V AGa 138/22

Sygn. akt V AGa 138/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 listopada 2022 r.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku - V Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący SSA Wiesław Łukaszewski

Protokolant sekretarz sądowy Adrian Jastak

po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2022 r. w Gdańsku

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.

przeciwko Zarządcy masy sanacyjnej (...)Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji w G.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku

z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt IX GC 834/19

I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a) w punkcie I . (pierwszym) oddala powództwo;

b) w punkcie II. (drugim) oddala powództwo;

c) w punkcie IV. (czwartym) w ten sposób, że zasądza od powoda na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji w G. kwotę 5.417 zł (słownie: pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

II. zasądza od powoda na rzecz (...)Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji w G. kwotę 4.050 zł (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 listopada 2022 r. do dnia zapłaty.

SSA Wiesław Łukaszewski

Sygn. akt V AGa 138/22

Powód (...) sp. z o.o. w K. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...)S.A. w G. kwoty 92.385,13 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonych od dat i kwot podanych w petitum pozwu. Ponadto powód domagał się zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz kwoty w wysokości 4.181,84 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, na którą składała się równowartość 40 euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne oraz o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. Uzasadniając żądanie pozwu powód wskazał, że w dniu 21.03.2016 r. zawarł jako wynajmującym z (...) s.a. (najemca) umowę najmu na okres 5 lat, której przedmiotem był lokal o powierzchni 690 m ( 2) położony w Centrum Handlowym w miejscowości M. przy ul. (...). Pozwany jako najemca zobowiązał się do zapłaty na rzecz powoda:

⚫

miesięcznego czynszu w wysokości równowartości w złotych polskich kwoty 10 euro netto za każdy metr kwadratowy wynajmowanej powierzchni wraz z należnym podatkiem Vat, który ulegał corocznej waloryzacji,

⚫

pokrycia kosztów mediów,

⚫

miesięcznej zryczałtowanej opłaty eksploatacyjnej na pokrycie kosztów i wydatków związanych z funkcjonowaniem i utrzymaniem całej nieruchomości, w tym przedmiotu najmu- ustalonej w wysokości 4 zł netto za metr kwadratowy powierzchni użytkowej przedmiotu najmu.

Powód podkreślał, że wedle zamierzenia stron, pozwany nie był docelowym najemcą przedmiotowych powierzchni, bowiem umowa najmu miała na celu doprowadzenie do komercjalizacji powstałej powierzchni handlowo-usługowej, wobec czego strony w dniu 31.03.2016 r. zawarły porozumienie co do umowy sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, na mocy której uzgodniono, że po zakończeniu komercjalizacji Centrum Handlowego w M. zostanie zawarta umowa najmu powierzchni 690 m 2, w oparciu o którą pozwany do czasu rozpoczęcia przez docelowych najemców działalności i płacenia przez nich czynszu najmu za tę powierzchnie będzie płacił na rzecz powoda ustalony w umowie najmu czynsz. W dniu, w którym docelowi najemcy mieli rozpocząć płacić czynsz na rzecz powoda, umowa najmu z pozwanym miała wygasnąć. Ponadto w przypadku gdy działalność prowadzona przez docelowych najemców będzie dotyczyła tylko części powierzchni opisanej w porozumieniu, za pozostałą część czynszu najmu miał płacić pozwany do czasu, kiedy poziom wpływów z czynszu nie będzie wynosić co najmniej tyle, ile zobowiązany jest płacić pozwany na podstawie umowy najmu, nie dłużej niż do końca 5-letniego okresu trwania stosunku najmu. Czynsz ulegał proporcjonalnemu zmniejszeniu odpowiednio do powierzchni wynajmowanych na rzecz najemców docelowych. W wykonaniu powyższego celu powód jako wynajmujący zawarł z podmiotami trzecimi jako docelowymi najemcami umowy najmu.

Powód pozwem dochodził: czynszu najmu, należności za opłaty eksploatacyjne, naprawy instalacji elektrycznej, opłat za media i sprzątanie terenu. Z kolei faktura Vat nr (...) na kwotę 12.300 zł została wystawiona w związku z wykonywanymi przez powoda pracami zastępczymi, sprzątaniem terenu i utylizacją gruzu do których zobowiązany był pozwany, jednak powód wykonał je w trybie wykonawstwa zastępczego.

W dniu 04.07.2019 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku wydał (...) nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.

