I ACa 2413/25

Sygn. akt I ACa 2413/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 kwietnia 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek

Protokolant: Katarzyna Mitan

po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa R. J. i D. J.

przeciwko Syndykowi masy upadłości (...) Bank S.A. z siedzibą w E. – w upadłości

o ustalenie

na skutek apelacji strony pozwanej

od wyroku częściowego Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2025r.,

sygn. akt : I C 4683 /24

I.prostuje z urzędu oczywistą niedokładność, w zawartym w komparycji zaskarżonego wyroku, oznaczeniu przedmiotu postępowania w ten sposób , iż użyte w niej określenie „ o ustalenie i zapłatę „ zastępuje określeniem prawidłowym „ o ustalenie „

II. oddala apelację ;

III. zasądza od strony pozwanej Syndyka masy upadłości (...) Bank S.A. z siedzibą w E. – w upadłości na rzecz powodów R. J. i D. J. łącznie kwotę 4050 zł / cztery tysiące pięćdziesiąt złotych / z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego , za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia którym je zasądzono do dnia zapłaty , tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt : I ACa 2413/25

Zgodnie z treścią art. 327 1 § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej zgłoszonego przez powodów roszczenia o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytowej zawartej w dniu 20 grudnia 2006r. jako konsekwencji jej nieważności, na skutek abuzywności części jej postanowień - § 1 ust. 1,4; § 3 ust. 1, § 6 ust.1 , § 7 ust.1, - § 9 ust. 2, 3, § 10 ust.1, 3 , § 14 ust. 3 oraz § 20 ust. 3, 4, 8 umowy, poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

Trzeba już w tym miejscu dodać , że Sądowi II instancji, został przedstawiony do oceny w granicach zaskarżenia i w granicach jego podstaw, wyrok częściowy, którym Sąd I instancji orzekł jedynie o roszczeniu ustalającym powodów. W pozostałym zakresie , w odniesieniu do żądania pieniężnego, postępowanie zostało zawieszone , wobec ogłoszenia, podczas trwania postępowania rozpoznawczego, upadłości (...) Bank S. A. z siedzibą w E. , następcy prawnego kredytodawcy – (...) Bank S.A. z siedzibą w X..

Dlatego dalsza część uzasadnienia zostanie poświęcona wyłącznie ocenie tego roszczenia przez Sąd Okręgowy oraz trafności zarzutów apelacyjnych pozwanego Syndyka wymierzonych wyłącznie w tę ocenę.

Sąd Odwoławczy będzie , w swojej wypowiedzi motywacyjnej, pomijał wszystko to , co w zakresie ustaleń faktycznych oraz wniosków prawnych Sądu niższej instancji , odnosi się do oceny roszczenia pieniężnego , także poddanego pod osąd w rozstrzyganej sprawie.

Przyjmując takie założenia , Sąd Odwoławczy wskazuje , iż :

uwzględniając w całości , zgłoszone przez powodów R. J. i D. J., w pozwie przeciwko (...) Bank S.A. z siedzibą w E. – w upadłości roszczenie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego , wynikającego umowy kredytu hipotecznego nr (...) , indeksowanego walutą franka szwajcarskiego z dnia 20 grudnia 2006r. , wobec przesłankowego uznania jej za nieważną w całości, z powodu niedozwolonego charakteru części jej postanowień, co czyni umowę tę niezgodną zarówno z art. 58 kc a także art. 353 ( 1) kc w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 ustawy prawo bankowe oraz art. 385 ( 1) §1 kc ,

w warunkach , gdy strona przeciwna , a po przystąpieniu do postępowania także Syndyk masy upadłości (...) Bank S.A., domagał się oddalenia roszczenia ustalającego w całości , dla braku podstaw do uznania umowy za nieważną jako sprzecznej z przepisami prawa w tym w szczególności z zasadą swobody umów oraz nie realizującej nieuczciwej praktyki rynkowej , ani też takiej , w której wskazywana przez powodów część postanowień ma niedozwolony charakter,

wyrokiem częściowym z dnia 3 kwietnia 2025r. , Sąd Okręgowy w Krakowie :

ustalił , że nie istnieje stosunek umowny, wynikający z umowy kredytu hipotecznego nr (...), indeksowanego do waluty franka szwajcarskiego , zawartej w dniu 20 grudnia 2006r. przez powodów D. J. i R. J. z (...) Bank Spółką Akcyjną z siedzibą w X., którego następcą prawym jest (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w E.- w upadłości.

Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :

W 2006 r. powodowie R. J. i D. J. poszukiwali kapitału w złotówkach na pokrycie części kosztów prac wykończeniowych nieruchomości budynkowej, usytuowanej na nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę o nr ewidencyjnym (...) położonej w L. (...). W konsekwencji zdecydowali się na złożenie wniosku kredytowego do poprzednika prawnego upadłego banku.

W dniu 20 grudnia 2006 r. zawarli z (...) Bank Spółką Akcyjną z siedzibą w X. -(...) Oddziałem w K. , umowę kredytu hipotecznego nr (...) , indeksowanego do waluty szwajcarskiej.

Kwota kredytu wyniosła 122.647,24 zł. Została wypłacona transzach, podlegając następnie przeliczeniu na CHF wg. kursu kupna tej waluty z Tabeli Kursów , obowiązującej w banku, w dniu wypłaty środków , w momencie dokonywania przeliczeń kursowych.

Małżonkowie J. nie wiedzieli w jaki sposób dojdzie do powyższych przeliczeń, tj. że uwzględniony zostanie kurs kupna waluty kształtowany jednostronnie przez bank w dacie uruchomienia każdej z transz kredytu.

Nie został im wytłumaczony sposób ustalenia wysokości powołanego kursu kupna franka szwajcarskiego obowiązującego u poprzednika prawnego (...) (...)S.A. w tym czasie jak i kursu sprzedaży stosowanego do przeliczenia spłaty każdorazowej raty. Nie wiedzieli, gdzie jest on dostępny dla nich , jako kredytobiorców .

