VI U 2156/25

Sygn. akt VI U 2156/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 lipca 2026 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący Sędzia Karolina Chudzinska

Protokolant – stażysta Izabela Daszkowska

po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. w A.

na rozprawie

odwołania: B. M.

od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w A.

z dnia 17 czerwca 2025r., znak: (...)

w sprawie: B. M.

przeciwko: Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w A.

o wysokość emerytury

1. Oddala odwołanie.

2. Zasądza od B. M. na rzecz pozwanego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Sędzia Karolina Chudzinska

Sygn. akt VI U 2156/25

Decyzją z dnia 17 czerwca 2025r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w A. ustalił od dnia 1 lipca 2025r. wysokość emerytury wojskowej B. M. uwzględniając zmniejszenie świadczenia z tytułu osiągania dodatkowych przychodów, zgodnie z oświadczeniem ubezpieczonego z dnia 15.04.2021r. w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin organ.

Odwołanie od tej decyzji złożył ubezpieczony domagając się jej zmiany oraz zasądzenia od strony przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadniając wniesione odwołanie pełnomocnik ubezpieczonego wskazał, iż ubezpieczony był zatrudniony w charakterze Międzynarodowego Pracownika (...) w rozumieniu przepisów ratyfikowanej umowy międzynarodowej i jako pracownik (...) jest zwolniony z wszelkich podatków, jak również składek na polskie świadczenia społeczne i emerytalne.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie na jego rzecz od ubezpieczonego kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd ustalił i zważył, co następuje :

Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadzała się do interpretacji przepisów i odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku osoby pobierającej emeryturę lub rentę i będącej jednocześnie Międzynarodowych Pracownikiem (...) – przychody uzyskiwane w ramach umowy o pracę z(...) podlegają rozliczeniu na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r.o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin ( dalej zwaną: ustawa o zaopatrzeniu ), czy też nie.

W myśl art. 40 ust. 1 ww. ustawy w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, emerytura lub renta inwalidzka ulega zmniejszeniu na zasadach określonych

w przepisach art. 104 ust. 1a-6, ust. 8 pkt 1 i 2 oraz ust. 9 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie więcej jednak niż o 25% wysokości tej emerytury lub renty inwalidzkiej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. W razie osiągania przychodu, określonego w ust. 1, w kwocie przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, kwota emerytury lub renty inwalidzkiej ulega zmniejszeniu o 25% jej wysokości (art. 40 ust. 3

ww. ustawy).

Wyżej cytowany przepis normuje przesłankę nakazującą zmniejszenie świadczenia, którą to przesłanką jest „osiąganie przychodu

z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego” ( co ma zastosowanie również do osób osiągających przychód z tytułu działalności wykonywanej za granicą ).

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż kluczowym jest rozważenie, czy przychód z zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zawartej na podstawie umowy (...) stanowi „przychód z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego” w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

W przeciwieństwie do ustawy o emeryturach i rentach z Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin nie ma definicji „działalności podlegającej ubezpieczeniu społecznemu”. Jednak z brzmienia przytoczonego wyżej art. 40 ust. 1 jednoznacznie wynika, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy dany świadczeniobiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, lecz fakt, że przychody uzyskiwane są z działalności objętej obowiązkiem ubezpieczenia ( czyli z takiej działalności, która zgodnie z polskimi przepisami, zostałaby objęta obowiązkowym ubezpieczeniem ).

Bez znaczenia pozostaje to, czy ubezpieczony podlega, czy też nie podlega polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych – wystarczy, aby przychód uzyskiwany był z takiej działalności, która w myśl polskim przepisom ubezpieczeniowym podlegałaby obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

Ustawą regulującą kwestią podlegania ubezpieczeniu społecznemu jest ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, która w art. 6 ust. 1 pkt 1 stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 przytaczanej przez strony umowy uzupełniającej :

