KIO 1439/13

Sygn. akt: KIO 1439/13

WYROK

z dnia 1 lipca 2013 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Honorata Łopianowska

Protokolant: Paulina Nowicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2013 r. w Warszawie odwołania wniesionego do

Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 17 czerwca 2013 r. przez wykonawców wspólnie

ubiegających się o udzielenie zamówienia Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe

"DROGPOL" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Poraju oraz Przedsiębiorstwo

Produkcyjno – Usługowo – Handlowo - Drogowe "URBIT" B………. B………. w Lgocie

Murowanej w postępowaniu prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych

i Autostrad Oddział w Katowicach,

przy udziale wykonawcy N…….. K………. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą

Zakład Oczyszczania Miasta N……… K………. w Starachowicach, zgłaszającego swoje

przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.

orzeka:

1. uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru

najkorzystniejszej oferty, dokonanie ponownego badania i oceny ofert, w tym

wykluczenie wykonawcy N………. K……….. prowadząca działalność gospodarczą

po nazwą Zakład Oczyszczania Miasta N………. K……….. oraz odrzucenie oferty

tego wykonawcy;

2. kosztami postępowania obciąża Zamawiającego Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych

i Autostrad Oddział w Katowicach i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr

(słownie: piętnastu tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Przedsiębiorstwo Usługowo-

1

Handlowe "DROGPOL" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Poraju oraz

Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowo – Handlowo - Drogowe "URBIT"

B……….. B……….. w Lgocie Murowanej tytułem wpisu od odwołania,

2.2. zasądza od Zamawiającego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział

w Katowicach na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "DROGPOL" spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością w Poraju oraz Przedsiębiorstwa Produkcyjno –

Usługowo – Handlowo - Drogowego "URBIT" B………… B………. w Lgocie

Murowanej kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnastu tysięcy sześciuset złotych

zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu

wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. 113, poz. 759 ze zm.), na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni

od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Katowicach.

Przewodniczący:

2

Sygn. akt KIO 1439/13

Zamawiający - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Katowicach

prowadzi postępowanie, którego przedmiotem są „Prace drogowe i utrzymaniowe związane

z estetyką drogi na drogach krajowych na terenie administrowanym przez Rejon GDDKiA

w Zawierciu".

Szacunkowa wartość zamówienia jest wyższa od kwot wskazanych w przepisach

wykonawczych wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

w dniu 26 marca 2013 r. pod nr S60 101042-2013-PL.

Zamawiający dokonał wyboru jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę

N………. K……… prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania

Miasta N……… K………. w Starachowicach.

W dniu 17 czerwca 2013 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia

Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "DROGPOL" spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością w Poraju oraz Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowo – Handlowo -

Drogowe "URBIT" B……… B…….. w Lgocie Murowanej wnieśli odwołanie, wobec dokonania

czynności oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu , badania i oceny ofert oraz

wyboru oferty najkorzystniejszej w przedmiotowym postępowaniu, zarzucając naruszenie:

1. art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy, poprzez zaniechanie wykluczenia wykonawcy - Zakładu

Oczyszczania Miasta N……….. K………… ze względu na niewykazanie spełnienia warunków

udziału w postępowaniu , dotyczących:

a) dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia;

b) posiadania wiedzy i doświadczenia ze względu na brak potwierdzenia , iż :

- podmiot udostępniający zasoby nie złożył oświadczenia o braku podstaw do

wykluczenia;

- wykonawca będzie dysponował zasobami innego podmiotu w stopniu niezbędnym

do należytego wykonania zamówienia oraz że stosunek łączący wykonawcę z tymi

podmiotami gwarantuje rzeczywisty dostęp do tych zasobów;

2. art. 24 ust. 4 ustawy, poprzez zaniechanie uznania oferty ZOM N………. K………….

za odrzuconą w sytuacji , gdy wykonawca ten winien być wykluczony z postępowania;

3. art. 89 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 90 ust. 3 ustawy, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty

ZOM N……… K………. zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu

3

zamówienia pomimo, że złożone przez wykonawcę wyjaśnienia nie potwierdzają, że oferta

nie zawiera rażąco niskiej ceny;

4. art. 91 ust. 1 ustawy, poprzez :

- dokonanie wyboru jako najkorzystniejszej oferty ZOM N……….. K…………., która powinna

zostać uznana za odrzuconą i nie powinna podlegać ocenie;

- poprzez zaniechanie wyboru oferty Odwołującego jako oferty najkorzystniejszej spośród

ofert nie podlegających odrzuceniu lub uznanych za odrzucone.

W oparciu o podniesione zarzuty Odwołujący wniósł o:

1. unieważnienie czynności Zamawiającego polegających na ocenie spełnienia

warunków udziału w postępowaniu dokonaniu , badaniu i ocenie ofert oraz wyborze

oferty ZOM N……… K…….. jako najkorzystniejszej w przedmiotowym postępowaniu;

2. nakazanie Zamawiającemu dokonania czynności wykluczenia wykonawcy ZOM

N………. K……….. oraz odrzucenia oferty złożonej przez tego wykonawcę;

3. nakazanie Zamawiającemu dokonania wyboru oferty Odwołującego jako oferty

najkorzystniejszej w przedmiotowym postępowaniu.

W uzasadnieniu odwołania Odwołujący podniósł następującą argumentację:

- Wykonawca - ZOM N………. K………., w złożonych wraz z ofertą dokumentach nie

wykazał, iż osoby zaproponowane do kierowania ruchem posiadają wymagane uprawnienia,

o których mowa powyżej i podał jedynie w formularzu 3.3 „Potencjał kadrowy" informację o

wykształceniu oraz doświadczeniu wpisując: „kierowanie ruchem". Zamawiający słusznie

uznał, że dokument ten nie potwierdza spełnienia warunku w zakresie dysponowania

osobami zdolnymi do wykonania zamówienia i pismem z dnia 27.05.2013r. wezwał w trybie

art. 26 ust. 3 ustawy wykonawcę ZOM N………. K……… do złożenia dokumentów

potwierdzających spełnienie przedmiotowego warunku. W odpowiedzi na wezwanie

Zamawiającego wykonawca - ZOM N…….. K………. złożył nowy formularz 3.3 „Potencjał

kadrowy",

w którym dla osób zaproponowanych do kierowania ruchem podał informację o wykształceniu

(identycznie jak w formularzu pierwotnym ) oraz doświadczeniu wpisując „ zaświadczenie

ważne do dnia 11.02.2016r. lub do 21.01.2016r.". Zamawiający uznał, że tak wypełniony

formularz 3.3. potwierdza posiadanie przez osoby zaproponowane do kierowania ruchem

wymaganych uprawnień i że wykonawca ZOM N……. K………… spełnia warunki udziału

w postępowaniu stąd tez nie wykluczył go z postępowania. Z takim stanowiskiem

Zamawiającego nie zgadza się Odwołujący: W formularzu 3.3 „Potencjał kadrowy" (ani

w złożonym w ofercie, ani w uzupełnionym na wezwanie Zamawiającego) wykonawca ZOM 4

N…………. K………… nie podał w jakiejkolwiek formie informacji , iż osoby zaproponowane

do kierowania ruchem posiadają ważne uprawnienia do kierowania ruchem, co oznacza, że

wykonawca ten nie wykazał spełnienia warunków udziału w postępowaniu dotyczącego

dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia. Z tego też względu wykonawca

ZOM N……….. K………… winien być wykluczony z przedmiotowego postępowania na

podstawie art. 24 ust. 2 pkt. 4 ustawy, a jego oferta winna być uznana, zgodnie z art. 24 ust.

