V U 220/25

Sygn. akt V U 220/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 czerwca 2026 roku

Sąd Rejonowy w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Wiesław Jakubiec

Protokolant : Elżbieta Radochońska

po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2026 roku w Rybniku

na rozprawie

sprawy z odwołania C. L.

od decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie V. w D.

z dnia 4 lipca 2025 roku nr (...)

o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia

1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że:

I ustala poziom potrzeby wsparcia dla odwołującej C. L. na 58 pkt;

2. oddala odwołanie w pozostałym zakresie;

3. zasądza od Wojewódzkiego Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie V. w D. na rzecz odwołującej kwotę 100 zł (sto złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt V U 220/25

Decyzją z dnia 4.07.2025 r., nr (...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) w D. uchylił zaskarżoną decyzję 4.04.2025 r. i ustalił poziom potrzeby wsparcia od dnia złożenia wniosku w wartości punktowej w skali 0-100 punktów: 54 pkt. Decyzję wydano na okres do 9.04.2031 r.

Odwołująca C. L. wniosła o zmianę decyzji WZON wskazując, iż w jej ocenie poziom wsparcia winien być określony co najmniej na 80 pkt. Wniosła o zmianę w/w decyzji poprzez przyznanie innej punktacji w zakresie następującym:

- w pkt 1 – zmiany pozycji ciała – 3420 pkt,

- w pkt 2 – poruszanie się w znanym środowisku – 3420 pkt,

- w pkt 3 – poruszanie się w nieznanym środowisku – 3420 pkt,

- w pkt 4 – sięganie, chwytanie, manipulowanie przedłożonymi przedmiotami użytkowymi – 2700 pkt,

- w pkt 10 – koncentrowanie się na czynności – 2700 pkt,

- w pkt 11 – korzystanie z urządzeń i technologii informacyjno-komunikacyjnych – 1800 pkt,

- w pkt 12 – mycie i osuszanie ciała – 3420 pkt,

- w pkt 13 – mycie i osuszanie rąk i twarzy – 3420 pkt,

- w pkt 14 – pielęgnowanie poszczególnych czynności ciała – 3420 pkt,

- w pkt 15 – troska o własne zdrowie – 2700 pkt,

- w pkt 16 – korzystanie z toalety – 2700 pkt,

- w pkt 17 – ubieranie się – 3420 pkt,

- w pkt 18 – jedzenie i picie – 3420 pkt,

- w pkt 19 – stosowanie zalecanych środków terapeutycznych – 3420 pkt,

- w pkt 20 – realizowanie wyborów i decyzji – 2700 pkt,

- w pkt 21 – pozostawanie w domu samemu – 2700 pkt,

- w pkt 22 – nawiązywanie kontaktów – 2700 pkt,

- w pkt 23 – kontrolowanie własnych zachowań i emocji – 3420 pkt,

- w pkt 24 – utrzymywanie bliskich kontaktów – 2700 pkt,

- w pkt 25 – tworzenie bliskich relacji z innymi osobami – 2700 pkt,

- w pkt 30 – rekreacja i organizacja czasu wolnego – 2700 pkt,

- w pkt 31 – realizowanie dziennego rozkładu zajęć – 2700 pkt.

W uzasadnieniu wskazała, że choruje na spondyloartropatię osiową z rozpoznaniem zaplenia stawów krzyżowo-biodrowych, co powoduje, ze zmaga się z codziennym bólem. Do tego odwołująca pozostaje pod opieką reumatologa i przeszła operację guza piersi. Na co dzień korzysta z przedmiotów ortopedycznych. Na co dzień wymaga pomocy męża, mamy i sąsiadki w procesie przygotowywania posiłków, czynnościach higienicznych, obsługowych.

W odpowiedzi na odwołanie WZON wniósł o jego odwołanie i podtrzymał wcześniejsze twierdzenia .

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia 4.07.2025 r., nr (...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) w D. uchylił zaskarżoną decyzję 4.04.2025 r. i ustalił poziom potrzeby wsparcia od dnia złożenia wniosku w wartości punktowej w skali 0-100 punktów: 54 pkt. Decyzję wydano na okres do 9.04.2031 r.

Dowód: w aktach WZON: decyzja z dnia 4.07.2025,

Odwołująca C. L. ma 33 lata i jest obciążona spondyloartropią osiową, w związku z którą cierpi na dolegliwości bólowe i sztywność kręgosłupa. Odwołująca cierpi również na schorzenia kardiologiczne oraz psychiatryczne.