Zarządca masy sanacyjnej (...) S.A. prawidłowo w terminie wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości wniósł o oddalenie powództwa w całość oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że wobec (...) s.a. postanowieniem (...) otwarto postępowanie restrukturyzacyjne, a zarząd jej majątkiem powierzono zarządcy. Pozwany przyznał, że w dniu 21.03.2016 r. zawarto umowę najmu, zaprzeczał jednak, aby lokal objęty tym kontraktem został kiedykolwiek pozwanemu wydany, co miał potwierdzać również fakt, iż powód wydawał poszczególne części lokalu osobom trzecim na podstawie odrębnych umów najmu- gdyż zgodnie z porozumieniem: pozwany zobowiązał się płacić czynsz najmu na rzecz powoda do czasu rozpoczęcia działalności przez ostatecznych najemców, w poszczególnych częściach lokali, a gdy najemcy ci zaczęli płacić czynsz umowa najmu miała wygasnąć. Pozwany wskazał, że roszczenie powoda pozostawało bezzasadne, ponieważ wolą stron nie było nawiązanie stosunku najmu, a lokal i tak nie został wydany najemcy. Gwarancja dotycząca płatności czynszu przez pozwanego została udzielona A. K., a więc to on jest uprawniony z tego zastrzeżenia umownego. Porozumienie nie zmieniało nadto treści umowy najmu, gdyż strony obydwu umów pozostawały odmienne. Z mocy samego porozumienia powód nie może żądać od pozwanego zapłaty czynszu za pomieszczenie nie wydane pozwanemu, a które zostały wydane innym najemcom lub też, które stały w tym okresie puste. Pozwany z ostrożności procesowej podał, że uzgodnieniami pomiędzy stronami z porozumienia i umowy najmu nie mogła zostać objęta część lokalu wynajęta (...) s.a., która została zawarta przed umową najmu łączącą strony i porozumieniem. Pozwany wniósł zarzut przedawnienia roszczenia czynszu najmu za miesiąc maj i czerwiec 2016 r. Pozwany zakwestionował roszczenie z tytułu niedotrzymanej gwarancji i wykonawstwa zastępczego, która została udzielona stronie porozumienia-A. K., ponieważ powód nie był stroną i beneficjentem tego porozumienia. Ponadto powyższe roszczenia mogły być dochodzone dopiero wówczas, gdy powód zwrócił się z roszczeniami tytułem innej gwarancji do generalnego wykonawcy Parku Handlowego. Dopiero gdyby (...) sp. z o.o. nie wykonała swoich obowiązków w tytułu tej gwarancji, A. K. mógłby dochodzić roszczeń z tytułu gwarancji udzielonej przez pozwanego. Powód zaś nie dochodził roszczeń z tytułu gwarancji wobec (...). Sp. z o.o. W ocenie pozwanego powód nie wykazał, aby poniósł koszty wykonawstwa zastępczego. Ponadto pozostałe należności dochodzone pozwem również pozostawały nieuzasadnione bowiem pozwany na podstawie powyższych umów nie zobowiązał się do ich zapłaty.

Postanowieniem z dnia 10.02.2020 r. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 178 k.p.c., zaś postanowieniem z dnia 17.07.2020 r. podjął zawieszone postępowanie.

Postanowieniem z dnia 05.01.2021 r. Sąd postanowił prowadzić postępowanie z udziałem Zarządy masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji w G.. Postanowieniem z dnia 27.04.2021 r. Sąd I instancji odmówił odrzucenia pozwu.

Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 maja 2021r., sygn. akt IX GC 834/19 orzekł, że:

I. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 62 559,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot:

*

3.062,29 zł. od dnia 03 czerwca 2016 r. do dnia zapłaty,

*

20.845,19 zł. od dnia 06 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty,

*

3.130,39 zł. od dnia 06 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty,

*

1.736,85 zł. od dnia 06 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty,

*

12.009,45 zł. od dnia 06 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty,

*

3.108,17 zł. od dnia 16 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty,

*

3.110,14 zł. od dnia 16 września 2016 r. do dnia zapłaty,

*

3.068,98 zł. od dnia 21 października 2016 r. do dnia zapłaty,

*

3.081,40 zł. od dnia 17 listopada 2016 r. do dnia zapłaty,

*

3.176,12 zł. od dnia 16 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty,

*

3.146,07 zł. od dnia 17 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty,

*

3.084,66 zł. od dnia 16 lutego 2017 r. do dnia zapłaty;

II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.184,84 zł tytułem kosztów odzyskania należności;

III. oddala powództwo w pozostałym zakresie;

IV. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4 594,10 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Orzeczenie to oparł na ustaleniach faktycznych i rozważanych prawnych opisanych w jego pisemnym uzasadnieniu.

Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanego o uzupełnienie cytowanego wyżej wyroku. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazał, że pozwany w dniu 1 czerwca 2021 roku wniósł o uzupełnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie w dniu 21 maja 2021 roku poprzez rozstrzygniecie merytoryczne żądania pozwu zgłoszonego wobec spółki (...) S.A. w restrukturyzacji oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powstałych pomiędzy powodem a pozwanym (...) S.A. We wniosku pozwany wskazał, że w dniu 22 maja 2019 roku (...) Sp. z o.o. wniosła o zasądzenie na jego rzecz od spółki (...) SA kwoty 92.385,13 zł wraz z odsetkami i kosztami. W toku procesu pozwany wniósł zarzut braku legitymacji procesowej do występowania w niniejszym procesie w charakterze pozwanego z uwagi na otwarcie wobec niego przed wytoczeniem powództwa postępowania restrukturyzacyjnego. Następnie postanowieniem z dnia 5 stycznia 2021 roku Sąd postanowił prowadzić postępowanie z udzielam zarządcy masy sanacyjnej (...) SA w restrukturyzacji. Jednocześnie nie zostało wydane żadne orzeczenie, które zwalniałoby z udziału w sprawie w charakterze pozwanego spółkę (...) SA w restrukturyzacji. Wobec tego orzeczenie kończące postępowanie powinno obejmować swoim zakresem również rozstrzygnięcie sporu zwisłego pomiędzy (...) Sp. z o.o. a (...) SA w restrukturyzacji. Wyrok natomiast nie obejmuje rozstrzygnięcia w tym zakresie.

W ocenie Sądu Okręgowego w sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku pozwanego, bowiem Sąd w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 5 stycznia 2021 roku dał wyraz temu z udziałem jakiego podmiotu prowadzi postępowanie, natomiast prawomocnym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2021 roku odmówił odrzucenia pozwu.

Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany zarządca masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji w G. zaskarżając go w części obejmującej zasądzenie na rzecz powoda kwoty 62.559,72 złotych wraz z odsetkami oraz kosztów odzyskiwania należności i kosztów procesu, tj. w pkt. I, II i IV wyroku. Zaskarżonemu orzeczeniu, w oparciu o art. 368 § 1 pkt 2) k.p.c. zarzucił:

1. w oparciu o art. 379 pkt 5 k.p.c. nieważność postępowania z uwagi na pozbawienie pozwanego możliwości obrony jego praw;

2. mające wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 325 k.p.c. będące skutkiem naruszenia prawa materialnego, o którym mowa poniżej w pkt. 2. ppkt. 2) i 4,) poprzez nieprawidłowe sformułowanie sentencji wyroku w części obejmującej rozstrzygnięcie o żądaniach stron - w zakresie pkt. I, II i IV tego rozstrzygnięcia, poprzez wydanie rozstrzygnięcia przeciwko Zarządcy Masy Sanacyjnej (...) S.A w restrukturyzacji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to jako podmiot powinno wskazywać spółkę (...) S.A w restrukturyzacji, gdyż to ta spółka jest podmiotem praw i obowiązków objętych rozstrzygnięciem oraz stroną procesu w znaczeniu materialnym,

2) prowadzenie postępowania przeciwko Zarządcy Masy Sanacyjnej (...)S.A w restrukturyzacji w sytuacji, gdy podmiot ten nie został przez powoda wskazany jako strona pozwana w treści pozwu, jak również w toku procesu nie został wezwany do udziału w sprawie w charakterze pozwanego, co skutkowało wydaniem wyroku przeciwko podmiotowi, który nie występował w niniejszym procesie w charakterze pozwanego,

3) art. 194 § 1 i 2 kpc poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i zaniechanie wezwania do udziału w sprawie Zarządcy Masy Sanacyjnej (...) S.A w restrukturyzacji mimo podniesionego przez pozwanego zarzutu braku legitymacji biernej po stronie (...) S.A w restrukturyzacji i złożonego przez stronę powodową wniosku o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Zarządcy Masy Sanacyjnej (...) S.A w restrukturyzacji, co skutkowało wydaniem orzeczenia przeciwko podmiotowi, który nie był stroną procesu z uwagi na brak wezwania go do udziału w sprawie w charakterze pozwanego;

4) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez:

-

danie wiary zeznaniom świadka E. K., w zakresie, w jakim zeznania te są sprzeczne z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym w szczególności w zakresie w jakim świadek ten zeznał, że lokal znajdował się w posiadaniu spółki (...) S.A. jeszcze przed zawarciem umowy sprzedaży udziałów jak i po jej zawarciu, podczas gdy jak wprost wynika z umowy najmu z dnia 21 marca 2016 roku w dacie jej zawarcia przedmiot najmu nie znajdował się w posiadaniu spółki (...) S.A, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem przez sąd, że lokal ten został wydany pozwanej spółce, mimo braku dokumentacji potwierdzającej ten fakt wskazanej w umowie najmu, jak również, że po stronie spółki powstało zobowiązanie do regulowania czynszu najmu i pozostałych opłat przewidzianych w umowie najmu,

-

sprzeczną z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a przy tym nielogiczną i dowolną ocenę, że po stronie pozwanego powstał obowiązek zapłaty czynszu najmu i opłat związanych z użytkowaniem lokalu w sytuacji, gdy jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powód nigdy nie wydał pozwanemu lokalu objętego umową najmu z dnia 21 marca 2016 roku a pozwany nigdy lokalu nie posiadał,

-

sprzeczne z treścią zawartej pomiędzy stronami umowy najmu z dnia 21 marca 2016 roku ustalenie, że dla powstania obowiązku zapłaty czynszu najmu i pozostałych opłat przewidzianych w umowie nie było konieczne wydanie przez powoda pozwanemu najmowanego lokalu w sytuacji, gdy strony w umowie uzależniły powstanie tego obowiązku od protokolarnego wydania lokalu pozwanemu, zaś wysokość należności związanych z użytkowaniem tak przekazanego pozwanemu lokalu, od jego powierzchni ustalonej przez geodetę w dacie przekazywania pozwanemu lokalu, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, że pozwany jest zobowiązany do zapłaty na rzecz powoda czynszu najmu i pozostałych opłat z nim związanych,

-

sprzeczną z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oceną, że powód udowodnił swoje roszczenie zarówno co do zasady jak i wysokości w sytuacji, gdy jak wprost wynika z treści łączącej powoda ze spółką (...) S.A. umowy obowiązek zapłaty czynszu najmu i opłaty eksploatacyjnej powstawał w dacie protokolarnego wydania lokalu, zaś jego wysokość była uzależniona od powierzchni lokalu przekazanej pozwanemu, która miała zostać ustalona przez strony w dacie przekazania lokalu pozwanemu;

-

całkowicie dowolnym ustaleniu, że pozwany korzystał z lokalu, co miało się przejawiać w poszukiwaniu najemców dla powierzchni użytkowej wynajętej przez pozwanego, okazywaniem lokalu potencjalnym najemcom i przeprowadzaniem w lokalu prac adaptacyjnych, które to ustalenia:

•

nie znajdują potwierdzenia w żadnym przeprowadzonym w sprawie środku dowodowym,

•

są sprzeczne z treścią zawartej pomiędzy stronami umowy najmu z dnia 21 marca 2016 roku, z której wprost wynika, że lokal miał zostać wydany pozwanemu w celu prowadzenia przez niego w tym lokalu działalności handlowo-usługowej,

•

są sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, z którego wprost wynika, że to powód jako właściciel przez cały czas znajdował się w posiadaniu nieruchomości obejmującej centrum handlowe położone w M. przy ul. (...), w tym w szczególności prowadził proces budowlany związany z budową centrum, zawierał umowy najmu powierzchni handlowej w tej nieruchomości (która rzekomo miała zostać oddana w najem pozwanemu) z najemcami, na mocy których wydawał im najmowane lokale,

co skutkowało błędnym uznaniem, że strony wykonywały zawartą umowę najmu i po stronie pozwanego powstał obowiązek zapłaty czynszu najmu.

3. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 311 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 814 z późn. zm.) (dalej: PrRest) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w przypadku wszczęcia postępowania przeciwko dłużnikowi, po dniu otwarcia w stosunku do niego postępowania sanacyjnego zarządca masy sanacyjnej automatycznie jest stroną takiego procesu, w sytuacji gdy z przepisu tego wprost wynika, że aby zarządca był stroną procesu postępowanie powinno zostać wszczęte przeciwko niemu, co skutkowało prowadzeniem postępowania z udziałem zarządcy, który nie został zaangażowany w spór w charakterze pozwanego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami;

2) art. 311 ust. 1 w zw. z art. 53 PrRest poprzez wydanie wyroku przeciwko Zarządcy Masy Sanacyjnej (...) S.A w restrukturyzacji, nie zaś przeciwko (...)w restrukturyzacji w sytuacji, gdy zarządca masy sanacyjnej jest stroną postępowania jedynie w znaczeniu formalnym, zaś w znaczeniu materialnym stroną postępowania pozostaje dłużnik, a co za tym idzie wyrok powinien zostać wydany wobec dłużnika, nie zaś zarządcy masy sanacyjnej;

3) art. 206 ust. 3 w zw. z art. 455 ust. 1 i w zw. z art. 289 ust 1 i art. 235 ust. 1 PrRest poprzez ich niezastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy i pominięcie, że otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego jest skuteczne wobec osób trzecich od dnia obwieszczenia, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że powód wnosząc pozew w niniejszej sprawie nie miał wiedzy o otwarciu w stosunku do spółki (...) S.A. w restrukturyzacji postępowania sanacyjnego i w efekcie mógł on skierować pozew przeciwko dłużnikowi, zamiast wyłącznie legitymowanemu do działania w procesie zarządcy masy sanacyjnej;

4) art. 66 ust. 1 w zw. z art. 53 PrRest poprzez jego błędne niezastosowanie i skutkujące uznaniem, że możliwe jest wyeliminowanie z procesu spółki (...) S.A w restrukturyzacji i zastąpienie jej Zarządcą Masy Sanacyjnej (...) S.A w restrukturyzacji w drodze postanowienia o dalszym prowadzeniu sprawy z udziałem Zarządcy w sytuacji, gdy spółka z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego nie utraciła zdolności sądowej i zdolności do czynności prawnych, w efekcie czego może ona być stroną postępowania i nie następuje jej automatyczne zastąpienie Zarządcą Masy Sanacyjnej (...)S.A w restrukturyzacji, a co za tym idzie nie jest możliwe dalsze prowadzenie postępowania z udziałem Zarządcy bez jego formalnego wezwania do udziału w sprawie, zaś dla wyeliminowania z procesu dłużnej spółki konieczne jest jej formalne zwolnienie z dalszego udziału w sprawie;

5) art. 15 ust. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że powód prawidłowo dokonał pozwania spółki (...) S.A. nie zaś Zarządcy Masy Sanacyjnej spółki (...) S.A w restrukturyzacji z uwagi na rozbieżność pomiędzy obwieszczeniem o otwarciu postępowania sanacyjnego, a treścią wpisu w rejestrze przedsiębiorców KRS, w sytuacji gdy jak wprost wynika z tego przepisu znajduje on zastosowanie wyłącznie w sytuacji istnienia rozbieżności pomiędzy ogłoszeniem w MSiG wymaganym przez przepisy ustawy o KRS, a treścią wpisu dokonanego w wyniku rozpoznania wniosku, w związku z rozpoznawaniem którego dokonano ogłoszenia w MSiG;

6) art. 118 w zw. z art. 123 § 1 pkt 3) k.c. poprzez ich niezastosowanie i nierozpoznanie zgłoszonego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczeń powoda z uwagi na ewentualne zawiśnięcie sporu pomiędzy powodem, a Zarządcą Masy Sanacyjnej (...) S.A w dniu 5 stycznia 2021 roku, tj. w dacie postanowienia o prowadzeniu sprawy z udziałem Zarządcy Masy Sanacyjnej (...) S.A w restrukturyzacji;

Mając powyższe na względzie wniósł o:

1. rozpoznanie, w oparciu o art. 380 k.p.c. postanowienia sądu I instancji z dnia 5 stycznia 2021 roku, którym to sąd postanowił o dalszym prowadzeniu sprawy z udziałem Zarządy Masy Sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji;

a także,

2. zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości,

3. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje według norm przepisanych,

w razie zaś nieuwzględniania powyższego wniosku:

4. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Pismem z dnia 5 lipca 2021 r. apelujący sprostował błędną kwotę wartości przedmiotu zaskarżenia i podał, że wynosi ona 66.745 zł.

Powód w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu między innymi wskazał, że pismem z dnia 2o listopada 2020 r. dokonał sprostowania oznaczenie strony pozwanej i wskazał zarządcę masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji, który brał aktywny udział w postępowaniu.

Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2022 r. Sąd Apelacyjny wezwał pełnomocników stron do uzupełnienia następujących braków ich pełnomocnictw:

1. Pełnomocnika powoda adw. M. A. do: przedstawienia pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania powoda również w sprawie przeciwko Zarządcy masy sanacyjnej (...) Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji z siedzibą w G. oraz do zatwierdzenia przez powoda czynności dokonanych w jego imieniu w sprawie przeciwko temu pozwanemu, w terminie 7 dni pod rygorem ich pominięcia. Zaznaczając jednocześnie, że pełnomocnictwo z dnia 16 maja 2019 r. na k. 15 akt udzielone zostało tylko w sprawie przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w G..