4 - za odrzuconą . Zaniechanie wykluczenia wykonawcy oraz nieuznanie jego oferty za

odrzuconą stanowi naruszenie wymienionych w zdaniu poprzednim przepisów ustawy;

- Zamawiający w postępowaniu, w pkt 7.3.9 żądał złożenia oświadczenia i dokumentów

wymienionych w akt 7.3.1 -7.3.8 IDW, jeśli wykonawca polega na zasobach podmiotu

trzeciego. Jak wynika ze złożonego w ofercie formularza 3.2 „Wiedza i doświadczenie" oraz

z zobowiązania do udostępnienia zasobów, wykonawca - ZOM N………. K…….. wykazując

spełnienie warunków udziału w zakresie wiedzy i doświadczenia polega na zasobach innego

podmiotu, przy czym podmiot ten będzie brał udział w realizacji części zamówienia, co

wynika z zobowiązania. W takiej sytuacji wykonawca - ZOM N………. K……… zobowiązany

był złożyć dla podmiotu udostępniającego zasoby dokumenty wymienione w pkt 7.3.1 - 7.3.8

IDW , w tym między innymi „oświadczenie o braku podstaw do wykluczenia z postępowania".

Oświadczenie takie nie zostało jednak złożone wraz z ofertą , a z zapisów SIWZ wynika , że

jest ono jednym z elementów służących potwierdzeniu spełnienia przez wykonawcę warunku

udziału w zakresie wiedzy i doświadczenia. Jego brak należało uznać za niewykazanie

spełnienia warunku udziału , co w konsekwencji winno skutkować wykluczeniem z przedmio-

towego postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt. 4 ustawy wykonawcy - ZOM N………..

K………… oraz uznaniem jego oferty za odrzuconą zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy.

Zaniechanie wykluczenia wykonawcy oraz nieuznanie jego oferty za odrzuconą stanowi

naruszenie przez Zamawiającego wymienionych w zdaniu poprzednim przepisów ustawy;

- Zamawiający określił dalsze wymogi i żądania , które winni spełnić wykonawcy polegający

na wiedzy i doświadczeniu innych podmiotów. Zgodnie z SIWZ , tom I, Rozdział 1 . Instrukcja

dla Wykonawców , w pkt 7.2 w sytuacji takiej (tzn. gdy wykonawca polega na wiedzy

i doświadczeniu innych podmiotów) Zamawiający, oprócz udowodnienia przez wykonawców,

iż będą oni dysponować wykazanymi zasobami , żądał (w celu oceny, czy wykonawca będzie

dysponował zasobami innych podmiotów w stopniu niezbędnym dla należytego wykonania

zamówienia oraz oceny, czy stosunek łączący wykonawcę z tymi podmiotami gwarantuje

rzeczywisty dostęp do ich zasobów) „ dokumentów dotyczących w szczególności: zakresu

dostępnych wykonawcy zasobów innego podmiotu, sposobu wykorzystania zasobów innego

podmiotu, przez wykonawcę, przy wykonywaniu zamówienia, charakteru stosunku, jaki

będzie łączył wykonawcę z innym podmiotem, zakresu i okresu udziału innego podmiotu przy

5

wykonywaniu zamówienia" . W ofercie wykonawcy - ZOM N………. K……… nie złożono

takich dokumentów. Także w zobowiązaniu przedsiębiorcy A…… K…….. do udostępnienia

zasobów nie zawarto niezbędnych informacji dotyczących powyższych zagadnień , przez co

Zamawiający nie mógł dokonać oceny, czy wykonawca - ZOM N………. K……….. będzie

dysponował zasobami podmiotu - przedsiębiorcy A………… K……….

w stopniu niezbędnym dla należytego wykonania zamówienia oraz oceny, czy stosunek

łączący wykonawcę z tym podmiotem gwarantuje rzeczywisty dostęp do jego zasobów;

- Wykazany brak dokumentów , czy też ewentualnie brak wymaganych informacji należało

uznać za niewykazanie spełnienia warunku udziału , co w konsekwencji winno skutkować

wykluczeniem z przedmiotowego postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt. 4 ustawy

wykonawcy - ZOM N……. K………… oraz uznaniem jego oferty za odrzuconą zgodnie z art.

24 ust. 4 ustawy. Zaniechanie wykluczenia wykonawcy oraz nieuznanie jego oferty za

odrzuconą stanowi naruszenie przez Zamawiającego wymienionych w zdaniu poprzednim

przepisów ustawy;

- Zamawiający, w stosunku do trzech ofert wszczął procedurę mającą ustalić, czy oferty te nie

zawierają rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia. W tym celu, w trybie

art. 90 ust. 1 ustawy zwrócił się do wykonawców , w tym także do ZOM N……… K……….. o

udzielenie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny

oferty w przedmiotowym postępowaniu. Zgodnie z treścią wezwania, wątpliwości

Zamawiającego wzbudziła zaoferowana przez ZOM N……… K……… całkowita cena oferty.

W wyniku wezwania ZOM N……… K……… do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1

ustawy powstało domniemanie, iż cena oferty wykonawcy jest ceną rażąco niską.

Domniemanie to winien obalić wykonawca udzielając stosownych wyjaśnień na wezwanie.

Takie podejście potwierdza szerokie orzecznictwo, w tym wyrok KIO z dnia 10 listopada

2010 r. KIO 2338/10. Analizując treść wyjaśnień złożonych przez wykonawcę ZOM N……..

K……….. trudno doszukać się konkretnych okoliczności i czynników , a tym bardziej stopnia

w jakim wpłynęły one na obniżenie ceny , co pozwoliłoby obalić domniemanie ceny rażąco

niskiej.

Udzielone przez wykonawcę wyjaśnienia mają charakter ogólny , a przytoczenie kilku cen

rzekomo obowiązujących przy utrzymaniu dróg publicznych w żadnej mierze nie można

uznać za element wpływający na cenę zaoferowaną przez wykonawcę.

Z uwagi na ogólną i nie wnoszącą żadnych konkretów treść wyjaśnienia wykonawcy ZOM

N………. K……….. Zamawiający nie mógł i nie powinien był uznać, że cena oferty

wykonawcy nie jest ceną rażąco niską. Zgodnie bowiem z przepisem art. 90 ust. 2 ustawy,

złożone przez wykonawcę wyjaśnienia powinny wskazywać na obiektywne czynniki, które

6

pozwalają mu zaoferować cenę niższą niż konkurencja czy szacunki Zamawiającego.

Dodatkowo, wyjaśnienia dotyczące ceny oferty powinny wyraźnie wskazywać na argumenty

potwierdzające realność, opłacalność i rynkowość dokonanej wyceny. W swoich

wyjaśnieniach dotyczących rażąco niskiej ceny wykonawca musi wykazać, iż niski poziom

jego ceny jest uzasadniona względami obiektywnymi, które pozwalają na wykonanie

zamówienia bez poniesienia straty finansowej lub bez konieczności finansowania zamówienia

z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne. Wyjaśnienia złożone przez wykonawcę ZOM

N………. K………… nie dają podstaw do obalenia domniemania, że oferta tego wykonawcy

zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Zamawiający wyciągając

odmienne wnioski i uznając, że oferta ZOM N………. K……….. nie zawiera rażąco niskiej

ceny naruszył art. 90 ust. 3 ustawy, a w dalszej kolejności również art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy,

zgodnie z którym winien odrzucić taką ofertę.

Do postępowania odwoławczego przystąpił po stronie Zamawiającego wykonawca N……….

K………. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania Miasta

N………. K…………. w Starachowicach.

Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

I. PODSTAWY DO ODRZUCENIA ODWOŁANIA

Ustalono, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem

odwołania, o których mowa w art. 189 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych.

W szczególności, takiego powodu nie stanowiło złożenie – na co powoływał się

Przystępujący, złożenie i podpisanie odwołania przez osobę, co do której złożone

pełnomocnictwo opisuje w pkt 4 następujący zakres umocowania: „występowanie we

wszelkich sprawach związanych z tym postępowaniem, w tym w zakresie wykorzystania

wszelkich środków ochrony prawnej, zgodnie z przepisami Prawa Zamówień Publicznych”.

