KIO 1911/18

Sygn. akt: KIO 1911/18

WYROK

z dnia 11 października 2018 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Ewa Sikorska

Członkowie: Aneta Mlącka

Robert Skrzeszewski

Protokolant: Rafał Komoń

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2018 roku w Warszawie odwołania

wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 24 września 2018 r. przez

wykonawcę QUMAK Spółka Akcyjna w Warszawie, w postępowaniu prowadzonym przez

Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w Warszawie

przy udziale wykonawcy GISPartner Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we

Wrocławiu, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie

zamawiającego

orzeka:

1. Oddala odwołanie

2. kosztami postępowania obciąża wykonawcę QUMAK Spółkę Akcyjną w Warszawie

i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00

gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez

wykonawcę QUMAK Spółkę Akcyjną w Warszawie tytułem wpisu od

odwołania.,

2.2. zasądza od QUMAK Spółki Akcyjnej w Warszawie na rzecz Skarbu

Państwa - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w

Warszawie kwotę 3 510 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące pięćset dziesięć

złotych zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego

poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 ze zm.), na niniejszy wyrok, w terminie 7 dni od dnia

jego doręczenia, przysługuje skarga, za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej,

do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Sygn. akt: KIO 1911/18

Zamawiający - Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w

Warszawie - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na wdrożenie

produkcyjne systemu ISOK.

Postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia

2004 roku - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1579 ze zm.), zwanej

dalej ustawą P.z.p.

W dniu 24 września 2018 roku wykonawca Qumak SA w Warszawie (dalej:

odwołujący) wniósł odwołanie wobec czynności oraz zaniechań zamawiającego, tj.:

a. zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki w oparciu o art. 66 ust. 1 w związku z

art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p. i nieunieważnienia postępowania z chwilą, w której

Zamawiający otrzymał od Qumak pismo z dnia 14 września 2018 roku jako jedynego

zainteresowanego wdrożenia produkcyjnego Systemu ISOK;

b. podjęcia decyzji o zamiarze udzielenia zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki

wykonawcy GISPartner Sp. z o.o. (ul. Długosza 60, 51-162 Wrocław) (dalej: „GISPartner" lub

przystępujący), który nie był zainteresowany udziałem we wcześniej prowadzonym

postępowaniu w trybie przetargu nieograniczonego i nie złożył w nim oferty;

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

a. art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p. poprzez bezpodstawne uznanie, że zachodzą

przesłanki do udzielenia zamówienia z wolnej ręki z uwagi na to, że w postępowaniu

prowadzonym uprzednio w trybie przetargu nieograniczonego albo przetargu ograniczonego

nie wpłynął żaden wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i nie zostały złożone

żadne oferty lub wszystkie oferty zostały odrzucone na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy

P.z.p. ze względu na ich niezgodność z opisem przedmiotu zamówienia lub wszyscy

wykonawcy zostali wykluczeni z postępowania, a pierwotne warunki zamówienia nie zostały

zmienione w sposób istotny mimo iż w zakresie objętym przedmiotem postępowania

zamawiającego i odwołującego łączy umowa z dnia 29 sierpnia 2013 roku, co potwierdza

oświadczenie zamawiającego z dnia 29 grudnia 2017 roku i podmioty te prowadziły rozmowy

dotyczące możliwości realizacji przedmiotu objętego postępowaniem;

b. art. 10 ust. 1 i 2 ustawy P.z.p. poprzez bezpodstawne uznanie, że zachodzi podstawa

do zastosowania trybu zmówienia z wolnej ręki, podczas gdy stan faktyczny nie uprawnia do

zastosowania tego trybu postępowania;

c. art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 67 ust. 1 pkt 4 oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy P.z.p. z uwagi

na przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia w sposób, który nie zapewnia

zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców poprzez wybór

niekonkurencyjnego trybu postępowania o udzielnie zamówienia publicznego pomimo

niespełnienia przesłanek uprawniających do zastosowania tego trybu;

d. art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p. w związku z art. 58 Kodeksu cywilnego i art. 14 ust.

1 ustawy P.z.p. poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania pomimo, iż postępowanie

obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej

unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego oraz poprzez brak unieważnienia

przedmiotowego postępowania pomimo spełnienia przesłanek określonych w przepisach.

e. art. 22 ust. 1 ustawy P.z.p. poprzez podjęcie przez zamawiającego decyzji o

udzieleniu zamówienia wykonawcy, który nie jest zdolny do wykonania zamówienia, w

szczególności jest w sytuacji ekonomicznej i finansowej niepozwalającej na należytą

realizację zamówienia;

f. art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy P.z.p. z uwagi na przeprowadzenie

postępowania o udzielenie zamówienia w sposób, który nie zapewnia zachowania uczciwej

konkurencji oraz równego traktowania wykonawców poprzez podjęcie przez zamawiającego

decyzji o udzieleniu zamówienia wykonawcy, który nie jest zdolny do wykonania zamówienia,

w szczególności jest w sytuacji ekonomicznej i finansowej niepozwalającej na należytą

realizację zamówienia;

Stawiając powyższe zarzuty odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz

nakazanie zamawiającemu unieważnienia postępowania;

Odwołujący wniósł o zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego zwrotu

kosztów postępowania odwoławczego, w tym zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.

W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że w dniu 29 sierpnia 2013 r. odwołujący i

zamawiający zawarli Umowę KZGW-kw/ISOK/3/2013 dotyczącą projektu, budowy i

wdrożenia informatycznego systemu osłony kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami

(ISOK) oraz świadczenia usługi gwarancyjnej po wdrożeniu tego systemu (dalej: „Umowa

ISOK").

Odwołujący w celu wykonania Umowy ISOK w dniu 15 grudnia 2013 r. zawarł z

GISPartnerumowę podwykonawczą nr 284/2013/PRK/ZKI/1289 na potrzeby zadania

inwestycyjnego: „Projekt, budowa i wdrożenie informatycznego systemu osłony kraju przed

nadzwyczajnymi zagrożeniami (ISOK) oraz świadczenia usługi gwarancyjnej po wdrożeniu

tego systemu" (dalej: „Umowa Podwykonawcza"). Następnie Umowa Podwykonawcza była

zmieniana aneksami. Przedmiot Umowy został szczegółowo określony w §2 Umowy

Podwykonawczej oraz w Załączniku nr 10 - Szczegółowy opis zakresu Przedmiotu Umowy.

Umowa Podwykonawca przewidywała udział Podwykonawcy w pracach wszystkich Etapów

Umowy ISOK w tym Etapu 5.

Odwołujący stwierdził, że GISPartner nienależycie realizował świadczenie określone

w Umowie. W konsekwencji, z winy GISPartner, doszło do powstania znaczącej zwłoki w

realizacji przedmiotu Umowy Podwykonawczej. W obliczu nienależytego wykonywania

Umowy odwołujący w dniu 19 stycznia 2016 r. odstąpił od Umowy Podwykonawczej.

Jednocześnie odwołujący wystąpił w dniu 13 maja 2016 roku przeciwko GISPartner z

pozwem o zwrot wypłaconych zaliczek na poczet wynagrodzenia GISPartner za realizację

Etapu 5 Umowy ISOK i za zakończenie projektu w kwocie 814 275,99 zł, które to prace nie

zostały przez GIS partner wykonane. Strony nie osiągnęły porozumienia w drodze

prowadzonych mediacji.