2. Pełnomocnika pozwanego Zarządcy masy sanacyjnej (...)Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji z siedzibą w G., który wniósł apelację tj. r. pr. K. K. do: przedstawienia pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania Zarządcy masy sanacyjnej (...) Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji z siedzibą w G. oraz do zatwierdzenia przez Zarządcę czynności dokonanych w jego imieniu w sprawie, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji oraz pominięcia pozostałych czynności procesowych. Zaznaczając, że pełnomocnictwo z dnia 10 stycznia 2019 r. na k. 180 akt udzielone zostało przez Zarządcę do reprezentowania spółki tj. (...) Spółki Akcyjnej w G., a nie Zarządcy.

3. Pełnomocników pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w G., tj. r. pr. A. G., która wniosła zażalenie i r. pr. K. K., który wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty z dnia 4 lipca 2019 r. do: przedstawienia pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania (...)Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji z siedzibą w G. udzielonego przez zarząd tej spółki oraz do zatwierdzenia przez pozwanego reprezentowanego przez zarząd spółki czynności dokonanych w jego imieniu w sprawie, zwłaszcza odpowiednio wniesionego sprzeciwu od nakazu zapłaty i zażalenia od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2021 r., w terminie 7 dni pod rygorem odpowiednio odrzucenia zażalenia i odrzucenia sprzeciwu oraz pominięcia pozostałych czynności procesowych dokonanych w imieniu pozwanego. Zaznaczając, że pełnomocnictwo z dnia 10 stycznia 2019 r. na k. 180 akt udzielone zostało przez Zarządcę do reprezentowania spółki tj. (...) Spółki Akcyjnej w G., a jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 stycznia 2018 r., II CSK 702/17 Syndyk masy upadłości nie jest umocowany do udzielania pełnomocnictw, w tym pełnomocnictw procesowych, w imieniu upadłego do reprezentacji upadłego. W ocenie Sądu Apelacyjnego judykat ten należy odpowiednio stosować do Zarządcy masy sanacyjnej.

W odpowiedzi pełnomocnicy nadesłali brakujące pełnomocnictwa wraz z zatwierdzeniem dokonanych przez nich czynności w odpowiednim zakresie zgodnie z zobowiązaniem Sądu.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt V AGa 102/21, V AGz 73/21 orzekł, że:

I. umarza postępowanie zażaleniowe;

II. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie punktów: I. (pierwszego), II. (drugiego) i IV. (czwartego), znosi postępowanie w sprawie w zakresie czynności dokonanych od dnia 5 stycznia 2020 r., przekazując sprawę Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, pozostawia temu Sądowi rozstrzygniecie o kosztach postępowania apelacyjnego i zażaleniowego.

Powód wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego na powyższy wyrok w części co do punktu II.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 maja 2022 r., sygn. akt III CZ 196/22 uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt V AGa 102/21 w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II i pozostawił orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny zważył, że:

Jak wynika z motywów Sądu Najwyższego zawartych w uzasadnieniu cytowanego wyżej postanowienia uchybienie procesowe jakiego dopuścił się Sąd Okręgowy w toku rozpoznania przedmiotowej sprawy nie skutkowało nieważnością postępowania, ponieważ pozwany faktycznie brał udział w postępowaniu, bowiem z własnej woli wnosząc sprzeciw wobec nakazu zapłaty zajął stanowisko w sprawie i dlatego zdaniem Sądu Najwyższego nie można mówić o pozbawieniu go możliwości obrony jego praw z uwagi na brak wydania przez Sąd Okręgowy formalnego postanowienia na podstawie art. 194 § 1 kpc o wezwaniu pozwanego do wzięcia udziału w sprawie, uchybienie to nie skutkuje również nierozpoznaniem istoty sprawy.

Zatem ze względów celowościowych należy dopuścić, że skoro pozwany otrzymał faktycznie odpis pisma (pozwu) i godząc się z uchybieniem procesowym zawartym w pozwie w zakresie błędnego oznaczenia pozwanego, postanowił jednak (własną decyzją) wdać się w spór, co do meritum żądania i dalej brał udział w postępowaniu, to nie doszło w takiej sytuacji do pozbawienia faktycznie pozwanego zarządcy masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji prawa do obrony (volenti non fit iniuria).

Sąd Najwyższy na str. 11 uzasadnienia postanowienia z dnia 27 maja 2022 r. wskazał, że wydanie przez Sąd Okręgowy postanowienia z dnia 5 stycznia 2021 r. „czyniło jasną i wyraźną kwestię, przeciwko jakiemu podmiotowi jest prowadzony proces”.

Ponadto Sąd Najwyższy uznał, że pozwany „wyraźnie zamanifestował wdanie się w spór wskutek wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego przeciwko (...)S.A. w G.”.

Brak wydania przez Sąd Okręgowy formalnego postanowienia na podstawie art. 194 § 1 kpc skutkuje jednak dalszymi konsekwencjami procesowymi, które nie były przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w cytowanym postanowieniu.

