I Ns 56/26

Sygn. akt I Ns 56/26

POSTANOWIENIE

Dnia 16 lipca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Lisowska

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Judyta Masłowska

po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2026 r. na rozprawie

sprawy z wniosku V. L. (1)

z udziałem L. L.

o podział majątku wspólnego

p o s t a n a w i a:

I. Ustalić, że w skład majątku wspólnego V. L. (1) i L. L. wchodzą:

1) nieruchomość zabudowana stanowiąca (...), położona w D., gm. H. dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi (...) nr (...) o wartości 650 000 zł (sześćset pięćdziesiąt tysięcy złotych);

2) stanowiący odrębną nieruchomość (...), położony w H. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi (...) nr (...) o wartości 380 000 zł (trzysta osiemdziesiąt tysięcy złotych);

3) udział 1/2 części w prawie własności nieruchomości stanowiącej (...), położonej w H., gmina J., powiat (...), dla której Sąd Rejonowy w Giżycku Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w P. prowadzi (...) o wartości 40 000 zł (czterdzieści tysięcy złotych);

4) stanowiący odrębną (...), położony w W. przy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Olecku prowadzi (...) o wartości 190 000 zł (sto dziewięćdziesiąt tysięcy złotych);

5) samochód osobowy marki (...), rok. prod 2011, nr rej. (...) o wartości 30 000 zł (trzydzieści tysięcy złotych);

II. Dokonać podziału majątku wspólnego V. L. (1) i L. L. w ten sposób, że:

1) składniki majątku wskazane w pkt. I ppkt 1) i 5) przyznać na własność L. L.;

2) składniki majątku wskazane w pkt. I ppkt 2), 3), 4) przyznać na własność V. L. (1);

III. Zasądzić od uczestnika L. L. na rzecz wnioskodawczyni V. L. (1) tytułem dopłaty kwotę 35 000 zł (trzydzieści pięć tysięcy złotych) płatną w terminie 1 (jednego) miesiąca od daty uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w terminie płatności tej kwoty.

IV. Zobowiązać zainteresowanych do wzajemnego wydania składników majątku w terminie 1 (jednego) miesiąca od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

V. Uchylić zwolnienie z opłaty od wniosku udzielone wnioskodawczyni postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2026r.

VI. Nakazać ściągnąć od wnioskodawczyni V. L. (1) i uczestnika L. L. kwoty po 500 zł (pięćset złotych) tytułem opłaty od wniosku.

VII. Orzec, iż uczestnicy postępowania ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

sędzia Anna Lisowska

Sygn. akt I Ns 56/26

V. L. (1) wystąpiła z wnioskiem o podział majątku wspólnego byłych małżonków wskazując jako uczestnika postępowania L. L..

W uzasadnieniu wniosku podała, że związek małżeński zainteresowanych – zawarty 15 kwietnia 1990 roku – został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie wydanym 16 stycznia 2026 roku w sprawie VI C 1470/25. Wyrok rozwodowy uprawomocnił się 24 stycznia 2026 roku.

Wnioskodawczyni wskazała, że w skład majątku wspólnego zainteresowanych mającego ulec podziałowi wchodzi:

1) nieruchomość zabudowana stanowiąca działkę (...), położona w D. w gminie H., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi (...), o wartości 650 000 złotych,

2) stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny nr (...), położony w H. przy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi (...), o wartości 380 000 złotych,

3) udział 1/2 części w prawie własności nieruchomości stanowiącej (...), położonej w H., gmina J., powiat (...), dla której Sąd Rejonowy w Giżycku Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w P. prowadzi (...), o wartości 40 000 złotych,

4) stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny nr (...), położony w W. przy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Olecku prowadzi (...), o wartości 190 000 złotych,

5) samochód osobowy marki (...), rok produkcji 2011, o nr rej. (...), o wartości 30 000 złotych.

Ostatecznie wnioskodawczyni wniosła o dokonanie podziału majątku wspólnego zainteresowanych w ten sposób, aby nieruchomość opisaną w punkcie 1) przyznać wnioskodawczyni, zaś pozostałe składniki przyznać uczestnikowi i zasądzić od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni stosowną dopłatę płatną w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się wydanego w niniejszej sprawie postanowienia podziałowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie zwłoki w płatności.