Z treści wskazanego pełnomocnictwa, wynika zatem uprawnienie do wykorzystywania

wszelkich środków ochrony prawnej, a zatem wnoszenia tego środka, jakim jest niewątpliwie

odwołanie kierowane do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej. Opis zakresu umocowania we

wskazanym pełnomocnictwie nie pozostawia wątpliwości, że obejmuje ono podpisanie

i złożenie odwołania do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

7

Na marginesie dostrzeżenia wymaga, że pełnomocnictwo nie zostało wyłączone spod

ogólnych zasad właściwych dla oceny treści czynności prawnych, zgodnie zaś z treścią art.

65 § 1 Kc, oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na

okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone

zwyczaje, jednak taka potrzeba, wobec treści spornego pełnomocnictwa, w analizowanej

sprawie nie zachodzi.

Dostrzeżenia dalej wymaga, że brak odpowiedniego pełnomocnictwa do wniesienia

odwołania podlega konwalidacji – zgodnie z treścią art. 187 ust. 3 ustawy Prawo zamówień

publicznych, jeżeli odwołanie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek

niezachowania warunków formalnych, w szczególności, o których mowa w art. 180 ust. 3,

niezłożenia pełnomocnictwa lub nieuiszczenia wpisu, Prezes Izby wzywa odwołującego pod

rygorem zwrócenia odwołania do poprawienia lub uzupełnienia odwołania lub złożenia

dowodu uiszczenia wpisu w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania. Mylne oznaczenie

odwołania lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania mu biegu i

rozpoznania przez Izbę. Jeżeli natomiast niezachowanie warunków formalnych lub

niezłożenie pełnomocnictwa zostanie stwierdzone przez skład orzekający Izby, przepisy ust.

1-6 stosuje się, z tym że kompetencje Prezesa Izby przysługują składowi orzekającemu Izby

(art. 187 ust. 7 ustawy). Zatem, nawet gdyby przyjąć, że sporne pełnomocnictwo nie

obejmuje umocowania do złożenia odwołania, podlegałoby ono w pierwszym rzędzie

uzupełnieniu przez Odwołującego.

W analizowanej sprawie z treści złożonego pełnomocnictwa wynika wola ustanowienia

pełnomocnika do złożenia odwołania. Z tego też względu niezasadnym okazał się wniosek

Przystępującego N………. K……….. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą

Zakład Oczyszczania Miasta N…….. K……… w Starachowicach o odrzucenie odwołania

nawiązujący do podstawy wynikającej z przepisu art. 189 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo

zamówień publicznych, to jest wniesieniem odwołania przez podmiot nieuprawniony.

Stąd odwołanie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia

Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "DROGPOL" spółkę z ograniczoną

odpowiedzialnością w Poraju oraz Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowo – Handlowo -

Drogowe "URBIT" B………. B…….. w Lgocie Murowanej nie podlega odrzuceniu.

8

II. PRZESŁANKI MATERIALNOPRAWNE, W ROZUMIENIU ART. 179 UST. 1

USTAWY PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

Ustalono, że wykonawcy wnoszący odwołanie posiadają interes w uzyskaniu

przedmiotowego zamówienia, kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku

naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 179 ust. 1

ustawy Prawo zamówień publicznych – w razie potwierdzenia stawianych zarzutów

i uwzględnienia odwołania, Odwołujący miałby szansę na uzyskanie zamówienia w tym

postępowaniu.

III. OCENA ZARZUTÓW PODNIESIONYCH W ODWOŁANIU

Podniesione w odwołaniu wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia

Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "DROGPOL" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

w Poraju oraz Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Usługowo – Handlowo - Drogowego "URBIT"

B…….. B………… w Lgocie Murowanej zarzuty znalazły potwierdzenie,

w związku z czym odwołanie podlegało uwzględnieniu.

Potwierdziły się, co do zasady, wszystkie zarzuty stawiane w odwołaniu.

[1] Znalazł potwierdzenie zarzut niewłaściwej oceny przez Zamawiającego w zakresie

uznania za spełniony w ofercie wykonawcy N…….. K………. prowadzącej działalność

gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania Miasta N………… K………..

w Starachowicach warunku udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania

osobami.

Zamawiający postawił w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ), w pkt 6.2.3.2)

B wymaganie, by wykonawca dysponował czterema osobami do kierowania ruchem:

„ B. osoby do kierowania ruchem

9

- wymagana liczba osób: 4

- minimalne kwalifikacje: wykonawca musi wykazać, że osoby proponowane do pełnienia tej

funkcji muszą posiadać ważne uprawnienia do kierowania ruchem wynikające z przepisów

rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lipca 2010 roku

w sprawie kierowania ruchem drogowym (Dz.U. Nr 123 poz. 840) lub równoważne.".

Zamawiający w opracowanym przez siebie formularzu „Potencjał kadrowy” wprowadził

kolumny „Nazwisko i imię”, „Funkcja”, „Wykształcenie, uprawnienia”, „Doświadczenie”,

„Podstawa dysponowania osobami”, które wykonawca miał wypełnić odpowiednią treścią.

Przystępujący N……….. K………… prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład

Oczyszczania Miasta N………. K………… w Starachowicach w złożonym w ofercie wykazie

osób - „Potencjał kadrowy”, w części odnoszącej się do osób dedykowanych do kierowania

ruchem, w kolumnie „Doświadczenie”, podał w odniesieniu da każdej z czterech osób

identyczny opis: „kierowanie ruchem”.

Zamawiający wezwał wykonawcę do uzupełnienia tego dokumentu, wyraźnie precyzując

dostrzeżone niedoskonałości tego dokumentu: „Zamawiający (…) wzywa do złożenia

w przedmiotowym postępowaniu następujących dokumentów i oświadczeń: 1) Wykazu osób

w zakresie niezbędnym do wykazania spełnienia warunku dysponowania osobami zdolnymi

do wykonania zamówienia którego opis został zamieszczony w pkt 6.2.3 ppkt 2) IDW,

uzupełnionego o informacje w zakresie osób, które będą uczestniczyć w wykonywaniu

zamówienia, legitymującymi uprawnieniami i doświadczeniem odpowiednim do funkcji, jaka

zostanie powierzona w odniesieniu do osoby proponowanej do pełnienia funkcji: b) osoby do

kierowania ruchem – wykonawca musi wykazać, że osoby proponowane do pełnienia tej

funkcji muszą posiadać ważne uprawnienia do kierowania ruchem wynikające

z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i administracji z dnia 6 lipca

2010 roku w sprawie kierowania ruchem drogowym (Dz.U. Nr 123 poz. 840) lub

równoważne. Z treści przedłożonych dokumentów nie wynika spełnianie warunku

dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia – do kierowania ruchem.

Wykonawca nie wskazał, że wskazane osoby posiadają ważne uprawnienia, o których mowa

wyżej”.

Wykonawca N……….. K………. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład

Oczyszczania Miasta N……….. K………… w Starachowicach w uzupełnionym Wykazie osób

podał te same osoby, zaś opis ich doświadczenia określił następująco: „zaświadczenie

ważne do dnia 11.02.2016 r.” (co do trzech osób) oraz „zaświadczenie ważne do dnia

21.01.2016 r.” (wobec jednej osoby).

Podkreślenia w pierwszym rzędzie wymaga zasada ogólna, wyrażona w ustawie, że to

10

rzeczą wykonawcy jest wykazanie spełnienia warunków udziału w postępowaniu stawianych

przez Zamawiającego. Zamawiający nie jest obowiązany ani nawet uprawniony, w innym

aniżeli wyznaczony treścią art. 26 ust. 3 ustawy zakresie, do wydobywania od wykonawcy

oświadczeń czy dokumentów, jeśli ten nie wykazuje w tym zakresie inicjatywy i starania.

