I C 1364/23

Sygn. akt I C 1364/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 maja 2024 roku

Sąd Okręgowy w Rybniku Wydział I Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Westwal

Protokolant: sekretarz sądowy Anna Mrozek

po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 roku w Rybniku

sprawy z powództwa P. we W.

przeciwko J. P.

o zapłatę

1. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 329 211,27 zł (trzysta dwadzieścia dziewięć tysięcy dwieście jedenaście złotych dwadzieścia siedem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 lutego 2023 roku do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że co do zasądzonego świadczenia pozwanemu przysługuje prawo powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności do nieruchomości położonej w miejscowości J., dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu – Zdroju prowadzi księgę wieczystą nr (...) oraz do wysokości wpisanej do tej księgi wieczystej hipoteki umownej zwykłej w wysokości 480 000 zł na zabezpieczenie kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku;

2. w pozostałym zakresie powództwo oddala;

3. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 23 160,88 zł (dwadzieścia trzy tysiące sto sześćdziesiąt złotych osiemdziesiąt osiem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 1364/23

P. (...) S. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. wniósł o zasądzenie od pozwanego J. P. kwoty 406 263,39 zł wraz z dalszymi ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty z ograniczeniem jego odpowiedzialności do nieruchomości położonej w J., dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu – Zdroju prowadzi księgę wieczystą o nr (...). Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu pozwu powód wyjaśniał, iż wierzytelność objętą pozwem została przez niego nabyta na mocy umowy przelewu wierzytelności w dniu 22 grudnia 2021 roku. W dniu 26 stycznia 2010 roku pozwany zawarł z (...) Bank (...) Spółką Akcyjną w W. umowę nr (...) kredytu P.. Pozwany w związku z zawartą umową otrzymał kredyt na kwotę 480 000 zł z przeznaczeniem na potrzeby własne. Spłata kredytu została zabezpieczona poprzez ustanowienie na w/w nieruchomości stanowiącej własność pozwanego hipoteki umownej zwykłej w kwocie 480 000 zł i hipoteki umownej kaucyjnej do kwoty 240 000 zł. Z uwagi na brak spłaty kredytu w/w Bank wypowiedział pozwanemu w/w umowę kredytu pismem z dnia 29 marca 2013 roku. W dniu 21 czerwca 2013 roku w/w Bank wystawił Bankowy Tytuł Egzekucyjny, któremu następnie Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim nadał klauzulę wykonalności. Fakt powstania zadłużenia, jego wysokość oraz wymagalność nie była nigdy kwestionowana przez pozwanego. Pozwany kierował do w/w Banku zapytania w zakresie możliwości restrukturyzacji zadłużenia. W efekcie w dniu 25 października 2013 roku zawarto pierwszą umowę ugody. W treści zawartej umowy ugody pozwany uznał istnienie wymagalnego zadłużenia i zobowiązał się do jego spłaty na warunkach zawartych w ugodzie. W związku z brakiem realizowania przez pozwanego postanowień ugody pismem z dnia 24 czerwca 2014 roku w/w Bank wezwał pozwanego do zapłaty i wypowiedział w/w umowę ugody. Na wnioski pozwanego w dniu 1 września 2014 roku w/w Bank zawarł z pozwanym kolejną umowę ugody. Po raz kolejny pozwany uznał wysokość przysługującego Bankowi wobec niego zadłużenia z tytułu umowy kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku i zobowiązał się do jego spłaty na warunkach wskazanych w ugodzie. Ponieważ pozwany po raz kolejny nie dokonywał spłaty, pismem z dnia 24 października 2017 roku w/w Bank wypowiedział pozwanemu umowę ugody. Termin wypowiedzenia wynosił 30 dni. Pozwany odebrał wypowiedzenie w dniu 3 listopada 2017 roku. Po wypowiedzeniu umowy ugody pozwany wielokrotnie wnosił o umożliwienie mu ponownej restrukturyzacji jego zadłużenia wynikającego z umowy kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku, na co w/w Bank się już nie zgodził. W dniu 22 grudnia 2021 roku zawarł z (...) Bank (...) Spółką Akcyjną w W. umowę przelewu wierzytelności do funduszu sekuratyzacyjnego, na mocy której nabył od w/w Banku wymagalną wierzytelność pieniężną wobec pozwanego z tytułu w/w umowy kredytu. Na mocy w/w umowy przelewu wierzytelności nabył zatem wierzytelność, której dochodzi pozwem w wysokości 406 263,39 zł, na którą to kwotę złożyła się kwota 329 211,27 zł tytułem należności głównej – pozostały do spłaty kapitał kredytu i kwota 77 052,12 tytułem należności odsetkowej – odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone od należności głównej od dnia 22 lutego 2020 roku do dnia sporządzenia pozwu. Swoje żądanie względem pozwanego przy tym powód oparł na art. 65 ust. 1 ustawy o księdze wieczystej i hipotece. Powód wyjaśniał również, iż w związku z umową przeniesienia wierzytelności z dnia 22 grudnia 2021 roku i na jego wniosek dokonano wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego w księdze wieczystej o nr (...).

