KIO 609/16

Sygn. akt KIO 609/16

WYROK

z dnia 5 maja 2016 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Lubomira Matczuk-Mazuś

Protokolant: Paweł Puchalski

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. w Warszawie odwołania wniesionego do

Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 21 kwietnia 2016 r. przez wykonawcę: SAAB

Dynamics AB, SE-691 80 Karlskoga, Szwecja

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Komenda Portu Wojennego Gdynia,

ul. Rondo Bitwy pod Oliwą 1, 81-103 Gdynia

orzeka:

1. oddala odwołanie;

2. kosztami postępowania obciąża wykonawcę: SAAB Dynamics AB, SE-691 80

Karlskoga, Szwecja, i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr

(słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: SAAB

Dynamics AB, SE-691 80 Karlskoga, Szwecja – tytułem wpisu od odwołania,

2.2. zasądza od wykonawcy: SAAB Dynamics AB, SE-691 80 Karlskoga, Szwecja na

rzecz zamawiającego: Komenda Portu Wojennego Gdynia, ul. Rondo Bitwy pod

Oliwą 1, 81-103 Gdynia kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych

zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu

wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień

publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2164) na wyrok – w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia

– przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu

Okręgowego w Gdańsku.

Przewodniczący: ………………………………

1

Sygn. akt KIO 609/16

Zamawiający – Komenda Portu Wojennego Gdynia z siedzibą w Gdyni – prowadzi

w trybie przetargu ograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia, którego

przedmiotem jest „Serwisowanie kierowanych pocisków rakietowych RBS15mk3 (KPR

RBS15 MK3) wraz z dostawą elementów pakietu logistycznego” nr 121/KPW/ŚB/2015, na

podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, zwanej dalej

„ustawa Pzp”, „Pzp” lub „ustawa”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Suplemencie do Dziennika

Urzędowego Unii Europejskiej nr 2015/S 232-422498 z dnia 1 grudnia 2015 r.

Odwołujący – wykonawca SAAB Dynamics AB z siedzibą w Karlskoga (Szwecja),

I. Wniósł w dniu 21 kwietnia 2016 r. odwołanie od niezgodnej z przepisami ustawy

Pzp czynności Zamawiającego polegającej na wykluczeniu Odwołującego z postępowania

z uwagi na niewykazanie spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie braku

podstaw do wykluczenia.

II. Odwołujący zarzucił naruszenie następujących przepisów:

1. art. 24 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp oraz § 4 ust. 3, § 4 ust. 1 pkt 1

lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów

dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te

dokumenty mogą być składane (Dz.U. z 2013 r. poz. 231, zwanego dalej

„rozporządzenie”) przez bezprawne i bezpodstawne uznanie, że Odwołujący nie wykazał

spełnienia warunków udziału w postępowaniu w zakresie braku podstaw do wykluczenia

z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp i w rezultacie wykluczenie

Odwołującego z postępowania;

2. art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp przez bezzasadne unieważnienie postępowania;

3. z ostrożności procesowej Odwołujący zgłosił zarzut ewentualny naruszenia art. 26 ust. 3

ustawy Pzp przez jego niezastosowanie i zaniechanie wezwania Odwołującego do

uzupełnienia dokumentów złożonych przez niego w celu potwierdzenia spełnienia

warunków udziału w postępowaniu w sytuacji, gdy zdaniem Zamawiającego

przedstawione dokumenty i oświadczenia nie potwierdzają spełnienia warunków udziału

w postępowaniu.

III. Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie:

1. unieważnienia czynności Zamawiającego polegającej na wykluczeniu Odwołującego

z postępowania;

2. unieważnienia czynności Zamawiającego polegającej na unieważnieniu postępowania;

2

3. powtórzenia czynności oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu

z uwzględnieniem wniosku Odwołującego, bądź w przypadku uwzględniania zarzutu

ewentualnego naruszenia art. 26 ust. 3 ustawy Pzp,

wniósł o nakazanie Zamawiającemu zwrócenia się do Odwołującego z wezwaniem w trybie

art. 26 ust. 3 ustawy Pzp do uzupełniania dokumentów złożonych przez niego w celu

potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu;

4. dopuszczenia Odwołującego do dalszego udziału w postępowaniu;

5. obciążenia kosztami postępowania Zamawiającego na rzecz Odwołującego, przez

zasądzenie kwoty 18.600,00 PLN, stanowiącej uzasadnione koszty Odwołującego z tytułu

wpisu od odwołania oraz z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.

IV. Odwołujący powziął wiadomość o czynności Zamawiającego, od której złożył

odwołanie, w dniu 11.04.2016 r. (zawiadomienie z dnia 11.04.2016 r. przesłane faksem).

Termin do złożenia odwołania upływał w dniu 21.04.2016 r., Odwołujący złożył odwołanie

w terminie.

Uzasadnienie odwołania.

W odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego z dnia 18 lutego 2016 r. do m.in.

przedłożenia dokumentów potwierdzających, że Odwołujący nie podlega wykluczeniu

z postępowania w zakresie art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp, Odwołujący wyjaśnił, że

w Szwecji nie jest możliwe uzyskanie zaświadczeń o niekaralności w takiej formie i takim

zakresie, jak tego wymaga Zamawiający i w związku z tym przedłożył oświadczenie

Odwołującego reprezentowanego przez dyrektora zarządzającego G.J.

w zakresie braku karalności wszystkich członków zarządu Odwołującego. Na oświadczeniu

widnieje pieczęć notariusza z zaświadczeniem, że przedmiotowy dokument został podpisany

przez G.J..

Przedłożone oświadczenie nie zostało uznane przez Zamawiającego, który stwierdził,

że oświadczenie o niekaralności członków zarządu powinno być złożone przez każdego

członka zarządu osobiście. Ponadto Zamawiający stwierdził, że oświadczenie nie może być

uznane za złożone przed notariuszem w rozumieniu przepisów rozporządzenia.

Zamawiający uznał, że Odwołujący nie wykazał spełnienia warunku udziału

w postępowaniu w zakresie braku podstaw do wykluczenia i w związku z tym wykluczył

Odwołującego z postępowania.

Odwołujący nie zgodził się z interpretacją przepisów Pzp oraz rozporządzenia

dokonaną przez Zamawiającego, skutkującą niezgodnym z prawem wykluczeniem

z postępowania. Przedstawił uzasadnienie zarzutów.

Ad II 1 oraz II 2. Bezsporny pomiędzy stronami postępowania jest fakt, że w Szwecji

nie wydaje się dokumentów dotyczących niekaralności osób fizycznych w zakresie oraz

formie wymaganej przez Zamawiającego. W związku z tym, oficjalny urzędowy dokument

3

zastępuje się oświadczeniem złożonym m.in. przed notariuszem, zgodnie z § 4 ust. 3

rozporządzenia.

Zamawiający nie uznał oświadczenia złożonego przez Odwołującego

reprezentowanego przez G.J. w zakresie braku karalności członków zarządu Odwołującego.

Zdaniem Zamawiającego, oświadczenie takie może jedynie złożyć samodzielnie osoba,

której takie oświadczenie dotyczy. Na poparcie swojej decyzji Zamawiający przytoczył dwa

orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej. Odwołujący nie zgodził się z interpretacją przepisów

dokonaną przez Zamawiającego, ponadto podkreślił, że Krajowa Izba Odwoławcza nie

reprezentuje jednolitej linii orzeczniczej w przedmiotowej kwestii, przedstawiając swoje

stanowisko.