Zasadą jest bowiem, że wykonawca składa poprawną, kompletną, opatrzoną wszystkimi

wymaganymi w danym postępowaniu w SIWZ i ogłoszeniu dokumentami ofertę,

w ustalonym i nieprzywracanym terminie do składania ofert.

Przepis art. 26 ust. 2a ustawy stanowi bowiem, że wykonawca na żądanie zamawiającego

i w zakresie przez niego wskazanym jest zobowiązany wykazać odpowiednio, nie później niż

na dzień składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub składania ofert,

spełnianie warunków, o których mowa w art. 22 ust. 1, i brak podstaw do wykluczenia

z powodu niespełniania warunków, o których mowa w art. 24 ust. 1 oraz art. 50 ust. 1

ustawy, zgodnie z którym wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w przetargu

ograniczonym wykonawca składa oświadczenie o spełnieniu warunków udziału

w postępowaniu, a jeżeli zamawiający żąda dokumentów potwierdzających spełnianie

warunków, również te dokumenty. Oznacza to, że wszyscy wykonawcy na jednakowych

zasadach zobowiązani są wykazać spełnianie warunków udziału w postępowaniu na dzień

składania ofert, lub - w przypadku przetargu ograniczonego - na dzień składania wniosków

o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Złożone przez wykonawców oświadczenia

i dokumenty na ten właśnie dzień powinny umożliwiać zamawiającemu weryfikację

podmiotów ubiegających się o uzyskanie zamówienia. Odstępstwo od tego wymogu

ustawowego godzi w zasadę równego traktowania wykonawców, gdyż wykonawca, który na

dzień składania ofert wykaże należytą staranność i przygotuje dokumenty w sposób

umożliwiający zamawiającemu jednoznaczne stwierdzenie, że spełnia on warunki udziału

w postępowaniu, musi konkurować z wykonawcą, który takiej staranności nie dochował

dopuszczając do braków w złożonych dokumentach lub składając dokumenty zawierające

błędy. Ustawodawca przewidział odstępstwo od zasady przedkładania kompletnych

i prawidłowych wniosków na dzień składania wniosków i umożliwił wykazanie spełniania

warunków w drodze instytucji uzupełnienia dokumentów, oświadczeń lub pełnomocnictw

w trybie art. 26 ust. 3 ustawy. Ratio legis przepisu art. 26 ust. 3 ustawy sprowadza się

bowiem do tego, aby formalizm postępowania o zamówienie publiczne nie pozbawiał

możliwości uzyskania zamówienia wykonawców, którzy przygotowali merytorycznie dobre

oferty i oferują korzystny bilans ceny i innych kryteriów, ale w wyniku niedopatrzenia,

przeoczenia czy zwykłej omyłki, nie wykazali spełniania warunków udziału w postępowaniu

na dzień składania wniosków lub ofert, ale na ten dzień faktycznie takie warunki spełniają.

Przepis art. 26 ust. 3 ustawy nie daje podstawy do wielokrotnego wzywania przez

11

zamawiającego do uzupełnienia dokumentów, nie może także służyć jako instrument

testowania zamawiającego, co do tego jakie dokumenty zamawiający uzna za spełniające

warunek. Zasadą jest równe traktowanie wykonawców i wykazanie spełniania warunków na

dzień składania ofert lub wniosków, zatem odstępstwo od tej zasady musi być wykładane

ściśle. Wykonawca który skorzystał z możliwości naprawienia błędów w złożonej ofercie,

będąc wezwanym do uzupełnienia dokumentu i uzupełnił niewłaściwy dokument, nie może

skorzystać z ponownej możliwości uzupełnienia oświadczeń i dokumentów. W razie przyjęcia

odmiennego stanowiska, że zamawiający jest obowiązany po raz kolejny wezwać

wykonawcę, który na wcześniejsze wezwanie nie uzupełnił dokumentu, albo wziąć pod

uwagę dokument złożony przez wykonawcę po terminie, zamawiający musiałby, przy

pasywnej postawie wykonawcy, stać się jego rzecznikiem.

Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt analizowanej sprawy,

stwierdzenia wymaga, że rzeczą wykonawcy było dokonanie takiego opisu i charakterystyki

posiadanych przez wskazane osoby zaświadczeń, by Zamawiający miał podstawę do

uznania, że wpisują się one w postawione w postępowaniu wymaganie. Nie sposób zgodzić

się, że zakres zaświadczeń – to, że są to zaświadczenia wydawane przez Dyrektora

Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego, albo że wydawane są one na podstawie

przepisów rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i administracji z dnia 6 lipca

2010 roku w sprawie kierowania ruchem drogowym (Dz.U. Nr 123 poz. 840), albo że dotyczą

one kierowania ruchem, może być domniemywany z samego faktu wskazania osób na

konkretne stanowiska, albo z tego, że podano je w celu wykazania spełnienia konkretnego

warunku udziału w postępowaniu. Z opisu w Wykazie osób, tak pierwotnie zamieszczonego

w ofercie, jak i tego, który Przystępujący złożył w uzupełnieniu dokumentów dowiadujemy się

jedynie tyle, że cztery wskazane osoby posiadają jakieś zaświadczenia. Jakie – tego nie

sposób dowiedzieć się z żadnego oświadczenia wykonawcy. Zamawiający uznając, że

wykonawca N………. K……….. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład

Oczyszczania Miasta N……… K……….. w Starachowicach wykazał spełnienie warunku

udziału w postępowaniu dokonał bardzo życzliwej oceny złożonych dokumentów,

w rzeczywistości wydedukował jego spełnienie na podstawie tego, czego wykonawca nie

wyartykułował, na podstawie samego złożenia dokumentów celu wykazania spełnienia

stawianego warunku udziału w postepowaniu, w rzeczywistości za wykonawcę który

zaniechał staranności w opisie zawartym w Wykazie osób. Nie jest wystarczające dla

ustalenia, jakie uprawnienia posiadają wskazywane cztery osoby – jakie posiadają one

zaświadczenia, fakt, że podano je w celu wykazania konkretnego warunku udziału

w postępowaniu, w opisie którego scharakteryzowano te zaświadczenia, ani to, że wskazano

je na stanowiska do kierowania ruchem. To ze złożonego przez wykonawcę dokumentu

12

powinno wynikać spełnienie warunku udziału w postępowaniu, w tym wypadku – zakres

posiadanych zaświadczeń. Te zaświadczenia, w jakikolwiek sposób (choćby poprzez

odesłanie do treści warunku) powinny być przez wykonawcę sprecyzowane.

Wezwanie do uzupełnienia było staranne i precyzyjne – czytelnie wskazywało dostrzeżone

przez Zamawiającego niedoskonałości złożonego dokumentu, zatem wykonawca w oparciu

o tak sformułowane wezwanie mógł i powinien odczytać, w jakim kierunku i zakresie powinna

nastąpić poprawa złożonego w ofercie dokumentu. Skoro tego nie uczynił – rzeczą

Zamawiającego było uznanie, że wykonawca nie wykazał spełnienia stawianego warunku

udziału w postępowaniu.

Wykonawca został przez Zamawiającego wezwany do uzupełnienia spornego dokumentu

i na to wezwanie odpowiedział. Zasadą jest jednokrotne wezwanie wykonawcy

z zastosowaniem dyspozycji art. 26 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych do

uzupełnienia dokumentów - przyjęcie że Zamawiający obowiązany obowiązany jest

ponownie zwrócić się do wykonawcy o uzupełnienie spornego dokumentu oznaczałoby

nałożenie na Zamawiającego obowiązku dbałości o interes wykonawcy, przy wyraźnym jego

zaniechaniu, co w okolicznościach sprawy można byłoby rozpatrywać w kategorii naruszenia

zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Zamawiający musiałby

stać się bowiem rzecznikiem jednego z wykonawców, wydobywając aż do skutku poprawny

dokument.