W odpowiedzi na pozew pozwany nie ustosunkował się do pozwu, a jedynie poinformował, że znajduje się na etapie polubownego załatwienia sprawy z powodem (k. 115).

W piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2024 roku w związku z brakiem polubownego zakończenia sporu pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów procesu (k. 127 i następne).

W uzasadnieniu pisma pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda, w tym w szczególności dochodzonego przez niego roszczenia w zakresie odsetek, podniósł zarzut braku legitymacji czynnej powoda oraz zarzut dokonania nieskutecznej cesji. W zakresie braku po stronie powoda legitymacji czynnej do występowania w procesie pozwany wyjaśniał, że pozew został wniesiony przez inny podmiot, a obecnie pozew jest popierany przed Sądem przez inny podmiot bez dowodu przedłożenia dowodu następstwa prawnego. W zakresie zarzutu dokonania nieskutecznej cesji pozwany podniósł, że przedłożone dokumenty mające wskazać na skuteczność dokonania cesji uniemożliwiają weryfikację, czy dokumenty te, w tym umowa zostały podsiane przez osoby umocowane do reprezentacji wobec zasłonięcia nr PESEL tych osób.

Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:

W dniu 26 stycznia 2010 roku (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. zawarła z J. P. umowę nr (...) kredytu P.. Na podstawie zawartej umowy w/w Bank udzielił pozwanemu kredytu w wysokości 480 000 zł, a pozwany zobowiązał się spłacić kredyt wraz z należnymi odsetkami w 120 miesięcznych ratach. Bank mógł wypowiedzieć umowę między innymi w przypadku wystąpienia zaległości w spłacie dwóch pełnych rat kredytu, za co najmniej dwa pełne okresy płatności. Okres wypowiedzenia wynosić miał 30 dni. Zabezpieczeniem spłaty kredytu miało być ustanowienie na nieruchomości pozwanego położonej w J. przy ulicy (...). R., dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu Zdroju prowadził księgę wieczystą o nr (...) hipoteki umownej zwykłej w kwocie 480 000 zł na zabezpieczenie spłaty kapitału oraz hipoteki umownej kaucyjnej w kwocie 240 000 zł na zabezpieczenie kosztów ubocznych, w tym odsetek.

Dowód: wniosek k. 14-15, umowa k. 16-20.

Zgodnie z umową kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku Bank wypłacił pozwanemu kwotę kredytu, w wysokości jak w umowie. Zostały również ustanowione zabezpieczenia, zgodnie z postanowieniami w/w umowy kredytu, w tym hipoteka zwykła i kaucyjna na nieruchomości pozwanego położonej w J. przy ulicy (...). R., dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu Zdroju prowadził księgę wieczystą o nr (...).

Dowód: potwierdzenie k. 26, wydruk z księgi wieczystej k. 21-25.

Wobec braku spłat rat w terminie pismem z dnia 29 marca 2013 roku (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. wypowiedziała pozwanemu umowę kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku.

Dowód: pismo k. 27.

W dniu 10 czerwca 2013 roku pozwany złożył do (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. wniosek o restrukturyzację.

Dowód: wniosek k. 34.

W dniu 21 czerwca 2013 roku (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. wystawiła na rzecz pozwanego bankowy tytuł egzekucyjny nr (...). W w/w bankowym tytule egzekucyjnym stwierdzono, że na dzień jego wystawienia w księgach banku figurowało wymagalne zadłużenie pozwanego z tytułu niespłaconego zadłużenia z tytułu umowy nr (...) kredytu P. z dnia 26 stycznia 2010 roku, na które składały się należność główna w wysokości 387 964,47 zł i odsetki umowne w kwocie 15 968,59 zł naliczone od dnia 29 maja 2012 roku do 20 czerwca 2013 roku, łącznie 404 023,06 zł.