Odwołujący podkreślił, że w okresie od sierpnia 2014 roku do czerwca 2015 roku

wypłacił do GISPartner zaliczki w kwocie 1.934.999,99 zł. Zaliczki te dotyczyły prac

planowanych w Etapie 5. Część zaliczek Qumak skompensował z należnym GISPartner

wynagrodzeniem za dodatkowe prace zlecane w kolejnych Aneksach do umowy

podwykonawczej. Pozostała do zwrotu kwota stanowi przedmiot ww. pozwu.

Odwołujący poinformował, że podczas realizacji wdrożenia produkcyjnego Etapu 5

zamawiający nie zapewnił odwołującemu współdziałania koniecznego do realizacji Umowy

ISOK, które polegało m. in. na zapewnieniu dostępu do infrastruktury, na której miał działać

System ISOK oraz udostępnieniu danych mających być przedmiotem migracji. Brak tego

współdziałania uniemożliwiał Qumak rozpoczęcie procedury odbiorowej gotowego Systemu

ISOK, wykonanego na bazie oprogramowania ESRI. Następnie zamawiający w dniu 28

czerwca 2016 r. doręczył odwołującemu pismo pt. „Oświadczenie o odstąpieniu od umowy".

W piśmie tym zamawiający oświadczył, że odstępuje od Umowy ISOK w części dotyczącej

realizacji Etapu 5.

Odwołujący uznał, że przedmiotowe oświadczenie o odstąpieniu jest nieskuteczne

ponieważ powołuje się na opóźnienie w realizacji Umowy ISOK 1. Jednocześnie z uwagi na

odroczenie przez zamawiającego terminu na spełnienie świadczenia (wykonania Etapu 5),

takie opóźnienie nie zachodziło. W związku z powyższym odwołujący w dniu 29 czerwca

2016 roku zgłosił do odbioru przedmiot Umowy ISOK, a na skutek jego niedokonania przez

zamawiającego w terminie 7 dni (zgodnie z Umową ISOK), wystawił fakturę na kwotę

obejmującą wynagrodzenie za wykonanie Etapu 5 na kwotę 28 302 298,75 zł. Faktura ta nie

została przez zamawiającego zapłacona, w związku z czym odwołujący w dniu 11

października 2016 roku składając pozew wszczął postępowanie sądowe (sygn. akt XXV C

1565/16).

Odwołujący poinformował, że w toku postępowania sądowego Strony wyraziły wolę

zakończenia sporu ugodą sądową. W dniu 27 listopada 2017 roku strony zawarły List

intencyjny w przedmiocie prowadzenia negocjacji ugodowych oraz realizacji zgłoszenia

serwisowego. W dniu 29 grudnia 2017 roku strony podpisały Drugi List Intencyjny w

przedmiocie prowadzenia negocjacji ugodowych, do którego załącznikiem była parafowana

ugoda dotycząca Umowy ISOK (Ugoda). W treści Ugody strony zgodnie stwierdzały, że

celem jej zawarcia jest między innymi uchylenie niepewności co do sporu istniejącego

pomiędzy Stronami w zakresie stosunku prawnego powstałego poprzez zawarcie Umowy

ISOK (Pkt 1, ppkt 1.2 Ugody).

W dniu 5 czerwca 2018 roku, na skutek zgodnych wniosków zamawiającego i

odwołującego, sąd zawiesił postępowanie w sprawie o sygn. akt XXV C 1565/16.

Postępowanie to do dnia złożenia odwołania nie zostało wznowione i wniosek o podjęcie

postępowania nie został też złożony przez zamawiającego.

Odwołujący poinformował, że w okresie od marca 2018 roku do końca lipca 2018

roku wielokrotnie w pismach kierowanych do zamawiającego podnosił ryzyko projektowe

związane z przedłużającym się stanem niepewności co potwierdzenia zmian treści Umowy

ISOK wynikających z Ugody (pismo z dnia 23 marca 2018, pismo z dnia 19 kwietnia 2018

roku, pismo z dnia 18 maja 2018 roku). Na wniosek zamawiającego, odwołujący składał

również szereg wyjaśnień dotyczących stopnia realizacji Umowy ISOK (pismo z dnia 25

czerwca 2018 i 20 lipca 2018 roku).

Odwołujący stwierdził, że w dniu 31 sierpnia 2018 roku poinformował zamawiającego,

że widzi szansę na pozytywne zakończenie projektu i przedstawił warunki brzegowe

możliwej realizacji. W dniu 5 września 2018 roku zamawiający przesłał do odwołującego

pismo, w którym po raz pierwszy formalnie odniósł się do treści Ugody, stwierdzając, że jest

ona niezgodna z przepisami Ustawy w zakresie uzgodnionych w grudniu 2017 roku

pomiędzy zamawiającym i odwołującym zmian do Umowy ISOK.

W dniu 5 stycznia 2017 roku Zamawiający opublikował na stronie internetowej

publiczne/postepowania-przetargowe/313-

wdrozenie-produkcvine-systemu-isok informację o wszczęciu postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na „Wdrożenie produkcyjne

Systemu ISOK". Ogłoszenie zostało również zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Unii

Europejskiej w dniu 3 stycznia 2017 roku pod numerem 2017/S 001-001239 (dalej

„postępowanie wszczęte w dniu 3 stycznia 2017".

W dniu 12 września 2018 roku do godziny wyznaczonej jako termin składania ofert

nie wpłynęła do zamawiającego żadna oferta, w związku z tym tego samego dnia

postępowanie wszczęte w dniu 3 stycznia 2017 roku to zostało unieważnione na podstawie

art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy P.z.p.

Odwołujący stwierdził, że w dniu 13 września 2018 roku zamawiający poprzez

przesłanie zaproszenia do GISPartner zapraszającego do negocjacji, wszczął postępowanie

w trybie z wolnej ręki na podstawie art. 66 ust 1 w związku z art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p.

W dniu 14 września 2018 roku zamawiający i GISPartner przystąpili do negocjacji.

Odwołujący stwierdził, że Umowa ISOK, zgodnie z oświadczeniem zawartym w

parafowanej Ugodzie, do realizacji której zamawiający przystąpił od początku 2018 roku,

wiąże Strony. Zamawiający bowiem uchylił się od skutków prawnych złożonego w dniu 28

czerwca 2016 roku oświadczenia o odstąpieniu od Umowy ISOK. Nawet gdyby uznać, że

strony nie zawarły ugody sądowej w ramach prowadzonego postępowania pod sygn. akt

XXV C 1565/16, to doszło do jej zawarcia per facta concludentia, przynajmniej w zakresie

skutków prawnych tego oświadczenia.

Odwołujący wskazał, że zamawiający nie zamieścił ogłoszenia o dobrowolnej

przejrzystości ex ante, zatem odwołujący może wnioskować jedynie z innych działań i

stanowisk zamawiającego, że zamawiający zamierza udzielić GISPartner zamówienia w

trybie z wolnej ręki na wykonanie dzieła o innym, węższym zakresie niż zakres Etapu 5

Umowy ISOK. W konsekwencji postępowanie powinno zostać unieważnione.

