Orzecznik
Wróć do wyników
WYROK

KIO 640/18

Krajowa Izba Odwoławcza · 17 kwietnia 2018

Pobierz PDF
Data orzeczenia
17 kwietnia 2018
Sąd / organ
Krajowa Izba Odwoławcza
Skład orzekający
Kuriata Emilprzewodniczący, Anna Kuszel-Kowalczykczłonek, Emil Kuriataczłonek, Jan Kuzawińskiczłonek, Adam Skowrońskiprotokolant
Zamawiający
Gmina Miasto Świnoujście reprezentowana przez Prezydenta Miasta Świnoujście, działającego jako zarządca drogi publicznej, prowadzącym postępowanie jest: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie
Hasła tematyczne
Zasady udzielania zamówieńZasada jawności postępowaniaZasada uczciwej konkurencji zasada równego traktowania wykonawców
Podstawa prawna
art. 7 ust. 1 ; art. 7 ust. 3 ; art. 8 ust. 3

Sentencja

Sygn. akt: KIO 640/18

WYROK

z dnia 17 kwietnia 2018 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący

Członkowie:

Emil Kuriata

Anna Kuszel-Kowalczyk

Jan Kuzawiński

Protokolant:

Adam Skowroński

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2018 r., w Warszawie, odwołania

wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 3 kwietnia 2018 r. przez

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Toto Costruzioni

Generali S.p.A., ICM S.p.A, Viale Abruzzo 410, 66100 Chieti w postępowaniu

prowadzonym przez zamawiającego - Gmina Miasto Świnoujście reprezentowana przez

Prezydenta Miasta Świnoujście, działającego jako zarządca drogi publicznej,

prowadzącym postępowanie jest: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Oddział w Szczecinie, ul. Wojska Polskiego 1/5, 72-600 Świnoujście,

przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Porr S.A.,

Porr Bau GmbH, Gulermak Agir Sanayi In§aat ve Taahhut A.§., Energopol-Szczecin

S.A., ul. Hołubcowa 123, 02-845 Warszawa, zgłaszających przystąpienie do postępowania

odwoławczego - po stronie zamawiającego,

orzeka:

1. Oddala odwołanie.

2. Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: Toto Costruzioni Generali S.p.A., ICM S.p.A, Viale Abruzzo 410, 66100

Chieti i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr

(słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Toto Costruzioni Generali

S.p.A., ICM S.p.A, Viale Abruzzo 410, 66100 Chieti, tytułem wpisu od odwołania,

2.2. zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Toto

Costruzioni Generali S.p.A., ICM S.p.A, Viale Abruzzo 410, 66100 Chieti na

rzecz zamawiającego - Gmina Miasto Świnoujście reprezentowana przez

Prezydenta Miasta Świnoujście, działającego jako zarządca drogi publicznej,

prowadzącym postępowanie jest: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych

i Autostrad Oddział w Szczecinie, ul. Wojska Polskiego 1/5, 72-600

Świnoujście, kwotę 3 812 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące osiemset dwanaście

złotych, zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione

z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz kosztów dojazdu.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1579 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od

dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Szczecinie.

Przewodniczący: ..............................

Członkowie: ..............................

Sygn. akt: KIO 640/18

Uzasadnienie

Zamawiający - Gmina Miasto Świnoujście prowadzi postępowanie o udzielenie

zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest „Usprawnienie połączenia

komunikacyjnego pomiędzy wyspami Uznam i Wolin w Świnoujściu - budowa tunelu pod

Świną”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE w dniu

20 kwietnia 2016 pod numerem 2016/S 077-135585.

Dnia 23 marca 2018 roku, zamawiający poinformował wykonawców wspólnie

ubiegających się o udzielenie zamówienia: Toto Costruzioni Generali S.p.A., ICM S.p.A. o

odtajnieniu niektórych dokumentów odwołującego zastrzeżonych jako tajemnica

przedsiębiorstwa.