W pierwszej kolejności Odwołujący zauważył, że rozporządzenie nie wskazuje, że

oświadczenie o niekaralności osoby będącej członkiem zarządu wykonawcy ma złożyć ta

osoba w imieniu własnym, a nie osoba reprezentująca wykonawcę. Rozporządzenie

wskazuje, że oświadczenie ma być złożone przed notariuszem, ale nie precyzuje, kto ma

złożyć takie oświadczenie. Zatem, wywodzenie z treści tego przepisu rozumienia, że

oświadczenie to ma złożyć osoba inna niż wykonawca jest nieuprawnioną, rozszerzającą

interpretacją tego przepisu. Gdyby ustawodawca wymagał, aby oświadczenie było składane

przez inne podmioty niż wykonawca, odpowiednio odzwierciedliłby to we wskazanym

przepisie rozporządzenia. W szczególności Odwołujący podkreślił, że przywołany przepis

odnosi się do oświadczeń składanych także na potwierdzenie innych okoliczności, takich jak

brak likwidacji czy upadłości spółki, niezaleganie z publicznoprawnymi opłatami oraz brak

orzeczenia zakazu ubiegania się o zamówienia. W takiej sytuacji – w przypadku braku

w danym kraju wydawania takich urzędowych dokumentów – na potwierdzenie wskazanych

okoliczności, oświadczenia składane są przez osoby uprawnione do reprezentacji

wykonawcy. Zatem należy uznać, że również w przypadku oświadczeń o niekaralności

podmiotem uprawnionym do ich złożenia jest wykonawca. Analiza przeciwna prowadzi do

wniosku, że oświadczenia wskazane w tym samym przepisie rozporządzenia składają różne

podmioty w zależności od zakresu takiego oświadczenia. Zdaniem Odwołującego, wobec

braku wyraźnego rozróżnienia w tym zakresie, taka interpretacja jest niedopuszczalną

wykładnią przepisu, która skutkuje obowiązkiem dostarczenia przez wykonawców

dokumentów niewymienionych wprost w rozporządzeniu.

Powyższe argumenty znajdują potwierdzenie w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej

z dnia 8 maja 2014 r. (sygn. KIO 797/14), w którym Izba stwierdziła: „Odnosząc się

natomiast do kwestii dopuszczalności złożenia przez wykonawcę (spółkę) oświadczenia

o niekaralności poszczególnych członków organu zarządzającego, uznać należy, że w

świetle brzmienia przepisu § 4 ust. 3 Rozporządzenia, który stanowi, że jeżeli w kraju

miejsca zamieszkania osoby lub w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce

4

zamieszkania, nie wydaje się dokumentów, o których mowa w ust. 1, zastępuje się je

dokumentem zawierającym oświadczenie, w którym określa się także osoby uprawnione do

reprezentacji wykonawcy, złożone przed właściwym organem sądowym, administracyjnym

albo organem samorządu zawodowego lub gospodarczego odpowiednio kraju miejsca

zamieszkania osoby lub kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania,

lub przed notariuszem, dopuszczalne jest złożenie oświadczenia przez wykonawcę.”

Wskazane orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej zestawione z orzeczeniami Izby

przywołanymi przez Zamawiającego, świadczą o niejednolitej linii orzeczniczej

Odwołujący wskazuje na praktykę w przedmiotowej kwestii. również niejednolitą

zamawiających w akceptowaniu takich dokumentów, o czym świadczy fakt, że w innych

postępowaniach, o których Odwołujący ma wiedzę, oświadczenia w takiej samej formie jak

przedłożona przez Odwołującego w tym postępowaniu, nie były kwestionowane.

Na poparcie powyższego, Odwołujący przywołał wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z 29

sierpnia 2013 r. (sygn. IX Ga 128/13), z którego wynika, że oświadczenie

o niekaralności członków zarządu złożone przez wykonawcę nie było kwestionowane przez

zamawiającego, uczestników, Krajową Izbę Odwoławczą oraz Sąd Okręgowy na całym

etapie postępowania oraz procesu sądowego.

Ponadto, interpretacja przepisu zaprezentowana przez Zamawiającego przyczynia

się do dyskryminacji przedsiębiorców zagranicznych uczestniczących w postępowaniu.

Odwołujący stwierdził, że o ile przepisy Pzp oraz rozporządzenia w zakresie wymaganych

dokumentów dotyczących niekaralności są precyzyjne w odniesieniu do dokumentów

wymaganych od przedsiębiorców polskich, to – jak wynika z niniejszej sprawy –

w odniesieniu do przedsiębiorców zagranicznych zakres wymaganych dokumentów jest

w istocie efektem wykładni przepisu sprzecznej z jego literalnym brzemieniem. Literalna

wykładnia, która w przypadku przedsiębiorców zagranicznych nieznających polskich realiów

prawnych powinna mieć priorytet, prowadzi do wniosku, że przez oświadczenie należy

rozumieć oświadczenie wykonawcy. Również z praktycznego punktu widzenia podejście

Zamawiającego jest dyskryminujące, gdyż wymaganie aby każdy z członków zarządu złożył

oświadczenie indywidualnie jest często praktycznie niemożliwe z uwagi na ilość osób

wchodzących w skład zarządu przedsiębiorcy zagranicznego oraz terminów do składania

dokumentów ustalonych przez zamawiających. Powyższe uwagi są tym bardziej zasadne

zważywszy na fakt, że zarząd pod prawem szwedzkim nie jest tożsamy z polskim zarządem

pod względem funkcji oraz odpowiedzialności jego członków, np. w szwedzkim zarządzie

zasiadają często również osoby niebiorące udziału w zwykłym prowadzeniu spraw spółki,

mogą one być trudno dostępne, a co za tym idzie wymaganie uzyskania od każdej z takich osób indywidualnych oświadczeń w sztywno określonych terminach może być niemożliwe.

5

Zamawiający ponadto zarzucił formalną wadliwość oświadczenia Odwołującego

i stwierdził, że nie jest ono oświadczeniem złożonym przed notariuszem, gdyż widnieje na

nim jedynie zaświadczenie o podpisaniu dokumentu przez osobę reprezentującą

Odwołującego.

W pierwszej kolejności Odwołujący podkreślił, że rozporządzenie wymaga jedynie,

aby czynność ta została dokonana przed notariuszem. Zatem, nie oznacza to, że dla jej

zachowania wymagana jest formuła identyczna jak w prawie polskim.

Z treści przedłożonego Zamawiającemu oświadczenia Odwołującego wynika, że

notariusz zaświadczył, że G.J. podpisał przedmiotowe oświadczenie. Oznacza to, że

dokument zawierający oświadczenie G.J. przedłożony był notariuszowi przed formalnym

jego podpisaniem oraz, że podpisanie tego dokumentu, które zdaniem Odwołującego jest

równoznaczne ze złożeniem oświadczenia, zostało dokonane

w obecności notariusza. Taka forma jest zgodna z rozporządzeniem, zgodnie z którym

wystarczającym jest, aby oświadczenie zostało złożone przed notariuszem.

Ponadto podkreślił, że czynności notarialne dokonywane w Szwecji cechują się

brakiem jednolitej praktyki notarialnej, a także trudnościami w zakresie sporządzania

czynności w formie wymaganej przez prawo polskie. Niemniej jednak wykładnia

oświadczenia woli pozwala przyjąć, że dokument przedłożony przez Odwołującego, tj.

oświadczenie Odwołującego złożone przez G.J. zostało sporządzone przed organem do

tego uprawnionym, tj. notariuszem oraz we właściwej formie. Zamawiający nie przedstawił

natomiast jakichkolwiek dowodów, które pozwalałyby kwestionować ten dokument, w

szczególności nie wykazał, że w świetle prawa materialnego Szwecji, pomimo

poświadczenia przez notariusza, że dana osoba podpisała konkretny dokument, takie

podpisanie mogło się odbyć bez obecności notariusza.