Dowód: dokumentacja medyczna k.10-15,

Zmiana pozycji ciała – zakres fizjoterapii

Odwołująca jest zdolna do wykonania zmiany pozycji ciała, jednak czynność ta realizowana jest z istotnymi ograniczeniami. Zajęcie pozycji siedzącej możliwe było jest samodzielnie, natomiast kładzenie i wstawanie wymagały pomocy i asekuracji drugiej osoby. Obserwowano zaburzenia równowagi oraz wydłużony czas dokonania czynności. Zmienność sposobu wykonywania nie pozwala uznać tej czynności za w pełni niezależną.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 2,7 pkt, podczas gdy WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Poruszanie się w znanym środowisku- zakres fizjoterapii

Odwołująca ma zdolność poruszania w znanym środowisku, jednak nie realizuje tego w pełni samodzielnie, bezpiecznie i powtarzalnie. Stała konieczność korzystania z kul, zaburzenia równowagi, istotnie spowolnione tempo chodu powodują, że czynność ta wymaga częstego wsparcia w postaci asekuracji, nadzoru, zabezpieczenia warunków przemieszczania. Wiąże się to ze zwiększonym ryzykiem utraty stabilności oraz ograniczoną toleracją wysiłku.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 2,7 pkt, podczas gdy WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Poruszanie się w nieznanym środowisku – zakres fizjoterapii

Odwołująca zachowała zdolność przemieszczania w nieznanym środowisku, jednak nie realizuje tej czynności w sposób w pełni bezpieczny i powtarzalny. Odwołująca jest zdolna do samodzielnego przemieszczania na krótkich odcinkach przy użyciu sprzętu pomocniczego, co nie daje podstaw do przyjęcia, że wsparcie jest konieczne każdorazowo w każdym przypadku. Stała konieczność korzystania z kul powoduje, że w środowisku mniej przewidywalnym wymaga asekuracji, nadzoru i wsparcia organizacyjnego.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 2,7 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 2,7 pkt.

Sięganie, chwytanie, manipulowanie przedmiotami użytkowymi – zakres fizjoterapii

Odwołująca zachowała zdolność do samodzielnego wykonywania czynności sięgania, chwytania i manipulowania przedmiotami. W trakcie badania nie stwierdzono konieczności częstej ani stałej pomocy drugiej osoby przy realizacji tych czynności. Czynność jest wykonywana w sposób bezpieczny i powtarzalny bez obserwowanego ryzyka upuszczania przedmiotów lub utraty kontroli nad chwytem. Ograniczenia w zakresie obręczy barkowej mają charakter głównie bólowy i wpływają na tempo oraz komfort wykonywania ruchów, jednak nie noszą zdolności funkcjonalnej do wykonywania czynności w warunkach codziennego funkcjonowania. Wsparcie może być potrzebne jedynie czasami, w sytuacjach nasilenia dolegliwości bólowych lub zmęczenia.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Koncentrowanie się na czynności – zakres psychologii

Ze względu na istotne ograniczenie możliwości ruchowych i manipulacyjnych wykonywanie czynności u odwołującej z powodu trudności w wykonywaniu czynności może dojść do obniżenia nastroju, płaczliwości, dezorganizacji i wycofania. W związku z tymi przeżyciami dochodzi do trudności sprawności poznawczej, w tym utrzymania uwagi. Wsparcie może dotyczyć pomocy zadaniowej przy czynności.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 2,4 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Korzystanie z urządzeń i technologii informacyjno-komunikacyjnej – zakres psychologii i pielęgniarstwa

Odwołująca nie ma problemów w zakresie funkcji poznawczych i intelektualnych. Rozumie zasady działania urządzeń i technologii informacyjno-komunikacyjnych, potrafi je obsługiwać oraz wykorzystuje je w codziennym funkcjonowaniu. Korzysta z telefonu, smartfona. Odwołująca potrafi umówić się na wizyty lekarskie, komunikuje się z personelem medycznych. Zdolności manualne w zakresie obsługi drobnych urządzeń są zachowane. Zgłaszane dolegliwości bólowe w zakresie obręczy barkowej oraz osłabienie siły mięśniowej kończyn górnych nie wpływają istotnie na sposób wykonywania tej czynności.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 0 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 0 pkt.