Dnia 3 kwietnia 2018 roku wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia:

Toto Costruzioni Generali S.p.A., ICM S.p.A (dalej „Odwołujący”) wnieśli odwołanie do

Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej od niezgodnych z przepisami ustawy czynności i

zaniechań zamawiającego w postępowaniu, polegających na odtajnieniu przez

zamawiającego dokumentów odwołującego zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa

w zakresie określonym w piśmie zamawiającego z dnia 23 marca 2018 roku.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1. art. 7 ust. 1 i 3 oraz art. 8 ust. 3 w zw. z art. 192 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp oraz w zw.

z § 23 i 36 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2010 roku w sprawie

regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu odwołań (w brzmieniu obowiązującym w dniu

wszczęcia postępowania), polegające na odtajnieniu przez zamawiającego treści pism

odwołującego z dnia 13 października 2017 roku oraz z dnia 6 listopada 2017 roku w zakresie

określonym przez zamawiającego w piśmie z dnia 23 marca 2018 roku, co pozostaje

w sprzeczności z zasadą uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, jak

również wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej (dalej jako „Izba” lub „KIO”) o sygn. KIO

2574/17 i KIO 2576/17, wydanym w postępowaniu odwoławczym dotyczącym ww.

dokumentów odwołującego, w toku którego Izba potwierdziła zasadność i prawidłowość

objęcia przez odwołującego treści tychże dokumentów tajemnicą przedsiębiorstwa,

nakazując jednocześnie przywrócenie oferty odwołującego do postępowania,

a w konsekwencji czego samowolne dokonywanie przez zamawiającego odtajnienia ww.

dokumentów na obecnym etapie pozostaje niedopuszczalne i sprzeczne z zapadłym

wyrokiem KIO,

2. art. 8 ust. 3 ustawy Pzp w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej

konkurencji poprzez ich niezastosowanie i odtajnienie przez zamawiającego dokumentów

odwołującego wymienionych w piśmie zamawiającego z dnia 23 marca 2018 roku, podczas

gdy informacje zamieszczone w tych dokumentach stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa

odwołującego, co odwołujący zastrzegł i wykazał na etapie składania tych dokumentów,

zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 3 ustawy Pzp.

W związku z powyższym odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości

i nakazanie zamawiającemu w trybie art. 192 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, unieważnienia

czynności odtajnienia dokumentów odwołującego w zakresie określonym przez

zamawiającego w piśmie z dnia 23 marca 2018 roku.

Ponadto odwołujący wniósł o:

1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów postępowania (na

okoliczności wskazane w odwołaniu),

2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z akt postępowania odwoławczego

w sprawie rozpoznawanej przez Izbę o sygn. KIO 2574/17 i KIO 2576/17 (w tym akt

postępowania przed Sądem Okręgowym w Szczecinie o sygn. VIII Ga 102/18) na

okoliczności wskazane w treści odwołania, w tym w szczególności na okoliczność braku

uprawnienia zamawiającego do odtajnienia dokumentów odwołującego objętych tajemnicą

przedsiębiorstwa, których dotyczyło ww. postępowanie odwoławcze (tj. pism z dnia 13

października 2017 roku oraz z dnia 6 listopada 2017 roku w zakresie określonym przez

zamawiającego w piśmie z dnia 23 marca 2018 roku oraz nieujawnienia przez Izbę treści

załączników nr 9 i 12 do pisma odwołującego z dnia 13 października 2017 roku na rozprawie

w dniu 20 grudnia 2017 roku,

3. zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania

odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przewidzianych

przepisami prawa i zgodnie z fakturą przedstawioną na rozprawie.

Niezależnie od powyższego na podstawie art. 189 ust. 6 w związku z art. 8 ust. 3 ustawy

Pzp, odwołujący wniósł o wyłączenie jawności rozprawy w całości, ze względu na fakt,

iż odwołanie w całości dotyczy odtajnienia przez zamawiającego dokumentów odwołującego

stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. W konsekwencji postępowanie odwoławcze

opierać się będzie jedynie o informacje, które nie mogą zostać udostępnione pozostałym

uczestnikom postępowania lub osobom trzecim.

Interes odwołującego.

Odwołujący wskazał, że posiada interes w uzyskaniu zamówienia w rozumieniu art. 179

ust. 1 ustawy Pzp i może ponieść szkodę w wyniku naruszenia wskazanych powyżej

przepisów ustawy Pzp. Odwołujący jest wykonawcą biorącym udział w postępowaniu, który

złożył najkorzystniejszą ofertę i liczy na uzyskanie zamówienia objętego postępowaniem.

