I C 1030/24

Sygn. akt I C 1030/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 marca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny:

Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk

Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. w M. sprawy z powództwa (...) S.A. w N. przeciwko G. A. (1) i G. A. (2)

o zapłatę ewentualnie – zmianę wysokości świadczenia

I. oddala powództwo w całości, w tym co do roszczeń ewentualnych;

zasądza od powoda (...) Bank (...) S.A. w N. solidarnie na rzecz pozwanych G. A. (1) i G. A. (2) kwotę 3.617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 1030/24

Stan faktyczny

Dwie umowy kredytowe stron (z 27 stycznia 2006 r. i 10 lipca 2006 r.) zostały prawomocnym od dnia 6 października 2023 r. wyrokiem sądu uznane nieważne, jako konsekwencja istnienia w nich klauzul niedozwolonych.

Okoliczno ść bezsporna (wyrok k. 30 i nast.)

W listopadzie 2024 r. bank wzywał kredytobiorców do zapłaty kwot pieniężnych tytułem „urealnionej wartości” kapitałów kredytów. Wezwanie okazało się bezskuteczne.

Okoliczno ści bezsporne (wezwanie, k. 42)

Ocena dowodów

Stan faktyczny był bezsporny w zakresie niezbędnym do prawidłowego wyrokowania. Opinia biegłego była zbędna, gdyż mogłaby być potrzebna sądowi jedynie w razie przesądzenia istnienia zasady odpowiedzialności pozwanych, a tak nie jest.

Kwalifikacja prawna

Powództwo jest w całości bezzasadne, w tym co do roszczeń zgłoszonych jako ewentualne. Przy wyrokowaniu sąd orzekający stosował wykładnię prawa unijnego (art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich) wynikającą z treści następujących orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu (dalej: (...)):

1. wyroku z dnia 15 czerwca 2024 r. w sprawie C-520/21:

„Art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunk ów w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: […] stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty.”

2. postanowienia z dnia 11 grudnia 2023 r. w sprawie C-765/22:

„Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję bankową za nieważną w całości ze względu na to, że umowa ta zawiera nieuczciwe warunki, bez których nie może ona dalej obowiązywać, stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta zwrotu kwot innych niż kapitał wpłacony na poczet wykonania tej umowy oraz ustawowe odsetki za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty.”

3. postanowienia z dnia 12 stycznia 2024 r. w sprawie C-488/23:

„Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: w kontekście uznania za nieważną w całości umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję kredytową, a to ze względu na to, że umowa ta zawierała nieuczciwe warunki, bez których nie mogła dalej obowiązywać, przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi.”

Z powyższego wynika, że bankowi w danej sytuacji nie przysługuje jakiekolwiek roszczenie przeciwko konsumentowi poza żądaniem zwrotu nominalnie ujętego wypłaconego kapitału kredytu (i odsetkami za opóźnienie po wezwaniu do zwrotu kapitału). Niezależnie więc od występujących w prawodawstwie państw członkowskich różnych mechanizmów prawnych mogących wpływać na modyfikację umów (waloryzację, „urealnienie” świadczeń itp.), żaden z tych dowolnie nazywanych lub formułowanych w prawie krajowym mechanizmów prawnych nie może spowodować wypłaty przez konsumenta na rzecz banku sum przekraczających zwrot nominału kapitału (i wspomnianych odsetek). Taki jest ogólny i jasno wyrażony sens powołanych wyżej orzeczeń. Orzeczenia te zostały wydane na potrzeby konkretnych pytań prejudycjalnych i posługują się adekwatnymi do realiów danej sprawy sformułowaniami, ale taki właśnie jest ogólny ich sens: tj. zakaz stosowania przez sądy jakichkolwiek mechanizmów umożliwiających otrzymanie przez bank czegoś ponad zwrot nominalnie ujętego kapitału. Myśl ta uwidacznia się także w innych orzeczeniach (...), np. w pkt 59 uzasadnienia wyroku w sprawie w sprawie C-(...) (z dnia 12 stycznia 2023 r.): W związku z tym, w przypadku gdyby sąd odsyłający uznał, że na podstawie właściwych przepisów prawa krajowego umowy nie mogą dalej obowiązywać po wyłączeniu z nich warunku dotyczącego ceny, art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie ich unieważnieniu, nawet jeśli doprowadzi to do tego, że przedsiębiorca nie otrzyma żadnego wynagrodzenia za swoje usługi (podkr. sądu).

Wyjaśnienia wymaga oczywiście błędne powoływanie się przez powoda na treść pkt 82 uzasadnienia wyroku (...) w sprawie C-520/21. Należy bowiem przypomnieć, że Rzecznik Generalny (W. U. D.) dobitnie w podsumowaniu swojej opinii stwierdził (pkt 65 ppkt 2), że „ Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że: stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w przypadku uznania, iż umowa kredytu zawarta przez konsumenta i bank jest od początku nieważna z powodu zawarcia w niej nieuczciwych warunków umownych, bank, oprócz zwrotu pieniędzy zapłaconych na podstawie tej umowy oraz zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty, może w następstwie takiego uznania domagać się od konsumenta także dodatkowych świadczeń (podk. sądu).” Zdecydowanie nie jest więc prawdą, że w jakimkolwiek zakresie lub sensie (...) i Rzecznik Generalny dopuścili jakiekolwiek dodatkowe świadczenia, które w danym wypadku miałyby obciążać konsumentów (jak sugeruje powód: co prawda „nie analogiczne”, ale jakieś inne). Zresztą użycie przez Rzecznika Generalnego tak ogólnego pojęcia („dodatkowe świadczenie”) mieści w sobie wszelkie teoretycznie możliwe do brania pod uwagę mechanizmy waloryzacyjne (lub inne o podobnym skutku). W taki sam sposób należy interpretować pojęcie zakazu „rekompensaty” w wyroku (...) w sprawie C-520/21. Nie jest to pojęcie, które nie funkcjonuje w polskim prawie zobowiązań, ale zostało użyte przez (...) celowo i powinno być interpretowane jednolicie na potrzeby wszystkich prawodawstw państw członkowskich UE. Obejmuje więc ogólnie wszelkie mechanizmy prawne zdatne do powiększenia kapitału ponad wymiar nominalny.

Zakaz obejmuje wszelkie tego typu mechanizmy, a nie tylko mechanizm, który ustawodawca krajowy nazwałby „rekompensatą”. Gdyby tak właśnie – rażąco nieudolnie – interpretować wyrok (...) w sprawie C-520/21 to możnaby dojść do wniosku, że jego sentencja jest całkowicie sprzeczna z uzasadnieniem i w ogóle nie odnosi się do polskiego porządku prawnego, lecz tylko takiego, w którym w prawie cywilnym występuje wprost wyartykułowana „rekompensata”.

Dodatkowo należy zauważyć, że w sprawie ma zastosowanie art. 358