Orzecznik
Wróć do wyników
WYROK

II AKa 93/25

Sąd Apelacyjny w Gdańsku · II Wydział Karny · 30 kwietnia 2025

Pobierz PDF
Data orzeczenia
30 kwietnia 2025
Data publikacji
3 marca 2026
Sąd / organ
Sąd Apelacyjny w Gdańsku — II Wydział Karny
Skład orzekający
Krzysztof Ciemnoczołowskiprzewodniczący, Dorota Rostankowskasędzia, Joanna Mielecsędzia, Alicja Gromułprotokolant
Hasła tematyczne
Przestępstwo przeciwko mieniu
Podstawa prawna
art. 437 par. 1 k.p.k.

Sentencja

Sygn. akt II AKa 93/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 kwietnia 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA Krzysztof Ciemnoczołowski (spr.)

Sędziowie: SA Dorota Rostankowska

SO del. Joanna Mielec

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Alicja Gromuł

przy udziale Prokuratora Prokuratury (...) w G. M. M. (1)

po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r.

sprawy

Ż. J. c. R., ur. (...) w D. oskarżonej

z art. 280 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 244 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; art. 244 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

P. C. s. M., ur. (...) w B. oskarżonego z art. 280 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

P. A. s. R., ur. (...) w K. oskarżonego z art. 280 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii

na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych

od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 20 września 2024 r., sygn. akt

IV K 35/24

I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,

II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. R., Kancelaria Adwokacka w G. oraz adw. M. M. (2), Kancelaria Adwokacka w K., kwoty po 1.476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym oskarżonym Ż. J. i P. C.,

III. wymierza oskarżonym tytułem opłat za postępowanie odwoławcze: Ż. J. kwotę 600 (sześćset) złotych, a P. A. i P. C. po 400 (czterysta) złotych, nadto obciąża wszystkich oskarżonych wydatkami postępowania odwoławczego w częściach równych, z wyjątkiem wydatków związanych z wynagrodzeniem obrońców z urzędu, którymi obciąża wyłącznie oskarżonych Ż. J. i P. C..

Uzasadnienie

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 93/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

3

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 20.09.2024 r., IV K 35/24

1.Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.Granice zaskarżenia

0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

co do winy

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

brak zarzutów

1.Wnioski

uchylenie

zmiana

2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.Ustalenie faktów

0.1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

0.1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.Ocena dowodów

0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Zarzut 1 apelacji obrońcy oskarżonej Ż. J.:

Obraza przepisów postępowania (…) art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonej i uznanie, że Ż. J. działała wspólnie i w porozumieniu z P. C. i P. A., podczas gdy oskarżona nie była świadoma tego, że współoskarżeni zamierzają dokonać rozboju na V. S. (…), co wynika także z wyjaśnień P. C., jak również P. A..

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Przed szczegółowym odniesieniem się do omawianego w tym miejscu zarzutu obrazy przepisu postępowania karnego, Sąd Apelacyjny za celowe uznaje przypomnienie, iż podstawą oceny dokonywanej w sposób swobodny, a więc z poszanowaniem art. 7 k.p.k., jest oparcie wnioskowania o całokształt materiału dowodowego, a nie jego fragmenty. W tym kontekście zarzuty od 1 do 5 apelacji obrońcy oskarżonego należy ocenić jako przejaw oceny wybiórczej, będącej zaprzeczeniem analizy o charakterze kompleksowym. Niewątpliwie kompleksowy charakter ma tok rozumowania zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym, w świetle wszystkich dowodów, ocenianych z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, nie da się obronić tezy, zgodnie z którą oskarżona Ż. J. miała rzekomo nie wiedzieć o rozboju, dokonanym wyłącznie przez oskarżonych P. C. i P. A.. W tym zakresie Sąd Okręgowy słusznie uznał, że skoro:

oskarżoną bezpośrednio obciążył dowód z wyjaśnień oskarżonego P. A. złożonych pod koniec postępowania przygotowawczego,

wyjaśnienia oskarżonego P. A. w toku rozprawy, w części, w której zaprzeczył udziałowi w rozboju współoskarżonej, były niewiarygodne,

wyjaśnienia oskarżonej Ż. J. nie tylko nie były wiarygodne, ale wręcz raziły naiwnością, co dotyczy zwłaszcza rzekomej rozmowy w sprawie pracy,

Ż. J. i P. C. bezpośrednio po dokonaniu rozboju podjęli próbę ucieczki poza swoje miejsce zamieszkania,

to nie istnieją racjonalne podstawy do przyjęcia, iż oskarżona wyłącznie padła ofiarą zbiegu niekorzystnych okoliczności, fałszywie wskazujących na jej udział w przestępstwie. W zestawieniu z takim stanowiskiem Sądu orzekającego, próby zdyskredytowania przez obrońcę poszczególnych okoliczności obciążających Ż. J. należy uznać za całkowicie nieskuteczne, gdyż pozbawione są one spojrzenia na wzajemne, istotne powiązania między poszczególnymi dowodami winy oskarżonej.

W ramach rozważań szczegółowych należy przede wszystkim podważyć twierdzenie obrońcy, jakoby doszło do obrazy art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonej.

Przede wszystkim nie jest tak, jak twierdzi apelująca, że wersja prezentowana przez troje oskarżonych w wyjaśnieniach, jest wersją niezmienną i konsekwentną. Wprawdzie Ż. J. istotnie konsekwentnie zaprzeczała swojemu udziałowi, a nawet wiedzy, o rozboju dokonanym rzekomo tylko przez współoskarżonych, jednakże tych twierdzeń nie sposób było uznać za wiarygodne z dwóch zasadniczych powodów. Po pierwsze bowiem były one zupełnie nieobiektywne, a to z uwagi na interes oskarżonej w uniknięciu surowej odpowiedzialności karnej. Po drugie, najistotniejsze, wersja prezentowana przez Ż. J. w składanych wyjaśnieniach, nie korespondowała z wyjaśnieniami P. C. i P. A.. Co do pierwszego z nich, to wprawdzie nigdy nie potwierdził on udziału oskarżonej w przestępstwie, jednakże jego wyjaśnienia nie były konsekwentne, skoro początkowo zaprzeczył on swojemu udziałowi w dokonaniu rozboju. Późniejsza zmiana wyjaśnień przez P. C. musi być oceniana jako przejaw kalkulacji procesowej oskarżonego, obliczonej na ochronę Ż. J. przed odpowiedzialnością, przy jednoczesnym przerzuceniu na P. A. odpowiedzialności za eskalację przemocy i zabór mienia pokrzywdzonemu. Sąd Okręgowy ma przy tym rację, że za taką kalkulacją oskarżonego przemawiały jego relacja z oskarżoną (wspólne zamieszkiwanie, wspólna ucieczka po dokonaniu rozboju), jak również dominujący charakter oskarżonej.

