I ACo 10/21

POSTANOWIENIE

Dnia 6 maja 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący : SSA Małgorzata Wołczańska

po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. w Katowicach

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z wniosku (...), P., (...)

z udziałem O. J. (J.)

o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu arbitrażowego

postanawia:

1) stwierdzić wykonalność wyroku Sądu Arbitrażowego przy Konfederacji Lewiatan w Warszawie z 30 października 2020 r., sygn. akt SA/425/XII/2019, przez nadanie temu wyrokowi klauzuli wykonalności w punktach 1. i 2.;

2) zasądzić od uczestnika O. J. na rzecz wnioskodawcy kwotę 2 584,60 (dwa tysiące pięćset osiemdziesiąt cztery i 60/100) złotych tytułem kosztów postępowania;

3) nakazać pobranie od uczestnika O. J. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Katowicach kwoty 7 282,08 (siedem tysięcy dwieście osiemdziesiąt dwa i 08/100) złotych tytułem wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa;

4) przyznać kuratorowi uczestnika O. J. w osobie adwokata Z. A. wynagrodzenie w kwocie 147,60 (sto czterdzieści siedem i 60/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w wysokości 27,60 (dwadzieścia siedem i 60/100) złotych, które wypłacić z zaliczki wpłaconej na ten cel przez wnioskodawcę.

Wnioskodawca domagał się stwierdzenia wykonalności wyroku Sądu Arbitrażowego przy Konfederacji Lewiatan z 30 października 2020 r. w sprawie o sygn. akt SA/425/XII/2019 z powództwa (...), (...) przeciwko uczestnikowi O. J., poprzez nadanie temu wyrokowi klauzuli wykonalności w punktach 1. i 2. Wniósł ponadto o zasądzenie zwrot kosztów postępowania od uczestnika na rzecz wnioskodawcy według norm przepisanych, jak również ustanowienie dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika kuratora.

Uzasadniając żądanie wskazał, że wnioskodawca zawarł z uczestnikiem umowę pożyczki w dniu 15 maja 2019 r., w której w punkcie 26.1 strony zastrzegły właściwość Sądu Arbitrażowego przy Konfederacji Lewiatan w przypadku jakichkolwiek sporów wynikających z lub dotyczących umowy pożyczki. Sąd Arbitrażowy orzekł obowiązek zapłaty przez uczestnika na rzecz wnioskodawcy 9 451 873,29 zł oraz zwrotu kosztów postępowania. Należności nie zostały jednak uregulowane.

Do wniosku dołączono m. in. odpisy umowy pożyczki z 15 maja 2019 r. (k. 18-48) oraz wyroku Sądu Arbitrażowego przy Konfederacji Lewiatan z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt SA/425/XII/2019 (k. 50-66).

Wobec bezskuteczności czynności zmierzających do ustalenia miejsca pobytu uczestnika postępowania O. J., postanowieniem z 25 listopada 2025 r. ustanowiono dla niego kuratora w osobie adwokata Z. A..

Pismem z 19 marca 2026 r. kuratora uczestnika wniósł o oddalenie wniosku. Podniósł, że wykonanie wyroku wydanego przez sąd arbitrażowy byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej (k. 389-392).

Natomiast pismem z 16 kwietnia 2026 r. wnioskodawca podtrzymał dotychczasowe stanowisko wskazując, że zarzuty kuratora uczestnika stanowią próbę skłonienia Sądu do ponownego rozpatrywania kwestii merytorycznych, co pozostaje poza właściwym przedmiotem niniejszego postępowania (k. 396-404).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1213 § 1 k.p.c., o uznaniu albo stwierdzeniu wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed tym sądem zawartej sąd orzeka na wniosek strony. Do wniosku strona jest obowiązana załączyć oryginał lub poświadczony przez sąd polubowny odpis jego wyroku lub ugody przed nim zawartej, jak również oryginał zapisu na sąd polubowny lub urzędowo poświadczony jego odpis. Stosownie zaś do brzmienia art. 1214 § 2 k.p.c., sąd stwierdza wykonalność wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, nadających się do wykonania w drodze egzekucji, nadając im klauzulę wykonalności. Wyrok sądu polubownego lub ugoda przed nim zawarta, których wykonalność została stwierdzona, są tytułami wykonawczymi.

Artykuł 1214 § 3 k.p.c. stanowi, że sąd odmawia uznania albo stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, jeżeli: według przepisów ustawy spór nie może być poddany pod rozstrzygnięcie sądu polubownego (pkt 1); uznanie lub wykonanie wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (klauzula porządku publicznego) (pkt 2); wyrok sądu polubownego lub ugoda przed nim zawarta pozbawia konsumenta ochrony przyznanej mu bezwzględnie wiążącymi przepisami prawa właściwego dla umowy, której stroną jest konsument, a gdy prawem właściwym dla tej umowy jest prawo wybrane przez strony - ochrony przyznanej konsumentowi bezwzględnie wiążącymi przepisami prawa, które byłoby właściwe w braku wyboru prawa (pkt 3).