Zgodnie bowiem z art. 198 § 1 kpc wezwanie do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanego, dokonane przez sąd zgodnie z artykułami poprzedzającymi (m. in. art. 194 § 1 kc), zastępuje pozwanie. Chodzi o moment wydania, a nie doręczenia odpisu pozwu podmiotowi dopozwanemu. Nie ma wątpliwości, że w sytuacji, gdy wezwanie do udziału w sprawie następuje na wniosek pozwanego lub przez sąd z urzędu, wszystkie skutki, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa (zarówno procesowe, jak i materialne), następują z chwilą wydania przez sąd stosownego postanowienia. Podobną regułę należy przyjąć w przypadku wniosku powoda (postanowienia SN: z 4.11.1969 r., I PZ 45/69, LEX nr 6608; z 10.11.1970 r., II CZ 139/70, OSPiKA 1971/10, poz. 178). Wątpliwość budzi natomiast, czy w przypadku wniosku powoda dotyczy to również przerwy biegu przedawnienia. Artykuł 123 k.c. stanowi bowiem, że do przerwy biegu terminu przedawnienia dochodzi przez każdą czynność dokonaną przed sądem w celu bezpośredniego dochodzenia roszczeń. Można bronić tezy, że art. 198 § 1 kpc jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 123 k.c. Ponieważ jednak w art. 123 k.c. jest mowa o każdej czynności, a nie tylko o czynności wniesienia pozwu, poprawne wydaje się stanowisko, że w przypadku, gdy wezwanie do udziału w sprawie następuje na wniosek powoda, do przerwy biegu terminu przedawnienia dochodzi z momentem złożenia wniosku. (tak Manowska Małgorzata (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16)). Natomiast osoba dopozwana staje się pozwanym zawsze z chwilą wydania postanowienia sądu.

Wezwanie, o którym mowa w art. 198 k.p.c. i które wywiera skutki pozwania, a więc wytoczenia powództwa w stosunku do tej osoby, następuje z chwilą wydania przez sąd postanowienia w tym przedmiocie. Nie ma ono mocy wstecznej. (tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2012 r., V CSK 371/11). Skutki doręczenia odpisu pozwu przy wezwaniu strony pozwanej następują co do zasady z chwilą doręczenia osobie trzeciej postanowienia o wezwaniu wraz z odpisem pozwu (wyrok SN z 22.05.1980 r., II CR 131/80, OSNCP 1980/11, poz. 223).

Jednak w przedmiotowej sprawie pozwany odpis pozwu otrzymał z Sądu I instancji przed wydaniem postanowienia z dnia 5 stycznia 2021 r. wraz z doręczeniem nakazu zapłaty wydanego przeciwko (...) SA (k. 172) zgodnie z dowodem doręczenia w dniu 29 sierpnia 2019 r. (tak k. 175). W odpowiedzi wnosząc w dniu 11 września 2019 r. sprzeciw wdał się w spór informując o otwarciu wobec pierwotnego pozwanego niemal rok wcześniej postępowania restrukturyzacyjnego i ustanowieniu zarządcy masy sanacyjnej. W dalszych pismach procesowych strony jako pozwanego oznaczały zgodnie zarządcę masy sanacyjnej (...) SA w restrukturyzacji. Natomiast Sąd I instancji w postanowieniu z dnia 10 lutego 2020 r. na k. 273 i w postanowieniu z dnia 17 lipca 2020 r. na k. 286 dalej oznaczał pozwanego tak jak wskazano w pozwie jako (...) SA. Tak też było w protokole rozprawy z dnia 2 listopada 2020 r. na k. 302, kiedy pozwany wniósł o odrzucenie pozwu. Następnie w piśmie z dnia 9 listopada 2020 r. na k. 308 i n. pozwany podtrzymał wniosek o odrzucenie pozwu i dodatkowo domagał się oddalenia powództwa z powodu braku legitymacji biernej.

W tej sytuacji powód w piśmie z dnia 20 listopada 2020 r. na k. 311 i n. sprecyzował oznaczenie pozwanego i złożył wniosek o dopozwanie pozwanego na podstawie art. 194 § 1 kpc.

W konsekwencji Sąd Okręgowy wydał postanowienie z dnia 5 stycznia 2021 r. na k. 359 cytowane wyżej. Jednak dalej w protokole rozprawy z dnia 9 lutego 2021 r. na k. 378 Sąd błędnie oznaczył pozwanego.

Reasumując w przedmiotowej sprawie jak przyjął Sąd Najwyższy w cytowanym wyżej postanowieniu z dnia 27 maja 2022 r., dopiero postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 5 stycznia 2021 r. o prowadzeniu postępowania z udziałem zarządcy masy sanacyjnej (...) SA w restrukturyzacji jako wydane w następstwie wniosku powoda z dnia 20 listopada 2020 r. na k. 311 i n. o dopozwanie na podstawie art. 194 § 1 kpc, stanowiło decyzję o faktycznym wprowadzeniu pozwanego zarządcy masy sanacyjnej (...)S.A. w restrukturyzacji do procesu. Dopiero od tego momentu w związku z zarzutami pozwanego na rozprawie w dniu 2 listopada 2020 r. i w piśmie z dnia 9 listopada 2020 r. na k. 308, stało się bowiem jasne i klarowne kto jest pozwanym na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy. Dlatego postanowienie to faktycznie w przedmiotowej sprawie spełnia rolę postanowienia wydanego na podstawie art. 194 § 1 kpc ze wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z tego przepisu w tym również wskazanymi w dyspozycji przepisu art. 198 kpc.

Powyższe rozważania były koniecznym wstępem do rozpoznania podniesionego w apelacji zarzutu przedawnienia, który został wcześniej podniesiony przed Sądem I instancji na ostatniej rozprawie przez pozwanego (tak w protokole na k. 449, nagranie 00:54:03). Ponadto już w sprzeciwie pozwany podnosił zarzut przedawnienia co do należności za miesiące maj i czerwiec 2016 r. stwierdzone fakturami nr (...) i (...) (tak. k. 178 verte).