Mycie i osuszanie całego ciała- zakres pielęgniarstwa

Odwołująca wykonuje toaletę na siedząco co jest formą kompensacji deficytu równowagi i niestabilności posturalnej. W takiej pozycji jest w stanie umyć dostępne partie ciała jak tułów z przodu, uda, ramiona ale nie jest w stanie samodzielnie i bezpiecznie dosięgnąć pleców, głowy, ani stóp. Próby unoszenia rąk ponad poziom barków wywołują istotny ból, a pochylanie się w kierunku stóp jest utrudnione przez sztywność i ból w miednicy i kręgosłupie. Odwołująca korzysta z regularnej pomocy męża lub matki, którzy myją jej plecy, włosy, stopy oraz pomagają w osuszeniu ciała. W tym zakresie odwołują wykazuje istotne ograniczenia funkcjonalne. Ze względu na ból obręczy barkowej, ograniczenie zakresu ruchu w stawach ramiennych, sztywność osiową oraz trudności w utrzymaniu pozycji stojącej, czynność ta nie może być wykonana w sposób w pełni samodzielny i bezpieczny.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 2,7 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 2,7 pkt.

Mycie i osuszanie rąk i twarzy – zakres pielęgniarstwa

W tym zakresie funkcjonowanie jest zmienne. Zwykle odwołują wykonuje te czynności samodzielnie. Jednak przy nasileniu bólu, sztywności, spadku energii dochodzi do częściowej niesamodzielności lub rezygnacji z wykonania czynności pielęgnacyjnych w obrębie rak i twarzy. W tych okresach może wymagać przypominania, motywowania lub okazjonalnej pomocy.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 2,7 pkt.

Pielęgnowanie poszczególnych części ciała – zakres pielęgniarstwa

Czynności niewymagające znacznego zakresu ruchu ani pochylania takie jak higiena intymna, czy mycie zębów, są przez odwołującą wykonywane samodzielnie, prawidłowo i z zachowaniem zasad higieny. Odwołująca rozumie znaczenie tych czynności, potrafi je zaplanować, realizuje je w miarę swoich możliwości. Natomiast czynności wymagające unoszenia rąk, pracy w końcowych zakresach ruchu lub znaczne pochylenie tułowia – w szczegolości mycie włosów oraz obcinanie paznokcie, zwłaszcza u stóp przekraczają jej możliwości funkcjonalne.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 2,7 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 2,7 pkt.

Troska o własne zdrowie – zakres pielęgniarstwa

W zakresie troski o własne zdrowie odwołująca wykazuje zachowaną świadomość własnych potrzeb oraz rozumienie działań profilaktycznych i terapeutycznych. Prawidłowo rozpoznaje podstawowe potrzeby fizjologiczne organizmu, potrafi również zapewnić sobie odpowiednie warunki bytowe, w tym utrzymanie porządku, dostęp do żywności, leków. Konieczność częściowego wsparcia pojawia się okresowo, a przyczyną nie jest brak wiedzy ani brak motywacji prozdrowotnej, lecz zmienne nasilenie objawów somatycznych i psychicznych. W okresach zaostrzenia dolegliwości bólowych oraz pogorszenia sprawności ruchowej odwołująca doświadcza znacznego zmęczenia i ograniczenia mobilności co utrudnia jej fizyczną realizację działań prozdrowotnych takich jak przygotowywanie leków, wyjście na badania kontrolne czy podejmowanie aktywności ruchowej. Równocześnie w okresach nasilenia objawów depresyjnych dochodzi do obniżenia napędu i inicjatywy, co powoduje odkładanie lub ograniczanie działań związanych z leczeniem i profilaktyką. Z tego powodu odwołująca nie wymaga stałej opieki lecz okresowego, częściowego wsparcia, które polega na pomocy w organizacji leczenia, motywowaniu do kontynuowania terapii i zapewnieniu możliwości dotarcia do wizyty i badania w okresach pogorszenia stanu zdrowia. W okresach lepszego funkcjonowania jest zdolna do samodzielnej realizacji większości działań prozdrowotnych, natomiast w okresach zaostrzeń bez wsparcia istnieje realne ryzyko przerwania lub nieregularności leczenia oraz pogorszenia ogólnego stanu zdrowia.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 0 pkt.

