I C 1217/25

Sygn. akt: I C 1217/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 czerwca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Toruniu I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

asesor sądowy A. S.

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy S. S.

po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2026 r. w O.

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w F.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta O.

o ustalenie

I. ustala, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w O. przy (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), wynosi od dnia 1 stycznia 2026 roku 8 242,25 zł (osiem tysięcy dwieście czterdzieści dwa złote dwadzieścia pięć groszy);

II. umarza postępowanie w pozostałym zakresie;

III. zasądza od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w F. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta O. kwotę 506,20 zł (pięćset sześć złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Pismem z 25 czerwca 2025 roku o numerze (...) Prezydent Miasta O., działając w imieniu Skarbu Państwa, wypowiedział (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w F. wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w O., przy (...), stanowiącej (...) z obrębu (...) o powierzchni 0,0329 ha, dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) w wysokości 6 409,88 złotych, proponując aby od 1 stycznia 2025 roku przyjęcie opłaty rocznej w kwocie 9 693,14 złotych. Wysokość opłaty ustalono zgodnie z następującymi parametrami: wartość nieruchomości netto została określona na kwotę 491 000 zł, zaś stawka procentowa opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości wynosiła 3 %. Z kolei łączna powierzchnia nieruchomości wynosiła 329 m ( 2). Powierzchnia nieruchomości niewpisana do rejestru zabytków wynosiła 104 m ( 2), natomiast powierzchnia nieruchomości z wpisem do rejestru zabytków wynosiła 225 m ( 2). Opłata roczna za użytkowanie wieczyste nieruchomości w zakresie powierzchni nieruchomości niewpisanej do rejestru zabytków wynosiła 4 656,29 zł (zgodnie z równaniem: 491 000 zł x 3 % x 104/329), zaś w zakresie powierzchni nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków 5 036,85 zł (491 000 zł x 3 % x 225/329). Uzasadniając wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej Prezydent Miasta O. podał, że doszło do zmiany wartości rynkowej prawa własności gruntu, w związku z czym opłata roczna za użytkowanie wieczyste także się zmieniła (k. 31-30 akt sprawy administracyjnej (...) Samorządowego (...) w O.). Pismo zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu opłaty rocznej zostało doręczone użytkownikowi wieczystemu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w F. w dniu 3 lipca 2025 roku (k. 32 akt sprawy administracyjnej (...)

Wnioskiem z 3 lipca 2025 roku skierowanym do Samorządowego (...) w O. powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w F. zakwestionowała zaproponowaną aktualizację opłaty podnosząc, iż jej wzrost jest nieproporcjonalnie wysoki do rzeczywistych zmian rynkowej wartości nieruchomości. Powód wskazał, że zaproponowana wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest znacznie zawyżona i nie koresponduje z wartościami rynkowymi tego typu nieruchomości, położonych w podobnej lub adekwatnej lokalizacji o podobnym przeznaczeniu, charakterze i parametrach. Zdaniem powoda wycena nieruchomości dokonana w operacie szacunkowym stanowiącym podstawę aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczystej jest nieprawidłowa i nie koresponduje z rzeczywistym poziomem cen, jakie na rynku można osiągnąć za porównywalne nieruchomości. Mając na uwadze powyższe powód wniósł o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w O. przy (...), oznaczonej jako (...), dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę (...) o numerze (...) jest nieuzasadniona (k. 22-24).

Orzeczeniem z dnia 11 sierpnia 2025 roku wydanym w sprawie (...) (...) Samorządowe (...) w O. oddaliło wiosek powoda. Odpis tego orzeczenia został doręczony powodowi w dniu 25 sierpnia 2025 roku.

