I ACa 1061/23

Sygn. akt I ACa 1061/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 marca 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek

Protokolant: Edyta Sieja

po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa F. E. i S. E. (1)

przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w V.

o ustalenie i zapłatę

na skutek apelacji obu stron

od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 27 lutego 2023 r.,

sygn. akt: I C 1069/21

w uwzględnieniu apelacji powodów

1. zmienia punkt III sentencji zaskarżonego wyroku, w ten tylko sposób, iż punktowi II nadaje treść:

„II. zasądza od strony pozwanej Banku (...) S.A. z siedzibą w V. na rzecz powodów F. E. i S. E. (1) łącznie kwotę 140 017,75 zł /sto czterdzieści tysięcy siedemnaście złotych siedemdziesiąt pięć groszy/ z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od:

a/ kwoty 87 376,19 zł /osiemdziesiąt siedem tysięcy trzysta siedemdziesiąt sześć złotych dziewiętnaście groszy/ od dnia 4 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty oraz

b/ kwoty 52 641,56 zł / pięćdziesiąt dwa tysiące sześćset czterdzieści jeden złotych pięćdziesiąt sześć groszy/ od dnia 16 listopada 2022r. do dnia zapłaty, a także

kwotę 6 434 zł /sześć tysięcy czterysta trzydzieści cztery złote/, tytułem kosztów procesu„;

2. oddala apelację strony pozwanej;

3. zasądza od strony pozwanej Banku (...) S.A. z siedzibą w V. na rzecz powodów F. E. i S. E. (1) łącznie kwotę 8 950 zł /osiem tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt złotych/ z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt : I ACa 1061/23

Na wstępie należy wskazać , iż zgodnie z treścią art. 327 1 § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny, uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej roszczeń ustalającego i pieniężnego powodów, poddanych pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

Uwzględniając - zgłoszone przez powodów - małżonków F. E. i S. E. (1) - jako główne - skierowane przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w V. roszczenie o ustalenie nieważności umowy (...) z dnia 30 lipca 2008r. , z powodu abuzywności części jej postanowień , a niemal w całości [ w ostatecznie określonym przez powodów jego kształcie ilościowym ] , roszczenie pieniężne o zasądzenie kwoty 140 017, 75 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie / oddalenie powództwa obejmowało jedynie część roszczenia odsetkowego/ , jako sumy nienależnie spełnionej na rzecz banku w jej wykonaniu oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami procesu,

w warunkach , gdy

strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa w całości , wobec braku niedozwolonego charakteru kwestionowanych postanowień umownych, przy wypełnieniu przez bank obowiązków informacyjnych w odniesieniu do ryzyka walutowego jakim obciążeni będą kredytobiorcy , podnosząc także zarzuty: braku interesu prawnego powodów w żądanym ustaleniu oraz przedawnienia poddanego pod osąd roszczenia pieniężnego , postulując przyznanie na swoją rzecz kosztów postępowania ,

Sąd Okręgowy w Kielcach , wyrokiem z dnia 27 lutego 2023r.:

- ustalił , że umowa o kredyt (...) , zawarta w dniu 30 lipca 2008r. pomiędzy S. E. (1) i F. E., a Bankiem (...) SA z siedzibą w V. jest nieważna[ pkt I];

- zasądził od pozwanego Banku (...) S.A. z siedzibą w V. na rzecz powodów S. U. i F. małżonków E. kwotę 140.017,75 zł. , z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 listopada 2022 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 6434 (sześć tysięcy czterysta trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu[ pkt II] oraz

- oddalił powództwo w pozostałym zakresie [pkt III sentencji orzeczenia ]

Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia:

Małżonkowie F. E. i S. E. (1) zaciągnęli w banku (...) S.A. , złotówkowy kredyt hipoteczny na budowę domu w kwocie 70 000 zł. Powodom nie wystarczyło pieniędzy na wykończenie inwestycji. Postanowili zatem rozszerzyć kredyt o kwotę 30 000 zł. Wcześniej jednak, celem dokonania porównania ofert kredytowych, zwrócili się także do innych banków z zapytaniem o rodzaje i warunki kredytów. W Banku (...) S.A. uzyskali informację ,że kredyt w walucie szwajcarskiej jest bezpieczny z uwagi na stabilność waluty , a kredyt w złotych jest kredytem droższym, raty spłat są wyższe .

Została przedstawiona im symulacja kredytu w kwocie o jaką się ubiegali w złotych oraz frankach szwajcarskich. Powodowie osiągali dochody w złotówkach, posiadali zdolność kredytową w walucie polskiej oraz obcej.

Ostatecznie zdecydowali się na zaciągnięcie kredytu powiązanego z frankiem szwajcarskim, działając w zaufaniu do banku, przekonani, że jest on bezpieczniejszy oraz tańszy. Otrzymali informację o kształtowaniu się kursu franka szwajcarskiego w takim zakresie ,że kurs może ulegać zmianie , wahania mogą być rzędu 20-30 groszy , w relacji złotówka – frank . Nie przedstawiono im symulacji dotyczącej zmian wysokości raty i wysokości zobowiązania w przypadku zmiany kursu waluty szwajcarskiej , nie przedstawiono również informacji dotyczących sposobu ustalania przez bank kursu waluty. Umowa została zawarta w oparciu o wzór umowy stosowany wówczas przez kredytodawcę.

W dniu 12 czerwca 2008 r. złożyli wniosek kredytowy, wnioskując o przyznanie kredytu w kwocie 100.000 zł zaznaczając walutę CHF.

Przed zawarciem umowy kredytu małżonkowie E. podpisali dokument zatytułowany „Informacja dla Wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej”.

W jego treści bank zwracał uwagę, że zaciągając zobowiązanie w walucie obcej kredytobiorcy narażeni są na ryzyko zamiany kursów walutowych. Występowanie ryzyka kursowego sprawia, że zarówno rata spłaty, jak i wysokość zadłużenia tytułem zaciągniętego kredytu przeliczona na złote , na dany dzień , podlega ciągłym wahaniom, w zależności od aktualnego kursu waluty. Ryzyko kursowe jest znacznie mniejsze, jeżeli o kredyt walutowy ubiega się kredytobiorca osiągający dochody w tej samej walucie obcej.

Nadto w treści tej broszury wskazano, że z tych przyczyn , warto rozważyć zaciągnięcie długoterminowego kredytu w złotych , jako korzystną alternatywę w stosunku do kredytów walutowych, które mimo atrakcyjnych aktualnie warunków cenowych w długim okresie mogą okazać się droższe na skutek wzrostu kursów walutowych. Dokument omawiał również pojęcie ryzyka zmiany stóp procentowych i wskazywał, że te dwa czynniki – zmienność kursów walutowych oraz wahania stóp procentowych – powodują, że rzeczywiste koszty obsługi długu mogą okazać się znacząco wyższe od wcześniej założonych. Dalej znalazło się sformułowanie o zachęcaniu klientów do zapoznania się z danymi historycznymi i sporządzanymi przez analityków prognozami dotyczącymi wahań kursu oraz wysokości stawek referencyjnych dla danej waluty oraz do zapoznania się z przykładem podanym w dokumencie.

Na drugiej stronie dokumentu w formie tabeli podane zostały wysokości miesięcznych rat kredytu w złotówkach, przy określonych założeniach.

Znalazła się w nim także adnotacja, że załączone są do niego historia zmian kursu CHF do złotego i historia zmian stawki referencyjnej dla CHF.

Powodom nie zwrócono uwagi na zastosowanie dwóch kursów franka szwajcarskiego: kursu kupna i kursu sprzedaży, nie wytłumaczono równicy pomiędzy nimi ani też nie wyjaśniono, w jaki sposób bank ustala kursy walut w Tabeli Kursów.Nie wyjaśniono również celu zastosowania w umowie mechanizmu indeksacji.