Uczestnik postępowania L. L. co do zasady przychylił się do wniosku o podział majątku wspólnego. Nie kwestionował podanego przez wnioskodawczynię składu majątku wspólnego ani wartości poszczególnych składników. Ostatecznie uczestnik wniósł o dokonanie podziału majątku wspólnego zainteresowanych w ten sposób, aby nieruchomość opisaną w punkcie 1) i samochód przyznać jemu, zaś pozostałe składniki przyznać wnioskodawczyni i zasądzić od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni tytułem dopłaty kwotę 35 000 złotych. W stanowisku wyrażonym na rozprawie wskazał, że wnioskodawczyni rok temu wyprowadziła się z D., a on zamieszkuje tę nieruchomość nieprzerwanie do dnia dzisiejszego, dba o nią i ponosi wszelkie koszty jej utrzymania. Ponadto na zakup jednego z mieszkał przekazał kwotę 100 000 zł stanowiącą jego majątek osobisty z tytułu rozliczenia spadku po rodzicach.

Sąd rejonowy ustalił, co następuje:

V. L. (1) i L. L. związek małżeński zawarli w dniu 15 kwietnia 1990 roku. Ze związku tego posiadają dwie dorosłe córki.

Małżonków łączył ustrój ustawowej wspólności majątkowej.

Związek małżeński V. L. (1) i L. L. został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie wydanym 16 stycznia 2026 roku w sprawie VI C 1470/25 , bez orzekania o winie. Wyrok rozwodowy uprawomocnił się 24 stycznia 2026 roku.

(okoliczności bezsporne, dowód: odpis wyroku rozwodowego k. 9)

W czasie trwania wspólności majątkowej V. L. (1) i L. L. nabyli:

1) nieruchomość zabudowaną stanowiącą działkę (...), położoną w D. w gminie H., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi (...), o wartości 650 000 złotych,

1) stanowiący odrębną nieruchomość lokal (...), położony w H. przy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi (...), o wartości 380 000 złotych,

2) udział 1/2 części w prawie własności nieruchomości stanowiącej (...), położonej w H., gmina J., powiat (...), dla której Sąd Rejonowy w Giżycku Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w P. prowadzi (...), o wartości 40 000 złotych,

3) stanowiący odrębną (...), położony w W. przy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Olecku prowadzi (...), o wartości 190 000 złotych,

4) samochód osobowy marki (...), rok produkcji 2011, o nr rej. (...), o wartości 30 000 złotych.

(okoliczności bezsporne)

Przed orzeczeniem rozwodu małżonkowie wspólnie zamieszkiwali w domu jednorodzinnym w miejscowości D..

Obecnie jedna z córek stron wraz z mężem oraz małoletnim dzieckiem zamieszkuje w lokalu mieszkalnym stanowiącym współwłasność wnioskodawczyni i uczestnika, położonym przy ul. (...) w H.. Z kolei druga córka wraz z mężem i dwojgiem małoletnich dzieci zamieszkuje we własnym domu jednorodzinnym.

Wnioskodawczyni wyprowadziła się i od około roku nie zamieszkuje już nieruchomości położonej w D.. Nieruchomość ta pozostaje natomiast nieprzerwanie w posiadaniu uczestnika, który faktycznie z niej korzysta, sprawuje nad nią pieczę oraz samodzielnie ponosi wszelkie koszty związane z jej utrzymaniem i eksploatacją.

Po opuszczeniu nieruchomości w D. wnioskodawczyni przez krótki okres czasu mieszkała w należącym do byłych małżonków mieszkaniu w H. wraz z córką i jej rodziną, której lokal został użyczony do zamieszkiwania, a następnie wynajęła lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje do chwili obecnej. W związku z wynajęciem mieszkania V. L. (2) ponosi miesięczny koszt 2 300 zł.

(okoliczności bezsporne, dowód: zeznania wnioskodawczyni k. 49v-50; zeznania uczestnika postępowania k. 49v)

V. L. (1) nie zgłaszała potrzeby zaspokojenia własnych bieżących potrzeb mieszkaniowych poprzez korzystanie z nieruchomości położonej w D.. Jej dążenie do uzyskania wyłącznego prawa własności tej nieruchomości wynika przede wszystkim z chęci zachowania jej jako miejsca spotkań rodzinnych z córkami i wnukami. Ponadto, w przyszłości nie wyklucza ona wspólnego zamieszkania na przedmiotowej nieruchomości wraz z córką, która obecnie wraz z rodziną zajmuje lokal mieszkalny przy ul. (...) w H.. W ocenie wnioskodawczyni w lokalu mieszkalnym położonym w bloku jest zbyt mało miejsca na organizację spotkać rodzinnych z córkami.

(dowód: zeznania wnioskodawczyni k. 49v-50)

Sąd rejonowy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 31 § 1 k.r.o. majątkiem wspólnym małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Przepis art. 43 § 1 k.r.o. zawiera domniemanie, iż oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Zgodnie z art. 46 k.r.o. od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku w sprawach nie unormowanych w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i dziale spadku. Podobne odesłanie w kwestiach proceduralnych do przepisów o dziale spadku zawiera przepis art. 567 § 3 k.p.c.