Sprzeciw od tego orzeczenia wniósł w ustawowym terminie (w dniu 27 sierpnia 2025 roku) powód, który wniósł o ustalenie obowiązującej od 1 stycznia 2026 roku opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej przy (...), oznaczonej jako (...), dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi (...) o (...). Powód wniósł także o zasądzenie od Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta O. kosztów postępowania według norm przepisanych. Powód uzasadniając swoje stanowisko wyrażone w sprzeciwie od orzeczenia Samorządowego (...) w O. z dnia 11 sierpnia 2025 roku wydanego w sprawie (...) wskazał, że w jego ocenie zaproponowana wysokość opłaty jest znacznie zawyżona i nie koresponduje z wartościami rynkowymi tego typu nieruchomości, położonych w podobnej czy też adekwatnej lokalizacji o podobnym przeznaczeniu, charakterze i parametrach. Powód wskazał, że jego zdaniem wartość nieruchomości nie uległa zmianie, co z kolei powoduje, że bezzasadnym pozostaje podwyższenie opłaty rocznej. Powód wskazał, że wartość przedmiotu sporu stanowi kwota 3 284 zł, która stanowi zaokrągloną w górę różnicę pomiędzy wysokością opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste obowiązującej przed wypowiedzeniem (6 409,88 zł) a nową wysokością opłaty zaproponowaną w oświadczeniu o aktualizacji wysokości opłaty rocznej (9 693,14 zł) (k. 6-10). W piśmie procesowym uzupełniającym braki pozwu powód wskazał ponownie, że wartością przedmiotu sporu jest kwota 3 284 zł, zaś jako pozwanego wskazał Skarb Państwa – Prezydenta Miasta O. (k. 34-35).

W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa – Prezydent Miasta O. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu na swoją rzecz według norm przepisanych z uwzględnieniem właściwej wartości przedmiotu sporu. W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył, aby brak było podstaw do dokonania aktualizacji opłaty rocznej, wskazując, iż ze sporządzonego na zlecenie pozwanego operatu szacunkowego wynikał wzrost wartości nieruchomości, który uzasadniał zaproponowaną podwyżkę opłaty. Pozwany podkreślił, że operat szacunkowy stanowiący podstawę aktualizacji opłaty rocznej jest kompletny i został sporządzony rzetelnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (k. 56-58v).

Pismem procesowym z dnia 6 listopada 2025 roku powód oświadczył, że podtrzymuje w całości swoje dotychczasowe stanowisko (k. 64).

Pismem procesowym z dnia 30 marca 2026 roku powód, w obliczu sporządzenia w sprawie opinii biegłego oświadczył, że nie kwestionuje opinii, a także wnosi o ustalenie wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy (...) w O., dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2026 roku na kwotę 8 242,25 zł. Powód wniósł też ponownie o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów postępowania. Powód wskazał, że w obliczu ustalonej przez biegłą ceny nieruchomości wynoszącą 417 000 zł, przy uwzględnieniu powierzchni działki powierzchni działki objętej wpisem do rejestru zabytków, nowa wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości od dnia 1 stycznia 2026 roku powinna wynosić 8 242,25 zł, a zatem 1 450,88 zł mniej niż zaproponowana przez pozwanego (k. 103-105).

Na dalszym etapie postępowania, aż do zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w F. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w O., przy (...), stanowiącej działkę nr (...), z obrębu (...), o powierzchni 0,0329 ha, dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), stanowiącej własność Skarbu Państwa. Na nieruchomości wzniesiony jest czterokondygnacyjny budynek z oficyną przeznaczony na pomieszczenia bankowe. Grunt został oddany w użytkowanie wieczyste na podstawie decyzji U. (...) z dnia 25 kwietnia 1994 roku znak: (...) lecz nie wskazano w niej precyzyjnie celu oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Nieruchomość wykorzystywana jest w praktyce dla celów usługowych. Nieruchomość została oznaczona w ewidencji gruntów symbolem BI jako inne tereny zabudowane Z tego tytułu powód uiszczał dotąd opłatę za użytkowanie wieczyste w wysokości 6 409,88 złotych.

