zawodowo – samorządową. Jest to stwierdzenie całkowicie nieprawdziwe oraz krzywdzące dla Pani B. S..”, przy czym oświadczenie to winno być odczytane przez pozwanego osobiście podczas sesji Rady Miasta następującej bezpośrednio po uprawomocnieniu się wyroku oraz opublikowane:

1/ w wydaniu papierowym tygodnika (...), na stronie pierwszej, czcionką T. N. R. o rozmiarze 14, w kolorze czarnym, w ramce z czarnymi konturami i białym wypełnieniem, bez jakichkolwiek odniesień i komentarzy do treści oświadczenia,

2/ na portalu informacyjnym www.życiekalisza.pl na stronie głównej przez dwa tygodnie, czcionką T. N. R., o rozmiarze 20, w kolorze czarnym, w ramce z czarnymi konturami i białym wypełnieniem, bez jakichkolwiek odniesień i komentarzy do treści oświadczenia, tak, by po wyświetleniu rzeczonej strony internetowej oświadczenie było widoczne bez dokonywania jakichkolwiek czynności ani nie było zasłonięte przez reklamy czy też treści odciągające uwagę od oświadczenia,

3/ na portalu internetowym www.faktykaliskie.pl na stronie głównej przez dwa tygodnie, czcionką T. N. R., o rozmiarze 20, w kolorze czarnym, w ramce z czarnymi konturami i białym wypełnieniem, bez jakichkolwiek odniesień i komentarzy do treści oświadczenia, tak, by po wyświetleniu rzeczonej strony internetowej oświadczenie było widoczne bez dokonywania jakichkolwiek czynności ani nie było zasłonięte przez reklamy czy też treści odciągające uwagę od oświadczenia,

4/ na portalu internetowym www.latarnikkaliski.pl na stronie głównej przez dwa tygodnie, czcionką T. N. R., o rozmiarze 20, w kolorze czarnym, w ramce z czarnymi konturami i białym wypełnieniem, bez jakichkolwiek odniesień i komentarzy do treści oświadczenia, tak, by po wyświetleniu rzeczonej strony internetowej oświadczenie było widoczne bez dokonywania jakichkolwiek czynności ani nie było zasłonięte przez reklamy czy też treści odciągające uwagę od oświadczenia

– w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku na własny koszt;

II/ zasądził od pozwanego na rzecz (...) Szkoły Podstawowej (...) w K. kwotę 1.000 zł tytułem świadczenia na cel społeczny;

III/ w pozostałej części oddalił powództwo;

IV/ zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.707 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 1.007 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Powyższy wyrok został oparty na następujących

ustaleniach faktycznych:

W maju 2021 r. odbył się konkurs na stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego Nr (...) w K., którego poprzednią dyrektor M. K. (1) odwołano ze stanowiska. W wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego stanowisko dyrektora ww. placówki na okres od dnia 1 września 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2026 r. powierzono powódce B. S.. B. S. w 2000 r. ukończyła studia na (...) w P. Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej, uzyskując tytuł licencjata, natomiast w 2005 r. na tym samym kierunku uzyskała tytuł magistra. W zawodzie nauczyciela pracuje od dnia 1 września 2003 r., kiedy to zatrudniono ją na stanowisku nauczyciela stażysty w Zespole Szkół w L.. W 2009 r. uzyskała stopień awansu zawodowego nauczyciel kontraktowy, w 2012 r. – nauczyciel mianowany, natomiast w 2017 r. – nauczyciel kontraktowy, uzyskując ocenę wyróżniającą. Od 2009 r. powódce zostało powierzone stanowisko wicedyrektora ww. placówki. Powódka ukończyła studia podyplomowe na następujących kierunkach: wychowania fizycznego dla nauczycieli (2005 r.), przedsiębiorczości z doradztwem zawodowym (2013 r.), oligofrenopedagogiki – edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną (2016 r.), edukacji w zakresie nauczania historii z elementami edukacji europejskiej (2018 r.). Wykonując zawód nauczyciela, powódka w celu doskonalenia zawodowego oraz poszerzania wiedzy, w tym również z zakresu szeroko pojętej psychologii, uczestniczyła w ponad 50 kursach i szkoleniach, uzyskując każdorazowo dokument potwierdzający jej udział. W 2018 r., za zgodą dyrektora Zespołu Szkół w L., podjęła dodatkowe zatrudnienie w Powiatowej Poradni P. – Pedagogicznej w O. w charakterze doradcy zawodowego. W 2019 r. powódka otrzymała nagrodę starosty (...) z okazji Dnia (...) Narodowej.

Powódka pozostawała zatrudniona w Zespole Szkół w L. do dnia 30 września 2020 r., kiedy to złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę. Powyższa decyzja poprzedzona była zarządzeniem dyrektora z dnia 4 czerwca 2020 r. o odwołaniu jej ze stanowiska wicedyrektora w związku z reorganizacją szkoły, popartym przez 24 na 25 nauczycieli tam zatrudnionych, a uchylonym mocą wyroku WSA w Poznaniu z dnia 15 listopada 2020 r. w związku ze stwierdzeniem jego wydania z naruszeniem prawa (brak wskazania przyczyn odwołania). W związku z ww. zarządzeniem powódka wystąpiła również do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w K., który wyrokiem z dnia 16 marca 2021 r. zasądził na jej rzecz odszkodowanie za niezgodne z prawem odwołanie z funkcji wicedyrektora szkoły. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 6 lipca 2021 r.

Powódka od 10 czerwca 2021 r. pełni funkcję prezesa zarządu spółki Geotermia U. im. S. O., o której to okoliczności powódka poinformowała Wydział (...) Urzędu Miasta w K., informowała o tym również w czasie rozmów kwalifikacyjnych. Fakt ten nie został oceniony jako stojący na przeszkodzie wykonywaniu przez powódkę zawodu nauczyciela czy pełnieniu funkcji dyrektora szkoły.

O wynikach konkursu była dyrektor szkoły poinformowała pozwanego D. G. (1), pełniącego funkcję radnego Rady Miejskiej w K., zgłaszając swoje zastrzeżenia co do faktu powołania na to stanowisko osoby, z której udziałem toczą się procesy sądowe, wątpliwości byłej dyrektor budziły również wyniki matur z języka polskiego, jakie osiągnęli uczniowie Zespołu Szkół w L. w okresie, w którym powódka była wicedyrektorem tej placówki i uczyła w niej języka polskiego. W interpelacji z dnia 18 sierpnia 2021 r. skierowanej do Prezydenta Miasta K., pozwany stwierdził, że niepokoją go przebiegi oraz wyniki konkursów na dyrektorów szkół w K.. Pozwany zawarł w ww. piśmie m.in. stwierdzenie: „Obecnie najbardziej zabolało mnie oddanie Szkoły Podstawowej nr (...) im. J. P. w ręce obcej środowisku osoby, z niejednoznaczną historią zawodowo – samorządową i opiniami jej towarzyszącej. Ten kontrowersyjny wybór zastąpił wspaniałą dyrektorkę, która z sukcesami budowała tą szkołę przez wiele lat, zarówno pod względem infrastrukturalnym, jak i dydaktycznym, kadrowym, społecznym, lokalnym i kulturalnym. W mojej ocenie skrzywdzono zarówno dotychczasową dyrektor, jak i wyrządzono szkodę samej szkole i lokalnej społeczności. (…)”. Pozwany zwrócił się również o delegowanie w skład komisji konkursowych radnych Rady Miasta będących członkami Komisji Edukacji Narodowej, opozycyjnych wobec urzędującego prezydenta. W odpowiedzi na interpelację prezydent miasta przybliżył pozwanemu przepisy dotyczące trybu wyłaniania dyrektorów placówek oświaty oraz uzasadnił brak prawnej możliwości uczestniczenia przez osoby sprawujące mandat radnego w komisji konkursowej, powołując się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych oraz NSA. Przed wystosowaniem interpelacji pozwany nie kontaktował się z nauczycielami zatrudnionymi w (...) nr 3 w K. i nie konsultował z nimi jej treści.

W dniu 14 września 2021 r. na stronie internetowej www.zyciekalisza.pl ukazał się artykuł pt. „Podejrzane konkursy na dyrektorów szkół”, zawierający obszerne fragmenty pochodzące z interpelacji autorstwa pozwanego, w tym dotyczące powódki. Tekst ten ukazał się również w papierowym wydaniu gazety z dnia 15 września 2021 r.