Powyższe determinuje wniosek, że wykonawca N………. K………. prowadząca działalność

gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania Miasta N………. K………. w Starachowicach

podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo

zamówień publicznych, co czyni stawiany w odwołaniu zarzut – zasadnym.

[2] Potwierdził się zarzut w zakresie niewykazania przez wykonawcę N…………

K………… prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania

Miasta N………. K………. w Starachowicach spełnienia warunku udziału

w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia, z powodu niezłożenia

wymaganego oświadczenia o niepodleganiu wykluczeniu a także niewykazania, że

wykonawca dysponuje zasobami podmiotu trzeciego w stopniu niezbędnym dla

należytego wykonania zamówienia oraz oceny, czy stosunek łączący wykonawcę

z tymi podmiotami gwarantuje rzeczywisty dostęp do ich zasobów.

Zamawiający, zgodnie z przepisem § 1 ust. 6 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający

13

od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, wprowadził

wymaganie złożenia przez wykonawcę, który polega na wiedzy i doświadczeniu innego

podmiotu w zakresie wiedzy i doświadczenia na podstawie art. 26 ust. 2 b ustawy Prawo

zamówień publicznych, złożenia dokumentów charakteryzujących relację z podmiotem

udostępniającym tego zasobu.

Zgodnie z przepisem § 1 ust. 6 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego

2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy,

oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, jeżeli wykonawca, wykazując

spełnianie warunków, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy, polega na zasobach innych

podmiotów na zasadach określonych w art. 26 ust. 2b ustawy, zamawiający, w celu oceny,

czy wykonawca będzie dysponował zasobami innych podmiotów w stopniu niezbędnym dla

należytego wykonania zamówienia oraz oceny, czy stosunek łączący wykonawcę z tymi

podmiotami gwarantuje rzeczywisty dostęp do ich zasobów, może żądać:

1) w przypadku warunków, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy – dokumentów, o

których mowa w ust. 1 pkt 9–11, a także innych dokumentów, dotyczących sytuacji

ekonomicznej i finansowej, określonych w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji

istotnych warunków zamówienia;

2) dokumentów dotyczących w szczególności:

a) zakresu dostępnych wykonawcy zasobów innego podmiotu,

b) sposobu wykorzystania zasobów innego podmiotu, przez wykonawcę, przy wykonywaniu

zamówienia,

c) charakteru stosunku, jaki będzie łączył wykonawcę z innym podmiotem,

d) zakresu i okresu udziału innego podmiotu przy wykonywaniu zamówienia.

W specyfikacji istotnych warunków zamówienia Zamawiający w tomie I, Rozdział 1.

Instrukcja dla Wykonawców, w pkt 7.3.9 zawarł także następujące wymaganie: „Jeżeli

Wykonawca wykazując spełnianie warunków, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy Pzp i

których opis sposobu oceny spełniania został zamieszczony w pkt 6.2 IDW, polega na

zasobach innych podmiotów na zasadach określonych w art. 26 ust. 2b ustawy Pzp, a

podmioty te będą brały udział w realizacji części zamówienia, Zamawiający żada w

odniesieniu do tych podmiotów ich oświadczenia i dokumentów wymienionych w akt 7.3.1 -

7.3.8 IDW."

Wykonawca N………… K…….. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład

Oczyszczania Miasta N……… K………… w Starachowicach, w zakresie wiedzy

i doświadczenia korzystał z potencjału podmiotu trzeciego, składając zobowiązanie tego

podmiotu o treści:

14

„W związku z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego przez

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w Katowicach (…) „Prace drogowe

i utrzymaniowe związane z estetyką drogi na drogach krajowych na terenie

administrowanym przez Rejon GDDKiA w Zawierciu" (zwanym dalej zamówieniem) oraz

biorąc pod uwagę fakt, iż Zakład Oczyszczania Miasta Natalia Kosowska

w Starachowicach (…) (zwanym dalej Wykonawcą), ubiega się o udzielenie Zamówienia.

Działając w mieniu oraz na rzecz Udostępniającego, niniejszym zobowiązuję się wobec

Wykonawcy, iż w przypadku zawarcia przez Wykonawcę umowy z Zamawiającym w

przedmiocie Zamówienia (dalej Umowa), oddać Wykonawcy do dyspozycji niezbędne

zasoby na okres korzystania z nich przy wykonywaniu Zamówienia, przez cały okres

obowiązywania Umowy w celu jej prawidłowego wykonania przez Wykonawcę,

w szczególności zobowiązuję się oddać do dyspozycji Wykonawcy:

1. Wiedzę i doświadczenie, niezbędne do wykonania Zamówienia, poprzez udział

w wykonaniu odpowiedniej części Zamówienia (podwykonawstwo).

Szczegóły dotyczące współpracy pomiędzy Udostępniającym a Wykonawca zostaną

określone w odrębnej umowie.”

Wykonawca N………. K……….. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład

Oczyszczania Miasta N……….. K………… w Starachowicach złożył w ofercie referencje

wystawione przez odbiorców usług na trzeci obejmujące sprzątanie pasa drogowego

i utrzymanie zieleni przydrożnej a także protokół odbioru robót w zakresie oczyszczania

dróg wojewódzkich w obszarach zabudowanych.

W formularzu ofertowym wykonawca N…….. K……….. prowadząca działalność

gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania Miasta N……… K……….

w Starachowicach podał, że będzie korzystać z podwykonawców, podając następujący

zakres podwykonawstwa: koszenie traw, sprzątanie pasa drogowego, pielęgnacja zieleni.

Wykonawca złożył także dokumenty dotyczące podmiotu udostepniającego zasoby:

zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek, informację z Krajowego Rejestru,

oświadczenia o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu.

Wykonawca nie złożył oświadczenia podmiotu trzeciego o niepodleganiu wykluczeniu.

Zamawiający nie wyzwał Przystępującego do uzupełnienia oświadczenia podmiotu

trzeciego o niepodleganiu wykluczeniu, tłumacząc na rozprawie pozytywną ocenę

spełnienia przez Przystępującego warunków udziału w postępowaniu złożeniem

pozostałych dokumentów dotyczących podmiotu udostępniającego zasób, takich jak

zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek, informację z Krajowego Rejestru,

oświadczenia o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, które razem odczytywane 15

potwierdziły, w Jego ocenie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu.

Biorąc pod uwagę okoliczności analizowanej sprawy, nie sposób było podzielić pozytywnej

oceny dokumentów złożonych przez N……. K……….. prowadzącą działalność

pod nazwą N…….. K……….. gospodarczą Zakład Oczyszczania Miasta

w Starachowicach. Bezspornie wykonawca ten nie złożył wymaganego oświadczenia

o niepodleganiu wykluczeniu, mimo, że było ono wymagane zgodnie z pkt 7.3.1 w związku

z pkt 7.3.9. Złożone inne dokumenty, także wymagane w postępowaniu nie mogą być

potraktowane jako substytucyjne wobec wymaganego oświadczenia, skoro Zamawiający

postawił wymaganie złożenia wszystkich dokumentów.

Tłumaczenie, jak czynił to na rozprawie Zamawiający, że na podstawie wszystkich

dokumentów, rozpatrywanych całościowo można wywieść wniosek, że wykonawca nie

podlega wykluczeniu i że wobec tego złożenie tego dokumentu nie było wymagane, nie

zasługuje na uwzględnienie. Stanowi ono bowiem polemikę z wyraźnym i jednoznacznym

brzmieniem SIWZ, gdzie postawiono wymaganie złożenia każdego z tych dokumentów:

nie tylko odpisu z właściwego rejestru lub CEIDG, zaświadczenia z ZUS i organu

podatkowego, informacji z KRK, ale także oświadczenia o braku podstaw do wykluczenia.