Z dalszej części ustaleń wynika , iż :

w dniu 30 lipca 2008 r. F. E. i S. E. (1) zawarli z Bankiem (...) S.A w V. umowę o kredyt hipoteczny nr (...), na podstawie której bank udzielił kredytobiorcom kredytu w kwocie 100000 zł. z przeznaczeniem na modernizację i remont domu lub mieszkania w kwocie 42 800 zł, oraz spłatę innego kredytu mieszkaniowego w kwocie 57 200 zł

Ust. 2 § 2 umowy stanowił, że kredyt jest indeksowany do waluty szwajcarskiej , po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna franka , według Tabeli Kursów Walut Obcych, obwiązującej w Banku (...), w dniu uruchomienia kredytu lub transzy; po uruchomieniu kredytu lub pierwszej transzy kredytu wypłacanego w transzach , bank wysyła do kredytobiorcy pismo informujące o wysokości pierwszej raty kredytu, kwocie kredytu we frankach oraz jego równowartości w złotym , zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu/transzy, przy czym zmiany kursów walut w trakcie okresu kredytowania mają wpływ na wysokość kwoty zaciągniętego kredytu oraz raty kapitałowo odsetkowej.

Wypłata w dniu 13 sierpnia 2008 r. I transzy w wysokości 57 200 zł., stanowiła 28 394,14 CHF po kursie 2,0145 zł., a wypłata II transzy w dniu 26 sierpnia 2008 r. stanowiła 20 886,20 CHF, po kursie 2,0492 zł. za franka.

Ust. 4 § 2 stanowił, że przedmiotem kredytowania jest nieruchomość położona przy ul. (...) w A., nr działki (...), objętej księgą wieczystą nr. (...).

Zgodnie z ust.5, zabezpieczeniem kredytu była hipoteka ustanowiona na tej nieruchomości.

Ustalony okres kredytowania miał wynosić 240 miesięcy, w tym 2 miesiące karencji, licząc od daty wypłaty kredytu lub jego pierwszej transzy. Zgodnie z § 3 ust. 1 – 3 umowy, kredyt miał zostać wypłacony w transzach na wskazany rachunek kredytobiorcy oraz bezpośrednio na spłatę zobowiązań stanowiących cel kredytu .

Umowa stanowiła, że kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej, a kredytobiorca ponosił ryzyko zmian stóp procentowych, co oznaczało, iż w przypadku wzrostu poziomu stopy referencyjnej wyższe będzie oprocentowanie kredytu i wzrośnie wówczas wysokość miesięcznej raty kapitałowo-odsetkowej (§ 6 ust. 1 i 2).

Oprocentowanie kredytu na dzień zawarcia umowy wynosiło 3,2900 % w stosunku rocznym, co stanowiło sumę stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) obowiązującej w dniu sporządzenia umowy oraz marży w wysokości 0,5000p.p., stałej w całym okresie kredytowania. Odsetki były naliczane za każdy dzień od aktualnego salda zadłużenia. Oprocentowanie kredytu miało ulegać zmianie w zależności od zmiany stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF). Stopa referencyjna miała zmieniać się w cyklu kwartalnym i przyjmować wartość z ostatniego dnia roboczego ostatniego miesiąca, poprzedzającego kolejny kwartał kalendarzowy (§ 6 ust. 1-6).

Zgodnie z § 7 umowy, kredytobiorcy zobowiązywali się spłacić kwotę kredytu wyrażoną we frankach szwajcarskich , ustaloną zgodnie z § 2 umowy w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży franka wobec złotego , obowiązującego w dniu płatności raty kredytu, zgodnie z Tabelą Kursów Walut Obcych Banku (...) S.A.; kredyt miał być spłacany poprzez bezpośrednie potrącenie przez bank należnych mu kwot z rachunku kredytobiorcy.

Zgodnie z § 9 umowy, zabezpieczeniem kredytu była m.in. hipoteka kaucyjna do kwoty 170 000 zł ustanowiona na nieruchomości. § 11 ust. 2 umowy wskazywał , że integralną część umowy stanowi Regulamin.

W § 12 ust. 1 umowy określono całkowity koszt kredytu na dzień zawarcia umowy w wysokości 48 083,55 zł .

Zgodnie z § 8 ust. 3, 4 Regulaminu Kredytowania w przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, rata spłaty obliczona jest według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w banku na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia spłaty. Kredytobiorca mógł zastrzec w umowie kredytu, iż bank będzie pobierał ratę spłaty z rachunku w walucie, do jakiej kredyt jest indeksowany, o ile ten rachunek jest dostępny w aktualnej ofercie kredytodawcy.

Powodowie nie mieli wpływu na kształt podpisanej umowy – została podpisana według wzoru opracowanego przez bank. Ilość dokumentów przygotowanych przez pracownika banku oraz brak wypełnienia obowiązku informacyjnego spowodował również, że kredytobiorcy pobieżnie zapoznali się z ich treścią bądź ograniczyli jedynie do podpisania dokumentów.

Małżonkowie E. , w okresie pomiędzy 1 września 2008r i 3 października 2022r uiścili na rzecz strony pozwanej łączną kwotę 140 017,75 zł .[ dochodzoną w postępowaniu jako główne świadczenie pieniężne - dodatek redakcyjny S.A.]

Ponadto Sąd Okręgowy instancji ustalił , iż:

w dniu 4 października 2022 r. Bank (...) S.A. z siedzibą w V. w związku z toczącym się postępowaniem sadowym dotyczącym roszczeń związanych z zawartą umową kredytową i podnoszonymi twierdzeniami o nieważności umowy, wezwał powodów F. E. i S. E. (1) do spełniania świadczenia poprzez zapłatę na rzecz banku kwoty 149 413,24 zł na którą to kwotę składają się: kwota 100 000 zł odpowiadająca wysokości udostępnionego im przez bank kapitału w złotówkach oraz kwota 49 413,24 zł stanowiąca równowartość korzyści majątkowej uzyskanej przez powodów w związku z korzystaniem z kapitału udostępnionego przez bank na podstawie umowy.

Ocenę prawną roszczeń o ustalenie, które uznał za usprawiedliwione w całości i pieniężnego powodów, które ocenił jako uzasadnione niemal w pełnym zakresie, [oddalenie powództwa dotyczy tylko części poddanego pod osąd roszczenia odsetkowego], Sąd I instancji oparł na stwierdzeniach i wnioskach, które zważywszy na wskazywaną wcześniej potrzebę zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu Odwoławczego , mogą być podsumowane w następujący sposób :

a/ umowa kredytu indeksowanego walutą szwajcarską, zawarta przez F. E. i S. E. (1) z Bankiem (...) S.A , już w dacie jej podpisania – 30 lipca 2008r.- była przez prawo dopuszczalna , a jej podstawą była norma art. 69 ust.1 ustawy Prawo bankowe w ówczesnym brzmieniu , wykładana przez pryzmat art., 353 1 kc,. statuującego zasadę swobody umów.

Powodowie, zawierając umowę kredytu objętą sporem, mieli status konsumentów w rozumieniu art. 22 1kc.

Zawiera ona , w §2 ust.2 , §7 ust. 1 umowy oraz §8 ust.3 i 4 , stanowiącego jej integralną część Regulaminu kredytowania , postanowienia , które wypełniają wszystkie przesłanki normatywne uznania ich za abuzywne, w rozumieniu art. 385 1 §1 kc.

Niedozwolony ich charakter jest konsekwencją przyznania wyłącznie bankowi , jako stronie umowy kredytu, uprawnienia do jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania kredytobiorcy (zarówno wysokości kredytu przeliczonego na franki szwajcarskie, jak i rat kredytu waloryzowanych kursem franka szwajcarskiego).

Wysokość tych zobowiązań - jak wynika z postanowień umowy objętej oceną , miała być określana wedle kursu franka szwajcarskiego , ustalanego w Tabeli Kursowej banku , przy czym w umowie nie zostały określone zasady ustalania kursu tej waluty wobec złotego.

Taka jej treść faktycznie pozostawiła bankowi dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania kursu franka szwajcarskiego w tej Tabeli , a przez to kształtowania wysokości zobowiązań klientów, których kredyt waloryzowany był walutą szwajcarską,

b/ postanowienia umowy kredytu, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne i naruszają równorzędność stron, albowiem pozostawiają pole do arbitralnego działania przedsiębiorcy i obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem kursowym.

Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji kredytodawcy . Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne , w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości jego świadczenia . Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy swoboda kredytodawcy - przedsiębiorcy w ustaleniu kursu jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np. w razie wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów.

