I Ca 81/25

Sygn. akt: I 1 Ca 81/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 listopada 2025 r.

Sąd Okręgowy we Włocławku Sekcja Odwoławcza I Wydziału Cywilnego

w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariusz Nazdrowicz

po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. we Włocławku

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.

przeciwko (...) Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w S.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku

z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt I C 982/24 upr

I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddala powództwo;

II. zasądza od powoda (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.

na rzecz pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję z ustawowymi odsetkami

za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się zasądzającego je orzeczenia do dnia zapłaty.

SSO Mariusz Nazdrowicz

I 1 Ca 81/25

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy we Włocławku zasądził od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w S. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 272,25 zł ( z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty) tytułem zwrotu najmu pojazdu zastępczego (pkt 1 wyroku) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Apelację od tego wyroku wniósł pozwany zarzucając naruszenie zarówno prawa procesowego jak i materialnego. W ramach pierwszej grupy zarzutów wskazał na obrazę przepisu art. 233 § 1 kpc (poprzez brak wszechstronnej oceny dowodu z wiadomości mailowych zawierających propozycję najmu pojazdu zastępczego oraz dowolną i wybiórczą ocenę tego materiału i w konsekwencji błędne przyjęcie, że poszkodowany nie naruszył zasady minimalizacji szkody i współpracy z dłużnikiem). Naruszenia przepisów

prawnomaterialnych skarżący dopatrywał się w obrazie przepisów art. 361 § 1 kc ( wskutek zasądzenia tytułem odszkodowania kwoty, która nie była następstwem normalnego działania sprawcy, za którego ponosił odpowiedzialność ubezpieczyciel), art. 354 kc w zw. z art. 361

§ 2 kc (wobec bezpodstawnego przyjęcia, że poszkodowany dochował obowiązku minimalizacji szkody), art.362 kc ( poprzez jego niezastosowanie, mimo że poszkodowany przyczynił się do zwiększenia rozmiaru szkody) i art. 6 kc (wskutek uznania, że powód udowodnił wysokości dochodzonego roszczenia). Powołując się na powyższe skarżący wniósł o zmianę kwestionowanego wyroku i oddalenie powództwa przy uwzględnieniu kosztów procesu za obie instancje względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów procesu za drugą instancję.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Przed przystąpieniem do oceny podniesionych zarzutów apelacyjnych niezbędne jest w pierwszej kolejności ustosunkowanie się do ich konstrukcji, gdyż ta częściowo jest wadliwa.

Istota zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc oparta jest na założeniu, że na skutek wadliwej oceany zebranych w sprawie dowodów doszło do przyjęcia takiej wersji stanu faktycznego, który nie odpowiada rzeczywistości. Ubezpieczyciel w istocie nie zakwestionował więc poczynionych ustaleń, lecz za pomocą tego zarzutu podważał ocenę prawną dochodzonego roszczenia. Jednakże kwestia prawnomaterialnej oceny faktów nie może być rozpoznawana na płaszczyźnie wadliwości ustaleń faktycznych, pozostając domeną subsumpcji do norm prawa materialnego. Ponieważ apelujący sformułował również zarzuty naruszenia prawa materialnego omawiany zarzut należało potraktować jako ich uzupełnienie. Z kolei przepis art. 6 kc formułuje jedynie ogólną zasadę rozkładu ciężaru dowodu, natomiast jego istotą nie jest objęte, czy określona strona wywiązała się z tego obowiązku, a więc rzeczywiście udowodniła konkretne fakty.

Sąd I instancji dokonał przydatnych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, które Sąd odwoławczy przyjął jako własne, czyniąc je podstawą orzekania w postępowaniu apelacyjnym. Wymagały one jednak uzupełnienia, dlatego też Sąd Okręgowy dodatkowo ustalił - w oparciu o załączone wydruki wiadomości mailowych ubezpieczyciela, w tym

„ Informację o warunkach najmu pojazdu zastępczego w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych” - że we wspomnianej wiadomości (...) wskazała, iż do jej partnerów należą m.in.: (...), (...), (...)

i (...). Jej klienci objęci są preferencyjnymi warunkami najmu pojazdu zastępczego takimi jak: brak konieczności wpłacenia kaucji bądź innych poświadczeń finansowych, brak opłat

za nielimitowany przebieg, przygotowanie pojazdu bądź wyjazd poza granice Polski

i dodatkowego kierowcę wynajmowanego pojazdu, całodobowa obsługa (w tym podstawienie i odbiór pojazdu) na terenie całej Polski – bez ponoszenia dodatkowych opłat, pokrycie kosztów udziału własnego w szkodzie na pojeździe zastępczym. Określony został także sposób kontaktu z zakładem ubezpieczeń. Stawka brutto za dobę najmu samochodu

z segmentu „C” ( np. T. (...), F. (...). S. (...)) wynosiła 95 zł.

