I C 303/26

Sygn. akt: I C 303/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 maja 2026 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Joanna Jank

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2026 r. w B.

sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w V.

przeciwko G. A. zarządcy sukcesyjnemu przedsiębiorstwa (...)

o zapłatę

I. oddala powództwo,

II. obciąża powoda kosztami postępowania uznając je za uiszczone.

Sygn. akt I C 303/26

(wyroku z 15 maja 2026 roku – k. 392)

Powód Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. z siedzibą w V. wniósł pozew przeciwko pozwanemu G. A. zarządcy sukcesyjnemu przedsiębiorstwa (...) o zapłatę kwoty 23.640.39 zł, w tym 1.715,84 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie opisanych notą odsetkową nr (...)/(...) oraz NO/(...)/25/329 z 25 lipca 2025 roku wraz z odsetkami za opóźnienie zgodnie z art. 482 § 1 k.c. liczonymi od złożenia pozwu do dnia zapłaty, a także 21.92455 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności równowartości 40 lub 70 euro za każdą wierzytelność zapłaconą z opóźnieniem, przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dana wierzytelność stała się wymagalna, wraz z odsetkami za opóźnienie zgodnie z art. 481 § 1 k.c. liczonymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu wskazano m.in., że z (...) wynika, że P. R. zmarła, a zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa (...) w spadku został G. A..

(pozew – k. 3-11)

Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty domagał się oddalenia powództwa w całości i zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

Argumentację o braku legitymacji biernej wywodził z faktu, że P. R. żyje.

(sprzeciw – k. 370-373)

Powód odpowiedział, że nie ma obowiązku weryfikowania, czy przedsiębiorca żyje, ani badać okoliczności powołania zarządcy sukcesyjnego. Dane z (...) korzystają z domniemania prawdziwości, a powód działał w oparciu o informacje ujawnione w rejestrze publicznym.

(pismo z dnia 04.05.2026r. – k. 389-390)

X. faktyczny:

P. R. od 23 lipca 2014 roku prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) (NIP: (...), REGON: (...)). Ustanowiła zarządcę sukcesyjnego w osobie G. A. (pozwanego).

(dowód: wydruk z (...) – k. 17-18, k. 374-381)

Sąd zważył, co następuje:

Wydruk z publicznego rejestru przedsiębiorców złożony przez obie strony nie budził wątpliwości, co do swojej prawdziwości.

Sąd zważył, że posiadanie przez strony legitymacji czynnej i biernej w procesie jest przesłanką zasadniczą, od której istnienia uzależniona jest możliwość uwzględnienia powództwa, a jej brak, zarówno w postaci czynnej jak i biernej, prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo. Stąd też, zarzut pozwanego w przedmiocie braku legitymacji biernej po jego stronie należało rozstrzygnąć w pierwszej kolejności.

Legitymacja procesowa to uprawnienie do poszukiwania ochrony prawnej w konkretnej sprawie. Legitymacja czynna zawsze jest ściśle związana ze stroną powodową i oznacza jej uprawnienie do wszczęcia i prowadzenia procesu. Natomiast legitymacja bierna uzasadnia występowanie w procesie w charakterze pozwanego. Legitymacja procesowa, to uprawnienie konkretnego podmiotu (legitymacja czynna) do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu oznaczonemu podmiotowi (legitymacja bierna) wypływająca z prawa materialnego. Legitymacja materialna, a więc posiadanie prawa podmiotowego lub interesu prawnego do wytoczenia powództwa stanowi przesłankę materialną powództwa, a jej brak stoi na przeszkodzie udzieleniu ochrony prawnej. Brak legitymacji materialnej (czynnej lub biernej) skutkuje, co do zasady oddaleniem powództwa (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 12.12.2012 r., III CZP 83/12, OSNC 2013/7-8/82).

Rolą Sądu w procesie jest dokonanie oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania, co do istoty sprawy, a w wypadku stwierdzenia braku legitymacji procesowej (zarówno czynnej, jak i biernej), to na sądzie spoczywa wydania wyroku oddalającego powództwo. Takie procedowanie jest konsekwencją choćby wytoczenia powództwa przeciwko osobie nieuprawnionej. Należy wskazać, że brak legitymacji biernej jest wystarczającą podstawą do oddalenia powództwa. W takiej sytuacji nie jest konieczne, ani też zasadne wskazywanie, czy w przypadku pozwania właściwego podmiotu roszczenie zostałoby uwzględnione.

Powód opierał się na danych z CEIDG, z których wynikało, że pozwana ustanowiła zarządcę sukcesyjnego, ale nie zawarto tam informacji, aby przedsiębiorczyni P. R. zmarła. Słusznie podniósł pozwany, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 roku o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170) przedsiębiorca może powołać zarządcę sukcesyjnego w ten sposób, że wskaże określoną osobę do pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego. Zarząd sukcesyjny może zostać ustanowiony także po śmierci przedsiębiorcy w trybie art. 12 tej ustawy, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy.

Z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie (...) dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 30 z późn. zm.) wynika, że wpisowi do (...) podlegają m.in. następujące dane informacyjne: data zgonu albo znalezienia zwłok przedsiębiorcy (pkt 17) , dane zarządcy sukcesyjnego, o ile zarządca sukcesyjny został powołany (pkt 18), dane zarządcy sukcesyjnego powołanego na wypadek, gdyby zarządca sukcesyjny powołany w pierwszej kolejności zrezygnował z pełnienia tej funkcji albo nie mógł jej pełnić z powodu śmierci, ograniczenia lub utraty zdolności do czynności prawnych, odwołania go przez przedsiębiorcę albo uprawomocnienia się orzeczenia o zakazie, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170) (pkt 19), informacja o ustanowieniu zarządu sukcesyjnego i dacie ustanowienia zarządu sukcesyjnego (pkt 20), informacja o tym, że zarządca sukcesyjny przestał pełnić tę funkcję z powodu: śmierci, ograniczenia lub utraty zdolności do czynności prawnych, odwołania, rezygnacji, uprawomocnienia się orzeczenia o zakazie, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw oraz dacie, z którą zarządca sukcesyjny przestał pełnić tę funkcję z powodów wskazanych w lit. a-c i e albo dacie złożenia przez zarządcę sukcesyjnego oświadczenia o rezygnacji, w przypadku wskazanym w lit. d (pkt 21), informacja o powołaniu kolejnego zarządcy sukcesyjnego, w przypadkach, o których mowa w pkt 21 oraz o dacie powołania kolejnego zarządcy sukcesyjnego (pkt 22), informacja o okresie, na jaki zarząd sukcesyjny został przedłużony przez sąd (pkt 23), informacja o wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego i dacie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego (pkt 24).

Powód nie wykazał, aby P. R. nie żyła. Nie zaprzeczył, aby niedługo po wniesieniu pozwu, otrzymał od niej pismo z dnia 14 października 2026 roku (k. 382). W świetle powyższego, a zwłaszcza wpisów w (...), podniesiona w odpowiedzi na sprzeciw argumentacja powołana przez kwalifikowanego pełnomocnika w osobie adwokata jest absurdalna. Gdyby pozwana zmarła, w (...) umieszczona zostałaby taka informacja w myśl art. 5 ust. 2 pkt 17 powołanej ustawy o (...). Rację ma pełnomocnik powoda, że wpisy w (...) korzystają z domniemania prawdziwości, a więc na podstawie samych tylko wpisów w (...) należy domniemywać, że P. R. żyje.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych powództwo należało oddalić.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie wyrażonej w art. 98 k.p.c. zasady odpowiedzialności za wynik procesu obciążył tymi kosztami powoda, uznając je za uiszczone.