I C 403/25

Sygn. akt I C 403/25

UZASADNIENIE

Wyroku Sądu Rejonowego w Bochni z 12 maja 2026 roku

Powód Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Szpital Powiatowy” w B.im. (...) pozwem z dnia 20 sierpnia 2025 roku (data prezentaty) wniósł o zasądzenie od pozwanych A. Ś. i C. Ś. solidarnie kwoty 10.622,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od następujących kwot:

a) 8.178 zł – od 3 września 2020 r. do dnia zapłaty,

b) 730 zł – od dnia 8 września 2020 r. do dnia zapłaty,

c) 1.714,20 zł – od dnia 19 maja 2021 r. do dnia zapłaty,

oraz o zwrot kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że A. Ś. w dniach 23.06.2020 r., 24.06-03.07.2020 r. i 21.04.2021 r. przebywał w SPZOZ w B.„Szpital Powiatowy” im. (...) – w chwili udzielania świadczeń zdrowotnych nie posiadał dokumentu potwierdzającego posiadania ubezpieczenia zdrowotnego i nie uzupełnił tego braku w terminie wynikającym z właściwych przepisów prawa, wobec czego Szpital nałożył na niego opłaty za nieudzieloną pomoc medyczną, co zostało objęte fakturami VAT: faktura VAT nr 00145/2020/DF na kwotę 8.178 z terminem płatności do dnia 02.09.2020 r., fakturą VAT nr 00147/2020/DF na kwotę 730 zł z terminem płatności do dnia 07.09.2020 r. oraz fakturą VAT nr 00127/2021/DF na kwotę 1.714,20 zł z terminem płatności do dnia 18.05.2021 r.

Powód wskazał, że A. Ś. nie uregulował przedmiotowych należności za udzielone świadczenia medyczne, strona powodowa wystąpiła przeciwko niemu z pozwem o zapłatę, jednak pozew został odrzucony z uwagi, iż A. Ś..

Powód wskazał, że dochodzi roszczenia od pozwanych, jako niektórych spadkobierców A. Ś..

W sprawie Referendarz sądowa wydała nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (k. 16).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty C. Ś. (k. 24-25) wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że roszczenie uległo przedawnieniu.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty kurator A. Ś. (1) (k. 31-33) wniósł również o oddalenie powództwa.

W piśmie z 16 grudnia 2025 r. (k. 55-56) powód podniósł, że w sprawie zastosowanie powinien znajdować art. 50 ust 11 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych w powiązaniu z ust 13, który przewiduje 5 letni okres przedawnienia.

Pozwani w dalszych pismach podtrzymali swoje stanowiska (k. 67-69).

Strona powodowa pomimo wezwania, nie odniosła się do zarzutu przedawnienia (k. 73).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

A. Ś. przebywał w SPZOZ w B.na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym w dniu 23 czerwca 2020 roku w związku z niedowładem połowicznym prawostronnym, który występował od około 48 godzin. Przy przyjęciu pacjent był przytomny, krążeniowo i oddechowo stabilny. Suma wydatków za ten pobyt wyniosła 730 zł.

Dowód : faktura VAT nr 00147/2020/DF (k. 8), karta informacyjna (k. 57-58)

T. M. (1) przebywał w SPZOZ w G. na Oddziale Wewnętrznym od 24 czerwca do 3 lipca 2020 roku w związku z niedowładem połowicznym prawostronnym. Na oddziale ustalono, że niedowład utrzymywał się od około 3 tygodni. Pacjent został wypisany w stanie ogólnym dość dobrym. Suma wydatków za ten pobyt wyniosła 8.178 zł.

Dowód : faktura VAT nr (...) (k. 7), karta informacyjna (k. 59-61)

A. Ś. przebywał w SPZOZ w B.na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym również w dniu 21 kwietnia 2021 roku. Suma wydatków za ten pobyt wyniosła 1.714,20 zł.

Dowód : faktura VAT nr 00127/2021/DF (k. 9)

Decyzją z 4 sierpnia 2020 roku Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił potwierdzenia, że A. Ś. przysługuje prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dowód : decyzja MOPS-562.21.2020 (k. 62)

Spadkobiercami po A. Ś. zmarłym 22 maja 2021 roku są m.in. brat A. Ś. (1) w 4/16 części oraz brat C. Ś. w 4/16 części.

Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Bochni w sprawie I Ns 560/23 (k. 4)

A. Ś. był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od 21 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 roku oraz od 1 maja 2021 roku do 23 maja 2021 roku

Dowód: informacja z NFZ (k. 77)

Powyższych ustaleń faktycznych Sąd dokonał w oparciu o dokumenty urzędowe, które zgodnie z dyspozycją art. 244 § 1 k.p.c. stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone, oraz na podstawie pozostałych dokumentów prywatnych, które zgodnie z art. 245 k.p.c. stanowią dowód tego, że osoby, które je podpisały złożyły oświadczenia w nich zawarte. Wszystkie dokumenty urzędowe zostały sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy w zakresie ich działania, zaś dokumenty prywatne nie były kwestionowane przez strony, stąd też brak było przesłanek by dokumentom tym odmówić właściwego dla nich znaczenia dowodowego.

