I C 256/25

Sygn. akt I C 256/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

17 kwietnia 2026 roku

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Joanna Jank

po rozpoznaniu 17 kwietnia 2026 roku w H.

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. z siedzibą w E.

przeciwko Spółdzielczej Kasie (...) z siedzibą w H.

o zapłatę

1. zasądza od pozwanej Spółdzielczej Kasy (...) im. (...) z siedzibą w H. na rzecz powódki (...) sp. z o.o. z siedzibą w E. kwotę 6.220,50 zł (sześć tysięcy dwieście dwadzieścia złotych pięćdziesiąt groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot:

a) 1.612,60 zł od dnia 24 listopada 2025 roku do dnia zapłaty,

b) 4.607,90 zł od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

2. zasądza od powódki (...) sp. z o.o. z siedzibą w E. na rzecz pozwanej Spółdzielczej Kasy (...) im. (...) z siedzibą w H. kwotę 1.558,50 zł (tysiąc pięćset pięćdziesiąt osiem złotych pięćdziesiąt groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 256/25

(wyroku z dnia 17 kwietnia 2026 roku – k. 284)

Powódka (...) sp. z o.o. z siedzibą w E. domagała się od pozwanej Spółdzielczej Kasy (...) (...) z siedzibą w H. o zasądzenie na swoją rzecz kwot:

1. 544,86 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu części składki ubezpieczeniowej od umowy pożyczki nr (...) z dnia 21 grudnia 2017 roku,

2. 9.781,32 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu części składki ubezpieczeniowej od umowy pożyczki nr (...) z dnia 18 kwietnia 2018 roku,

3. 3.847,86 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu części składki ubezpieczeniowej od umowy pożyczki nr (...) z dnia 18 kwietnia 2018 roku,

4. 2.002,65 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu części składki ubezpieczeniowej od umowy pożyczki nr (...) z dnia 28 sierpnia 2018 roku,

5. 8.405,73 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu części składki ubezpieczeniowej od umowy pożyczki nr (...) z dnia 14 października 2016 roku,

6. 27,12 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu części składki ubezpieczeniowej od umowy nr (...) z dnia 21 lipca 2017 roku,

7. 166,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu części składki ubezpieczeniowej od umowy nr (...) z dnia 15 września 2016 roku,

a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie norm przepisanych.

Za podstawę prawną powództwa wskazano art. 49 ust. 1 u.k.k., a za datę wymagalności roszczenia dla poszczególnych kwot wskazano 15. dzień po dokonaniu całkowitej spłaty każdej z pożyczek.

Powód nabył od konsumentów wierzytelności obejmujące roszczenie objęte pozwem.

Pozwana pomimo wezwania nie rozliczyła ww. umów w całości.

(pozew – k. 72-76)

Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Pozwana podniosła, że roszczenie dotyczy umów ubezpieczenia zawartych pomiędzy ubezpieczycielem (...) z siedzibą w J. a poszczególnymi osobami fizycznymi. Pozwana nie jest stroną żadnej z tych umów ubezpieczenia, wobec czego nie ma legitymacji biernej. Jedynym beneficjentem składek ubezpieczeniowych jest ubezpieczyciel, co wprost wynika z wyciągów z rachunku (...).

(odpowiedź na pozew – k. 140-141)

Pismem z dnia 24 listopada 2025 roku powódka zmodyfikowała powództwo w ten sposób, że:

a) w punkcie 1. pozwu rozszerzyła powództwo o kwotę 1.067,74 zł, tj. do kwoty 1.612,60 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24 listopada 2025 roku do dnia zapłaty,

b) cofnęła powództwo z punktu 2. pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia dochodzone w zakresie kwoty 7.294,47 zł do kwoty 2.486,85 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

c) cofnęła powództwo z punktu 3. pozwu w całości,

d) cofnęła powództwo z punktu 4. pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie kwoty 1.082,54 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

e) cofnęła powództwo z punktu 5. wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie kwoty 7.130,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

f) cofnęła powództwo z punktu 6. pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie kwoty 13,15 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

g) cofnęła powództwo z punktu 7. pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie kwoty 74,13 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty.

Modyfikacja roszczenia wynikała z ponownej weryfikacji dochodzonych roszczeń.

(pismo z dnia 24.11.2025r. – k. 246-247v.)