Nie mieli wpływu na jego wysokość. Nie wiedzieli też co to jest Tabela Kursowa banku, jak jest skonstruowana, co zawiera, gdzie jest publikowana. Nie mieli świadomości w jakim celu dochodzi do przeliczenia wypłaconej im kwoty w złotym, na franki szwajcarskie.

Uruchomienie kredytu następowało po spełnieniu przez powodów warunków określonych w umowie, w terminie 5 dni roboczych od złożenia wniosku o wypłatę. Kredytobiorcy pozbawieni zostali realnego wpływu na datę wypłaty każdej z transz kredytu, a tym samym na kurs franka do złotówki ,zastosowany do przeliczenia salda zaciąganego zobowiązania.

Spłata kredytu miała następować w trzystu malejących ratach kapitałowo – odsetkowych, które uiszczane miały być w złotych, po ich uprzednim przeliczeniu wg. kursu sprzedaży CHF z Tabeli Kursowej kredytodawcy a później obecnie upadłego banku , obowiązującego w dniu spłaty. W dacie zawarcia umowy powodowie nie znając, wobec tego wysokości rat kapitałowo odsetkowych ,nie wiedzieli jaka będzie wysokość obciążającego ich każdomiesięcznie długu wobec przedsiębiorcy.

Przed złożeniem podpisów pod umową R. i D. J. , nie została udostępniona treść umowy kredytowej. Nie mogli się zatem wcześniej zapoznać z jej zapisami. Stosowany przez kredytodawcę wzorzec umowy nie podlegał negocjacjom. Powodowie mogli jedynie nawiązać stosunek umowny bądź odmówić związania się kontraktem z bankiem.

Z dalszej części ustaleń wynika , iż;

powodowie nie zostali wyczerpująco pouczeni o ryzyku związanym z zaciągnięciem kredytu indeksowanego do waluty szwajcarskiej . Nie została im przedstawiona symulacja, z której wynikałby wpływ wzrostu kursu tego pieniądza wobec złotego na saldo kredytu, jak i wymiar poszczególnych rat.

Nie pokazano rysu historycznego wahań kursu franka w przeszłości. Natomiast kredytobiorcy zostali zapewnieni przez pracowników banku o stabilności w czasie, kursu waluty szwajcarskiej.

W dacie zawarcia umowy małżonkowie J. pozostawali w związku małżeńskim, w ustroju wspólności majątkowej – taki stan trwa do chwili obecnej.

Nie prowadzili działalności gospodarczej, w ramach której kredyt byłby rozliczany. Obecnie powód prowadzi działalność gospodarczą, zarejestrowaną w kredytowanej nieruchomości, jednakże nie wykonuje jej tam, gdyż polega ona na świadczeniu usług transportowych. Nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym w L. ,nie była wynajmowana. Powodowie nadal na niej zaspokajają swoje potrzeby mieszkaniowe.

Ocenę prawną roszczenia powodów, które uznał za uzasadnione w całości , Sąd Okręgowy oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które zważywszy na wskazaną wyżej konieczność zachowania zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu Odwoławczego , można podsumować w następujący sposób :

a/ potwierdzone wynikami postępowania rozpoznawczego okoliczności faktyczne, stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu (...) , indeksowanego do franka szwajcarskiego z dnia 20 grudnia 2006r r., zawartej pomiędzy powodami R. J. i D. J., a poprzednikiem prawnym upadłego banku – (...)Bank S.A. z siedzibą w X. – (...) Oddziałem w K., przede wszystkim z uwagi na zawarte w tej umowie abuzywne postanowienia określające mechanizm indeksacji, ujęte w § 1 ust. 1,4; § 3 ust. 1, § 6 ust.1 , § 7 ust.1, - § 9 ust. 2, 3, § 10 ust.1, 3 , § 14 ust. 3 oraz § 20 ust. 3, 4, 8 umowy,

b/ orzecznictwo oraz doktryna potwierdzają dopuszczalność zawierania umów o kredyt indeksowany, jak i denominowany w walucie obcej.

Postanowienia umowne określające ten mechanizm , podlegały w rozstrzyganej sprawie kontroli na gruncie przepisu art. 385 1 k.c., albowiem R. i D. J. występowali w tym umownym stosunku zobowiązaniowym jako konsumenci w rozumieniu przepisu art. 22 1 k.c.

Został w niej jasno określony zasadniczy jej cel, tj. sfinansowanie kosztów wykończenia domu mieszkalnego położonego w miejscowości L. i na ten cel uzyskane z kredytu środki zostały w całości wydatkowe,

c/ odwołując się do treści tego przepisu kodeksowego , Sąd niższej instancji wskazał , iż pozwany Syndyk nie zdołał w postępowaniu sprostać ciężarowi wykazania , że kwestionowane przez kredytobiorców postanowienia były z nimi, w zakresie treści , przed zawarciem umowy, indywidualnie uzgadniane.

O tym , że negocjacje tego rodzaju nie miały miejsca przekonuje , zdaniem Sądu niższej instancji, już sam sposób zawarcia umowy kredytowej, który polegał na wykorzystaniu przygotowanego tylko przez bank wzorca umowy i zawartego w nim oświadczenia o świadomości ryzyka kursowego związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do złotego.

Wykluczało to możliwość rzeczywistego wpływania przez konsumentów na ostateczną treść zawieranej umowy, ewentualnie poza ustaleniem kwoty kredytu i marży banku.

Tymczasem taki wpływ konsumenta na treść umowy musi być realny, a nie polegać jedynie na teoretycznej możliwości zgłoszenia wniosku o zmianę określonego postanowienia umownego.

d/ postanowienia składające się łącznie na umowny mechanizm waloryzacji, wypełnia także kolejne przesłanki uznania ich za mające niedozwolony charakter, a to ich niezgodność z dobrymi obyczajami oraz takie , które w sposób rażący naruszają usprawiedliwione interesy kredytobiorców.