W dniu 17 września 2021 r. na stronie internetowej www.latarnikkaliski.pl ukazał się artykuł pt. „Gorąco wokół obsady dyrektora (...) nr 3 – mamy komentarz D. G. i oświadczenie nauczycieli”. W treści artykułu przytoczono fragment listu, jaki dziesięcioro nauczycieli z grona pedagogicznego (...) Nr 3 skierowało do redakcji w odpowiedzi na interpelację pozwanego, wskazująca, że jego wypowiedź znajduje oparcie wyłącznie w jego opinii, która sformułowana została na podstawie niesprawdzonych informacji i stanowi bezpodstawne pomówienie. Nauczyciele zwrócili uwagę również na szereg uchybień osoby poprzednio zatrudnionej na stanowisku dyrektora (...) Nr 3. Komentując przytoczone stwierdzenia, pozwany wskazał na posiadane przez siebie informacje o cyt. „konfliktach i związanych z tym procesach, jakie wynikły z pracą na stanowisku kierowniczym w szkole w L.”. Dalej pozwany stwierdził: „Nie znam dotąd przypadku, gdy ktoś specjalizujący się w szkolnictwie trafia do zarządów spółek, a potem wraca do szkoły w innym mieście i obcym środowisku. Wiem też o odejściach kadry z tej szkoły po takim, a nie innym rozstrzygnięciu konkursu. (…)”. Również w dniu 17 września 2021 r. na stronie internetowej www.zyciekalisza.pl ukazał się artykuł pt. „Protest grona pedagogicznego Szkoły Podstawowej nr (...)”, zawierający odpowiedź nauczycieli tam zatrudnionych na interpelację pozwanego.

W okresie sierpnia i września 2021 r. z pracy w (...) nr 3 w K. zrezygnowało kilka osób, głównie stanowiących ścisłe grono najbliższych współpracowników byłej dyrektor placówki.

W piśmie z dnia 24 września 2021 r. pełnomocnik powódki zwrócił się do pozwanego o zaprzestanie naruszania dóbr osobistych B. S., w szczególności dobrego imienia, a także usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych przez złożenie oświadczenia o treści tam wskazanej, zawierającego przeprosiny, oraz w sposób szczegółowo wymieniony w piśmie. W piśmie z dnia 30 września 2021 r. pozwany odmówił zadośćuczynienia roszczeniom powódki, z uwagi na brak podstaw faktycznych i prawnych zgłoszonych żądań.

Z racji upublicznienia jej we wskazanych mediach o zasięgu lokalnym, interpelacja pozwanego dotycząca wyboru powódki na stanowisko dyrektora (...) Nr 3 w K. odbiła się szerokim echem wśród członków lokalnej społeczności i była przedmiotem dyskusji tak wśród środowiska nauczycielskiego, jak i osób z nim niezwiązanych. W związku ze sformułowaniami użytymi przez pozwanego oraz negatywnym obrazem osoby powódki, jaki z nich wynikał, powódka była gotowa zrezygnować ze stanowiska, które jej powierzono. Treść interpelacji wywołała oburzenie nauczycieli zatrudnionych w (...) nr 3 oraz rodziców dzieci tam uczęszczających, znających sytuację, w jakiej znalazła się szkoła po pełnieniu funkcji jej dyrektora przez M. K..

W październiku 2021 r. na stronie internetowej www.latarnikkaliski.pl opublikowano artykuł pt. „Zostań z nami!”, w którym poinformowano o podjętej przez powódkę decyzji o rezygnacji ze stanowiska dyrektora (...) nr 3 w K. oraz o poparciu dla jej osoby, jakiego udzielili jej uczniowie wraz z nauczycielami i rodzicami. W dniu 12 kwietnia 2022 r. do powódki wystosowano list z poparciem, podpisany przez rodziców uczniów Zespołu Szkolno – (...) w K..

W artykule opublikowanym w dniu 10 listopada 2021 r. na stronie www.faktykaliskie.pl pt. „Nepotyzm, nieprawidłowości finansowe? Trwa kontrola działań byłej dyrektor szkoły na D.” opisano uchybienia i kontrowersje związane z zarządzaniem Szkołą Podstawową nr (...) przez poprzedniczkę powódki, wskazując m.in. na fakt zatrudnienia przez nią córki i męża, którzy rozwiązali stosunek pracy z (...) nr 3 po przegranym konkursie przez poprzednią dyrektor szkoły. Zwrócono uwagę również na innego rodzaju przewinienia, w tym również natury finansowej, jakich miała dopuścić się była dyrektor szkoły. Na końcu artykułu zacytowano fragment interpelacji pozwanego dotyczący powódki oraz odpowiedź grona pedagogicznego na tę interpelację.

Postanowieniem z dnia 2 listopada 2021 r. zostało wszczęte przez Prokuraturę Rejonową w Kaliszu śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. i inne, w stosunku do M. K. (1), pełniącej uprzednio funkcję dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) w K.. Zarządzeniem z dnia 2 maja 2022 r. rzecznik dyscypliny finansów publicznych zwrócił się do powódki m.in. o przedłożenie dokumentów związanych z osobą byłej dyrektor szkoły M. K. (1) oraz związanych z zarządzaniem przez nią placówką z naruszeniem dyscypliny finansów publicznych.

Dokonując oceny prawnej Sąd Okręgowy uznał powództwo oparte na art. 23 k.c. w zw. z art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. za zasadne wskazując, iż z poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych wynika niezbicie, że pozwany dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powódki. Pozwany bowiem w istocie wystosował do Prezydenta Miasta K. interpelację, kwestionując m.in. wybór powódki na stanowisko dyrektora placówki, a co do niej samej skierował zarzut tyleż zagadkowy, ile nieuzasadniony posiadania „dość niejednoznacznej historii zawodowo – samorządowej”. Jak wykazało postępowanie dowodowe, interpelacja pozwanego odbiła się szerokim echem w lokalnej społeczności, ponieważ obszerne jej fragmenty zostały zacytowane w lokalnych mediach, zarówno na stronach internetowych, jak i w wydaniach papierowych. Sytuacja ta była dla powódki tym bardziej krzywdząca, że pozwany nie wyjaśnił, jakie konkretnie ma zastrzeżenia w stosunku do jej osoby, ad hoc przyjmując, że osoba spoza środowiska nauczycieli (...) nie będzie w stanie sprostać wyzwaniom związanym z kierowaniem szkołą. Pozwany ani przed niniejszym procesem, ani w jego trakcie w żadnym miejscu nie odniósł się do chybionych zarzutów związanych z rzekomymi niejasnościami odnośnie odwołania powódki ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół w L. oraz pełnienia przez nią funkcji prezesa zarządu spółki Geotermia U.. W ocenie Sądu a quo tego rodzaju działanie ma charakter tzw. czarnego PR-u, polegającego na podejmowaniu czynności zmierzających do zniszczenia wizerunku danej osoby i jej dobrego imienia. O ile w polityce tego rodzaju nieczyste zagranie stanowi element swego rodzaju gry, dozwolonej, a nawet niekiedy pożądanej, tak w sytuacji, w której trudno dopatrywać się aspektu politycznego, może doprowadzić do katastrofalnych skutków wpływających na czyjeś życie tak zawodowe, jak i prywatne. Sąd Okręgowy zaznaczył, że zgromadzone w sprawie dowody wykazały niezbicie, że powódka nie tylko dotychczas z sukcesami pełniła powierzone jej funkcje, tak nauczyciela, jak i wicedyrektora Zespołu Szkół w L., ale również jest osobą, która nieustająco i na bieżąco poszerza swoją wiedzę i podwyższa kwalifikacje, czemu dała dowód kończąc studia podyplomowe na kilku kierunkach oraz biorąc udział w wielu szkoleniach związanych z wykonywanym przez siebie zawodem, a przecież niekoniecznie zgodnych z ukończonym kierunkiem studiów wyższych. Powódka wyjaśniła również kwestię odwołania jej ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół w L., która to decyzja została uznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny za niezgodną z prawem, jak i kwestię pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki Geotermia U., której powódka nie ukrywała w momencie aplikowania na stanowisko dyrektora (...) nr 3 w K.. Sąd Okręgowy podkreślił, że powódka cieszy się sympatią i szacunkiem podległych jej nauczycieli, uczniów i ich rodziców, którzy w związku z interpelacją pozwanego publicznie zabierali głos w jej obronie. Sąd ten dodał, że faktem notoryjnym jest, iż pozwany często i w wielu sprawach korzysta z przysługujących mu jako radnemu, obywatelowi i mieszkańcowi miasta uprawnień do kierowania zapytań i interpelacji oraz do kwestionowania wszelkich decyzji organów samorządowych zarządzających Miastem K.. Tym niemniej po tak wielu latach działalności publicznej i politycznej na szczeblu lokalnym winien staranniej dobierać słowa i ważyć, w stosunku do kogo je kieruje, bowiem nie każda sytuacja, w której zabiera głos, ma tło polityczne i w kategoriach politycznych powinna być rozpatrywana. Niniejsza sprawa jest tego doskonałym przykładem, albowiem wbrew twierdzeniom pozwanego, wybór powódki na stanowisko dyrektora (...) nr 3 w K. podyktowany został głęboką troską o katastrofalny wręcz stan placówki, w jakim zostawiła ją osoba poprzednio sprawująca tę funkcję. Za kuriozalne i zupełnie oderwane od rzeczywistości Sąd ten uznał twierdzenia opisujące poprzednią dyrektor placówki jako „wspaniałą” osobę, która „z sukcesami budowała tą szkołę przez wiele lat, zarówno pod względem infrastrukturalnym, jak i dydaktycznym, kadrowym, społecznym, lokalnym i kulturalnym” wskazując, że przeciwko osobie tej Prokuratura Rejonowa w Kaliszu prowadzi postępowanie w związku z zarzutem przekroczenia uprawnień i innymi, a placówkę zarządzaną przez powódkę niepokoją nieustające kontrole ze strony kuratorium czy rzecznika dyscypliny finansów publicznych, zmierzające do ustalenia skali zaniedbań, jakich dopuściła się poprzednia dyrektor placówki. Do tego aspektu niniejszej sprawy pozwany w żadnej mierze się nie odniósł, a jednakowoż ma ona znaczenie z punktu widzenia dokonanego przez niego w kwestionowanej interpelacji porównania kompetencji i kwalifikacji posiadanych przez powódkę z kompetencjami i kwalifikacjami posiadanymi przez jej poprzedniczkę, szczególnie w kontekście sposobu zarządzania tą samą placówką oświaty.

Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy uwzględnił w całości żądanie powódki, zobowiązując pozwanego do złożenia oświadczenia następującej treści: „Ja, D. G. (1), przepraszam Panią B. S. za naruszenie jej dóbr osobistych przez treść interpelacji nr (...) z dnia 18 sierpnia 2021 r. do Prezydenta Miasta K., gdzie użyłem sformułowania, które naruszyło dobra osobiste Pani B. S., jakoby Pani B. S. miała niejednoznaczną historię zawodowo – samorządową. Jest to stwierdzenie całkowicie nieprawdziwe oraz krzywdzące dla Pani B. S.” poprzez odczytanie go przez pozwanego osobiście podczas sesji Rady Miasta następującej bezpośrednio po uprawomocnieniu się wyroku oraz opublikowanie w wydaniu papierowym tygodnika (...), na stronie pierwszej, czcionką T. N. R. o rozmiarze 14, w kolorze czarnym, w ramce z czarnymi konturami i białym wypełnieniem, bez jakichkolwiek odniesień i komentarzy do treści oświadczenia, a także na portalach internetowych: www.życiekalisza.pl, www.faktykaliskie.pl oraz www.latarnikkaliski.pl na stronie głównej przez dwa tygodnie, czcionką T. N. R., o rozmiarze 20, w kolorze czarnym, w ramce z czarnymi konturami i białym wypełnieniem, bez jakichkolwiek odniesień i komentarzy do treści oświadczenia, tak, by po wyświetleniu rzeczonej strony internetowej oświadczenie było widoczne bez dokonywania jakichkolwiek czynności ani nie było zasłonięte przez reklamy czy też treści odciągające uwagę od oświadczenia – w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku na własny koszt (pkt I. sentencji wyroku).

Częściowemu uwzględnieniu podlegało roszczenie powódki o zasądzenie od pozwanego na rzecz (...) Szkoły Podstawowej (...) w K. kwoty 5.000 zł tytułem świadczenia na cel społeczny jako roszczenie słuszne co do zasady, ale nie co do wysokości. Sąd Okręgowy miał na uwadze, że pozwany dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powódki, kierując pod jej adresem publicznie nieuzasadnioną krytykę przekraczającą umowne granice dyskursu publicznego, a opartą na niesprawdzonych i zmanipulowanych informacjach, oraz bezpodstawnie sugerując, że powódka nie sprosta roli, jaką jej powierzono. Odnosząc się do kwestii celu, na rzecz którego dopuszczalne jest zasądzenie świadczenia pieniężnego w oparciu o art. 448 k.c., Sąd Okręgowy w pełni podzielił argumentację przedstawioną w pozwie, że cel społeczny w rozumieniu cytowanego przepisu to każdy cel, którego realizacja leży w interesie publicznym, a jego realizacja nie jest uzależniona od wpisu do rejestru. Skoro celem (...) jest wspieranie działalności statutowej (w tym edukacyjnej, naukowej i wychowawczej) szkoły poprzez gromadzenie funduszy z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł, przeto – w ocenie tego Sądu - nic nie stoi na przeszkodzie, aby pozwany uiścił wskazaną należność na rzecz tegoż organu szkolnego, tak, aby zasądzona należność służyła działalności, jaką prowadzi placówka oświaty, której dobro tak bardzo leży na sercu pozwanemu, co sam wskazał w treści kwestionowanej interpelacji (pkt II. sentencji wyroku). Żądanie zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie przewyższającej kwotę 1 000 zł, Sąd Okręgowy uznał za zbyt daleko idące i dlatego roszczenie powódki zostało częściowo oddalone. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany zaskarżając go w punktach I, podpunkty 1, 2, 3, 4, II i IV wyroku, zarzucając:

1/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnych faktów i twierdzeń powódki wynikających z przesłuchania powódki polegających na tym, że:

- jak twierdziła powódka na rozprawie w dniu 07.03.2022 r. jedyną osobą, która odeszła po objęciu przez powódkę stanowiska była wicedyrektor szkoły, która mimo propozycji pracy na 1,5 etatu zrezygnowała z niej, gdy dowiedziała się, że nie będzie wicedyrektorem;

- powódka przygotowywała do matury w 2019 r. 7-8 osób;

- jak twierdziła powódka na rozprawie w dniu 07.03.2022 r. o powołaniu jej na prezesa spółki informowała w czasie rozmów kwalifikacyjnych;

- odwołanie powódki ze stanowiska wicedyrektora szkoły w L. nastąpiło przed okresem pełnienia tej funkcji przez powódkę, 25 osób uczestniczyło w posiedzeniu, 24 osoby były za odwołaniem, jeden głos był przeciw i był to głos powódki, a jednocześnie odwołanie powódki z tej funkcji nie było zgodne z procedurą, powódka odwołała się do sądu administracyjnego, gdzie uzyskała pozytywne dla niej orzeczenie;

- w związku z zatrudnieniem powódki w szkole w L. były dwie sprawy, w sądzie pracy i sądzie administracyjnym, skończyły się pozytywnie dla powódki, na dzień 07.03.2022 r. toczyła się sprawa w Sądzie Okręgowym z powództwa powódki w sprawie mobbingu powódki;

- w K. powódka pracowała tylko na zastępstwo w szkole podstawowej i zespole szkół budowlanych;

- jak twierdziła powódka na rozprawie w dniu 07.03.2022 r. pozwany naruszył jej dobre imię twierdząc, że ma ona niejednoznaczną historię zawodowo-samorządową i niejednoznaczną opinię;

- powódka funkcję Prezesa Geotermii pełni od marca 2021 r.;

- dyrektor w L. twierdził, że na wicedyrektora z uwagi na reorganizację musi powołać nauczyciela od przedmiotów zawodowych i tak też uczynił;

2/ naruszenie art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnych faktów i twierdzeń pozwanego wynikających z przesłuchania pozwanego polegających na tym, że:

- nauczyciele opowiadali pozwanemu kontrowersje, jakie miały miejsce w szkole w L. i o pracy powódki w Geotermii, mówili że powódka się przebranżowiła i zamieniła edukację na działalność komunalną;

- pozwany dowiedział się o kontrowersjach w szkole w L., których skutkiem było to, że na trzy miesiące przed upływem kadencji, zdecydowano się odwołać powódkę ze stanowiska;

- pozwany jest radnym, piastuje mandat i wyraża swoje wątpliwości, interpelacja jest oficjalnym sposobem procedowania w sprawie;

- osoby, które zgłaszały pozwanemu zastrzeżenia i z którymi pozwany rozmawiał przed wystosowaniem interpelacji mówiły, że znają powódkę z jej konfliktowości i procesowości i nie chcą być osobiście wplątane w sprawę;

- pozwany jako radny był proszony, aby być głosem (...) oświaty i podnieść zastrzeżenia zgłaszane w związku z konkursami na dyrektorów szkół w K.;

- kadra, pracownicy szkoły boją się sytuacji konfliktowej;

- społeczność lokalna miała informację o sytuacji w L. i wyrażała obawy;

- dla pozwanego niejednoznaczne były konfliktowość, procesowość, zarzuty mobbingowe ze strony powódki, jakość pracy powódki, która została oceniona zewnętrznie przez wyniki matur, sytuacja, że ktoś, kto jest zawodowo formowany na nauczyciela zajmuje funkcje w spółce komunalnej;

- poprzednia dyrektor składała pozwanemu zastrzeżenia co do łączenia funkcji dyrektora szkoły i pracy w spółce, ale nie musiała tego robić, bo pozwany będąc wiceprezydentem też widział ile pracy i zaangażowania wymaga funkcja dyrektora szkoły;

- powódka nie była obiektem zainteresowania pozwanego, obiektem zainteresowania pozwanego było i jest dobro wspólnoty samorządowej, pozwany nigdy nie oceniał kwalifikacji powódki, a wszystkie jednoznacznie negatywne opinie o powódce zamienił na niejednoznaczną i brak opinii w tym zakresie;

- przed interpelacją pozwanego pojawiły się zarzuty co do wyników matur w szkole w L. wówczas, gdy powódka nauczała tam języka polskiego i jednocześnie była wicedyrektorem w tej szkole;

3/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnych faktów wynikających z przesłuchania świadka M. K. (1) polegających na tym, że:

- po rozstrzygniętym konkursie zwracali się do świadka M. K. (1) rodzice i nauczyciele, społeczność lokalna z zastrzeżeniami co do trybu, zasad i kryteriów, według jakich odbywa się wyłanianie z kandydatów dyrektora, co do tego, że komisja konkursowa nie wzięła pod uwagę, że kandydatka nie jest aktywnym nauczycielem w momencie stawania do konkursu, przebranżowiła się, pełni funkcję Prezesa w spółce komunalnej znajdującej się w innym województwie, podczas gdy dyrektor ma zabronione branie nadgodzin i nie ma mowy o zatrudnieniu dyrektora w innej placówce, które to zastrzeżenia świadek M. K. (1) zgłosiła pozwanemu jako radnemu, który im pomagał, chodziło o dobro szkoły i uczniów;