Powyższe argumenty Odwołującego mają swoje poparcie w wyroku Sądu

Okręgowego w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt IX Ga 128/13. Sąd stwierdził, że

w przypadku oświadczeń składanych przed notariuszem, w odróżnieniu od polskich

wymogów, składanie oświadczeń przed notariuszem poza granicami RP nie musi przybrać

formy aktu notarialnego (wystarczające jest w tym zakresie dochowanie formy obowiązującej

w państwie, w którym oświadczenie to jest składane), i zwrot ”oświadczenie złożone przed

notariuszem” oznacza, że notariusz musi być obecny podczas składania oświadczenia przez

osobę zainteresowaną.

Na marginesie Odwołujący podkreślił niekonsekwencję Zamawiającego, który nie

zakwestionował innego oświadczenia złożonego przez Odwołującego przed notariuszem

w tym samym trybie i formie, tj. oświadczenia o braku podstaw do wykluczenia z postępowania.

6

Ad II 3. Odwołujący pierwotnie wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału

w postępowaniu, w celu wykazania braku podstaw do wykluczenia z postępowania,

przedłożył wyciąg z ewidencji karnej Krajowego Zarządu Policji dla G.J.,

z którego jednakże wynikało, że celem otrzymania wyciągu z rejestru nie jest wykorzystanie

go jako zaświadczenia o niekaralności, a jedynie wskazanie informacji na temat danych jakie

ewentualnie znajdują się na temat danej osoby w rejestrze karnym. W wezwaniu do

uzupełniania dokumentów z dnia 18 lutego 2016 r., Zamawiający zakwestionował

przedmiotowy dokument z uwagi na powyższe, ale jednocześnie stwierdził w oparciu o ten

sam dokument, że wykonawca ma możliwość przedłożenia zaświadczenia o niekaralności

dla członków organu zarządzającego wobec tego oświadczenie złożone przed notariuszem

nie powinno mieć zastosowania.

Odwołujący zauważył, że wezwanie Zamawiającego jest wewnętrznie sprzeczne,

z jednej strony Zamawiający zakwestionował przedłożony wyciąg z ewidencji karnej,

z drugiej strony uznał w oparciu o ten sam wyciąg, że istnieje możliwość uzyskania

dokumentu poświadczającego niekaralność.

Dostrzegając powyższą sprzeczność, Odwołujący przedłożył jedynie oświadczenie

o niekaralności złożone przed notariuszem. W związku z powyższym, zdaniem

Odwołującego, Zamawiający miał obowiązek Odwołującego do ponownie wezwać

uzupełniania braków występujących zdaniem Zamawiającego w tym dokumencie, gdyż

pierwsze wezwanie Zamawiającego było wewnętrznie sprzeczne, niejasne i nieprecyzyjne.

Co do zasady, wezwanie w odniesieniu do tego samego dokumentu może mieć miejsce tylko

jeden raz. Jednakże Zamawiający powinien szczegółowo opisać braki i jasno sprecyzować

żądanie dotyczące zakresu prawidłowego uzupełnienia. Z tego względu ponowne wezwanie

do uzupełnienia dokumentów w przypadku nieprecyzyjnego lub nieprawidłowego pierwszego

wezwania, nie może stanowić wezwania drugiego. Jest to w dalszym ciągu pierwsze

wezwanie, gdyż tylko prawidłowe, jasne i precyzyjne wezwanie odzwierciedla zastosowanie

się Zamawiającego do obowiązku wynikającego z art. 26 ust. 3 Pzp.

W wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 19 maja 2014 r. (KIO 846/14) Izba

uznała: „Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Izby, wezwanie kierowane do wykonawcy

w tym trybie powinno obejmować precyzyjne i jednoznaczne wskazanie, jakie elementy

warunku udziału w postępowaniu nie zostały wykazane i dlaczego. W ocenie Izby,

z obowiązku wezwania, o którym mowa w art. 26 ust 3 p.z.p., nie zwalnia zamawiającego

fakt, iż odwołujący samodzielnie uzupełnił dokumenty.” Również w wyroku Sądu

Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 20 maja 2010 r. I ACa 357/10 Sąd Apelacyjny stwierdził:

„wezwanie do uzupełnienia złożonej oferty może dotyczyć oświadczeń lub dokumentów. Precyzyjne określenie

żądania obciąża przy tym zamawiającego, zaś brak precyzji po jego

7

stronie nie może powodować negatywnych skutków prawnych dla nieprecyzyjnie

wezwanego wnioskodawcy.”

Zdaniem Odwołującego, wezwanie Zamawiającego z 18 lutego 2016 r. było

czynnością wadliwą, zatem nie można tym faktem obciążać Odwołującego, który powinien

mieć możliwość pełnego skorzystania z art. 26 ust. 3 Pzp w odniesieniu do oświadczania

o niekaralności złożonego przed notariuszem.

Niezależnie od powyższych argumentów dotyczących wadliwości wezwania

Zamawiającego, Odwołujący wskazał, że powtórne wezwanie było zasadne także z uwagi na

fakt, że pierwsze wezwanie dotyczyło dokumentu zaświadczenia z ewidencji karnej. A zatem

dokonanie przez Zamawiającego powtórnie czynności wezwania w odniesieniu do formy

złożonego oświadczenia przed notariuszem w Szwecji, nie stanowiłoby naruszenia zakazu

jednokrotnego uzupełnienia dokumentów, gdyż dotyczyłoby ono innego dokumentu.

W orzeczeniu Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 22 września 2011 r. (KIO 1944/11) zostało

podkreślone: „jeżeli wezwanie dotyczy określonych i wskazanych w tym wezwaniu braków,

to nic nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu tej instytucji w zakresie innego braku lub błędu,

którego dostrzeżenie przez Zamawiającego nastąpiło w terminie późniejszym. Otóż, jeżeli

Zamawiający wzywa wykonawcę do uzupełnienia dokumentów o określone informacje, to nic

nie stoi na przeszkodzie powtórnego wezwania w zakresie innych informacji, nawet

w zakresie tego samego dokumentu.”

Odwołujący uznał odwołanie za uzasadnione i zasługujące na uwzględnienie.

Odwołujący złożył w Izbie w dniu 4 maja 2016 r. uzupełnienie odwołania, złączając

dwa oświadczenia wraz z tłumaczeniem na język polski:

1. H.P. – dyrektora ds. bezpieczeństwa SAAB Dynamics AB, w którym oświadczający

wskazał, że Spółka podpisała umowę bezpieczeństwa ze szwedzkim urzędem wyznaczonym

DSA warunkującą wstępnie prawo do informacji niejawnych, w tym objętych klauzulą TAJNE.

Umowa określa zobowiązanie do wnioskowania o poświadczenie bezpieczeństwa dla

dyrektora zarządzającego, zarządu i osób mających dostęp do informacji niejawnych z

klauzulą TAJNE. Przyznanie poświadczenia we wskazanym zakresie oznacza, że Spółka

zostałaby automatycznie powiadomiona o skazaniu za popełnienie przestępstwa osób

pełniących wymienione funkcje. Przyznanie poświadczenia osobom świadczy, że nie były

one skazane za przestępstwa i nie figurują w rejestrze osób podejrzanych.