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim nadał na w/w bankowy tytuł egzekucyjny klauzulę wykonalności w sprawie o sygnaturze akt I Co 1719/13.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2013 roku pozwany zwrócił się do (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. z prośbą o rozłożenie spłaty rat z tytułu udzielonego mu kredytu na podstawie umowy z dnia 26 stycznia 2010 roku.

Dowód: pismo z dnia 16 sierpnia 2013 roku k. 33, bankowy tytuł egzekucyjny k. 28, postanowienie k. 28-29.

W dniu 24 października 2013 roku (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. zawarła z pozwanym umowę ugody do umowy kredytu KREDYT GOTÓWKOWY P. (...) nr (...) z dnia 26 stycznia 2010 roku, na podstawie której ustalono zasady spłaty wymagalnego zadłużenia pozwanego względem w/w Banku wynikającego z w/w umowy kredytu. Stan zadłużenia z tytułu w/w umowy przy tym na dzień zawarcia umowy ugody wynosił 422 057,22 zł, w tym kapitał 387 964,47 zł, odsetki 34 092,75 zł. Pozwany uznał, że posiada w/w zadłużenie. W przypadku niedotrzymania warunków umowy przez pozwanego Bank miał prawo wypowiedzieć zawartą umowę ugody z jednomiesięcznym okresem wypowiedzenia. Po upływie terminu wypowiedzenia warunków spłaty ugody, całość niespłaconego przez pozwanego zadłużenia stać się miała zadłużeniem wymagalnym i przeterminowanym.

Dowód: umowa ugody k. 35-36.

Pismem z dnia 24 czerwca 2014 roku wobec braku spłaty zgodnie z umową ugody rat w/w Bank wypowiedział pozwanemu umowę ugody z dnia 24 października 2013 roku. Pozwany odebrał wypowiedzenie w dniu 30 czerwca 2014 roku. Pismem z dnia 16 lipca 2014 roku w/w Bank wezwał pozwanego do zapłaty wymagalnego zadłużenia w terminie 7 dni pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 25 lipca 2014 roku i z dnia 1 sierpnia 2014 roku pozwany zwrócił się do w/w Banku z prośbą o przywrócenie spłaty kredytu do systemu ratalnego. W dniu 29 sierpnia 2014 roku pozwany z kolei złożył do w/w Banku wniosek o zawarcie umowy restrukturyzacyjnej.

Dowód: wypowiedzenie k. 38, potwierdzenie doręczenia k. 39, wezwanie wraz z potwierdzeniem odbioru k. 40-41, pismo pozwanego k. 42-43, wniosek k. 44-45.

W dniu 1 września 2014 roku (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. zawarła z pozwanym umowę ugody KS/14/37851, na podstawie której ustalono nowe zasady spłaty wymagalnego zadłużenia pozwanego względem w/w Banku wynikającego z umowy kredytu KREDYT GOTÓWKOWY P. (...) nr (...) z dnia 26 stycznia 2010 roku. Stan zadłużenia z tytułu w/w umowy przy tym na dzień zawarcia umowy ugody wynosił 412 004,30 zł, w tym kapitał 376 366,17 zł, odsetki 35 638,13 zł. Pozwany uznał zadłużenie w/w wysokości. W przypadku niedotrzymania warunków umowy przez pozwanego Bank miał prawo wypowiedzieć zawartą umowę ugody z 30 dniowym okresem wypowiedzenia. Po upływie terminu wypowiedzenia warunków spłaty ugody, całość niespłaconego przez pozwanego zadłużenia stać się miała zadłużeniem wymagalnym i przeterminowanym.

Dowód: umowa ugody k. 46-47.

Pismem z dnia 24 października 2017 roku wobec braku spłaty zgodnie z umową ugody rat w/w Bank wypowiedział pozwanemu umowę ugody z dnia 1 września 2014 roku. Pozwany odebrał wypowiedzenie w dniu 3 listopada 2017 roku. Umowa ugody uległa rozwiązaniu w dniu 3 grudnia 2017 roku.

Dowód: wypowiedzenie wraz z potwierdzeniem odbioru k. 48-49.

