I ACa 975/23

Sygn. akt I ACa 975/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 marca 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek

Protokolant: Katarzyna Kluz

po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa O. U. (1) i C. U.

przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w F.

o zapłatę

na skutek apelacji obu stron

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2023r.,

sygn. akt : I C 1585/21

w uwzględnieniu apelacji powodów

1.zmienia zaskarżony wyrok, nadając mu treść:

„ I. zasądza od strony pozwanej Banku (...) S.A. z siedzibą w F. na rzecz powodów O. U. (1) i C. U. łącznie kwotę 77 307, 24 CHF (siedemdziesiąt siedem tysięcy trzysta siedem franków szwajcarskich dwadzieścia cztery centymy) z ustawowymi odsetkami od dnia 30 marca 2021 r do dnia zapłaty,

II. zasądza od strony pozwanej Banku (...) S.A. z siedzibą w F. na rzecz powodów O. U. (1) i C. U., łącznie, kwotę 11817zł (jedenaście tysięcy osiemset siedemnaście złotych) wraz odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty, tytułem kosztów procesu”;

2. oddala apelacje strony pozwanej;

3. zasądza od strony pozwanej Banku (...) S.A. z siedzibą w F. na rzecz powodów O. U. (1) i C. U., łącznie, kwotę 9 100 zł (dziewięć tysięcy sto złotych) wraz odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I ACa 975/23

Na wstępie należy wskazać , iż zgodnie z treścią art. 327 1 § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny, uzasadniając wydany wyrok,przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej roszczenia pieniężnego powodów, poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

Uwzględniając – niemal w całości - zgłoszone przez powodów - małżonków U.- jako główne - skierowane przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w F. roszczenie pieniężne obejmujące , ich zdaniem, nienależne świadczenie w kwocie 77 307, 24 CHF [wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 30 marca 2021r.] , spełnione na rzecz kredytodawcy , w warunkach nieważności, z powodu abuzywności części postanowień , umowy kredytu indeksowanego do waluty szwajcarskiej, zawartej pomiędzy nimi a poprzednikiem prawnym strony przeciwnej – (...) S.A. z siedzibą w F. , w dniu 24 maja 2006r oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami procesu w warunkach , gdy

strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa w całości , wobec braku niedozwolonego charakteru kwestionowanych postanowień umownych, przy wypełnieniu przez bank obowiązków informacyjnych w odniesieniu do ryzyka walutowego jakim obciążeni będą kredytobiorcy , którzy przez większość okresu trwania umowy spłacali zobowiązanie kredytowe w walucie szwajcarskiej , stąd nie byli objęci następstwami ryzyk na których negatywne konsekwencje powołują się , jako źródła niedozwolonego charakteru postanowień umownych ,

postulując przyznanie na swoją rzecz kosztów postępowania,

Sąd Okręgowy w Krakowie , wyrokiem z dnia 11 stycznia 2023r. :

- zasądził od strony pozwanej Banku (...) S.A. w F. na rzecz powodów O. U. (1) i C. U. łącznie kwotę 77.307,24 CHF , z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie od dnia 11 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty[ pkt I ] ;

- oddalił powództwo w pozostałej części[ pkt II] oraz ;

- zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów łącznie kwotę 6.417 zł. z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów postępowania[ pkt III sentencji orzeczenia ].

Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :

W dniu 21 kwietnia 2006 r. powodowie złożyli wniosek o kredyt hipoteczny, indeksowany kursem CHF. Wnioskowali o kredyt w wysokości 300.000 zł celem sfinansowania budowy domu system gospodarczym. Okres kredytowania określili na 360 miesięcy.

W 2006r.zdecydowali się na zawarcie umowy o kredyt hipoteczny , celem pozyskania środków na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości D. przy ul. (...). W domu tym mieszkają do dziś wraz z dziećmi.

Do chwili obecnej spłacają raty kredytu w złotówkach , z przerwą gdy powód miał możliwość nabywania waluty szwajcarskiej bezpośrednio od brata mieszkającego w Szwajcarii. W tym czasie spłata następowała w tej walucie.

Przed zawarciem umowy dowiedzieli się, że mają zdolność kredytową aby zaciągnąć kredyt w złotówkach o wysokości do 180.000 zł., a jeżeli potrzebują wyższej sumy to mogą zawrzeć umowę kredytu indeksowanego do pieniądza szwajcarskiego.

Byli zapewniani, że frank szwajcarski jest bardzo stabilny, wahania kursowe mogą być z biegiem czasu o kilka procent wyższe.

Sama umowa ma brzmienie standardowe, na które powodowie mogli przystać, w przeciwnym wypadku , nie mogła być zawarta.

Wiedzieli, że z takim kredytem wiąże się oprocentowanie wg. stawki Libor. Nie dopytywali się o Tabele Kursowe. Sam tekst umowy, przygotowany przez bank, przed jej podpisaniem powodowie przeczytali, z tym, że był on dla nich trudny do zrozumienia. Nie brali w ogóle pod uwagę tego aby umowa mogła mieć zapisy niezgodne z prawem.

W dniu 24 maja 2006 r., zawarli z (...) S.A. z siedzibą w F., umowę kredytu nr (...).

Zgodnie z nią , bank udzielił kredytobiorcom na warunkach określonych w umowie kredytu hipotecznego.

Zgodnie z § 1 ust. 1 zd. 1 umowy , kwota udzielonego kredytu wynosiła 300.084 zł., indeksowanego kursem waluty szwajcarskiej . W dniu wypłaty saldo zobowiązania było wyrażane w walucie do której indeksowany jest kredyt , według kursu kupna waluty szwajcarskiej , podanego w Tabeli Kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A., opisanej szczegółowo w § 17.

Następnie saldo walutowe przeliczane było dziennie na złote polskie , według kursu sprzedaży waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w Tabeli Kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A. , opisanej szczegółowo w § 17 (§ 1 ust.1 zd. 3 umowy).

Kredyt był przeznaczony na porycie części kosztów budowy domu mieszkalnego, zlokalizowanego w miejscowości D.,w gminie (...),województwo (...) (§ 1 ust.2 umowy).

Jako okres kredytowania wskazano 360 równych miesięcznych ratach kapitałowo- odsetkowych, na zasadach określonych w § 10. (§ 1 ust.5 umowy)

Kredyt miał być wykorzystany w transzach w terminach i wysokości określonych w załączniku A (§ 1 ust.3 umowy). Oprocentowanie kredytu, na dzień sporządzenia umowy, wynosiło 3,250% w skali roku, stanowiąc sumę m.in.: marży banku niezmiennej w okresie trwania umowy w wysokości 1,210% oraz aktualnie obowiązującego indeksu L3, opisanego szczegółowo w § 8 oraz 0,95 punktu procentowego do czasu określonego w ust.2 (§ 2 ust.1 umowy).

Zgodnie z § 3 ust.1 umowy , nieruchomością w rozumieniu postanowień umowy jest dz. ew. nr (...), o pow. 1601,00 m.kw położona w D., w gminie (...), powiecie (...), województwie (...) o k.w. nr (...), której właścicielami na zasadach wspólności ustawowej są wyłącznie kredytobiorcy C. i O. U. (1).

Zgodnie z ust. 2 wskazanego wyżej paragrafu zabezpieczeniem spłaty kredytu była hipoteka kaucyjna do kwoty stanowiącej 170% kwoty kredytu określonej w § 1 ust.1 umowy.

Po myśli § 7 ust.1 umowy , wypłata każdej transzy kredytu następowała w terminie nie dłuższym niż 5 dni roboczych po spełnieniu warunków określonych w § 4 umowy i otrzymaniu przez bank wniosku o wypłatę, sporządzonego prawidłowo przez kredytobiorcę, na formularzu, którego wzór stanowił załącznik do umowy , z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli umowa zostanie zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa banku, wypłata nastąpi nie wcześniej niż po upływie 10 dni od dnia jej zawarcia.

W przypadku gdy kredyt był przeznaczony na pokrycie części kosztów budowy domu mieszkalnego (…) kredytobiorca był uprawniony do pobrania zaliczek na poczet każdej transzy kredytu, w wysokości nie przekraczającej łącznie 50% kwoty transzy kredytu (§ 7 ust.1 lit.b umowy).

Zgodnie z ust.2 wskazanego wyżej paragrafu, wypłata była dokonana przelewem na wskazany we wniosku rachunek bankowy prowadzony w banku krajowym (…).

Każdorazowo wypłacona kwota złotych polskich była przeliczona na walutę do której indeksowany jest kredyt, według kursu kupna waluty kredytu podanego w Tabeli Kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A., obowiązującego w dniu dokonania wypłaty przez bank.