Nie było sporne, że roszczenia pozwu powód wywodził z umowy najmu, są to czynsz i inne związane z najmem roszczenia jak refundacja kosztów mediów i opłat eksploatacyjnych.

Jak wynika z przepisu art. 118 kc Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

W przedmiotowej sprawie roszczenie powoda o zapłatę czynszu ma charakter okresowy, a pozostałe wnoszone przez niego roszczenia niewątpliwie są związane z prowadzoną przez powoda działalnością gospodarczą i dlatego ma tu zastosowanie 3 letni termin przedawnienia.

Zdaniem Sądu do roszczeń powoda w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania roczny termin przedawnienia na podstawie przepisu art. 677 § 1 kc w zw. z art. 680 kc, gdyż nie domaga się on od pozwanego naprawienia szkody z powodu uszkodzenia lub pogorszenia rzeczy.

W tej sytuacji należy zważyć, że przepis art. 118 kc w aktualnym brzmieniu obowiązuje od dnia 9 lipca 2018 r. zgodnie z art. 8 Ustawy z 13.04.2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1104), która wprowadziła trzy istotne normy intertemporalne, tj.: 1) zgodnie z art. 5 ust. 1, do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia jej wejścia w życie nowe przepisy o przedawnieniu w niej określone; 2) zgodnie z art. 5 ust. 2, jeżeli zgodnie z ustawą termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. w przypadku, gdyby przedawnienie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie ustawy nastąpiło przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu); 3) art. 5 ust. 3 dotyczy roszczeń przysługujących konsumentowi, które powstały przed dniem wejścia w życie ustawy i w tym dniu jeszcze nie uległy przedawnieniu (do roszczeń takich zastosowanie będą miały dotychczasowe przepisy o terminach przedawnienia).

W ocenie Sądu do przedmiotowego stanu faktycznego ma zastosowanie druga z cytowanych wyżej norm interpretacyjnych – art. 5 ust. 2 ustawy z 13.04.2018 r. bowiem bieg terminu przedawnienia należności zasądzonych w punkcie I. zaskarżonego wyroku rozpoczął się od dnia 3 czerwca 2016 r. do 16 lutego 2017 r. powód nie kwestionował tego ustalenia, a pozwany w apelacji również nie wniósł w tym zakresie zarzutów. W konsekwencji termin 3 lat przedawnienia roszczeń wymagalnych w 2016 r. upłynął najpóźniej w dniu 31 grudnia 2019 r. uwzględniając dla uproszczenia rozważań aktualnie obowiązującą treść art. 118 kc, zatem przed złożeniem przez powoda w piśmie z dnia 9 listopada 2020 r. na k. 308 akt wniosku o dopozwanie pozwanego na podstawie art. 194 § 1 kc, który jak była o tym powyżej mowa był tą czynnością procesową powoda zmierzającą bezpośrednio do dochodzenia roszczeń wobec pozwanego, która przerwała bieg terminu przedawnienia w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 1) kc.

Nie można uznać, że wniesienie pozwu przeciwko (...) S.A., czyli podmiotowi, który nie posiadał legitymacji biernej, o czym szerzej była mowa w uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny w Gdańsku z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt V AGa 102/21, V AGz 73/21, czego nie zakwestionował Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 maja 2022 r., sygn. III CZ 196/22 – skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia wobec pozwanego zarządcy masy sanacyjnej (...) SA. w restrukturyzacji.

Dla przypomnienia wskazać należy, że z mocy art. 311 ust. 1 p.r. dłużnik nie ma uprawnienia do występowania w postępowaniu dotyczącym masy sanacyjnej w charakterze strony w znaczeniu procesowym, co oznacza, że nie ma legitymacji procesowej. Legitymacja ta, rozumiana jako uprawnienie do wystąpienia w postępowaniu, w którym roszczenie procesowe dotyczy masy sanacyjnej, przysługuje wyłącznie zarządcy. Podstawą tej legitymacji jest omówione wyżej podstawienie procesowe, którego źródłem jest art. 311 ust. 1 p.r. Legitymacja procesowa zarządcy ma charakter materialnoprawny (tak P. Feliga, Stanowisko ..., s. 163), co oznacza, że stwierdzenie jej braku prowadzić będzie do oddalenia powództwa. Jest to jednak oddalenie, które następuje bez rozstrzygnięcia o zasadności roszczenia procesowego, gdyż legitymacja nie jest uznawana za przesłankę zasadności powództwa.

Zarządca jako organ postępowania restrukturyzacyjnego nie posiada samoistnej zdolności sądowej ani procesowej, gdyż żaden przepis prawa mu jej nie przyznaje (P. Feliga, Stanowisko ..., s. 139–150), dlatego dłużnik pozostaje stroną tych postępowań w znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast cytowany przepis art. 311 ust. 1 p.r. zakłada bezwzględne podstawienie zarządcy w miejsce upadłego w postępowaniach sądowych i administracyjnych dotyczących masy upadłości. Ogłoszenie upadłości wywołuje ipso iure skutek procesowy w postaci utraty legitymacji procesowej dłużnika w odniesieniu do postępowań dotyczących masy upadłości. Reguła ta dotyczy zarówno postępowań wszczętych przed otwarciem sanacji, jak i postępowań wszczętych po jej otwarciu. (odpowiednie zastosowanie ma tu pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 stycznia 2009 r. III CSK 244/08)

Reasumując należności wymagalne w 2016 r. w kwocie łącznej 56.328,98 zł uległy przedawnieniu, a pozwany skutecznie uchylił się od obowiązku ich zapłaty podnosząc zarzut przedawnienia na podstawie art. 117 kc.