O ile wyjaśnienia P. C., podobnie jak wyjaśnienia Ż. J., musiały budzić istotne wątpliwości (na co wskazano wyżej), o tyle wyjaśnienia P. A. złożone pod koniec postępowania przygotowawczego, a więc obciążające oskarżoną (później częściowo zmienione na rozprawie), stanowiły dowód w pełni wiarygodny. Należy bowiem dostrzec, że opisanie przez P. A. zdarzenia w sposób zgodny z późniejszymi ustaleniami Sądu Okręgowego (k. 450-451) nastąpiło jako jego reakcja na fakt, że uprzednio P. C. (k. 431-432) nie tylko wskazał na jego udział w przestępstwie, ale dodatkowo przekonywał w wyjaśnieniach, że to P. A. był sprawcą zdecydowanie bardziej brutalnym od niego (to on miał uderzyć pokrzywdzonego kolanem w okolicę głowy, kopnąć go kilka razy w twarz, stanąć na którąś nogę albo się o nią potknąć), uzbrojonym (miał posiadać gaz pieprzowy), nadto to P. A. miał sprawdzać kieszenie pokrzywdzonego w poszukiwaniu pieniędzy.

Istotne znaczenie ma również fakt, że P. A., obciążając oboje współoskarżonych (k. 450-451), z pewnością miał do nich żal z powodu niedotrzymania obietnicy udziału w podziale ukradzionej pokrzywdzonemu kwoty pieniędzy. Za logiczne uznać należało bowiem te twierdzenia P. A., zgodnie z którymi pieniądze te zabrał P. C., a podzielić miała je Ż. J., czego jednak nie uczyniła, a w każdym razie pominęła w tym podziale P. A.. Jest zrozumiałym w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego, że skoro P. A. był osobą „przybraną” do popełnienia przestępstwa przez Ż. J. i P. C. (tylko oni pierwotnie wiedzieli, że pokrzywdzony będzie dysponował większą sumą gotówki), a P. C. w wyjaśnieniach pod koniec śledztwa usiłował wykreować P. A. na osobę wiodącą w popełnieniu rozboju, zarazem nie dzieląc się z nim zrabowanym mieniem, to P. A. na zasadzie dążenia do zmniejszenia zakresu grożącej mu odpowiedzialności karnej, postanowił wykazać, że to nie on był inicjatorem przestępstwa, a zarazem nie odniósł z niego żadnych korzyści. Co więcej, w przeciwieństwie do P. C., P. A. nie miał żadnego powodu by chronić przed odpowiedzialnością Ż. J.. Należy bowiem przypomnieć, że to P. C. mieszkał razem z oskarżoną, był ojcem jej dziecka, a po rozboju uciekał z nią i dzieckiem z miejsca zamieszkania, a te okoliczności uprawniły do wniosku o istnieniu zdecydowanie bliższych więzi Ż. J. z P. C., niż z P. A..

Uzupełniająco należy stwierdzić, że za daniem wiary wyjaśnieniom złożonym przez P. A. w toku śledztwa przemawiała ich wewnętrzna, daleko idąca logika. Gdy bowiem odrzucić wersję o rzekomym poszukiwaniu przez Ż. J. pracy w salonie gier (co słusznie uczynił Sąd Okręgowy, a o czym szerzej w dalszych rozważaniach), to należało uznać, że realizacja rozboju przez P. C. i P. A. bez wiedzy Ż. J. byłaby w praktyce niewykonalna. Gdyby P. C. i P. A. chcieli dokonać rozboju samodzielnie, bez wiedzy oskarżonej, musieliby mieć jakiś pomysł na zatrzymanie kierowanego przez nią pojazdu i spowodowanie oddalenia się przez nią w środku nocy z miejsca postoju samochodu. Skoro zaś wersja o poszukiwaniu przez Ż. J. pracy okazała się nieprawdziwą (zob. rozważania w dalszych sekcjach uzasadnienia), to nie istnieje żadne inne logiczne wytłumaczenie działań podjętych przez P. C. i P. A. względem pokrzywdzonego, jak tylko to, że działali oni w ramach porozumienia przestępczego ze współoskarżoną.

Wniosek

O zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu zarzucanego jej w punkcie I aktu oskarżenia oraz złagodzenie kary za czyny zarzucanej jej w punktach II i III aktu oskarżenia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.2.

Zarzut 2 apelacji obrońcy oskarżonej Ż. J.:

Obraza przepisów postępowania (…) art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonej w zakresie wskazania, że oddaliła się z miejsca zdarzenia celem przeprowadzenia rozmowy dotyczącej zatrudnienie w puncie z automatami do gier i uznanie ich za niewiarygodne na tej podstawie, ze rozmowa ta miałaby się odbyć nocą, podczas gdy wymienione punkty są co do zasady czynne w godzinach nocnych, a Ż. J. wyłącznie podczas rozmowy z innym pracownikiem byłaby w stanie uzyskać wiarygodne informacje w zakresie rzeczywistych warunków zatrudnienia i uczciwości potencjalnego pracodawcy.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Aktualność zachowują uwagi przedstawione w pierwszym akapicie rozważań w sekcji 3.1. niniejszego uzasadnienia.

Nie jest trafnym stanowisko apelującej, że przejawem obrazy art. 7 k.p.k. była odmowa dania wiary wyjaśnieniom oskarżonej, iż oddaliła się z miejsca zdarzenia celem przeprowadzenia rozmowy dotyczącej zatrudnienia w punkcie z automatami do gier i uznanie ich za niewiarygodne na tej podstawie, że rozmowa ta miałaby się odbyć nocą, podczas gdy wymienione punkty są co do zasady czynne w godzinach nocnych. Przede wszystkim fakt, że „salony gier” są czynne w nocy nie oznacza, że również w nocy prowadzą one rekrutację pracowników. Potwierdziła to w złożonych na rozprawie zeznaniach świadek W. W. (k. 1188v), wskazując, że w jej obecności nie odbywały się żadne rozmowy na temat pracy, a z szefem, który ją zatrudniał, miała kontakt tylko raz. Dysponując tej treści zeznaniami, Sąd Okręgowy miał dowodową podstawę do uznania, że:

1. w salonie gier, w którym rzekomo miała szukać zatrudnienia oskarżona, nie odbywały się rozmowy w sprawie pracy,

2. salon ten funkcjonował, co najmniej częściowo, w „szarej strefie”, gdyż w sposób nieformalny zatrudniał pracowników.