Odwołujący podniósł, że w dniu 5 września 2018 roku zamawiający opublikował

istotnie zmieniony s.i.w.z. i Opis Przedmiotu Zamówienia dla postępowania wszczętego w

dniu 3 stycznia 2017 roku. Odwołujący podniósł tę okoliczność z uwagi, na fakt, że nie jest

mu znane zaproszenie do negocjacji skierowane do GISPartner, jednak skoro zamawiający

prowadzi postępowanie z powołaniem na art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p., to podkreślenia

wymaga niezmienność warunków tego postępowania w stosunku do warunków pierwotnego,

unieważnionego zamówienia. Zmiany wprowadzone w s.i.w.z. postępowania z dnia 3

stycznia 2018 roku natomiast w sposób istotny zmieniają warunki realizacji wdrożenia

produkcyjnego Systemu ISOK. Z ostrożności procesowej zatem odwołujący podniósł, że

wszelkie różnice warunków postępowania w stosunku do ostatniej znanej treści s.i.w.z. i

OPZ z postępowania wszczętego w dniu 3 stycznia 2017 roku, w szczególności zaś zmiana

terminu realizacji zamówienia jak również warunków udziału w postępowaniu skutkują

dodatkowo brakiem zaistnienia przesłanek do wszczęcia i prowadzenia postępowania w

trybie z wolnej ręki.

Odwołujący wskazał, ze zgodnie z Załącznikiem nr 2 do Umową ISOK „Harmonogram

Rzeczowo-Finansowy" w ramach Etapu 5 Umowy ISOK Wykonawca zobowiązany był do

dostarczenia następujących produktów:

1) Wersji produkcyjnej systemu ISOK;

2) Zainstalowanej i skonfigurowanej u Zamawiającego wersji produkcyjnej Systemu

ISOK w środowisku podstawowym;

3) Zainstalowanej i skonfigurowanej u Zamawiającego wersji produkcyjnej Systemu

ISOK w środowisku zapasowym;

4) Wersji produkcyjnej Systemu ISOK zasilonej inicjalnie danymi;

5) Uruchomionych mechanizmów synchronizacji środowiska podstawowego i

zapasowego;

6) Przetestowanej wersji produkcyjnej Systemu ISOK;

7) Systemu ISOK (testów akceptacyjnych i wydajnościowych)

8) Szkoleń;

9} Dokumentacji powykonawczej;

10) Dokumentacji użytkownika;

11) Dokumentacji administratora;

12) Zaktualizowanego projektu technicznego;

13) Kodu źródłowego Systemu.

Odwołujący stwierdził, ze szczegółowa regulacja Opisu Przedmiotu Zamówienia

Umowy ISOK, zawarta w wymogu W 941 załącznika nr 1 do Umowy ISOK wskazuje, że

dostawa i wdrożenie produkcyjne Systemu ISOK obejmuje swoim zakresem poprawę błędów

oraz implementację możliwych modyfikacji zrealizowanych zgodnie z procedurą zarządzania

zmianą, powtórne wykonanie odpowiednich testów, inicjalne zasilenie Systemu ISOK w

dane, integrację Systemu ISOK z systemami zewnętrznymi, administrację Systemu ISOK w

zakresie niezbędnym do przeprowadzenia testów. Po odbiorze wersji produkcyjnej Systemu

ISOK miał rozpocząć się okres świadczenia usług gwarancyjnych.

Odwołujący stwierdził, że w opozycji do tak opisanego zakresu stoi opis zakresu

zawarty w zmodyfikowanym w dniu 5 września s.i.w.z. Zmiany wprowadzone w s.i.w.z.

wynikają w dużej mierze z odpowiedzi na pytania skierowane do zamawiającego.

Zamawiający nie wskazał jednak, kiedy te pytania wpłynęły do niego i czy pochodziły od

jednego czy wielu wykonawców.

Odwołujący podniósł, że zmiany s.i.w.z. w szczególności obejmują zmiany terminu

składania ofert na 12 września 2018 roku oraz realizacji zamówienia ze 170 dni roboczych

od dnia zawarcia umowy na wskazaną w s.i.w.z. datę dzienną - 15 lutego 2019. Termin ten

został zatem istotnie skrócony, bo gdyby nawet Zamawiający zawarł z wykonawcą umowę w

dniu 1 października 2018 roku, to okres do dnia przewidzianego na zakończenie wdrożenia

produkcyjnego ISOK wynosi niecałe 70 dni roboczych. Odwołujący wskazał jednocześnie, że

z dokumentacji dostępnej publicznie wynika, że w dniu 30 sierpnia 2018 roku przekazany

został do CPPC (Centrum Projektów Polska Cyfrowa) wniosek o wydłużenie terminu

realizacji projektu do dnia 28 lutego 2019 roku, umożliwiającą zawarcie aneksu nr 12 do

Porozumienia o dofinansowanie nr POIG.07.01.00-00-025/09-00. Taka data również jest

wskazywana w innych dostępnych dokumentach, w tym Harmonogramie Projektu

wyznaczającego Kamienie milowe, gdzie data 19 luty 2019 roku jest planowaną datą

zakończenia prac nad Systemem ISOK, data 22 lutego 2019 roku datą punktu krytycznego

projektu, a data 28 luty 2019 roku jest datą punktu ostatecznego projektu. Zgodnie z

definicjami podawanymi przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju:

2.pdf: „Punkt

krytyczny - termin {podany np. w miesiącach), którego przekroczenie dla danego kamienia

milowego zagraża powodzeniu danego zadania bądź całego projektu i w którym należy

podjąć działania dodatkowe, Punkt ostateczny - termin dla danego kamienia milowego, po

przekroczeniu którego nie ma możliwości zrealizowania zadania bądź projektu zgodnie z

ustalonymi założeniami." Zamawiający zatem ewentualnie wskazując jako datę realizacji

postępowania na dzień 28 lutego 2019 roku ustala warunki postępowania inne niż pierwotnie

określone. Odwołujący podkreślił, że był w stanie wykonać zamówienie w terminie

pierwotnych 170 dni roboczych, gdyby zamawiający nie zwlekał z uzyskaniem opinii, o

których mowa w Drugim Liście Intencyjnym, nawet w sytuacji, gdyby w ich konsekwencji

wymagane byłoby wprowadzenie zmian do treści parafowanej Ugody.

Odwołujący stwierdził, że w zakresie OPZ, zmiany wprowadzone przez

zamawiającego wskazują na zmniejszenie zakresu prac w stosunku do pierwotnie

ustalonego i wprowadzenie rozwiązań pozwalających na bardziej elastyczną dla wykonawcy

metodykę wdrożenia. W szczególności zaś:

1. wykreślono z OPZ konieczność realizacji w Etapie 5 (wdrożeniu produkcyjnym

Systemu ISOK) uwag do Etapu IV z załącznika numer 5, to jest cały Redmine i zmiany do

odebranej wersji z etapu IV właśnie, co oznacza że zamawiający planuje uruchomienie w

rzeczywistości wyłącznie tej wersji Systemu ISOK, która została odebrana w Etapie IV,

2. Sztywne ramy czasowe zadań do realizacji, zamieniono na harmonogram ustalany

przez Zamawiającego z wykonawcą,

3. rezygnacja z testów swobodnych, które wcześniej były opisane w taki sposób, by

umożliwić zamawiającemu powtórzenie każdego test, natomiast wykreślenie ich w sposób

istotny uprości procedury testowe.