Korzystanie z toalety – zakres pielęgniarstwa

Odwołująca jest raczej samodzielna w korzystaniu z toalety. Ograniczona sprawność ruchowa oraz bolesność obręczy barkowej powodują w okresach nasilenia objawów znaczne trudności w wykonywaniu ruchów wymagających sięgania w tył i rotacji kończyn górnych, co może utrudniać zachowanie pełnej higieny. Odwołująca z uwagi na niestabilność posturalną i osłabienie kończyn dolnych w okresach zaostrzenia choroby może wymagać pomocy przy transferach oraz przy utrzymaniu równowagi.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Ubieranie się – zakres fizjoterapii i pielęgniarstwa

Odwołująca nie realizuje czynności ubierania się w sposób pełni samodzielny, szybki i powtarzalny. Ograniczenia ruchomości obręczy barkowej, dolegliwości bólowe oraz spowolnione tempo powodują trudności w wykonywaniu czynności wymagających unoszenia kończyn górnych, odwodzenia oraz rotacji w stawach ramiennych. Dotyczy to w szczególności zakładania i zdejmowania odzieży górnej oraz elementów wymagających przełożenia przez głowę. Czynność ta wykonywana jest wolno, z widocznym wysiłkiem i dolegliwościami bólowymi, co często wymaga częściowej pomocy drugiej osoby lub stosowania kompensacyjnego sposobu wykonania.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 2,7 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 2,7 pkt.

Jedzenie i picie – zakres fizjoterapii i pielęgniarstwa

Odwołująca samodzielnie potrafi jeść i pić w sposób bezpieczny, kontrolowany i powtarzalny. Jednocześnie czynność jedzenia i picia zgodnie z jej definicją funkcjonalną obejmuje również czynności towarzyszące jak otwieranie butelek, słoików, opakowań z żywnością. W tym zakresie odwołująca okresowo napotyka trudności wynikające z dolegliwości bólowych obręczy barkowej lub obniżonej siły kończyn górnych, co może uniemożliwiać samodzielne wykonanie tych elementów czynności. W takich sytuacjach wymaga fizycznej pomocy drugiej osoby. Wsparcie ma charakter częściowy i jest potrzebne czasami, zależnie od rodzaju opakowania oraz aktualnego jedzenia i picia.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Stosowanie zaleconych środków terapeutycznych – zakres psychologii i pielęgniarstwa

U odwołującej nie stwierdza się trudności, które stanowiłyby przeszkodę w rozumieniu i zapamiętywaniu zaleceń terapeutycznych. Odwołująca zna i rozumie swoją sytuację zdrowotną, znaczenie leczenia, konsekwencje zarówno realizowania jak i zaprzestania zaleceń terapeutycznych. Odwołująca zachowuje zdolność do samodzielnego rozumienia, planowania, inicjowania leczenia, jednak w praktycznym wymiarze i realizacji terapii wymaga okresowej pomocy w czynnościach organizacyjnych i fizycznych związanych z leczeniem. Wsparcie to ma charakter częściowy i jest potrzebne czasami, zależnie od rodzaju czynności oraz aktualnych możliwości lokomocyjnych.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Realizowanie wyborów i decyzji – zakres psychologii

Odwołująca jest w pełni sprawna intelektualnie i inteligentna. Jest w stanie w pełni planować i decydować zarówno o swoim życiu i ważnych sprawach, jak i sprawach dotyczących wychowywania córki, prowadzenia gospodarstwa domowego, funkcjonowania systemu rodzinnego. Jednakże realizacja decyzji i planu będzie bardzo utrudniona ze względu na ograniczenia ruchowe, a w niektórych przypadkach niemożliwe do wykonania.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 2,7 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Pozostawanie w domu samemu – zakres pielęgniarstwa

Odwołująca obiektywnie jest zdolna do pozostawania w domu samemu przez kilka godzin pod warunkiem wcześniejszego przygotowania odpowiednich warunków takich jak zapewnienie dostępu do leków, napojów, telefonu, posiłków oraz ograniczenie konieczności przemieszczania się. W takich warunkach potrafi zadbać o swoje podstawowe potrzeby i reagować na sytuacje codzienne. Jednocześnie w okresach obniżonego poczucia bezpieczeństwa oraz zmniejszonej zdolności do reagowania na sytuacje wymagające sprawności fizycznej, takie jak nagła potrzeba wstania, skorzystania z toalety, czy przemieszczenia się w domu. W tych okresach brak wsparcia wiązałby się ze zwiększonym ryzykiem upadku, dezorganizacji lub zaniedbania podstawowych potrzeb.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Nawiązywanie kontaktów – zakres psychologii