Pozostają do rozważanie dwie kwoty: 3. 146,07 zł wymagalna od dnia 17 stycznia 2017 r. i 3.084,66 zł wymagalna od dnia 16 lutego 2017 r., łącznie w kwocie 6.230,73 zł. Stosując do obliczenia terminu ich przedawnienia aktualnie obowiązującą treść art. 118 kc upływa on bowiem dopiero w dniu 31 grudnia 2020 r.

Stosując natomiast do obliczenia tego terminu zgodnie z cytowaną wyżej drugą normą interpretacyjną z art. 5 ust. 2 ustawy z 13.04.2018 r. dotychczasową dyspozycję art. 118 kc obowiązującą do dnia 9 lipca 2018 r., który stanowił, że: Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Brak jest podstaw do przedłużenia terminu końcowego do końca roku kalendarzowego i dlatego upłynie on odpowiednio zgodnie z przepisem art. 112 kc w dniu 17 stycznia 2020 r. co do kwoty 3.146,07 zł i w dniu 16 lutego 2017 r. co do kwoty 3.084,66 zł. Niewątpliwie bieg terminów przedawnienia tych należności powoda rozpoczął bieg przed wejściem w żucie ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. bowiem jeszcze na początku 2017 r. i nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, dlatego przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

W konsekwencji również i te dwie należności w kwotach: 3.146,07 zł wymagalna od dnia 17 stycznia 2017 r. i 3.084,66 zł wymagalna od dnia 16 lutego 2017 r., łącznie w kwocie 6.230,73 zł uległy przedawnieniu.

Pozwany zatem skutecznie podniósł zarzut przedawnienia na podstawie art. 117 kc wobec całej należności zasądzonej zaskarżonym wyrokiem w jego punkcie I. i dlatego apelacja musiała doprowadzić do jego zmiany na podstawie art. 386 § 1 kpc poprzez oddalenie powództwa w całości.

Wbrew stanowisku powoda podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia nie było sprzeczne z art. 5 kc skoro pozwany już w sprzeciwie od nakazu zapłaty wskazał na fakt otwarcia wobec niego postępowania restrukturyzacyjnego postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2018 r. Najpóźniej w tym momencie powód dowiedział się o podstawach i potrzebie złożenia wniosku na podstawie art. 194 kc, który mógł spowodować przerwanie terminu przedawnienia. Przyznaje on również w apelacji, iż znał treść stosownego ogłoszenia w MSIG. Zatem to zaniechanie powoda miało wpływ na upływ tego terminu, a nie jakieś bliżej niesprecyzowane niezgodne z zasadami współżycia społecznego postępowanie pozwanego, który nie miał wpływu na długi termin dokonania wpisu przez Sąd rejestrowy do KRS.

W tej sytuacji bezpodstawne okazało się również żądanie zasądzenia kwoty 4.184,84 zł tytułem kosztów odzyskania należności wskazanej w punkcie II. zaskarżonego wyroku. Podstawą prawną jej zasądzenia były przepisy ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernemu opóźnieniu w transakcjach handlowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 935 ze zmianami). Przewidziane w art. 10 ust. 1 ustawy z 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych uprawnienie wierzyciela jest oderwane od spełnienia przez niego dodatkowych warunków poza tym, że spełnił on swoje świadczenie oraz nabył prawo do żądania odsetek. Jest to zatem uprawnienie akcesoryjne związane z przysługiwaniem wierzycielowi roszczeń o odsetki wynikających z transakcji handlowych zgodnie z postanowieniami cytowanej ustawy. W konsekwencji skoro roszczenia „główne” podlegało oddaleniu jako przedawnione, to nie może istnieć dalej i zostać uwzględnione roszczenie z nim związane w tym roszczenie o koszty odzyskania należności. Dlatego zaskarżony wyrok podlegał zmianie na podstawie art. 386 § 1 kpc również w punkcie II. poprzez oddalenie powództwa.

Powyższe skutkować musiało także zmianą orzeczenia o kosztach procesu w punkcie IV zaskarżonego wyroku bowiem powód przebrał postępowanie sądowe w całości i dlatego zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 kpc zobowiązany jest pokryć koszty poniesione przez pozwanego w kwocie 5417 zł obejmujące koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł i wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w kwocie 5.400 zł na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

O kosztach postępowania apelacyjnego również orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 kpc. Składały się na nie wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w kwocie 4.050 zł ustalone zgodnie z przepisami § 2 pkt 6) w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Pozwany nie poniósł kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym nie wniósł bowiem odpowiedzi na zażalenie i nie złożył wniosku o zasądzenie kosztów tego postępowania.

Przypomnieć należy, iż zarządca jako organ postępowania restrukturyzacyjnego nie posiada samoistnej zdolności sądowej ani procesowej, gdyż żaden przepis prawa mu jej nie przyznaje (P. Feliga, Stanowisko ..., s. 139–150), dlatego dłużnik pozostaje stroną tych postępowań w znaczeniu materialnoprawnym. Dochodzone świadczenie powinno jednak być zasądzone od dłużnika lub na rzecz dłużnika (taki pogląd wyraził SN w wyroku z dnia 7 października 2004 r., IV CK 86/04, Biul. SN 2005, nr 2, poz. 15, oraz w postanowieniu z dnia 21 lipca 2011 r., V CZ 37/11, LEX nr 898281). Od chwili wezwania zarządcy do udziału w sprawie zarządca bowiem prowadzi postępowanie w imieniu własnym, ale na rzecz dłużnika.

SSA Wiesław Łukaszewski