4. zrezygnowano z części szkoleń i ograniczono liczbę osób, które mają zostać

przeszkolone.

Odwołujący wskazał, że zakres Umowy ISOK był szerszy niż przewidziany do

wdrożenia w postępowaniu, przy założeniu, że jego warunki są niezmienione do treści

wynikających z s.i.w.z. i OPZ postępowania wszczętego 3 stycznia 2017 roku. Odwołujący

złożył wniosek o wgląd w akta postępowania, lecz do dnia wniesienia odwołania nie otrzymał

od zamawiającego odpowiedzi, więc nie jest w stanie precyzyjnie określić innych elementów

i warunków postępowania, w tym wartości zamówienia, warunków udziału w postępowaniu

oraz szczegółowych warunków umowy, która ma zostać zawarta w postępowaniu.

Jednocześnie z uwagi na fakt, że umowa ta podlega negocjacjom, które jak poinformował

zamawiający rozpoczął z GISPartner w dniu 14 września 2018 roku, czyli dzień po wysłaniu

zaproszenia do tego wykonawcy, mogą ulec dalszym zmianom co do ewentualnego

ograniczenia przedmiotu zamówienia lub sposobu jego realizacji.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 ustawy P.z.p. poprzez wybór trybu

zamówienia z wolnej ręki pomimo braku spełnienia ustawowych przesłanek, odwołujący

podniósł, że w przedmiotowej sprawie zamawiający nie udowodnił, że zachodzą wszystkie

przesłanki uprawniające do zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki, a zgodnie z

orzecznictwem ETS, to na zamawiającym spoczywa ciężar udowodnienia wystąpienia

przesłanek pozwalających na odstąpienie od procedur otwartych, a stosowanie procedur

negocjacyjnych powinno być ściśle ograniczone do sytuacji przewidzianych w dyrektywie.

W zakresie zarzutu naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania

wykonawców odwołujący podniósł, że zamawiający naruszył art. 7 ust. 1 ustawy P.z.p.

poprzez przygotowanie i przeprowadzenie postępowania z naruszeniem uczciwej

konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, a także zamierza udzielić zamówienia

wykonawcy, który nie został wybrany zgodnie z przepisami ustawy P.z.p. Przeprowadzenie

postępowania w trybie niekonkurencyjnym pomimo tego, że nie zostały spełnione przesłanki

uprawniające do zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki stanowi ograniczenie dostępu

do zamówienia podmiotom, które są w stanie wykonać zamówienie. Zamawiającego wiąże

Umowa ISOK w związku z uchyleniem się przez niego od skutków złożonego oświadczenia

o odstąpieniu od tej Umowy. Odwołujący jeszcze w dniu 14 września 2018 roku, wiedząc o

unieważnieniu postępowania wszczętego w dniu 3 stycznia 2017 roku, a nie wiedząc o

wszczęciu przez zamawiającego postępowania, deklarował gotowość do dalszej realizacji

umowy i dokończenia wdrożenia Systemu ISOK. Zamawiający uzyskując taką informację

powinien był unieważnić postępowanie, gdyż nie zachodziły przesłanki do jego dalszego

prowadzenia. Zamawiający w takiej sytuacji, żeby można przypisać mu działanie w dobrej

wierze, powinien albo zaproponować takie zmiany w parafowanej Ugodzie, które w jego

ocenie spowodowałyby możliwość dokończenia wdrożenia Systemu ISOK przez

odwołującego, albo rozwiązać za porozumieniem stron Umowę ISOK i wówczas prowadzić

postępowanie w trybie z wolnej ręki.

Odwołujący stwierdził, że podjęte przez zamawiającego działania natomiast

naruszają zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Wykonawca

GISPartner w szczególności uzyskał możliwość realizacji postępowania, mimo braku

podstaw do jego prowadzenia, a także co wynika ze stanu faktycznego, mimo braku jego

zainteresowania w udziale w postępowaniu wszczętym w dniu 3 stycznia 2017 roku.

GISPartner, który nie złożył oferty w dniu 12 września 2018 roku, był gotów do podjęcia

negocjacji w postępowaniu w trybie z wolnej ręki już dwa dni później, w dniu 14 września

2018 roku, potrzebując zaledwie jednego dnia od momentu jego zaproszenia do tych

negocjacji

W zakresie zarzutu dotyczącego niezdolności GISPartner do wykonania zamówienia,

odwołujący podniósł, że odwołujący jest wierzycielem GISPartner a pomiędzy stronami toczy

się postępowanie sądowe o zapłatę kolejnych kwot, łącznie przekraczających 3 mln zł. Już

sama aktualna kondycja finansowa GISPartner nie zapewnia należytej realizacji zamówienia,

a zamawiający musi wziąć pod uwagę fakt, że jeżeli w trakcie realizacji zamówienia

GISPartner ogłosi upadłości likwidacyjną, wyznaczony syndyk będzie mógł odstąpić od

zawartych przez GISPartner umów.

Odwołujący podniósł, że zgodnie z pierwotnymi warunkami postępowania

wszczętego w dniu 3 stycznia 2017 roku zamawiający ustalił restrykcyjne warunki udziału w

postępowaniu w zakresie zdolności technicznej oraz zawodowej, a także ekonomicznej i

finansowej (w tym posiadanie środków finansowych lub zdolność kredytowa na 20 mln zł).

Niezależnie zamawiający wskazał, że wykluczonym z postępowania będzie wykonawca,

który z przyczyn leżących po jego stronie, nie wykonał albo nienależycie wykonał w istotnym

stopniu wcześniejszą umowę w sprawie zamówienia publicznego lub umowę koncesji

zawartą z zamawiającym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1-4, co doprowadziło do

rozwiązania umowy i zasądzenia odszkodowania. Odwołujący podkreślił, że GISPartner

przyczynił się w sposób istotny (ponad roczne opóźnienie w realizacji Umowy

Podwykonawczej) do niedokończenia w terminie realizacji Umowy ISOK. Odwołujący jest

świadom, że przepis art. 24 ust. 5 pkt 4 ustawy P.z.p. winien być stosowany jedynie do

wykonawcy, który zawarł umowę z zamawiającym, a nie już do jego podwykonawcy, jednak

w świetle aktualnego stanu faktycznego, okoliczności nienależytej realizacji Umowy ISOK

przez GISPartner w zakresie w jakim był jej podwykonawcą nie sposób pominąć.

Zamawiający może wybrać do realizacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego

jedynie podmioty dające odpowiednią rękojmię jego należytego wykonania, a GISPartner

takiej rękojmi nie daje. Natomiast zamawiającego łączy nadal Umowa ISOK i uchylenie się

zamawiającego od skutków oświadczenia z dnia 28 czerwca 2016 roku powoduje, że

odwołujący jest i powinien być uznany przez zamawiającego jako podmiot taką rękojmię

dający.