Pierwszy z powyższych wniosków jest w oczywisty w związku z faktem, że „salony gier” nie są podobne do kasyn gry, a są obiektami niewielkimi, w których poza automatami i miejscem dla pracownika obsługi, nie ma części biurowej. W niniejszej sprawie, co nie jest sporne, „salonem gier” była drewniana budka, co dodatkowo potęguje przekonanie, że nie były tam realizowane czynności kadrowe, tym bardziej, że świadek W. W. jako pracownik nie posiadała nawet umowy o pracę, a nie sposób zakładać, że była ona jakimś wyjątkiem na tle powszechnej praktyki.

Skoro, jak wykazano wyżej, właściciel „salonu” zatrudniał pracowników bez umowy, to logicznym jest również drugi ze wskazanych wyżej wniosków.

W efekcie Sąd Okręgowy nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że oskarżona Ż. J. nie była umówiona w sprawie umowy o pracę oraz nie miała racjonalnego powodu, aby w środku nocy udać się do „salonu” w celu uzgodnienia warunków zatrudnienia.

Nie można się zgodzić z obrońcą, że Ż. J. wyłącznie podczas rozmowy z innym pracownikiem byłaby w stanie uzyskać wiarygodne informacje w zakresie rzeczywistych warunków zatrudnienia i uczciwości potencjalnego pracodawcy. Takie sprawdzanie oferty pracy może być wprawdzie niekiedy celowe, ale w świetle zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, każda osoba poszukująca pracy najpierw kontaktuje się z potencjalnym pracodawcą, pytając o szczegóły oferty, a dopiero później, ewentualnie, upewnia się co do rzetelności uzyskanych informacji w rozmowie z „szeregowym” pracownikiem. Wysoce naiwnym jest przy tym twierdzenie, że rzekoma rozmowa z pracownikiem „salonu” miała się odbyć w nocy. Daniu wiary omawianym wyżej twierdzeniom Ż. J. sprzeciwia się również fakt, że nie były one obiektywne, ponieważ prezentowała je jako próbę podważenia nasuwającego się w sposób oczywisty przekonania, że bez jej zaangażowania, dokonanie rozboju na szkodę pokrzywdzonego byłoby niewykonalne.

W uzupełnieniu powyższych rozważań wypada dodać, że również w ocenie P. A., wyrażonej w wyjaśnieniach uznanych za wiarygodne, cyt.: „Nie było mowy, aby Ż. miała załatwić tam jakąś robotę. Tam w tym czasie nie można załatwić niczego” (k. 450-451).

Wniosek

O zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu zarzucanego jej w punkcie I aktu oskarżenia oraz złagodzenie kary za czyny zarzucanej jej w punktach II i III aktu oskarżenia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.3.

Zarzut 3 apelacji obrońcy oskarżonej Ż. J.:

Obraza przepisów postępowania (…) art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu z zeznań V. S. w zakresie wskazania, że oskarżona rzekomo prosiła go o pożyczenie kwoty 7.500 zł., podczas gdy Ż. J. kilka dni przed zdarzeniem sprzedała samochód i nie miała powodu prosić pokrzywdzonego o pożyczkę, a tym bardziej nie miała motywu inicjowania dokonania rozboju na szkodę V. S..

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Aktualność zachowują uwagi przedstawione w pierwszym akapicie rozważań w sekcji 3.1. niniejszego uzasadnienia.

Zarzut jest bezzasadny w stopniu oczywistym, gdyż oparto go o wybiórcze eksponowanie faktu stosunkowo mało istotnego w skali pełnego toku rozumowania przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji ustalił, że Ż. J. i P. C. znajdowali się w trudnej sytuacji finansowej (s. 1), a oskarżona zapytała pokrzywdzonego, czy mógłby pożyczyć jej 7.500 złotych, bo ona też potrzebuje pieniędzy (s. 2). Na tej podstawie, a także na podstawie korespondencji telefonicznej Ż. J., Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że sytuacja materialna oskarżonej była trudna (s. 21).

Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że powyższe ustalenia Sądu orzekającego są prawidłowe, nie naruszając reguł wnioskowania przewidzianych treścią art. 7 k.p.k. Należy przy tym sformułować dwa zastrzeżenia.

Po pierwsze, w ocenie Sądu Apelacyjnego, pojęcie trudnej sytuacji materialnej ma charakter względny. Jeśli nawet oskarżona sprzedała samochód konkubenta, a na jednym z rachunków bankowych posiadała dostępne środki, to i tak niewątpliwie nie miała stabilnej sytuacji finansowej, ponieważ nie miała stałej pracy ani znaczącego majątku, a jej partner był pozbawiony wolności i przebywał w zakładzie karnym. Już samo to, przy uwzględnieniu wydatków na mieszkanie, wyżywienie siebie i dziecka, paliwo do samochodu itp. powodowało, że twierdzenia oskarżonej o jej dobrej sytuacji materialnej należało uznać za obliczone jedynie na wykazanie, że warunki życiowe nie zmuszały jej do udziału w rozboju.

Po drugie, nawet gdyby sytuację finansową Ż. J. uznać za dobrą, to i tak nie podważałoby to w żadnej mierze możliwości powstania u niej motywacji do dokonania rozboju w sytuacji, gdy nadarzała się ku temu sposobność, wynikająca z podwiezienia pokrzywdzonego do miejsca odbioru przez niego gotówki. Oskarżona jest osobą wysoce zdemoralizowaną, czego przejawem jest jej uprzednia, pomimo młodego wieku wielokrotna, karalność za przestępstwa. W tym kontekście zainicjowanie przez oskarżoną napadu rabunkowego na pokrzywdzonego i wzięcie w tym przestępstwie udziału nie jest zdarzeniem nadzwyczajnym. Przeciwnie, jest ono w pełni zgodne z dotychczasową linią życiową oskarżonej, w ramach której wielokrotnie naruszała ona porządek prawny. Należy również zaznaczyć, że nie istnieje żadna reguła, zgodnie z którą kradzieży, w tym rozbojów, dopuszczają się jedynie osoby znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej.

Wniosek

O zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu zarzucanego jej w punkcie I aktu oskarżenia oraz złagodzenie kary za czyny zarzucanej jej w punktach II i III aktu oskarżenia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.4.

Zarzut 4 apelacji obrońcy oskarżonej Ż. J.:

Obraza przepisów postępowania (…) art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu z wydruków korespondencji oskarżonej z P. C. (k. 56-64) i wyprowadzenie z niej wniosku, że Ż. J. była w bardzo trudnej sytuacji materialnej, podczas gdy oskarżona nie miała pieniędzy wyłącznie na jednym z kont bankowych, a z poziomu jej telefonu niemożliwe było uzyskanie dostępu do pieniędzy znajdujących się na innym koncie (R.), co nie świadczy automatycznie o braku jakichkolwiek pieniędzy w posiadaniu oskarżonej i nie przesądza o istnieniu rzekomego motywu jej działania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Aktualność zachowują uwagi przedstawione w pierwszym akapicie rozważań w sekcji 3.1. niniejszego uzasadnienia, a także stanowisko Sądu Apelacyjnego zaprezentowane wyżej, w sekcji 3.3.