Skład i wartość majątku ulegającego podziałowi ustala Sąd (art. 567 § 3 k.p.c. w zw. z art. 684 k.p.c.). Zasadą jest, iż podział majątku wspólnego obejmuje składniki należące do danego majątku w dacie ustania wspólności oraz istniejące w chwili dokonywania podziału.

Przepisy regulujące postępowanie o dział spadku ( art. 680-689 k.p.c.), jak i przepisy normujące podział majątku wspólnego (art. 566-567 k.p.c.), nie określają wprost sposobów podziału majątku. Odsyłają do uregulowań dotyczących zniesienia współwłasności ( art. 688 k.p.c.).

W myśl art. 622 § 2 k.p.c. w zw. z art. 688 k.p.c., gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wydaje postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.

Jeżeli brak jest zgodnego wniosku co do sposobu zniesienia współwłasności, a zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje tego podziału na części odpowiadające wartością udziałom współwłaścicieli z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zgodnie z interesem społeczno-gospodarczym (art. 623 k.p.c. w zw. z art. 688 k.p.c.).

Zgodnie z art. 211 k.c. każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego (art. 212 § 2 k.c.).

W niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że w skład podlegającego podziałowi majątku wspólnego wnioskodawczyni i uczestnika wchodzą:

1) nieruchomość zabudowana stanowiąca działkę (...), położona w D. w gminie H., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi (...), o wartości 650 000 złotych,

2) stanowiący odrębną nieruchomość lokal (...), położony w H. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi (...), o wartości 380 000 złotych,

3) udział 1/2 części w prawie własności nieruchomości stanowiącej działkę (...), położonej w H., gmina J., powiat (...), dla której Sąd Rejonowy w Giżycku Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w P. prowadzi (...), o wartości 40 000 złotych,

4) stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny nr (...), położony w W. przy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Olecku prowadzi (...), o wartości 190 000 złotych,

5) samochód osobowy marki C. (...), rok produkcji 2011, o nr rej. (...), o wartości 30 000 złotych.

Wnioskodawczyni i uczestnik postępowania nie zajęli zgodnego stanowiska co do sposobu dokonania podziału majątku wspólnego. Spór dotyczył nieruchomości położonej w D..

Rozstrzygając o sposobie dokonania podziału majątku wspólnego, Sąd miał na uwadze całokształt okoliczności ujawnionych w toku postępowania.

Sąd uznał, że zasadnym jest przyznanie prawa własności nieruchomości położonej w D. uczestnikowi postępowania.

Przede wszystkim należało uwzględnić sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości po ustaniu wspólności majątkowej stron. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że to wnioskodawczyni dobrowolnie tę nieruchomość około rok przed zamknięciem rozprawy. Po wyprowadzeniu się z nieruchomości przez krótki okres zamieszkiwała w mieszkaniu byłych małżonków H. wraz z córką i jej rodziną, której mieszkanie zostało użyczone przez byłych małżonków, a następnie zaspokoiła swoje potrzeby mieszkaniowe w wynajmowanym lokalu. Tymczasem uczestnik nieprzerwanie zamieszkuje nieruchomość położoną w D., korzysta z niej jako ze swojego miejsca zamieszkania, sprawuje nad nią bieżącą pieczę oraz samodzielnie ponosi wszelkie koszty związane z jej utrzymaniem i eksploatacją.

Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia miały również twierdzenia samej wnioskodawczyni. Przesłuchana w charakterze strony wnioskodawczyni jednoznacznie wskazała, że nie domaga się przyznania nieruchomości w D. z uwagi na własne potrzeby mieszkaniowe. Wprost zeznała, iż nie chce tej nieruchomości dla siebie. Z jej wyjaśnień wynika, że dążenie do uzyskania wyłącznego prawa własności przedmiotowej nieruchomości motywowane jest przede wszystkim zamiarem zachowania domu jako miejsca spotkań rodzinnych oraz organizowania świąt dla córek i wnuków, a także rozważaną możliwością przyszłego wspólnego zamieszkania z jedną z córek.

W ocenie Sądu wskazane przez wnioskodawczynię okoliczności nie mogły przesądzać o sposobie podziału majątku wspólnego. Potrzeba zapewnienia miejsca do organizowania uroczystości rodzinnych nie stanowi okoliczności o takim ciężarze gatunkowym, która uzasadniałaby przyznanie prawa własności nieruchomości osobie, która od dłuższego czasu z niej nie korzysta i nie zamierza wykorzystywać jej dla zaspokojenia własnych aktualnych potrzeb mieszkaniowych. Podobnie deklarowana możliwość wspólnego zamieszkania z córką ma charakter wyłącznie hipotetyczny i odnosi się do nieokreślonych planów na przyszłość, których realizacja nie jest pewna.