Poprzez wniesienie niniejszego odwołania, odwołujący zmierza do zakwestionowania

niezgodnego z prawem odtajnienia przez zamawiającego dokumentów odwołującego

związanych z wyjaśnianiem treści jego oferty, a w konsekwencji do nakazania

zamawiającemu unieważnienia tej czynności. Tym samym odwołujący posiada interes

w uzyskaniu zamówienia. Natomiast szkoda, jaką odwołujący może ponieść w wyniku

naruszenia przepisów ustawy Pzp, wiązać się będzie z ujawnieniem konkurentom

działającym na rynku informacji niejawnych przedsiębiorstwa odwołującego, które podlegają

ochronie. W konsekwencji, w wyniku nieprawidłowego działania zamawiającego, odwołujący

może ponieść szkodę. Podkreślić przy tym należy, że na dzień składania niniejszego

odwołania informacje, które zamierza odtajnić zamawiający, nie zostały jeszcze ujawnione.

Zgodnie z treścią pisma zamawiającego z dnia 23 marca br. informacje te zostaną

odtajnione dopiero ze skutkiem na dzień 4 kwietnia br. Tym samym w pełni uzasadnione

i celowe jest złożenie odwołania celem skutecznego zapobieżenia ujawnieniu informacji,

które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa odwołującego. W konsekwencji udostępnienie

tych wiadomości podmiotom trzecim może utrudnić odwołującemu ubieganie się o udzielenia

zamówienia zarówno w ramach obecnie toczącego się postępowania, jak i w przyszłych

przetargach zarówno na budowę tunelu pod rzeką Świną (np. w przypadku unieważnienia

postępowania), jak i na realizację innych inwestycji tego rodzaju.

Z uwagi na okoliczność, iż cała treść uzasadnienia odwołania została zastrzeżona

tajemnicą przedsiębiorstwa, a zamawiający czy przystępujący w tym zakresie nie podnosili

zarzutów, Izba nie odtajniła tego uzasadnienia, stąd brak jest możliwości przytoczenia

argumentacji odwołującego w uzasadnieniu orzeczenia.

Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie

odwołania. Zamawiający wskazał, iż właściwa ocena, co do zasadności zastrzeżenia

informacji ma istotne znaczenie dla przebiegu postępowania oraz realizacji samej umowy.

Wykonawcy często zastrzegają bowiem informacje „na wyrost”, co uniemożliwia innym

wykonawcom analizę procesu weryfikacji takiej oferty przez wykonawcę, a tym samym rodzi

ryzyko wyboru wykonawcy, który nie spełnia warunków udziału w postępowaniu. Zwrócić

należy uwagę, że inni wykonawcy mają często lepsze rozeznanie od zamawiających co do

faktycznie wykonywanych przez konkurentów usług, ich zakresu, wartości oraz poprawności.

Stąd też możliwość dokonania weryfikacji ofert poza samymi zamawiającymi jest bardzo

ważna, także z punktu widzenia późniejszej poprawności realizacji zamówień przez

wybranych oferentów. Zamawiający podniósł, iż brak złożenia uzasadnienia lub też złożenie

niedostatecznie przekonującego uzasadnienia skutkować musi odtajnieniem

przedmiotowych informacji. Obowiązek zbadania prawidłowości dokonanego przez

wykonawcę zastrzeżenia spoczywa na zamawiającym. Zamawiający wskazuje także,

że zgodnie z wyrokiem KIO z dnia 17.12.2013 r. „Zamawiający nie może bezkrytycznie

akceptować zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz winien żądać od wykonawcy

wykazania i co najmniej uprawdopodobnienia, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa

nastąpiło w sposób uprawniony, zaś brak wyjaśnień lub udzielenie zbyt ogólnikowych

wyjaśnień winno wskazywać na niezasadność dokonanego zastrzeżenia. (wyrok KIO z dnia

17 grudnia 2013 roku, KIO 2773/13, podobnie KIO w wyroku z dnia 24 kwietnia 2012 roku,

KIO 762/12).