Fakty bezsporne, a nadto dowód: wypowiedzenie wysokości dotychczasowej opłaty rocznej oraz oferta przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa z dnia 25 czerwca 2025 roku – k. 31 akt sprawy administracyjnej (...) (...) Samorządowego (...) w O., aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego SP z dnia 25 czerwca 2025 roku – k. 32 akt sprawy administracyjnej (...) (...) Samorządowego (...) w O., informacja z operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów z dnia 25 czerwca 2025 roku – k. 29 akt sprawy administracyjnej (...) (...) Samorządowego (...) w O., operat szacunkowy z dnia 12 czerwca 2025 roku sporządzony przez O. N. – k. 28-15v akt sprawy administracyjnej (...) (...) Samorządowego (...) w O., wydruk z (...), a także informacja z elektronicznej księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości dostępna powszechnie na stronie internetowej: https://(...) , pisemna opinia biegłej Ł. M. z dnia 10 marca 2026 roku – k. 84-95

Wartość opisanej wyżej nieruchomości na dzień 1 stycznia 2026 roku wynosiła 417000 złotych.

dowód : pisemna opinia biegłej Ł. M. z dnia 10 marca 2026 roku – k. 84-95

Stawka procentowa opłaty od użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości wynosi 3% wartości gruntu. Nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków. Powierzchnia nieruchomości objęta wpisem do rejestru zabytków wynosi 225 m 2.

Fakty bezsporne, a nadto dowód: wypowiedzenie wysokości dotychczasowej opłaty rocznej oraz oferta przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa z dnia 25 czerwca 2025 roku – k. 31 akt sprawy administracyjnej (...) (...) Samorządowego (...) w O.

Sąd zważył, co następuje:

Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie był w przeważającej mierze bezsporny i znalazł odzwierciedlenie w zgromadzonych w aktach sprawy dowodach z dokumentów, a nadto dowodach z dokumentów zebranych w aktach Samorządowego (...) w O. założonych dla sprawy (...). Sąd ustalił stan faktyczny także na podstawie informacji dostępnych w elektronicznej księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej przedmiot użytkowania wieczystego powoda o numerze (...). Informacje te objęte są rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 341 ze zm., dalej: u.k.w.h.).

Jedyną sporną okoliczność stanowiła wartość nieruchomości stanowiącej przedmiot użytkowania wieczystego. W tym zakresie Sąd dokonał ustaleń w oparciu o opinię biegłej z dziedziny szacowania nieruchomości sporządzonej dla potrzeb niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu opinia ta została sporządzona rzetelnie, przez fachową biegłą, posiadającą niezbędne kompetencje. Żadna ze stron nie kwestionowała opinii biegłej, sąd także nie znalazł podstaw, by ją podważać.

Nie było podstaw aby operat szacunkowy sporządzony na zlecenie pozwanego na potrzeby wypowiedzenia opłaty za użytkowanie wieczyste potraktować jako punkt odniesienia dla oceny prawidłowości operatu sporządzonego dla potrzeb niniejszej sprawy. Operat sporządzony na zlecenie pozwanego miał bowiem cechy tzw. prywatnej opinii a nie opinii biegłego sporządzonej na zlecenie organu władzy publicznej w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. Nie był on zlecany a trybie art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm., dalej: k.p.a.) z zachowaniem standardów przewidzianych w art. 24 k.p.a., a tym samym i tych, o których mowa w art. 49 § 1 k.p.c. w zw. z art. 281 § 1 k.p.c. Jak wynika z treści samego operatu, został on sporządzony w związku z umową wykonawczą, która wiąże Gminę Miasta O. z rzeczoznawcą majątkowym O. N., taki stosunek rzeczoznawcy z jedną ze stron postępowania uniemożliwia przyjęcie, iż operat sporządzony został z zachowaniem standardów bezstronności jego autora.