Zgodnie z § 11 ust.4 umowy, kredytobiorcy złożyli oświadczenia zgodnie z którymi postanowienia przedmiotowej zostały z nimi indywidualnie uzgodnione.

W § 17 ust. 1-5 umowy wskazano, że do rozliczania transakcji wypłat i spłat kredytów stosowane są odpowiednio kursy kupna/ sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A. , walut zawartych w ofercie banku, obowiązujące w dniu dokonania transakcji.

Kursy kupna określone były jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w Tabeli Kursów średnich NBP minus marża kupna. Kursy sprzedaży określone zostały jako średnie kursy złotego do danych walut, ogłoszone w Tabeli Kursów średnich NBP plus marża sprzedaży.

Do wyliczenia kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A. stosowane były kursy złotego do danych walut ogłoszone w Tabeli Kursów średnich NBP, w danym dniu roboczym, skorygowane o marże kupna sprzedaży (...) S.A.

Obowiązujące w danym dniu roboczym kursy kupna/ sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A. , walut zawartych w ofercie banku, określane były przez bank po godzinie 15.00 poprzedniego dnia roboczego i wywieszane w siedzibie banku oraz publikowane na stronie internetowej (...) S.A.

Z dalszej części ustaleń wynika , iż :

Kredyt został powodom wypłacony w złotówkach, w transzach, w następujących datach oraz kwotach:

w dniu 5 czerwca 2006 r. – 48.999,99 zł przy kursie wymiany 2.4498 złotego za franka , w dniu 23 sierpnia 2006 r. – 49.000 zł przy kursie wymiany 2.4195; w dniu 16 października 2006 r. – 49.000 zł przy kursie wymiany 2.3749; w dniu 19 marca 2007 r. – 49.000 zł przy kursie wymiany 2.3826; w dniu 1 czerwca 2007 r. – 49.000 zł przy kursie wymiany 2.2518; w dniu 12 lipca 2007 r. – 49.000 zł przy kursie wymiany 2.2097; w dniu 13 grudnia 2007 r. – 41.000 zł przy kursie wymiany 2.0856 zł za jednego franka.

W dniu 10 sierpnia 2007 r. C. i O. U. (2) zawnioskowali o podwyższenie kwoty kredytu o 50.000 zł z uwagi na potrzebę dalszego sfinansowania budowy domu systemem gospodarczym.

W dniu 6 listopada 2007 r. sporządzono aneks do umowy kredytu nr (...) na mocy którego zwiększono kwotę kredytu o 41 150 zł.

Na dzień 18 listopada 2020 r. powodowie spłacili 202.902,48 zł.

Na dzień 31 grudnia 2020 r. powodowie spłacili 110.115,21 CHF.

W dniu 10 marca 2021 r. wezwali Bank (...) S.A. w F. do zapłaty kwot 202.902,48 zł. oraz 110.115,21 CHF w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, które to sumy zapłacili łącznie w okresie od 3 lipca 2006 r. do 31 grudnia 2020 r.

W dniu 24 marca 2021 r. strona pozwana odmówiła dobrowolnego ich spełnienia argumentując , iż umowa kredytu jest ważna i nadal obowiązuje pomiędzy stronami.

W dniu 30 marca 2021 r. kredytobiorcy skierowali do następcy prawnego kredytodawcy – strony pozwanej - oświadczenie, że potrącają wierzytelność przysługującą im wobec banku z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w kwocie 202.902,48 zł i 110.115,21 CHF z wierzytelnością , którą strona przeciwna dysponuje wobec nich z tego samego tytułu, w kwocie 341.234,01 zł. Wskazali równocześnie , że wobec tego , iż roszczenie o zapłatę kwoty 110.115,21 CHF stało się wymagalne w dniu 29 marca 2021 r. do przeliczenia jej na złote powinien być zastosowany powinien kurs średni NBP z dnia 29 marca 2021 r. tj. 4,2164 zł za jednego franka szwajcarskiego.

Sąd ponadto ustalił , iż :

w dniu 11 stycznia 2023 r., podczas rozprawy w Sądzie Okręgowym , w obecności pełnomocników obu stron procesu, powodowie, po pouczeniu Sądu złożyli oświadczenia w których wskazali, że wnoszą o unieważnienie umowy, oraz że zdają sobie sprawę z konieczności rozliczenia się z niej , jeżeli zostanie ona oceniona jako nieważna.

Ocenę prawną , w ramach której niemal w całości roszczenie pieniężne powodów, zostało uznane za usprawiedliwione [ oddalenie powództwa odniosło się tylko do części roszczenia odsetkowego] ,

Sąd Okręgowy oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które zważywszy na wskazaną wyżej konieczność zachowania zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu Odwoławczego, można podsumować w następujący sposób :

a/ umowa zawarta przez powodów z poprzednikiem prawnym strony pozwanej - w dniu 24 maja 2006r , będąca umową kredytu indeksowanego walutą franka szwajcarskiego , była przez prawo dopuszczalna już w tym czasie , zważywszy na ówczesne brzmienie art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe , szczególnie interpretowanego przez pryzmat art. 353 1 kc statuującego zasadę swobody umów,

b/ umowa , którą podpisali, mając, w relacji z (...) S.A. z siedzibą w F., status konsumentów w rozumieniu art. 22 ( 1) kc, zawiera,w szczególności w odniesieniu do tych , które składają się na mechanizm przeliczenia waluty szwajcarskiej na polską w odniesieniu do określenia wysokości udzielonego kapitału oraz z polskiej na szwajcarską , w odniesieniu do wysokości rat , którymi spłacali swoje zobowiązanie kredytowe ,takie postanowienia , które wypełniają wszystkie przesłanki normatywne uznania ich za abuzywne ,w rozumieniu art. 385 ( 1) §1 kc.

Niedozwolony ich charakter jest konsekwencją przyznania wyłącznie bankowi , jako stronie umowy , uprawnienia do jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania kredytobiorców (zarówno wysokości kapitału przeliczonego na franki szwajcarskie, jak i rat zwrotnych , waloryzowanych kursem franka szwajcarskiego).

Wysokość tych zobowiązań - jak wynika z postanowień umowy 24 maja 2006r - miała być określana wedle kursu franka szwajcarskiego, ustalanego w Tabelach Kursowych strony pozwanej/ jej poprzednika prawnego/, przy czym nie zostały określone zasady ustalania kursu tej waluty wobec złotego.

Taka ich treść faktycznie pozostawiła bankowi dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania kursu franka szwajcarskiego w stosowanych Tabelach, a przez to kształtowania wysokości zobowiązań klientów, których kredyt był waloryzowany walutą szwajcarską,

c/ takie postanowienia umowy , które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne i naruszają równorzędność stron, albowiem pozostawiają pole do arbitralnego działania banku i obarczają drugą , słabszą stronę czynności prawnej, nieprzewidywalnym ryzykiem kursowym.

Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji przedsiębiorcy.

Zarówno przeliczenie kwoty kapitału kredytowego na złotówki, w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne, w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne.

Postanowienia waloryzacyjne zamieszczone w umowie objętej sporem – dotycząc świadczeń głównych stron - nie odpowiadały warunkom transparentności i czytelności albowiem powodowie nie byli w stanie ustalić kursu wymiany waluty stosowanego przez przedsiębiorcę dla braku wskazania , w kwestionowanych postanowieniach , jasnych kryteriów jego oznaczania.

d/ po myśli wskazanej wyżej normy kodeksowej , postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy .

Postanowienia zamieszczone w umowie nie były przedmiotem indywidualnych uzgodnień stron.

Umowa została zawarta z zastosowaniem wzorca umownego. Powodowie nie mieli wpływu na ich treść.

Za indywidualnie uzgodnione można uznać jedynie te postanowienia, które były przedmiotem negocjacji, bądź są wynikiem porozumienia lub świadomej zgody co do ich zastosowania, o której - w okolicznościach tej sprawy - w odniesieniu do klauzul waloryzacyjnych nie można, w sposób uzasadniony , mówić .

e/ sądowa kontrola postanowień określających główne świadczenia stron , pod kątem abuzywności jest dopuszczalna, albowiem sporne postanowienia nie zostały sformułowane jednoznacznie; prostym i zrozumiałym językiem.

Zastosowanie dwóch różnych kursów waluty przy przeliczaniu świadczeń wypłacanych przez pozwany bank na rzecz konsumentów (kurs kupna) i świadczeń spełnianych przez nich na rzecz banku (kurs sprzedaży) , skutkowało możliwością jednostronnej zmiany wysokości zobowiązania małżonków U. . Silniejsza strona stosunku umownego mogła w ten właśnie sposób kształtować wysokość zobowiązania strony słabszej.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - w ocenie Sądu I instancji - nie wynika, aby strona pozwana spełniła wobec kredytobiorców obowiązek informacyjny w sposób właściwy.