Sąd I instancji wskazał , iż przy tak ukształtowanym umownie mechanizmie waloryzacji /indeksacji / , bank uzyskał prawo do jednostronnego kształtowania świadczeń stron umowy. Tak kwoty postawionej do dyspozycji kredytobiorców, jak i -następnie- wysokości świadczeń kredytobiorców, w postaci wyrażonych w złotych rat kapitałowo – odsetkowych.

Wynikało to stąd, że bank miał prawo ustalać kurs waluty dowolnie, bez żadnych umownych ograniczeń w postaci konkretnych, obiektywnie weryfikowalnych kryteriów, niezależnych od instytucji kredytowej.

Naruszało to zasadę równorzędności stron stosunku zobowiązaniowego w postaci nierównomiernego rozłożenia uprawnień i obowiązków pomiędzy nimi , na niekorzyść klientów – konsumentów.

Jak argumentował dalej Sąd Okręgowy;

dla oceny danego postanowienia – na podstawie art. 385 1 k.c. – nie ma żadnego znaczenia sposób wykonywania umowy przez strony. Nie podlegało zatem ocenie w sprawie to , czy poprzednik prawny , a później upadły obecnie bank , korzystały z możliwości, wynikających ze spornych postanowień umownych, a więc czy ustalane przez nich kursy walut w Tabeli Kursów były zawyżone w stosunku np. do kursów średnich NBP lub kursów ustalanych przez inne banki.

Postanowienie jest niedozwolone bowiem już wówczas , gdy stwarza dla przedsiębiorcy samą możliwość działania w sposób rażąco naruszający interesy konsumenta,

e/ przyjęty w umowie mechanizm indeksacji , służący określeniu wysokości zobowiązania kredytobiorców nie odpowiadał wymogom właściwej przejrzystości i jasności postanowienia umownego w tym sensie, że postanowienia umowne na ten mechanizm składające się, nie pozwalały przewidzieć konsumentom konsekwencji ekonomicznych jego zastosowania.

Niczego w zakresie oceny zastosowanej w umowie klauzuli indeksacyjnej nie może zmienić fakt odebrania od kredytobiorców przez bank - kredytodawcę - oświadczenia o świadomości ryzyka kursowego związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do złotego , w całym okresie kredytowania oraz akceptacji przez nich tego ryzyka.

Wprowadzenie do umowy kredytowej zawieranej na wiele lat , mechanizmu działania ryzyka kursowego wymagało szczególnej staranności ze strony banku w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z oferowanym kredytem, tak by konsument miał pełne rozeznanie konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby poprzednik prawny upadłego , tak rozumiany obowiązek informacyjny , wobec powodów , wypełnił.

f/ uznanie, że klauzula indeksacyjna określa główne świadczenie umowy kredytowej,nie wyłączało kontroli postanowień umownych , które na nią składały się , na podstawie art. 385 1 §1 kc dlatego , iż postanowienia regulujące mechanizm indeksacji ,nie zostały jednoznacznie i jasno sformułowane. Na ich podstawie powodowie ,jako kredytobiorcy, nie byli w stanie oszacować kwoty (kwot), którą mają obowiązek świadczyć w przyszłości.

g/ konsekwencją stwierdzenia , iż określone postanowienia stanowią niedozwoloną klauzulę umowną jest - działająca ex lege - sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia (postanowień) umownego.

Eliminacja z umowy kredytowej klauzuli indeksacyjnej obejmuje wszystkie postanowienia umowne,regulujące mechanizm indeksacji. Usunięciu z umowy podlega nie tylko postanowienie nakazujące przeliczenie waluty indeksacyjnej według kursu sprzedaży walut określonego w bankowej Tabeli Kursów, ale i postanowienie, które zakłada ustalenie wysokości zobowiązania jako jego równowartości, wyrażonej w walucie indeksacyjnej.

h/ wobec abuzywności postanowień umownych określających mechanizm indeksacji, należało ocenić, jak w dalszej części zaprezentowanej oceny prawnej podnosił Sąd Okręgowy, czy umowa kredytowa z dnia 20 grudnia 2006r., po wyeliminowaniu z jej treści tych zapisów jest jeszcze możliwa do utrzymania, zwłaszcza, że powodowie, świadomi konsekwencji powodowanych stwierdzeniem nieważności umowy, wyrazili jasne stanowisko, że nie akceptują ich , jako w stosunku do konsumentów , bezskutecznych.

Zasadą jest, że abuzywność niektórych postanowień umownych z udziałem konsumentów, nie skutkuje nieważnością całej umowy ale tylko jeżeli dalsze obowiązywanie jest możliwe zgodnie z zasadami prawa wewnętrznego.

Odwołując się do wybranych orzeczeń TSUE , służących wykładni art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 , Sąd I instancji wskazał , iż możliwość wypełnienia powstałych luk w umowie , po wyeliminowaniu postanowień, którymi konsumenci przestają być związani, jest ograniczona wyłącznie do przypadków wykorzystania w tym celu przepisów prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym albo przepisu, na którego zastosowanie strony umowy wyrażą uświadomioną i wolną zgodę.

Usunięcie z umowy kredytowej, indeksowanej do franka szwajcarskiego , wszystkich postanowień regulujących mechanizm indeksacji, nie pozwala na dalsze obowiązywanie umowy.

W wyniku usunięcia postanowień składających się na ten mechanizm,dochodzi do przekształcenia kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej w zwykły kredyt złotowy, oprocentowany według stawki powiązanej ze wskaźnikiem referencyjnym LIBOR. Wyeliminowanie zatem ryzyka kursowego charakterystycznego dla umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze stawką LIBOR , jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze. Tak daleko idące następstwa dodatkowo przemawiają za stwierdzeniem jej nieważności.

W konsekwencji, żądanie ustalające sformułowane przez powodów należało , zdaniem Sądu I instancji , ocenić jako uzasadnione.