Postanowieniem z dnia 26 lutego 2026 roku umorzono postępowanie, tj. w zakresie:



punktu 2. pozwu w części, tj. co do kwoty 7.294,47 zł wraz z odsetkami od tej kwoty,



punktu 3. pozwu w całości,



punktu 4. pozwu w części, tj. co do kwoty 1.082,54 zł wraz z odsetkami od tej kwoty,



punktu 5. pozwu w części, tj. co do kwoty 7.310,83 zł wraz z odsetkami od tej kwoty,



punktu 6. pozwu w części, tj. co do j kwoty 13,15 zł wraz z odsetkami od tej kwoty,



punktu 7. pozwu w części, tj. co do kwoty 74,13 zł wraz z odsetkami od tej kwoty.

(postanowienie z dnia 26.02.2026r. – k. 275)

J. faktyczny:

1. umowa nr (...)

Dnia 21 grudnia 2017 roku konsumentka V. I. zawarła z pozwaną umowę pożyczki nr (...) z terminowym okresem jej zakończenia na dzień 12 grudnia 2027 roku. Składka ubezpieczeniowa z tytułu ubezpieczenia indywidualnego (...) w Towarzystwie (...) wyniosła 1.763,65 zł.

(dowód: umowa pożyczki nr (...) – k. 173-176)

Przy zawarciu umowy konsumentka zobowiązana była do zawarcia umowy indywidualnego ubezpieczenia (...) we wskazanym wyżej zakładzie ubezpieczeń powiązanym z pożyczkodawcą.

(dowód: wnioskopolisa – k. 171-172)

Jednocześnie konsumentka zobowiązana była do zawarcia umowy przelewu na rzecz pozwanej, wierzytelności przysługującej konsumentce względem Towarzystwa (...). S. cedowała na pozwaną roszczenie o zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej z umowy ubezpieczenia, a w przypadku odstąpienia od umowy pożyczki roszczenie o zwrot składki uiszczonej w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia.

(dowód: umowa przelewu z dnia 21.12.2017r. – k. 220-221)

Kwota składki została wypłacona V. I. na jej rachunek w (...)+ i w tej samej sekundzie pobrana na rzecz Towarzystwa (...).

(dowód: zestawienie operacji z rachunku (...)+ - k. 170-170v.)

Pożyczka została spłacona przedterminowo w dniu 29 października 2018 roku, tj. o 3.331 dni szybciej niż umówione 3.643 dni.

(dowód: rozliczenie kredytu – k. 204)

Umową cesji nr (...) z dnia 17 października 2023 roku powódka nabyła od V. I. wierzytelność wynikającą z przedterminowej spłaty pożyczki nr (...).

(dowód: umowa cesji z dnia 17.10.2023r. – k. 80-81, oświadczenie – k. 83, załącznik nr 3 – k. 84)

Pismem z dnia 14 listopada 2023 roku powódka wezwała pozwaną do rozliczenia i obniżenia całkowitego kosztu pożyczki w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.

(dowód: pismo z dnia 14.11.2023r. – k. 110-111)

Pismem z dnia 19 grudnia 2023 roku pozwana poinformowała, że w dniu 18 grudnia 2023 roku dokonała proporcjonalnego zwrotu kosztów prowizji oraz odsetek ustawowych za opóźnienie pobranych z tytułu udzielenia m.in. pożyczki nr (...). Do zwrotu przeznaczono kwotę 6.613,74 zł. W zakresie zwrotu składki ubezpieczeniowej, pozwana poinformowała, że przekazała pismo powódki do J. Towarzystwa (...) z siedzibą w J. celem rozpatrzenia i podjęcia stosownych decyzji. Odpowiedź miała zostać udzielona w drodze odrębnej korespondencji przez ubezpieczyciela.

(dowód: pismo z dnia 19.12.2023r. – k. 122-123)

Ubezpieczyciel w piśmie z dnia 20 grudnia 2023 roku poinformował, że spłata pożyczki nie spowodowała wygaśnięcia ochrony ubezpieczeniowej, wobec czego zwrot składki naliczony został od daty złożenia pisma z zachowaniem 1-miesięcznego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego, tj. na dzień 31 grudnia 2023 roku. Kwota niewykorzystanej składki w wysokości 502,21 zł miała zostać przekazana na konto wskazane w piśmie powódki.

(dowód: pismo z dnia 20.12.2023r. – k. 132-133)

2. umowa nr (...)