Analogicznie przedstawia się ocena takiego środka dowodowego jakim są wydruki komputerowe. Wydruki komputerowe są bowiem “innym środkiem dowodowym”, o którym mowa w art 308 i art. 309 k.p.c. Nie były one kwestionowane przez strony postępowania, również Sąd z urzędu nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających ich dyskwalifikację.

Sąd zważył co następuje:

I. Zasadność powództwa

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, a to wobec skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia.

Legitymacja bierna pozwanych w niniejszym postępowaniu wynika z przepisów prawa spadkowego. Zgodnie z treścią art. 922 § 1 k.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi IV Kodeksu cywilnego. Dziedziczenie ma charakter sukcesji uniwersalnej, przy której wskutek jednego zdarzenia – śmierci spadkodawcy – spadkobiercy z mocy prawa wstępują w całą sytuację prawną zmarłego. Dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, a więc w szczególności roszczenia wynikające z zawartej umowy pożyczki.

Spadkobiercami A. Ś. są między innymi pozwani, którzy co do zasady ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe pożyczkobiorcy.

Solidarna odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe wynika z treści art. 1034 § 1 k.c. zgodnie z którym do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów.

Bezspornym było w niniejszej sprawie było to, że szpital świadczył na rzecz A. Ś. usługi medyczne w dniach 23 czerwca 2020 roku do 3 lipca 2020 roku, jak też w dniu 21 kwietnia 2021 roku, spornym pozostawało jednak to jaki był charakter tych usług oraz jaki należy stosować do nich okres przedawnienia, a to wobec podniesienia takiego zarzutu przez pozwanych.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że strona powoda swoje roszczenie opierała powołując się na art. 50 ust 11 i 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej jako u.ś.o.z.).

Zgodnie z art. 50 ust 11 wskazanej ustawy w stanach nagłych lub w przypadku, gdy ze względu na stan zdrowia nie jest możliwe złożenie oświadczenia, o którym mowa w ust. 6, świadczenie opieki zdrowotnej zostaje udzielone pomimo braku potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w sposób wskazany w ust. 1, 3 lub 6. W takim przypadku osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do przedstawienia dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 6, w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia udzielania świadczenia opieki zdrowotnej, a jeżeli świadczenie to jest udzielane w oddziale szpitalnym, w terminie 7 dni od dnia zakończenia udzielania świadczenia opieki zdrowotnej - pod rygorem obciążenia tej osoby kosztami udzielonych jej świadczeń.

W razie zaistnienia takiego stanu roszczenia przysługujące placówce medycznej ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat od dnia upływu terminów określonych w ust. 11 (art. 50 ust 13 ustawy).

W ocenie Sądu sytuacja taka nie miała miejsca, a zatem nie może znajdować zastosowanie przedłużony – 5 letni termin przedawnienia.

Art. 50 ust 11 mówi o stanach nagłych lub sytuacji, gdy ze względu na stan zdrowia nie jest możliwe złożenie oświadczenia o którym mowa w ust 6, czyli pisemnego oświadczenia o przysługującym prawie do świadczenia opieki zdrowotnej.

Ustawa w art. 5 pkt 33 stwierdza, że stan nagły to stan, o którym mowa w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2025 r. poz. 91 i 637). Z kolei zgodnie z art. 3 punkt 8 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym stan nagłego zagrożenia zdrowotnego to stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia.

Przedstawione przez stronę powodową dowody nie wykazują, ażeby taka sytuacja zaistniała.

A. Ś. na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym przebywał od 23.06.2020 roku do 24.06.2020 r. (k. 57), był jednak przytomny, krążeniowo i oddechowo stabilny, zatem brak było przeszkód do odebrania od niego oświadczenia o którym mowa w art. 50 ust 6 ustawy.

Z kolei na Oddziale Chorób Wewnętrznych A. Ś. przebywał od 24.06.2020 r. do 03.07.2020 r. i również w Epikryzie wskazano, że co prawda został przyjęty w trybie pilny, jednakże, z powodu niedowładu połowicznego prawostronnego, który występował od 3 tygodni – zatem również nie ujawniono okoliczności, które świadczyłyby o tym, że niemożliwe było odebranie od niego stosowanego oświadczenia co do ubezpieczenia.