Sprzeciwia się to także ustawie, która w art. 26 ust. 2 a przewiduje, że wykonawca na

żądanie zamawiającego i w zakresie przez niego wskazanym jest zobowiązany wykazać

odpowiednio, nie później niż na dzień składania wniosków o dopuszczenie do udziału

w postępowaniu lub składania ofert, spełnianie warunków, o których mowa w art. 22 ust. 1,

i brak podstaw do wykluczenia z powodu niespełniania warunków, o których mowa w art.

24 ust. 1 oraz art. 50 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym wraz z wnioskiem o dopuszczenie do

udziału w przetargu ograniczonym wykonawca składa oświadczenie o spełnieniu

warunków udziału w postępowaniu, a jeżeli zamawiający żąda dokumentów

potwierdzających spełnianie warunków, również te dokumenty. Ustawa zatem odrębnie

traktuje dokumenty na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu

i odrębnie – te, dotyczące braku podstaw do wykluczenia.

Stąd wnioskowanie na podstawie całokształtu złożonych przez wykonawcę dokumentów,

wbrew wyraźnym wymaganiom SIWZ, jakkolwiek stanowiło wyraz życzliwej postawy

wobec wykonawcy, nie znajdowało podstaw.

Potwierdziła się także niewłaściwa ocena przez Zamawiającego dokumentu, złożonego na

potwierdzenie spełnienia warunku udziału w postępowaniu, w tym, uznania, że

wykonawca będzie dysponował zasobami innych podmiotów w stopniu niezbędnym dla

należytego wykonania zamówienia oraz w celu oceny, czy stosunek łączący wykonawcę

16

z tymi podmiotami gwarantuje rzeczywisty dostęp do ich zasobów. Złożone przez

wykonawcę N………… K……… prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Zakład

Oczyszczania Miasta N………. K……….. w Starachowicach zobowiązanie podmiotu

trzeciego wskazuje jedynie na przekazanie w sposób ogólny wiedzy i doświadczenia,

niezbędnych do wykonania Zamówienia, poprzez udział w wykonaniu odpowiedniej części

Zamówienia (podwykonawstwo). Nie dowiadujemy się z niego ani o zakresie tego

podwykonawstwa, ani o sposobie wykorzystania zasobów innego podmiotu przez

wykonawcę, przy wykonywaniu zamówienia. Postawienie - w razie korzystania

z potencjału podmiotu trzeciego - wymagania wykazania w dokumentach składanych

przez wykonawcę elementów, o których traktuje § 1 ust. 6 Rozporządzenia Prezesa Rady

Ministrów w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od

wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, zakresu dostępnych

wykonawcy zasobów innego podmiotu, sposobu wykorzystania zasobów innego podmiotu

przez wykonawcę przy wykonywaniu zamówienia, charakteru stosunku, jaki będzie łączył

wykonawcę z innym podmiotem, zakresu i okresu udziału innego podmiotu przy

wykonywaniu zamówienia, oznacza obowiązek konkretyzacji Zamawiającemu

udostępnianych zasobów, zaprezentowania, w jaki sposób zostaną one wykorzystane

w postępowaniu, w jakiej części podmiot trzeci (tutaj występując jako podwykonawca)

będzie realizował czynności na rzecz Zamawiającego. O ile zakres dostępnych

wykonawcy zasobów zdaje się wynikać z treści stawianego w danym postępowaniu

warunku udziału w postępowaniu, którego wykazaniu wykonawca zamierza sprostać

posługując się zasobem należącym do podmiotu trzeciego, to na podstawie składanego

w postępowaniu dokumentu powinno być wykazane, że wykonawca dysponuje tym

zasobem – przy wiedzy i doświadczeniu – że, jakkolwiek wykonawca samodzielnie nie

spełnia stawianego w postępowaniu warunku, nie jest w stanie pochwalić się samodzielnie

wykonanymi zadaniami, jakich wymaga w danym postępowaniu zamawiający, ale znajdzie

się w takiej relacji z podmiotem trzecim, że na jej podstawie będzie można uznać, że

wymagane wiedza i doświadczenie dla realizacji przedmiotu zamówienia posiada. Przepis

– a także za nim Zamawiający w analizowanym postępowaniu - wymaga podania

szczegółowych elementów tej relacji między wykonawcą a podmiotem trzecim, jaka

zwykle przybiera postać „zobowiązania podmiotu trzeciego”, to jest podania sposobu

wykorzystania zasobów innego podmiotu przez wykonawcę przy wykonywaniu

zamówienia, charakteru stosunku, jaki będzie łączył wykonawcę z innym podmiotem,

zakresu i okresu udziału innego podmiotu przy wykonywaniu zamówienia. Oznacza to

zatem tyle, że ten dokument, jaki jest składany w postępowaniu musi konkretyzować

relację między jego stronami – powinno z niego wynikać, w jakim zakresie podmiot

17

udostępniający będzie uczestniczył w realizacji zamówienia, i nie chodzi tylko

o wskazanie, że będzie to podwykonawstwo, ale także o określenie jego zakresu -

czynności wykonywanych przez podmiot udostępniający zasoby w ramach zamówienia,

okresu tego świadczenia a także relacji, jaka łączy go z wykonawcą (co zdaje się

nawiązywać do ukształtowania albo przyrzeczenia na tym już etapie umowy o określonym

charakterze, wskazania charakteru tej umowy). Wszystkie te elementy, jakie ustawodawca

przewidział w przepisie § 1 ust. 6 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz

form, w jakich te dokumenty mogą być składane a Zamawiający w pkt 7.2 SIWZ, mają

służyć przekonaniu Zamawiającego, że na etapie składania oferty wykonawca znajduje się

w takiej sytuacji, że łączący go z innym podmiotem stosunek prawny (względnie,

przyjmująca określone ramy prawne zapowiedź tego stosunku, co mieści się w pojęciu

„charakteru stosunku, jaki będzie łączył wykonawcę z innym podmiotem”), pozwala na

stanowczą i jednoznaczną ocenę, że wykonawca będzie dysponował zasobami innych

podmiotów w stopniu niezbędnym dla należytego wykonania zamówienia oraz że

stosunek, który łączy wykonawcę z tym podmiotem gwarantuje rzeczywisty dostęp do ich

zasobów. Te okoliczności winien wykazać wykonawca, za pomocą zobowiązania

podmiotu trzeciego, lub innego dokumentu, obrazującego wzajemną relację między tymi

podmiotami (przypomnienia wymaga, że zobowiązanie, o którym traktuje art. 26 ust. 2 b

ustawy jest jedynie przykładowym środkiem dla wykazania posiadania odpowiednich

zasobów podmiotu trzeciego). W świetle wskazanych przepisów a także wymagań

postawionych w analizowanym postępowaniu, szczegółowość i zakres informacyjny

składanego przez wykonawcę dokumentu musi pozwalać na stwierdzenie, jaki jest zakres

dostępnych wykonawcy zasobów innego podmiotu, jaki będzie sposób wykorzystania

zasobów innego podmiotu przez wykonawcę przy wykonywaniu zamówienia, charakter

stosunku, który będzie łączył wykonawcę z innym podmiotem, wreszcie, jaki jest zakres

i okres udziału innego podmiotu przy wykonywaniu zamówienia. Te elementy – zakreślone

przez przepisy i wymagane przez Zamawiającego wskazują, że składany w postępowaniu

dokument nie może mieć postaci ogólnej deklaracji, ale – jakkolwiek nie ma obowiązku, by

miał już postać umowy łączącej wykonawcę z podmiotem trzecim – by zawierał co

najmniej informacje i zobowiązania odnoszące się do zakresu i okresu udziału podmiotu

udostępniającego zasób w realizacji zamówienia, a także określał stosunek, jaki będzie

łączył wykonawcę z podmiotem trzecim. Powyższe skłania do przyjęcia, że zakres

wymaganych elementów składanego dokumentu powinien być bliski umowie między

wykonawcą a podmiotem trzecim – z całą bowiem pewnością dokument ten ma wyrażać

stosunek o charakterze zobowiązaniowym podmiotu udostępniającego zasób

18

a wykonawcą, który powołuje się w postępowaniu o zamówienie publiczne na taką relację.