Dnia 18 kwietnia 2018 roku konsumentka F. L. zawarła z pozwaną umowę pożyczki nr (...) z terminowym okresem jej zakończenia na dzień 18 kwietnia 2022 roku. Składka ubezpieczeniowa z tytułu ubezpieczenia indywidualnego (...) w J. Towarzystwie (...) wyniosła 2.669,57 zł.

Jednocześnie konsumentka zobowiązana była do zawarcia umowy przelewu na rzecz pozwanej, wierzytelności przysługującej konsumentce względem J. Towarzystwa (...).

(dowód: umowa pożyczki nr (...) – k. 183-186)

Przy zawarciu umowy konsumentka zobowiązana była do zawarcia umowy indywidualnego ubezpieczenia (...) we wskazanym wyżej zakładzie ubezpieczeń powiązanym z pożyczkodawcą.

(dowód: wnioskopolisa – k. 180-181)

Kwota składki została wypłacona F. L. na jej rachunek w (...)+ i w tej samej sekundzie pobrana na rzecz (...) Towarzystwie (...).

(dowód: zestawienie operacji z rachunku (...)+ – k. 214-214v.)

Pożyczka została spłacona przedterminowo w dniu 18 kwietnia 2022 roku, tj. o 1.362 dni szybciej niż umówione 1.461 dni.

(dowód: rozliczenie kredytu – k. 207)

Umową cesji nr (...) z dnia 19 kwietnia 2023 roku powódka nabyła od F. L. wierzytelność wynikającą z przedterminowej spłaty pożyczki nr (...).

(dowód: umowa cesji z dnia 19.04.2023r. – k. 85-86, oświadczenie – k. 88, załącznik nr 3 – k. 89)

Pismem z dnia 16 maja 2023 roku powódka wezwała pozwaną do rozliczenia i obniżenia całkowitego kosztu pożyczki w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.

(dowód: pismo z dnia 16.05.2023r. – k. 112-113)

Pismem z dnia 26 czerwca 2023 roku pozwana poinformowała, że w związku z wcześniejszą spłatą pożyczki nr (...) dokonała zwrotu kosztów, tj. prowizji 3.260,44 zł oraz odsetek ustawowych za opóźnienie 829,70 zł należnych za okres od dnia 27 czerwca 2020 roku do dnia 26 czerwca 2023 roku. Jednocześnie oświadczyła, że ochrona ubezpieczeniowa zakończyła się dnia 18 kwietnia 2023 roku, a zatem zwrot składki ubezpieczenia Twój Walor nie jest należny.

(dowód: pismo z dnia 26.06.2023r. – k. 124)

3. umowa nr (...)

Dnia 28 sierpnia 2018 roku konsumentka G. U. zawarła z pozwaną umowę pożyczki nr (...) z terminowym okresem jej zakończenia na dzień 15 października 2023 roku. Składka ubezpieczeniowa z tytułu ubezpieczenia indywidualnego (...) w J. Towarzystwie (...) wyniosła 956,87 zł.

(dowód: umowa pożyczki nr (...) – k. 146-149v.)

Przy zawarciu umowy konsumentka zobowiązana była do zawarcia umowy indywidualnego ubezpieczenia J. (...) we wskazanym wyżej zakładzie ubezpieczeń powiązanym z pożyczkodawcą.

(dowód: wnioskopolisa – k. 150-151v.)

Jednocześnie konsumentka zobowiązana była do zawarcia umowy przelewu na rzecz pozwanej, wierzytelności przysługującej konsumentce względem J. Towarzystwa (...). S. cedowała na pozwaną roszczenie o zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej z umowy ubezpieczenia, a w przypadku odstąpienia od umowy pożyczki roszczenie o zwrot składki uiszczonej w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia.

(dowód: umowa przelewu z dnia 28.08.2018r. – k. 217-218)

Kwota składki została wypłacona G. U. na jej rachunek w (...)+ i w tej samej sekundzie pobrana na rzecz (...) Towarzystwa (...).

(dowód: zestawienie operacji z rachunku (...)+ – k. 145)

Pożyczka została spłacona przedterminowo w dniu 8 listopada 2018 roku, tj. o 1.802 dni szybciej niż umówione 1.874 dni.

(dowód: rozliczenie kredytu – k. 202)

Umową cesji nr (...) z dnia 14 maja 2024 roku powódka nabyła od G. U. wierzytelność wynikającą z przedterminowej spłaty pożyczki nr (...).

(dowód: umowa cesji z dnia 14.05.2024r. – k. 95-96, oświadczenie – k. 98, załącznik nr 3 – k. 99)

Pismem z dnia 4 czerwca 2024 roku powódka wezwała pozwaną do rozliczenia i obniżenia całkowitego kosztu pożyczki w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.