Pozwany bank nie udowodnił w postępowaniu aby informacje przekazane im przed zawarciem umowy , były na tyle obszerne i jasne, iż na ich podstawie, mogli się zorientować o skali ryzyka związanego z możliwą zmianą kursu walut i wpływu tej zmiany na wysokość całego zobowiązania które zaciągnęli i poszczególnych rat.

Prawidłowe wypełnienie obowiązku informacyjnego wymagało przekazania zaciągającym je pełnej informacji o ryzyku zarówno w odniesieniu do wysokości raty, jak i kapitału pozostałego do spłaty, jaka była możliwa do uzyskania w dacie zawarcia umowy.

f/ skutkiem uznania za niedozwolone postanowień umownych dotyczących zasad ustalania kursów walut, jest konieczność ich pominięcia przy ustalaniu treści stosunku prawnego wiążącego konsumenta.

Rodzi to takie następstwo , iż utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe, co przemawia za uznaniem jej za nieważną w całości,

g/ w warunkach nieważności umowy , to co powodowie świadczyli na rzecz strony pozwanej , a wcześniej jej poprzednika prawnego w jej wykonaniu , ma charakter nienależny i jako takie , świadczenia te podlegają zwrotowi na ich rzecz na podstawie art. art. 410 §1 i 2 kc w zw. z art. 405 kc - w graniach ilościowych określonych przez nich roszczeń zwrotnych , w rozstrzyganej sprawie – określonych w żądaniu sformułowanym jako główne, czy zastosowaniu , do oceny podstaw dla takiego rozliczenia , teorii dwóch kondykcji.

Powołując się na dokonane w sprawie ustalenia Sąd Okręgowy uznał , ich roszczenie pieniężne , w ramach których domagali się zwrotu od strony przeciwnej kwoty 77 307, 24 CHF , niewątpliwie przez nich spełnionej / stanowiącej niezakwestionowane przez bank skutecznie przeliczenie spłaconej kwoty złotówkowej na walutę szwajcarską w wezwaniu do zapłaty z dnia 10 marca 2021r., z zakreśleniem terminu dobrowolnego spełnienia tego świadczenia w ciągu 14 dni , a doręczonym bankowi w dniu 15 marca 2021r - dodatek redakcyjny S.A /.

Wobec tego, iż małżonków U. łączy ustrój wspólnoty majątkowej, kwota ta została zasądzona na ich rzecz łącznie.

h/ rozważając zasadność poddanego pod osąd w sprawie roszczenia odsetkowego , uwzględniając go w części, Sąd I instancji stanął na stanowisku zgodnie z którym o wymagalności roszczenia zwrotnego powodów można zasadnie mówić dopiero od dnia w którym w sposób wiążący, właściwie pouczeni przez Sąd orzekający o potencjalnych roszczeniach rozliczeniowych , w warunkach ewentualnego potwierdzenia nieważności umowy z dnia 24 maja 2006r., oświadczyli , iż nie są zainteresowani w dalszym jej obowiązywaniu pomiędzy stronami.

W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał , iż odsetki ustawowe za opóźnienie od wskazanej wyżej sumy są / byłym / kredytobiorcom należne poczuwszy od dnia wyrokowania / 11 stycznia 2023r./ . W pozostałym zakresie to roszczenie , jako nieuzasadnione , oddalił.

Wobec tylko częściowego uwzględnienia żądań powodów , podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 100 zd. 2 kpc.

Stosując ją , Sąd I instancji jednak uznał , iż całością kosztów , które celowo ponieśli dochodząc roszczenia w postępowaniu , powinien zostać obciążony bank , który negował zasadę swojej odpowiedzialności za wykonanie obowiązku zwrotu dochodzonego w procesie świadczenia.

Sąd szczegółowo przy tym wskazał , jakie elementy składowe tworzą sumę , która z tego tytułu – wraz z odsetkami , obciąża wobec powodów, Bank (...) S.A. z siedzibą w F..

Przy czym jak wynika z uzasadnienia wyroku objętego kontrola instancyjną , wysokość należnego wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika powodów – adwokata- została określona na podstawie §2 pkt 7 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015r [ DzU z 2015 poz. 1800]. Jednakowoż suma kosztów procesu oznaczona w punkcie III zaskarżonego przez obydwie strony wyroku 6 417 zł ] prowadzi do wniosku , że Sąd przjął stawkę tego wynagrodzenia , wskazaną w §2 pkt 6 tego Rozporządzenia – 5 400 zł .

Apelacje od tego wyroku złożyły obydwie strony.

Bank (...) S.A. Apelację od tego orzeczenia złożyła tylko strona pozwana , obejmując jej zakresem punkty I, III jego sentencji.

We wniosku środka odwoławczego domagała się zmiany zaskarżonych części wyroku z dnia 11 stycznia 2023r , w następstwie której powództwo zostanie oddalone w całości, a powodowie obciążeni kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.

Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :

- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści wyroku istotne znaczenie , a to: a to:

1/ art. 327 1 §1 kpc wobec nie wskazania w uzasadnieniu wyroku podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia , gdyż brak w nim identyfikacji postanowień spornej umowy kredytowej , które Sąd ocenił jako abuzywne

1/ art. 233 §1kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną . Jego konsekwencją były wady ustaleń faktycznych , które z drobiazgową szczegółowością zostały wskazane na stronach 2-10 apelacji /k. 486 – 494 akt / .

Można je zwięźle podsumować w następujący sposób :

a/ pominięcie przez Sąd I instancji , że bank informował powodów o ryzyku walutowym w razie zawarcia umowy kredytu indeksowanego walutą szwajcarską. Wiedza o takim ryzyku po ich stronie wynika także z podpisanych przez nich oświadczeń,

b/ nie uwzględnienie ,iż to oni , we wniosku kredytowym do poprzednika prawnego strony pozwanej , określili termin wypłaty kredytu , a w dniu wypłaty, także bank, nie znał ceny kursu kupna waluty do której indeksowany był kredyt . Zatem wykluczonym jest aby w następstwie korzystania z kursów sprzedaży CHF, oferowanych przez poprzednika prawnego banku (...) S.A. , doszło do naruszenia interesów kredytobiorców , a tym bardziej aby naruszenie to miało charakter rażący.

c/ Sąd I instancji wadliwie jako wiarygodną ocenił relacje powodów mimo, iż były one nakierowane na uzyskanie pozytywnego dla kredytobiorców wyniku procesu. Równocześnie całkowicie pominął to , iż poprzednik prawny, a następnie strona pozwana , stosowała kursy kupna i sprzedaży waluty szwajcarskiej wobec złotego , skorelowane ze średnimi kursami NBP., o czym wyraźnie stanowił §17 umowy oraz Regulamin ustalania kursu kupna / sprzedaży . W konsekwencji nie można było ocenić postanowień umowy stron dotyczących sposobu przeliczenia wysokości świadczeń wzajemnych , jako abuzywne, przyjmując , iż kursy te bank mógł kształtować dowolnie.

Zarzucana nieprawidłowość faktyczna miała polegać także na nie objęciu oceną Sądu Okręgowego okoliczności zgodnie z którą , w czasie trwania umowy konsumenci akceptowali korzystanie przez bank z obowiązującej u niego Tabeli Kursów, a przed jej podpisaniem, mieli możliwość przenalizowania proponowanej im umowy także z punktu widzenia sposobu przeliczania na walutę obcą tak wypłaconego kapitału jak i ratalnych wpłat na poczet ich zobowiązania zwrotnego .