Niezależnie zatem od jego formy, dla uznania za udowodnione dysponowania przez

wykonawcę danym zasobem należącym do podmiotu trzeciego, konieczne jest

przedstawienie Zamawiającemu dokumentu opisującego taką relację, zawierającego

wymagane przez przepis oraz SIWZ elementy.

„Zobowiązanie”, o którym w sposób przykładowy traktuje art. 26 ust. 2 b ustawy, odnosi

się do relacji dwustronnej, między wykonawcą a podmiotem trzecim; ma z niego wynikać,

że podmiot udostępniający znajduje się w takiej relacji prawnej, na podstawie której

wykonawca ubiegający się o zamówienie publiczne może posługiwać się jego zasobami

jak własnymi.

Złożone przez wykonawcę N………. K………… prowadzącą działalność gospodarczą pod

nazwą Zakład Oczyszczania Miasta N……….. K…………. w Starachowicach

zobowiązanie podmiotu trzeciego nie pozwala na taką ocenę – poza ogólnym

że na jego wskazaniem, że przygotowano je dla przedmiotowego postępowania, i

podstawie udostępniono „wiedzę i doświadczenie niezbędne do wykonania Zamówienia,

udział poprzez

w wykonaniu odpowiedniej części Zamówienia (podwykonawstwo).” w szczególności nie

zawiera pozostałych wymaganych elementów – zakresu, w jakim wskazywane

podwykonawstwo ma nastąpić. Z treści tego dokumentu nie dowiadujemy się, w jakiej

części i zakresie podmiot udostępniający wiedzy i doświadczenia będzie podwykonawcą

Przystępującego.

Nie można przy tym tego zakresu domniemywać, jak uczynił to w przedmiotowym

postępowaniu Zamawiający, na podstawie zawartości formularza ofertowego, gdzie

wykonawca N……….. K………… prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład

Oczyszczania Miasta N……….. K………… w Starachowicach podał, że będzie korzystać

z podwykonawców, podając następujący zakres podwykonawstwa: koszenie traw,

sprzątanie pasa drogowego, pielęgnacja zieleni.

Po pierwsze, wobec braku zakazu korzystania z podwykonawstwa, nie sposób

definitywnie wyłączyć sytuacji, że w postępowaniu wykonawca przewiduje innych

podwykonawców. Z formularza ofertowego nie wynika, że wskazywane podwykonawstwo

odnosi się do podmiotu udostępniającego zasób w postaci wiedzy i doświadczenia.

Pod drugie, zakres udziału podmiotu udostępniającego zasób w realizacji zamówienia

powinien wynikać z dokumentu pochodzącego od tego podmiotu, składanego w celu

wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu, bowiem tylko z niego wynikają

określone obowiązki tego podmiotu wobec wykonawcy, na podstawie których

19

Zamawiający mógłby ocenić realność udostępnienia zasobu. Nie może powyższego

zastąpić oświadczenie własne wykonawcy składane wobec zamawiającego, jakim jest

Formularz oferty – ten dokument kreuje bowiem określone zobowiązanie wykonawcy

wobec Zamawiającego, podczas gdy wykazanie, że wykonawca dysponuje określonymi

zasobami należącymi do podmiotu trzeciego musi nastąpić na podstawie dokumentu

opisującego relację między tymi podmiotami. Tylko bowiem dokument obrazujący

określone relacje między wykonawcą a podmiotem udostępniającym mu określone zasoby

pozwala na ocenę, że wykonawca znalazł się w konkretnej pozycji wobec innego

podmiotu, że ten podmiot jest w określonym zakresie i czasie zobowiązany wobec

wykonawcy do określonego świadczenia. Tylko zatem dokument pochodzący od tych

podmiotów pozwala na ocenę, czy udostępnienie zasobów ma charakter realnego.

Stąd pozytywną ocenę przez Zamawiającego dokumentu złożonego na potwierdzenie

spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia należało

uznać za nieuprawnioną.

W powyższym zakresie, w odniesieniu do oświadczenia podmiotu trzeciego

o niepodleganiu wykluczeniu a także zobowiązania podmiotu trzeciego, obowiązkiem

Zamawiającego było wezwanie, na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy do uzupełnienia

wskazanych dokumentów, co jednak na obecnym etapie – wobec potwierdzonego w pkt

[1] uzasadnienia skutku dalej idącego, w postaci obowiązku wykluczenia wykonawcy

N…………. K………. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Zakład

Oczyszczania Miasta N………. K………….. w Starachowicach – jest niecelowe.

[3] Także zarzut wskazujący na niewłaściwą ocenę wyjaśnień złożonych przez

wykonawcę N………. K…………. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą

Zakład Oczyszczania Miasta N……….. K………….. w Starachowicach na podstawie art.

90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych znalazł potwierdzenie.

Zamawiający po analizie złożonych ofert wezwał wykonawcę N……… K………. prowadzącą

działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania Miasta N………. K………

w Starachowicach, do złożenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na

wysokość ceny, na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (pismo

Zamawiającego z dnia 27 maja 2013 r. pkt III).

20

Wykonawca N…….. K………. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład

Oczyszczania Miasta N………. K……….. w Starachowicach w złożonych wyjaśnieniach,

podał następujące okoliczności mające wpływ na wysokość ceny:

„wszystkie stawki netto podane w kosztorysie ofertowym są zgodne z obowiązującymi

stawkami wykonania usług utrzymaniowych dróg publicznych.

Startując w wielu przetargach na utrzymanie dróg (nawet o zwiększonym zakresie

zamówienia), stawki koszenia, zamiatania mechanicznego, utrzymania zieleni przydrożnej itp.

niejednokrotnie zbliżone są do stawek podanych przez naszą firmę.

Obecnie stawki obowiązujące przy utrzymaniu dróg publicznych:

- koszenie traw i chwastów przy drogach publicznych 0,5 – 0,9 zł zł za m 2

- zamiatanie mechaniczne dróg ok 340 zł km co daje stawkę ok 0,18 zł za m 2

- pielęgnacja drzew ok. 100 zł za sztukę (utrzymanie skrajni oraz usunięcie posuszu)

- wycinanie drzew-(obecnie większość Zamawiających stosuje sprzedaż drzew na pniu, więc

jedynym profitem z prac jest pozyskany materiał drzewny) od 100 do 200 zł za sztukę.

Startując w/w przetargu założyliśmy pracę nowych jednostek sprzętowych, co pozwoli na

bezawaryjną i nieprzerwaną pracę.

Dzięki zatrudnieniu podwykonawców będących w bliskiej odległości będziemy reagować na

każde wezwanie zamawiającego w czasie przewidzianym w SIWZ.

Istotnym elementem zamówienia jest fakt iż są to usługi, do wykonania w/w usług

niezbędne jest zaplecze sprzętowe (przewidziano zastosowanie nowego sprzętu),

wykonawca nie ponosi dodatkowych kosztów poza paliwami oraz drobnym sprzętem

potrzebnym do wykonania Zamówienia.

Zaskakującym jest fakt wysokiej wyceny kosztorysu inwestorskiego, należy zwrócić uwagę

na fakt że inni oferenci także złożyli oferty poniżej 50 % wartości zamówienia.”