(dowód: pismo z dnia 04.06.2024r. – k. 116-117)

Pismem z dnia 8 lipca 2024 roku pozwana poinformowała, że w dniu 5 lipca 2024 roku dokonała proporcjonalnego zwrotu kosztów początkowych pobranych z tytułu udzielenia pożyczki, tj. prowizji 2.120,28 zł oraz odsetek od nieterminowego zwrotu 667,55 zł. W kwestii zwrotu składki ubezpieczeniowej pozwana podała, że ochrona ubezpieczeniowa zakończyła się dnia 15 października 2023 roku i zwrot składki nie jest możliwy.

(dowód: pismo z dnia 08.07.2024r. – k. 127)

4. umowa nr (...)

Dnia 14 października 2016 roku konsumentka I. E. zawarła z pozwaną umowę pożyczki nr (...) z terminowym okresem jej zakończenia na dzień 10 sierpnia 2020 roku. Składka ubezpieczeniowa z tytułu ubezpieczenia indywidualnego (...) w Towarzystwie (...) wyniosła 2.284,72 zł.

(dowód: umowa pożyczki nr (...) – k. 162-167)

Przy zawarciu umowy konsumentka zobowiązana była do zawarcia umowy indywidualnego ubezpieczenia (...) we wskazanym wyżej zakładzie ubezpieczeń powiązanym z pożyczkodawcą.

(dowód: wnioskopolisa – k. 168-169)

Jednocześnie konsumentka zobowiązana była do zawarcia umowy przelewu na rzecz pozwanej, wierzytelności przysługującej konsumentce względem Towarzystwa (...). S. cedowała na pozwaną roszczenie o zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej z umowy ubezpieczenia, a w przypadku odstąpienia od umowy pożyczki roszczenie o zwrot składki uiszczonej w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia.

(dowód: umowa przelewu z dnia 14.10.2016r. – k. 225—225v.)

Kwota składki została wypłacona I. E. na jej rachunek w (...)+ i w tej samej sekundzie pobrana na rzecz Towarzystwa (...).

(dowód: zestawienie operacji z rachunku (...)+ – k. 161-161v.)

A. została spłacona przedterminowo w dniu 11 października 2018 roku, tj. o 669 dni szybciej niż umówione 1.396 dni.

(dowód: rozliczenie kredytu – k. 208)

Umową cesji nr (...) z dnia 1 listopada 2023 roku powódka nabyła od I. E. wierzytelność wynikającą z przedterminowej spłaty pożyczki nr (...).

(dowód: umowa cesji z dnia 01.11.2023r. – k. 100-101, oświadczenie – k. 103, załącznik nr 3 – k. 104)

Pismem z dnia 21 listopada 2023 roku powódka wezwała pozwaną do rozliczenia i obniżenia całkowitego kosztu pożyczki w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.

(dowód: pismo z dnia 04.06.2024r. – k. 118-119)

Pismem z dnia 29 grudnia 2023 roku pozwana poinformowała, że w dniu 29 grudnia 2023 roku dokonała proporcjonalnego zwrotu prowizji z tytułu udzielenia pożyczki nr (...) w związku z jej wcześniejszą spłatą w wysokości 2.801,91 zł. Do ww. kwoty doliczone zostały odsetki ustawowe od nieterminowanego zwrotu należne za okres od dnia 30 grudnia 2020 roku do dnia 29 grudnia 2023 roku w wysokości 799,77 zł. Wskazano, że umowny okres ubezpieczenia zakończył się z dniem 9 sierpnia 2020 roku i na ten moment zwrot niewykorzystanych składek z ww. polis nie jest możliwy.

(dowód: pismo z dnia 29.12.2023r. – k. 128-129)

5. umowy nr (...) oraz (...)

Dnia 15 września 2016 roku konsument E. E. zawarł z pozwaną umowę pożyczki nr (...) z terminowym okresem jej zakończenia na dzień 20 września 2019 roku. Składka ubezpieczeniowa z tytułu ubezpieczenia indywidualnego (...) w Towarzystwie (...) wyniosła 746,37 zł.

(dowód: umowa pożyczki nr (...) – k. 152-157)

Przy zawarciu umowy konsument zobowiązany był do zawarcia umowy indywidualnego ubezpieczenia (...) we wskazanym wyżej zakładzie ubezpieczeń powiązanym z pożyczkodawcą.