Sąd Okręgowy , w sytuacji gdy wydawany wyrok miał charakter wyroku częściowego , nie rozstrzygał o kosztach procesu.

Od tego orzeczenia strona pozwana wniosła apelację.

We wniosku środka odwoławczego syndyk domagał się w pierwszej kolejności wydania przez Sąd Odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W ramach wniosku ewentualnego, apelujący zgłosił żądanie zmiany orzeczenia objętego kontrolą instancyjną i oddalenia powództwa oraz obciążenia małżonków J. kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.

Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :

- naruszenia prawa procesowego w sposób mający dla treści kwestionowanego orzeczenia istotne znacznie , a to :

a/ 316 §1 kpc w zw. z art. 144 ust. 1 , 145 oraz 263 ustawy Prawo upadłościowe, wobec nie wzięcia przez Sąd pod uwagę , iż wierzytelność powodów została zgłoszona na listę wierzytelności w ramach postepowania upadłościowego ,

b/ 180 §1 pkt 5 lit. b/ w zw. z art. 174 §1 pkt 4 kpc w zw. z art. 144 i 145 ustawy Prawo upadłościowe i art. 263 oraz 236 tego prawa jak również 179 §3 zd. 1 kpc , w związku ze wskazanymi przez skarżącego przepisami ustawy Prawo upadłościowe, jako konsekwencji nie zawieszenia postępowania i wydanie wyroku,

c/ 177 §1 pkt 1 kpc w zw. z art. 144 ust. 1 i 145 , art. 263 oraz 236 tego prawa jak również 179 §3 zd. 1 kpc, wobec wydania orzeczenia mimo , iż powodowie zgłosili na listę swoją wierzytelność,

d/ art. 233 §1 kpc, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienia jej oceną dowolną , co doprowadziło do wad ustaleń , które bliżej i bardzo szczegółowo strona skarżąca określiła w trzech punktach ,na stronach 3-5 apelacji / k. 621-622 akt/ .

Podnoszona nieprawidłowość miała polegać również , zdaniem Syndyka na tym , iż Sąd I instancji potwierdził zrealizowanie wszystkich przesłanek zastosowania art. 385 1 kc w przypadku kwestionowanych przez powodów postanowień umownych,

e/ art. 299 kpc w zw. z art. 227 i 233 kpc , wobec oparcia ustaleń faktycznych na relacji powodów.

f/ art. 271 § 1 kpc w zw. z art. 227 kpc i 235 ( 2) §1 pkt 4 kpc, poprzez pominięcie wnioskowanego przez (...) Bank S.A. dowodu z zeznań w charakterze świadka G. U. mimo ,że miała istotne wiadomości dla ustaleń doniosłych dla rozstrzygnięcia.

- naruszenia prawa materialnego, w następstwie nieprawidłowego zastosowania lub niezastosowania :

1/ art. 189 kpc jako konsekwencji nieprawidłowego przyjęcia , iż powodowie mają interes prawny w żądanym ustaleniu,

2/ art. 22 1 kc i uznania , że powodowie, zawierając umowę , mieli status konsumentów w relacji umownej z kredytodawcą mimo , iż środki z kredytu przeznaczyli na finansowanie działalności gospodarczej

3/ art. 385 1 §1 kc w zw z art. 385 1 §3 kc jako następstwa nieprawidłowej oceny Sądu I instancji zgodnie z którą postanowienia zakwestionowane przez kredytobiorców mają niedozwolony charakter , gdyż są niejednoznaczne treściowo i naruszają dobre obyczaje oraz w sposób rażący ich usprawiedliwione interesy, mimo , iż były przedmiotem indywidualnych negocjacji prowadzonych przez strony umowy kredytowej , a powodowie byli prawidłowo pouczeni o ryzykach walutowym i kursowym – charakterystycznych dla tego rodzaju kontraktu , który zdecydowali się z bankiem podpisać , świadomie ten rodzaj kredytu wybierając ,

4/ art. 385 2 kc, wobec nietrafnego uznania , iż umowę objętą sporem stron z punktu widzenia jej nieważności należy oceniać na datę jej zawarcia , bez uwzględnienia tego, w jaki sposób później była wykonywana,

5/ art. 385 1 §2 kc , jako konsekwencji uznania , iż umowa z dnia 20 grudnia 2006r., jako zawierająca klauzule niedozwolone , jest nieważna w całości mimo , iż na podstawie naruszonego przepisu , którego Sąd I instancji wadliwie nie zastosował , umowa powinna być uznana za nadal / z modyfikacjami / obowiązującą.,

6/ art. 56 kc w zw. z art. 69 ust. 2 pkt 4 a i ust.2 ustawy Prawo bankowe, w brzmieniu tzw. ustawy antyspreadowej , wobec niezastosowania tej normy dla oceny umowy stron i z tego powodu nie przyjęcia , iż nadal powinna pomiędzy stronami obowiązywać,

8/ art. 58 §1 kc w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 ustawy prawo bankowe i art. 353 1 kc i uznanie, iż umowa kredytowa , której dotyczy spór stron , jest sprzeczna z prawem i z naturą stosunku prawnego , który z niej wynika.

Powołując się na art. 380 kpc , strona skarżąca domagała się przeprowadzenia oceny decyzji procesowych Sądu niższej instancji o podjęciu postępowania w sprawie i kontynuowania go , w zakresie żądania ustalającego z udziałem Syndyka upadłego banku oraz pominięcia dowodu z zeznań świadka G. U. , i w następstwie tej oceny,

zawieszenia postepowania do czasu wyczerpania trybu postepowania upadłościowego w odniesieniu do wierzytelności z której wynika żądanie ustalające powodów oraz przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, w ramach postępowania apelacyjnego

Odpowiadając na apelację powodowie domagali się jej oddalenia jako pobawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia strony skarżącej kosztami postępowania apelacyjnego.

Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył :

Środek odwoławczy Syndyka nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.