Zamawiający wskazał, że odwołujący podnosił, że odtajnienie dokumentów jest sprzeczne

z wyrokiem KIO o sygn. KIO 2574/17/ KIO 2576/17 (dalej jako: „Pierwszy wyrok”), wydanego

na skutek złożenia przez niego odwołania (dalej jako: „Pierwsze odwołanie”). Należy jednak

podkreślić, że przedmiotem rozstrzygania Izby w tym postępowaniu nie była prawidłowość

zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, a jedynie kwestia odrzucenia oferty odwołującego

wskutek niezgodności jego oferty z siwz. Art. 192 ust. 7 Pzp w sposób wyraźny statuuje,

że Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu. Skoro

w Pierwszym odwołaniu zarzuty naruszenia art. 8 ust. 3 PZP w zw. z art. 11 ust. 4 ZNKU nie

były w ogóle podniesione, a temat tajemnicy przedsiębiorstwa w ogólne nie był przedmiotem

rozstrzygania KIO, to nie można mówić o mocy wiążącej Pierwszego wyroku w zakresie

tajemnicy przedsiębiorstwa. Odwołujący podniósł w treści odwołania, że Izba dokonała już

weryfikacji prawidłowości działań zamawiającego mających miejsce do dnia 24.11.2017 r.

C.,) Izba odnosiła się również do kwestii zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa TOTO.

Odwołujący nie przywołał jednak żadnego fragmentu Pierwszego wyroku, w którym Izba

rzekomo przesądziła prawidłowość zastrzeżenia tajemnicy przez odwołującego. Z całą

pewnością, nie można przyjąć prawidłowości rozumowania odwołującego, jakoby wszystkie

czynności zamawiającego mające miejsce przed 24.11.2017 r. zostały zweryfikowane przez

KIO wskutek Pierwszego odwołania. Jest to bowiem wbrew dyspozycji art. 192 ust. 7 Pzp.

Zamawiający podał, że odwołujący w piśmie z dnia 13.10.2017 r. w sposób wyraźny

wskazał, co następuje: „oświadczamy, że Dowody nr 2, 3, 4, 5.1., 5.2. , 5.3. , 7, 8, 9, 10, 11,

12, 13, 14, 15 i 16” do niniejszych wyjaśnień stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa,

w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nie mają więc znaczenia

twierdzenia odwołującego, jakoby w sposób prawidłowy wykazał wszystkie przesłanki z art.

11 ust. 4 ZNKU. Zamawiający zgadza się bowiem co do zasady z odwołującym,

że dokonane przez niego zastrzeżenie było prawidłowe i wyczerpujące, ale jedynie

w odniesieniu do ww. załączników/dowodów. Zamawiający uznał to zastrzeżenie i w związku

z powyższym, nie odtajnił dokumentów, co do których zastrzeżenie to zostało poczynione.

Należy jednak podkreślić, że zakresem utajnienia nie zostało objęte samo pismo

z wyjaśnieniami. W konsekwencji w stosunku do samego pisma z dnia 13.10.2017 r. nie

został spełniony podstawowy warunek ich nieujawniania tj. zastrzeżenia, że ów dokument

zawiera informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Nieprzekonująca jest

argumentacja, jakoby informacje zawarte w Wyjaśnieniach były podobne do informacji

zawartych w załącznikach. Zastrzeżenie tajemnicy w każdym wypadku musi bowiem zostać

dokonane w sposób jednoznaczny i wyraźny. Nie jest rolą zamawiającego domyślanie się

czy skoro informacje są podobne to powinny być objęte tajemnicą czy też nie, skoro sam

wykonawca nie zadbał o tę kwestię i takiego zastrzeżenia nie poczynił. Co więcej od

podmiotów ubiegających się o zamówienie publiczne, szczególnie znacznych rozmiarów,

należy wymagać szczególnej (o podwyższonym standardzie ze względu na profesjonalny

charakter podmiotów gospodarczych) staranności dbania o swe interesy. Niedbalstwo

w ochronie swych praw musi obciążać wykonawcę. Brak takiego zastrzeżenia uniemożliwia

uznanie danego dokumentu/informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa nie tylko na gruncie art.

8 ust. 3 Pzp, ale także na podstawie art. 11 ust. 4 u.z.n.k., albowiem oznacza to, że

przedsiębiorca powołujący się na jej tajemnicę przedsiębiorstwa nie podjął niezbędnych

działań w celu zachowania ich poufności.