Odwołujący podniósł, że posiada interes we wniesieniu odwołania, ponieważ jest

wykonawcą, który jest w stanie zrealizować przedmiotowe zamówienie. Zamawiający

bezpodstawnie wszczął postępowanie w trybie zamówienia z wolnej ręki, podczas gdy nie

zachodzą żadne przesłanki uprawniające zamawiającego do zastosowania tego trybu. W

szczególności zaś z oświadczeń i dokumentacji zamawiającego wynika, że nadal

zamawiający i odwołujący nadal związani są umową z dnia 29 sierpnia 2013 roku, której

przedmiotem jest realizacja, jako Etapu V tej umowy, wdrożenia produkcyjnego Systemu

ISOK. Na skutek niezgodnej z ustawą P.z.p. czynności zamawiającego i udzielenia

zamówienia publicznego wykonawcy GISPartner, odwołujący zostanie pozbawiony

możliwości realizacji przedmiotu zamówienia, a tym samym poniesie szkodę w postaci

utraconych korzyści, jakie uzyskałby, realizując przedmiotowe zamówienie.

W odpowiedzi na odwołanie z dnia 4 października 2004 roku zamawiający wniósł o:

1) oddalenie odwołania;

2) obciążenie odwołującego kosztami postępowania odwoławczego, w tym

kosztami zastępstwa procesowego.

W opinii zamawiającego, zarzut zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki z

naruszeniem art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p. oraz z naruszeniem art. 10 ust. 1 i 2 i art. 7

ust. 1 i 3 ustawy P.z.p. nie znajduje w odwołaniu żadnego uzasadnienia. Odwołujący

prawidłowo przytacza za przepisami i orzecznictwem okoliczności, w których można udzielić

zamówienia w zastosowanym przez zamawiającego trybie. Nie stara się jednak w żaden

sposób wykazać i udowodnić, że chociażby jedna z okoliczności przywołanych w art, 67 ust.

1 pkt 4 w tym przypadku nie zaistniała. Odwołujący w ogóle nie kwestionuje zaistnienia

przesłanek pozwalających na zastosowanie tego przepisu jako podstawy do wolnej ręki.

Trudno się jednak temu dziwić, skoro wszystkie te przesłanki wystąpiły łącznie, a fakt ten jest

bardzo prosty do zweryfikowania. W zamian za to odwołujący wyraża rozczarowanie faktem,

iż to nie on został zaproszony do dokończenia systemu ISOK, pomimo że w piśmie z 14

września 2018 r. deklarował taką chęć. Zapomina tylko, że na dokończenie systemu miał

wiele czasu wynikającego z realizowanej wcześniej umowy, ale swoim działaniem

doprowadził do odstąpienia przez zamawiającego od tej umowy.

Zamawiający stwierdził, że odwołujący podnosi argumenty związane unieważnionym

wcześniej postępowaniem, prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego, Sprowadzają

się one do twierdzeń, iż zamawiający rzekomo dokonał niedozwolonych zmian w s.i.w.z.

Jednak brak jakiegokolwiek uzasadnienia wskazującego, dlaczego zmiany te miałyby być

niedozwolone. Zamawiający zaznaczył, że odwołujący nie skorzystał z możliwość wniesienia

odwołania ani na dokonanie zmian w s.i.w.z., ani na unieważnienie postępowania

przetargowego.

Zamawiający podniósł, iż przypuszczenia odwołującego, że w postępowaniu

prowadzonym w trybie zamówienia z wolnej ręki zamawiający zmienił w sposób istotny

warunki zamówienia, nie znajdują potwierdzenia w faktach. Zapraszając do udziału w

negocjacjach z wolnej ręki zamawiający zastosował takie same warunki udziału w

postępowaniu, jak w unieważnionym wcześniej przetargu, To samo odnosi się do opisu

przedmiotu zamówienia. Ponieważ postępowanie prowadzone jest w trybie zamówienia z

wolnej ręki, zamawiający nie widzi podstaw do udostępniania dokumentów z tego

postępowania przed zakończeniem negocjacji (poza protokołem postępowania).

W ocenie zamawiającego, nie można jako uzasadnienia wadliwości zastosowanego

trybu traktować natomiast rozważań odwołującego na temat obowiązywania umowy z 2013

r., czy też na temat obowiązywania negocjowanej w 2017 r. ugody. Wywodzenie przez

odwołującego skutków prawnych z niepodpisanej i niezatwierdzonej ugody należy

pozostawić bez komentarza, tym bardziej, że ich związek z podstawami prawnymi

zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki jest żaden.

W ocenie zamawiającego, zarzut udzielenia zamówienia wykonawcy

niespełniającemu warunków udziału w postępowaniu i nie mogącemu zrealizować

przedmiotu zamówienia jest zarzutem zdecydowanie przedwczesnym I niemożliwym do

potwierdzenia na tym etapie postępowania. Zamawiający na razie dopiero wszczął

postępowanie i zaprosił wykonawcę GISPartner do negocjacji, co wcale nie jest

równoznaczne z udzieleniem temu wykonawcy zamówienia. Zamawiający nie może z góry

przesądzić, czy wykonawca spełni jego wymagania formalne i merytoryczne, To będzie

wyjaśniane w trakcie negocjacji. Natomiast oczywistym dla zamawiającego jest, że

wykonawca będzie weryfikowany w tym zakresie na podstawie stosownych dokumentów

oraz informacji przekazanych w trakcie negocjacji.

Zamawiający zaznaczył, że nieporozumienia czy spory finansowe pomiędzy

odwołującym a wykonawcą zaproszonym do negocjacji nie mogą przesądzać o

niemożliwości wykonania zamówienia przez tego ostatniego.

W ocenie zamawiającego, zarzut zaniechania obowiązku unieważnienia

postępowania jest co najmniej niezrozumiały, a jednocześnie najmniej w odwołaniu opisany.

Z jego treści wynika jedynie, że skoro odwołujący w dniu 14 września 2018 r. poinformował

zamawiającego o gotowości do dalszej współpracy w zakresie ISOK, to zamawiający

powinien unieważnić postępowanie wszczęte w trybie zamówienia z wolnej ręki.

Zamawiający przyznał, że nie widzi w tym żadnego związku przyczynowo-skutkowego. Nie

znajduje też żadnej podstawy prawnej do unieważnienia postępowania, Z pewnością nie jest

nią art. 93 ust. 1 pkt 7, gdyż Zamawiający nie identyfikuje działań odwołującego jako wady

postępowania uniemożliwiającej zawarcie umowy.

Przystępujący do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

wykonawca GISPartner Sp. z o.o. we Wrocławiu w piśmie procesowym z dnia 8 października

2018 roku wniósł o oddalenie odwołania.

Przystępujący podniósł, że odwołujący wnosząc o unieważnienie postępowania jako

uzasadnienie wskazuje w istocie dwie grupy argumentów: argumenty dotyczące rzekomo

nieuprawnionego zastosowania przez zamawiającego trybu zamówienia z wolnej ręki oraz

cyt. „udzieleniu zamówienia wykonawcy, który nie jest zdolny do wykonania zamówienia. W

ocenie przystępującego, żaden ze stawianych zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępujący nie podzielił stanowiska odwołującego przedstawionego w złożonym w

przedmiotowej sprawie odwołaniu, w szczególności w zakresie sposobu przedstawienia

stanu faktycznego/historycznych uwag dotyczących realizacji umowy wiążącej odwołującego

i zamawiającego z dnia 29 sierpnia 2013 r., oraz umowy podwykonawczej wiążącej

odwołującego i przystępującego. Przystępujący stwierdził, że nie polegają na prawdzie

twierdzenia, jakoby technologia stosowana przez GISPartner do wykonania programu

komputerowego, stanowiącego fragment Systemu ISOK, uniemożliwi wykonanie i

dostarczenie zamawiającemu produkcyjnej wersji Systemu ISOK albowiem zamawiający i

odwołujący, dokonując odbioru Etapu 4 Umowy z 29 sierpnia 2013 r., potwierdzili należyte

wykonanie zamówienia przy oprogramowania iMap, którego producentem jest GISPartner

Sp. z o.o. — jednocześnie to po odstąpieniu przez przystępującego (a nie przez

odwołującego) doszło do rozwiązania umowy podwykonawczej wiążącej odwołującego i

przystępującego, z przyczyn wyłącznie obciążających odwołującego.