Przechodząc do zarzutów obrazy prawa materialnego to generalnie okazały się one zasadne.

Na wierzycielu (poszkodowanym lub jego następcy prawnym) zawsze spoczywa obowiązek podjęcia działań zmierzających do zapobiegania szkodzie i zmniejszenia jej rozmiarów. Wynika on zarówno z przepisów kodeksu cywilnego (art. 354 § 2, art. 362, art. 826 § 1) jak

i ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn.: Dz.U.2024.1565) – art. 16 ust. 1 pkt 1 i 2. Wspomniany obowiązek współdziałania poszkodowanego występującego z roszczeniem w razie wypadku komunikacyjnego realizowany jest przez lojalne postępowanie na etapie likwidacji szkody. Powinnością pokrzywdzonego jest ograniczenie zakresu świadczenia odszkodowawczego ubezpieczyciela, a nie zbędne zwiększenie wysokości szkody. Brak podjęcia takich działań – mimo że leżały w zakresie możliwości poszkodowanego – nie może zwiększać odszkodowania należnego od zakładu ubezpieczeń.

W przypadku najmu pojazdu zastępczego poszkodowany może oczywiście wynająć

go przy stawce wyższej niż propozycja ubezpieczyciela, ale to na nim spoczywa ciężar wykazania (art. 6 k.c.) przyczyny, które spowodowały rezygnację z propozycji zakładu ubezpieczeń. Podstawowe znaczenie w sporach na tym tle ma treść stosownej propozycji. Ubocznie można zauważyć, że w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2017r. III CZP 20/17 OSNC 2018/6/56 wskazano, że w przywołanym obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować pokrzywdzonemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu (zniszczonemu).

Jest to jednak zapatrywanie zbyt daleko idące, gdyż aktywność poszkodowanego może nastąpić dopiero z chwilą złożenia wspomnianej propozycji, która powinna być zbliżona do oferty (art. 66 k.c.). W rozpatrywanym kontekście znaczenie ma bowiem nie tylko równorzędność samego pojazdu, ale także dodatkowych warunków umowy takich jak np. czas i miejsce udostępnienia i zwrotu pojazdu zastępczego czy też obowiązek zapłaty kaucji. Jeżeli istotne warunki wynajmu proponowanego przez zakład ubezpieczeń (we współpracy

z przedsiębiorcą wynajmującym samochody) czynią zadość potrzebie ochrony uzasadnionych potrzeb poszkodowanego to nie ma podstaw, by obciążać osoby zobowiązane do naprawienia szkody wyższymi kosztami związanymi ze skorzystania przez pokrzywdzonego z droższej oferty.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu Okręgowego po przesłaniu M. L. informacji apelującego

o warunkach najmu pojazdu zastępczego właściciel uszkodzonego samochodu miał możliwość skorzystania z pojazdu zastępczego według stawki dobowej wynoszącej 95 zł brutto. W informacji tej zawarte były bowiem wszystkie warunki umożliwiające zawarcie umowy opiewającej na tę kwotę. Była ona kompleksowa, gdyż wskazywała nie tylko podmioty, od których można wynająć samochód i wysokość stawki, ale także ujęte szeroko wspomniane warunki dodatkowe. W świetle tego – jak już wspomniano – to na powodzie spoczywał obowiązek wykazania, że poniesione koszty w kwocie przewyższającej kwotę wskazaną przez ubezpieczyciela w ramach zaproponowanej stawki dziennej najmu pojazdu były celowe i ekonomicznie uzasadnione. Powyższemu jednak powód nie sprostał.

Reasumując – zdaniem Sądu II instancji poszkodowany zaniechał obowiązku współpracy z pozwanym przyczyniając się do zwiększenia szkody (korzystając z pojazdu zastępczego po wyższej stawce niż zaoferowana przez ubezpieczyciela), a wobec tego

za takie działania zakład ubezpieczeń nie może ponosić odpowiedzialności. Skutkowało to uwzględnieniem apelacji i zmianę zaskarżonego wyroku (art. 386 § 1 kpc) poprzez oddalenie powództwa.

Wobec tego, że pozwany w pierwszej instancji nie poniósł żadnych kosztów nie było podstaw do orzeczenia ich zwrotu. Natomiast o kosztach procesu za drugą instancję rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 kpc. Skarżącemu wygrywającemu w całości sprawę

w postępowaniu apelacyjnym należał się zwrot wszystkich poniesionych kosztów sprowadzających się do opłaty od apelacji ( 100 zł). Odsetki od tych kosztów zasądzono

na podstawie art. 98§ 1 1 kpc.

SSO Mariusz Nazdrowicz