Odnosząc się do pisma zamawiającego z dnia 26.10.2017 r. w którym wezwał on

odwołującego do wyjaśnienia zakresu zastrzeżenia to należy wskazać, że nie ma on

przesądzającego znaczenia dla zakresu zastrzeżenia tajemnicy. Jak już bowiem wskazano

wyżej, decydujące znaczenie ma treść art. 8 ust. 3 Pzp, zgodnie z którym zastrzeżenie musi

nastąpić najpóźniej w momencie składania zastrzeganego pisma. Wszelkie późniejsze

oświadczenia nie mają w tym zakresie znaczenia.

W odniesieniu do treści załącznika nr 9 do pisma odwołującego z dnia 13.10.2017 r.,

zamawiający wskazał, że nie zachodzą przesłanki do utrzymywania tego załącznika

w tajemnicy, bowiem jego treść nie stanowi już tajemnicy dla pozostałych wykonawców.

Okoliczności wskazane w tym załączniku były przedmiotem Pierwszego odwołania.

W konsekwencji, jego treść była szeroko komentowana podczas rozprawy w sprawie

Pierwszego odwołania. Dla wszystkich uczestników tamtego postępowania oczywiste jest to

co ten rysunek zawiera. Dodatkowo warto zauważyć, że odwołujący nie zastrzegł tajemnicy

przedsiębiorstwa odnośnie pkt 3 swych wyjaśnień z dnia 04.11.2017 r., w którym to

odnosząc się do załącznika nr 9 stwierdził, że podobne rozwiązania (do tych opisanych

w tym załączniku) znalazło się w tunelach: EurAsia - tunel pod cieśniną Bosfor w Istambule

Turcja (...), Tokyo-wan Aqua Line (...), Great Istambuł Tunne/ (...), Askan Way Viaduct (...).

Skoro odwołujący w sposób jawny odnosi się do innych inwestycji, w których zastosowano

rozwiązania podobne do tego co zawiera przekrój poprzeczny tunelu, to przecież każdy

może sprawdzić jak zbudowane są te jawnie podane przez wykonawcę tunele. Nie można

więc mówić o jakiejkolwiek tajemnicy tego załącznika.

Odwołujący w treści pisma z dnia 06.11.2017 r. w żaden sposób nie wykazał istnienia

przesłanek z art. 11 ust. 4 ZNKU. Wskazał jedynie, że zastrzegane informacje/dokumenty

zgodnie z art. 8 ust. 3 nie może być udostępniona, gdyż zawiera informacje stanowiące

tajemnicę przedsiębiorstwa, w tym „know how”. Odwołujący nie przywołał jednak, dlaczego

uważa, że informacje te stanowią know-how, jakie to know-how, nie wykazał, by podjął

środki w celu ich ochrony.

Odwołujący w piśmie z dnia 14.03.2018 r. w sposób wyraźny wskazał, co następuje:

„zastrzegamy, że treść załączników do niniejszego pisma stanowi tajemnicę

przedsiębiorstwa Wykonawców, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu

nieuczciwej konkurencji i podlega ochronie na podstawie art. 8 ust. 3 Pzp”. Nie mają więc

znaczenia twierdzenia odwołującego, jakoby składane wyjaśnienia dotyczyły informacji już

wcześniej zastrzeganych, bowiem każde pismo powinno być zastrzegane osobno.

Nielogicznym jest też twierdzenie, że wyjaśnienia dotycząc kwestii już wcześniej

przedstawianych. Celem każdych wyjaśnień jest bowiem złożenie wyjaśnień nowych, które

nie są tożsame z informacjami już przedstawianymi w postępowaniu.

Przystępujący również złożył pismo procesowe, w którym de facto powołał jedynie

właściwe orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania, o których stanowi

przepis art. 189 ust. 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych.

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego

z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy

procedurze, której wartość szacunkowa zamówienia przekracza kwoty określone

w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu

przedmiotowego zamówienia, kwalifikowanego możliwością poniesienia szkody w wyniku

naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 179 ust. 1

ustawy - Prawo zamówień publicznych, co uprawniało go do złożenia odwołania.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska

stron, oraz uczestnika postępowania odwoławczego, złożone w pismach

procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła, iż odwołanie nie zasługuje na

uwzględnienie.