2. M.L. – menedżera ds. ryzyka handlowego spółki, w sprawie czynności notarialnych

wykonywanych przez szwedzkich notariuszy, w którym wskazano, że na mocy szwedzkiej

ustawy o notariuszach publicznych (1981:1363), główne czynności wykonywane przez szwedzkich notariuszy, obok innych uprawnień notariusza w Szwecji, to poświadczanie

8

podpisów i poświadczanie złożenia podpisu przez osobę uprawnioną (np. do reprezentacji

podmiotu).

W przypadku poświadczania podpisu na dokumencie, dokument jest przedkładany

notariuszowi, który – po zapoznaniu się z jego treścią oraz po podpisaniu dokumentu przez

wskazaną osobę – poświadcza złożenie podpisu przez tę osobę oraz jej uprawnienie do

reprezentacji danego podmiotu, jeśli poświadczenie podpisu dokonywane jest wraz

z potwierdzeniem uprawnienia do reprezentacji. W Szwecji, podobnie jak w innych

systemach prawnych, powszechnym jest, że potwierdzenie podpisu w obecności notariusza

jest równoznaczne z momentem złożenia podpisu pod oświadczeniem w obecności

notariusza.

Zamawiający, w odpowiedzi na odwołanie przesłanej faksem w dniu 4 maja 2016 r.

i pisemnej złożonej na rozprawie, wniósł o oddalenie odwołania w całości.

W uzasadnieniu pisma wskazał.

Zamawiający wykluczył z postępowania wykonawcę: SAAB DYNAMICS AB SE- 691

80 Karlskoga Sweden, który nie wykazał spełnienia warunku udziału w postępowaniu

w zakresie braku podstaw do wykluczenia. Na mocy art. 26 ust. 3 ustawy Pzp wykonawca

został wezwany do uzupełnienia aktualnej informacji z Krajowego Rejestru Karnego

w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp, wystawionej nie wcześniej niż 6

miesięcy przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału

w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Wezwanie zawierało wyjaśnienie, że wykonawca

mający siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składa zaświadczenie właściwego

organu sądowego lub administracyjnego miejsca zamieszkania albo zamieszkania osoby,

której dokumenty dotyczą, w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp

wystawione nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania wniosków

o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Wykonawca został

wezwany do uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, ponieważ we

wniosku o dopuszczenie do udziału przedłożył wyciąg z ewidencji karnej Krajowego Zarządu

Policji dla p. G.L.E.J., podczas gdy przywołany w treści przepis § 9 ustawy o rejestrze

karnym informował, że celem otrzymania wyciągu nie jest wykorzystywanie go jako

zaświadczenia o niekaralności, a jedynie wskazanie informacji na temat danych jakie

ewentualnie znajdują się na temat danej osoby w rejestrze karnym. Ponadto, wykonawca we

wniosku nie przedłożył dokumentów w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy

Pzp dotyczących p. I.A.B., R.H.N., U.M.O., uprawnionych do reprezentowania spółki.

Przedstawione we wniosku oświadczenie o niekaralności złożone przez p. G.J. dotyczące powyższych osób, nie mogło być uznane, co zostało podkreślone w wezwaniu, ponieważ nie

zostało złożone przez te osoby, a złożone jest niezgodne z opisami ogłoszenia o

9

zamówieniu, sporządzonymi na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia

19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od

wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz.U. 2013, poz. 231). W

opisach stwierdzono, że jeżeli w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę, nie wydaje się

przedmiotowych dokumentów, zastępuje się je dokumentem zawierającym oświadczenie

złożone przed właściwym organem sądowym, administracyjnym albo organem samorządu

zawodowego lub gospodarczego kraju, w którym wykonawca ma siedzibę, lub przed

notariuszem.

W odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego wykonawca oświadczył, że przedłożony

wyciąg z ewidencji karnej Krajowego Zarządu Policji nie może być wykorzystywany jako

zaświadczenie o niekaralności i nie jest możliwe uzyskanie w Szwecji zaświadczeń

o niekaralności w takiej formie i w takim zakresie jak tego wymaga Zamawiający. W związku

z powyższym, wykonawca przedłożył oświadczenie o braku występowania w rejestrach

karnych. W oświadczeniu tym p. G.J. – jako osoba uprawniona do reprezentacji SAAB

Dynamics AB oświadczył, że „zgodnie z moją najlepszą wiedzą

i przekonaniem, żaden członek Zarządu ani żaden szczególnie upoważniony sygnatariusz

SAAB DYNAMICS AB czyli żadna z następujących osób:

- G.L.E.J.

- U.M.O.

- I.A.B.

- R.H.N.

nie była skazana za żadne przestępstwo, a w szczególności za:

- przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia

- przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową

- przestępstwo przeciwko środowisku

- przestępstwo przekupstwa - przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu lub inne

przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych

- przestępstwo skarbowe lub przestępstwo udziału w zorganizowanej grupie albo związku

mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego.”

Dodatkowo na oświadczeniu widnieje opis: „Ja niżej podpisany D.M. notariusz w i dla

okręgu Örebro niniejszym zaświadczam, że G.J. podpisał ten dokument.”

Zamawiający nie uznał oświadczenia złożonego przez p. G.J. dotyczącego innych

osób uprawnionych do reprezentowania podmiotu SAAB Dynamics AB, z uwagi na fakt, że

oświadczenie dotyczące braku karalności za przestępstwa nie jest oświadczeniem woli lecz

oświadczeniem wiedzy o okolicznościach faktycznych znanych wyłącznie osobie fizycznej, której te okoliczności dotyczą. Powyższe stanowisko potwierdza wyrok KIO 200/14 z dnia 3

10

marca 2014 r., wyrok sygn. akt 568/15 z dnia 7 kwietnia 2015 r., wyrok KIO z dnia 5 lipca

2011 r.

Dodatkowo, Zamawiający wskazał na formalną wadliwość złożonego przez

wykonawcę oświadczenia o braku występowania w rejestrach karnych, przywołując

uzasadnienie wyroku Izby z dnia 3 marca 2014 r. KIO 205/14.

Zamawiający nie podzielił stanowiska Odwołującego, że Krajowa Izba Odwoławcza

nie reprezentuje jednolitej linii orzeczniczej w przedmiocie odwołania. Dowodzenie przez

Odwołującego, że oświadczenie o niekaralności osoby będącej członkiem zarządu

wykonawcy może złożyć osoba uprawniona do reprezentowania wykonawcy jest błędne. Na

potwierdzenie powyższego Zamawiający wskazał wyroki Krajowej Izby Odwoławczej

przywołane w piśmie z 11 kwietnia 2016 r. Dodatkowo Zamawiający podniósł, że

przytoczony przez Odwołującego wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie sygn. akt IX Ga

128/13 jest interpretowany w sposób niewłaściwy, ponieważ nie sposób doszukiwać się

stanowiska Sądu, że oświadczenie o niekaralności członków zarządu złożone przez

wykonawcę nie było kwestionowane, skoro nie było istotą sprawy. KIO i Sądy nie orzekają co

do kwestii, które nie są przedmiotem sprawy.

Dodatkowo Zamawiający podkreślił, że przywołany przez Odwołującego wyrok Sądu

jest również zgodny ze stanowiskiem Zamawiającego, ponieważ wskazuje: „W przypadku

oświadczeń składanych przed notariuszem, w odróżnieniu od polskich wymogów, składanie

oświadczeń przed notariuszem poza granicami RP nie musi przybrać formy aktu

notarialnego (wystarczające jest w tym zakresie dochowanie formy obowiązującej

w państwie, w którym oświadczenie to jest składane), o tyle w ocenie składów orzekających

Krajowej Izby Odwoławczej, zwrot ”oświadczenie złożone przed notariuszem” oznacza, że

notariusz musi być obecny podczas składania oświadczenia przez osobę zainteresowaną

(por. w tym zakresie orzeczenie (...) z 27 grudnia 2010 r., sygn. akt KIO/UZP 2660/10).