(dowód: wnioskopolisa – k. 143-144)

Jednocześnie konsument zobowiązany był do zawarcia umowy przelewu na rzecz pozwanej, wierzytelności przysługującej konsumentce względem Towarzystwa (...). S. cedowała na pozwaną roszczenie o zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej z umowy ubezpieczenia, a w przypadku odstąpienia od umowy pożyczki roszczenie o zwrot składki uiszczonej w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia.

(dowód: umowa przelewu z dnia 15.09.2016r. – k. 222-222v.)

Kwota składki została wypłacona W. E. na jego rachunek w (...)+ i w tej samej sekundzie pobrana na rzecz Towarzystwa (...).

(dowód: zestawienie operacji z rachunku (...)+ – k. 142-142v.)

A. została spłacona przedterminowo w dniu 27 listopada 2018 roku, tj. o 113 dni szybciej niż umówione 916 dni.

(dowód: rozliczenie kredytu – k. 205)

Dnia 21 lipca 2017 roku konsument E. E. zawarł z pozwaną umowę pożyczki nr (...) z terminowym okresem jej zakończenia na dzień 21 lutego 2019 roku. Składka ubezpieczeniowa indywidualnego (...) w Towarzystwie (...) wyniosła 94,20 zł.

(dowód: umowa pożyczki nr (...) – k. 158-160)

Przy zawarciu umowy konsument zobowiązany był do zawarcia umowy indywidualnego ubezpieczenia (...) we wskazanym wyżej zakładzie ubezpieczeń powiązanym z pożyczkodawcą.

(dowód: wnioskopolisa – k. 178-179)

Jednocześnie konsument zobowiązany był do zawarcia umowy przelewu na rzecz pozwanej, wierzytelności przysługującej konsumentowi względem Towarzystwa (...). S. cedował na pozwaną roszczenie o zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej z umowy ubezpieczenia, a w przypadku odstąpienia od umowy pożyczki roszczenie o zwrot składki uiszczonej w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia.

(dowód: umowa przelewu z dnia 21.07.2017r. – k. 219-219v.)

Kwota składki została wypłacona W. E. na jego rachunek w (...)+ i w tej samej sekundzie pobrana na rzecz Towarzystwa (...).

(dowód: zestawienie operacji z rachunku (...)+ – k. 177-177v.)

A. została spłacona przedterminowo w dniu 27 listopada 2018 roku, tj. o 113 dni szybciej niż umówione 916 dni.

(dowód: rozliczenie kredytu – k. 205)

Umową cesji nr (...) z dnia 9 stycznia 2023 roku powódka nabyła od E. E. wierzytelność wynikającą z przedterminowej spłaty pożyczki nr (...) oraz nr (...).

(dowód: umowa cesji z dnia 09.01.2023r. – k. 105-106, oświadczenie – k. 108, załącznik nr 3 – k. 109)

Pismem z dnia 16 stycznia 2023 roku powódka wezwała pozwaną do rozliczenia i obniżenia całkowitego kosztu pożyczek nr (...) w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.

(dowód: pismo z dnia 16.01.2023r. – k. 120-121)

Pismem z dnia 24 stycznia 2023 roku pozwana poinformowała, że w dniu 23 stycznia 2023 roku dokonała proporcjonalnego zwrotu kosztów prowizji oraz zwrotu odsetek ustawowych za opóźnienie pobranych z tytułu udzielenia pożyczki: nr (...) – 241,17 zł z tytułu prowizji oraz 55,40 zł z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie, nr (...) – 39,44 zł z tytułu prowizji oraz 9,04 zł z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie. W odniesieniu do kwestii zwrotu niewykorzystanej składki ubezpieczeniowej wskazała, że ochrona ubezpieczeniowa do pożyczki nr (...) zakończyła się w dniu 19 marca 2019 roku i zwrot składki nie jest możliwy, a w przypadku umowy nr (...) ochrona ubezpieczeniowa zakończyła się w dniu 21 czerwca 2018 roku i zwrot składki nie jest możliwy.

(dowód: pismo z dnia 24.01.2023r. – k. 130-131)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny był bezsporny pomiędzy stronami, zaś rozstrzygnięcie sprawy zależało głównie od prawnej oceny ustalonych wyżej okoliczności faktycznych.