Rozpoczynając ocenę postawionych przez niego zarzutów od tych , które mają charakter procesowy , na wstępie należy wskazać , że zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.

Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.

Uwzględniając to generalium , odeprzeć należy narzut naruszenia art.233 §1 kpc .

Skuteczne postawienie tego zarzutu- poza wskazanymi wyżej regułami , wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów , polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.

W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.

Nie dochowanie tych wymagań , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia, polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.

/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/

Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza.

Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji,w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normy art. 233 §1 kpc , pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony.

Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .

To, w jaki sposób strona pozwana motywuje realizację tak tego zarzutu procesowego jak i funkcjonalnie z nim związanych zarzutów faktycznych , wyklucza uznanie ich za uzasadnione.

W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być wytykanymi nieprawidłowościami] polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący ogranicza się do przeciwstawienia jej własnej ich wersji , jego zdaniem poprawnej.

Nieprawidłowość Sądu na której oparty jest ten oraz zarzuty faktyczne - zgodnie z argumentacją tego apelanta - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji oceny dowodów i faktów , które Syndyk uznaje za odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy, mającego miejsce w relacjach pomiędzy stronami sporu , ukształtowanymi na tle i w związku z zawarciem umowy z 20 grudnia 2006r

A według przebiegu zdarzeń afirmowanego przezeń , małżonkowie J. zostali w sposób dostateczny dla oceny jego skali , poinformowani, przy podpisywaniu umowy, o ryzyku walutowym wynikającym z umowy kredytowej indeksowanej waluta szwajcarską , a rzeczywisty rozmiar ich zobowiązania kredytowego był oznaczony od samego początku w sposób prawidłowy i dla klientów banku czytelny , nie budzący ich wątpliwości .

Ponadto (...) Bank S.A. , a wcześniej (...) Bank S.A. z siedzibą w X., nie mogły tego obowiązku swoich klientów kształtować jednostronnie w sposób dowolny , będąc związanymi wysokością kursów waluty szwajcarskiej, określanej przez obiektywne siły panujące na rynku wymiany walut.

Postanowienia umowy były dla kredytobiorców czytelne i jasne , mogli negocjować ich treść , a formą realizacji tego uprawnienia było to , że sami zdecydowali o rodzaju kredytu jaki zaciągają a także o tym , w jaki sposób będą go spłacać.

Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza dla odparcia ich obu.

Dlatego jedynie na marginesie dostrzegając , że w istocie argumenty powołane dla wsparcia weryfikowanych zarzutów , nie dotyczą wprost oceny dowodów i okoliczności faktycznych ale prawnej weryfikacji okoliczności towarzyszących zawarciu umowy oraz kształtowania danych w Tabeli Kursów walut , które dla dokonywanych przeliczeń /stosowania klauzul przeliczeniowej - spreadau walutowego- i kursowej / , stosowały obydwa banki , z punktu widzenia przesłanek oceny postanowień umowy stron jako mających / bądź nie / cechy niedozwolonych.

Sąd II instancji dodaje jeszcze , iż podziela , wbrew argumentacji strony pozwanej, stanowisko Sądu Okręgowego zgodnie z którym informacja przekazana kredytobiorcom przy podpisywaniu umowy o ryzyku walutowym była, z punktu widzenia ich interesów- możliwości racjonalnej oceny swojej sytuacji finansowej . w warunkach wzrostu kursu waluty szwajcarskiej , w czasie obowiązywania umowy przez wiele lat , niedostateczna i nietransparentna.

Stąd nieuzasadnionym jest stanowisko Syndyka , który wady ustaleń upatruje w przyjęciu ,że powodowie mieli wpływ na postanowienia umowy , skoro wybrali rodzaj kredytu.

Poza sporem było , że kredytodawca - bank stosował wzorzec umowny kredytu indeksowanego w walucie szwajcarskiej i nie było realnej możliwości negocjowania poszczególnych jego postanowień, a w każdym razie , strona pozwana takiej rzeczywistej możliwości po stronie kredytobiorców, w postępowaniu rozpoznawczym nie dowiodła .

Sąd Odwoławczy uznaje także za trafną , tę część faktycznego stanowiska Sądu niższej instancji / podważanego zarówno w ramach zarzutów faktycznych jak i materialnych strony skarżącej / , w której wskazywał , że skoro doniosła dla oceny ważności umowy jest chwila jej podpisania, to niezależnie od tego jakie dane kursowe zamieszczał bank w obowiązującej u siebie Tabeli Kursów , istotne było to , że ta część postanowień umownych , która dotyczyła waloryzacji kredytu kursem franka szwajcarskiego , nawet potencjalnie , dawała możliwość silniejszej stronie stosunku zobowiązaniowego - przedsiębiorcy- dowolnego / nieograniczonego / ustalania kursu przeliczenia złotówek na franka i odwrotnie , a nie to, czy bank stosował kusy przeliczeniowe wynikające z danych rynkowych.

Stąd pozbawione znaczenia było też to , jak kwestia ta była regulowana później, a także jak kształtowałoby się zobowiązanie powodów , gdyby w miejsce danych kursowych z Tabeli Kursów stosować np. średni kurs NBP.

To stanowisko wyklucza wobec tego, trafność tych wszystkich zarzutów procesowych i materialnych podniesionych w apelacji, odwołujących się do daty oceny ważności umowy kredytowej przez Sąd niższej instancji oraz zmian ustawowych , które następowały już w czasie jej obowiązywania pomiędzy stronami.

Niezasadnie również strona pozwana upatruje nieprawidłowości faktycznych, a także realizacji zarzutu naruszenia art. 233 §1 kpc w zw. z art. 299 kpc w tym , iż Sąd I instancji obdarzył wiarygodnością zeznania powodów.

Brak było, zdaniem Sądu II instancji , obiektywnych - wynikających z treści innych dowodów zgromadzonych w postępowaniu - podstaw do odmiennej ich oceny - tym bardziej , że to właśnie z treści części tych innych dowodów , wynika potwierdzenie dla wiarygodności relacji małżonków J. .