Izba dopuściła i przeprowadziła dowód z dokumentacji postępowania w sprawie o sygn.

akt KIO 2574/17, KIO 2576/17, w szczególności z protokołu posiedzenia i rozprawy z dnia 20

grudnia 2017 roku, wyroku Izby w ww. sprawach z dnia 21 grudnia 2017 roku oraz wyroku

SO w Szczecinie z dnia 7 marca 2018 roku, sygn. akt VIII Ga 102/18, stwierdzając,

iż przedmiotem rozstrzygnięcia w ww. wyrokach nie było ustalenie prawidłowości

zastrzeżenia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji zastrzeżonych przez odwołującego.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są niezasadne.

Izba w całości podziela stanowisko zamawiającego, a ponadto stwierdza, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 3 ustawy Pzp, nie ujawnia się informacji stanowiących

tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,

jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do

udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał,

iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może

zastrzec informacji, o których mowa w art. 86 ust. 4. Przepis stosuje się odpowiednio do

konkursu.

Norma prawna wynikająca z omawianego przepisu reguluje odstępstwo od ogólnej

zasady jawności postępowania, wynikającej z przepisu art. 8 ust. 1 ustawy Pzp, tj.

że postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne.

Ustawodawca regulację powyższą usankcjonował w ten sposób, iż dopuścił możliwość

zastrzeżenia niektórych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa (TP) pod

dwoma warunkami. Pierwszym z tych warunków jest czas złożenia stosownego zastrzeżenia

- nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków. Drugim z tych warunków są

okoliczności związane z wykazaniem przez wykonawcę zasadności zastrzeżenia informacji

stanowiących TP.

W ocenie Izby, w przypadku, gdy wykonawca wzywany przez zamawiającego do złożenia

stosownych wyjaśnień bądź dowodów, w każdym przypadku, w którym stwierdzi,

że przekazywane zamawiającemu informacje stanowią TP, winien okoliczność tę wykazać

już przy pierwszym piśmie kierowanym do zamawiającego. Następnie, jeżeli zamawiający

dalej będzie wzywał wykonawcę do dalszych wyjaśnień, to wykonawca taki winien za

każdym razem albo na nowo wykazywać zasadność zastrzeżenia informacji TP, bądź

odnieść się w kolejnych pismach do wykazanego za pierwszym razem zastrzeżenia.

Okoliczność taka wprost wynika z przytaczanego wyżej przepisu, gdzie ustawodawca

obowiązek wykazania zasadności zastrzeżenia przeniósł tylko i wyłącznie na wykonawcę.

Zamawiający nie jest bowiem podmiotem, który ma się domyślać, czy dowolnie

interpretować pisma wykonawcy. Zamawiający, zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 ustawy

Pzp, ma obowiązek przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego

w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców,

co z kolei prowadzi do wniosku, że tylko racjonalna ocena oparta o stosowne okoliczności,

wykazane przez wykonawcę daje gwarancję dokonania prawidłowej czynności

zamawiającego.

Przedkładając powyższe rozważania na stan faktyczny przedmiotowej sprawy wskazać

należy, że zamawiający w sposób prawidłowy dokonał oceny wyjaśnień i dowodów

złożonych przez odwołującego.

Izba nie podzieliła stanowiska odwołującego, co do argumentacji podnoszonej w zakresie

dowodu nr 9 (zarzut dotyczący dowodu nr 12 został przez zamawiającego uwzględniony

i przy braku sprzeciwu ze strony przystępującego, Izba pozostawiła ten zarzut bez

rozpoznania). Wskazać bowiem należy, że w zakresie spornego dowodu nie było już

orzeczenia Izby, co do prawidłowości zastrzeżenia tego dokumentu TP. Izba, na posiedzeniu

w sprawie KIO 2574/17, KIO 2576/17 w dniu 20 grudnia 2017 roku, postanowiła „nie

odtajniać spornego rysunku uznając, iż jego odtajnienie nie wpływa na sytuację procesową

przystępującego ...” co oznacza, że nie badała bo nie mogła, skuteczności zastrzeżenia

tego dokumentu TP, gdyż zarzut taki nie był przedmiotem odwołania, a Izba nie może

rozstrzygać ponad zarzuty odwołania (art. 192 ust. 7 ustawy Pzp - Izba nie może orzekać co

do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu).