W obecnym stanie u odwołującej występuje obniżenie nastroju i samooceny. Są to czynniki, które ograniczają otwartość i zainteresowanie światem zewnętrznym. W związku z tym poziom otwartości odwołującej i zainteresowanie drugim człowiekiem jest ograniczone. Odwołująca jest w stanie w sposób prawidłowy nawiązać kontakt z drugim człowiekiem. Jest w stanie podjąć rozmowę i utrzymać znajomość. Jednak w obecnym stanie za tworzenie relacji jest odpowiedzialna w dużej mierze druga strona. Bez wsparcia i motywacji odwołująca raczej nie podejmie nowej relacji.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Kontrolowanie własnych zachowań i emocji – zakres psychologii

Mimo, że odwołująca nie ma problemów z rozpoznawaniem i nazywaniem emocji własnych oraz płynących z otoczenia wymaga wsparcia, ponieważ jej stan emocjonalny jest często obniżony. Ze względu na obniżony nastrój oraz trudności fizyczne odwołująca wymaga otoczenia jej wsparciem na zasadzie motywowania, pocieszenia, pomocy w sytuacyjnym odbudowywaniu pozytywnej samooceny.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,6 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 0 pkt.

Utrzymywanie kontaktów z bliskimi – zakres psychologii

W zakresie utrzymywania kontaktu z bliskimi odwołująca wymaga wsparcia i pomocy. Wsparcie powinno polegać na motywowaniu, proponowaniu okazji do utrzymania relacji, zagwarantowaniu pomocy w transporcie.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Tworzenie bliskich relacji z innymi osobami – zakres psychologii

Odwołująca posiada wystarczający poziom kontaktu z bliskimi, potrafi też budować relacje z nowymi ludźmi, aczkolwiek nie stanowi to teraz dla niej ważnego elementu życia. Nie jest jednak zagrożona marginalizacją społeczną. Potrzeba wsparcia powinna dotyczyć wspierania i pomocy na poziomie takim, aby w sytuacjach społecznych odwołująca w mniejszym stopniu była skupiona na swoich trudnościach, w związku z tym mogła mieć emocjonalną przestrzeń dla nowych relacji.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Rekreacja i organizacja czasu wolnego – zakres fizjoterapii i psychologii

Odwołująca posiada zachowaną zdolność do podejmowania aktywności rekreacyjnych o niskim stopniu obciążenia ruchowego, które może realizować samodzielnie w sposób bezpieczny i powtarzalny z dostosowanym tempem. Jednocześnie aktywności rekreacyjne wymagające większego zaangażowania ruchowego, dłuższego utrzymywania pozycji stojącej lub zwiększonej tolerancji wysiłku są dla odwołującej utrudnione z uwagi na ograniczenia sprawności ruchowej oraz zgłaszanie dolegliwości bólowe. W takich sytuacjach odwołująca może wymagać wsparcia zależnego od rodzaju oraz intensywności podejmowanej aktywności.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Realizowanie dziennego rozkładu zajęć – zakres psychologii i fizjoterapii

Odwołująca zachowuje zdolność planowania, organizowania dnia oraz przewidywania konsekwencji podejmowanych działań. Ograniczenia fizyczne wpływają na obniżenie tempa funkcjonowania oraz zakres wykonywanych czynności, jednak nie prowadzą do dezorganizacji działań ani trudności w inicjowaniu i podtrzymywaniu aktywności. W takich sytuacjach odwołująca może wymagać wsparcia drugiej osoby. Potrzeba pomocy ma jednak charakter incydentalny i nie dotyczy całości funkcjonowania ani wszystkich aktywności.

Ocena potrzeby wsparcia wynosi 1,8 pkt. WZON przyznał odwołującej w tym zakresie 1,8 pkt.

Poziom wsparcia dla odwołującej wynosi 58 pkt na okres do 9.04.2031 r.