Odparcie , jako chybionych, zarzutów kwestionujących ocenę dowodów dokonaną przez Sąd I instancji oraz poczynionych na jej podstawie ustaleń , ma tę konsekwencję , iż ustalenia te , jako poprawne i kompletne dla oceny roszczenia poddanego pod osąd w sprawie - na obecnym jej etapie -Sąd II instancji przyjmuje za własne.

W tym kontekście powiedzieć jeszcze należy , iż nie ma racji Syndyk, kwestionując pominięcie wniosku dowodowego zgłoszonego przez będący naówczas stroną pozwaną (...) Bank S. A., o przesłuchanie świadka G. U..

Sąd I instancji trafnie w motywach orzeczenia poddanego kontroli instancyjnej uznał , że przeprowadzenie tego dowodu okazało się być niemożliwe . Syndyk nie podjął w apelacji rzeczowej polemiki z tym stanowiskiem. Co więcej , nie dowodził okoliczności wskazujących na to , iż osoba świadka miała bezpośredni udział przy czynnościach związanych z udzielaniem kredytu powodom , a dopiero wówczas można by podjąć ocenę tego , czy świadek rzeczywiście miałby istotne informacje w sprawie i pomimo upływu już teraz dwudziestu lat od podpisania umowy, pamiętać szczegóły faktów dotyczących akurat tego indywidualnego kontraktu kredytowego.

Z tych przyczyn , aprobując decyzję procesową Sadu niższej instancji, Sąd Odwoławczy pominął ten wniosek.

W związku z kolejnym wnioskiem Syndyka o ocenę decyzji o podjęciu zawieszonego postępowania oraz jego zawieszenie na obecnym etapie sporu stron , do ukończenia postępowania upadłościowego prowadzonego wobec upadłego (...) Bank S.A. z siedzibą w E. wskazać należy że :

pomimo ogłoszenia upadłości (...) Bank S.A. z siedzibą w E. , nie było przeszkód do wszczęcia i prowadzenia postępowania sądowego o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytowej, która przesłankowo jest nieważna, przeciwko Syndykowi Masy Upadłości (...) Bank S.A. w upadłości.

Odwołując się do utrwalonego stanowiska SN w tej kwestii , wyrażonego w judykatach z dnia 19 września 2024 r., sygn. III CZP 5/24 oraz z dnia 23 października 2024r., sygn. I CSK 2741/24 , które Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela , uznaje , iż powództwo kredytobiorcy-konsumenta - o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego ogłoszono upadłość, nie jest sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości.

A skoro tak , to należy ocenić , iż Sąd I instancji w sposób usprawiedliwiony po ogłoszeniu upadłości ówczesnej strony pozwanej , zawiesił postępowanie , a następnie podjął je z udziałem Syndyka masy upadłości w odniesieniu do żądania ustalenia , które sformułowali / obok pieniężnego / R. i D. J..

Dlatego też nie ma racji Syndyk, formułując wniosek o inna ocenę w tej materii i zawieszenie postępowania do czasu ukończenia postępowania upadłościowego.

Wobec tego , wniosek tej treści, jako nieuzasadniony , Sad Odwoławczy oddalił .

Przechodząc do oceny sformułowanych przez skarżącego zarzutów materialnych , odeprzeć jako chybiony należy ten, wskazujący na naruszenie art. 189 kpc. , opierający się na tezie zgodnie z którą powodowie nie mają interesu prawnego w żądanym ustaleniu .

Wystarczy wskazać , iż umowa objęta sporem z dnia 20 grudnia 2006r została zawarta na okres dwudziestu pięciu lat.

Ewentualne wzajemne rozliczenie finansowe z tytułu dotąd spełnionych na jej podstawie świadczeń , szczególnie w relacji pomiędzy masą upadłości a powodami , nawet gdyby założyć , że będzie mogło mieć miejsce , nie usunie stanu niepewności pomiędzy stronami, co do dalszego obowiązywania umowy oraz istnienia praw akcesoryjnych powstałych w związku z nią jak chociażby hipoteki , ustanowionej na nieruchomości powodów.

Bez uznania umowy za nieważną [ w formie żądania jakie przybrało roszczenie byłych kredytobiorców ] ze skutkiem ex tunc, Syndyk mógłby potencjalnie skorzystać z ustanowionych [ obecnie na rzecz masy upadłości ] zabezpieczeń spłaty zobowiązania kredytowego.

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że / w tym przypadku powodowie / zachowują interes prawny do wytoczenia powództwa o ustalenie nieważności czynności prawnej , mimo przysługującego / im / powództwa o świadczenie lub mimo wytoczenia przeciwko nim takiego powództwa przez stronę przeciwną, na podstawie spornego stosunku prawnego, jeżeli z tego stosunku wynikają jeszcze inne lub dalej idące skutki, których dochodzenie w drodze takiego powództwa nie jest możliwe lub nie jest jeszcze aktualne.

W takim wypadku tylko powództwo o ustalenie może definitywnie rozstrzygnąć niepewną sytuację prawną/ powodów/ i zapobiec, także na przyszłość, możliwym sporom, a tym samym w pełny sposób zaspokoić / ich / interes prawny.

/ por bliżej wskazane jedynie przykładowo orzeczenia SN z dnia 30.10.1990 r. I CR 649/90, z 27.01.2004 r. II CK 387/02, z 2.07.2015 r. V CSK 640/14- wszystkie powołane za zbiorem Legalis/.

Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty materialne.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 22 1 kc.,w sposób opisywany przez stronę skarżącą.

Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika bowiem , iż powodowie zaciągnęli zobowiązanie kredytowe po to aby uzyskać środki finansowe na ukończenie budowy domu jednorodzinnego w L. , w którym do tej pory mieszkają.