W dniu 17 listopada 2017 roku pozwany ponowienie złożył do (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. wniosek o zawarcie umowy restrukturyzacyjnej. W odpowiedzi na wniosek w/w Bank, w piśmie z dnia 22 listopada 2017 roku odmówił zawarcia z pozwanym w/w umowy. W odpowiedzi w/w Bank w piśmie z dnia 30 listopada 2017 roku przedstawił pozwanemu propozycję zmiany warunków spłaty.

Dowód: wniosek k. 50, pismo z dnia 22 listopada 2017 roku k. 51, pismo z dnia 30 listopada 2017 roku k. 53.

W dniu 14 grudnia 2017 roku pozwany zwrócił się do (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie jego wniosku o restrukturyzację. W odpowiedzi w/w Bank w piśmie z dnia 28 grudnia 2017 roku przedstawił pozwanemu propozycję zmiany warunków spłaty. Z kolei pismem z dnia 29 grudnia 2017 roku w/w Bank zawiadomił pozwanego, że nie widzi już możliwości zawarcia restrukturyzacji jego zobowiązania wynikającego z umowy z dnia 26 stycznia 2010 roku.

Dowód: pismo z dnia 14 grudnia 2017 roku k. 52, pismo z dnia 28 grudnia 2017 roku k. 54, pismo z dnia 29 grudnia 2017 roku k. 55.

Na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) z dnia 21 czerwca 2013 roku zaopatrzonego postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2013 roku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim w sprawie I Co 1719/13 w klauzulę wykonalności (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. wszczęła w 2019 roku postępowanie egzekucyjne przeciwko pozwanemu. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jastrzębiu – Zdroju w sprawie Km 710/19. W toku prowadzonego postępowanie egzekucyjnego udało się ściągnąć od pozwanego na rzecz Banku kwotę 29 753,24 zł tytułem zapłaty zaległych odsetek. Postępowanie egzekucyjne zostało jednak umorzone jako bezskuteczne na podstawie art. 824 §1 pkt. 3 k.p.c. postanowieniem z dnia 5 maja 2022 roku.

Dowód: bankowy tytuł egzekucyjny k. 28, postanowienie k. 28-29, wzmianka o wyniku egzekucji k. 29-31, postanowienie k. 32.

Pismem z dnia 20 marca 2019 roku pozwany ponownie wniósł do (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. o zawarcie umowy restrukturyzacyjnej polegającej na rozłożeniu spłaty jego zadłużenia wynikającego z umowy kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku na miesięczne raty w wysokości po 2 500 zł miesięcznie. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 12 grudnia 2019 roku w/w Bank odmówił zawarcia wnioskowanej przez pozwanego umowy z uwagi na zaawansowany etap postępowania egzekucyjnego.

Dowód: wniosek k. 56, pismo z dnia 12 grudnia 2019 roku k. 57.

W dniu 22 grudnia 2021 roku na podstawie umowy przelewu wierzytelności do funduszu sekurytyzacyjnego (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. dokonała przelewu przysługujących jej wobec pozwanego z tytułu zawartej z nim umowy kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku na rzecz powoda wierzytelności, które na dzień 22 grudnia 2021 roku wynosiły łącznie kwotę 406 340,74 zł, w tym kapitał w wysokości 329 211,27 zł, odsetki w wysokości 79 129,47 zł. Na podstawie zwartej umowy w/w Bank przeniósł na powoda prawa wynikające z zabezpieczeń ustanowionych na podstawie w/w umowy kredytu, w tym zabezpieczeń ustanowionych na nieruchomości pozwanego o nr księgi wieczystej (...).

Na podstawie w/w umowy przelewu wierzytelności powód został wpisany w miejsce dotychczasowego wierzyciela hipotecznego tj. w miejsce (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej do w/w księgi wieczystej.

Dowód: umowa przelewu k. 58-91, księga wieczysta k. 21-25.

Powód w piśmie z dnia 28 grudnia 2022 roku wezwał pozwanego do zapłaty. Wezwanie było bezskuteczne.

Dowód: pismo z dnia 28 grudnia 2022 roku wraz potwierdzeniem przesłania k. 93-94.

Z dniem 29 września 2023 roku Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. zmienił firmę na Prokura Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty.

Dowód: informacja, k. 132, zwrócenie uwagi przez Przewodniczącego na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 roku o zmianie firmy powoda, o której Sąd miał wiedze z urzędu, wyciąg k. 145-146.

Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd na podstawie w/w dokumentów, które nie były kwestionowane przez strony.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części tj. w zakresie kwoty dochodzonej przez powoda jako kwota kapitału w wysokości 329 211,27 zł. W pozostałej części powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Poza sporem była wysokość dochodzonego roszczenia, zabezpieczenie spłaty kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku poprzez ustanowienie na nieruchomości pozwanego hipoteki umownej zwykłej i hipoteki umownej kaucyjnej, ujawnienia powoda w księdze wieczystej nieruchomości pozwanego jako wierzyciela hipotecznego oraz, że powód dochodził od pozwanego roszczenia, jak w pozwie jako dłużnika rzeczowego.

Spór w sprawie dotyczył legitymacji czynnej powoda, skuteczności nabycia przez powoda wierzytelności wobec pozwanego z tytułu umowy kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku, przedawnienia roszczeń powoda wobec pozwanego, w tym roszczenia o odsetki.

Zarzut pozwanego w zakresie braki legitymacji czynnej powoda oraz nieskutecznego przeniesienia na powoda przez (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną w W. przysługującej jej wobec pozwanego wierzytelności z tytułu umowy kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku nie był zasadny, zwłaszcza w świetle wpisania powoda do księgi wieczystej nieruchomości w miejsce w/w Banku jako wierzyciela hipotecznego z tytułu zabezpieczenia spłaty w/w kredytu. Sąd podzielił stanowisko powoda, że wpis hipoteki stanowi dla wierzyciela hipotecznego wystarczającą legitymację do dochodzenia roszczenia, a także jest wystarczający do udowodnienia istnienia wierzytelności. Tym samym wpis powoda jako wierzyciela hipotecznego do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność pozwanego stanowił wystarczający dowód wykazania legitymacji czynnej powoda w niniejszej sprawie bez konieczności dołączania przez niego innych dokumentów, w tym umowy przelewu wierzytelności, skoro zgodnie z art. 3 ustawy o księdze wieczystej i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W toku procesu powód zmienił firmę, co stanowiło fakt powszechnie znany oraz znany Sądowi z urzędu. Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 roku Sąd stosownie do art. 228§ 2 k.p.c. zwrócił uwagę pozwanemu na zmianę firmy powoda.

Pozwany nie kwestionował wysokości dochodzonych przez powoda roszczeń, a jedynie fakt ich przedawnienia.

Dochodzone przez powoda roszczenie uległo przedawnieniu. Umowa kredytu zawarta pomiędzy pozwanym a (...) Bank (...) Spółką Akcyjną w W. uległa rozwiązaniu w kwietniu 2013 roku. Ostatnia umowa ugody podpisana przez w/w Bank z pozwany w zakresie spłaty wierzytelności wynikających z umowy kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku uległa rozwiązaniu w dniu 3 grudnia 2017 roku. Roszczenia zatem wynikające z umowy kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku uległy przedawnieniu w 3 grudnia 2020 roku. Powód nie mógł bowiem powołać się na przerwanie biegu terminu przedawnienia w związku z wystąpieniem przez pierwotnego wierzyciela z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności na bankowy tytuł egzekucyjny wystawiony przeciwko pozwanemu oraz prowadzeniem przeciwko niemu przez tego wierzyciela na podstawie w/w bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postępowania egzekucyjnego, albowiem nie był bankiem. Według już bowiem ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nie przerywa biegu przedawnienia roszczenia objętego tym tytułem wobec cesjonariusza niebędącego bankiem – uchwała SN 09 czerwca 2017 roku III CZP 29/16. Bieg terminu przedawnienia natomiast skutecznie przerywało zawarcie pomiędzy pozwanym a w/w Bankiem umów ugód, w których pozwany uznawał wysokość roszczeń przysługujących w/w Bankowi wobec niego z tytułu umowy kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku.