- po konkursie rodzice, społeczność, byli pracownicy zespołu szkół, w którym powódka pracowała zgłaszali, że powódka już nie jest nauczycielem, przebranżowiła się, pełni funkcję Prezesa, szkoła w D. ma dobre wyniki, zawsze jest w czołówce, a powódka, która pełniła funkcję wicedyrektora, a również była nauczycielem języka polskiego miała katastrofalne wyniki z matur;

- w czasie, gdy powódka uczyła języka polskiego w szkole w L. i miała katastrofalne wyniki matur była też wicedyrektorem, dziwna sytuacja była, że krótko przed zakończeniem roku Rada Pedagogiczna zażądała odwołania powódki ze stanowiska;

- z powódką w szkole w L. został rozwiązany stosunek pracy, było to niezgodne z prawem, bo wicedyrektora nie można odwołać;

- do czego musiało dochodzić, że nauczyciele, dyrektor byli tak zdesperowani, że posunęli się na takie kroki, powódka miała konflikt z nauczycielami w szkole w L., była uwikłana w liczne procesy sądowe w związku z pracą w tej szkole;

- były obawy rodziców o wyniki nauczania w szkole w K., szkoła zawsze miała bardzo dobre wyniki, była w czołówce, któregoś roku byliśmy najlepsi w Polsce, na pewno w województwie, szkoła zawsze miała bardzo dobre wyniki w nauce;

- działalność powódki zupełnie nie była pokrewna ponieważ w momencie konkursu powódka nie była czynnym nauczycielem tylko była Prezesem spółki w U., na pewno w spółce komunalnej, gdzie zupełnie nie było to spokrewnione z pracą pedagogiczną w szkole;

- w związku z tym, że powódka była Prezesem spółki były zgłaszane obawy obniżenia poziomu nauczania czy też organizacji, było niepokojące to, że kierowanie spółką i kierowanie zespołem szkolno-przedszkolnym podlega zupełnie innym przepisom prawa, zupełnie różne funkcje ma szkoła, przedszkole, jak spółka, w której powódka jest Prezesem, rodzice pytali czy to jest prawda i jak to wygląda i w jaki sposób będzie powódka dysponować czasem, w jaki sposób to rozłoży, skoro w szkole w K. ma pełen etat i jest Prezesem spółki, gdzie już ustawodawca przewidział, że zakres obowiązków dyrektora szkoły, a w tym przypadku szkoły i przedszkola, dwóch jednostek ma tak szeroki zakres, zmniejszone godziny dydaktyczne i tak jak nadmieniała świadek nie wolno im było i nie wolno do dnia dzisiejszego mieć nadgodzin ani zatrudnienia w innych szkołach, były obawy w jaki sposób powódka to rozwiąże;

- po wyborze powódki na dyrektora miały miejsce odejścia dotychczasowych pracowników, w momencie, w którym było wiadomo, wybór został zatwierdzony, kilku, może kilkunastu pracowników odeszło do innych szkół, bo im się nadarzyła taka okazja, żeby nie mieć kontaktu z powódką, w związku z tym żeby nie być uwikłanym w jakieś sytuacje roszczeniowe, nauczyciel historii K. R., Pani R., N., zaraz po rozpoczęciu roku Pani S. S., K. D.;

- świadek nie miała rozmowy kwalifikacyjnej podczas konkursu na dyrektora;

- Pani R. odeszła, w ostatniej chwili, żeby odejść ze szkoły wystartowała w konkursie na dyrektora w K., bo to już był ostatni moment, ale żeby nie pracować w danej szkole, z tego co pamiętam to był ostatni tydzień wakacji;

- zastrzeżenia pojawiły się zaraz po wygranym konkursie, zaraz po wygranym konkursie świadek zgłosiła zastrzeżenia do pozwanego;

4/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnego faktu wynikającego z przesłuchania świadka B. K. polegającego na tym, że świadek pracuje w szkole, w której dyrektorem jest powódka;

5/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnego faktu wynikającego z przesłuchania świadka M. M. polegającego na tym, że świadek pracuje w szkole, w której dyrektorem jest powódka;

6/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnego faktu wynikającego z przesłuchania świadka J. G. polegającego na tym, że świadek pracuje w szkole, w której dyrektorem jest powódka;

7/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnego faktu wynikającego z przesłuchania świadka I. J. polegającego na tym, że świadek pracuje w szkole, w której dyrektorem jest powódka;

8/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnego faktu wynikającego z przesłuchania świadka A. H. polegającego na tym, że świadek pracuje w szkole, w której dyrektorem jest powódka;

9/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnego faktu wynikającego ż przesłuchania świadka I. K. polegającego na tym, że świadek pracuje w szkole, w której dyrektorem jest powódka;

10/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnych faktów wynikających z interpelacji pozwanego z dnia 18.08.2021 r. w sprawie konkursów na dyrektorów szkół, polegających na tym, że:

- sporządzając i wystosowując przedmiotową interpelację pozwany działał jako Radny Rady Miasta K., w wykonaniu własnych obowiązków jako radnego, w uzasadnionym interesie społecznym,

- przedmiotowa interpelacja pozwanego ukierunkowana jest na sprawę konkursów na dyrektorów szkół i problem z nim związany, a nie na osobę powódki,

- przedmiotowa interpelacja pozwanego nie odnosi się personalnie do powódki;

- przedmiotowa interpelacja pozwanego nawiązuje do konkursów w kilku różnych szkołach,

11/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnych faktów wynikających z protokołu nr (...). (...) zebrania Rady Pedagogicznej z dnia 22.05.2020 r. w Zespole Szkół Nr (...) w L. (załączonego do odpowiedzi na pozew z dnia 30.12.2021 r.), polegających na tym, że:

- powódka została odwołana ze stanowiska zastępcy dyrektora Zespołu Szkół Nr (...) w L. na krótko przed upływem okresu jej powołania na to stanowisko;

- wskazywanym przez dyrektora Zespołu Szkół Nr (...) w L. powodem odwołania powódki ze stanowiska zastępcy dyrektora na krótko przed upływem okresu jej powołania na to stanowisko było to, że szkoła stała się szkołą typowo zawodową, który to powód uznać należy za iluzoryczny dla odwołania powódki że stanowiska zastępcy dyrektora na krótko przed upływem okresu jej powołania i większością 24 na 25 głosów, z których jeden głos przeciw pochodził od samej powódki, jak wskazała ona w czasie swojego przesłuchania na rozprawie w dniu 07.03.2022 r. - to zaś świadczy o dużej determinacji dyrektora i nauczycieli Zespołu Szkół Nr (...) w L., aby zakończyć współpracę z powódką,

12/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnego faktu wynikającego z artykułu „Wyniki matur-w K. niezłe, a w powiecie tragedia” zamieszczonego na portalu zyciekalisza.pl (załączonego do odpowiedzi na pozew z dnia 30.12.2021 r. polegającego na tym, że:

- wyniki egzaminów maturalnych w roku 2019 w K. były powyżej wyników w województwie (...), podczas gdy wyniki w szkołach powiatu (...), w tym w Zespole Szkół Nr (...) w L. określone zostały jako tragiczne, przy czym jak wskazała sama powódka w czasie swojego przesłuchania na rozprawie w dniu 07.03.2022 r. wówczas to ona przygotowywała 7-8 uczniów z 16 uczniów zdających z Zespołu Szkół Nr (...) w L. do matury z języka polskiego, a to będąc jednocześnie wicedyrektorem szkoły,

13/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnego faktu wynikającego z wydruków informacji dotyczących wyników matur 2019 zamieszczonych na stronie internetowej Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w P., w tym zdawalności egzaminu maturalnego w sesji majowej 2019, średnich wyników procentowych egzaminów pisemnych na poziomie podstawowym - sesja wiosenna 2019, średnich wyników procentowych egzaminów pisemnych na poziomie rozszerzonym - sesja wiosenna 2019, wyników szkół - matura 2019, język polski 2019 (załączonych do odpowiedzi na pozew z dnia 30.12.2021 r.), polegającego na tym, że:

- Ś. wyniki procentowe egzaminów pisemnych na poziomie podstawowym w sesji wiosennej 2019 w województwie (...) w powiecie (...) z języka polskiego to 29,59 %, podczas gdy dla porównania w Mieście K. było to 54,71 %; Ś. wyniki procentowe egzaminów pisemnych na poziomie rozszerzonym w sesji wiosennej 2019 w województwie (...) w powiecie (...) z języka polskiego to 18,67 %, podczas gdy dla porównania w Mieście K. było to 48,23 %: Średni wynik procentowy w województwie (...), powiecie (...), szkole: Technikum nr 1 im. (...). W. B. w L., średni wynik procentowy egzaminu ustnego obowiązkowego z języka polskiego to 60,23 %, zaś średni wynik procentowy egzaminu pisemnego ha poziomie podstawowym z języka polskiego to 24,69 % (Wyniki szkół - matura 2019, język polski 2019, strona nr 8), przy czym jak wskazała sama powódka w czasie swojego przesłuchania na rozprawie w dniu 07.03.2022 r. wówczas to ona przygotowywała 7-8 uczniów z 16 uczniów zdających z Zespołu Szkół Nr (...) w L. do matury z języka polskiego, a to będąc jednocześnie wicedyrektorem szkoły;