Postanowienia składające się na mechanizm waloryzacji, zamieszczone w umowie kredytu z dnia 30 lipca 2008r , nie odpowiadały warunkom transparentności i czytelności albowiem małżonkowie E. , jako klienci banku, nie byli w stanie ustalić kursu wymiany waluty stosowanego przez przedsiębiorcę dla braku wskazania , w kwestionowanych postanowieniach , jasnych kryteriów jego oznaczania.

Ocena niedozwolonego charakteru postanowień umowy następuje według stanu na dzień zawarcia umowy. Okoliczności, które zaistniały po tej dacie są, z tego punktu widzenia, niedoniosłe,

c/ po myśli wskazanej wyżej normy kodeksowej , postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie , nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy . Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Postanowienia zamieszczone w umowie nie były przedmiotem indywidualnych uzgodnień stron.

Umowa została zawarta przy zastosowaniu wzorca umownego przygotowanego przez Bank (...) S.A. Wzorce te stanowią zbiór praw i obowiązków stron, opracowany przed zawarciem umowy i wprowadzany do stosunku prawnego przez jedną ze stron / bank / w ten sposób, że druga strona nie ma wpływu na ich treść.

Za indywidualnie uzgodnione można uznać bowiem jedynie te postanowienia, które były przedmiotem negocjacji, bądź są wynikiem porozumienia lub świadomej zgody co do ich zastosowania, o której - w okolicznościach tej sprawy - w odniesieniu do klauzul indeksacyjnych nie można ,w sposób uzasadniony , mówić .

Dostosowanie umowy kredytowej do potrzeb kredytobiorców , co najwyżej, dotyczyło jedynie ustalenia wysokości kredytu oraz okresu spłaty, a zatem podstawowych parametrów kredytu, co bynajmniej nie świadczy o indywidualnym negocjowaniu klauzul składających się na mechanizm waloryzacji .

Również z faktu podpisania blankietowego oświadczenia o możliwości wzrostu kursu waluty i oprocentowania oraz z wyrażenia woli zawarcia umowy kredytu indeksowanego do waluty szwajcarskiej , nie można wywieść, iż obydwoje małżonkowie zostali należycie poinformowani o ryzyku walutowym / kursowym/,

d/ kwestionowane postanowienia umowy kredytu dotyczą głównych świadczeń stron. Odnosząc się do indeksacji ,nie ograniczają się do posiłkowego określenia sposobu zmiany wysokości świadczenia kredytobiorcy w przyszłości, ale wprost świadczenie to określają.

Bez przeprowadzenia przeliczeń wynikających z indeksacji , nie doszłoby do ustalenia wysokości kapitału podlegającego spłacie (wyrażonego w walucie obcej) ani też do ustalenia wysokości rat , które służyły do ograniczenia zobowiązania zawrotnego obciążającego F. i S. E. (1) ,

e/ sądowa kontrola postanowień określających główne świadczenia stron pod kątem abuzywności jest dopuszczalna, albowiem sporne postanowienia nie zostały sformułowane jednoznacznie; prostym i zrozumiałym językiem.

Zastosowanie dwóch różnych kursów waluty, przy przeliczaniu świadczeń wypłacanych przez pozwany bank na rzecz konsumentów i świadczeń spełnianych przez nich na rzecz banku , skutkowało możliwością jednostronnej zmiany wysokości ich zobowiązania przez przedsiębiorcę.

Silniejsza strona stosunku kredytowego mogła kształtować wysokość zobowiązania strony słabszej , co ma bezpośredni wypływ również na ostateczną kwotę uzyskanych przez bank odsetek , naliczanych od kapitału przeliczonego na walutę obcą.

Możliwość zmiany wysokości zobowiązania powodów umożliwił również mechanizm przeliczeń przewidziany w umowie , w odniesieniu do spłat poszczególnych rat tj. przeliczania wpłat uiszczonych w złotówkach, wedle kursu sprzedaży z Tabeli Kursowej banku.

Do takiej sytuacji doszło w umowie zawartej z powodami albowiem kredytodawca mógł kształtować kurs waluty w sposób dowolny, bez możliwości chociażby szczątkowej jego weryfikacji przez nich , a nawet zapoznania się z kryteriami kształtowania tego kursu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - w ocenie Sądu I instancji - nie wynika, aby strona pozwana spełniła wobec kredytobiorców obowiązek informacyjny w sposób właściwy.

Pozwany bank nie udowodnił w postępowaniu aby informacje przekazane im przed zawarciem umowy , były na tyle obszerne i jasne, iż jako konsumenci , na ich podstawie, mogli się zorientować o skali ryzyka związanego z możliwą zmianą kursu walut i wpływu tej zmiany na wysokość całego zobowiązania kredytowego i poszczególnych rat.

Prawidłowe wypełnienie obowiązku informacyjnego wymagało przekazania zaciągającym kredyt pełnej informacji o ryzyku zarówno w odniesieniu do wysokości raty, jak i kapitału pozostałego do spłaty, jaka była możliwa do uzyskania w dacie zawarcia umowy,

f/ skutkiem uznania za niedozwolone postanowień umownych dotyczących zasad ustalania kursów walut, jest konieczność ich pominięcia przy ustalaniu treści stosunku prawnego wiążącego konsumenta.

Postanowienia takie przestają wiązać już od chwili zawarcia umowy. Oznacza to, że nie stanowią elementu treści stosunku prawnego i nie mogą być uwzględniane przy rozpoznawaniu roszczeń związanych z jego realizacją. Wobec tego konieczne jest przyjęcie, że łączący strony stosunek umowny nie przewiduje zastosowania mechanizmu indeksacji, w kształcie określonym pierwotną umową. Wyeliminowanie ryzyka kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze wskaźnikiem LIBOR, jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze.

Dlatego Sąd Okręgowy uznał umowę za w całości , od początku nieważną i w konsekwencji ocenił zgłoszone w sprawie roszczenie o ustalenie jako uzasadnione,

g/ w taki sam sposób ocenił , co do zasady , poddane pod osąd w sprawie pieniężne roszczenie rozliczeniowe.

g/ wskazał , iż skutkiem nieważności umowy kredytu była konieczność dokonania rozliczeń (zwrotu spełnionych przez strony świadczeń) zgodnie z art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c., przy zastosowaniu teorii dwóch kondykcji, przy braku podstaw do uznania , iż zachodzą, wymienione w art. 411 kc, podstawy do powstrzymania się banku w realizacji tego obowiązku.

Odwołując się do dokonanych w sprawie ustaleń , argumentował w dalszym ciągu , iż powodowie uiścili na rzecz strony pozwanej na poczet umowy kwotę łączną,dochodzoną ostatecznie określonym ilościowo żądaniem zwrotnym, czyli 140 017, 75 zł

W związku z tym, podlegała ona zasądzeniu w całości jako spełniona przez małżonków E. nienależnie, w świetle art. 410 § 2 k.c.,

h/ rozważając zasadność roszczenia odsetkowego , które sformułowali byli klienci strony pozwanej , Sąd Okręgowy uznał ,iż jest ono uzasadnione jedynie w części.

Odwołując się do treści uchwały SN z dnia 7 maja 2021r- sygn. III CZP 6/21 przyjął , że wymagalność roszczeń związanych z nieważnością kredytu następuje dopiero z chwilą podjęcia przez kredytobiorcę wiążącej decyzji, co do ewentualnego sanowania niedozwolonych klauzul.

Nastąpiło to dopiero po pouczeniu przez Sąd na rozprawie w dniu 16 listopada 2022r. /por. k. 919 akt- uwaga redakcyjna S.A. / i zaakceptowaniu przez nich konsekwencji całkowitej nieważności umowy. Dopiero wtedy bowiem można uznać, że brak podstawy prawnej świadczenia stał się definitywny, a strony mogły zażądać skutecznie zwrotu nienależnego świadczenia. Wobec tego , jego zdaniem, dopiero od tej daty, są im należne odsetki ustawowe od zasądzonej sumy , a w pozostałym zakresie to roszczenie , jako niezasadne, uległo oddaleniu

i/ wskazane wyżej stanowisko co do wymagalności roszczeń o charakterze rozliczeniowym wykluczyło , według oceny Sądu I instancji , także zasadność , sformułowanego przez bank zarzutu przedawnienia roszczeń pieniężnych małżonków E. , poddanych w sprawie pod osąd.