Przyjmując ją na określonych warunkach, podjęli zatem świadomą decyzję zaciągnięcia zobowiązania kredytowego w tym kształcie, nie zgłaszając przy tym , wobec pracowników banku jakikolwiek wątpliwości co do treści , któregokolwiek z postanowień,

d/ Sąd nie uwzględnił także , iż kredytobiorcy byli uprawnieni do spłaty zobowiązania kredytowego bezpośrednio w walucie szwajcarskiej i z tej możliwości skorzystali, co w istocie eliminowało zagrożenie ryzykiem walutowym , które w sprawie uznawali za podstawę kwalifikacji postanowień składających się na mechanizm przeliczeniowy, jako niedozwolonych,

e/ nie wzięciu przez Sąd niższej instancji pod uwagę , że postanowienia spornej umowy mogły być z przyszłymi kredytobiorcami indywidualnie uzgadniane [ co do rodzaju umowy czy czasu kredytowania i wysokości rat ]. To , że na takie negocjacje małżonkowie U. nie zdecydowali się, nie może obciążać ,z rozważanego punktu widzenia, spełniania przesłanek abuzywności części postanowień , drugiej strony sporu,

2/ art. 227 kpc w zw. z art. 235 2 §1 pkt 2 i 4 kpc, wobec pominięcia wnioskowanego przez bank dowodu z zeznań świadka E. I. mimo, że miał on informacje o faktach doniosłych dla rozstrzygnięcia,

3/ art. 227 kpc i art. 278 §1 kpc w zw z art.235 2 §1 pkt 2, 3 i 5 kpc, i nieuzasadnionego pominięcia przez Sąd wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości i rachunkowości mimo , iż wnioski z tego opracowania, odpowiadające na zagadnienia z tezy dowodowej sformułowanej przez bank w odpowiedzi na pozew, były doniosłe dla oceny roszczenia powodów,

3/ art. 245 kpc w zw. z art. 247 i art. 299 kpc , jako następstwa ustalenia , na podstawie zeznań powodów , iż nie zostali pouczeni o ryzyku walutowym jako konsekwencji zawarcia umowy kredytu indeksowanego walutą obcą , i nie mieli możliwości negocjowania postanowień kontraktu mimo , iż co innego wynika z podpisanych przez nich , wobec banku , oświadczeń

4/ art. 316 §1 kpc , wobec nie oparcia orzeczenia o stan rzeczy z daty zamknięcia rozprawy, w tym na faktach potwierdzających , iż umowa kredytowa może nadal pomiędzy stronami obowiązywać ,

- naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub nieprawidłowe zastosowanie:

I. art. 385 1 § 1 k.c. i oceny , że postanowienia umowy mogą zostać uznane za abuzywne, podczas mimo brak było ku temu wystarczających podstaw w sytuacji gdy :

- sposób dokonywania przeliczeń kursowych był , w zakwestionowanych przez małżonków U. postanowieniach , jednoznacznie oznaczony ,

- kursy walutowe zamieszczone w Tabeli Kursów, wynikały z danych rynkowych, a przy tym nawiązywały do średniego kursu franka szwajcarskiego wobec złotówki , publikowanego przez NBP ,

- kredytobiorcy byli , w sposób dostateczny, poinformowani o ryzyku kursowym związanym z zawarciem umowy kredytu indeksowanego walutą obcą , tym bardziej , że w 2006r nie obowiązywał żaden przepis prawa , który nakazywałby poprzednikowi strony pozwanej , informować klientów o sposobie ustalenia wysokości kursów walut obcych wobec złotego.

Strona pozwana zwracała przy tym uwagę , iż jej poprzednik prawny a później Bank (...) S.A. , wyróżniali się, na tle innych banków udzielających w latach 2006 - 2008 kredytów w walutach obcych, albowiem jako jedyne z działających w tamtym czasie na rynku, wskazywały konsumentom bezpośrednio w umowach kredytu, że podstawą ustalania kursów kupna i sprzedaży franka szwajcarskiego jest średni kurs NBP, a kurs ten był od (...) SA i jego poprzednika niezależny.

Zatem rażącego naruszenia interesów powodów nie można wyprowadzić wyłącznie z faktu, że w spornej umowie nie opisano algorytmu ustalania przez bank wysokości marży doliczanej do kursów średnich NBP . Nie było do tego odpowiednich przepisów , które wprowadzono dopiero tzw. ustawą antyspreadową z 2011r.,

W kolejnych zarzutach materialnych , w których wskazane zostały , poza art. 385 1 §1 i 2 kc także , w różnych konfiguracjach, zarówno normy kodeksowe , art. 69 ust. 3 ustawy Prawo bankowe oraz przepis art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 / EWG, strona pozwana powtarzała i to kilkukrotnie tę samą lub powoływała bardzo zbliżoną argumentację.

Jej bliższe przytaczanie w tym miejscu nie jest celowe , szczególnie gdy wziąć pod uwagę , iż sama apelacja liczy bez mała siedemdziesiąt stron , a jej rozbudowanie redakcyjne ponad rzeczywistą potrzebę , nie tylko utrudnia jej analizę ale przede wszystkim jedynie zaciemnia merytoryczną istotę podnoszonych wniosków i formułowanych ocen, mających wspierać stawiane zarzuty.

Zarzuty te sprowadzają się do tezy , iż Sąd I instancji popełnił zarzucane błędy materialne dlatego , iż nie uznał , że umowa z 24 maja 2006r. może nadal obowiązywać , nawet po uznaniu za bezskuteczne jej postanowienia §17, mówiącego o sposobie kształtowania wysokości marży banku. [ inne postanowienia nie maja bowiem – zdaniem tej strony skarżącej - nawet potencjalnie- charakteru klauzul niedozwolonych , dla braku zrealizowania przesłanek takiej ich kwalifikacji , wskazanych w art. 385 1§1 kc.

II. art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 kc oraz art. 411 pkt 2 i 4 poprzez przyjęcie, iż w okolicznościach rozstrzyganej sprawy , strona pozwana była bezpodstawnie wzbogacona, podczas sporna umowa była zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i nie zawierała postanowień abuzywnych . Natomiast powodowie spłacając zobowiązanie kredytowe realizowali swoje obowiązki w zgodzie z zasadami współżycia społecznego [a zatem jak można sądzić , zdaniem banku , na podstawie kondykcji wynikającej z tego przepisu , jest on uprawniony do powstrzymania się od spełnienia świadczenia zwrotnego na ich rzecz , które jest objęte sporem w rozstrzyganej sprawie - dodatek redakcyjny S. A. ].

Na podstawie art. 380 kpc , strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Sąd Odwoławczy kontroli poprawności decyzji procesowych o nie uwzględnieniu wniosków o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłego z zakresu bankowości i rachunkowości, oraz z zeznań świadka E. I. a w wyniku tej kontroli , o przeprowadzenie tych dowodów w postępowaniu odwoławczym.

Odpowiadając na apelację strony pozwanej powodowie domagali się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia przeciwnika procesowego kosztami postępowania apelacyjnego.

W swojej apelacji , kwestionując orzeczenie Sądu I instancji w zakresie punktów II i III sentencji , co sposobu określenia początkowego terminu płatności odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej na ich rzecz, a także rozstrzygnięcia o kosztach procesu, domagali się takiej zmiany tego wyro[ku z dnia 11 stycznia 2023r., w następstwie której :

- odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 77 307, 24 franka szwajcarskiego, zostaną zasądzone począwszy od dnia 30 marca 2021r do dnia zapłaty. Natomiast tytułem kosztów procesu , pozwany bank zostanie obciążony na ich rzecz kwotą 11 817 zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Powodowie oparli środek odwoławczy na zarzutach :

- naruszenia prawa procesowego poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 98 §1 i 3 kpc w powiązaniu z wadliwym niezastosowaniem §2 pkt 7 w zw. z § 1 pkt 1 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015r i błędne określenie należnej powodom kwoty kosztów procesu, których elementem była niepoprawnie ustalona wysokość minimalnej stawki wynagrodzenia adwokackiego. Sąd przy tym nie uwzględnił właściwie wartości przedmiotu sporu , która jest wyznacznikiem wysokości tego wynagrodzenia- bezpodstawnie je zaniżając.

- błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie , iż skarżący podjęli wiążącą decyzję co do odmowy sanowania abuzywności kwestionowanych w sprawie postanowień umowy z 24 maja 2006r., dopiero w dacie przyjętej przez Sąd Okręgowy.

Ich zdaniem , takie stanowisko prezentowali wobec banku dużo wcześniej, a mianowicie już w treści wezwania do zapłaty , które skierowali do kredytodawcy , datowanego na 10 marca 2021r. Stad wymagalność świadczenia objętego żądaniem zwrotnym w rozstrzyganej sprawie, należało łączyć już z datą 15 marca 2021r, kiedy bank otrzymał je poprzez doręczenie pocztowe. Wobec tego o opóźnieniu po jego stronie w spełnieniu tego świadczenia należy mówić od dnia następnego kiedy upłynął termin zakreślony w wezwaniu , na dobrowolne wykonanie tego obowiązku.

Zatem odsetki ustawowe za opóźnienie, od wskazanej wyżej sumy, uznać za należne powodom od podawanej w żądaniu daty 30 marca 2021r.

W niemal tożsamy sposób powodowie motywowali także zarzuty materialne - naruszenia art. 65 §1 kc oraz 455 kc w zw.z art. 481 §1 i 2 kc oraz w zw. z art. 6 ust. 1 i 7 ust.1 Dyrektywy 93/13/ EWG.

Bank podnosząc się do apelacji byłych kontrahentów, domagał się jej oddalenia oraz przyznania na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.