Dowód: opinia zespołu biegłych k. 37-48, opinia uzupełniająca k. 72- 76,

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci ww. dokumentów, których prawdziwości strony nie kwestionowały, a także w oparciu o dowód z opinii zespołu biegłych, które wraz z dowodami z dokumentów tworzą spójny i logiczny obraz przedstawiający stan faktyczny sprawy.

Opinie biegłych Sąd ocenił jako spójne, rzetelne i w całości przydatnej w niniejszej sprawie. Opinia była kwestionowana przez odwołującą. W ocenie Sądu najistotniejszym było, aby biegli zastosowali właściwą metodą badawczą, natomiast wnioski końcowe stanowią już niezależną ocenę na podstawie ich specjalistycznej wiedzy i doświadczenia. Z opinii wynika, iż biegli ocenili czynności życia codziennej podlegające punktacji, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko co do każdej z nich. Sposób wyliczenia poziomu wsparcia został ustalony prawidłowo zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 roku w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia.

Na podstawie art. 235 2 par 1 pkt 2, 3 i 5 kpc Sąd pominął dowód z opinii kolejnego biegłego z zakresu pielęgniarstwa, psychologii i fizjoterapii, oraz dowód z opinii biegłego z zakresu reumatologii, a także pominął dowód z zeznań świadków D. L., Z. L. oraz z przesłuchania odwołującej.

W sprawie została wydana opinia biegłych (w tym opinia uzupełniająca rozwiewające wątpliwości i wyjaśniająca zarzuty odwołującej), która dała niezbędne podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podkreślić należy również, iż dostateczne wyjaśnienie okoliczności spornych w sprawie nie jest równoznaczne z uzyskaniem dowodu korzystnego dla strony niezadowolonej z faktów wynikających z dowodów dotychczas przeprowadzonych (wyrok SN z 28 lutego 2001 roku, II UKN 233/00 L.). Zwraca na to także uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 1999 roku, II UKN 37/99 OSNAPiUS 2000/20/741 wskazując, że sąd nie jest obowiązany do uwzględniania kolejnych wniosków dowodowych strony tak długo, aż udowodni ona korzystną dla siebie tezę i pomija je od momentu dostatecznego wyjaśnienia spornych okoliczności sprawy. Odnośnie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego reumatologa to nie był biegły o specjalności która byłaby przydatna do rozpoznania niniejszej sprawy. Mając na uwadze, że w tego rodzaju sprawach podstawowe znaczenie ma opinia biegłych Sąd uznał jako nieprzydatne, nieistotne i przedłużające jedynie postępowanie wnioski odwołującej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania i z zeznań ww. świadków.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie.

Zadaniem Sądu było rozstrzygnięcie, czy Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) w D. ustalił adekwatny do stanu zdrowia odwołującej poziom potrzeby wsparcia wyrażony w wartości punktowej w skali 0-100 punktów w wysokości 54 punktów.

Podstawą roszczenia o ustalenie potrzeby wsparcia i jej poziomu jest art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, który stanowi że potrzeba wsparcia to następstwo braku lub utraty autonomii fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej. Przy ustaleniu potrzeby wsparcia bierze się pod uwagę, adekwatnie do wieku oraz niepełnosprawności fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej, zdolność osoby do samodzielnego wykonywania określonych czynności, związanych z obszarami codziennego funkcjonowania oraz rodzaj wymaganego wsparcia, z uwzględnieniem czasu niezbędnego do jej wykonania oraz konieczności wsparcia przez inną osobę lub technologię wspomagającą, mającą na celu zapewnienie zwiększenia lub utrzymania niezależności osoby niepełnosprawnej.

Z kolei, zgodnie z art. 4b ust. 2 ww. ustawy potrzebę wsparcia ustala się osobom, o których mowa w art. 1 pkt 1, osobom posiadającym orzeczenie, o którym mowa w art. 5, i osobom, o których mowa w art. 62.

W myśl art. 4b ust. 3 cytowanej ustawy poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w ust. 1, ustala się w wartościach punktowych w skali od 0 do 100.

Ustalenie potrzeby wsparcia i jej poziomu w formie decyzji jest warunkiem ubiegania się o świadczenie wspierające. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym świadczenie wspierające przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18. roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), zwanej dalej "decyzją ustalającą poziom potrzeby wsparcia", w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Z przywołanych przepisów wynika zatem, że aby uzyskać prawo do świadczenia wspierającego należy uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie co najmniej 70 punktów. Decyzja ta ma zatem charakter wstępny względem decyzji ustalającej wysokość samego świadczenia.