Podstawą orzeczenia o kosztach procesu była norma art. 98 kpc. Sąd niższej instancji uznał , że całością kosztów, celowo poniesionych w procesie przez konsumentów , powinien zostać obciążony bank - przedsiębiorca.

Apelacje od tego orzeczenia złożyły obydwie strony.

Swoim środkiem odwoławczym od tego wyroku strona pozwana objęła punkty I i II jego sentencji . We wniosku środka odwoławczego domagała się , w pierwszej kolejności , wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego , którym powództwo zostanie oddalone w całości, a powodowie obciążeni kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.

Jako wniosek ewentualny skarżący bank , wobec zawartego w nim zarzutu zatrzymania świadczeń zasądzonych powodom do czasu zaofiarowania przez nich drugiej stronie lub zabezpieczenia, realizacji świadczenia odpowiadającego kwocie udzielonego im kapitału w wysokości 100 000 złotych , sformułował żądanie , takiej zmiany wyroku , która uwzględni ten zarzut , który bank ocenił jako zasadny.

Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :

1/ naruszenia prawa procesowego, w sposób mający dla treści wyroku istotne znaczenie , a to :

a/ art. 233§1 kpc w zw. z art. 227 i 232 kpc w zw. z art. 6 kc , jako konsekwencji przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienia jej oceną dowolną.

Konsekwencją tego błędu było niepoprawne przyjęcie przez Sąd I instancji, że bank miał możliwość jednostronnej zmiany wysokości zobowiązania kredytowego powodów mimo , iż wysokość ta, a także koszt kredytu były ściśle oznaczone w umowie stron, a stosowany kurs przeliczenia na walutę szwajcarską był określony w prawdzie w Tabeli Kursów ale odpowiadał rynkowej ich wysokości dla których ustalenia stosowana była metodologia odnosząca się do wszystkich transakcji walutowych prowadzonych przez stronę skarżącą .

Kolejną wadą oceny był niezasadny wniosek Sądu zgodnie z którym kredytobiorcy nie byli w sposób dostateczny i zrozumiały dla nich , informowani o ryzyku walutowym związanym zawarciem umowy kredytu indeksowanego do waluty CHF mimo , że taka informacja była im przekazana. Byli też prawidłowo pouczeni o ryzyku kursowym , mogli także spłacać zobowiązanie kredytowe w walucie szwajcarskiej.

Podnoszona wada ustaleń dotyczyła także tego , iż Sąd niepoprawnie ustalił , że kwestionowane postanowienia nie były indywidulanie z powodami uzgadniane przed podpisaniem umowy , mimo że taką możliwość małżonkowie E. mieli , nie zdecydowali się jedynak z niej skorzystać.

Błędem Sądu I instancji było także to , iż ocenił postanowienia te za rażąco naruszające interesy powodów jako konsumentów mimo , że nie przeprowadził wnioskowanego przez bank dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości i finansów, a taka ocena , bez skorzystania z wiadomości specjalnych eksperta , jest nieprawidłowa i dowolna,

b/ art. 235 2 §1 pkt 2 kpc w zw. z art. 227kpc, art. 232 i 278 §1 kpc , jako konsekwencji nieuzasadnionego nie uwzględnienia wniosku dowodowego strony pozwanej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości i finansów dla stwierdzenia okoliczności wskazanych w odpowiedzi na pozew, mimo , że dowód ten miałby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia;

2/ naruszenia prawa materialnego pod postacią nieprawidłowego zastosowania :

a/ art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011 o zmianie ustawy Prawo bankowe i niektórych innych ustaw w zw z art. 316 §1 kpc , wobec przyjęcia , że strona pozwana mogła dowolnie ustalać kursy przeliczenia waluty szwajcarskiej na złote i nie było możliwości utrzymania umowy w mocy przy wykorzystaniu postanowień tzw. ustawy antyspreadowej, która eliminowała abuzywność postanowień umowy wskazywanych przez powodów , nawet gdyby taki , niedozwolony ich charakter, przyjmować ,

W bardzo zbliżony sposób były argumentowane, w zakresie braku cechy niedozwolonego charakteru tych postanowień , kolejne zarzuty materialne naruszenia:

b/ art. 385 1§1i 2 kc oraz art. 385 2 kc w zw z art. 6 ust.1 Dyrektywy nr 93/13/EWG, w powiązaniu także , w kolejnych zarzutach materialnych ze szczegółowo wskazanymi przez stronę pozwaną przepisami kodeksu cywilnego oraz ustawy Prawo bankowe , poprzez wyrażenie przez Sąd Okręgowy stanowiska zgodnie z którym wskazane w motywach wyroku postanowienia umowy stron mają charakter niedozwolony , jako kształtujące prawa i obowiązki kredytobiorców z rażącym naruszeniem interesu klientów banku oraz dobrych obyczajów, w warunkach , kiedy postanowienia umowy zawartej przez strony w ogóle nie powinny być poddawane kontroli abuzywności,

c/ art. 385 1 §2 kc w zw z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/ EWG i art. 56 , art. 65 i 354§1kc poprzez brak podjęcia przez Sąd I instancji oceny tego , jak kształtowałby się stosunek umowny pomiędzy stronami , po wyeliminowaniu postanowień / nietrafnie zdaniem banku / uznanych za niedozwolone.

Strona skarżąca przy tym stanowczo wskazywała , iż umowa może nadal- po dopuszczalnych i możliwych modyfikacjach - być oceniana jako obowiązująca pomiędzy stronami m. in. przy wykorzystaniu średnich kursów franka szwajcarskiego do złotego , publikowanych przez Narodowy Bank Polski.

W związku z tym stanowiskiem bank sformułował również zarzut

d/ naruszenia poprzez niezastosowanie , art. 385 2 §2 w zw z art. 65 §1 i 2 kc oraz art. 24 i 32 ustawy o Narodowym Banku Polskim,

e/ art. 189 kpc wobec nieuzasadnionego uznania przez Sąd , iż powodowie maja interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytowej mimo , iż takie ustalenie nie kończy sporu stron , skoro konieczne jest jeszcze dokonanie wzajemnych rozliczeń finansowych pomiędzy nimi ,

f/ art. 405 kc w zw. z art. 410 §2 oraz art. 411 pkt 1 i 4 kc , jako konsekwencji wyrażenia wadliwej oceny zgodnie z którą świadczenia zwrotne dochodzone przez małżonków E. , mają charakter nienależnych ,

f/ art. 118 kc w zw. z art. 120 kc i w zw. z art. 455 kc , jako następstwa nieuzasadnionej oceny podniesionego przez bank zarzutu przedawnienia jako nieuzasadnionego, w sytuacji gdy termin ten dla roszczeń pieniężnych powodów poddanych pod osąd w sprawie wynosi trzy lata,

h/ art. 5 kc wobec nie uwzględnienia przez Sąd , iż dochodzenie przez powodów roszczeń objętych sporem nie da się pogodzić z zasadami współżycia społecznego.

Na podstawie art. 380 kpc strona pozwana domagała się także dokonania przez Sąd II instancji oceny prawidłowości decyzji procesowej Sądu Okręgowego o odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i w jej następstwie, przeprowadzenia tego dowodu w postępowaniu odwoławczym. Taki sam wniosek dotyczył dowodu z dokumentów potwierdzających złożenie przez bank wobec oponentów procesowych zarzutu zatrzymania.

Odpowiadając na apelację strony pozwanej powodowie domagali się jej oddalenia , jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz przyznania na swoją rzecz kosztów postepowania apelacyjnego.