Rozpoznając apelacje stron , Sąd II instancji rozważył:

Środek odwoławczy banku nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.

Nie można bowiem podzielić , jako zasadnego , żadnego z zarzutów na których opiera się jej konstrukcja.

Na wstępie przypomnieć należy , że zarzut procesowy jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.

Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.

Biorąc to uwagę to generalium odeprzeć należy ten zarzut procesowy banku za pośrednictwem którego neguje sposób przygotowania przez Sąd Okręgowy pisemnych motywów orzeczenia, poddanego kontroli odwoławczej .

Odpierając ten zarzut podnieść należy , że jak wynika z ukształtowanego i jednolitego , podzielanego przez Sąd Apelacyjny, w składzie rozstrzygającym sprawę, orzecznictwa Sądu Najwyższego ukształtowanego jeszcze na tle wykładni normy procesowej , która zastąpił przepis art. 327 1 §1 kpc / bez istotnych zmian treści / , może on być uzasadniony jedynie wyjątkowo , gdy konstrukcja pisemnych motywów orzeczenia Sądu niższej instancji jest tak wadliwa , iż nie zawierają one danych pozwalających na przeprowadzenie na ich podstawie kontroli instancyjnej orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut naruszenia tego przepisu jest uzasadniony wtedy , gdy uzasadnienie wyroku nie pozwala na stwierdzenie czy Sąd prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i [ lub ] procesowego.

/ por. także wskazane jedynie ilustracyjnie postanowienie SN z dnia 21 listopada 2001, sygn. I CKN 185/01 powołane za zbiorem Lex/

Tego rodzaju zasadniczymi / konstrukcyjnymi / wadami motywy wyroku z dnia 11 stycznia 2023r. nie są dotknięte.

Wynika z nich z oparciu o jakie ustalenia i wnioski prawne , odwołane do mających w sprawie zastosowanie norm prawa materialnego, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie. Wiadomo jest z jego lektury także w jaki sposób i dlaczego ocena zgromadzonych dowodów została przeprowadzona we wskazany w uzasadnieniu sposób.

Nie jest w związku z tym usprawiedliwiona argumentacja skarżącego wspierająca ten zarzut, tym bardziej , że Sąd rozpoznając sprawę i motywując wydane orzeczenie nie ma obowiązku wskazywać w jaki sposób odnosi się do wszystkich twierdzeń i ocen stron . Jego obowiązek w tym zakresie ogranicza się tylko do tych , które z punktu widzenia przedmiotu uzasadnianego rozstrzygnięcia , uznaje za doniosłe.

Nie ma racji bank podważając za pośrednictwem kolejnego zarzutu natury procesowej , decyzję Sądu I instancji o pominięciu dowodu z zeznań świadka E. I..

Uznając zarzut za chybiony wystarczy przypomnieć , iż podany w odpowiedzi na pozew strony pozwanej , jego adres okazał się nieaktualny./ por. k. 423 akt / Na wezwanie Sądu I instancji bank podał adres kolejny ale skierowane tam, wezwanie także nie zostało skutecznie doręczone . / por. k. 426, k. 434 , k. 442 /

Kolejnego adresu tej osoby bank już nie podał. Wobec tego twierdzenie w uzasadnieniu zarzutu , iż to Sąd powinien ustalić przyczyny nieaktualności tych adresów jest oczywiście bezzasadne.

W warunkach, gdy strona nie podejmuje czynności pozwalających na przeprowadzenie dowodu , który wnioskuje , nie może skutecznie budować zarzutu naruszenia procedury na tym , iż Sąd takiego dowodu nie przeprowadza.

Zatem uznając ,iż decyzja procesowa Sądu I instancji w odniesieniu do przesłuchania świadka była poprawna , Sąd Apelacyjny pominął ten dowód, ponowiony przez bank w środku odwoławczym. Uczynił to tym bardziej ,że i na etapie apelacyjnym strona skarżąca nie podała nowego adresu E. I..

W odniesieniu do wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości i rachunkowości , którego pominięcie nie dopuszczenie jest podstawą kolejnego zarzutu procesowego powołanego apelacji, Sąd Odwoławczy ocenił , iż decyzja procesowa Sądu Okręgowego o jego pominięciu także była poprawna- co czyni sam zarzut procesowy zbudowany na krytyce tego zaniechania – nieuzasadnionym

Oto bowiem , przy przyjętym stanowisku prawnym służącym ocenie roszczenia pieniężnego poddanego pod osąd w sprawie , które należy uznać za poprawne , prowadzenie tego dowodu dla weryfikacji tez sformułowanych przez bank w odpowiedzi na pozew jest zbędne.

Dlatego też również i ten wniosek dowodowy strony skarżącej , ponowiony w środku odwoławczym, został przez Sąd II instancji pominięty.

Odeprzeć należy także zarzut naruszenia art. 316 §1 kpc w sposób , który bank wskazuje w jego motywach.

Ocena abuzywności postanowień umowy z udziałem konsumentów jest prowadzona według stanu na datę jej zawierania. Zatem wszystko to , co towarzyszy jej wykonywaniu oraz w jaki sposób wówczas zmienia się jej treść jest, z tego punktu widzenia pozbawione znaczenia prawnego . Odmienne zapatrywanie strony skarżącej , na którym zbudowała weryfikowany zarzut , czyni go nieusprawiedliwionym.

Nie ma racji bank podnosząc zarzut, w ramach którego neguje obdarzenie wiarygodnością zeznań kredytobiorców co do tego , iż nie zostali w sposób dostateczny pouczeni przy podpisywaniu umowy o ryzyku walutowym , a możliwość negocjacji treści jej postanowień była wykluczona.

Z dokumentów znajdujących się w aktach wynika , że to pouczenie przybrało jedynie formę podpisanych przez powodów oświadczeń o treści przygotowanej przez bank w postaci formularzy . Sama umowa natomiast była wzorcem stosowanym przez poprzednika prawnego strony pozwanej na którego treść powodowie nie mieli realnego wpływu.

Stad też obdarzenie wiarygodnością ich relacji , w których potwierdzają taki stan rzeczy, nie może być uznane za ocenę , która wykracza poza kryteria wskazane w art. 233 §1 kpc. A wobec tego zarzut naruszenia art. 245 kpc w zw. z art. 247 kpc i art. 299 kpc , nie jest uzasadniony.

Przechodząc do oceny ostatniego z zarzutów procesowych - naruszenia art. 233 §1 kpc i funkcjonalnie z nim powiązanych zarzutów faktycznych , Sąd II instancji także i one uznaje za nieuzasadnione.

Podzielenie ich bowiem wymaga od strony wykazania na czym, w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów, polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.

W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.

Nie oparcie takich zarzutów ; procesowego i faktycznych na tych zasadach , wyklucza uznanie ich za trafne , pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia , polemiką z oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.

/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/

Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustaleń faktycznych , aprobować .

Uwzględniając powyższe, zważywszy na to, w czym bank upatrywał błędów oceny i ustaleń Sądu niższej instancji , zarzuty te nie mogą być uznane za trafne.

W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny wynikających ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte podnoszonymi nieprawidłowościami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący bank ogranicza się do przeciwstawienia jego stanowisku własnej wersji tak oceny dowodów jak i faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia , jego zdaniem poprawnej.

Nieprawidłowość Sądu na której zarzuty te zostały oparte , zgodnie z argumentacją apelanta - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji zdarzeń towarzyszących zawarciu umowy kredytowej z dnia 24 maja 2006r i interpretacji prawnej jej postanowień , którą skarżący uznaje za prawidłową.

A według przebiegu zdarzeń afirmowanego przez bank powodowie zostali , w sposób dostateczny dla oceny jego skali , poinformowani, przy podpisywaniu umowy, o ryzyku walutowym wynikającym z umowy kredytowej indeksowanej do waluty obcej , a rzeczywisty rozmiar ich zobowiązania kredytowego był oznaczony od samego początku w sposób prawidłowy i dla klientów banku czytelny , nie budzący ich wątpliwości. Ponadto strona pozwana /jej poprzednik prawny/ nie mogła tego ich obowiązku kształtować jednostronnie , w sposób dowolny , będąc związana wysokością kursów waluty szwajcarskiej określanej przez obiektywne siły panujące na rynku wymiany walut.

Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza dla odparcia ich obu.