Wyrok Sądu Arbitrażowego przy Konfederacji Lewiatan w Warszawie, wydany 30 października 2020 r. w sprawie o sygn. akt SA/425/2019 nie uchybia swą treścią praworządności. Spór pomiędzy stronami mógł z kolei być poddany pod rozstrzygnięcie sądu polubownego zgodnie z zapisem istniejącym w punkcie 26.1 zawartej pomiędzy stronami umowy pożyczki z 15 maja 2019 r., która stanowił podstawę roszczeń wnioskodawcy przed sądem polubownym.

Na ten wniosek bez wpływu pozostaje argumentacja przedstawiona przez kuratora uczestnika na kanwie pisma z 19 marca 2025 r. Stanowi ona bowiem w istocie dalszą polemikę z merytoryczną zasadnością wyroku sądu arbitrażowego, co pozostaje poza zakresem przedmiotowym tego postępowania, a zarazem nie mieści się w zakresie negatywnej przesłanki stwierdzenia wykonalności wyroku z art. 1214 § 3 pkt 2) k.p.c. Należy w tym kontekście zaznaczyć, że na gruncie prawa polskiego zastosowanie klauzuli porządku prawnego nie polega na kontroli poprawności zastosowania przez sąd polubowny prawa materialnego, lecz na kontroli, czy rozstrzygnięcie nie jest sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku publicznego (szerzej: Ryszkowski K., Orzekanie na podstawie zasad słuszności a klauzula porządku publicznego w arbitrażu handlowym w prawie polskim; [w:] PUG 2021/10/44-50). Sformułowane zarzuty pozostają zatem bez wpływu na możliwość stwierdzenia wykonalności wyroku.

Podane przyczyny skutkowały stwierdzeniem przez Sąd Apelacyjny wykonalności wyroku Sądu Arbitrażowego przy Konfederacji Lewiatan w Warszawie z 30 października 2020 r., poprzez nadanie mu – stosownie do dyspozycji art. 1214 § 2 k.p.c. oraz zgodnie z wnioskiem – klauzuli wykonalności w punktach 1. oraz 2., o czym orzeczono w punkcie 1) postanowienia.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania klauzulowego zawarto w punkcie 2) postanowienia. Oparto je na zasadzie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., zasądzając koszty od uczestnika na rzecz wnioskodawcy. Zasądzona należność, wynosząca 2 584,60 zł, obejmuje następujące składniki:

⚫

opłata sądowa od wniosku – 300 zł, uiszczona zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 959 ze zm.; dalej w skrócie: „u.k.s.c.”);

⚫

wynagrodzenie pełnomocnika – 120 zł, ustalone na podstawie § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 118);

⚫

opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17;

⚫

całość zaliczki w kwocie 2000 zł, przeznaczonej na poczet kosztów tłumacza;

⚫

część zaliczki na poczet wydatków kuratora co do kwoty 147,60 zł, stanowiąca równowartość wynagrodzenia przyznanego kuratorowi uczestnika za ten etap postępowania, wypłaconego z zaliczki wpłaconej na ten cel przez wnioskodawcę.

Ponadto, w punkcie 3) orzeczenia, na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c., nakazano pobranie od uczestnika na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Katowicach kwoty 7 282,08 zł, będącej łączną wysokością wydatków poczynionych na poczet wynagrodzenia tłumacza, którą tymczasowo wyłożył Skarb Państwa ponad kwotę wpłaconej na ten cel przez wnioskodawcę zaliczki.

Natomiast w punkcie 4) postanowienia przyznano kuratorowi uczestnika w osobie adwokata Z. A. wynagrodzenie należne za ten etap postępowania, powiększone o podatek od towarów i usług w stawce 23%, którego wypłata nastąpi z zaliczki wpłaconej na ten cel przez wnioskodawcę. Zastosowano w tym zakresie § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 536) w zw. z § 8 ust. 1 pkt 14) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 215).

Stawka minimalna zgodnie z przedmiotem sprawy wynosi 120 zł. Przepis przewiduje, że co do zasady wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych, z możliwością ustalenia jej w kwocie wyższej acz nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to m. in. nakład pracy kuratora czy stopień zawiłości sprawy. Mając na względzie, że postępowanie wymagało od kuratora szczególnego nakładu pracy względem typowych spraw klauzulowych, uznano za zasadne przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości pełnej stawki minimalnej, co zarazem stanowi najwyższą kwotę możliwą do wypłacenia w świetle przywołanych regulacji.