F. E. i S. E. (1) w swojej apelacji , kwestionując orzeczenie Sądu I instancji w zakresie punktu III sentencji , co sposobu określenia początkowego terminu płatności odsetek ustawowych za opóźnienie od części kwoty pieniężnej zasądzonej na ich rzecz,

domagali się takiej zmiany tego orzeczenia w następstwie której, od sumy 87 376, 19 zł, odsetki ustawowe za opóźnienie zostaną zasądzone począwszy od dnia 4 sierpnia 2021r do dnia zapłaty. / taki zakres zaskarżenia wyroku Sądu Okręgowego potwierdził ich zawodowy pełnomocnik na rozprawie apelacyjnej w dniu 18 marca 2026r, wskazując dodatkowo, iż nie jest przez nich kwestionowane zasądzenie pozostałej części sumy łącznej 140 017,75 zł czyli 52 641,56 zł z odsetkami od dnia 16 listopada 2022r do dnia zapłaty / por. – zapis dźwiękowy rozprawy z dnia 18 marca 2026r ; minuty 7-11 , zapis skrócony k. 1128 v akt./ Ponadto wnosili o obciążenie pozwanego banku kosztami postępowania apelacyjnego.

Powodowie oparli środek odwoławczy tylko na zarzutach materialnych , a to :

a/ art. 481 §1 kc w zw z art. 455 kc , poprzez nieprawidłowe zastosowanie tych norm poprzez przyjęcie , że były kredytodawca pozostaje w opóźnieniu w zapłacie na ich rzecz kwoty 87 376, 19 zł., dopiero od daty złożenia przez apelujących na rozprawie w dniu 16 listopada 2022r oświadczenia , iż nie są zainteresowani w dalszym utrzymaniu umowy kredytowej jako obowiązującej pomiędzy stronami sporu.

Ich zdaniem,. wcześniej, bo pismem doręczonym pozwanemu bankowi w dniu 3 sierpnia 2021r – zawiarajacym rozszerzone żądanie zwrotu świadczeń , wezwali bank do jego dobrowolnej realizacji w zakresie tej sumy. Stąd już od dnia następnego po dacie doręczenia , strona przeciwna pozostaje w opóźnieniu w jego wykonaniu , stąd żądanie odsetek od tego dnia jest uzasadnione.

W podobny sposób małżonkowie E. argumentowali , stawiając drugi zarzut apelacyjny , naruszenia art. 455 kc w zw z art. 120 §1 kc., podkreślając, iż dużo wcześniej aniżeli przyjął to Sąd I instancji , wyrażali wobec drugiej strony w sposób stanowczy wolę nie utrzymywania umowy z dnia 30 lipca 2008r jako nadal pomiędzy stronami obowiązującej.

Wskazywali , że ujawnili ją już w piśmie adresowanym do przedsiębiorcy , datowanym na 1 kwietnia 2021r.

Przed rozpozaniem środków odwoławczych , bank złożył pismo procesowe z dnia 5 marca 2026r / por. k. 1109-1114 akt/ w którym przedstawił stanowisko zgodnie z którym wzajemne rozliczenie finansowe stron powinno odbywać się przy zastosowaniu teorii salda. /////

Rozpoznając apelacje stron Sąd Apelacyjny rozważył :

Środek odwoławczy strony pozwanej nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.

Nie ma racji Bank (...) S.A. , podnosząc zarzuty procesowe.

Zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.

Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.

Biorąc pod rozwag to generialium , za chybiony należy uznać ten zarzut procesowy za pomocą którego neguje poprawność decyzji dowodowej Sądu I instancji nieuwzględniającej wniosku kredytodawcy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości, finansów i rachunkowości dla dokonania analizy zagadnień wskazanych w tezach dowodowych , powołanych w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew.

Zważywszy na to czemu , według tych tez , miał posłużyć ten dowód ,należy uznać , iż Sąd I instancji oceniając / przy przyjętej koncepcji rozstrzygnięcia , która jest poprawna / , iż jego przeprowadzenie nie służyło ustaleniu wniosków wynikających z wiedzy specjalistycznej , które byłyby dla oceny roszczeń F. i S. E. (1) doniosłe. Stąd ten zarzut procesowy jest chybiony.

W konsekwencji , zawarty w apelacji banku wniosek o przeprowadzenie tego dowodu przez Sąd Odwoławczy nie został uwzględniony / por. zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 18 marca 2026r minuty 6-7 , zapis skrócony k.1128 v akt /.

Jako niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 233 §1 kpc , w połączeniu ze wskazanymi przez stronę apelującą normami procesowymi i materialnymi oraz funkcjonalnie z nim powiązane zarzuty faktyczne.

Uznanie go za usprawiedliwiony wymaga od strony wykazania na czym, w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów, polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.

W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.

Nie oparcie ocenianych zarzutów na tych zasadach , wyklucza uznanie ich za trafne , pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia , polemiką z oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.

/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/

Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustaleń faktycznych , aprobować .

Uwzględniając powyższe, zważywszy na to, w czym bank upatrywał błędów oceny i ustaleń Sądu niższej instancji , zarzuty te nie mogą być uznane za usprawiedliwione .

W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny wynikających ustaleń faktycznych, które przez to miałyby być dotknięte podnoszonymi nieprawidłowościami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący bank ogranicza się do przeciwstawienia jego stanowisku własnej wersji tak oceny dowodów jak i faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia , jego zdaniem, poprawnej.

Nieprawidłowość Sądu na której zarzuty te zostały oparte , zgodnie z argumentacją apelanta - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji zdarzeń towarzyszących zawarciu umowy kredytowej z 30 lipca 2008r. i interpretacji jej postanowień , którą skarżący uznaje za prawidłową.

A według przebiegu zdarzeń podawanego przez bank jako zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy, F. i S. E. (1) zostali ,w sposób dostateczny dla oceny jego skali , poinformowani, przy podpisywaniu umowy, o ryzyku walutowym wynikającym z umowy kredytowej indeksowanej do waluty obcej , a rzeczywisty rozmiar zobowiązania kredytowego był oznaczony od samego początku.

Ponadto strona pozwana nie mogła tego obowiązku swoich klientów kształtować jednostronnie w sposób dowolny , będąc związana wysokością kursów waluty szwajcarskiej wobec złotego , określanej przez obiektywne siły panujące na rynku wymiany walut.

Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza dla ich odparcia

Dlatego jedynie na marginesie, dostrzegając , że w istocie obydwa argumenty powołane przez stronę pozwaną [ w rozbudowanej ponad rzeczywista potrzebę formie redakcyjnej ] nie dotyczą wprost oceny dowodów i okoliczności faktycznych ale w istocie oceny prawnej faktów towarzyszących zawarciu umowy oraz kształtowania danych w Tabeli Kursów Walut , które dla dokonywanych przeliczeń / stosowania klauzul przeliczeniowej - spreadau walutowego- i kursowej / stosował pozwany bank z punktu widzenia przesłanek oceny postanowień umowy stron jako mających / bądź nie / charakter niedozwolony, w rozumieniu art. 385 1kc .

Sąd II instancji dodaje jeszcze , iż podziela , wbrew argumentacji strony pozwanej, stanowisko Sądu Okręgowego zgodnie z którym informacja przekazana powodom przy podpisywaniu urnowy o ryzyku walutowym była - z punktu widzenia ich interesów- możliwości racjonalnej oceny swojej sytuacji finansowej, w warunkach wzrostu kursu waluty szwajcarskiej do waluty polskiej , w czasie obowiązywania umowy przez wiele lat , niedostateczna i nietransparentna.

Uznaje także za trafną tę jego część , w której wskazywał , że skoro doniosła dla oceny ważności umowy jest chwila jej podpisania, to niezależnie od tego jakie dane kursowe zamieszczał bank w obowiązującej u siebie Tabeli Kursów ,istotne było to ,iż ta część postanowień umownych , która dotyczyła waloryzacji do CHF, nawet potencjalnie , dawała możliwość silniejszej stronie stosunku zobowiązaniowego - przedsiębiorcy- dowolnego / nieograniczonego / ustalania kursu przeliczenia złotówek na franka i odwrotnie , a nie to, czy bank stosował kusy przeliczeniowe wynikające z danych rynkowych.

Stąd bez znaczenia było też to , jak kwestia ta była regulowana w oparciu o kolejne zmiany umowy w trakcie jej obowiązywania, a także jak kształtowałoby się zobowiązanie powodów , gdyby w miejsce danych kursowych z Tabeli Kursów, stosować średni kurs franka do złotówki publikowany przez NBP.

Z podanych powodów, uznając , iż zarzuty procesowe , w tym w szczególności zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i wynikających stąd błędów ustaleń , nie są zasadne , fakty uczynione przez Sąd I instancji podstawą kontrolowanego instancyjnie orzeczenia ,jako poprawne i kompletne,Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.