Wniosek

O zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu zarzucanego jej w punkcie I aktu oskarżenia oraz złagodzenie kary za czyny zarzucanej jej w punktach II i III aktu oskarżenia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.5.

Zarzut 5 apelacji obrońcy oskarżonej Ż. J.:

Obraza przepisów postępowania (…) art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu z wyjaśnień P. A. (k. 450-451) i uznanie ich za wiarygodne, zwłaszcza w zakresie rzekomego udziału Ż. J. w dokonaniu rozboju na V. S., podczas gdy oskarżony miał interes procesowy w obciążaniu zarówno Ż. J., jak i P. C. wobec okoliczności, że jego działanie charakteryzowało się najwyższym natężeniem agresji w stosunku do pokrzywdzonego, a w konsekwencji jego wyjaśnienia były ukierunkowane na umniejszenie swojej roli w zdarzeniu i obciążenie pozostałych oskarżonych celem polepszenia swojej sytuacji procesowej.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Aktualność zachowują uwagi przedstawione w pierwszym akapicie rozważań w sekcji 3.1. niniejszego uzasadnienia.

Sąd Apelacyjny podziela również w całości ocenę wiarygodności wyjaśnień oskarżonego P. A. przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jest to ocena szczegółowa, rzeczowa i wnikliwa, w związku z czym niewątpliwie nie doszło w tym wypadku do obrazy art. 7 k.p.k.

Przeciwna do powyższej ocena wyrażona w zarzucie apelacyjnym nie jest trafna. Wbrew stanowisku obrońcy, nie da się w sposób prosty wykazać, że P. A. złożył nieprawdziwe wyjaśnienia, gdyż było to w jego interesie wynikającym z sytuacji procesowej. Przeciwnie, wszelkie okoliczności sprawy wskazują, że oskarżony ten, w wyjaśnieniach złożonych w postępowaniu przygotowawczym, w sposób zgodny z prawdą opisał przebieg zdarzenia, w tym role poszczególnych oskarżonych w popełnieniu wspólnego przestępstwa. W tym zakresie Sąd Apelacyjny prezentuje poniższe wnioskowanie.

Przede wszystkim istotne znaczenie ma moment, w którym P. A. złożył wyjaśnienia niekorzystne dla obojga współoskarżonych. Nastąpiło to po jego zatrzymaniu, kilka miesięcy po dacie rozboju. Niewątpliwym jest, że P. A. miał w tym czasie żal do P. C., że ten w złożonych wyjaśnieniach wskazywał na jego wiodącą rolę w realizacji rozboju, polegającą na stosowaniu daleko idącej przemocy i osobistym przeszukaniu pokrzywdzonego. W ocenie Sądu odwoławczego to właśnie z tej przyczyny P. A. zdecydował się na obciążenie obojga współoskarżonych. Z całą pewnością oskarżony czuł się potraktowany niesprawiedliwie przez współoskarżonych, którzy przypisywali mu znacznie większą, niż faktyczna, rolę w rozboju, przy czym, wbrew obietnicom (a konkretnie wbrew obietnicy Ż. J.), nie podzielili się z nim ukradzionymi pokrzywdzonemu pieniędzmi.

Należy wyraźnie podkreślić, że już składając pierwsze wyjaśnienia oskarżony P. A. co do zasady potwierdzał swój udział w przestępstwie, co przekonuje, że obciążając Ż. J. i P. C. mógł co najwyżej uzyskać złagodzenie kary (i tak zapewne by się stało, gdyby P. A. nie zaprzepaścił tej szansy poprzez zmianę wyjaśnień w toku rozprawy). Nie sposób przy tym racjonalnie zakładać, że P. A. zdecydował się w tym celu na fałszywe pomówienie współoskarżonych, gdyż przemawiają przeciwko temu trzy kluczowe argumenty. Pierwszym jest zasadnie wskazywana przez Sąd Okręgowy zgodność wyjaśnień P. A. z zeznaniami pokrzywdzonego co do przebiegu rozboju. Drugim argumentem jest daleko idąca racjonalność ustaleń o inicjującej roli oskarżonej w popełnieniu przestępstwa (jak już wskazywano, gdyby nie współsprawstwo Ż. J., P. C. i P. A. nie mieliby sposobności dokonania rozboju). Wreszcie argumentem trzecim są konsekwencje, jakie dla P. A. mogło oznaczać fałszywe pomówienie Ż. J.. Wszyscy oskarżeni są osobami wielokrotnie karanymi, a więc dobrze obeznanymi z regułami procesu karnego. Obciążając oskarżoną, P. A. wiedział, że jego korzyść procesowa może oznaczać co najwyżej pewne złagodzenie kary, a jednocześnie naraża się on na zemstę ze strony Ż. J., P. G. lub P. C.. W tej sytuacji jedynym wytłumaczeniem złożenia przez niego w toku śledztwa wyjaśnień obciążających współoskarżonych jest chęć rewanżu z powodu złożenia przez nich wyjaśnień, które w sposób niesprawiedliwy kreowały P. A. na sprawcę bardziej aktywnego, w tym bardziej agresywnego, w czasie dokonywania rozboju.

Prawidłowość powyższego rozumowania znajduje potwierdzenie w fakcie, że na rozprawie P. A. wycofał się z wersji obciążającej Ż. J.. Było to bowiem wycofanie się z uprzednich twierdzeń w sposób pozbawiony racjonalnego uzasadnienia, za to niewątpliwie ściśle ukierunkowany na poprawienie sytuacji procesowej współoskarżonej. Za nieracjonalne uznać należało twierdzenia P. A. na rozprawie o rzekomo fałszywym obciążeniu Ż. J. w wyjaśnieniach składanych w toku śledztwa. Wyjaśnienie przez oskarżonego, że - cyt: „Myślał, że tak jak powie to pani prokurator puści go na dozór”, razi naiwnością. Oskarżony, jako osoba dobrze obeznana z regułami procesu karnego (ze względu na karalność), z pewnością zdawał sobie sprawę z faktu, że dostarczając Prokuraturze fałszywych informacji, naraża się na zwiększenie, a nie złagodzenie odpowiedzialności karnej, nie wspominając już o możliwej zemście współoskarżonej lub jej znajomych. Tym samym, co wymaga powtórzenia, oskarżony złożył pierwsze, uznane za wiarygodne, wyjaśnienia pod wpływem niewątpliwego impulsu w postaci emocjonalnej reakcji na krzywdzącą dla niego treść wyjaśnień P. C., zaś na rozprawie, gdy emocje opadły, podjął nieudolną próbę „odwołania” uprzedniej wersji w zakresie, w jakim ta stanowiła dowód obciążający Ż. J..