Dlatego jedynie na marginesie dostrzegając , że w istocie argumenty powołane dla ich potwierdzenia [ w rozbudowanej ponad rzeczywistą potrzebę formie redakcyjnej ] , nie dotyczą wprost oceny dowodów i okoliczności faktycznych ale prawnej weryfikacji okoliczności towarzyszących zawarciu umowy oraz kształtowania danych w Tabeli Kursów walut , które dla dokonywanych przeliczeń /stosowania klauzul przeliczeniowej - spreadau walutowego- i kursowej / , stosował najpierw jego poprzednik prawny, a później pozwany bank , z punktu widzenia przesłanek oceny postanowień umowy stron jako mających / bądź nie / cechy niedozwolonych.

Sąd II instancji dodaje jeszcze , iż podziela , wbrew argumentacji strony pozwanej, stanowisko Sądu Okręgowego zgodnie z którym informacja przekazana powodom przy zawieraniu spornej umowy , o ryzyku walutowym była - z punktu widzenia ich interesów- możliwości racjonalnej oceny swojej sytuacji finansowej w warunkach wzrostu kursu waluty szwajcarskiej , w czasie jej obowiązywania przez wiele lat , niedostateczna i nietransparentna.

Uznaje także za trafną tę jego część , w której wskazywał , że skoro doniosła dla oceny ważności umowy jest chwila jej podpisania, to niezależnie od tego jakie dane kursowe zamieszczał (...) w obowiązującej u siebie Tabeli Kursów , istotne było to , że ta część postanowień umownych , która dotyczyła waloryzacji kredytu kursem CHF , nawet potencjalnie , dawała możliwość silniejszej stronie stosunku zobowiązaniowego - przedsiębiorcy- dowolnego / nieograniczonego / ustalania kursu przeliczenia złotówek na franka i odwrotnie , a nie to, czy bank stosował kusy przeliczeniowe wynikające z danych rynkowych, [ w tym według przyjętej w stosowanym wzorcu formuły nawiązującej do średniego kursu franka szwajcarskiego do złotego , publikowanego przez NBP].

Stąd bez znaczenia było też to , jak kwestia ta była regulowana później, a także jak kształtowałoby się zobowiązanie kredytobiorców , gdyby w miejsce danych kursowych z Tabeli Kursów stosować średni kurs NBP.

Z podanych powodów, uznając , iż zarzuty procesowe , w tym w szczególności zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i wynikających stąd błędów ustaleń , nie są zasadne , fakty uczynione przez Sąd I instancji podstawą kontrolowanego instancyjnie orzeczenia , jako poprawne i kompletne dla oceny roszczeń poddanych pod osad w sprawie , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.

Wymagają one uzupełnienia o niekwestionowane wzajemnie przez strony fakty wynikające ze złożonych w aktach dokumentów, dotyczące wezwania przez powodów pozwanego banku do zapłaty świadczenia zwrotnego , obejmującego sumę dochodzoną pozwem, przed wszczęciem postępowania.

Uzupełnienie to przedstawia się następująco :

- w dniu 10 marca 2021 r. małżonkowie U. za pośrednictwem swojego pełnomocnika, wezwali Bank (...) S.A. w F. do zapłaty kwot 202.902,48 zł. oraz 110.115,21 CHF, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, które to sumy zapłacili w okresie od 3 lipca 2006 r. do 31 grudnia 2020 r. , w realizacji umowy , którą już wówczas oceniali jako nieważną z powodu abuzywności części postanowień,

/ dowód : wezwanie z dnia 10 marca 2021r k. 53-54 akt /,

- bank otrzymał to wezwanie w dniu 15 marca 2021r , a zakreślony w nim termin dobrowolnego spełnienia świadczenia zwrotnego upłynął bezskutecznie w dniu 29 marca 2021r.

/ dowód : potwierdzenie odbioru wezwania k. 55 akt /

- w dniu 30 marca 2021r powodowie złożyli materialne oświadczenie o potrąceniu wierzytelności własnych , które były podstawami dla żądanych świadczeń zwrotnych, wyrażonych w pieniądzu polskim i szwajcarskim , wskazanych wyżej, z wierzytelnością wzajemną banku, z tytułu udzielonego potrącającym kapitału kredytu, w kwocie 341 234 , 01 zł.

/ dowód : oświadczenie powodów o potrąceniu z dnia 30 marca 2021r k. 66 akt , dowód doręczenia adresatowi k.67 akt /

Kwota dochodzona pozwem stanowi , wyrażoną w walucie szwajcarskiej różnicę pomiędzy wierzytelnościami powodów oraz banku , przy przyjęciu kursu franka do złotego, z daty wymagalności wierzytelności powodów czyli z dnia 29 marca 2021r.

/ 4, 2164 zł za jednego franka szwajcarskiego. /

Sąd II instancji wskazuje, iż pozwany bank, nie kwestionował sposobu określenia wysokości świadczenia objętego sporem w ten sposób oznaczonego przez byłych kredytobiorców.

Rozpoczynając, w oparciu wskazane wyżej ustalenia ocenę zarzutów materialnych , Sad II instancji uznaje , iż :

nie ma racji strona pozwana, formułując zarzuty naruszenia art. 385 1§1 i 2 kc w powiązaniu ze wskazanymi przez bank przepisami kodeksu cywilnego oraz ustawy Prawo bankowe, a także art. 6 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13/EWG.

Zostaną one omówione w sposób zbiorczy, skoro za ich pośrednictwem Bank (...) S.A. kwestionuje w istocie dwa elementy oceny Sądu I instancji.

To , że postanowienia umowy kredytowej, w tym w szczególności postanowienia objęte jej § 1 ust. 1 ,§ 7 ust 2 § 10 ust.6 oraz §17 , wskazane przez powodów jako niedozwolone , mają taki charakter ,mimo wypełnienia przez kredytodawcę informacyjnych wobec kredytobiorców , w odniesieniu zwłaszcza do mechanizmu waloryzacji / zastosowania klauzul przeliczeniowych / i ich konsekwencji dla wysokości obciążającego ich zobowiązania oraz ryzyka walutowego.

Drugim elementem składającym się na tę apelacyjną krytykę są konsekwencje, które Sąd wyciągnął z potwierdzenia abuzywności części postanowień umowy z dnia 24 maja 2006r , ustalając jej nieważność w całości.

Przepisy art. 385 1 i następnych k.c. dotyczące niedozwolonych postanowień umownych mają charakter szczególny , w stosunku do tych norm , które mają generalne zastosowanie do kształtowania przez kontrahentów treści umowy.

Stanowią one implementację w polskim prawie postanowień dyrektywy nr 93/13/ EWG, w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Sądy krajowe, stosując prawo wewnętrzne, zobowiązane są tak dalece, jak jest to możliwe, dokonywać jego wykładni w świetle brzmienia i celu tej Dyrektywy, tak aby osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a zatem zastosować się do art. 288 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

/por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 VI 2016 r., C-377/14./.

Przewidziana przez art. 385 1kc sankcja bezskuteczności wobec konsumenta niedozwolonego postanowienia umownego ma dla jego interesu i pozycji wobec drugiej – silniejszej strony kontraktu - działanie ochronne i jest dla niego obiektywnie korzystniejsza, aniżeli sankcja nieważności wynikająca z normy ogólnej 58 kc oraz 353 1 kc.

W ten sposób konsument jest chroniony przed upadkiem całej umowy. To on może zrezygnować z przysługującej mu ochrony prawnej przed nieuczciwymi postanowieniami czynności prawnej co spowoduje , że od jego swobodnej i uświadomionej decyzji zależy czy uznaje , iż jego interes przemawia dostatecznie za tym , że pomimo abuzywności niektórych spośród postanowień, umowa będzie nadal obwiązywać. Zatem normę 385 1 k.c. należy traktować jako lex specialis względem ogólnej regulacji kodeksowej jaką jest art. 58 §1 i 2 oraz 3 kc oraz art. 353 1kc.

W konsekwencji , zarzuty niedozwolonego charakteru postanowień umowy objętej sporem, mogą być oceniane z punktu widzenia tylko tego przepisu, a nie ogólnych, wskazanych wyżej, norm kodeksowych, które wobec tego nie mogły zostać , wbrew argumentom apelującego banku , naruszone orzeczeniem poddanym kontroli instancyjnej.

Sąd I instancji nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art. 385 1 §1 i 2 kc ,w powiązaniu z innymi powołanymi przez stronę skarżącą , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy stron , w szczególności tych , określających sposób waloryzacji /przeliczenia / waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie, według Tabeli Kursów obowiązujących u poprzednika prawnego strony pozwanej , a później w Banku (...) S.A.

To ten właśnie mechanizm , na zastosowanie którego małżonkowie U. jako klienci – konsumenci - nie mieli żadnego wpływu, ten bowiem był wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę na podstawie wzorca umownego i ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało ówcześnie powodom udostępnione przez bank oraz w jaki sposób poszczególne raty kapitałowo – kredytowe wpływały na rzeczywiste zmniejszenie ich zobowiązania kredytowego.