Jednocześnie Sąd miał na względzie, że uczestnik faktycznie włada nieruchomością, tam skupia się jego centrum życiowe, stale w niej zamieszkuje oraz ponosi pełny ciężar związany z jej utrzymaniem. Przyznanie mu prawa własności odpowiada zatem utrwalonemu sposobowi korzystania z nieruchomości po ustaniu wspólności majątkowej stron, eliminuje konieczność zmiany istniejącego stanu faktycznego oraz pozostaje zgodne z zasadami racjonalnego i celowego podziału majątku wspólnego.

W konsekwencji Sąd uznał, że przyznanie nieruchomości położonej w D. uczestnikowi najpełniej realizuje cel postępowania działowego, uwzględnia rzeczywisty sposób korzystania z majątku przez strony, ich aktualne potrzeby oraz zapewnia stabilizację istniejącego stanu posiadania.

Uczestnikowi przyznany został także – zgodnie z jego wnioskiem – samochód. Wnioskodawczyni nie oponowała takiemu rozwiązaniu.

Pozostałe składniki podlegającego podziałowi majątku wspólnego sąd przyznał wnioskodawczyni, a więc lokal mieszkalny położony w H. na ulicy (...), lokal mieszkalny położony w W. oraz udział w prawie własności nieruchomości położonej w H.. Przyznając wnioskodawczyni te składniki majątku wspólnego, Sąd miał na względzie przede wszystkim jej aktualną sytuację majątkową i mieszkaniową. W toku niniejszego postępowania wnioskodawczyni konsekwentnie podnosiła, że ponosi wysokie koszty najmu lokalu mieszkalnego, nie posiada żadnych oszczędności, a dochody uzyskiwane z prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług fryzjerskich wystarczają jedynie na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. W ocenie Sądu przyznanie jej wskazanych składników majątkowych pozwoli wnioskodawczyni na poprawę swojej sytuacji życiowej i stworzy realną możliwość zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Wnioskodawczyni będzie mogła bowiem rozporządzić przyznanymi jej nieruchomościami lub udziałem w nieruchomości, w szczególności poprzez ich sprzedaż, a uzyskane środki przeznaczyć na wybrany przez siebie cel, którym może być pomoc finansowa córce. W ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie w pełniejszym stopniu odpowiada aktualnym potrzebom wnioskodawczyni aniżeli przyznanie jej nieruchomości położonej w D., której – jak sama przyznała – nie chciała dla siebie, a dla córek i wnuków.

Łączna wartość składników przyznanych wnioskodawczyni wyniosła 610 000 złotych, zaś składników przyznanych uczestnikowi 680 000 złotych. Wobec powyższego, stosownie do treści art. 212 § 2 k.c. zaszła konieczność zasądzenia od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni tytułem dopłaty kwoty 35 000 złotych (680 000 – 610 000 = 70 000 : 2 = 35 000).

Stosownie do treści art. 212 § 3 k.c., zasądzając dopłatę Sąd oznaczył termin jej uiszczenia oraz wysokość odsetek należnych w przypadku opóźnienia w spełnieniu świadczenia. W ocenie Sądu termin miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia jest odpowiedni i wystarczający, aby umożliwić uczestnikowi zgromadzenie środków finansowych niezbędnych do dokonania zapłaty na rzecz wnioskodawczyni. Jednocześnie termin ten pozostaje na tyle krótki, aby nie prowadził do nieuzasadnionego odroczenia realizacji należnego wnioskodawczyni świadczenia.

Jednocześnie Sąd zobowiązał wnioskodawczynię i uczestnika do wzajemnego wydania składników majątku w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Zważywszy na zasądzoną na rzecz wnioskodawczyni dopłatę, Sąd uchylił udzielone wnioskodawczyni zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od wniosku. Opłata ta wynosi 1 000 złotych i w ocenie Sądu winna zostać poniesiona w częściach równych przez wnioskodawczynię i uczestnika, którzy w równym stopniu byli zainteresowani dokonaniem podziału majątku wspólnego. Dlatego też Sąd nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Piszu od wnioskodawczyni i uczestnika kwoty po 500 złotych tytułem opłaty sądowej od wniosku.

O pozostałych kosztach postępowania związanych z udziałem zainteresowanych w postępowaniu, Sąd rozstrzygnął w myśl art. 520 § 1 k.p.c.

sędzia Anna Lisowska