Wniosek

O zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu zarzucanego jej w punkcie I aktu oskarżenia oraz złagodzenie kary za czyny zarzucanej jej w punktach II i III aktu oskarżenia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.6.

Zarzut 6 apelacji obrońcy oskarżonej Ż. J.:

Obraza art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez oddalenie (…) wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka osoby, która mogła przebywać w salonie gier w K. (1) w inkryminowanym czasie, podczas gdy wniosek ten zmierzał do ustalenia kluczowych okoliczności sprawy, w szczególności weryfikacji wyjaśnień oskarżonej w zakresie wskazania powodów, dla których udała się do K. (1) jak również nie zmierzał do przedłużenia postępowania w sytuacji, w której do przeprowadzenia pozostawały także inne czynności dowodowe przed Sądem I instancji.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym przedmiotowy wniosek dowodowy należało oddalić. Argumenty przywołane przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego (k. 1189v) należało jednak uzupełnić ocenami o nieprzydatności wnioskowanego przesłuchania do ustalenia istotnych w sprawie okoliczności, a także o sytuacji zbliżonej do niemal zupełnej niemożliwości przeprowadzenia dowodu.

O nieprzydatności dowodu świadczy fakt, że pracownicy punktu gier zatrudniani byli bez umowy. W tym zakresie apelująca idzie nawet jeszcze dalej, stwierdzając w uzasadnieniu środka odwoławczego – cyt.: „(…) oskarżona zamierzała podjąć pracę w miejscu, którego działalność jest co do zasady nielegalna (…)”. W ocenie Sądu odwoławczego nie ma realnej możliwości, aby jakakolwiek osoba związana w taki lub inny sposób z „salonem gier” dostarczyła miarodajnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności. Nawet gdyby, w najdalej idącym wypadku, ewentualnie ustalony „nielegalny” pracownik „salonu” (według obrońcy również „nielegalnego”), potwierdził czy też nie wykluczył, że oskarżona weszła do tej placówki i pytała o pracę, nie zmieniłoby to w zasadniczy sposób obrazu kompletnego materiału dowodowego, w ramach którego oskarżoną obciążały inne dowody i okoliczności. Innymi słowy, skoro Ż. J. miała sposobność dokonania rozboju, będąc jedyną osobą mogącą skoordynować działania własne i współoskarżonych, a taką jej rolę wprost potwierdził we wiarygodnej części wyjaśnień oskarżony P. A., po czym po dokonaniu rozboju oskarżona podjęła próbę ucieczki i ukrycia się wraz z P. C., to nawet w wypadku ustalenia, że weszła ona do punktu gier i rozmawiała z kimś o potencjalnym zatrudnieniu, byłyby podstawy do uznania, że mamy do czynienia z działaniami „maskującymi”, a nie faktycznymi poszukiwaniami pracy. Taka hipoteza jest o tyle prawdopodobna, że oskarżoną należy uznać za osobę stosunkowo dokładnie planującą działania przestępcze, przy czym z pewnością zdawała ona sobie sprawę, że pokrzywdzony może ją podejrzewać o udział w napadzie rabunkowym. Zatem jest możliwym, że o ile punkt gier był krytycznej nocy otwarty, to Ż. J. faktycznie weszła do jego wnętrza i być może rozmawiała z jego pracownikiem, jednakże nic, poza gołosłownymi, pozbawionymi obiektywizmu twierdzeniami samej oskarżonej nie wskazuje na to, aby jej intencją było rzeczywiście poszukiwanie pracy. Przeciwnie, przy założeniu, że Ż. J. z kimkolwiek w „salonie” wówczas rozmawiała, należy uznać, że czyniła to wyłącznie w celu uzyskania dla siebie alibi w oczach pokrzywdzonego lub w wypadku zainteresowania ze strony organów ścigania.

Na nieprzydatność dowodu nakłada się praktyczna niemożność jego przeprowadzenia w rozsądnym terminie. Skoro bowiem niespornym jest, że właściciel punktu gier zmarł, a wszelkie sprawy pracownicze ustalane były przez pośrednika oraz w sposób nieformalny (zob. zeznania świadka W. W. k. 1188v), to ustalenie kto pracował w tej placówce krytycznej nocy wymagałoby żmudnej i czasochłonnej realizacji wielu czynności, w dodatku bez żadnej gwarancji ich skuteczności.

Wniosek

O zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu zarzucanego jej w punkcie I aktu oskarżenia oraz złagodzenie kary za czyny zarzucanej jej w punktach II i III aktu oskarżenia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.7.

Zarzut 7 apelacji obrońcy oskarżonej Ż. J.:

Rażąca niewspółmierność (…) kary łącznej 6 lat pozbawienia wolności, podczas gdy:

a. oskarżona jest osobą młodą, która w chwili popełnienia czynu nie ukończyła 25 lat, z kolei zamiarem ustawodawcy w zakresie funkcji kary jest przede wszystkim funkcja wychowawcza, przy czym ukształtowanie kary łącznej w wymiarze 6 lat pozbawienia wolności przede wszystkim stanowi odpłatę za popełniony czyn,

b. Sąd (…) jako okoliczność obciążającą przyjął nieprzyznanie się oskarżonej co do zarzucanego jej czynu z art. 280 § 2 k.k., podczas gdy brak przyznania się do winy nie może być traktowany jako element obciążający oskarżonego,

c. Sąd jako okoliczność obciążającą w zakresie czynów z art. 244 k.k. przyjął zlekceważenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, podczas gdy Ż. J. była już karana za przestępstwo podobne, przy czym złamanie zakazu prowadzenia pojazdu zawiera się w zespole znamion czynu z art. 244 k.k., a uprzednia karalność oskarżonej za to przestępstwo wynika już w przyjętej kwalifikacji prawnej (działanie w warunkach art. 64 § 1 k.k.), a tym samym okoliczności te nie mogą dodatkowo świadczyć na niekorzyść Ż. J..

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie, z karą rażąco niewspółmiernie surową mamy do czynienia wówczas, gdy jest ona nadmierna lub nieproporcjonalna w sposób oczywisty, jaskrawy, widoczny niejako na pierwszy rzut oka. Z tego rodzaju dysproporcją nie mamy w tym wypadku do czynienia.

Na wstępie należy zauważyć, że zarzut jest wadliwie skonstruowany, ponieważ - według obrońcy - niewspółmiernie rażąco surowa ma być wyłącznie kara łączna pozbawienia wolności, a tymczasem w punktach b. i c. apelująca wprost kwestionuje podstawy wymierzenia poszczególnych kar jednostkowych. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny za konieczne uznaje zbadanie zarzutu w kontekście proporcjonalności zarówno kar jednostkowych, jak i kary łącznej pozbawienia wolności.