Zgodnie z § 10 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. przy ocenie zdolności osoby zainteresowanej do samodzielnego wykonywania czynności związanych z obszarami codziennego funkcjonowania, w odniesieniu do każdej ocenianej czynności bierze się pod uwagę:

1) zdolność osoby zainteresowanej do świadomego i samodzielnego zainicjowania wykonania czynności;

2) zdolność osoby zainteresowanej do celowego, efektywnego i bezpiecznego wykonywania czynności w standardowym czasie uwzględniając wiek osoby zainteresowanej;

3) zdolność osoby zainteresowanej do kontrolowania wykonywania czynności od jej rozpoczęcia do jej zakończenia;

4) konieczność wsparcia osoby zainteresowanej przez inną osobę lub technologię wspomagającą;

5) niewykonanie czynności przez osobę zainteresowaną z przyczyn niezwiązanych z niepełnosprawnością;

6) nieutrwalony stan zdrowia osoby zainteresowanej niezwiązany z niepełnosprawnością.

Z kolei zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia, potrzebę wsparcia ustala się przez ocenę w czynnościach związanych z obszarami codziennego funkcjonowania wymienionych w pkt 1-32 tego przepisu.

Stosownie do § 11 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia przy ocenie zdolności osoby zainteresowanej do samodzielnego wykonywania czynności związanych z obszarami codziennego funkcjonowania, o których mowa w § 10 ust. 2, bierze się pod uwagę, adekwatnie do wieku, w zakresie niepełnosprawności:

1) fizycznej - możliwość wykonywania i koordynowania czynności w zakresie zaangażowania struktur ciała związanych z ruchem, siły mięśni szkieletowych, funkcji ruchowej i manipulacyjnej, innych struktur i powiązanych z nimi funkcji ciała oraz występujące u osoby ograniczenia bólowe;

2) psychicznej - wolę i świadomość wykonywania czynności, zdolność do podejmowania racjonalnych decyzji lub wyrażenia woli wykonania czynności, zdolność dostosowania zachowania do obowiązujących norm społecznych, zdolność rozumienia znaczenia wykonywanej czynności oraz znaczenia konsekwencji jej wykonania lub zaniechania;

3) intelektualnej - możliwość nabywania wiedzy i wykorzystania nabytej wiedzy do wykonywania czynności, rozumienie znaczenia wykonywanej czynności, konsekwencji wykonywania czynności lub jej zaniechania oraz zdolność do podejmowania decyzji dotyczących własnej osoby lub wyrażenia woli wykonywania czynności;

4) sensorycznej - możliwość odbierania, przekazywania, przetwarzania i interpretowania zewnętrznych bodźców sensorycznych dostarczanych organizmowi przez narządy zmysłów.

Zgodnie z § 11 ust. 3 cytowanego rozporządzenia każdej czynności związanej z obszarami codziennego funkcjonowania jest przypisana określona waga w wartości 4 punktów.

W kolejnych ustępach § 11 rozporządzenie określa szczegółowo rodzaj wymaganego wsparcia(wsparcie towarzyszące, wsparcie częściowe, wsparcie pełne, wsparcie szczególne) oraz częstotliwość wymaganego wsparcia, którym jest przypisana określona wartość punktowa szczegółowo opisana w tymże rozporządzeniu. Poziom potrzeby wsparcia ustala się biorąc pod uwagę 25 najwyższych iloczynów ustalonych dla czynności związanych z obszarami codziennego funkcjonowania z 32 obszarów badanych. Suma ta jest zaokrąglana do pełnej wartości punktowej w górę (§ 11 ust. 11 ww. rozporządzenia).

Sąd uznając, że dla rozpoznania niniejszej sprawy niezbędne jest posiadanie wiadomości specjalnych, dopuścił na podstawie art. 278 § 1 k.p.c. dowód z opinii zespołu biegłych sądowych z zakresu fizjoterapii, psychologii i pielęgniarstwa.

Sąd dopuszczając dowód z opinii biegłych takich specjalności miał na względzie regulację § 2 rozporządzenia.