Przystępujący podkreślił, że podkreślenia wymaga, że próby odwołującego

odstąpienia od umowy podwykonawczej z przystępującym były nakierowane na

wyeliminowanie przystępującego z realizacji zamówienia, z przyczyn przystępującemu

nieznanych i w istocie nieuzasadnionych, a jednocześnie przy sygnalizowanym wielokrotnie

przez zamawiającego sprzeciwie, czego ostatecznym wyrazem było odstąpienie przez

zamawiającego w czerwcu 2016 r. od umowy zawartej z odwołującym i wszczęcie

postępowania o udzielenie zamówienia z wolnej ręki i zaproszenie do negocjacji

przystępującego — producenta oprogramowania iMap, odebranego przez zamawiającego w

ramach realizacji Etapu 4 Umowy z dnia 29 sierpnia 2013 r. Przystępujący stwierdził, że nie

polegają również na prawdzie twierdzenia odwołującego o rzekomym przesunięciu terminu

realizacji umowy na 30 września 2016 r. (a przynajmniej o takiej okoliczności — poza

niniejszym odwołaniem — odwołujący nie informował w ramach składanych obowiązkowo

raportach giełdowych), dodatkowo zupełnie niezrozumiałe są dla przystępującego

twierdzenia odwołującego o rzekomym dalszym związaniu odwołującego z zamawiającym

umową z dnia 29 sierpnia 2013 r. Tym bardziej niezrozumiałe jest dla przystępującego

niewykonywanie ww. umowy przez odwołującego, skoro przedmiotowa umowa rzekomo ma

wiązać odwołującego i zamawiającego.

W zakresie zarzutu dotyczącego braku zdolności przystępującego do wykonania

zamówienia, przystępujący stwierdził, że odwołujący wydaje się nie zauważać, że w

przedmiotowym postępowaniu prowadzonym w trybie z wolnej ręki przez zamawiającego na

obecnym jego etapie nie doszło jeszcze do udzielenia jakiemukolwiek podmiotowi

zamówienia — z tego już tylko powodu zarzut wskazany uznać należy z całą pewnością za

przedwczesny. Zarzut ten uznać również należy za nietrafny zarówno formalnie, jak i

materialnie — przepis art. 22 ust. 1 ustawy P.z.p. nie jest adresowany do zamawiającego i

nie powinien być przedmiotem zarzutów. Nie powinno ulegać wątpliwości, że zamawiający

będzie weryfikował spełnianie warunków udziału w postępowaniu dopiero przed zawarciem

umowy i brak jest podstaw do żądania od zamawiającego, aby weryfikował spełnienie

warunków udziału w postępowaniu w chwili wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki.

Przystępujący stwierdził, że odwołujący nie ma jakiejkolwiek wiedzy na temat sytuacji

ekonomicznej i finansowej przystępującego, tym samym czynienie zarzutów rzekomego

braku zdolności finansowej i ekonomicznej uznać należy za nieznajdujące jakiegokolwiek

poparcia w faktach — podnoszona przez odwołującego okoliczność pozostawania przez

odwołującego. i przystępującego w sporze sądowym pozostaje tu bez znaczenia dla oceny

zdolności ekonomicznej i finansowej przystępującego. Odwołujący w złożonym odwołaniu

pomija fakt kwestionowania przez przystępującego wszelkich roszczeń skierowanych wobec

przystępującego i pomija fakt prowadzenia również przez Sąd Okręgowy w Warszawie

postępowania wywołanego pozwem skierowanym przez przystępującego przeciwko

odwołującemu o zapłatę należności głównej w wysokości 662 724,00 zł wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od dnia 7 stycznia 2016 r. do

dnia zapłaty.

Przystępujący stwierdził, że zupełnie niezrozumiałe dla przystępującego są

przedstawione w pkt 7.3 odwołania twierdzenia dotyczące skutków ewentualnej upadłości

likwidacyjnej przystępującego — brak jest jakichkolwiek przesłanek do ogłoszenia upadłości

przystępującego.

W zakresie zarzutu dotyczącego zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki na

podstawie art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p., przystępujący stwierdził, że odwołujący

kwestionując prawidłowość wszczęcia przez zamawiającego postępowania z wolnej ręki na

powyższej podstawie odnosi się do związania zamawiającego i odwołującego umową

obejmującą m.in. wdrożenie produkcyjne Systemu ISOK oraz brak zainteresowania

przystępującego udziałem we wcześniejszym postępowaniu w trybie przetargu

nieograniczonego/braku złożenia oferty w tym postępowaniu. Twierdzenia dotyczące

rzekomego związania zamawiającego i odwołującego umową, której przedmiotem jest

wdrożenie produkcyjne Systemu ISOK są o tyle kuriozalne, że wskazanej okoliczności

odwołujący nie podnosił wedle wiedzy przystępującego w czasie, gdy prowadzone było przez

zamawiającego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu

nieograniczonego na „Wdrożenie produkcyjne Systemu ISOK”, w ramach którego

zamawiający kolejno przedłużał terminy składania ofert — aż do 12 września 2018 r.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń podnoszonych w pkt 8.4 odwołania, zgodnie z

którymi fakt rzekomego „braku zainteresowania” przystępującego udziałem w postępowaniu

prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego/ niezłożenie oferty dyskwalifikuje

możliwość zaproszenia przystępującego przez zamawiającego do negocjacji, nie sposób

znaleźć uzasadnienia faktycznego i prawnego dla takich twierdzeń — w szczególności

przedstawionej przez odwołującego przesłanki nie przynosi ustawa P.z.p., a w szczególności

art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p.

Izba ustaliła, co następuje:

W dniu 29 sierpnia 2013 r. odwołujący i zamawiający zawarli Umowę KZGW-

kw/ISOK/3/2013 dotyczącą projektu, budowy i wdrożenia informatycznego systemu osłony

kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami (ISOK) oraz świadczenia usługi gwarancyjnej po

wdrożeniu tego systemu (dalej: „Umowa ISOK").

Odwołujący w celu wykonania Umowy ISOK w dniu 15 grudnia 2013 r. zawarł z

przystępującym umowę podwykonawczą nr 284/2013/PRK/ZKI/1289 na potrzeby zadania

inwestycyjnego: „Projekt, budowa i wdrożenie informatycznego systemu osłony kraju przed

nadzwyczajnymi zagrożeniami (ISOK) oraz świadczenia usługi gwarancyjnej po wdrożeniu

tego systemu"

Zamawiający w dniu 28 czerwca 2016 r. doręczył odwołującemu pismo pt.

„Oświadczenie o odstąpieniu od umowy". W piśmie tym zamawiający oświadczył, że

odstępuje od Umowy ISOK w części dotyczącej realizacji Etapu 5.