Przede wszystkim, na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego przedstawione w uzasadnieniu wyroku, w którym trafnie wskazano na istotne okoliczności obciążające dotyczące Ż. J.. Co istotne, w wypadku przypisanego jej rozboju Sąd Okręgowy, w pełni zasadnie, nie dopatrzył się żadnych okoliczności łagodzących. W tych okolicznościach, biorąc pod uwagę, że:

czyn z art. 280 § 1 k.k. zagrożony był w czasie jego popełnienia przez oskarżoną karą od 2 do 12 lat pozbawienia wolności,

napad rabunkowy miał w tym wypadku charakter bardzo brutalny, skutkując doznaniem przez pokrzywdzonego obrażeń ciała, o jakich mowa w art. 157 § 1 k.k.,

oskarżona była pomysłodawczynią, inicjatorką i koordynatorką napadu na pokrzywdzonego,

oskarżona była wielokrotnie karana,

w wypadku oskarżonej nie wystąpiły żadne okoliczności łagodzące,

orzeczonej za ten czyn kary 5 lat pozbawienia wolności nie sposób uznać za surową w stopniu oczywistym i jaskrawym. Przeciwnie, kara ta ma charakter kary oczywiście sprawiedliwej, będąc odpowiednią odpłatą za popełnione przestępstwo. Kara ta jest również odpowiednio surowa z punktu widzenia jej celów zapobiegawczych i wychowawczych, bowiem oskarżona jako sprawczyni niepoprawna, każdorazowo powracająca na drogę przestępstwa, z pewnością wymaga długotrwałych oddziaływań resocjalizacyjnych w warunkach zakładu karnego.

W zakresie kary orzeczonej za ciąg przestępstw z art. 244 k.k., wystąpiła wprawdzie okoliczność łagodząca w postaci przyznania się oskarżonej, jednakże pozytywną wymowę tego faktu umniejsza to, że w obliczu oczywistych dowodów winy oskarżona nie miała realnej możliwości wykazania, że nie dopuściła się naruszeń sądowego zakazu prowadzenia pojazdów. W wypadku skazania za ciąg przestępstw istniały również podstawy do nadzwyczajnego obostrzenia kary, przewidziane w art. 91 § 1 k.k. W tej sytuacji karę w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności należy uznać za proporcjonalną i sprawiedliwą, a nade wszystko dającą szansę na uświadomienie oskarżonej nieopłacalności ewentualnego popełniania w przyszłości podobnych przestępstw.

W zakresie kary łącznej Sąd Okręgowy ma rację, że skoro oskarżona jest sprawczynią bezrefleksyjną, brak jest przesłanek do przyjęcia, aby krótkoterminowa kara pozbawienia wolności mogła cokolwiek w jej sposobie funkcjonowania zmienić, zwłaszcza, że nawet urodzenie dziecka nie wpłynęło na zmianę jej postawy. Zgodnie z art. 85a k.k. orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Niewątpliwym jest, że dotychczasowa linia życiowa oskarżonej, obejmująca wielokrotne poważne naruszenia porządku prawnego, świadczy o jej wysokim stopniu demoralizacji, a to wymaga orzeczenia kary łącznej odpowiednio surowej z perspektywy jej ustawowych celów. Kara 6 lat pozbawienia wolności winna uświadomić oskarżonej z jednej strony nieopłacalność przestępstw, z drugiej zaś wzbudzić w niej refleksję, że każde ewentualne następne popełnienie przez nią czynu zabronionego będzie miało skutek w postaci kolejnej, surowej kary o charakterze izolacyjnym.

Odnosząc się do zarzutu apelacyjnego i argumentów na jego poparcie zamieszczonych w uzasadnieniu środka odwoławczego, Sąd Apelacyjny prezentuje poniższe stanowisko.

Wbrew ocenie obrońcy, orzeczonych wobec oskarżonej kar jednostkowych i kary łącznej pozbawienia wolności nie sposób uznać za rażąco surowe przy uwzględnieniu młodego wieku oskarżonej. Nie jest ona bowiem sprawczynią młodocianą w rozumieniu art. 115 § 10 k.k., w związku z czym nie mają do niej zastosowania przepisy art. 54 § 1 k.k. i art. 60 § 1 k.k. Należy dodać, że oskarżona, pomimo młodego wieku, była już karana, w związku z czym obecnie przypisane jej przestępstwa nie są w jej życiu incydentem. Co więcej, aktualnie oskarżona dopuściła się, między innymi, rozboju, co prowadzi do wniosku o pogłębieniu się stopnia jej demoralizacji i związanej z tym konieczności stanowczej reakcji karnej na popełnienie przez nią tak poważnego przestępstwa.

Nie można się zgodzić z obrońcą, że kara łączna w wymiarze 6 lat pozbawienia wolności stanowi przede wszystkim odpłatę za przypisany oskarżonej czyn. Sąd Okręgowy wskazał w uzasadnieniu, że oskarżona, ze względu na nieskuteczność dotychczasowych kar, „musi być poddawana dłuższej resocjalizacji i oddziaływaniu na jej postawę warunkach izolacji penitencjarnej”. Jest to ocena w pełni logiczna, gdyż oczywistym jest, że wobec sprawcy, który nie wyciągnął żadnych wniosków z uprzednich skazań, należy wdrażać działania bardziej stanowcze niż uprzednio, w tym odpowiednio wydłużone kary o charakterze izolacyjnym.

Apelująca podniosła, że Sąd Okręgowy jako okoliczność obciążającą niezasadnie przyjął nieprzyznanie się oskarżonej co do zarzucanego jej rozboju, podczas gdy nie powinno się tej okoliczności traktować jako obciążającej oskarżoną. Odnosząc się to tego zarzutu Sąd odwoławczy widzi w nieprzyznaniu się oskarżonej brak istotnej okoliczności łagodzącej, co z kolei przemawia na jej niekorzyść, a więc w istocie ją obciąża. Nawet jednak gdyby uznać nieprzyznanie się oskarżonej za okoliczność neutralną (nie obciążającą i nie łagodzącą), nie wpłynęłoby to na wymiar kary, który zależy w tym wypadku przede wszystkim od wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu (będącego następstwem znacznego natężenia przemocy i stosunkowo wysokiej szkody) oraz stopnia winy oskarżonej (co wynika z jej roli inicjującej i koordynującej realizację rozboju). Oskarżoną obciążała ponadto w istotnym stopniu uprzednia karalność, o czym była już mowa wyżej.