14/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnych faktów wynikających z wydruków KRS podmiotu (...) SPÓŁKA Z OGRANICZONA ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ aktualnego z dnia 19.11.2021 r., aktualnego z dnia 30.12.2021 r., pełnego z dnia 30.12.2021 r. polegających na tym, że:

- powódka pełniła i najprawdopodobniej nadal pełni funkcję Prezesa Zarządu podmiotu (...) SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, to jest spółki o znacznym kapitale zakładowym w wysokości 11.379.000 zł, której wspólnikami są Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. oraz Gmina U., a zatem aktywność powódki jako Prezesa przedmiotowej spółki pozostaje w związku z działalnością samorządową,

- działalność podmiotu (...) SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, którego Prezesem Zarządu była i najprawdopodobniej nadal jest powódka jest działalnością gospodarczo ściśle wyspecjalizowaną, wymagającą znacznego zaangażowania, w tym czasowego i pozostającą w całkowitym oderwaniu od szkolnictwa,

- powódka pełniła i najprawdopodobniej nadal pełni funkcję Prezesa Zarządu spółki kapitałowej, której siedziba znajduje się w innym województwie i w znacznej odległości od szkoły w K., w której powódka zajmuje stanowisko dyrektora,

15/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnego faktu wynikającego z oświadczenia majątkowego powódki jako kierownika jednostki organizacyjnej gminy z dnia 30.09.2021 r., złożonego w dniu 01.10.2021 r, i wydruku życzeń świątecznych w roku 2021 ze strony internetowej podmiotu (...) SPÓŁKA Z OGRANICZONA ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (załączonych do odpowiedzi na pozew z dnia 30.12.2021 r.), polegającego na tym, że:

- powódka pełniąc funkcję Prezesa Zarządu podmiotu (...) SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ i jednocześnie będąc kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy - dyrektorem szkoły w K., złożyła oświadczenia „nie dotyczy" w odniesieniu do prowadzenia działalności gospodarczej, do spółek handlowych, w tym w szczególności w odniesieniu do bycia członkiem zarządu spółek handlowych oraz w odniesieniu do dochodu osiągniętego z tego tytułu w roku ubiegłym, co wtórnie potwierdza prawdziwość i zasadność sformułowań zawartych w interpelacji pozwanego z dnia 18.08.2021 r. w sprawie konkursów na dyrektorów szkół, iżby nastąpiło oddanie Szkoły Podstawowej nr (...) im. J. P., w ręce obcej (...) środowisku osoby, z dość niejednoznaczną historią zawodowo-samorządową i opiniami jej towarzyszącej”, a wybór ten był „kontrowersyjny”,

16/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnego faktu wynikającego z artykułu z dnia 18.01.2022 r. opublikowanego na portalu zyciekalisza.pl „Brutalny gwałt 12-latka na 11-łatce?”, interpelacji pozwanego w sprawie wykonania procedur w związku z sytuacja przemocową w szkole z dnia 25.01.2022 r„ odpowiedzi Prezydenta Miasta K. z dnia 14.02.2022 r. WE.0003.0001.2022, (...).02. (...) na interpelację pozwanego w sprawie wykonania procedur w związku z sytuacją przemocową w szkole, interpelacji pozwanego ws wykonania procedur w związku z sytuacją przemocową w szkole 2 z dnia 06.04.2022 r., odpowiedzi Prezydenta Miasta K. z dnia 12.04.2022 r. WE.0003.0001.2022, (...).Ó4. (...) na interpelację pozwanego w sprawie wykonania procedur w związku z sytuacją przemocową w szkole 2 z dnia 06.04.2022 r„ interpelacji pozwanego ws braku naborów do oddziałów przedszkolnych (...) z dnia 06.04.2022 r. (załączonych do pisma pozwanego z dnia 19.04.2022 r., polegającego na tym, że:

- w czasie pełnienia przez powódkę funkcji dyrektora w szkole w K. dochodziło do licznych nieprawidłowości bezpośrednio zagrażających dobru uczniów, co wtórnie potwierdza zasadność, konieczność, zgodność z prawdą i interesem społecznym interpelacji pozwanego z dnia 18.08.2021 r. w sprawie konkursów na dyrektorów szkół,

17/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC poprzez pominięcie istotnych faktów wynikających z pisma Kuratorium (...) w P. z dnia 11.04.2022 r„ DKa.550.1.9.2022 (załączonego do pisma pozwanego z dnia 19.04.2022 r., polegających na tym, że:

- w czasie pełnienia przez powódkę funkcji dyrektora w szkole w K. dochodziło do licznych nieprawidłowości bezpośrednio zagrażających dobru uczniów, co wtórnie potwierdza zasadność, konieczność, zgodność z prawdą i interesem społecznym interpelacji pozwanego z dnia 18.08.2021 r. w sprawie konkursów na dyrektorów szkół,

- od czasu objęcia przez powódkę funkcji dyrektora w szkole w K. do Kuratorium (...) w P. wpływają pisma i skargi rodziców i nauczycieli dotyczące zdarzeń i funkcjonowania przedmiotowej szkoły, przy czym część osób, od których skargi pochodzą wskazuje, że chcą pozostać anonimowi z obawy o swoje bezpieczeństwo, szykanowania i hejt w środowisku szkolnym i lokalnym, co wtórnie potwierdza zasadność, konieczność, zgodność z prawdą i interesem społecznym interpelacji pozwanego z dnia 18.08.2021 r. w sprawie konkursów na dyrektorów szkół,

- Kuratorium (...) w P. w związku z wyżej wskazanymi skargami podejmuje działania, przeprowadza kontrole, wzywa do wyjaśnień powódkę jako dyrektora szkoły i wydaje zalecenia powódce jako dyrektorowi szkoły, co wtórnie potwierdza zasadność, konieczność, zgodność z prawdą i interesem społecznym interpelacji pozwanego z dnia 18.08.2021 r. w sprawie konkursów na dyrektorów szkół,

18/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji, że powódka jest Prezesem Zarządu podmiotu (...) SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ od 10.06.2021 r., a zatem w konsekwencji stanowisko to zajęła dopiero po konkursie na stanowisko dyrektora szkoły w K., który odbył się w maju 2021 r., podczas gdy w rzeczywistości powódka jest Prezesem Zarządu podmiotu (...) SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ od marca 2021 r., a zatem stanowisko to zajmowała już przed konkursem na stanowisko dyrektora szkoły w K., który odbył się w maju 2021 r.

19/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji, że ze sformułowań użytych przez pozwanego w jego interpelacji z dnia 18.08.2021 r. w sprawie konkursów na dyrektorów szkół wynika negatywny obraz osoby powódki, podczas gdy w rzeczywistości ze sformułowań użytych przez pozwanego w jego interpelacji z dnia 18.08.2021 r. w sprawie konkursów na dyrektorów szkół nie wynika jakakolwiek ocena powódki,

20/ w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji, że naruszenie czci może nastąpić przez podanie informacji (faktów) prawdziwych lub nieprawdziwych, podczas gdy w rzeczywistości naruszenie czci może nastąpić wyłącznie przez podanie informacji nieprawdziwych,

21/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji, że pozwany dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powódki w postaci godności osobistej oraz dobrego imienia, podczas gdy w rzeczywistości pozwany sporządzając i wystosowując interpelację z dnia 18.08.2021 r. w sprawie konkursów na dyrektorów szkół działał w trybie prawem przepisanym, jako Radny Rady Miasta K., w wykonaniu ciążących na nim jako pełniącym mandat radnego obowiązków ustawowych, w uzasadnionym interesie społecznym, w wyniku zgłoszonych pozwanemu jako radnemu zastrzeżeń i obaw byłej dyrektor szkoły, nauczycieli, rodziców i społeczności lokalnej, a przy tym sformułowania zawarte w przedmiotowej interpelacji nie stanowią w ogóle oceny, ani tym bardziej oceny negatywnej powódki, polegają na prawdzie, wynikają ze stanowczych ustaleń pozwanego w tym zakresie poczynionych, mieszczą się w granicach wolności słowa, zaś powódka jako osoba kandydująca, wygrywająca konkurs, a następnie kierownik jednostki organizacyjnej gminy dorozumianie godziła się z tym, że jej postępowanie będzie poddawane pod dyskusję i ocenę, a nawet wprost krytykowane, bowiem jest to nieodłącznym elementem piastowania stanowiska nauczyciela i tym bardziej dyrektora szkoły publicznej, a zatem pozwany nie dopuścił się naruszenia jakichkolwiek dóbr osobistych powódki, który to błąd w ustaleniach faktycznych miał wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia;

22/ naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 24 § 1 KC poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie w sytuacji, w której działanie pozwanego nie było bezprawne.

W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonym zakresie poprzez oddalenie w całości powództwa, względnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu całości kosztów postępowania przez Sądami obu instancji, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Powódka w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył:

Apelacja okazała się częściowo zasadna, jakkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego.