Pomiędzy stronami istnieje spór co do dalszego obowiązywania umowy, od której

zamawiający odstąpił.

W dniu 5 stycznia 2017 roku zamawiający opublikował na stronie internetowej

publiczne/postepowania-przetargowe/313-

wdrozenie-produkcvine-svstemu-isok informację o wszczęciu postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na „Wdrożenie produkcyjne

Systemu ISOK". Ogłoszenie zostało również zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Unii

Europejskiej w dniu 3 stycznia 2017 roku pod numerem 2017/S 001-001239.

W dniu 5 września 2018 roku zamawiający opublikował zmieniony s.i.w.z. i Opis

Przedmiotu Zamówienia dla postępowania wszczętego w dniu 3 stycznia 2017 roku.

W dniu 12 września 2018 roku, do godziny wyznaczonej jako termin składania ofert,

nie wpłynęła do zamawiającego żadna oferta, w związku z tym tego samego dnia

postępowanie wszczęte w dniu 3 stycznia 2017 roku zostało unieważnione na podstawie art.

93 ust. 1 pkt 1 ustawy P.z.p.

W dniu 13 września 2018 roku zamawiający poprzez przesłanie zaproszenia do

GISPartner zapraszającego do negocjacji, wszczął postępowanie w trybie z wolnej ręki na

podstawie art. 66 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p. W dniu 14 września

2018 roku zamawiający i przystępujący przystąpili do negocjacji.

Izba ustaliła, co następuje:

Odwołanie jest bezzasadne.

W pierwszej kolejności Izba stwierdziła, że odwołujący jest uprawniony do korzystania

ze środków ochrony prawnej w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy P.z.p.

Na wstępie podkreślenia wymaga, iż Krajowa Izba Odwoławcza, oceniając

zasadność zastosowania przez zamawiającego trybu z wolnej ręki, bada, czy w

rozpoznawanej sprawie zaszły przesłanki, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy

P.z.p. Poza zakresem kognicji Izby pozostaje ocena, czy strony nadal łączy umowa

obejmująca m.in. przedmiot niniejszego zamówienia. Spór tego rodzaju należy do kategorii

spraw cywilnych i - zgodnie z art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku - Kodeks

postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1360 ze zm.) - podlega kognicji sądów

powszechnych. W tym zakresie argumentację odwołującego oraz złożone dowody należy

uznać za bezprzedmiotowe.

Zgodnie z brzmieniem art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p., zamawiający może udzielić

zamówienia z wolnej ręki, jeżeli w postępowaniu prowadzonym uprzednio w trybie przetargu

nieograniczonego albo przetargu ograniczonego nie wpłynął żaden wniosek o dopuszczenie

do udziału w postępowaniu, i nie zostały złożone żadne oferty lub wszystkie oferty zostały

odrzucone na podstawieze względu na ich niezgodność z opisem

przedmiotu zamówienia lub wszyscy wykonawcy zostali wykluczeni z postępowania,

a pierwotne warunki zamówienia nie zostały w istotny sposób zmienione. Przepis ten stanowi

implementację art. 32 ust. 2 lit. a dyrektywy zamówieniowej o treści: „procedurę negocjacyjną

bez uprzedniej publikacji można stosować do zamówień publicznych na roboty budowlane,

dostawy i usługi, jeżeli w odpowiedzi na procedurę otwartą lub procedurę ograniczoną nie

złożono żadnej oferty bądź żadnej odpowiedniej oferty lub żadnego wniosku o dopuszczenie

do udziału bądź żadnego odpowiedniego wniosku o dopuszczenie do udziału, pod

warunkiem że pierwotne warunki zamówienia nie ulegają zasadniczym zmianom oraz pod

warunkiem, że odpowiednie sprawozdanie zostanie przesłane Komisji, jeśli tego zażąda”.

Zasada prymatu procedur przetargowych oddziałuje na kolejność stosowania trybów

udzielania zamówień publicznych. Zamawiający ma obowiązek prowadzenia w pierwszej

kolejności procedury przetargowej. Jeśli przetarg nieograniczony albo ograniczony nie da

rezultatu, otwiera się droga zamówienia z wolnej ręki na podstawie ust. 1 art. 67 ust. 1 pkt 4.

Zastosowanie tego trybu jest możliwe, gdy pierwotne warunki zamówienia nie zostają w

istotny sposób zmienione. Istotna zmiana pierwotnych warunków zamówienia uniemożliwia

zatem udzielenie zamówienia na podstawie tego przepisu.

Analiza treści artykułu 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p. pozwala na wniosek, że

udzielenie zamówienia z wolnej ręki na jego podstawie możliwe jest w przypadku łącznego

zaistnienia następujących przesłanek:

- zamawiający prowadził uprzednio postępowanie w trybie przetargu

nieograniczonego albo przetargu ograniczonego

- w postępowaniu tym nie wpłynął żaden wniosek o dopuszczenie do udziału w

postępowaniu i nie zostały złożone żadne oferty lub wszystkie oferty zostały odrzucone na

podstawieze względu na ich niezgodność z opisem przedmiotu

zamówienia lub wszyscy wykonawcy zostali wykluczeni z postępowania

- pierwotne warunki zamówienia nie zostały w istotny sposób zmienione.

W rozpoznawanym przypadku fakt zaistnienia dwóch pierwszych przesłanek nie był

pomiędzy stronami sporny. Podniesione zarzuty dotyczyły natomiast warunków zamówienia,

które - w ocenie odwołującego - zostały w sposób istotny zmienione, niemniej jednak

argumentacja odwołującego sprowadzała się do wskazywania, iż warunki te winny odnosić

się do warunków ogłoszonych przed modyfikacją z dnia 5 września 2018 roku.

Podstawową zatem kwestią dla rozpoznania wniesionych zastrzeżeń jest

rozstrzygnięcie, co należy rozumieć poprzez pierwotne warunki zamówienia.

W ocenie Izby, pod pojęciem „warunki zamówienia” rozumieć należy wszelkie

warunki, dotyczące zarówno przedmiotu zamówienia, jak i warunki podmiotowe. Pogląd takie

wyrażono m.in. w uchwale Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 8 października 2010 roku sygn.

akt KIO/KD 66/10.

Warunki podmiotowe to warunki udziału w postępowaniu rozumiane jako wymagania

odnoszące się do właściwości wykonawcy zainteresowanego ubieganiem się o realizację

zamówienia publicznego. Celem stosowania tych warunków jest ograniczenie ryzyka wyboru

przez zamawiającego wykonawcy niezdolnego do wykonania zamówienia publicznego lub w

stosunku do którego, ze względu na sytuację podmiotową, zachodzi prawdopodobieństwo

nienależytego wykonania zamówienia.

Przez warunki udziału w postępowaniu (warunki podmiotowe) rozumie się w świetle

ustawy P.z.p.:

- warunki określone przez ustawodawcę w art. 22 ust.1 oraz

- warunki z art. 24 ust.1 ustawy P.z.p.

Izba nie podziela stanowiska odwołującego, iż warunki zamówienia w postępowaniu z

wolnej ręki winny pozostać niezmienione wobec warunków zamówienia postępowania

przetargowego w brzmieniu sprzed modyfikacji. Określenie „pierwotne warunki zamówienia”

nie odnosi się bowiem do warunków ogłoszonych w dniu wszczęcia postępowania, lecz do

warunków, które obowiązywały w uprzednio prowadzonym postępowaniu przetargowym

nawet w sytuacji, gdy zamawiający zmienił je w trakcie prowadzonego postępowania.