1. Dowództwo (...) może podejmować bezpośrednie działania w celu zatrudnienia Międzynarodowych Pracowników (...), przy czym:

a. Zasady i warunki takiego zatrudnienia regulowane są wyłącznie przez właściwe przepisy (...), włączając w to postanowienia umowy o pracę. Spory dotyczące takiego zatrudnienia będą rozpatrywane przez odpowiednie władze (...) wyłącznie zgodnie z zatwierdzonymi przez Radę (...)przepisami dotyczącymi personelu(...), bez prawa do odwołania się do polskich sądów, trybunałów, agencji lub podobnych forów.

b. Zgodnie z artykułem 7 ustęp 2 Protokołu(...) oraz przepisami dotyczącymi personelu (...), Międzynarodowi Pracownicy (...) są zwolnieni z wszelkich podatków, jak również składek na polskie świadczenia społeczne i emerytalne, które są pobierane od pensji lub wynagrodzenia wypłacanego z tytułu świadczenia przez nich pracy w charakterze Międzynarodowych Pracowników (...).

c. Możliwość przeniesienia praw emerytalnych lub dobrowolnego uczestnictwa w polskim programie emerytalnym przez Międzynarodowych Pracowników(...) może być ustanowiona zgodnie z przepisami (...) oraz na podstawie odpowiednich porozumień wykonawczych między wyznaczonymi władzami (...) a Rządem Rzeczypospolitej Polskiej.

Wspomniany już art. 40 ust. 1 w zakresie zasad, na jakich zmniejszane jest świadczenia odsyła do wymienionych ustępów art. 104 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń Społecznych, w tym ust. 1a – 6, co obejmuje ust. 2, w myśl którego „ za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 1, uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności, z uwzględnieniem ust. 3, który z kolei stanowi, że ust. 1 i 2 stosuje się również do emerytów i rencistów osiągający przychód z tytułu działalności wykonywanej za granicą.

Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, interpretacja przepisów zaprezentowana przez ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w obowiązujących w polskim systemie prawnym przepisach w zakresie przepisów dotyczących zmniejszania emerytury lub renty, nie przewidziano wyjątków dotyczących Międzynarodowych pracowników (...) . Trzeba też podkreślić, iż biorąc pod uwagę umowy, w szczególności art. 13 umowy uzupełniającej – nie odnosi się on do kwestii związanych ze zmniejszaniem świadczeń wypłacanych w ramach polskiego sytemu ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie treść przytoczonego artykułu, zwłaszcza ust. 1 pkt 1b pozwala twierdzić, iż podpisujące ją strony były w pełni świadome, że w przypadku braku innych regulacji przychód z umowy o pracę zawartej z (...) podlegałby składce na ubezpieczenie społeczne. Byłby to zatem „przychód z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego” w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Przytoczone wyżej przepisy, zwłaszcza art. 104 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS uzasadnia twierdzenie, że w kwestii podstaw do zmniejszenia świadczenia nie ma znaczenia, że dana osoba nie podlega polskiemu ubezpieczeniu społecznemu – taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku osoby osiągającej przychód z tytułu działalności wykonywanej za granicą, a której przychód jest uwzględniany w kwestii zmniejszenia świadczenia.

Należy też wskazać na najnowsze orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 16.04.2025r. ( II USKP 157/23 ), na które powołał się także organ rentowy, a w którym Sąd Najwyższy stwierdził „ … należy zgodzić się ze skarżącym organem, że okoliczność podlegania autonomicznemu systemowi ubezpieczenia emerytalnego (...) jest irrelewantna wobec zasad zmniejszania emerytury lub renty w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Przepis art. 40 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej nie wymaga, by objęcie ubezpieczeniem społecznym było ograniczone do polskiego systemu. Należy wręcz stwierdzić, że każde zatrudnienie pracownicze jest "działalnością podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego" w rozumieniu art. 104 ust. 2 ustawy emerytalnej (oraz przepisów odsyłających do tego pojęcia), nawet jeżeli byłoby zwolnione z podlegania jakiemukolwiek systemowi zabezpieczenia społecznego”.

Mając na względzie powyższe, należało uznać , że podjęte przez organ rentowy działania były zasadne, dlatego też Sąd działając na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. wniesione odwołanie oddalił.

O kosztach orzeczono w myśl art. 98 k.p.c.

Sędzia Karolina Chudzinska