Wymagają one uzupełnienia o okoliczności towarzyszące wezwaniu banku do spełnienia świadczeń zwrotnych ale na nie Sąd Odwoławczy wskaże w ramach oceny środka odwoławczego kredytobiorców.

Odwoławczą weryfikację zarzutów materialnych sformułowanych przez skarżący bank należy rozpocząć od tych , w ramach których podnosi naruszenie art. 385 1 §1i 2 kc w związku ze wskazywanymi przez tę stronę apelującą, w różnych konfiguracjach normami kodeksowymi, ustawy Prawo bankowe , ustawy o Narodowym Banku Polskim oraz postanowieniami dyrektywy nr 93/13/ EWG.

Zarzuty te mimo , iż redakcyjnego rozbudowania oraz powtarzania po wielokroć tej samej argumentacji, w istocie sprawdzają się do stwierdzenia ,iż Sąd niezasadnie uznał umowę zawartą przez strony za nieważną w całości z powodu abuzywności postanowień regulujących klauzulę indeksacyjną [ w istocie składająca się z klauzuli przeliczeniowej [ spreadu walutowego] i klauzuli kursowej – [ §2 ust.2 , §7 ust. 1 umowy oraz §8 ust.3 i 4 , stanowiącego jej integralną część Regulaminu kredytowania ], w warunkach , gdy brak było do tego podstaw albowiem :

a/ postanowienia te nie kształtują praw i obowiązków kredytobiorców w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, nie naruszając w sposób rażący interesów małżonków E. jako klientów banku – konsumentów ,

b/ umowa kredytu , zawierającą także te- obecnie kwestionowane przez powodów postanowienia- w chwili jej podpisywania , była dla kredytobiorców najkorzystniejsza , a uznając ją za nieważną / trwale bezskuteczną/ w całości, Sąd naruszył zasadę proporcjonalności oraz regułę związania stron umową - obowiązujących w prawie cywilnym ,

c/ nie uwzględnił , że nawet gdyby przyjąć niedozwolony charakter tych postanowień, to odnosiły się one nie do całości klauzul, przeliczeniowej i kursowej , a jedynie do elementów ustanowionego w umowie mechanizmu przeliczenia, nie obejmując pozostałych ich fragmentów . W takim przypadku Sąd Okręgowy powinien był rozważyć , przy uznaniu umowy za nadal obowiązującą, zastąpienie tego mechanizmu, średnim kursem franka szwajcarskiego do waluty polskiej, , publikowanym przez NBP.

Zatem, niezasadnie ocenił umowę z dnia 30 lipca 2008r. jako ab initio, w całości , nieważną.

Rozpoczynając weryfikację tych zarzutów od tego , który został wymieniony w ostatniej kolejności , uznając go za niezasadny, wystarczy powiedzieć , iż powodowie stanowczo dali wyraz stanowisku, że z pewnością ich zamiarem nie było to aby kurs przeliczenia walut polskiej i szwajcarskiej zastąpić średnim kursem NBP. Przeciwnie , uważali ,iż postanowienia o których była mowa wyżej, są ukształtowane sprzecznie z ich usprawiedliwionymi interesami , naruszając je w sposób rażący. Stąd twierdzenia banku , iż należało je wyłożyć tak aby, honorując rzeczywisty zamiar stron , utrzymać ją nadal jako obowiązującą / przy zastosowaniu średniego kursu CHF publikowanego przez Narodowy Bank Polski / są zupełnie dowolne , wykluczając podzielenie tego zarzutu.

Wbrew rozbudowanej nadmiernie argumentacji strony pozwanej , której nadmiar powoduje zatarcie jasności tejże , Sąd I instancji nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art. 385 1 §1 i 2 kc , w powiązaniu z innymi normami kodeksowymi oraz wskazanych wyżej ustaw szczególnych jak i Dyrektywy nr 93/13/ EWG , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy stron, w szczególności tych, określających sposób waloryzacji /przeliczenia / waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie, według Tabeli Kursów , obowiązującej u strony pozwanej.

To ten właśnie mechanizm , na zastosowanie którego powodowie jako klienci – konsumenci - nie mieli żadnego wpływu , ten bowiem był wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę na podstawie wzorca umownego , ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało ówcześnie F. i S. E. (1) udostępnione przez bank oraz w jaki sposób, poszczególne raty kapitałowo – kredytowe, wpływały na rzeczywiste zmniejszenie ich zobowiązania kredytowego.

Taki ich charakter prowadzi do nieważności umowy jako całości albowiem nie może ona nadal funkcjonować , w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące powodów.

Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych , które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom , nie zostało z kredytobiorcami uzgodnione indywidualnie.

W szczególności bank nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny. Kredytobiorcy dokonali jedynie wyboru gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę.

Dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.

Konieczne jest udowodnienie wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.

/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /.

Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z 30 lipca 2008r nie było, w tym w szczególności w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo odsetkowych , będą przeliczane z waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie.

W ocenie Sądu II instancji , wbrew zarzutowi strony skarżącej, kwestionowane przez powodów postanowienia umowne dotyczyły świadczenia głównego stron.

W mogącym być obecnie uznane za ukształtowane stanowisku orzecznictwa sądowego, w szczególności Sądu Najwyższego, zostało przyjęte zapatrywanie o takim charakterze mechanizmu przeliczeniowego w kredytach denominowanych i indeksowanych do waluty obcej .

/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., powołane za zbiorem Legalis /.

Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorcy. Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez niego wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na franka szwajcarskiego ] , wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika to , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.

Wobec powyższego poddanie tych postanowień umownych kontroli pod kątem abuzywności jest możliwe tylko pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( art. 385 1 § 1 zd. drugie k.c.), a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem , nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej, wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 dyrektywy nr 93/13/ EWG.

Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , a przy tym jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych.

Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania umowy, powodowie mieli możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będą mieli obowiązek spełnić oraz - i w szczególności- co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości i wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo zobowiązania , przekładające się wprost na ich sytuację ekonomiczną, w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż mieli związać się z bankiem węzłem obligacyjnym na okres dwudziestu lat.

W szczególności brak było , w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązania ratalnego wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez stronę pozwaną. Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych, także był pozostawiony wyłącznej decyzji banku. Klienci – konsumenci - nie mieli możliwości ich sprawdzenia, ani tym bardziej , jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli waloryzacyjnej /przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie stron spełniony.

/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /.

Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż powodowie zostali, przed podpisaniem umowy w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały ,poinformowani o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego wobec złotego w czasie.

Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony przez bank, który poprzestał na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu podczas trwania umowy i wynikającym stąd jego wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego kredytobiorców. . Dodać do tego należy , iż dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego, nie jest wystarczające odebranie od konsumenta standardowego oświadczenia, że o takim ryzyku został poinformowany.

/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art. 385 1 §1 k.c. nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.

/ por. wskazane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis /

Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów, polega w tym wypadku, na uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.

/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /.

W ocenie Sądu Apelacyjnego postanowienia łączącej strony umowy z 30 lipca 2008r., w zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej , w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w banku Tabel Kursów, uznać należy, za niedozwolone.

Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i jak, po jej podpisaniu, zmieniała się jej treść.

Ocena, czy postanowienie umowne jest niedozwolone dokonywana jest bowiem według stanu z chwili zawarcia umowy.

/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex /.

Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa ,stanowisko powodów było jednoznaczne co do tego, iż nie są zainteresowani , w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy, jako obowiązującej pomiędzy stronami.

Potwierdzili swoje stanowisko w sposób nie budzący wątpliwości, już w przedsądowym wezwaniu do zwrotu spełnionych na rzecz banku świadczeń , które kwalifikowali jako nienależne z dnia 1 kwietnia 2021r.

Eliminacja tych postanowień z umowy powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia, które kredytobiorcy mają otrzymać od drugiej strony , skoro - jak w rozstrzyganej sprawie - otrzymali od banku złotówki , po ich przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty szwajcarskiej oraz byli zobowiązani spełniać na rzecz banku , w ramach umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży przez pozwany bank , wedle którego przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia długu małżonków E. wobec banku.