Strona powodowa nie przedłożyła dokumentacji medycznej co do pobytu na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym w dniu 21.04.2021 r., zatem nie wykazała w rozumieniu art. 6 k.c., żeby znajdował się on w stanie o którym mowa w cytowanych powyżej przepisach, jednakże jak wynika z pisma Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu tym był on objęty ubezpieczeniem zdrowotnym (k. 77).

Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 232 k.p.c.).

Strona powodowa zaoferowanym materiałem dowodowym nie zdołała wykazać, że zaszły okoliczności pozwalające na zastosowanie w niniejszej sprawie art. 50 ust 13 u.s.o.z, pomimo tego, że okoliczność ta była kwestionowana przez pozwanych.

Biorąc po uwagę powyższe, do umowy w zawartej pomiędzy A. Ś. a stroną powodową będą miały zastosowanie odpowiednio przepisy o zlecenia, na podstawie art. 750 k.c., zgodnie z którym przepisy o zleceniu stosuje się odpowiednio do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami.

Niewątpliwie strona powoda świadczyła na rzecz A. Ś. usługi medyczne, zaś jak wskazuje się w doktrynie przykładami umów, do których stosuje się art. 750 k.c., bowiem ich przedmiotem jest dokonywanie określonych zabiegów leczniczych, rehabilitacyjnych, hospitalizacyjnych czy badań diagnostycznych, przez lekarzy, personel medyczny, zakłady lecznicze. Zobowiązanie lekarza uznaje się za typowe zobowiązanie starannego działania (R. Morek, M. Raczkowski [w:] W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 34, 2025, art. 750.).

Powyższe nakazuje również stosowanie terminu przedawnienia wskazanego w art. 751 k.c., który stanowi, że upływem lat dwóch przedawniają się m.in. roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju; to samo dotyczy roszczeń z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom.

Przepis ten jest regulacją szczególną wobec terminów przedawnienia z art. 118 k.c .jednakże warunkiem jest, aby roszczenie było związane z prowadzeniem w zakresie zwykłych czynności profesjonalnie podejmowanych przez dany podmiot (Wyrok Sądu Najwyższego z 25.03.2019 r., I CSK 20/18, Legalis nr 1887490).

Mając zatem na względzie powyższe, Sad uznał, że strony niniejszego postępowania (szpital –pacjenta A. Ś.) łączyła umowa o świadczenie usług medycznych będąca umową nienazwaną, do której zastosowanie znajduje dwuletni termin przedawnienia, który stosownie do treści art. 120 k.c. rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

Zważywszy na terminy płatności wskazane na załączonych do pozwu fakturach VAT terminy wymagalności tychże roszczeń rozpoczynały się 2 września 2020 roku, 7 września 2020 roku oraz 18 maja 2021 roku (k. 7-9).

Skoro zatem zastosowanie znajdował 2-letni termin przedawnienia, to pozew wniesiony 20 sierpnia 2025 roku nie przerwał biegu terminu przedawnienia zgodnie z dyspozycją z art. 123 § 1 k.c.. bowiem roszczenie uległo przedawnieniu już wcześniej, najpóźniej z końcem 2023 roku.

Zgodnie z art. 117 § 2 k.c. po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. W wyniku skutecznego podniesienia tego zarzutu zobowiązanie staje się tzw. zobowiązaniem naturalnym, które nie może być dochodzone w drodze przymusu państwowego. Bowiem skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest wystarczające do oddalenia powództwa bez potrzeby ustalenia, czy zachodzą wszystkie inne przesłanki prawnomaterialne uzasadniające jego uwzględnienie (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 13.07.2022 r., V ACa 747/21, Legalis nr 2713655).

Strona powodowa nie wykazywała żadnych innych okoliczności, które miałyby świadczyć o przerwaniu biegu przedawnienia, natomiast pozew wniesiony w sprawie I Nc 660/22 również nie doprowadził do takiego skutku wobec jego odrzucenia.

Mając na względzie powyższe Sąd w punkcie I wyroku uznając dochodzone roszczenie za przedawnione powództwo oddalił w całości.

II. Koszty procesu

O kosztach procesu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Powód złożył wniosek o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, jednakże z uwagi na to, że to powód, nie zaś pozwani przegrał proces w całości, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy to na powodzie spoczywał ciężar poniesienia kosztów procesu, które w istocie stanowiły wydatki poniesione przez stronę powodową w niniejszym postępowaniu.

Asesor sądowy Michał Jarosz

Sygn. akt I C 403/25

ZARZĄDZENIE

1. odnotować uzasadnienie;

2. odpis wyroku wraz z odpisem uzasadnienia doręczyć A. B. wraz z pouczeniem, że w terminie 2 tygodni od doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem strona może wywieść apelację do Sądu Okręgowego w Tarnowie za pośrednictwem Sądu Rejonowego w Bochni;

3. kal. dwa tygodnie z d/d lub z wpływem.

Bochnia, dnia 28 maja 2026 roku

Asesor sądowy Michał Jarosz