Wykładni zwrotu ”oświadczenie złożone przed notariuszem” dokonał również Sąd

Najwyższy, który w uzasadnieniu postanowienia z 10 listopada 2006 r. (sygn. akt I CSK

228/06), stwierdził ”(...) złożenie oświadczenia ”przed notariuszem” oznacza złożenie

oświadczenia woli w jego obecności (...). Jak stwierdził słusznie Sąd Najwyższy

w uzasadnieniu tego orzeczenia ”oznacza to, że wola (...) musi zostać uzewnętrzniona

w obecności notariusza i utrwalona w postaci aktu notarialnego. Nie stanowi takiego

uzewnętrznienia sporządzenie przez spadkobiercę pisma zawierającego jego treść jego

oświadczenia co do spadku i jedynie położenie na nim podpisu w obecności notariusza,

trafnie bowiem wskazano, że notariusz poświadcza jedynie własnoręczność podpisu

położonego w jego obecności przez oznaczoną osobę. Notariusz przy tego rodzaju poświadczeniu nie ma obowiązku zapoznawania się z treścią oświadczenia, jakie zawarte

zostało w treści pisma”. Oznacza to, że zwrot przed notariuszem, wymaga po pierwsze,

11

złożenia oświadczenia woli bezpośrednio przed notariuszem, po drugie wymaga zapoznania

się notariusza z oświadczeniem woli (...). Jak wskazał Sąd Najwyższy czynność przed

notariuszem – nie może niewątpliwie oznaczać zwykłego poświadczenia podpisu.”

Zamawiający wskazał, że p. G.J. złożył oświadczenie o braku występowania w

rejestrach karnych w dniu 10.03.2016 r., podczas gdy notariusz zaświadczył, że: „G.J.

podpisał ten dokument” w dniu 14.03.2016 r., co jednoznacznie potwierdza, że

przedmiotowe oświadczenie nie zostało złożone przed notariuszem.

Interpretując przywołany przez Odwołującego wyrok KIO 797/14 i zacytowany

fragment, że „dopuszczalne jest złożenie oświadczenia przez Wykonawcę”, Zamawiający

podkreślił, że analiza tego wyroku przez Odwołującego była niedokładna, by wypowiadać się

o niejednolitej linii orzeczniczej w tej sprawie. Gdyby Odwołujący przeprowadził szczegółową

analizę całego wywodu dostrzegłby, że przedmiotem sporu nie była kwestia, czy należy

złożyć dokument o niekaralności przez każdego członka organu zarządzającego, tylko czy

można zamiast odpowiednika polskiego zaświadczenia/informacji z Krajowego Rejestru

Karnego złożyć oświadczenie składającego ofertę. I w tym kontekście KIO wypowiedziała

się, że w Irlandii nie wydaje się polskiego odpowiednika KRK, dlatego dopuszczalne jest

złożenie oświadczenia przez wykonawcę. Przedmiotem sporu w tamtym postępowaniu nie

było ustalenie czy dopuszczalne jest złożenie oświadczenia przez osobę uprawnioną

w imieniu pozostałych osób. Natomiast wyroki przywołane przez Zamawiającego wskazują

właśnie tę kwestię.

Zamawiający nie zgodził się z twierdzeniem Odwołującego, że wezwanie było

czynnością wadliwą. Zacytował wezwanie z 18 lutego 2016 r. (…).

Wyrażany pogląd o możliwości, a nawet obowiązku ponownego zwrócenia się przez

zamawiającego o uzupełnienie dokumentów, obejmuje sytuacje, w których wezwanie

zamawiającego do uzupełnienia dokumentów było niepełne, niekompletne czy z innych

powodów niedoskonałe. Zamawiający nie ma jednak wątpliwości, że z takim wezwaniem nie

ma do czynienia w tym postępowaniu.

Skierowane do Odwołującego wezwanie było klarowne i wprost akcentowało co jest

powodem wezwania, jaka jest przyczyna nie uznania przedłożonego dokumentu, jakich

dokumentów brakuje oraz dodatkowo podkreślono, że jeżeli w Szwecji nie wydaje się

przedmiotowych dokumentów, zastępuje się je dokumentem zawierającym oświadczenie

złożone przed właściwym organem, lub przed notariuszem. W świetle jego treści

profesjonalny, racjonalny i działający z odpowiednim rozeznaniem wykonawca, nie mógł

mieć wątpliwości co do zakresu postulowanego uzupełnienia, to jest, że ma ono obejmować

dokumenty potwierdzające brak podstaw do wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia dla wszystkich osób uprawnionych do reprezentowania spółki. Takie samo

12

stanowisko prezentuje Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 06.11.2014 r., sygn. akt

KIO 2303/15.

Dodatkowo potwierdza to orzecznictwo KIO 1718/13, a także w uzasadnieniu wyroku

Sądu Okręgowego w Gdańsku z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt XII Ga 39/15, Sąd –

w odniesieniu do regulacji art. 26 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych – podkreślił:

„Rację należy przyznać KIO, iż instytucja powyższa jest szczególnym narzędziem służącym

konwalidowaniu błędów wykonawców, która jednocześnie nie może być interpretowana

w sposób rozszerzający i stanowić obowiązku dla zamawiających doprowadzenia do stanu,

w którym wnioski czy też oferty będą prawidłowe. (…).

Stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 28.07.2015 r., sygn. akt 1544/15 „Nie

jest dopuszczalne dwukrotne wzywanie wykonawcy do uzupełniania tych samych

dokumentów.”

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie w wyroku z dnia 21.11.2014 r., sygn.

akt IV Ca 1246/14 zauważył: „nie sposób podzielić stanowiska wyrażonego w orzeczeniu

KIO o dopuszczalności ponownego wezwania do uzupełnienia dokumentów. Wezwanie takie

powinno bowiem mieć charakter jednorazowy.”

Zamawiający dodatkowo podkreślił, że wydłużył, na wniosek wykonawcy, termin na

uzupełnienie dokumentów z 2 tygodni do 6 tygodni. W ocenie Zamawiającego był to

wystarczająco długo czas na ewentualne skorzystanie ze środków ochrony prawnej

(w postaci odwołania) dotyczących „nieprecyzyjnej” treści wezwania. Wykonawca nie

skorzystał z powyższego, co więcej nie wnioskował również do zamawiającego

o doprecyzowanie czy dodatkowe wyjaśnienie treści przekazanej korespondencji. Wobec

powyższego Zamawiający uznał, że zarzut w tym zakresie jest bezzasadny, ale również

wniesiony po terminie, o którym mowa w art. 182 ust. 1 ustawy Pzp.

Uwzględniając powyższe oraz przedstawione dowody, Zamawiający stwierdził, że

odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zamawiający wniósł o zasądzenie kwoty 3 600,00 zł stanowiącej uzasadnione koszty

Zamawiającego z tytułu zastępstwa procesowego.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.

Wobec nie stwierdzenia podstaw do odrzucenia odwołania, Izba rozpoznała

odwołanie na rozprawie.

Odwołujący spełnia przesłanki wynikające z art. 179 ust. 1 ustawy Pzp uprawniające go do wniesienia odwołania – wykazał zainteresowanie udziałem w postępowaniu

o udzielenie zamówienia przejawiające się złożeniem wniosku o dopuszczenie do udziału

13

w przetargu oraz możliwość poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego

przepisów ustawy.

Izba ustaliła.