Zgodnie ze stanowiskiem TSUE wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/ EWG , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw są nią bowiem związane w sposób bezwzględny ], iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach ,spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.

Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak.

Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron w połowie 2008r było zawarcie umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej ,bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń, na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika LIBOR, stosowanego tylko w kredytach walutowych oraz kredycie waloryzowanym / indeksowanym / do takiego zagranicznego pieniądza.

Analiza treści pozostałych postanowień umownych w tym w szczególności tych, które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza, by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.

Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek ,iż tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje bank motywując także kolejne zarzuty materialne , wywodzone ze wskazywanych przezeń przepisów kodeksu cywilnego ,Dyrektywy 93/13/EWG czy przepisów ustawy o Narodowym Banku Polskim , mające polegać na utrzymaniu umowy w mocy- przy wyeliminowaniu jedynie postanowień składających na mechanizm przeliczenia ,według danych dotyczących wzajemnych relacji kursowych i zastąpieniu tego mechanizmu średnim kursem franka szwajcarskiego , publikowanym przez NBP są - szczególnie przy stanowczym, zrelacjonowanym wyżej stanowisku procesowym powodów - niedopuszczalne ,skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy , iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony.

Nie dałoby się takiego przekształcenia stosunku umownego pogodzić także z celem w jakim zobowiązanie kredytowe było przez kredytobiorców w dniu 30 lipca 2008r zaciągane. Chcieli otrzymać od banku nie walutę obcą ale kwotę wyrażoną w złotych polskich z przeznaczeniem na własne cele inwestycyjne na nieruchomości w A. przy ul(...).

Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych ,o ile nie miałyby prowadzić do nieważności umowy jako całości , musi zapewniać to , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu jaki strony chciały osiągnąć wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach].

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy kredytu indeksowanego do waluty obcej , miałaby przy jej potencjalnym utrzymaniu , miejsce.

Nie ma racji bank podnosząc zarzut naruszenia art. 189 kpc.

Pomijając już nawet nie do końca zrozumiałą argumentację wspierającą ten zarzut , gdy wziąć pod uwagę , że w rozstrzyganej sprawie przedmiotem oceny jest także jedno z roszczeń rozliczeniowych [ a we wzajemnych rozliczeniach stron,strona pozwana upatruje podstaw do twierdzenia o braku interesu prawnego w ustaleniu po stronie byłych kredytobiorców ] wskazać należy , że umowa kredytu zawarta została między stronami na okres dwudziestu lat.

Ewentualne uwzględnienie powództwa o zapłatę / o świadczenie/, nie usunęłoby stanu niepewności pomiędzy nimi ,co do dalszego obowiązywania umowy oraz istnienia praw akcesoryjnych jak chociażby hipoteki ustanowionej na nieruchomości powodów . Bez uznania umowy za nieważną, ze skutkiem ex tunc, strona pozwana mogłaby potencjalnie skorzystać z ustanowionych na swoją rzecz zabezpieczeń spłaty zobowiązania kredytowego.

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że powód zachowuje interes prawny do wytoczenia powództwa o ustalenie mimo przysługującego mu powództwa o świadczenie lub mimo wytoczenia przeciwko niemu takiego powództwa przez stronę przeciwną, na podstawie spornego stosunku prawnego, jeżeli z tego stosunku wynikają jeszcze inne lub dalej idące skutki, których dochodzenie w drodze takiego powództwa nie jest możliwe lub nie jest jeszcze aktualne.

W takim wypadku tylko powództwo o ustalenie /ważności umowy / może definitywnie rozstrzygnąć niepewną sytuację prawną powoda i zapobiec także na przyszłość możliwym sporom, a tym samym w pełny sposób zaspokoić jego interes prawny.

/ por bliżej wskazane jedynie przykładowo orzeczenia SN z dnia 30.10.1990 r. I CR 649/90, z 27.01.2004 r. II CK 387/02, z 2.07.2015 r. V CSK 640/14- wszystkie powołane za zbiorem Legalis/.

Stawiając , w ocenie Sadu Odwoławczego w sposób nieuzasadniony, zarzut naruszenia art. 405 kc w zw. z art. 410 §2 kc i widząc jego realizację w tym , iż Sąd niższej instancji bezpodstawnie przyjął , iż świadczenia pieniężne objęte sporem mają charakter nienależnych , bank nie dostrzega , że zdaniem Sądu I instancji /w ocenie Sądu II instancji trafnie / uwzględnienie roszczenia zwrotnego powodów jest wynikiem uznania , iż podstawa świadczeń wzajemnych od samego początku nie istniała, wobec nieważności umowy, która była dla nich źródłem i racją prawną./ condictio sine causa /.

Już tylko na marginesie i dla porządku dodać należy , wobec dalszej argumentacji banku , że normy art. 411pkt 1 i 4 kc nie mogą mieć dla oceny roszczenia pieniężnego powodów zastosowania skoro bank nawet nie starał się w sporze dowodzić faktów potwierdzających to , iż kredytobiorcy wiedzieli , że nie są do zwrotu udzielonego im kapitału obowiązani. Nie można też dociec dlaczego, zdaniem strony pozwanej , powodowie spłacając raty kredytu, mieliby to czynić przed terminami wymagalności tych cząstkowych spłat zobowiązania wobec banku , skoro były one określone w przygotowanym wyłącznie przez stronę apelującą , harmonogramie.

Nie ma racji strona pozwana także , kwestionując nie podzielenie przez Sąd I instancji, podnoszonego przez nią zarzutu przedawnienia roszczenia pieniężnego dochodzonego w sprawie przez powodów [ bank uznawał , że ma zastosowanie w tym przypadku termin trzyletni , co zdaje się sugerować , iż kwalifikował – wadliwie - roszczenia zwrotne powodów jako mające charakter okresowy ]

W tym zakresie wystarczy odwołać się do podzielanej przez Sąd Apelacyjny i powszechnie aprobowanej w ukształtowanym orzecznictwie sądowym w tzw. „sprawach frankowych „ uchwały SN z dnia 16 lutego 2021r , sygn. III CZP 11/20 , /powołanej za zbiorem Legalis/ , zgodnie z którą roszczenia o zwrot spełnionych świadczeń ,mających charakter nienależnych , nie mogą stać się wymagalnymi wcześniej aniżeli po definitywnym potwierdzeniu tego , że świadczenia te nie miały swojej podstawy.

Wobec tego , że tego rodzaju oświadczenie powodowie złożyli w piśmie z 1 kwietnia 2021r. wzywającym drugą stronę do zwrotu świadczeń to wobec daty wniesienia pozwu , zarzut ten należy odeprzeć .

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 5 kc wobec jego niezastosowania przez Sąd I instancji , przy ocenie roszczeń powodów poddanych pod osąd w sprawie.

W warunkach , gdy powodowie jako konsumenci , formułując roszczenia objęte sporem , realizują swoje uprawnienie ustawowe wobec przedsiębiorcy stosującego wobec nich niedozwolone postanowienia umowne , kwalifikowanie tych roszczeń jako przejawu nadużycia prawa podmiotowego, nie może być uznane za trafne.

Sąd II instancji ocenił jako nieuzasadniony, podniesiony na apelacyjnym etapie sporu stron przez bank, zarzut zatrzymania do kwoty udzielonego powodom kapitału.

Powołując się na mogące być uznane za ukształtowane, najbardziej aktualne orzecznictwo SN , co do merytorycznej zasadności takiego zarzutu w tzw. „ sprawach frankowych „ / por. spośród kilku , stanowisko SN zawarte w judykacie z dnia 24 października 2024r , sygn. I CSK 2443/24 – powołanym za zbiorem Lex / , które Sąd Apelacyjny, w składzie rozpoznającym sprawę podziela ; przyjąć należy , iż w sytuacji gdy strona sporu może skutecznie powołać zarzut potrącenia wierzytelności wzajemnej , wobec pretensji finansowej drugiej strony , nie jest uprawniona do korzystania z zarzutu zatrzymania w powołaniu się , jako na jego źródło na taką ,nadającą się do potrącenia, wierzytelność własną.

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozstrzyganym sporze , a , jak dotąd bank z możliwości potrącenia nie zdecydował się skorzystać .