Nadto podnieść należy, że zamawiający jako gospodarz postępowania, ma za zadanie tak

długo prowadzić badanie i ocenę ofert oraz tyle razy na ile pozwalają mu przepisy wyjaśniać

dokumenty złożone przez wykonawców, aż osiągnie założony skutek w postaci pewności co

do prawidłowości rozstrzygnięcia. Dlatego też, zdaniem Izby, zamawiający miał pełne

podstawy do przeprowadzenia badania skuteczności złożonych zastrzeżeń TP do wyjaśnień

i dowodów złożonych przez odwołującego.

Odnosząc się zaś do zarzutów bezpośrednio związanych z czynnością zamawiającego.

Zamawiający w piśmie z dnia 23 marca 2018 roku, poinformował odwołującego,

iż „W wyniku dokonania badania zasadności zastrzeżenia tajemnicą przedsiębiorstwa

Państwa wyjaśnień złożonych w trybie art. 90 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 ustawy Prawo

zamówień publicznych Zamawiający odtajnia ww. informacje tj.: pisma Wykonawcy:

- z dnia 13.10.2017 r. wraz z załącznikiem 9 i 12. Jak wynika z niniejszego pisma nie

została zastrzeżona jego treść, a jedynie określone załączniki. Zgodnie z art. 8 ust. 3 PZP

oraz właściwym orzecznictwem KIO zastrzeżenie tajemnicy nie może nastąpić później niż

przy składaniu danego dokumentu, tymczasem w tym dokumencie takie zastrzeżenie, nie

znalazło się w odniesieniu do samego dokumentu a jedynie do niektórych załączników;

ponadto w odniesieniu do załączników nr 9 i 12 informacje zawarte w tych załącznikach

zostały już ujawnione do publicznej wiadomości w toku rozprawy przed Krajową Izbą

Odwoławczą w dniu 20 grudnia 2017 r.;

- z dnia 06.11.2017 r, za wyjątkiem załączników nr 2, 3, 5,1, 8, 13, 14. Wykonawca w

żaden sposób nie wykazał, aby informacje zawarte w tym piśmie stanowiły tajemnicę

przedsiębiorstwa j aby w stosunku do nich zachodziły wszystkie przesłanki z art. 11 ust. 4

u.z.n.k.;

- z dnia 14.03.2018 r. za wyjątkiem załączników do niniejszego pisma; jak wynika

z treści pisma (pkt III akapit pierwszy) zastrzeżenie zostało poczynione jedynie w odniesieniu

do załączników do tego pisma, ale nie w stosunku do samego pisma)”.

Uzasadniając powyższe zamawiający wskazał m.in., że „Przedłożone przez Wykonawcę

wyjaśnienia w zakresie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie potwierdzają,

że informacje zawarte ww. dokumentach winny być traktowane jako tajemnica

przedsiębiorstwa. Samo złożenie uzasadnienia nie zawsze będzie „wykazaniem”, o którym

mowa w art. 8 ust. 3 Ustawy Pzp, a wykazać oznacza więcej aniżeli wyjaśnić oraz, że nie

będą spełniać przesłanki z art. 8 ust. 3 Ustawy PZP ogólnikowe wyjaśnienia, zawierające

gołosłowne, niczym nie potwierdzone, twierdzenia (KIO z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt

KIO 570/15). Zgodnie z Wyrokiem sygn. akt KIO 287/18 z dnia 2 marca 2018 r. „informacje

złożone przez wykonawcę mogą pozostać niejawne tylko w takim zakresie, w jakim

wykonawca wywiązał się z ciężaru wykazania ich niejawnego charakteru. Ciężar wykazania

konieczności udzielenia takiej ochrony przepisy Ustawy Pzp w sposób wyraźny nałożyły na

wykonawcę, który w odpowiednim momencie postępowania winien, bez wezwania,

udowodnić zamawiającemu zasadność poczynionego zastrzeżenia. Brak takich wyjaśnień

lub złożenie wyjaśnień ogólnikowych powinno być traktowane jako rezygnacja

z przewidzianej przepisem art. 8 ust. 3 Ustawy Pzp ochrony, co z kolei aktualizuje po stronie

Zamawiającemu obowiązek ujawnienia nieskutecznie utajnionych informacji.”.

Odnośnie wyjaśnień z dnia 13 października 2017 roku, złożonych zamawiającemu, na

jego wezwanie, to wskazać należy, że odwołujący w treści tego pisma podał, cyt. „(...).