W opisie sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu,

w zakresie wykazania braku przesłanek negatywnych, o których stanowi art. 24 ust. 1 pkt 8

ustawy Pzp, zamieszczonym w ogłoszeniu o zamówieniu z dnia 1 grudnia 2015 r. – Sekcja

III, III.2.1) Sytuacja podmiotowa, pkt 3, rozdział V Danych do Ogłoszenia, pkt 2 „Wykazanie

braku podstaw do wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia (…)”, pkt 6.3)

– zamawiający wskazał: wykonawca mający siedzibę lub miejsce zamieszkania poza

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zamiast dokumentów, o których mowa w rozdziale V

pkt 2 ppkt 5 (aktualna informacja z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie określonym

w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp), składa zaświadczenie właściwego organu sądowego lub

administracyjnego miejsca zamieszkania albo zamieszkania osoby, której dokumenty

dotyczą, w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp wystawione nie

wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do

udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. (…). Jeżeli w kraju miejsca zamieszkania

osoby lub w kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, nie wydaje

się wskazanych w pkt 6 ppkt 3 (dokumentów), zastępuje się je dokumentem (…)

zawierającym oświadczenie (…) złożone przed właściwym organem sądowym,

administracyjnym albo organem samorządu zawodowego lub gospodarczego odpowiednio

kraju miejsca zamieszkania osoby lub kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub miejsce

zamieszkania, lub przed notariuszem.

Do wniosku o dopuszczenie do udziału w przetargu, jedynym złożonym

w postępowaniu o udzielenie zamówienia, odwołujący załączył: „Załącznik nr 8.1 do

odpowiedź Danych do Ogłoszenia 3012241773” z 14 stycznia 2016 r. Krajowego Zarządu

Policji Kiruna, którego treścią w oparciu o „Wyciąg na podstawie § Ustawy o rejestrze

karnym (1998:620)” jest informacja, że: Krajowy Zarząd Policji prowadzi ewidencję rejestru

karnego; J., G.L.E. zwrócił się o przekazanie informacji dotyczącej wpisu

w ewidencji na jego temat; oraz – jeśli wnioskodawca figuruje w rejestrze karnym, do pisma

dołączony jest wyciąg z rejestru, jeśli nie figuruje do pisma nie zostanie dołączony żaden

wyciąg. Do pisma został dołączony wyciąg wskazujący ukaranie wnioskodawcy mandatem.

Nie zamieszczono informacji o ukaraniu wnioskodawcy za żadne przestępstwo, o którym

stanowi przepis art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Krajowy Zarząd Policji zastrzegł, że intencją

ustawodawcy nie jest wykorzystywanie wyciągu jako zaświadczenia o niekaralności. Odnośnie pozostałych członków zarządu spółki, wskazanych jako urzędujących

członków organu zarządzającego – G.J., działając w imieniu i na rzecz SAAB DYNAMICS

14

AB złożył, załączone do wniosku, pisemne oświadczenie z dnia 20 stycznia 2016 r., o treści:

„Według mojej wiedzy, żaden z członków Zarządu SAAB DYNAMICS AB, czyli żadna z niżej

wymienionych osób: U.M.O., I.A.B., R.H.N. - Nigdy nie została skazana wyrokiem sądu za

popełnienie następujących przestępstw: (…)” – wymieniono przestępstwa w zakresie

szerszym niż wskazane w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.

Zamawiający wezwał odwołującego pismem z 18 lutego 2016 r. na podstawie art. 26

ust. 3 Pzp w zakresie objętym sporem, do złożenia:

„4) aktualnej informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie określonym w art.

24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp, wystawionej nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem

terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie

zamówienia;

Wykonawca mający siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składa

zaświadczenie właściwego organu sądowego lub administracyjnego miejsca zamieszkania

albo zamieszkania osoby, której dokumenty dotyczą, w zakresie określonym w art. 24 ust. 1

pkt 4-8 ustawy Pzp wystawione nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu

składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia;

Wykonawca przedłożył wyciąg z ewidencji karnej Krajowego Zarządu Policji dla

p. G.L.E.J., podczas gdy przywołany w treści § 9 ustawy o rejestrze karnym informuje, że

celem otrzymania wyciągu z rejestru nie jest wykorzystywanie go jako zaświadczenia o

niekaralności, a jedynie wskazanie informacji na temat danych jakie ewentualnie znajdują się

na temat danej osoby w rejestrze karnym. Ponadto, Wykonawca nie przedłożył dokumentów

w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp dotyczących p. I.A.B., R.H.N.,

U.M.O., a osoby te uprawnione są do reprezentowania spółki. Złożone przez p. G.J.

oświadczenie o niekaralności dotyczące powyższych osób, nie może być uznane, ponieważ

nie zostało złożone przez te osoby oraz zostało złożone niezgodnie z zapisami ogłoszenia

o zamówieniu opartymi na rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r.

w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form,

w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz.U. 2013, poz. 231), które stwierdza, że jeżeli

w kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę, nie wydaje się przedmiotowych dokumentów

zastępuje się je dokumentem, zawierającym oświadczenie, złożone przed właściwym

organem sądowym, administracyjnym albo organem samorządu zawodowego lub

gospodarczego kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub przed notariuszem. Jednakże

z przedłożonego wyciągu z ewidencji karnej (dla p. J.) można powziąć informację, iż

Wykonawca miał możliwość przedłożenia zaświadczenia o niekaralności dla członków organu zarządzającego, w związku z czym oświadczenie złożone przed organem, o którym

mowa powyżej nie powinno mieć zastosowania.”

15

Wyznaczony termin dostarczenia dokumentów został ustalony do 7 marca 2016 r.

Na wniosek odwołującego termin został przedłużony do 4 kwietnia 2016 r.

W dniu 4 kwietnia 2016 r. odwołujący złożył:

Załącznik nr 6 do uzupełnienie dokumentów do postępowania nr 121/KPW/ŚB/2015,

Numer ref. 121/KPW/ŚB/2015 z dnia 10.03.2016.

Oświadczenie o braku występowania w rejestrach karnych, o treści:

„Ja, niżej podpisany G.J. działając w imieniu SAAB DYNAMICS AB SE-691 80

Karlskoga Szwecja Oświadczam, że:

1. Jak to wykazano na przedłożonym już dokumencie dotyczącym G.J., nie jest możliwe, aby

uzyskać zaświadczenie od szwedzkich władz stwierdzające, że dana osoba nie jest objęta

żadnymi zarzutami karnymi, skazana na karę pozbawienia wolności lub podobne.

2. W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę wymagania zawarte w dokumentach

przetargowych, niniejszym oświadczam, że zgodnie z moją najlepszą wiedzą

i przekonaniem, żaden członek Zarządu ani żaden szczególnie upoważniony sygnatariusz

SAAB DYNAMICS AB, czyli żadna z następujących osób:

-G.L.E.J., -U.M.O., -I.A.B., -R.H.N.

nie była skazana za żadne przestępstwo, a w szczególności za:

- przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia

- przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową

- przestępstwo przeciwko środowisku

- przestępstwo przekupstwa

- przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu lub inne przestępstwo popełnione w celu

osiągnięcia korzyści majątkowych

- przestępstwo skarbowe lub przestępstwo udziału w zorganizowanej grupie albo związku

mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego.”

W dalszej części oświadczenia została przedstawiona zasada reprezentacji spółki

oraz zamieszczono stwierdzenie, że oświadczenie jest prawdziwe zarówno na dzień jego

podpisania, jak również na dzień 31.01.2016.

Oświadczenie zostało opatrzone podpisem nieczytelnym [G.J.].