Oceniając zebrany materiał dowodowy Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować autentyczność przedstawionych przez strony dokumentów czy też ich kopii. Zważyć bowiem należało, że żadna ze stron nie podniosła w toku niniejszego postępowania zarzutów co do ich autentyczności, a nadto zostały podpisane i nie noszą żadnych znamion podrobienia czy przerobienia. Dodatkowo, Sąd miał na uwadze, że żadna ze stron nie zaprzeczyła, że osoby podpisane pod wyżej wskazanymi dokumentami nie złożyły oświadczeń w nich zawartych, co obejmuje również dokumenty złożone w kopiach. Nieznaczna część dokumentów nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, albowiem dotyczyła umów nieobjętych pozwem.

Podstawę prawną powództwa należało upatrywać w art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Jak stanowi ten ostatni, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Na mocy art. 410 § 1 k.c. przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

W tym kontekście istotne znaczenie ma art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (Dz.U.126.715 ze zm.), zgodnie z którym, w przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą. Powołany przepis stanowi implementację prawa unijnego, tj. art. 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady numer 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady numer 87/102/EWG, wedle którego konsument ma prawo w każdym czasie spłacić w całości lub w części swoje zobowiązania wynikające z umowy o kredyt. W takich przypadkach jest on uprawniony do uzyskania obniżki całkowitego kosztu kredytu, na którą składają się odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy. Z kolei jak stanowi art. 52 u.k.k. kredytodawca jest zobowiązany do rozliczenia z konsumentem kredytu w terminie 14 dni od dnia dokonania wcześniejszej spłaty kredytu w całości.

W pierwszej kolejności Sąd zważył, że legitymacja procesowa jest przesłanką materialnoprawnej skuteczności powództwa i oznacza wynikające z przepisów prawa materialnego uprawnienie do wystąpienia w danym procesie w charakterze powoda (legitymacja procesowa czynna) oraz pozwanego (legitymacja procesowa bierna). Legitymacja procesowa jest przy tym pozytywną przesłanką jurysdykcyjną, podlegającą ocenie na podstawie przepisów prawa materialnego, zatem jej ewentualny brak skutkuje oddaleniem powództwa. Legitymacja czynna powoda wynikać miała z przeniesienia jej w trybie art. 509 § 1 k.c., zgodnie z którym wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

Legitymacja czynna powódki została wykazana niekwestionowanymi umowami cesji i nie budziła wątpliwości, co do ich skuteczności. Należy zaznaczyć że cesja nie zagraża interesom dłużnika, dla którego bez znaczenia jest, na czyją rzecz zwróci ewentualnie nienależnie pobrane środki pieniężne (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2018 r., III CZP 114/17, OSNC 2019, nr 3, poz. 26, z dnia 7 maja 2004 r., III CSK 563/02, OSNC 2005, z. 5, poz. 88, i z dnia 24 maja 2007 r., V CSK 23/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 89).

Bezspornym było, że konsumenci spłacili umowy pożyczek w terminach wskazanych w ustaleniach stanu faktycznego, a także że w związku z ich zawarciem zobowiązani byli do zawarcia umów ubezpieczenia. W tym miejscu wyjaśnić należy istotę regulacji z art. 49 u.k.k. i procedury wcześniejszej spłaty pożyczki. Rzecz w tym, że jeżeli konsument zechciałby spłacić umowę przed terminem, zobowiązany jest do zapłaty jedynie bieżącej raty odsetkowej, proporcjonalnej części kosztów pożyczki do dnia spłaty i pozostałego do spłaty kapitału (nie obejmującego np. prowizji oraz składki ubezpieczeniowej, które nie zostały wypłacone). Konsument, który nie uiścił np. składki ubezpieczeniowej z góry (a nie było tak w żadnej z umów w sprawie niniejszej) nie ma obowiązku dalszego ponoszenia pozaodsetkowych kosztów pożyczki, aby można było mówić o całkowitym zamknięciu zobowiązania. Pozwana wytworzyła tymczasem operacje księgowe, z których wynikało, że przelewa na rzecz konsumentów również koszty pożyczki, a następnie w tej samej sekundzie pobiera je z rachunku bankowego konsumenta na zapłatę kosztów wynikających z umowy. Ten powszechnie stosowany zabieg instytucji finansowych stanowi fikcję księgową, mającą na celu stworzyć prawny pozór legalności pobierania odsetek od tzw. skredytowanych kosztów pożyczki. W świetle chociażby wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-744/24, powielającego dotychczasowe stanowisko Trybunału – jak w sprawie C-377/14 – nie ma już pola na racjonalną obronę stosowanej przez lata niedozwolonej praktyki godzącej w interesy konsumentów. Tak czy inaczej, stosowana praktyka prowadziła do wprowadzenia konsumentów w błąd, co do pozostałego do spłaty kapitału. Informowano konsumentów, że pozostały do spłaty kapitał obejmuje również pozaodsetkowe koszty pożyczki. W tej sytuacji konsumenci pozostając w błędzie – jak w przypadku umów objętych pozwem – dokonywali spłaty zarówno pozostałego do spłaty kapitału jak i pozaodsetkowych kosztów pożyczek należnych za okres, w którym umowa już nie obowiązywała. Przy takim wnioskowaniu, bez znaczenia pozostaje na czyją rzecz i z jakim podmiotem zawarta została umowa ubezpieczenia indywidualnego. Konsumenci tytułem wcześniejszej spłaty pożyczki wpłacili bowiem nienależne kwoty składek ubezpieczeniowych, czym bezpodstawnie wzbogacili pozwaną.