Wniosek taki można wywieść m.in. z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

z dnia 4 czerwca 2009 r. w sprawie C-250/07 Komisja przeciwko Grecji, pkt 52, gdzie

uznano, iż za stojącą w sprzeczności z zasadą równego traktowania wykonawców należy

uznać taką modyfikację warunków udziału w postępowaniu, która, gdyby była znana na

etapie prowadzonego wcześniej postępowania o udzielenie zamówienia w jednym z trybów

podstawowych, umożliwiłaby udział w nim innych wykonawców. Analogiczne stanowisko

wyrażone zostało w wyroku w sprawie C-496/99 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko

CAS Succhi di Frutta SpA, ECR 2004, s. I-3801, w wyroku z 19 czerwca 2008 r. w sprawie

C-454/06 Presse-text Nachrichtenagentur oraz w wyroku z 5 października 2000 roku w

sprawie C-337/98 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej.

Ze wskazanych wyżej orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika,

że pierwotne warunki zamówienia to warunki obowiązujące w postępowaniu przetargowym,

znane wykonawcom o udzielenie zamówienia publicznego. Dokonanie modyfikacji tychże

warunków zgodnie z przepisami ustawy P.z.p. nie powoduje, że zmodyfikowane warunki nie

mogą zostać uznane za warunki pierwotne.

Wskazując na powyższe Izba stwierdza, że przytoczoną obszernie w odwołaniu

argumentację odwołującego opierającą się na porównywaniu warunków postępowania

przetargowego przed modyfikacją i po niej należy uznać za bezprzedmiotową dla zarzutów

dotyczących braku podstaw do zastosowania trybu z wolnej ręki.

Jeżeli zaś chodzi o ocenę, czy w postępowaniu z wolnej ręki doszło do istotnej

zmiany warunków zamówienia w porównaniu z warunkami obowiązującymi w postępowaniu

przetargowym, Izba stwierdziła, że w tym zakresie odwołujący nie wykazał, że taka zmiana w

istocie miała miejsce. Odwołujący podnosił, że złożył wniosek o wgląd w akta postępowania,

lecz do dnia wniesienia odwołania nie otrzymał od zamawiającego odpowiedzi, więc nie jest

w stanie precyzyjnie określić innych elementów i warunków postępowania, w tym wartości

zamówienia, warunków udziału w postępowaniu oraz szczegółowych warunków umowy,

która ma zostać zawarta w postępowaniu. Treść dokumentacji postępowania z wolnej ręki

znajdowała się w dyspozycji Krajowej Izby Odwoławczej, niemniej jednak odwołujący nie

wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji postępowania przetargowego

ogłoszonego w dniu 3 stycznia 2017 roku wraz z modyfikacją z dnia 5 września 2018 roku w

celu porównania warunków tego postępowania z warunkami postępowania z wolnej ręki.

Wskazać należy, że to na odwołującym, stosownie do art. 190 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy

P.z.p., spoczywał ciężar wykazania, że zamawiający wszczął postępowanie o udzielenie

zamówienia z wolnej ręki z naruszeniem art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p.

Tym samym Izba stwierdziła, że zarzut naruszenia art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy P.z.p.

nie potwierdził się i jako taki podlega oddaleniu.

Izba nie uznała także za uzasadniony zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 ustawy

P.z.p. poprzez bezpodstawne uznanie, że zachodzi podstawa do zastosowania trybu

zamówienia z wolnej ręki, podczas gdy stan faktyczny nie uprawnia do zastosowania tego

trybu postępowania. Izba potwierdza, że zgodnie z wyrażoną w art. 10 ust. 1 ustawy P.z.p.

zasadą prymatu trybów konkurencyjnych wobec niekonkurencyjnych, podstawowymi trybami

udzielania zamówienia są przetarg ograniczony i nieograniczony. Zasada ta koreluje z inną

zasadą udzielania zamówień publicznych, a mianowicie z wyrażoną w art. 7 ust. 1 ustawy

P.z.p. zasadą przygotowania i przeprowadzania postępowania o udzielenie zamówienia

publicznego w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie

wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości. Oczywistym jest,

że zapewnienie przeprowadzenia postępowania w sposób wskazany w art. 7 ust. 1 ustawy

P.z.p. urzeczywistnia się najpełniej poprzez zastosowanie takiego trybu o udzielenie

zamówienia publicznego, który zapewni pełną konkurencyjność tego postępowania.

Wyrażona w art. 10 ust. 1 zasada nie ma jednak charakteru bezwzględnego.

Zamawiający może odstąpić od zastosowania trybów konkurencyjnych na rzecz

któregokolwiek z innych trybów przewidzianych w ustawie, jednakże wyłącznie w

przypadkach w ustawie tej określonych. Uprawnia go do tego art. 10 ust. 2 ustawy P.z.p.,

zgodnie z którym zamawiający może udzielić zamówienia w trybie negocjacji z ogłoszeniem,

dialogu konkurencyjnego, negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki, zapytania o

cenę, partnerstwa innowacyjnego albo licytacji elektronicznej tylko w przypadkach

określonych w ustawie.

Jak już wyżej wskazano, Izba nie stwierdziła naruszenia art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy

P.z.p., w związku z czym zamawiający był uprawniony do wszczęcia postępowania z wolnej

ręki. Tym samym zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 i 2ustawy P.z.p. należy uznać za

bezpodstawny.

Izba uznała za niezasadny zarzut naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy P.z.p. poprzez

podjęcie przez zamawiającego decyzji o udzieleniu zamówienia wykonawcy, który nie jest

zdolny do wykonania zamówienia, w szczególności jest w sytuacji ekonomicznej i finansowej

niepozwalającej na należytą realizację zamówienia.

Izba podziela w tym zakresie stanowisko zamawiającego i przystępującego, iż zarzut

ten jest zarzutem przedwczesnym i niemożliwym do potwierdzenia na tym etapie

postępowania. Zamawiający na razie wszczął postępowanie i zaprosił przystępującego do

negocjacji, co wcale nie jest równoznaczne z udzieleniem temu wykonawcy zamówienia. Nie

ma zatem możliwości ustalenia w tym momencie, czy przystępujący spełnia warunki udziału

w postępowaniu. Zarzut, jako przedwczesny, podlega oddaleniu. Jego podniesienie będzie

możliwe dopiero wówczas, gdy wskutek zmiany okoliczności faktycznych zarzut utraci cechę

przedwczesności.

Pozostałe podniesione przez odwołującego zarzuty, tj. art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 67

ust. 1 pkt 4 oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy P.z.p., art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p. w związku z

art. 58 Kodeksu cywilnego i art. 14 ust. 1 ustawy P.z.p. oraz art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 22

ust. 1 ustawy P.z.p., Izba uznała za nieuzasadnione. Zarzuty te zostały podniesione niejako

w uzupełnieniu zarzutów opisanych i rozpoznanych wyżej. Wobec oddalenia zasadniczych

zarzutów odwołania, zarzuty o subsydiarnym wobec nich charakterze również podlegały

oddaleniu.

Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 191 ust. 6 i 7

ustawy P.z.p., czyli stosownie do wyniku postępowania.

22