Także z treści samej umowy , w tym z oznaczonego w niej celu kredytowania , takie przeznaczenie kapitału kredytu jednoznacznie wynika. To , iż D. J. prowadzi obecnie gospodarczą działalność transportową z tego punktu widzenia pozostaje pozbawionym doniosłości prawnej. A tylko w odwołaniu się do niej, Syndyk formułował omówiony zarzut.

Nie ma racji strona pozwana , formułując zarzuty naruszenia art. 385 1§1 i 2 kc w powiązaniu ze wskazanymi przez Syndyka innymi przepisami kodeksu cywilnego oraz ustawy Prawo bankowe.

Trzeba przy tym zauważyć , iż w rozbudowanej redakcyjnie apelacji normy te , traktowane jako naruszone , występują w różnych konfiguracjach , a motywacja samych zarzutów niejednokrotnie pokrywa się argumentacyjnie, a nawet powtarza.

Także z tych powodów oraz wobec konieczności zachowania zwięzłości motywów wyroku , zostaną one omówione w sposób zbiorczy, skoro za ich pośrednictwem Syndyk kwestionuje w istocie trzy elementy oceny prawnej Sądu I instancji.

To , że postanowienia umowy z dnia 20 grudnia 2006 r . zakwestionowane przez powodów, składające się na mechanizm przeliczeniowy , w ogóle mogą podlegać ocenie Sądu z punktu widzenia abuzywności, skoro nie przynależą do elementów kształtujących główne świadczenia stron ,

to , że mają charakter niedozwolony , w warunkach wypełnienia przez (...) S.A., który udzielał kredytu , obowiązków informacyjnych wobec kredytobiorców, w odniesieniu w szczególności do mechanizmu waloryzacji / zastosowania klauzul przeliczeniowych / i konsekwencji jego zastosowania dla określenia wysokości obciążających powodów zobowiązań oraz ryzyka walutowego.

Trzecim elementem składającym się na tę apelacyjną krytykę są konsekwencje, które Sąd wyciągnął z potwierdzenia abuzywności części postanowień umowy z 20 grudnia 2006r. , uznając ją za nieważną w całości, a wobec tego uwzględniając roszczenie ustalające w kształcie jaki nadało mu żądanie R. i D. J..

Sąd I instancji nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art. 385 1 kc, w powiązaniu z innymi normami powołanymi przez stronę skarżącą , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy wskazanych przez powodów ,określających sposób waloryzacji /przewalutowania pieniądza szwajcarskiego na polski i odwrotnie, według Tabeli Kursów obowiązujących w (...) Bank S.A., a później w (...) Bank S.A.

To ten właśnie mechanizm , na kształt i zastosowanie którego małżonkowie J., jako klienci banku – konsumenci - nie mieli żadnego wpływu , ten bowiem był wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę , na podstawie wzorca umownego , ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało ówcześnie kredytobiorcom udostępnione przez przedsiębiorcę oraz w jaki sposób poszczególne raty kapitałowo – kredytowe wpływały na rzeczywiste zmniejszenie ich zobowiązania kredytowego.

Taki ich charakter prowadził do nieważności umowy jako całości albowiem nie mogła nadal funkcjonować, w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące powodów, tym bardziej , że obydwoje przed Sądem I instancji oświadczyli , że w warunkach potwierdzenia niedozwolonego charakteru tych postanowień , nie są zainteresowani w następczym doprowadzeniu do sytuacji , w której czynność prawna z dnia 20 grudnia 2006r. nadal będzie obowiązywać w ich relacjach [ z syndykiem ].

Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych, które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom , nie zostało z kredytobiorcami indywidualnie uzgodnione.

W szczególności syndyk nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny. Powodowie dokonali jedynie wyboru gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę, mając wpływ tylko na sumę kapitału i oznaczenie czasokresu kredytowania.

Dodać jeszcze , w tym kontekście należy , iż dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych, nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.

Konieczne jest udowodnienie przez silniejszą stronę kontraktu , szczególnie jeżeli [jak w tym przypadku] posługuje się przygotowanym przez siebie wzorcem , wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.

/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /.

Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z powodami nie było, w tym w szczególności , w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo odsetkowych , będą przeliczane z franka szwajcarskiego na złote i odwrotnie.

W ocenie Sądu II instancji , kwestionowane przez kredytobiorców postanowienia umowne dotyczyły świadczeń głównych stron.

Po wahaniach w orzecznictwie sądowym ostatecznie zostało przyjęte zapatrywanie o takim charakterze mechanizmu przeliczeniowego, w kredytach denominowanych i indeksowanych do waluty obcej [ waloryzowanych walutą obcą ].

/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., wskazane za zbiorem Legalis /.

Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorcy. Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez niego wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na CHF ] , wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika to , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione oraz jakie jest saldo zobowiązania kredytobiorców , co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.

Wobec powyższego poddanie tych postanowień umownych, w odniesieniu do kredytu zaciągniętego przez małżonków J. w (...) Bank SA , kontroli pod kątem ich ewentualnej abuzywności było możliwe pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny , a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem, nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 Dyrektywy nr 93/13/EWG.

Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , a przy tym jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej w czasie ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych.

Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu , nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania spornej umowy , powodowie mieli możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będą mieli obowiązek spełnić oraz , i w szczególności , co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości i wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo ich zobowiązań , przekładające się wprost na ich sytuację ekonomiczną , w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż mieli związać się z bankiem węzłem obligacyjnym na dwadzieścia pięć lat.

W szczególności brak było , w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązań ratalnych R. i D. J. wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez kredytodawcę.

Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej jego decyzji. Klient – konsument - nie miał możliwości ich sprawdzenia ani, tym bardziej, jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli waloryzacyjnej /przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie kredytowej objętej sporem stron spełniony.

/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /.

Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż powodowie zostali , przed podpisaniem umowy, w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały dla nich , poinformowani o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie. Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony przez bank, który poprzestał / zapewniając o stabilności kursu waluty szwajcarskiej i co najwyżej , niewielkich zmianach kursu franka do złotego na przestrzeni czasu / , na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu podczas trwania stosunku kredytowego i wynikającym stąd jego wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego po stronie kredytobiorców .

Dodać do tego należy , iż dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego, nie jest wystarczające odebranie od konsumenta- jak to się stało w odniesieniu do powodów - standardowego oświadczenia, że o takim ryzyku został poinformowany.

/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art. 385 1 §1 k.c. , nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs tej waluty , mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.

/ por. wskazane tylko ilustracyjnie, orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis /

Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów polega , w tym wypadku, na uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.

/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, postanowienia umowy z 20 grudnia 2006r., w zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej, w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w banku Tabel Kursów, uznać należy, za niedozwolone.

Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i jak , po jej zawarciu , zmieniała się ich treść.

/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex./.

Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa , stanowisko małżonków J. było jednoznaczne co do tego, iż nie są zainteresowani, w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami.

Eliminacja tych postanowień jako niewiążących kredytobiorców - konsumentów, powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia, które mają otrzymać od drugiej strony- skoro jak w rozstrzyganej sprawie - uzyskali od banku złotówki , po ich przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty franka szwajcarskiego oraz byli zobowiązani spełniać na rzecz banku , w ramach umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży przez /ówcześnie/ bank, wedle którego, [ w stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy ] , przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia długu umownego obydwojga powodów.

Zgodnie ze stanowiskiem TSUE, wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw, są bowiem nią bezwzględnie związane] , iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.

Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak.

Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron w grudniu 2006r., było zawarcie umowy kredytu waloryzowanego walutą obcą, bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń ,na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika referencyjnego LIBOR, stosowanego tylko w kredytach walutowych oraz wypadku kredytu waloryzowanego do obcego , w tym wypadku, szwajcarskiego pieniądza.

Analiza treści pozostałych postanowień umownych w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza , by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.

Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek zgodnie z którym tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje Syndyk , motywując omawiane zarzuty materialne, zmierzające do uznania , iż umowa kredytowa powinna zostać uznana za [ nadal ] ważną i obowiązującą są - /szczególnie przy stanowczym, zrelacjonowanym wyżej , stanowisku powodów , iż nie są zainteresowani przywróceniem, z mocą wsteczną, dalszego obowiązywania pomiędzy stronami stosunku umownego / - niedopuszczalne - skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy, iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony dwadzieścia lat temu

Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych, o ile nie miałaby prowadzić do nieważności umowy kredytowej jako całości , musi zapewniać to , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu, jaki strony chciały osiągnąć, wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach].

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , przy aprobacie dla argumentacji apelacyjnej Syndyka , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy kredytu waloryzowanego walutą obcą , miałaby, przy jej potencjalnym utrzymaniu , miejsce.

W prawdzie Sąd I instancji popełnił błąd wytykany w ostatnim , w przejętej przez Syndyka ich kolejności , zarzucie materialnym , kwalifikując sporną umowę jako nieważną na podstawie norm ogólnych kodeksu cywilnego, dotyczących nieważności czynności prawnej , a w szczególności art. 58 §1 kc ale ta nieprawidłowość nie ma znaczenia dla oceny poprawności wyroku objętego kontrolą instancyjną.

Dla oceny konsekwencji niedozwolonego charakteru postanowień zawartych w umowach pomiędzy konsumentami a przedsiębiorcami, właściwą normą szczególną jest - wyłącznie - art. 385 1 kc , jako przepis zapewniający słabszej stronie stosunku kontraktowego pełniejszą ochronę. Jej elementy składowe i sięgnięcie do wynikających z nich dla konsumenta uprawnień , zależą tylko od jego woli.

Ale wskazana nie doniosłość błędu Sądu , dla ostatecznej oceny wydanego przezeń wyroku wynika stąd , iż równocześnie przeprowadził ocenę postanowień umownych także z punktu widzenia przesłanek przepisu art. 385 1 kc a jego ocenę , prowadzącą do uwzględnienia roszczenia ustalającego powodów , należy uznać za poprawną.

Dlatego w uznaniu , iż żaden z zarzutów na których została oparta apelacja strony pozwanej nie może prowadzić do podzielenia jako trafnych , jej wniosków , Sąd II instancji oddalił ją jako bezzasadną , na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 385 1 §1 i 2 kc oraz art. 189 kpc / pkt II sentencji uzasadnianego orzeczenia. /

Dla porządku Sad Odwoławczy dodaje , iż dokonał z urzędu , na podstawie art. 350 §3 kpc , sprostowania , potraktowanego jako oczywista omyłka pisarska Sądu I instancji, określenia przedmiotu postępowania , zawartego w komparycji wyroku z dnia 3 kwietnia 2025r.

Jak wskazano wcześniej, wyrok ten jest wyrokiem częściowym tylko dlatego , że Sąd obecnie rozstrzygał wyłącznie o żądaniu ustalającym powodów. Zatem przedmiotem postepowania do którego odnosi się wyrok o tym charakterze jest roszczenie ustalające a nie [ także ] roszczenie pieniężne. Zatem sprostowanie okazało się być koniecznym./ pkt I sentencji motywowanego wyroku /.

Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego , Sąd II instancji zastosował art. 98 §1 i 3 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc , sięgając , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, po zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.

Kwota należna powodom z tego tytułu- 4050 zł . - została im zasądzona łącznie , odpowiadając wynagrodzeniu zastępującego ich na etapie odwoławczym pełnomocnika - radcy prawnego - ustalonemu - jako pochodna wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia [ 122 648 zł ] , na podstawie §2 pkt 6 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz. 265 ].

Należność kosztowa została przyznana wraz z odsetkami o których , po myśli art. 98 §1 1 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc , Sąd Odwoławczy był zobowiązany orzec z urzędu. /pkt III sentencji uzasadnianego wyroku /