Dla porządku dalszego wywodu należy zaznaczyć, że powód pismem procesowym z dnia 30 marca 2026 roku oświadczył, że wnosi o ustalenie wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy (...) w O., dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę (...) o numerze (...) ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2026 roku na kwotę 8 242,25 zł. Na wcześniejszym etapie postępowania powód domagał się wyraźnie ustalenia, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona. Biorąc pod uwagę treść oświadczenia zawartego w piśmie procesowym z dnia 30 marca 2026 roku sąd doszedł do wniosku, że powód cofa tym pismem pozew w zakresie przekraczającym roszczenie wyrażone w tym piśmie. Zgodnie z art. 203 § 1 k.p.c., pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku. Powód oświadczając, że domaga się ustalenia wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczystej w kwocie 8 242,25 zł przestał domagać się ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona, a zaczął domagać się ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej jest uzasadniona w innej wysokości. Jest to zatem zmiana ilościowa skutkująca ograniczeniem powództwa, a powód złożył to oświadczenie przed rozpoczęciem rozprawy. Tym samym w ocenie sądu to oświadczenie powoda należało poczytywać za częściowe cofnięcie pozwu w zakresie przekraczającym utrzymane w mocy żądanie ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej jest uzasadniona w wysokości 8 242,25 zł.

W świetle poczynionych ustaleń faktycznych powództwo okazało się uzasadnione w części, w jakiej powód nie cofnął pozwu.

Zgodnie z treścią art. 77 ust. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 399, dalej: u.g.n.) wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty. W myśl ust. 3 tego artykułu aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się z urzędu albo na wniosek użytkownika wieczystego nieruchomości gruntowej, na podstawie wartości nieruchomości gruntowej określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Z kolei art. 78 ust. 1 u.g.n. przewiduje, że właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. W wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty i pouczyć użytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia dołącza się informację o wartości nieruchomości, o której mowa w art. 77 ust. 3, oraz o miejscu, w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z powyższego, dla skuteczności wypowiedzenia opłaty rocznej niezbędne jest dokonanie wypowiedzenia na piśmie, najpóźniej do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, zawarcie oferty przyjęcia opłaty w nowej wysokości, wskazanie sposobu obliczenia nowej wysokości opłaty oraz pouczenia o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia, a także dołączenie do wypowiedzenie informacji o wartości nieruchomości i miejscu, w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym.

W ocenie Sądu, pismo pozwanego z dnia 25 czerwca 2025 roku spełnia powyżej wskazane wymogi formalne z art. 78 ust. 1 u.g.n. i stanowiło skuteczną podstawę wypowiedzenia powódce dotychczasowej wysokości opłaty rocznej. Jednocześnie zaistniała również przesłanka z art. 77 ust. 1 u.g.n. w postaci zmiany wartości nieruchomości.

Należy podkreślić, że Sąd rozpoznający sprawę po jej przekazaniu przez samorządowe (...) uprawniony jest samodzielnie ustalić wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2003r., I CK 66/02, OSNC 2004/11/177). Oznacza to, że jeżeli Sąd uzna, iż wysokość opłaty zaoferowanej w wypowiedzeniu jest nieuzasadniona (wobec niespełnienia ustawowych przesłanek do aktualizacji opłaty), Sąd ustala opłatę w dotychczasowej wysokości. Jeżeli uzna, że zaoferowana wysokość opłaty jest uzasadniona to oddala powództwo. Jeżeli natomiast uzna, że podwyższenie opłaty jest uzasadnione w mniejszej wysokości niż zaoferowana w wypowiedzeniu, to tę wysokość samodzielnie ustala.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 u.g.n., opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej określonej zgodnie z art. 67.