Nienależnie jednak od powyższego należy zauważyć, że zawarcie umów ubezpieczenia w powiązanym kapitałowo z pozwaną ubezpieczycielem było warunkiem zawarcia umowy pożyczki. Wynika to chociażby z faktu, że postanowienia dotyczące zawarcia umowy ubezpieczenia zamieszczone były w przygotowanym przez pozwaną wzorze umowy pożyczki, w której z góry wskazano dane ubezpieczyciela. Konsument nie miał zatem prawa wyboru ubezpieczyciela ani wpływu na warunki zawartej umowy. W konstrukcji ubezpieczenia, jakim zostali objęci konsumenci, w ramach umowy pożyczki, stronami umowy ubezpieczenia są de facto (...) oraz ubezpieczyciel (w sensie praktycznym, ponieważ pomimo, że formalnie konsument jest stroną umowy, to zobowiązany jest do zawarcia umowy przelewu wierzytelności z niej wynikającej na rzecz pozwanego (...)). Pożyczkobiorca de facto pozostaje poza stosunkiem nawiązanym przez (...) i ubezpieczyciela, które to podmioty decydują o przyjęciu takiego kształtu umowy, jaki będzie korzystny dla nich. Pożyczkobiorca na etapie zawarcia umowy nie ma realnego wpływu na to, z jakim ubezpieczycielem będzie zawarta umowa, nie ma wpływu na kształt umowy ubezpieczenia, która teoretycznie ma przyznawać mu pewne prawa. To konsument w tej konstrukcji ponosi koszt ubezpieczenia. Jest to konstrukcja ubezpieczenia na cudzy rachunek (art. 808 k.c.).Poniesiony przez niego koszt ubezpieczenia jest zatem integralnie związany z umową pożyczki, stanowi koszt tej umowy, jest warunkiem jej zawarcia, jest pobierany przez pożyczkodawcę i zabezpiecza wyłącznie interesy pożyczkodawcy. Z tych względów, w ocenie Sądu to pożyczkodawca w razie wcześniejszej spłaty pożyczki, jest obowiązany zwrócić konsumentowi niewykorzystaną cześć składki ubezpieczeniowej na podstawie art. art. 52 u.k.k

Należy także zwrócić uwagę na naganne z punktu widzenia zasad rzetelnego obrotu, przedprocesowe stanowisko pozwanego co do odmowy wypłaty składki ubezpieczeniowej za niewykorzystany okres. Wskazywano bowiem, że ochrona ubezpieczeniowa trwała nawet po spłaceniu pożyczki. Niezależnie od nieznanych sądowi OWU tych produktów, wskazać należy, że suma ubezpieczenia wskazana we wnioskopolisach odnosiła się do zadłużenia wynikającego z tytułu umowy pożyczki (w sposób niezasadny do kwoty wyższej niż faktycznie wypłacona), a zatem zabezpieczała tylko i wyłącznie spłatę pożyczki. Wiadomym jest także, że w tego typu produktach składka ubezpieczeniowa należna jest miesięcznie i zmniejsza się wraz ze spłatą zadłużenia. W sytuacji wykonania przez konsumenta zobowiązania w całości (spłaty pożyczki), suma ubezpieczenia wynosi 0 zł, a ubezpieczenie nic już nie zabezpiecza. Kwota wypłaty z tytułu umowy ubezpieczenia w razie zaistnienia zdarzenia ubezpieczeniowego odnosi się bowiem do zmiennej w czasie sumy ubezpieczenia. Poza tym stanowisko pozwanej przedprocesowo oraz na skutek wniesienia pozwu jest wzajemnie sprzeczne. Raz pozwana twierdzi, że kwestię zwrotu składki przekazuje ubezpieczycielowi, innym razem czuję się legitymowana do podjęcia decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu składki ubezpieczeniowej, a już w procesie nie czuje się legitymowana do decydowania w tym przedmiocie.