Przede wszystkim Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że pozwany dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powódki kierując pod jej adresem publicznie nieuzasadnioną krytykę przekraczającą umowne granice dyskursu publicznego. Wywiedziona przez pozwanego apelacja stanowi jedynie bezzasadną polemikę z prawidłowym w tym zakresie rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego i prawidłową oceną przez ten Sąd zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia Sądu pierwszej instancji i czyni je podstawą niniejszego rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności jako bezzasadny ocenić trzeba zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. Wbrew odmiennej ocenie apelującego, Sąd Okręgowy wszechstronnie rozważył zebrane w sprawie dowody, w oparciu o które poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Fakty stanowiące podstawę rozstrzygnięcia znajdują oparcie w treści zaprezentowanych dowodów, których ocena nie narusza reguł wynikających z art. 233 § 1 k.p.c.

W odniesieniu do zarzutu błędnej oceny dowodów wyjaśnienia bowiem wymaga, że strona nie może domagać się jego uwzględnienia wyłącznie na podstawie własnego twierdzenia, że sąd I instancji nieprawidłowo uznał określone dowody za wiarygodne, a ustaleń winien dokonać w oparciu o dowody, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. sąd rozstrzyga o wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnych dowodów według własnego przekonania po wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego. Tylko wówczas, gdy ocena tych okoliczności uchybia regułom logicznego myślenia, zasadom doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów, bądź pomija okoliczności istotne, może zostać skutecznie podważona. Do przyjęcia trafności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza zatem wskazanie innej, możliwej na gruncie zebranych dowodów wersji faktycznej, lecz niezbędne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących ocenę sądu, a podniesione w tym zakresie argumenty winny wskazywać na brak powiązania, w świetle kryteriów wyżej wzmiankowanych, przyjętych wniosków z zebranym materiałem dowodowym. Z zasad określonych w art. 233 § 1 k.p.c. wynika uprawnienie dla sądu rozstrzygnięcia w części dotyczącej ustalenia faktów według własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia się z dowodami, rolą zaś sądu odwoławczego jest jedynie kontrola, czy granice swobodnego uznania sędziowskiego, w tym granice swobodnej oceny dowodów, nie zostały przekroczone.

Obrazy omawianego przepisu skarżący upatruje m.in. w pominięciu licznych faktów mających wynikać z przesłuchania powódki, przesłuchania pozwanego oraz zeznań świadka M. K. (1). Podkreślenia wymaga, że zarzut naruszenia omawianego przepisu został nadmiernie rozbudowany, przez co jest mało czytelny. Nie mniej – próbując uporządkować wywód skarżącego – odnotować należy, iż w ramach zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. w apelacji zasadniczo przeplatają się wątki dotyczące kilku kluczowych kwestii, mianowicie okoliczności odwołania powódki z funkcji wicedyrektora Zespołu Szkół w L. i związanych z tym kontrowersji, wyników matury z języka polskiego uczniów Zespołu Szkół nr (...) w L. (w którym uczyła powódka) w 2019 r. oraz kwestii pełnienia przez powódkę funkcji prezesa zarządu spółki kapitałowej Geotermia U.. Odwołując się do ww. okoliczności pozwany próbuje wykazać prawdziwość użytych pod adresem powódki w spornej interpelacji sformułowań nie dostrzegając, że wszystkie ww. fakty były przedmiotem ustaleń i oceny Sądu a quo.

Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił okoliczności, w jakich doszło do odwołania powódki ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół w L.. Co najistotniejsze jednak, prawidłowo ustalił też, że odwołanie to było niezgodne z prawem, co zostało przesądzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z 15 listopada 2020 r. Oficjalnie przyczynę odwołania stanowić miała reorganizacja szkoły. W tej sytuacji wszelkie podniesione w apelacji – rzekomo pominięte – okoliczności dotyczące kulis odwołania powódki z funkcji wicedyrektora (tj. że nastąpiło to na krótko przed upływem okresu kadencji, że decyzja ta została poparta przez 24 z 25 nauczycieli, że powyższe świadczy o dużej determinacji dyrektora i nauczycieli aby zakończyć współpracę z powódką) są irrelewantne z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Kluczowe znaczenie ma fakt, że decyzja o odwołaniu powódki została wydana z naruszeniem prawa, a korzystny dla powódki wyrok WSA w Poznaniu zapadł w listopadzie 2020 r., a zatem prawie rok przed wystosowaniem przez pozwanego spornej interpelacji. Pozwany, gdyby wykazał się wymaganą rzetelnością (i przykładowo podjął próbę skonfrontowania posiadanych informacji z samą powódką) – był w stanie ustalić powyższą okoliczność. Prawidłowo Sąd Okręgowy ustalił również że, powódka wystąpiła do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w K., który wyrokiem z dnia 16 marca 2021 r. zasądził na jej rzecz odszkodowanie za niezgodne z prawem odwołanie z funkcji wicedyrektora szkoły. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 6 lipca 2021 r. Tym samym chybiony jest jednocześnie zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. w sposób opisany w punkcie 11 apelacji tj. poprzez pominięcie faktów wynikających z protokołu zebrania Rady Pedagogicznej, na którym doszło do odwołania powódki z funkcji wicedyrektora. Przebieg tego zebrania, w świetle uznania odwołania powódki za bezprawne, nie ma w sprawie większego znaczenia.

Zasadniczo prawidłowo również ustalono fakty co do pełnienia przez powódkę funkcji prezesa zarządu spółki Geotermia U. im. S. O.. Wprawdzie z ustaleń Sądu wynika, że funkcję tę powódka objęła 10 czerwca 2021 r. tj. po konkursie na stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego Nr (...) w K., podczas gdy z zeznań samej powódki wynika, że objęła ją w marcu 2021 r. (przed konkursem). Powyższe nie ma jednak większego znaczenia, bowiem jak wynikało z zeznań powódki i co Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, ubiegając się o tę funkcję, powódka poinformowała o tym fakcie Wydział (...) Urzędu Miasta w K., informowała o tym również w czasie rozmów kwalifikacyjnych. Fakt ten nie został oceniony jako stojący na przeszkodzie wykonywaniu przez powódkę zawodu nauczyciela czy pełnieniu funkcji dyrektora szkoły. Zatem wszelkie podniesione w tym zakresie w apelacji – rzekomo pominięte przez Sąd a quo – okoliczności pozbawione są prawnej doniosłości. W szczególności bez znaczenia są osobiste obawy pozwanego o to, czy powódka jest w stanie sprostać obu tym funkcjom jednocześnie, bowiem funkcja dyrektora szkoły wymaga wielkiego zaangażowania i pracy czy też że powódka się „przebranżowiła”, skoro z formalnego punktu widzenia nie stanowiło to przeszkody w ubieganiu się o funkcję dyrektora szkoły. Tym samym chybiony jest równocześnie zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. w sposób opisany w punktach 14 i 15 apelacji tj. poprzez pominięcie faktów wynikających z dokumentów dotyczących pełnienia przez powódkę funkcji prezesa zarządu w spółce kapitałowej.

Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił również fakty mające miejsce po objęciu funkcji dyrektora przez powódkę, w szczególności, że w okresie sierpnia i września 2021 r. z pracy w (...) nr 3 w K. zrezygnowało kilka osób, głównie stanowiących ścisłe grono najbliższych współpracowników byłej dyrektor placówki.

Bez znaczenia w sprawie jest wynikająca z zeznań świadka M. K. (1) okoliczność, że świadek (która również brała udział w konkursie) nie miała rozmowy kwalifikacyjnej, wszak pozwany w swej interpelacji nie podważał prawidłowości przeprowadzenia konkursu od strony formalnej.

Podsumowując tę część rozważań stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. mający polegać na pominięciu istotnych faktów i twierdzeń wynikających z przesłuchania powódki, pozwanego oraz świadka M. K. (1) (punkt 1, 2 i 3 apelacji) jest chybiony.

Chybiony jest nadto zarzut naruszenia ww. przepisu w sposób opisany w punktach 4 – 9 apelacji, poprzez pominięcie wynikającego z zeznań świadków B. K., M. M., J. G., I. J., I. K. oraz A. H., faktu, że ww. świadkowie pracują w szkole, w której dyrektorem jest powódka. Skarżący próbuje zdyskredytować moc dowodową i wiarygodność ww. świadków, którzy – najogólniej ujmując – przedstawili powódkę w bardzo korzystnym świetle. Świadkowie ci zaprzeczyli,

by pracownicy szkoły masowo zwalniali się z pracy w związku z objęciem funkcji dyrektora przez powódkę, poza jedynie wąskim gronem blisko związanym z poprzednią dyrektor szkoły. Świadkowie zeznali, że zarówno nauczyciele, jak i uczniowie i ich rodzice z „nadzieją i świeżością” oczekiwali na zmianę dyrektora, natomiast nieprzychylnie wyrażali się na temat poprzedniej dyrektor. Zeznania wymienionych świadków są wewnętrznie spójne, kategoryczne i wzajemnie się uzupełniają, pozwany zaś nie przedstawił dostatecznych argumentów pozwalających na ich podważenie poza jedynie stwierdzeniem, że świadkowie ci są podwładnymi powódki. Powyższe jednak samo w sobie nie stanowi dostatecznej podstawy do zakwestionowania ich zeznań, które dodatkowo znajdują potwierdzenie w dowodach z dokumentów w postaci protestów i wystąpień pracowników szkoły wystosowanych w obronie powódki.