W niniejszej sprawie powód jednak dochodził roszczenia nie na podstawie stosunku obligacyjnego, a na podstawie art. 77 ustawy z dnia 06 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 1982, Nr 19, poz. 147 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej (zdanie pierwsze), przepisu tego nie stosuje się jednak do roszczeń o świadczenia uboczne (zdanie drugie). W przedmiotowej sprawie spłata zobowiązania wynikającego z umowy kredytu została zabezpieczona na rzecz powoda przez ustanowienie hipoteki umownej zwykłej i kaucyjnej. Obie hipoteki zostały ustanowione przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 2009 roku o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2009 roku Nr 131, poz. 1075, dalej jako: ustawa nowelizująca), która zlikwidowała instytucję hipoteki kaucyjnej jako odrębnego rodzaju tego ograniczonego prawa rzeczowego. Po wejściu w życie ustawy nowelizującej straciło podstawy rozróżnienie hipoteki na zwykłą i kaucyjną, gdyż ustawodawca ustalił jeden model hipoteki, oparty na konstrukcji dawnej hipoteki kaucyjnej. W sprawie zastosowanie znalazły przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. do dnia 20 lutego 2011 roku. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 tej ustawy do hipotek kaucyjnych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, stosuje się przepisy w/w ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyjątkiem przepisów o rozporządzeniu opróżnionym miejscem hipotecznym. Stosownie zaś do ustępu 2 - do hipotek zwykłych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy w/w ustawy w ich dotychczasowym brzmieniu, z wyjątkiem art. 76 ust. 1 i 4 w/w ustawy, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. To samo dotyczyło hipotek kaucyjnych zabezpieczających roszczenia związane z wierzytelnością hipoteczną, lecz nieobjętych z mocy ustawy hipoteką zwykłą, powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tzw. hipoteka kaucyjna niesamodzielna). Z art. 10 ust. 2 zdanie drugie w/w ustawy wynikało zatem, że do hipoteki kaucyjnej zabezpieczającej roszczenia związane z wierzytelnością hipoteczną powstałe przed dniem w życia ustawy nowelizującej (jak w niniejszym wypadku) zastosowanie miały przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. obowiązujące do dnia 20 lutego 2011 roku, w tym art. 104 w/w ustawy, który stanowił, iż hipoteka kaucyjna zabezpiecza odsetki oraz koszty postępowania mieszczące się w sumie wymienionej we wpisie hipoteki. W ocenie Sądu rozszerzenie zakresu zabezpieczenia hipoteką kaucyjną w stosunku do zakresu zabezpieczenia hipoteką zwykłą, określonego w art. 69 w/w ustawy, nie było równoznaczne z wprowadzeniem - w stosunku do wierzytelności zabezpieczonej hipoteką kaucyjną - dalej idącego wyłączenia skutków przedawnienia niż przewidziane w art. 77 zdanie pierwsze w/w ustawy. W konsekwencji, zdaniem Sądu, jedynie wierzytelność objęta hipoteką zwykłą była chroniona przed przedawnieniem, a nie dotyczyło to wierzytelności objętych hipoteką kaucyjną. Podobne stanowisko zaprezentował w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 stycznia 2020 roku w sprawie I Aga 48/19 Sąd Apelacyjny w Krakowie, w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 sierpnia 2021 roku w sprawie I Aca 173/21 Sąd Apelacyjny w Szczecinie.

Mając na uwadze powyższe skoro pozwany jako zabezpieczenie spłaty umowy kredytu z dnia 26 stycznia 2010 roku ustanowił na swojej nieruchomości hipotekę umowną zwykłą w kwocie 480 000 zł to mimo przedawnienia roszczenia powoda w zakresie kwoty kapitału w wysokości 329 211,27 zł, to należało roszczenie to uwzględnić. Dlatego też Sąd w pkt. 1 wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda w/w kwotę tj. 329 211,27 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 lutego 2023 roku do dnia zapłaty, zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu - Zdroju prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) i do wysokości hipoteki umownej zwykłej w wysokości 480 000 zł. Natomiast co do dochodzonego przez powoda roszczenia w zakresie odsetek obliczonych od kwoty kapitału za okres od 22 lutego 2020 roku do 22 lutego 2023 roku w wysokości 77 052,12 zł, powództwo należało oddalić, jako roszczenie przedawnione i nie chronione art. 77 zdanie pierwsze w/w ustawy o księdze wieczystej i hipotece - co znalazło odzwierciedlenie w pkt. 2 wyroku.

W pkt. 3 wyroku Sąd na podstawie art. 100 k.p.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 23 160,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu. Powód bowiem wygrał sprawę w 81%, pozwany w 19%. Na koszty poniesione przez strony przy tym złożyła się opłata sądowa od pozwu w wysokości 20 314 zł, wynagrodzenie pełnomocników w wysokości po 10 800 zł oraz opłata skarbowa od udzielonych pełnomocnictw w wysokości po 17 zł.

R., dn. 15 czerwca 2024 roku