Mając na uwadze powyższe, na gruncie art. 49 u.k.k. należało uznać, że konsumenci nadpłacili dla wymienionych niżej umów kwoty składek ubezpieczeniowych proporcjonalnie do czasu ich trwania:

a) (...): umowa skrócona o 3331 dni z 3643 dni, a zatem przy składce w kwocie 1.763,65 zł nadpłata wyniosła 1.612,60 zł (w tym przypadku nie wykazano, aby ubezpieczyciel pomimo zapewnień, zwrócić część składki ubezpieczeniowej) – zgodnie z żądaniem pozwu,

b) (...): umowa skrócona o 1362 dni z 1461 dni, a zatem przy składce w kwocie 2.669,57 zł nadpłata wyniosła 2.488,68 zł – nieznacznie więcej niż wskazano w żądaniu pozwu,

c) (...): umowa skrócona o 1802 dni z 1874 dni, a zatem przy składce w kwocie 958,87 zł nadpłata wyniosła 920,11 zł – zgodnie z żądaniem pozwu,

d) (...): umowa skrócona o 669 dni z 1396 dni, a zatem przy składce w kwocie 2.284,72 zł nadpłata wyniosła 1.094,90 zł – zgodnie z żądaniem pozwu,

e) (...): umowa skrócona o 113 dni z 916 dni, a zatem przy składce w kwocie 746,37 zł nadpłata wyniosła 92,07 zł – zgodnie z żądaniem pozwu,

f) (...): umowa skrócona o 86 dni z 580 dni, a zatem przy składce w kwocie 94,20 zł nadpłata wyniosła 13,97 zł – zgodnie z żądaniem pozwu.

Zatem łączna kwota nadpłat konsumentów, o którą powinny zostać łącznie ich zobowiązania i które były przedmiotem cesji na rzecz powódki wyniosła 6.220,23 zł i taką kwotą na podstawie art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. w punkcie 1. wyroku należało zasądzić na rzecz powódki. Na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 52 u.k.k. należało zasądzić odsetki ustawowe za opóźnienie zgodnie z żądaniem pozwu, tj. od kwoty 1.612,90 zł od dnia 24 listopada 2025 roku, a od kwoty 4.607,90 zł od dnia 1 stycznia 2021 roku. Należało mieć na uwadze, że pozwana powinna rozliczyć umowy (zwrócić nadpłaty) w ustawowym 14-dniowym terminie od dnia dokonania wcześniejszej spłaty kredytu w całości. Zatem wymagalność roszczenia nie była uzależniona od wezwania do zapłaty.

Zważywszy, że powódka pierwotnie wnosiła o zapłatę kwoty 24.775,74 zł, a następnie zmodyfikowała roszczenie pozostając przy kwocie 6.220,50 zł, to przegrała proces w 75 %. Cofnięcie pozwu nastąpiło na skutek obliczeń, które nie były skomplikowane i nie wymagały żadnych specjalistycznych narzędzi jak np. kalkulator udostępniony przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

W tej sytuacji na podstawie art. 100 k.p.c. należało stosunkowo rozdzielić koszty. Na poniesione przez powódkę koszty składały się: opłata od pozwu (1.000,00 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17,00 zł) oraz wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600,00 zł) zgodnie z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.). Suma tych kosztów (4.617,00 zł), pomniejszona proporcjonalnie o stosunek przegranej (75 %) wyniosła 1.154,25 zł. Natomiast na poniesione przez pozwaną koszty procesu składały się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17,00 zł) oraz wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600,00 zł) zgodnie z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.). Suma tych kosztów (3.617,00 zł), pomniejszona proporcjonalnie o stosunek przegranej (25 %) wyniosła 2.712,75 zł. Bezwzględna różnica poniesionych przez strony kosztów procesu z uwzględnieniem stopnia wygranej |1.154,25 zł – 2.712,75 zł | = 1.558,50 zł, zasądzona została na rzecz pozwanej w punkcie 2. wyroku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku dnia zapłaty na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.