Oświadczamy, że Dowody nr 2, 3, 4, 5.1, 5.2, 5.3, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 do

niniejszych wyjaśnień, stanowią prawnie chronioną tajemnicę przedsiębiorstwa,

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej

konkurencji, a dokładnie art. 11 ust. 4 w/w ustawy, gdyż są to informacje świadczące

o naszej przewadze gospodarczej - przez co mają realną wartość handlową i gospodarczą

przejawiającą się chociażby w możliwości konkurowania z wykonawcami w tym

postępowaniu poprzez zaoferowanie niższej ceny.

Powyższe w ocenie Izby w sposób jednoznaczny wskazuje, że odwołujący objął TP

jedynie ww. załączniki do wyjaśnień, nie obejmując jednocześnie takim zastrzeżeniem

samego wyjaśnienia, co oznacza, że decyzja zamawiającego o odtajnieniu treści pisma

z dnia 13 października 2017 roku, była prawidłowa. Co do zarzutu dotyczącego dowodu nr 9,

zdaniem Izby, dowód ten nie stanowi TP, odwołujący takiej okoliczności nie wykazał. Co

istotne również to fakt, iż dowód ten to jedynie, jak to opisał odwołujący „Szkic przekroju

tunelu oraz przykładowe rozwiązanie wejścia ewakuacyjnego do galerii ewakuacyjnej”.

Zdaniem Izby szkic przekroju oraz przykładowe rozwiązanie nie są informacjami

wyjątkowymi, specjalnymi, które mogą stanowić Tajemnicę Przedsiębiorstwa.

Odnoszą się do wyjaśnień z dnia 6 listopada 2017 roku, wskazać należy, że odwołujący

w treści tych wyjaśnień podał, cyt. „(.) niniejszym Wykonawcy oświadczają że:

1) Tłumaczenia dowodów nr 2, 3, 5.1, 8, 13, 14, załączone do Pisma Wykonawcy; oraz

2) część wyjaśnień tj. wyjaśnienie 5 i 6, zaznaczona poniżej kolorem żółtym,

zgodnie z art. 8 ust 3 PZP, nie może być udostępniona, gdyż zawiera informacje stanowiące

tajemnicę przedsiębiorstwa, w tym „know how”.

Powyższe oznacza, że odwołujący kolejny raz zastrzegł TP tylko i wyłącznie tłumaczenia

dowodów, czego zamawiający nie kwestionował. Dlatego też czynność zamawiającego

dotyczącą odtajnienia treści wyjaśnień uznać należało za prawidłową. Natomiast oceniając

wykazanie odwołującego, co do zasadności zastrzeżenia wyjaśnień 5 i 6 w kontekście ich

lakoniczności, nie pozostawia wątpliwości, iż odwołujący nie wykazał zasadności tego

zastrzeżenia.

Odnosząc się do treści wyjaśnień z dnia 14 marca 2018 roku, to kolejny raz stwierdzić

należało, że odwołujący zastrzegł TP tylko i wyłącznie treść załączników, na co wskazuje

pismo odwołującego, który podał, cyt. „Zastrzegamy, że treść załączników do niniejszego

pisma stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa Wykonawców, o której mowa w art. 11 ust. 4

ustawy zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i podlega ochronie na podstawie art. 8 ust. 3

PZP.”. Dlatego też czynność zamawiającego dotyczącą odtajnienia treści wyjaśnień uznać

należało za prawidłową.

Izba nie uwzględniła stanowiska odwołującego, który podnosił, że skoro przy pierwszym

piśmie z dnia 13 października 2017 roku, wykazywał zasadność zastrzeżenia informacji TP,

to zastrzeżenie to obejmuje również następne wyjaśnienia. Jak bowiem wskazała Izba na

wstępie, to wykonawca ma za zadanie wykazać zamawiającemu, które treści podlegają

takiej ochronie i dlaczego.

Odwołujący uchybił temu obowiązkowi, dlatego też biorąc pod uwagę powyższe,

orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do jego wyniku - na podstawie art. 192

ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 3 w zw. z § 3 pkt 2 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania

wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich

rozliczania (Dz. U. Nr 41 poz. 238 ze zm.), uwzględniając koszty poniesione przez

zamawiającego związane z wynagrodzeniem pełnomocnika oraz kosztami dojazdu.

Przewodniczący: ..............................

Członkowie: ..............................

12