Pod treścią oświadczenia zostało zamieszczone zaświadczenie notariusza o treści:

„Ja, niżej podpisany D.M., notariusz w i dla okręgu Örebro, niniejszym zaświadczam, że G.J.

podpisał ten dokument.” Örebro, Szwecja 2016-03-14

[podpis nieczytelny] D.M. [pieczęć notariusza].

Zamawiający wykluczył odwołującego z postępowania wskazując art. 24 ust. 2 pkt 4 oraz unieważnił postępowanie na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 1 Pzp – pismo z dnia 11

kwietnia 2016 r., w którym wskazał m.in. (zastosowano znaczne skróty).

16

(…) „Zamawiający nie może uznać oświadczenia złożonego przez p. G.J. za inne

osoby, uprawnione do reprezentowania podmiotu SAAB Dynamics AB niż sam

oświadczający z uwagi na fakt, iż oświadczenie dotyczące braku karalności za przestępstwa

nie jest oświadczeniem woli lecz oświadczeniem wiedzy o okolicznościach faktycznych

znanych wyłącznie osobie fizycznej, której te okoliczności dotyczą. Powyższe stanowisko

potwierdza wyrok KIO 200/14 z dnia 3 marca 2014 r., wyrok o sygn. akt 568/15

z dnia 7 kwietnia 2015 r., wyrok KIO z dnia 5 lipca 2011 r.

Dodatkowo, Zamawiający wskazuje na formalną wadliwość złożonego przez

Wykonawcę oświadczenia o braku występowania w rejestrach karnych”, przywołując

uzasadnienie wyroku Izby z dnia 3 marca 2014 r., KIO 205/14.

„Jednocześnie Zamawiający informuje o unieważnieniu podmiotowego postępowania

na mocy art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, ponieważ nie wpłynął żaden wniosek

o dopuszczenie do udziału od wykonawcy niepodlegającego wykluczeniu.”

Zamawiający wykluczył odwołującego z postępowania z powodu nie złożenia

oświadczeń przez trzech członków zarządu spółki odwołującej, uznając, że oświadczenia

osób, o których stanowi przepis art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp – osób fizycznych będących

urzędującymi członkami organu zarządzającego osoby prawnej – mogą być złożone

wyłącznie przez te osoby. Podniósł również zarzut niewłaściwej formy złożonego przez

dyrektora zarządzającego oświadczenia, cytując wyrok Izby, co pośrednio miało wskazywać

na niezłożenie oświadczenia przed notariuszem lecz tylko z podpisem poświadczonym przez

notariusza.

Odwołujący zaskarżył czynność zamawiającego wskazując przede wszystkim na fakt,

że oświadczenia o niekaralności wszystkich członków zarządu mogą składać osoby

uprawnione do reprezentowania spółki; podpis złożony pod oświadczeniem w obecności

notariusza jest oświadczeniem złożonym przed notariuszem; wezwanie wystosowane przez

zamawiającego na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp było nieprecyzyjne i wewnętrznie

sprzeczne.

Izba zważyła.

Izba rozpoznaje odwołanie w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu.

Z kolei odwołanie winno wskazywać niezgodne z ustawą czynności zamawiającego lub

zaniechania czynności, do których zamawiający był zobowiązany na podstawie ustawy.

Zatem, rozpoznanie odwołania determinowane jest granicami i zakresem niezgodnych

z przepisami ustawy czynności lub zaniechania czynności przez zamawiającego, do których był zobowiązany na podstawie ustawy. Potrzebę

ścisłego traktowania pojęcia zarzutu

wskazał Sąd Okręgowy w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z dnia18 kwietnia 2012 r.,

17

sygn. akt I Ca 117/12: „W zakresie postępowania odwoławczego art. 180 ust. 1 i 3 pzp

stanowi, że odwołanie które powinno zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów, przysługuje

wyłącznie od niezgodnej z przepisami ustawy czynności zamawiającego podjętej

w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zaniechania czynności, do której jest

zobowiązany na podstawie ustawy. Natomiast w myśl art. 192 ust. 7 pzp, KIO nie może

orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu. Z jednej strony zostało więc

wprowadzone przedmiotowe ograniczenie dla odwołującego się w postaci niezgodnej

z przepisami ustawy czynności zamawiającego, a z drugiej strony dla KIO, które nie może

orzekać co do zarzutów niezwartych w odwołaniu.”

Zamawiający zobowiązany jest do wykluczenia z postępowania wykonawcy – osoby

prawnej, której urzędujący członkowie organu zarządzającego zostali prawomocnie skazani

za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia,

przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, przestępstwo

przeciwko środowisku, przestępstwo przekupstwa, przestępstwo przeciwko obrotowi

gospodarczemu lub inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych,

a także za przestępstwo skarbowe lub przestępstwo udziału w zorganizowanej grupie albo

związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego (art. 24

ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp).

W celu ustalenia powyższego, przy wartości zamówienia równej lub przekraczającej

kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp,

zamawiający zobowiązany jest do żądania od wykonawców dokumentów potwierdzających

spełnianie warunków udziału w postępowaniu (art. 26 ust. 1 ustawy Pzp). Oświadczenia lub

dokumenty potwierdzające spełnianie warunków udziału w postępowaniu, niezbędne do

przeprowadzenia postępowania, zamawiający wskazuje w postępowaniu prowadzonym

w trybie przetargu ograniczonego, w ogłoszeniu o zamówieniu – art. 25 ust. 1 pkt 1 w zw.

z art. 48 ust. 2 pkt 7 ustawy Pzp. Rodzaje dokumentów, jakich może żądać zamawiający od

wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, określa rozporządzenie

Prezesa Rady Ministrów w z dnia 19 lutego 2013 r., cytowane przez strony postępowania

odwoławczego, odpowiednio w odwołaniu i odpowiedzi na odwołanie.

Dla wykazania niepodlegania wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia

przez osoby prawne, tj. wykazania braku prawomocnego skazania urzędujących członków

organu zarządzającego za popełnione przestępstwa wskazane w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy

Pzp, zamawiający żądał w ogłoszeniu o zamówieniu od wykonawców mających siedzibę

poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z rozporządzeniem: zaświadczeń lub

oświadczeń. Spór dotyczy oświadczenia złożonego przez dyrektora zarządzającego odwołującej się spółki w przedmiocie niekaralności pozostałych trzech członków zarządu.

18

Izba nie podzieliła stanowiska odwołującego, że dyrektor zarządzający w osobie G.J.,

działający w imieniu spółki, może złożyć oświadczenie o braku prawomocnego skazania za

przestępstwa określone w art. 24 ust. 1 pkt 8 Pzp, pozostałych członków zarządu objętych

obowiązkiem złożenia takiego oświadczenia: U.M.O., I.A.B., R.H.N..

Przepis art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy określa, że czynność wykluczenia z postępowania dotyczy

wykonawcy – osoby prawnej, z powodu prawomocnego skazania urzędującego członka

organu zarządzającego, którym jest osoba fizyczna.

Wskazane w odwołaniu przepisy – § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i § 4 ust. 3 rozporządzenia

w sprawie rodzajów dokumentów (…) – dotyczą wykonawców oraz osób pełniących

określone funkcje w organach zarządzających osób prawnych. Przepis ust. 3 jednoznacznie

odnosi się do: miejsca zamieszkania osoby lub kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub

miejsce zamieszkania, a więc dotyczy wykonawcy i osób. Nie ulega wątpliwości, że

odpowiednie oświadczenie potwierdzające niekaralność urzędującego członka organu

zarządzającego ma złożyć (przedstawić) ten członek (osoba), którego dotyczy oświadczenie.