Nietrafnym jest fragment zarzutu apelacyjnego, zgodnie z którym - cyt.: „Sąd jako okoliczność obciążającą w zakresie czynów z art. 244 k.k. przyjął zlekceważenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, podczas gdy Ż. J. była już karana za przestępstwo podobne, przy czym złamanie zakazu prowadzenia pojazdu zawiera się w zespole znamion czynu z art. 244 k.k., a uprzednia karalność oskarżonej za to przestępstwo wynika już w przyjętej kwalifikacji prawnej (działanie w warunkach art. 64 § 1 k.k.), a tym samym okoliczności te nie mogą dodatkowo świadczyć na niekorzyść Ż. J.”. Prezentując przytoczone stanowisko apelująca myli dwie różne kwestie. Czym innym są znamiona art. 244 k.k., do których należy niestosowanie się do orzeczonego przez Sąd zakazu prowadzenia pojazdów, a czym innym postawa oskarżonej, nazwana przez Sąd „zlekceważeniem zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych”. Z językowego punktu widzenia „zlekceważenie zakazu” to coś znacznie więcej niż „niestosowanie się” do niego. Gdyby oskarżona popełniła przestępstwo z art. 244 k.k. jeden raz, wskazanie przez Sąd „zlekceważenia zakazu” jako okoliczności obciążającej, byłoby nieuprawnione. Skoro jednak oskarżona tego rodzaju przestępstwa popełnia nagminnie, to nie tylko zwyczajnie każdorazowa nie stosuje się do zakazu sądowego, ale robi coś, co zasługuje na miano lekceważenia orzeczeń sądowych. Owo lekceważenie pozostaje poza zespołem znamion art. 244 k.k. i jako takie może zostać uznane za okoliczność charakteryzującą, zgodnie z art. 53 § 2 k.k., „właściwości i warunki osobiste sprawcy” oraz jego „sposób życia przed popełnieniem przestępstwa”. Również fakt, że opis czynu i jego kwalifikacja prawna wskazują na działanie oskarżonej w warunkach powrotu do przestępstwa nie stoi na przeszkodzie ustaleniu o lekceważącym stosunku oskarżonej do zakazów sądowych, ponieważ czym innym jest ustalenie ściśle limitowanych ustawowo warunków do zakwalifikowania czynu w związku z art. 64 § 1 k.k., a czym innym badanie kwestii związanych z właściwościami i warunkami osobistymi sprawcy w oparciu o art. 53 § 2 k.k.

Wniosek

O złagodzenie kar wymierzonych w punktach I i II zaskarżonego wyroku i orzeczenie kary łącznej na zasadzie pełnej absorpcji

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.8.

Zarzut apelacji obrońcy P. C.:

Rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary (…) pozbawienia wolności, przy wymiarze której Sąd nadał zbyt duże znaczenie okoliczności obciążającej w postaci uprzedniej karalności oskarżonego, znacznego stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, jednocześnie pomijając/nie nadając dostatecznego znaczenia okolicznościom łagodzącym w postaci: młodego wieku oskarżonego, przyznania się do winy, wyrażenia żalu i skruchy oraz uzależnienia mieszanego, na które cierpi oskarżony które to okoliczności powinny były prowadzić do orzeczenia wobec niego kary pozbawienia wolności w mniejszym wymiarze.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie, z karą rażąco niewspółmiernie surową mamy do czynienia wówczas, gdy jest ona nadmierna lub nieproporcjonalna w sposób oczywisty, jaskrawy, widoczny niejako na pierwszy rzut oka. Z tego rodzaju dysproporcją nie mamy w tym wypadku do czynienia.

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym na niekorzyść oskarżonego należało ocenić popełnienie rozboju w sposób zaplanowany i wyrachowany, niezawahanie się przez dokonaniem napadu rabunkowego na osobę znajomą, nadto użycie wobec pokrzywdzonego przemocy o znacznym natężeniu, co skutkowało doznaniem przez niego stosunkowo dotkliwych obrażeń ciała. Sąd pierwszej instancji ma rację, że użycie przemocy fizycznej zasługiwało na surowsze potraktowanie, niż w wypadku, gdyby oskarżony ograniczył się do groźby użycia przemocy. Sąd orzekający odnotował również słusznie, że doprowadzenie do naruszenia czynności ciała pokrzywdzonego na okres ponad 7 dni świadczy o znacznym nasileniu agresji, nieadekwatnym do celu jakim był zabór mienia. Nie nasuwa zastrzeżeń ocena Sądu pierwszej instancji o uznaniu za okoliczność obciążającą uprzedniej karalności oskarżonego.

Sąd Apelacyjny nie podziela stanowiska obrońcy, zgodnie z którym Sąd Okręgowy miał nadać zbyt duże znaczenie okoliczności obciążającej w postaci uprzedniej karalności oskarżonego, znacznego stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, jednocześnie pomijając lub nie nadając dostatecznego znaczenia okolicznościom łagodzącym w postaci: młodego wieku oskarżonego, przyznania się do winy, wyrażenia żalu i skruchy oraz uzależnienia mieszanego, na które cierpi oskarżony.

Wbrew ocenie obrońcy, orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności nie sposób uznać za rażąco surową przy uwzględnieniu młodego wieku oskarżonego. Nie jest on bowiem sprawcą młodocianym w rozumieniu art. 115 § 10 k.k., w związku z czym nie mają do niego zastosowania przepisy art. 54 § 1 k.k. i art. 60 § 1 k.k. Należy dodać, że oskarżony, pomimo młodego wieku, był już karany, w związku z czym obecnie przypisane mu przestępstwo nie jest w jego życiu incydentem. Co więcej, aktualnie oskarżony dopuścił się rozboju, co prowadzi do wniosku o pogłębieniu się stopnia jego demoralizacji i związanej z tym konieczności stanowczej reakcji karnej na popełnienie przez niego tak poważnego przestępstwa.

Przyznanie się oskarżonego do winy zostało wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jako okoliczność łagodząca, jednakże słuszną oceną Sądu orzekającego było stwierdzenie ograniczonego wpływu tejże okoliczności na wymiar kary. Skoro bowiem oskarżony przyznał się do winy jedynie częściowo, ukrywając udział w przestępstwie Ż. J., nadto podejmując próbę przerzucenia większej odpowiedzialności na P. A. (według prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego, m. in. to P. C. uderzał pokrzywdzonego pałką teleskopową, do czego się jednak nie przyznawał, przypisując to zachowanie P. A.), to brak jest podstaw do istotnego złagodzenia kary. Należało bowiem dostrzec, że P. C., pomimo częściowego przyznania się do popełnienia przestępstwa, w składanych wyjaśnieniach podjął próbę manipulacji poprzez dążenie do wykazania, że w rozboju nie uczestniczyła Ż. J., a bardziej brutalnym i bezwzględnym sprawcą był P. A..