Już tylko na marginesie , zważywszy , iż pismo strony pozwanej z dnia 5 marca 2026r miało wyłącznie charakter informacyjny i nie został w nim zawarty żaden kolejny merytoryczny zarzut apelacyjny , dla zapewnienia kompletności wywodu należy wskazać , iż w ocenie Sądu Odwoławczego, stanowisko strony pozwanej o tym , iż orzeczenie TSUE z dnia 19 czerwca 2025r , w sprawie o sygnaturze C- 396/24, jest podstawą do uznania , że wzajemne rozliczenia finansowe pomiędzy stronami umowy kredytowej, w relacji przedsiębiorca – konsument , która z uwagi na abuzywność jej postanowień, zostaje uznana za nieważną , powinny zostać oparte na teorii salda , jest wnioskiem zbyt daleko idącym w swoim uogólnieniu i jednoznaczności.

Bank nie zwraca przy tym uwagi na to , w jakich okolicznościach faktycznych indywidualnej sprawy , zostało zadane Trybunałowi przez Sąd polski pytanie prejudycjalne. A treść pytania determinowała także treść samej odpowiedzi, którą bank zdaje się nadinterpretowywać , generalizując wniosek , który w tej formule , nie został przez Sąd europejski sformułowany.

Nie można także nie zwrócić uwagi, w ramach weryfikacji stanowiska strony pozwanej w tej materii , iż już po tym rozstrzygnięciu, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku zgodnie z którym tezy orzeczenia Trybunału z 19 czerwca 2025r., nie są dostateczną podstawą do tego aby SN odstąpił od mającej moc zasady prawnej , uchwały przyjmującej , iż rozliczenia o których była mowa wyżej , mają następować w oparciu o teorię dwóch kondykcji.

Ze wskazanych powodów środek odwoławczy banku , jako nieuzasadniony, uległ oddaleniu , na podstawie art. 385 kpc [ pkt 2 sentencji uzasadnianego orzeczenia] .

Przechodząc do oceny apelacji S. i S. V.,Sąd II instancji uznał ją za uzasadnioną w całości , co doprowadziło do wydania orzeczenia reformatoryjnego o treści wskazanej w punkcie 1 II sentencji motywowanego orzeczenia , na podstawie art. 386 §1 kpc.

Jak wynika z treści motywów zaskarżonego wyroku, Sąd Okręgowy stanął na stanowisku zgodnie z którym strona pozwana pozostaje w opóźnieniu w spełnieniu świadczeń zwrotnych na rzecz powodów, począwszy od dnia w którym na rozprawie , pouczeni przez Sąd o potencjalnych następstwach rozliczeniowych uznania umowy kredytowej za nieważną , oświadczyli , iż nie są zainteresowani jej dalszym obowiązywaniu pomiędzy stronami.

F. i S. E. (1) zasadnie to stanowisko podważają, powołując wskazane w apelacji zarzuty materialne.

Sąd krajowy jest związany wykładnią Dyrektywy 93/13/ EWG, w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, której dokonuje w swoich orzeczeniach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ,w tym w szczególności interpretując art. 6 ust. 1 i 7 ust. 1 tego aktu.

Sąd państwa członkowskiego UE jest przy tym tą wykładnią związany w sposób bezwzględny, skoro Trybunał jest jedynym organem uprawnionym Traktatem Lizbońskim do dokonywania interpretacji wykładniczej prawa europejskiego do którego wskazana Dyrektywa przynależy.

A wynika z tych rozstrzygnięć dotyczących materii doniosłej dla oceny zarzutów apelacyjnych powodów , iż stan opóźnienia po stronie banku przedsiębiorcy , który w relacji z klientem mającym status konsumenta , posługując się wzorcem umownym, zawierającym niedozwolone postanowienia , skutkujące [ jak w rozstrzyganej sprawie - uwaga redakcyjna S.A.] nieważnością umowy ,

w zakresie obowiązku zwrotu spełnionych przez drugą stronę na jej podstawie świadczeń, zależy tylko od jednego warunku.

Tym warunkiem jest skuteczne wezwanie przedsiębiorcy do ich zwrotu.

/ por. w tej materii , wskazane jedynie ilustracyjnie, stanowiska TSUE w wyroku z dnia 7 grudnia 2023r , sygn. C- 140/22 oraz w motywach wyroku z dnia 14 grudnia 2022r, sygn. C- 28/22- obydwa powołane za zbiorem Lex /.

Nota bene ta sama reguła odnosi się do roszczenia zwrotnego przedsiębiorcy /kredytodawcy / , obejmującego udzielony klientom – konsumentom - kapitał kredytu.

Zatem , uznając z tej przyczyny , iż stanowisko prawne Sądu I instancji , wiążące stan opóźnienia po stronie banku , w wykonaniu tego obowiązku zwrotnego, dopiero z datą 16 listopada 2022r jest nietrafne.

Uzupełniając ustalenia faktyczne , Sąd II instancji wskazuje , że :

powodowie dokonali w toku sporu rozszerzenia żadania pozwu , czyniąc to pismem procesowym z dnia 1 kwietnia 2021r , które niespornie pomiędzy stronami bank otrzymał w dniu 3 sierpnia 2021r.

Rozszerzenie to obejmowało sumę 87 376, 19zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, począwszy od dnia następnego po dniu doręczenia jego odpisu pozwanemu bankowi.

Stąd też od dnia 4 sierpnia 2021r. ,strona pozwana musi być uznana za pozostającą w opóźnieniu w spełnieniu tego obowiązku zwrotnego tym bardziej , że opisane rozszerzenie nastąpiło już w trakcie sporu sądowego i bank musiał sobie zdawać sprawę zarówno z charakteru roszczeń byłych kredytobiorców oraz ich podstaw faktycznych i materialnych.

Stan taki uprawniał powodów do skutecznego domagania się odsetek ustawowych za opóźnienie od tej sumy od tej daty, do dnia zapłaty.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego była norma art. 98 §1 i 3 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc i wynikająca z niej , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.

Kwota należna łącznie wygrywającym także ten etap sporu powodom od przegrywającego banku, odpowiada wynagrodzeniu zastępującego ich zawodowego pełnomocnika – adwokata, ustalonemu , jako pochodna wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanego w apelacji strony pozwanej [240 018 zł ] na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [DzU z 2015 poz. 1800].

Po myśli art. 378 §1 kpc Sąd Odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach apelacji od wyroku Sądu I instancji , czyniąc to niezależnie od tego, czy te środki odwoławcze zostały wywiedzione tylko przez jedną , czy obydwie strony.

Koszty należne są stronie wygrywającej za postępowanie apelacyjne jako takie.

Dlatego też Sąd Odwoławczy nie znalazł podstaw aby na rzecz powodów zasądzić od przerywającej strony przeciwnej zwielokrotnionej sumy należnego wynagrodzenia pełnomocnika za reprezentację małżonków E. w postępowaniu wywołanym ich „ „własną apelacją „ oraz za „ obronę” przed apelacją oponenta procesowego.

Uznał , iż zwiększenie tego wynagrodzenia w tej sytuacji procesowej, jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie na etapie odwoławczym , byłoby uzasadnione wówczas ,gdyby skumulowane wartości przedmiotów zaskarżeń w apelacji powodów jak i strony pozwanej, uzasadniałyby określenie wysokości minimalnego wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika powodów na wyższym poziomie niż ten , który jest pochodną w.p.z . podanej w apelacji banku. Skoro tak nie jest , wynagrodzenie pełnomocnika zostało określone w sposób wskazany wyżej.

Natomiast kwota kosztów należnych powodom została powiększona o sumę opłat sądowych które ponieśli w związku z wniesieniem apelacji oraz złożenia wniosku o udzielanie zabezpieczenia / por. k. 945, k. 969 i k.1037 akt/.

W konsekwencji łączna suma obciążająca przerywający Bank (...) S.A., zamknęła się wielkością 8 950 zł [ 8100+ 100+650 + 100] , należną łącznie F. i S. E. (1).

Kwota z tytułu rozliczeń kosztowych , została zasądzona, po myśli art. 98 §1 1kpc w zw z art. 391 §1 kpc , wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie , o których Sąd II instancji był obowiązany orzec z urzędu. / pkt 3 sentencji motywowanego orzeczenia/.