Z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie dowód z opinii biegłych sądowych miał kluczowe znaczenie. W ocenie Sądu przeprowadzony dowód z opinii biegłych jest miarodajny i Sąd w pełni podzielił dokonane w tej opinii ustalenia, uznając że nie ma podstaw do zanegowania zaprezentowanego przez ten zespół stanowiska w sprawie. Biegli w opinii zawarli rzeczową, logiczną i spójną argumentację. Ostateczne wnioski sformułowane są w przystępny, zrozumiały sposób i poprzedzone zostały wnikliwą, fachową analizą tematu i rzeczowym ustosunkowaniem się do tezy dowodowej.

W ocenie Sądu biegli prawidłowo ocenili poziom potrzeby wsparcia odwołującej. Wskazać należy, że prawidłowo zastosowano zasady wynikające z rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz. U. z 2023 r. poz. 2581), zgodnie z którymi końcowa wartość punktowa nie jest prostą sumą wszystkich ocen przyznanych w poszczególnych obszarach funkcjonowania, lecz ustalana jest w oparciu o algorytm uwzględniający m.in. limity punktowe przewidziane dla danych kategorii. Podkreślić należy, iż przy ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia biegły oparł się na obserwacji, wywiadzie bezpośrednim oraz ocenie funkcjonowania odwołującej się na podstawie danych zgromadzonych w aktach postępowania.

Zauważyć również trzeba, iż Sąd rozstrzyga sprawę według właściwego prawa materialnego na podstawie koniecznych ustaleń faktycznych uzyskanych dzięki zebranym środkom dowodowym. Stosownie do wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. zasady swobodnej oceny dowodów Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego uznania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Podkreślić należy, iż dowód z opinii biegłego jest w tej kategorii spraw tzw. dowodem koronnym, analizującym i sumującym przeciwstawne oceny prezentowane przez odwołującego się. Opinia biegłego poparta jest wiedzą specjalną, którą nie dysponuje Sąd orzekający w tej sprawie (z tego powodu dowód z zeznań świadków czy przesłuchania odwołującej miał mało istotne znaczenie) . W orzecznictwie przyjmuje się, że dowód z opinii biegłego w postępowaniu sądowym jest jedyną drogą pozyskania koniecznych do rozstrzygnięcia wiadomości specjalnych i nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową.

Sąd nie stracił z pola widzenia sygnalizowanych w niniejszym postępowaniu trudności, jakich odwołująca się doświadcza na co dzień, stanowiących podstawę do ustalenia wysokości poziomu potrzeby wsparcia. Podkreślić, jednakże należy w tym miejscu, iż subiektywna ocena stanu zdrowia dokonana przez nią, jej przekonanie o związku stwierdzonych dolegliwości z danym poziomem potrzeby wsparcia nie mogą zastąpić oceny dokonanej przez biegłych sądowych. Bowiem z istoty i celu dowodu z opinii biegłego wynika, że jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych, dowód z opinii biegłego jest koniecznością. W takim przypadku Sąd nie może poczynić ustaleń sprzecznych z opinią biegłego, jeżeli jest ona prawidłowa i jeżeli odmienne ustalenia nie mają oparcia w pozostałym materiale dowodowym. W ocenie Sądu w omawianym przypadku brak jest jakichkolwiek podstaw, które mogłyby podważyć rzetelność i wiarygodność wydanej opinii.

W ocenie Sądu należy uznać, iż zakres wsparcia niezbędnego w codziennym funkcjonowaniu odwołującej się jest na tyle konieczny, aby istniały podstawy do ustalenia poziomu potrzeby wsparcia na poziomie 58 punktów w skali od 0 do 100.

Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w punkcie 1 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) w D. z dnia 4 lipca 2025 roku nr (...) w ten sposób, że: I ustala poziom potrzeby wsparcia dla odwołującej C. L. na 58 pkt.

W punkcie 2 wyroku Sąd oddalił odwołanie w pozostałym zakresie.

W punkcie 3 wyroku Sąd zasądził od Wojewódzkiego Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) w D. na rzecz odwołującej kwotę 100 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 1 k.p.c., który to ustanawia zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy. Mając na uwadze wysokość formułowanych żądań odwołującej co do ustalenia poziomu wsparcia a ostateczną punktację przyjętą przez Sąd, to WZON tylko w wysokości ok.1/4 przegrał postępowanie , dlatego obowiązany jest zapłacić ubezpieczonemu koszty, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w minimalnej kwocie 100 zł, ustalone zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Sędzia Wiesław Jakubiec