Złagodzenia kary nie uzasadnia fakt, że oskarżony cierpi na uzależnienie mieszane. Z opinii sądowo-psychiatrycznej w żadnej mierze nie wynika, aby stan psychiczny P. C. w jakikolwiek prawnie istotny sposób wpływał na jego zachowanie w czasie popełnienia przestępstwa.

Wniosek

O zmianę wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.9.

Zarzut apelacji obrońcy P. A.:

Rażąca niewspółmierność kary przez wymierzenie kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat i 6 miesięcy (…) i nieuwzględnienie (…) postawy oskarżonego, który przyznał się do zarzucanych czynów, dokładnie opisał przebieg zdarzenia oraz udział w czynie, również nie utrudniał na żadnym etapie postępowania, składając obszerne wyjaśnienia, co skutkowało możliwością ustalenia wszelkich okoliczności dotyczących zarzucanych oskarżonym czynów.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie, z karą rażąco niewspółmiernie surową mamy do czynienia wówczas, gdy jest ona nadmierna lub nieproporcjonalna w sposób oczywisty, jaskrawy, widoczny niejako na pierwszy rzut oka. Z tego rodzaju dysproporcją nie mamy w tym wypadku do czynienia.

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym na niekorzyść oskarżonego należało ocenić popełnienie rozboju w sposób zaplanowany i wyrachowany, niezawahanie się przez dokonaniem napadu rabunkowego na osobę znajomą (lokatora) mieszkania zajmowanego przez P. C. i Ż. J., nadto użycie wobec pokrzywdzonego przemocy o znacznym natężeniu, co skutkowało doznaniem przez niego stosunkowo dotkliwych obrażeń ciała. Sąd pierwszej instancji ma rację, że użycie przemocy fizycznej zasługiwało na surowsze potraktowanie niż w wypadku, gdyby oskarżony ograniczył się do groźby użycia przemocy. Sąd orzekający odnotował również słusznie, że doprowadzenie do naruszenia czynności ciała pokrzywdzonego na okres ponad 7 dni świadczy o znacznym nasileniu agresji, nieadekwatnym do celu jakim był zabór mienia. Nie nasuwa zastrzeżeń ocena Sądu pierwszej instancji o uznaniu za okoliczność obciążającą uprzedniej karalności oskarżonego.

Nie jest trafnym argument obrońcy, że rażąca surowość kary wynika z - cyt.: „nieuwzględnienia przy jej wymiarze postawy oskarżonego, który przyznał się do zarzucanych czynów, dokładnie opisał przebieg zdarzenia oraz udział w czynie, jak również nie utrudniał na żadnym etapie postępowania, składając obszerne wyjaśnienia, co skutkowało możliwością ustalenia wszelkich okoliczności dotyczących zarzucanych oskarżonym czynów”. Sąd odwoławczy zauważa, że cytowany fragment zarzutu apelacyjnego nie jest zgodny z faktami, ponieważ P. A. wprawdzie złożył w pełni szczere wyjaśnienia w toku postępowania przygotowawczego, jednakże już na rozprawie wycofał się z nich w zakresie, w jakim obciążały Ż. J.. Zatem przyznanie się oskarżonego nie było pełne, a na rozprawie zdecydował się on na próbę manipulacji, polegającą na nieudolnym dążeniu do wykazania, że wcześniejsze wyjaśnienia nie są całkowicie wiarygodne. Takiej postawy nie sposób, w ocenie Sądu Apelacyjnego, premiować istotnym złagodzeniem kary. Należy wyraźnie podkreślić, że gdyby oskarżony konsekwentnie, w sposób szczery podtrzymywał wersję przedstawioną w wyjaśnieniach złożonych z postępowaniu przygotowawczym, z pewnością wymiar kary orzeczonej za przestępstwo rozboju mógłby być wobec niego niższy. Ponieważ jednak wbrew faktom, za to w imię przestępczej solidarności, zdecydował się on na próbę poprawienia sytuacji procesowej Ż. J., to sam zaprzepaścił swoją szansę na łagodniejszy wyrok. Należy bowiem podkreślić, że chociaż oskarżony ma prawo do składania takich wyjaśnień jakie uznaje za stosowne, to jednak prawem Sądu orzekającego jest dokonywanie, między innymi na tej podstawie, oceny w przedmiocie właściwości i warunków osobistych oskarżonego oraz jego zachowania po popełnieniu przestępstwa. Właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie po popełnieniu przestępstwa są bowiem okolicznościami uwzględnianymi przy wymiarze kary z mocy art. 53 § 2 k.k., a w tym konkretnym wypadku należało przyjąć, że żal oskarżonego z powodu popełnienia czynu, do którego się przyznał, miał charakter dalece ograniczony, przez co oskarżonego cechuje większy stopień demoralizacji niż w wypadku, gdyby konsekwentnie wyjaśniał w taki sposób, jak w toku postępowania przygotowawczego.

Wniosek

O zmianę wyroku i złagodzenie oskarżonemu wymierzonej kary pozbawienia wolności.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość rozstrzygnięcia.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Niezasadność zarzutów i wniosków apelacyjnych, niestwierdzenie okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Sąd odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. R. oraz adw. M. M. (2) kwoty po 1.476 złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym oskarżonym Ż. J. i P. C.. Orzeczono o tym na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1184) oraz § 2 pkt 1 i 2, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo przez jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2024.763 z dnia 2024.05.21).

6. Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Sąd odwoławczy wymierzył oskarżonym tytułem opłat za postępowanie odwoławcze: Ż. J. kwotę 600 złotych, a P. A. i P. C. po 400 złotych, a ponadto obciążył wszystkich oskarżonych wydatkami postępowania odwoławczego w częściach równych, z wyjątkiem wydatków związanych z wynagrodzeniem obrońców z urzędu, którymi obciążył wyłącznie oskarżonych Ż. J. i P. C.. Orzeczono o tym na podstawie art. 627 k.p.k. W świetle art. 616 § 2 k.p.k. koszty sądowe obejmują opłaty oraz wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania. Opłaty wymierzono na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 i 6 i art. 8 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych.

7. PODPIS

1.Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonej Ż. J.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość rozstrzygnięcia

1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

co do winy

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

brak zarzutów

1.1.4. Wnioski

uchylenie

zmiana

1.Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego P. C..

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

orzeczenie o karze pozbawienia wolności

1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

co do winy

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

brak zarzutów

1.1.4. Wnioski

uchylenie

zmiana

1.Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

3

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego P. A.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

orzeczenie o karze pozbawienia wolności

1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

co do winy

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

brak zarzutów

1.1.4. Wnioski

uchylenie

zmiana