Taki ich charakter prowadził do nieważności umowy jako całości albowiem nie mogła ona nadal funkcjonować, w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące ich jako kontrahentów banku.

Już w tym miejscu wskazać dla porządku należy ,że wyrażając inne stanowisko co do możliwości potwierdzenia umowy jako nadal obowiązującej pomiędzy stronami , bank nietrafnie powołuje się , w środku odwoławczym, na orzeczenie SN z dnia 1 czerwca 2022., wydane w sprawie o sygnaturze II CSKP 364 /22.

Stanowiska wyrażonego w tym judykacie , Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym sprawę, nie podziela albowiem jest to rozstrzygnięcie odosobnione w orzecznictwie SN, a przede wszystkim takie , które nie daje się pogodzić ze stanowiskiem TSUE wykładającym postanowienia art. 6 ust. 1 i 7 ust./ 1 Dyrektywy 93/13/ EWG .

Jest ono wiążące dla Sadów krajowych w zakresie tego,pod jakimi warunkami Sąd orzekający jest uprawniony- dla zapewnienia dalszego obowiązywania umowy- w której uprzednio były zawarte niedozwolone postanowienia , do wypełniania powstałych luk. postanowieniami wywiedzionymi z norm prawa krajowego. Takie warunki od których uzależniona jest taka kompetencja Sądu polskiego , jak dotąd, nie zostały spełnione.

Kontynuując zasadniczą część wywodu , podnieść należy dalej , iż:

jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych , które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom, nie zostało z powodami indywidualnie uzgodnione.

W szczególności bank nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny. Obydwoje dokonali jedynie wyboru gotowego produktu , przygotowanego przez przedsiębiorcę.

Dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.

Konieczne jest udowodnienie przez przedsiębiorcę , szczególnie jeżeli posługuje się przygotowanym przez siebie wzorcem , wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.

/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /.

Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z małżonkami U. nie było , w tym w szczególności, w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo odsetkowych, będą przeliczane z waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie.

W ocenie Sądu II instancji , kwestionowane w postępowaniu postanowienia umowne dotyczyły świadczeń głównych stron.

W utrwalonym obecnie orzecznictwie sądowym , zostało zgodnie przyjęte zapatrywanie o takim charakterze mechanizmu przeliczeniowego, w kredytach denominowanych i indeksowanych do waluty obcej [ waloryzowanych walutą obcą ]

/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., wskazane za zbiorem Legalis /.

Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorcy. Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez niego wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na franka szwajcarskiego ] wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika to , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.

Wobec powyższego poddanie tych postanowień umownych kontroli pod kątem abuzywności jest możliwe tylko pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( art. 385 1 § 1 zd. drugie k.c.) a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem , nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 dyrektywy nr 93/13/ EWG.

Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. , w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , a przy tym jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych.

Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu , nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania umowy C. i O. U. (1) mieli możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będą mieli obowiązek spełnić oraz i w szczególności , co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości , jak również wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo ich zobowiązania , przekładające się wprost na ich sytuację ekonomiczną , w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż wiązali się z bankiem węzłem obligacyjnym na okres trzydziestu lat.

W szczególności brak było , w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązania ratalnego kredytobiorców wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez bank . Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej jego decyzji. Klienci – konsumenci - nie mieli możliwości ich sprawdzenia ani tym bardziej jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli waloryzacyjnej /przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie stron spełniony.

/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /.

Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż zostali , przed podpisaniem umowy, w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały poinformowani o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie.

Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony przez bank, który poprzestał na ogólnym – blankietowym - ich pouczeniu o możliwości wzrostu kursu w czasie trwania umowy i wynikającym stąd wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego powodów . Z treści oświadczeń przez nich podpisanych , taka , wyłącznie ogólna , treść pouczenia wprost wynika .

Tymczasem dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego, nie jest wystarczające odebranie od konsumenta standardowego oświadczenia, że o takim ryzyku został poinformowany.

/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art. 385 1 §1 k.c. nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kapitału kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.

/ por. wskazane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis /

Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów polega, w tym wypadku, na uzależnieniu wysokości świadczeń banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.

/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /.

W ocenie Sądu Apelacyjnego postanowienia łączącej strony umowy, w zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej , w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w nim Tabel Kursów, uznać należy, za niedozwolone.

Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i jak , po jej zawarciu , zmieniała się jej treść.

/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex.

Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa , stanowisko powodów , było jednoznaczne co do tego, iż nie są zainteresowani , w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami. Dali temu wyraz już w przed procesowym wezwaniu strony przeciwnej do dokonania rozliczeń świadczeń dla których umowa była podstawą - datowanym na 10 marca 2021r

Eliminacja tych postanowień z umowy powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia jakie konsument - kredytobiorca - ma otrzymać od drugiej strony- skoro jak w rozstrzyganej sprawie - małżonkowie U. otrzymali od banku złotówki , po ich przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty szwajcarskiej oraz byli zobowiązani / przynajmniej do czasu kiedy powstała możliwość spłaty zobowiązania w walucie indeksacji , z której czasowo – w warunkach wskazanych w ustalenia faktycznych dokonanych w sprawie – korzystali/ spełniać na rzecz banku , w ramach umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży przez pozwany bank, a wcześniej jego poprzednika prawnego wedle którego, [ w stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy ] przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia długu kredytobiorców.

Zgodnie ze stanowiskiem TSUE, wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/ EWG , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw są nią bowiem bezwzględnie związane ], iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.

Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak.

Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron w ostatniej dekadzie maja 2006r. było zawarcie umowy kredytu waloryzowanego walutą obcą , bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń , na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika LIBOR stosowanego tylko w kredytach walutowych oraz indeksowanych do lub denominowanych w takim zagranicznym pieniądzu.

Analiza treści pozostałych postanowień umownych , w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza , by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.

Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek zgodnie z którym tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje bank w ramach zarzutów materialnych , mające polegać na utrzymaniu umowy w mocy , w powołaniu się na tę normę art. 358 §2 kc i przy jej zastosowaniu dla wypełnienia powstałych w niej luk treściowych są - szczególnie przy stanowczym, zrelacjonowanym wyżej , stanowisku procesowym powodów - niedopuszczalne - skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy, iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony czynności prawnej z 24 maja 2006r.

Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych, o ile nie miałoby prowadzić do nieważności umowy jako całości , musi zapewniać to , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu jaki strony chciały osiągnąć, wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach].

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , przy aprobacie dla argumentacji apelacyjnej banku , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy kredytu waloryzowanego walutą obcą , miałaby, przy jej potencjalnym utrzymaniu , miejsce.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 410 §1 kc oraz art. 405 kc i widząc jego realizację w tym , iż Sąd niższej instancji niezasadnie przyjął , iż bank jest bezpodstawnie wzbogacony kosztem kredytobiorców.

Strona skarżąca nie dostrzega , że pieniężne roszczenie zwrotne i jego kwalifikacja jako nienależnego jest wynikiem uznania , iż podstawa świadczeń wzajemnych pomiędzy stronami od samego początku nie istniała, wobec nieważności umowy , która była dla spełnionych świadczeń powodów źródłem i racją prawną.

Już tylko na marginesie i dla porządku dodać należy , że bank nie dowiódł w postępowaniu , a nawet nie starał się tego czynić [ czy chociażby uprawdopodobnić ], iż rzeczywiście kwotami niespornie uzyskanymi od małżonków U. , objętymi ich roszczeniami pieniężnymi , objętymi sporem w postępowaniu , nie jest już wzbogacony.

Niezasadnie także strona pozwana powołuje się na wskazaną w omawianym zarzucie kondykcję . Uprawnienie dla dłużnika świadczenia do powstrzymania się do jego realizacji na rzecz wierzyciela wynikające z art. 411 pkt 2 kc., dotyczy zupełnie innych sytuacji niż ta która ma miejsce w relacji banku do powodów.

Wiąże się ono ze szczególnymi okolicznościami natury moralnej , które uzasadniają zatrzymanie świadczenia nienależnego przez jego beneficjenta . Takie po stronie Banku (...) S.A. wobec byłych klientów , nie zachodzą.

Z podanych przyczyn , w uznaniu , iż żaden z zarzutów na których oparta została konstrukcja apelacji banku , nie jest uzasadniony , została ona przez Sąd II instancji oddalona, na podstawie art. 385 kpc. / pkt 2 sentencji motywowanego wyroku/

zgodnie z którym tezy orzeczenia Trybunału z 19 czerwca 2025r., nie są dostateczną podstawą do tego aby SN odstąpił od mającej moc zasady prawnej , uchwały przyjmującej , iż rozliczenia o których była mowa wyżej , mają następować w oparciu o teorię dwóch kondykcji.