Bez znaczenia pozostają pominięte przez Sąd Okręgowy fakty dotyczące „katastrofalnych” wyników matury z języka polskiego uczniów Zespołu Szkół nr (...) w L. (w którym uczyła powódka) w 2019 r. Sąd Okręgowy, istotnie, nie czynił ustaleń w tym zakresie, jednak z przyczyn poniżej omówionych, powyższe pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wszak – w ocenie Sądu Apelacyjnego – relatywnie słabe wyniki matur z języka polskiego – również nie uprawniały pozwanego do formułowana pod adresem powódki zarzutów naruszających jej dobra osobiste. Z tej przyczyn bezzasadne są zarzuty wyartykułowane również w punktach 12 i 13 apelacji mające polegać na pominięciu faktów wynikających z artykułów prasowych dotyczących tego tematu.

Chybione są nadto zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. w sposób opisany w punktach 16 i 17 apelacji tj. poprzez pominięcie wynikających z artykułów prasowych oraz pisma Kuratorium (...) w P. faktów świadczących o nieprawidłowościach (sytuacjach przemocowych), do jakich dochodziło w czasie pełnienia przez powódkę funkcji dyrektora. Skoro zdarzenia te miały miejsce już po wystosowaniu spornej interpelacji, oczywistym jest, że w żaden sposób nie mogły uzasadniać kierowanych pod adresem powódki zarzutów w treści interpelacji.

Chybione są również zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych wyartykułowane w punktach 19, 20 i 21 apelacji; przed wszystkim z uzasadnienia ww. zarzutów wynika, że w istocie nie dotyczą one błędnych ustaleń faktycznych a oceny prawnej wypowiedzi pozwanego jako naruszającej dobra osobiste powódki.

W świetle prawidłowo ustalonej podstawy faktycznej bezzasadne okazały się również zarzuty o charakterze materialnoprawnym. Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował rzekomo naruszony przepis art. 24 k.c. słusznie uznając, że sformułowania użyte przez pozwanego w interpelacji były krzywdzące dla powódki i naruszały jej dobra osobiste w postaci godności i dobrego imienia. Przede wszystkim zarzuty stawiane powódce nie były prawdziwe a pozwany – wypowiadając się na forum skądinąd publicznym – winien był zadać sobie trud sprawdzenia informacji, w oparciu o które czynił powódce zarzuty. Jak wynika z ustaleń Sądu a quo, których pozwany nie kwestionuje, przed wystosowaniem interpelacji pozwany nie kontaktował się z nauczycielami zatrudnionymi w (...) nr 3 w K. i nie konsultował jej treści. Przede wszystkim miał możliwość skonfrontowania posiadanych na temat powódki informacji z samą powódką, która słusznie podnosiła, że skoro pozwany był zaniepokojony sytuacją w szkole, to po rozstrzygniętym konkursie mógł się z nią spotkać, powódka mogłaby wszystko mu wyjaśnić. Tymczasem pozwany poprzestał na informacjach uzyskanych od poprzedniej dyrektor czy od innych bliżej nieokreślonych osób – środowiska nauczycielskiego oraz innych osób, z którymi rozmawiał („ Nauczyciele opowiadali mi kontrowersje jakie miały miejsce w szkole w L. i o pracy powódki w Geotermii, mówili, że powódka się przebranżowiła i zamieniła edukację na działalność komunalną….. środowisko nauczycielskie negatywnie to komentuje”, Osoby, z którymi rozmawiałem mówiły, że znają powódkę z jej konfliktowości i procesowości). W konsekwencji pozwany oparł swoją wypowiedź na niesprawdzonych informacjach, które – w świetle zebranych w sprawie dowodów – nie były prawdziwe, a jednocześnie bez wątpienia godziły w dobre imię powódki. Sąd Okręgowy słusznie uznał, że stawiany powódce zarzut posiadania dość niejednoznacznej historii zawodowo – samorządowej nie znajduje oparcia w zebranych w sprawie dowodach. Po pierwsze powódka nigdy nie była pracownikiem samorządowym, zatem zupełnie niezrozumiałym jest odnoszenie się do jej historii samorządowej. Co się zaś tyczy „historii zawodowej” powódki, to jak trafnie wskazał Sąd I instancji, powódka dotychczas z sukcesami pełniła powierzone jej funkcje nauczyciela i wicedyrektora Zespołu Szkół w L., nieustająco poszerza swoją wiedzę i podwyższa kwalifikacje, czemu dała dowód kończąc studia podyplomowe na kilku kierunkach oraz biorąc udział w wielu szkoleniach związanych z wykonywanym zawodem. Na dowód posiadanych kwalifikacji powódka przedstawiła ponad 60 dokumentów w postaci dyplomów, certyfikatów i zaświadczeń oraz karty oceny pracy (każdorazowo wyróżniającej) uzyskanej przy kolejnych awansach zawodowych, które to dokumenty w sposób wystarczający potwierdzają fakt posiadania przez powódkę wysokich kompetencji i kwalifikacji. Oceny tej nie zmieniają słabe wyniki matur w placówce w L., gdzie powódka zajmowała stanowisko wicedyrektora bowiem nie wykazano związku pomiędzy jakością pracy powódki a słabymi wynikami matur uzyskanymi przez uczniów ZS nr 1 w L.. Faktem notoryjnym jest, że wyniki maturalne są wypadkową wielu czynników, w tym także niezależnych od nauczyciela, czy dyrekcji. Jak wynika z odpowiedzi na apelację w stosunku do powódki ani uczniowie ani ich rodzice nigdy nie formułowali zastrzeżeń w tym zakresie a powódka była wielokrotnie nagradzana za wykonywaną przez siebie pracę.

Powódka wyjaśniła również okoliczności jej odwołania ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół w L., która to decyzja została uznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny za niezgodną z prawem, a w oparciu o którą Sąd Rejonowy – Sąd Pracy w K. uwzględnił roszczenie powódki o zasądzenie odszkodowania, jak i kwestię pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki Geotermia U., której powódka nie ukrywała w momencie aplikowania na stanowisko dyrektora (...) nr 3 w K. i która zdaniem komisji oceniającej jej kandydaturę nie stanowiła przeszkody to powierzenia jej pełnienia funkcji dyrektora placówki oświaty.

Jeśli chodzi o zarzucane powódce „przebranżowienie się”, to poza sporem pozostawało, że w dacie konkursu powódka zajmowała (i zajmuje nadal) stanowisko zarządcze w spółce (...) Sp. z o.o., co nie było żadną tajemnicą. Kwestia ta została dostatecznie wyjaśniona przed Sądem I instancji. Powódka wyjaśniła, że złożyła właściwe dokumenty w tym zakresie i nigdy nie zatajała przed nikim tego faktu. Powódka nie naruszyła jakichkolwiek przepisów prawa w tym zakresie i oceny tej nie zmienia odmienne stanowisko pozwanego ani jego obawy, czy powódka jest w stanie połączyć piastowanie obu tych funkcji.

Odnosząc się do stawianego powódce zarzutu „procesowości i konfliktowości” wskazać należy, iż całkowicie chybione jest stawianie powódce zarzutów w związku

z wszczęciem przez nią postępowań przed sądem powszechnym i administracyjnym, które zostały rozstrzygnięte na jej korzyść. Korzystanie przez obywatela z ochrony prawnej przewidzianej przepisami prawa – poza wypadkami nadużywania tego prawa przez obywatela, co w tej sprawie nie miało miejsca – w żadnym razie nie może być postrzegane jako zachowanie naganne czy stawiające daną osobę w negatywnym świetle.

Reasumując, wszelkie postawione powódce w spornej interpelacji zarzuty okazały się nieprawdziwe; pozwany nie wyjaśnił, jakie konkretnie zastrzeżenia ma w stosunku do jej osoby, ad hoc przyjmując, że osoba spoza środowiska nauczycieli (...) nie będzie w stanie sprostać wyzwaniom związanym z kierowaniem szkołą. Pozwany nie odniósł się do zarzutów związanych z rzekomymi niejasnościami odnośnie odwołania powódki ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół w L. oraz pełnienia przez nią funkcji prezesa zarządu spółki Geotermia U.. Co więcej, w sprawie wykazano, że powódka cieszy się sympatią i szacunkiem podległych nauczycieli, uczniów i ich rodziców, którzy w związku z interpelacją pozwanego publicznie zabierali głos w jej obronie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że powódka jest poważana i szanowana zarówno przez grono pedagogiczne, rodziców oraz dzieci, czego najlepszym dowodem była publiczna prośba wszystkich przedstawicieli tych grup o pozostanie na stanowisku, pomimo publicznej nagonki wywołanej przez pozwanego.

Zupełnie nie przekonuje argumentacja skarżącego, zgodnie z którą sporna interpelacja miała na celu jedynie wskazanie wadliwości przeprowadzonego konkursu i nie była ukierunkowana na osobę powódki skoro pozwany nie wskazuje w interpelacji zastrzeżeń co do procesu konkursowego, czy jego wadliwości formalnej, lecz publicznie deprecjonuje dorobek zawodowy powódki. Nie może budzić wątpliwości, że treść interpelacji jednoznacznie odnosi się do osoby powódki.

Nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego, że posądzenie osoby zajmującej stanowisko dyrektora publicznej placówki edukacyjnej, jako osoby z „niejednoznaczną historią zawodowo – samorządową” narusza dobra osobiste tej osoby. Pozwany kwestionując kwalifikacje powódki do zajmowania rzeczonego stanowiska, w żaden sposób nie uzasadniając, czy precyzując tej kwestii, narusza jej dobre imię. Nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego również to, że jedynym celem pozwanego było publiczne kontestowanie wyboru powódki na stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr (...) w K., pomimo braku jakiejkolwiek wiedzy w zakresie kwalifikacji powódki. Na treść publikacji stanowczo zareagowało środowisko, w którym pracuje powódka, dostrzegając, że tego rodzaju insynuacje oparte na bliżej nieokreślonych domysłach w ramach doraźnej walki politycznej są niedopuszczalne. Poruszenie, jakie sporna wypowiedź wywołała w lokalnym środowisku jedynie potwierdza jej wyraźnie negatywny wydźwięk. Nie odmawiając pozwanemu prawa do oceny dokonań zawodowych powódki oraz zgłaszania zastrzeżeń co do prawidłowości przeprowadzonego konkursu, koniecznym jest podkreślenie, że jako osoba piastująca stanowisko publiczne pozwany winien był jasno i precyzyjnie wskazać okoliczności, na które powoływał się w swojej wypowiedzi a nie w sposób enigmatyczny formułować nieprawdziwe oświadczenia dostępne dla opinii publicznej. Krytyka jest działaniem społecznie pożytecznym i pożądanym, jeżeli została podjęta w interesie społecznym, a jej celem nie jest dokuczenie innej osobie oraz ma cechy rzetelności i rzeczowości (wyr. SN z 19 września 1968 r., II CR 291/68, OSNCP 1969, Nr 11, poz. 200; wyr. z 22 stycznia 2014 r., III CSK 123/13, OSNC 2014, Nr 11, poz. 115). Nie zasługują na ochronę wypowiedzi bezzasadnie napastliwe w stosunku do innych osób, zawierające argumenty ad personam, mające na celu jedynie poniżenie, obrażenie, czy ośmieszenie adwersarza. Trafnie w orzecznictwie zwrócono uwagę na konieczność dostrzeżenia różnicy między krytycznym dyskursem publicznym, polegającym na wymianie argumentów, a używaniem wolności słowa i wolności wyrażania poglądów jedynie w celu artykułowania własnej niechęci ( tak J. Sadomski, Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Osajda. Legalis).

Konkludując stwierdzić należy, że dokonana przez Sąd Okręgowy ocena wypowiedzi pozwanego jako naruszającej dobra osobiste powódki jest prawidłowa. Natomiast wątpliwości Sądu Apelacyjnego budzi sama forma przeprosin, do których zobowiązany został pozwany. Zgodnie z art. 24 § 1 zd. drugie k.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje naruszone może żądać od naruszyciela aby „dopełnił czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności złożył oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie”. Zgodnie z treścią ww. przepisu, oświadczenie sprawcy naruszenia powinno zostać złożone w odpowiedniej formie i zawierać odpowiednią treść. Przepis art. 24 § 1 zd. 2 k.c. odwołuje się w tym zakresie wprost do zasady proporcjonalności, nakładając na sąd orzekający w danej sprawie obowiązek baczenia, aby nakazane pozwanemu oświadczenie było zdatne do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda oraz pozostawało w adekwatnym związku zarówno ze sposobem dokonanego naruszenia, jak i jego zakresem oraz charakterem. Zważywszy, że zagadnienie to należy do sfery stosowania prawa materialnego, powyższy obowiązek spoczywa na sądzie niezależnie od treści ewentualnych zarzutów podniesionych w tym zakresie przez strony.

Jak wskazano w orzecznictwie: „Ocenie sądu pozostawia art. 24 § 1 KC kwestię, czy postulowana przez powoda treść i forma oświadczenia są odpowiednie i celowe oraz proporcjonalne w odniesieniu do naruszenia, jako zmierzające do usunięcia skutków pokrzywdzenia naruszeniem dobra osobistego” (wyr. SN z 11.2.2010 r., I CSK 286/09, L.). Zasada adekwatności formy i treści oświadczenia nakazanego w celu usunięcia skutków dokonanego naruszenia silnie akcentowana jest w orzecznictwie SN. Wskazuje się, że odpowiednia treść i forma oświadczenia z art. 24 § 1 KC powinna odpowiadać racjonalnie pojmowanemu kryterium celowości (wyr. SN z 24.8.2011 r., IV CSK 587/10, L.). Sposób usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego powinien być dostosowany w każdym przypadku do konkretnych okoliczności sprawy. W tym celu należy rozważyć z jednej strony interes powoda, tak, aby zapewnić mu możliwie najszerszą, w danych okolicznościach faktycznych i prawnych, ochronę, adekwatną do charakteru i skutków naruszenia jego dóbr osobistych, z drugiej zaś mieć na uwadze interes pozwanego, aby nie doszło do zastosowania w stosunku do niego nadmiernej i nieuzasadnionej okolicznościami sprawy represji (wyr. SN z 11.3.2016 r., I CSK 90/15, OSNC-ZD 2017, Nr B, poz. 35; zob. również m.in. uchw. SN z 30.12.1971 r., III CZP 87/71, OSNC 1972, Nr 6, poz. 104; wyr. SN z 28.1.2010 r., I CSK 217/09, OSNC 2010, Nr 6, poz. 94; wyr. SN z 17.5.2013 r., I CSK 540/12, OSNC-ZD 2013, Nr 4, poz. 85 oraz wyr. SN z 27.9.2018 r., I CSK 581/17, L.). Co do formy i miejsca publikacji nakazanego oświadczenia wskazuje się na regułę, zgodnie z którą „osobie, której dobra osobiste naruszono, przysługuje prawo do uzyskania przeprosin w takiej formule, w jakiej doszło do naruszenia” (wyr. SN z 8.2.2008 r., I CSK 345/07, L.). Zasadą więc powinno być to, że publikacja oświadczenia zmierzającego do usunięcia skutków dokonanego naruszenia nastąpi w taki sam sposób, w jaki doszło do naruszenia. Oświadczenie to powinno bowiem dotrzeć zasadniczo do tego samego kręgu odbiorców, do którego dotarły treści stanowiące źródło naruszenia (wyr. SN z 11.8.2016 r., I CSK 419/15, L.. Zob. również wyr. SN: z 10.9.2009 r., V CSK 64/09, L.; z 8.2.2008 r., I CSK 345/07, L.; z 27.3.2013 r., I CSK 618/12, OSNC-ZD 2014, Nr 1, poz. 13). Jeżeli naruszenie dobra osobistego nastąpiło w publikacji prasowej, oświadczenie podmiotów odpowiedzialnych w świetle art. 38 PrPras powinno być opublikowane w tym tytule prasowym, na łamach którego doszło do naruszenia, w miarę możliwości z zachowaniem tego samego miejsca i czasu publikacji (strona, kolumna, godzina emisji programu).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Apelacyjnego w pełni wystarczającym jest złożenie przez pozwanego stosownego oświadczenia na sesji Rady Miasta, tj. w taki sposób i w takich okolicznościach, w jakich doszło do naruszenia. Natomiast publikację przeprosin na wskazanych w wyroku portalach informacyjnych oraz w papierowym wydaniu tygodnika (...) należy uznać za sposób zbyt daleko idący, nieadekwatny do formy i zasięgu samego naruszenia. Treść interpelacji została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta K. zatem złożenie przez pozwanego oświadczenia na sesji Rady Miasta spowoduje, że jego treść dotrze do analogicznej liczby odbiorców, co w przypadku treści spornej interpelacji. Taki sposób i miejsce przeprosin zapewnia zachowanie zasady proporcjonalności. Natomiast fakt, że wypowiedź pozwanego spotkała się z reakcją na portalach internetowych i w tygodniku (...), gdzie była cytowana, nie stanowi dostatecznej podstawy do zobowiązania pozwanego do przeproszenia powódki także i na ww. portalach informacyjnych oraz w ww. periodyku. Powyższe nie może obciążać pozwanego, bowiem pozwany nie był inicjatorem ukazania się wspomnianych artykułów odwołujących się do jego wypowiedzi, upublicznienie treści interpelacji we wskazanych mediach nastąpiło bez udziału pozwanego.

Mając to wszystko na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I. orzekając jak w punkcie 1. sentencji. Apelacja w pozostałym zakresie podlega oddaleniu jako bezzasadna (art. 385 k.p.c.).

O kosztach w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. uznając, że niewielki zakres zmiany uzasadnia obciążenie pozwanego całością kosztów należnych stronie powodowej. Na koszty poniesione przez powódkę złożyło się wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w wysokości wynikającej z § 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz.U. 2023.1964), tj. 540 zł + 240 zł. Stosownie do art. 98 § 1 1 zd. 3 k.p.c. należne powódce koszty procesu z urzędu podlegały zasądzeniu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Mając to wszystko na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.