Zgodnie z art. 72 ust. 3 u.g.n., wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana, i wynosi: 1) za nieruchomości gruntowe oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej - 0,3 % ceny; 2) za nieruchomości gruntowe pod budowę obiektów sakralnych wraz z budynkami towarzyszącymi, plebanii w parafiach diecezjalnych i zakonnych, archiwów i muzeów diecezjalnych, seminariów duchownych, domów zakonnych oraz siedzib naczelnych władz kościołów i związków wyznaniowych - 0,3 % ceny; 3) za nieruchomości gruntowe na działalność charytatywną oraz na niezarobkową działalność: opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, wychowawczą, naukową lub badawczo-rozwojową - 0,3 % ceny; 3a) za nieruchomości gruntowe oddane na cele rolne - 1 % ceny; 3b) za nieruchomości gruntowe, na których położone są garaże lub stanowiska postojowe niewykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej albo nieruchomości przeznaczone na te cele - 1 % ceny; 4) za nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych oraz działalność sportową - 1 % ceny; 4a) za nieruchomości gruntowe na działalność turystyczną - 2 % ceny; 5) za pozostałe nieruchomości gruntowe - 3 % ceny. Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 4 u.g.n., ustalone, zgodnie z art. 72 ust. 2 i 3 pkt 5, opłaty z tytułu użytkowania wieczystego obniża się o 50 %, jeżeli nieruchomość gruntowa została wpisana do rejestru zabytków. Właściwy organ może, za zgodą odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, podwyższyć lub obniżyć tę bonifikatę. W sprawie bezsporne było między stronami, że stawka procentowa opłaty od użytkowania wieczystego nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) wynosi 3% wartości gruntu. Bezsporne było też, że nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków, natomiast powierzchnia nieruchomości objęta wpisem do rejestru zabytków wynosi 225 m 2.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu wysokość zaktualizowanej opłaty jest uzasadniona, jednakże w mniejszej wysokości aniżeli wynika z wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty rocznej z dnia 25 czerwca 2025 roku. Biegła rzeczoznawca ustaliła wartość nieruchomości na kwotę 417 000 złotych. Wysokość zaktualizowanej opłaty wynosić zatem powinna, przy uwzględnieniu wpisu nieruchomości do rejestru zabytków 8 232,27 zł. Opłata ta została obliczona zgodnie z metodologią przyjętą przez pozwanego w piśmie wypowiadającym opłatę roczną z dnia 25 czerwca 2025 roku. Opłata roczna po jej zaktualizowaniu od powierzchni nieruchomości niewpisanej do rejestru zabytków wynieść powinna 3 954,53 zł (417 000 zł x 3% x 104/329). Opłata roczna od powierzchni nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków powinna wynosić natomiast 4 277,74 zł (417 000 zł x 3% x 225/329 x 50%). Suma kwot 3 954,53 zł i 4 277,74 zł daje kwotę 8 232,27 zł i tyle powinna wynosić łączna, zaktualizowana opłata za użytkowanie wieczyste (3% wartości, zgodnie z art. 72 ust. 3 pkt 5 u.g.n. obniżona w zakresie powierzchni nieruchomości objętej wpisem do rejestru zabytków o 50% zgodnie z art. 73 ust. 4 u.g.n.).

W przedmiotowej sprawie powód cofnął jednak pozew w zakresie przekraczającym żądanie ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej jest uzasadniona w wysokości 8 242,25 zł. Sąd nie mógł zatem ustalić, że aktualizacja rocznej opłaty jest uzasadniona do niższej wysokości (8 232,27 zł), wyliczoną zgodnie z wyceną nieruchomości dokonaną biegłą, bowiem byłby to akt wyrokowania ponad żądanie powoda (art. 321 § 1 k.p.c.), który skutecznie cofnął pozew w opisanej wyżej części. Dlatego też sąd, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności ustalił, zgodnie z żądaniem powoda wyrażonym w pozwie po jego częściowym cofnięciu, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w O. przy (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jako (...), dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), wynosi od dnia 1 stycznia 2026 roku 8 242,25 zł.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 189 k.p.c. i art. 77 ust 1 u.g.n., Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. W punkcie II wyroku Sąd umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II wyroku był art. 355 k.p.c. Zgodnie z jego treścią, sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Jak już wskazywano wcześniej, sąd uznał, że powód pismem procesowym z dnia 30 marca 2026 roku, w którym wskazał, że domaga się ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej jest uzasadniona w wysokości 8 242,25 zł cofnął w pozostałym zakresie pozew, którym pierwotnie żądał ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. Cofnięcie pozwu w tej części było dopuszczalne i w pełni skuteczne, w związku z czym zaowocowało umorzeniem postępowania w tej części w punkcie II wyroku.