Wykonawca składa natomiast oświadczenia dotyczące wykonawcy, np. o niepodleganiu

wykluczeniu z postępowania, niezaleganiu z opłatami, itp.

Izba podzieliła stanowisko zamawiającego przedstawione w tej kwestii, znajdujące

odzwierciedlenie w orzecznictwie wskazanym w zawiadomieniu z dnia 11 kwietnia 2016 r.

o wykluczeniu odwołującego z postępowania oraz w odpowiedzi na odwołanie, m.in.

- wyrok z dnia 3 marca 2014 r., sygn. akt KIO 200/14: „Całkowicie wadliwe jest zatem

dokonanie takiej czynności w cudzym imieniu (...). Informacje o niekaralności osoby fizycznej

nie należą do zasobów wiedzy powszechnej czy też, tzw. wiedzy korporacyjnej. Tego

rodzaju danymi z natury rzeczy dysponują jedynie organy władzy publicznej oraz osoba

fizyczna, której one dotyczą. Nie sposób zatem uznać, iż jeden z członków zarządu może

w sposób wiążący wypowiadać się na temat odpowiedzialności karnej drugiego z członków

zarządu, gdyż nie ma możliwości, aby posiadał on pełną wiedzę na ten temat (...);

- wyrok z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt 568/15: „Izba wskazuje przede wszystkim na

konieczność osobistego składania takich oświadczeń przez osoby, których to oświadczenie

dotyczy bezpośrednio, w tym przez urzędujących członków organów zarządzających.

Oświadczenie w przedmiocie braku skazania może złożyć tylko i wyłącznie osoba, której to

oświadczenie dotyczy”;

- wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt KIO 1306/11: „oświadczenie składane przed

notariuszem o niekaralności członków zarządu powinno zostać złożone osobiście przez

każdego z tych członków zarządu. Brak jest podstaw – w oparciu o obowiązujące przepisy –

do składania takiego oświadczenia przed notariuszem w czyimś imieniu”. Wyrok wskazany w odwołaniu dotyczy innych okoliczności faktycznych.

19

Przyczyna wykluczenia odwołującego z postępowania wskazana w piśmie z 11

kwietnia 2016 r. (str. 2 ostatni akapit) została potwierdzona – zamawiający nie mógł uznać

oświadczenia złożonego przez G.J. o niekaralności pozostałych osób uprawnionych do

reprezentowania spółki SAAB Dynamics AB (U.M.O., I.A.B., R.H.N.), z uwagi na fakt, że

oświadczenie dotyczące braku prawomocnego skazania za przestępstwa, nie jest

oświadczeniem woli lecz oświadczeniem wiedzy o okolicznościach faktycznych znanych

wyłącznie osobie, której te okoliczności dotyczą.

Druga przyczyna wykluczenia wskazana w piśmie z 11 kwietnia 2016 r. – formalna

wadliwość złożonego przez dyrektora zarządzającego oświadczenia o braku występowania

w rejestrach karnych – nie została wyartykułowana w tym piśmie, lecz zastąpiona cytatem

uzasadnienia wyroku Izby z dnia 3 marca 2014 r., sygn. akt KIO 205/14. W przywołanym

uzasadnieniu wskazano wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 lutego 2007 r.,

sygn. akt V Ca 47/07, z którego wynika: potwierdzenie przez notariusza złożenia podpisu

przez osobę sygnującą oświadczenie, jest jedynie stwierdzeniem złożenia podpisu pod

dokumentem. W oczywisty sposób nie jest to równoważne ze złożeniem oświadczenia przed

notariuszem.

Z powyższego wynika, że zamawiający nie uznał za wystarczające oświadczenia

złożonego przez G.J. odnośnie jego osoby jako urzędującego członka organu

zarządzającego, ze względu na formę złożonego oświadczenia – nie przed notariuszem lecz

z podpisem poświadczonym przez notariusza.

Izba uznała, że odwołujący nie wykazał braku podstaw do wykluczenia

z postępowania o udzielenie zamówienia w okolicznościach, o których mowa w art. 24 ust. 1

pkt 8 ustawy Pzp tj., że żaden z urzędujących członków organu zarządzającego nie został

prawomocnie skazany za przestępstwa określone w tym przepisie – gdyż oświadczenia

w powyższym zakresie (wobec braku możliwości uzyskania zaświadczenia) nie zostały

złożone osobiście przez każdego urzędującego członka organu zarządzającego,

w sposób wynikający z ogłoszenia o zamówieniu i ponowiony w jednoznaczny sposób

w wezwaniu z dnia 18 lutego 2016 r.

Przepisy ustawy Pzp nie dopuszczają możliwości składania tego typu oświadczeń

w imieniu i na rzecz drugiej osoby. Nie jest dopuszczalne złożenie oświadczeń w sposób

zastępczy, nawet w sytuacji, gdy inny urzędujący członek zarządu – dyrektor zarządzający –

czyni to zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą i przekonaniem.

Również oświadczenia złożone przez odwołującego wraz z uzupełnieniem odwołania,

nie mogą stanowić zastępczych oświadczeń osób zobowiązanych do ich osobistego

złożenia. Izba nie podzieliła stanowiska odwołującego co do treści wezwania z dnia 18 lutego

2016 r., które jak każda czynność, podlegało kontroli. Wezwanie zostało przyjęte, odwołujący

20

wystąpił o przedłużenie terminu do realizacji żądania przedstawionego w wezwaniu, łącznie

6 tygodni, nie kwestionował treści wezwania, nie zgłaszał wątpliwości ani pytań dotyczących

wymagań zamawiającego. Treść wezwania nie przekraczała granic wynikających z treści

ogłoszenia o zamówieniu w zakresie wymaganych oświadczeń i dokumentów. Wskazywała

jednoznacznie przyczynę wezwania: „Wykonawca nie przedłożył dokumentów w zakresie

określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp dotyczących p. I.A.B., R.H.N., U.M.O., a

osoby te uprawnione są do reprezentowania spółki. Złożone przez p. G.J. oświadczenie o

niekaralności dotyczące powyższych osób, nie może być uznane, ponieważ nie zostało

złożone przez te osoby oraz zostało złożone niezgodnie z zapisami ogłoszenia o zamówieniu

opartymi na rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie

rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich

te dokumenty mogą być składane (Dz.U. 2013, poz. 231), które stwierdza, że jeżeli w kraju,

w którym Wykonawca ma siedzibę, nie wydaje się przedmiotowych dokumentów zastępuje

się je dokumentem, zawierającym oświadczenie, złożone przed właściwym organem

sądowym, administracyjnym albo organem samorządu zawodowego lub gospodarczego

kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub przed notariuszem. (…).”

Izba podzieliła jednoznaczne orzecznictwo cytowane przez zamawiającego w sprawie

wzywania wykonawcy na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp.

Unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia na podstawie art. 93 ust. 1 pkt

1 ustawy Pzp – stanowi następstwo wykluczenia jedynego wykonawcy z postępowania.

Reasumując powyższe, Izba oddaliła odwołanie na podstawie art. 192 ust. 1 zd.

pierwsze w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 8 i art. 93 ust. 1 pkt 1 Pzp.

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 192 ust. 9

i 10 ustawy Pzp stosownie do jego wyniku, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania

wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich

rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). Izba zaliczyła do kosztów postępowania odwoławczego

wpis uiszczony przez odwołującego w kwocie 15 000 zł oraz zasądziła na rzecz

zamawiającego uzasadnione koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu

wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 3 600 zł, na podstawie rachunku przedłożonego do

akt sprawy.

21

Przewodniczący: ………………………………

22