Ze wskazanych powodów środek odwoławczy banku , jako nieuzasadniony, uległ oddaleniu , na podstawie art. 385 kpc [ pkt II sentencji uzasadnianego orzeczenia] .

Natomiast apalację powodów Sąd II instancji ocenił jako uzasadnioną w całości , co doprowadziło do wydania orzeczenia reformatoryjnego o treści wskazanej w punkcie 1 I i II 2 sentencji motywowanego orzeczenia , na podstawie art. 386 §1 kpc.

Uzupełnione przez Sąd Odwoławczy ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności , w jakich powodowie , przed procesem, wezwali bank do zapłaty świadczenia nienależnego wynikającego ze wzajemnego rozliczenia świadczeń dla których umowa kredytu z 24 maja 2006r była podstawą , które później stało się przedmiotem ich żądania pieniężnego poddanego pod osąd w sprawie , dają podstawę do oceny , iż podniesione w apelacji byłych kredytobiorców, zarzuty materialne, są uzasadnione.

Krytyka apelacyjna stanowiska Sądu I instancji także w tym zakresie odnosi się do zastosowania przezeń norm prawa materialnego, a to art. 455 kc oraz 481 §1 kc.,skoro wnioski środka odwoławczego powodów zmierzają do innego ,wcześniejszego określenia daty początkowej okresu od którego od kwoty wyrażonej we franku szwajcarskim , dochodzonej w pozwie , należne są im odsetki ustawowe za opóźnienie, w wykonaniu obowiązku ich zwrotu przez dłużnika.

Jak wynika z treści motywów zaskarżonego wyroku, Sąd Okręgowy uznał , iż strona pozwana pozostaje w opóźnieniu w spełnieniu tego świadczenia począwszy od dnia w którym na rozprawie , pouczeni przez Sąd o potencjalnych następstwach rozliczeniowych uznania umowy kredytowej za nieważną , oświadczyli , iż nie są zainteresowani jej dalszym obowiązywaniu pomiędzy stronami.

Małżonkowie U. zasadnie to stanowisko podważają, powołując wskazane w apelacji zarzuty materialne.

Sąd krajowy jest związany wykładnią Dyrektywy 93/13/ EWG , w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, której dokonuje w swoich orzeczeniach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ,w tym w szczególności interpretując art. 6 ust. 1 i 7 ust. 1 tego aktu.

Sąd państwa członkowskiego UE jest przy tym tą wykładnią związany w sposób bezwzględny, gdyż Trybunał jest jedynym organem uprawnionym Traktatem Lizbońskim do dokonywania interpretacji wykładniczej prawa europejskiej do którego wskazana Dyrektywa przynależy.

A wynika z tych rozstrzygnięć dotyczących materii doniosłej dla oceny zarzutów apelacyjnych powodów , iż stan opóźnienia po stronie banku przedsiębiorcy , który w relacji z klientem mającym status konsumenta , posługując się wzorcem umownym zawierającym niedozwolone postanowienia , skutkujące [ jak w rozstrzyganej sprawie uwaga redakcyjna S.A.] nieważnością umowy ,w zakresie obowiązku zwrotu spełnionych przez drugą stronę na jej podstawie świadczeń, zależy tylko od jednego warunku.

Tym warunkiem jest skuteczne wezwanie przedsiębiorcy do ich zwrotu.

/ por. w tej materii, wskazane jedynie ilustracyjnie, stanowiska TSUE w wyroku z dnia 7 grudnia 2023r , sygn. C- 140/22 oraz w motywach wyroku z dnia 14 grudnia 2022r, sygn. C- 28/22- obydwa powołane za zbiorem Lex /.

Nota bene , ta sama reguła odnosi się do roszczenia zwrotnego przedsiębiorcy /kredytodawcy /, obejmującego udzielony klientom – konsumentom - kapitał kredytu.

Zatem , uznając z tej przyczyny , iż stanowisko prawne Sądu I instancji , wiążące stan opóźnienia po stronie banku , w wykonaniu tego obowiązku zwrotnego, dopiero z datą wyrokowania – 11 stycznia 2023r. , jest nietrafne.

Te uzupełnione ustalenia są podstawą do wyrażenia stanowiska zgodnie z którym o stanie opóźnienia po stronie byłego kredytodawcy, w wykonaniu obowiązku zwrotu kwoty dochodzonej pozwem przez jego byłych klientów, jest dzień 30 marca 2021r , pierwszy po upływie terminu jaki małżonkowie U. zakreślili Bankowi (...) SA. na dobrowolne jego wykonanie.

W konsekwencji od tej daty do dnia faktycznej zapłaty kwoty objętej żądaniem, przysługuje im uprawnienie do domagania się odsetek ustawowych za opóźnienie

Mają rację powodowie także , podnosząc drugi z zarzutów apelacyjnych za pośrednictwem którego negują sposób w jaki Sąd niższej instancji rozliczył pomiędzy stronami koszty procesu.

Sąd uznając , iż w tym zakresie ma zastosowanie art. 100 zd.2 kpc, obciążył nimi w całości stronę pozwaną.

Tym nie mniej, określając wysokość kwoty należnej im od banku z tego tytułu, niepoprawnie ustalił wysokość – stanowiącego element tych kosztów - wynagrodzenia, należnego zastępującemu powodów pełnomocnika procesowego- adwokata.

Nie uwzględnił bowiem , że wartość przedmiotu sporu wskazana została w pozwie na 316 203 zł / por. k. 4 akt / , a w warunkach gdy później nie była ona w formie zarzutu pozwanego kwestionowana , pozostawała wyznacznikiem tego wynagrodzenia , po myśli § 2 pkt 7 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015r [ DzU z 2015 poz. 1800]

Trafny jest wobec tego zarzut apelacyjny powodów , podnoszący opisaną wcześniej nieprawidłowość.

W tej bowiem sytuacji faktycznej , wynagrodzenie to - liczone według stawki minimalnej , wynosić powinno nie 5 400zł , jak przyjął Sąd Okręgowy ale 8 100zł . Zatem maja rację skarżący, domagając się zmiany punktu III sentencji wyroku z dnia 11 stycznia 2023r., poprzez określenie należnej im [ łącznie ] kwoty kosztów procesu , na sumę 11 817 zł.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego była norma art. 98 §1 i 3 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc i wynikająca z niej , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.

Kwota należna łącznie wygrywającym także ten etap sporu powodom od przegrywającego banku, odpowiada wynagrodzeniu zastępującego ich zawodowego pełnomocnika – adwokata, ustalonemu , jako pochodna wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanego w apelacji strony pozwanej [ 3016 203 zł ] na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [DzU z 2015 poz. 1800].

Po myśli art. 378 §1 kpc Sąd Odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach apelacji od wyroku Sądu I instancji , czyniąc to niezależnie od tego czy te środki odwoławcze zostały wywiedzione tylko przez jedną czy obydwie strony.

Koszty należne są stronie wygrywającej za postepowanie apelacyjne jako takie.

Dlatego też Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw aby na rzecz powodów zasądzić od przerywającej strony przeciwnej zwielokrotnionej sumy należnego wynagrodzenia pełnomocnika za reprezentację małżonków U. w postępowaniu wywołanym ich „ „własną apelacją „ oraz za „ obronę” przed apelacją oponenta procesowego.

Uznał , iż zwiększenie tego wynagrodzenia w tej sytuacji procesowej, jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie na etapie odwoławczym , byłoby uzasadnione wówczas , gdyby skumulowane wartości przedmiotów zaskarżeń w apelacji powodów jak i strony pozwanej uzasadniałyby określenie wysokości minimalnego wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika powodów na wyższym poziomie niż to , które jest pochodną w.p.z . podanej w apelacji banku. Skoro tak nie jest [ w.p.z. w apelacji powodów zamyka się w kwocie 39 355zł ] , wynagrodzenie pełnomocnika zostało określone w sposób wskazany wyżej.

Natomiast kwota kosztów należnych byłym kredytobiorcom została powiększona o sumę opłaty sądowej , którą ponieśli w związku z wniesieniem apelacji.

W konsekwencji łączna suma obciążająca przerywający Bank (...) S.A.wyniosła 9 100 zł i jest należna łącznie obydwojgu małżonkom.

Kwota należna z tytułu rozliczeń kosztowych , została zasądzona, po myśli art. 98 §1 1kpc w zw z art. 391 §1 kpc wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie , o których Sąd II instancji był obowiązany orzec z urzędu. / pkt 3 sentencji motywowanego orzeczenia/.