W przedmiocie kosztów procesu, w punkcie III wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., dokonując ich stosunkowego rozdzielnia.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż strona powodowa wnosiła w niniejszej sprawie w pierwotnie wniesionym pozwie (wniosku o ustalenie – art. 80 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 78 ust. 2 u.g.n.) o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej użytkowania wieczystego było nieuzasadnione. Tym samym, podnosiła, iż opłata roczna kształtująca się na poziomie 6 409,88 zł za użytkowanie wieczyste nie powinna być w ogóle zaktualizowana. Jak wynika z ustaleń Sądu w przedmiotowej sprawie podwyższenie opłaty było bezzasadne w zakresie kwoty 1 460,87 złotych (9 693,14 złotych – 8 242,25 złotych). Oczywiście sąd miał w polu widzenia fakt, iż zaktualizowana opłata wieczysta mogła być ukształtowana także na poziomie niższym (8 232,77 zł), lecz powód cofnął pozew w zakresie dalej idącym, wobec czego należało przyjąć, że podwyższenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w O., przy (...), stanowiącej działkę (...) z obrębu (...) o powierzchni 0,0329 ha, dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) jest nieuzasadnione powyżej kwoty 8 242,25 zł. Powód w zakresie, w jakim cofnął pozew, a postępowanie zostało umorzone został uznany przez sąd za stronę przegrywającą sprawę. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że pozwanego uznaje się za stronę przegrywającą sprawę gdy postępowanie zostało umorzone na skutek cofnięcia przez powoda pozwu, jeżeli cofnięcie pozwu było następstwem spełnienia przez pozwanego świadczenia po wniesieniu pozwu do sądu, a przed jego doręczeniem (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 1979 r., I CZ 92/79, P.), albo po doręczeniu pozwu (orzeczenie Sądu Najwyższego z 21 lipca 1951 r., C 593/51, OSNC 1952, Nr 2, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 1984 r., IV CZ 196/84, P.; postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2010 r., V CZ 1/10, P.; postanowienie Sądu Najwyższego z 7 marca 2013 r., IV CZ 8/13, P.), a także po wywiedzeniu apelacji. W niniejszej sprawie siłą rzeczy ze względu na przedmiot postępowania nie mogło dojść do spełnienia świadczenia przez pozwanego na rzecz powoda. Strona powodowa cofnęła zatem pozew rezygnując z dochodzenia żądania przekraczającego utrzymane w mocy roszczenie o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczystej jest uzasadniona w wysokości 8 242,25 zł. W tej części stronę powodową należało zatem uznać za stronę przegrywającą sprawę.

Powód wygrał więc proces w 44,18 % (1 450,29 zł/3284 zł (stanowiącej pierwotnie wskazaną wartość przedmiotu sporu) x 100%). W takim zakresie przysługiwał mu od pozwanego zwrot poniesionych kosztów procesu, na które złożyły: się opłata od pozwu w wysokości 200 złotych oraz 792 złotych tytułem wydatków na opinię biegłej pokrytych z zaliczki uiszczonej przez powoda. Łącznie 992 złote. 44,18 % z tej kwoty wynosiło 438,27 złotych. Na koszty pozwanego złożyły się 900 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego udzielonego pozwanemu przez fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego (obliczonych na podstawie § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. - t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 118) oraz koszty opinii biegłej w kwocie 792 zł. Łącznie 1 692 zł. Pozwanemu przysługiwał od powoda zwrot 55,82 % z powyższej kwoty, a więc 944,47 złotych. Po wzajemnym rozliczeniu tych sum Sąd orzekł, iż powód winien zapłacić na rzecz pozwanego kwotę 506,20 złotych. Kwota 506,20 zł tytułem zwrotu kosztów procesu została od powoda na rzecz pozwanego zasądzona wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, zgodnie z brzmieniem art. 98 § 1 1 k.p.c., w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.