Przechodząc do analizy zarzutów podniesionych w odwołaniu, dostrzeżenia wymaga, iż na

tym etapie ocenie nie podlega zasadność samego wezwania do wyjaśnienia elementów

oferty mających wpływ na wysokość ceny a jedynie ocena wyjaśnień złożonych przez

wykonawcę dokonana przez Zamawiającego.

Jak zwrócił uwagę Sąd Okręgowy w Rzeszowie w uzasadnieniu w uzasadnieniu wyroku

z dnia 18 kwietnia 2012 r. w spr. o sygn. I Ca 117/12: „(…) istnieje domniemanie

poprawności kalkulacji ceny zawartej w ofercie wykonawcy jak i domniemanie co do tego, że

nie ma ona charakteru ceny rażąco niskiej. W chwilą wezwania przez Zamawiającego

(skarżącego) wykonawcy (…) w trybie art. 90 ust. 1 u.p.z.p. w dniu 1.12.2011r. powyższe

21

domniemanie zostało obalone. Na wykonawcę (…) został przerzucony ciężar dowodu

wykazania, że skalkulował cenę w sposób rynkowy, (tak KIO 28.09.2011).”.

Zauważyć w tym miejscu należy zatem, że co do zasady istnieje domniemanie poprawności

kalkulacji ceny zawartej w złożonej ofercie jak i domniemanie co do tego, że nie ma ona

charakteru rażąco niskiej. To domniemanie zakłada, że oferty wskazują ceny za wykonanie

zamówienia skalkulowane w sposób rynkowy, obejmujące wszystkie koszty wykonania

zamówienia ponoszone przez wykonawcę a także pewien zysk. Jednakże, z momentem

powzięcia przez zamawiającego wątpliwości co do tego, czy w konkretnej sytuacji cena nie

ma charakteru rażąco niskiej, i wyrażenia tej wątpliwości w formie wezwania na podstawie

art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, powyższe domniemanie zostaje obalone

i to na wykonawcy spoczywa ciężar wykazania, że cenę skalkulowano w sposób rynkowy.

Rzeczą wykonawcy jest – w odpowiedzi na wezwanie wystosowane przez zamawiającego

na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych – udzielenie wyjaśnień

dotyczących okoliczności, które wpłynęły na wysokość zaoferowanej ceny, a brak tych

wyjaśnień czy też złożenie wyjaśnień nieprzekonujących, że cena w danej sytuacji nie ma

charakteru rażąco niskiej, skutkować winny odrzuceniem oferty na podstawie art. 90 ust. 3

ustawy Prawo zamówień publicznych.

Przedstawione przez wezwanego wykonawcę wyjaśnienia podlegają – w myśl art. 90 ust. 2

ustawy Prawo zamówień publicznych - ocenie zamawiającego i jako takie winny być

poddane analizie zmierzającej do ustalenia, czy cena została skalkulowana poprawnie, czy

też nosi ona znamiona rażąco niskiej. Z tego względu dla zakwalifikowania oferty do

dalszego postępowania nie jest wystarczające złożenie jakichkolwiek wyjaśnień, lecz

wyjaśnień, które będą odpowiednio umotywowane, przekonujące, że zaproponowana oferta

nie zawiera ceny rażąco niskiej (tak też: wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia

5 stycznia 2007r., sygn. akt V Ca 2214/06).

Powyższe determinuje wymóg, aby owe wyjaśnienia, o których mowa w art. 90 ust. 1 i 2

ustawy Prawo zamówień publicznych były wyczerpujące, miały charakter

skonkretyzowanych do sytuacji wykonawcy, odnosiły się do tych elementów kalkulacyjnych,

które miały wpływ na wielkość zawartej w ofercie ceny. Przepis art. 90 ust. 1 ustawy Prawo

zamówień publicznych wyraźnie tutaj nawiązuje do elementów oferty mających wpływ na

wysokość ceny. W różnych sytuacjach, zależnie od przedmiotu zamówienia, czasu jego

trwania, konieczne jest zaangażowanie różnych środków produkcji, a tym samym inne

nakłady [elementy cenotwórcze] będą uwzględniane w kalkulacji ceny za wykonanie

zamówienia, niemniej jednak zawsze cena jest pochodną przynajmniej kilku kosztów, które

się na nią składają. Stąd wyjaśnienia dotyczące elementów oferty, które miały wpływ na

22

kalkulację ceny winny wskazywać i omawiać przynajmniej podstawowe elementy

cenotwórcze, jak przykładowo koszt pracowników, zaangażowania odpowiedniego sprzętu,

czy wreszcie marżę wykonawcy. W przeciwnym wypadku wyjaśnienia będą miały charakter

jedynie iluzorycznych i nie będą stanowiły wyjaśnienia elementów oferty, mających wpływ na

wysokość cen. Taką też argumentację wyraził Sąd Okręgowy w Rzeszowie w uzasadnieniu

w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 kwietnia 2012 r. w spr. o sygn. I Ca 117/12.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanego stanu faktycznego, Krajowa Izba

Odwoławcza stwierdziła, że opisanych wyżej warunków nie spełniają wyjaśnienia, które

złożone zostały przez wykonawcę N……….. K………. prowadzącą działalność gospodarczą

pod nazwą Zakład Oczyszczania Miasta N…….. K……….. w Starachowicach w niniejszym

postępowaniu.

Wyjaśnienia złożone przez Przystępującego należało uznać za nazbyt ogólne i nie

pozwalające na przesądzenie, czy cenę skalkulowano w sposób rynkowy i zgodny

z zasadami uczciwej konkurencji. Nie wynikają z nich szczegółowe koszty i nakłady

ponoszone przez wykonawcę w celu zrealizowania zamówienia. W istocie stanowią one

jedynie deklarację, potwierdzenie przez wykonawcę że cenę skalkulowano poprawnie i że

wykona za nią zamówienie.

Innymi słowy, na ich podstawie Zamawiający nie miał możliwości dokonania oceny, czy

zaoferowana cena jest właściwie skalkulowana, przez pryzmat obiektywnych czynników,

jakie przepis art. 90 ust. 2 ustawy wymienia, to jest czy zastosowano oszczędną metodę

wykonania zamówienia, rozwiązania techniczne optymalizujące wykonanie zamówienia, czy

zachodzą wyjątkowo sprzyjające warunki wykonywania zamówienia dostępne dla

wykonawcy, mamy do czynienia z oryginalnym projektem wykonawcy lub wpływem pomocy

publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów, albo inne okoliczności, które

spowodowały, że dany wykonawca mógł cenę skalkulować na poziomie niższym, niż inni

wykonawcy.

Ponadto, dostrzeżenia wymaga, że wezwanie Zamawiającego, jakie zostało wystosowane

do wykonawcy N……… K……….. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Zakład

Oczyszczania Miasta N……….. K………. w Starachowicach nie tylko wskazywało podstawę

żądania tych wyjaśnień (art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych), ale także

czytelnie wskazywało, zakres oczekiwanej odpowiedzi. Zamawiający podał, że wyjaśnienia

maja dotyczyć elementów, mających wpływ na wysokość ceny oferty złożonej

w postępowaniu, takich jak zastosowanie oszczędnej metody wykonania zamówienia,

wybrane rozwiązania techniczne, wyjątkowo sprzyjające warunki wykonywania zamówienia

dostępne dla wykonawcy, oryginalność projektu wykonawcy lub wpływ pomocy publicznej

23

udzielonej na podstawie odrębnych przepisów, a także wszelkie inne czynniki wpływające na

wysokość oferty, jeśli są zgodne z prawem i nie zakłócają uczciwej konkurencji.

Zamawiający podał również, że: „wykonawca składając wyjaśnienia odnoszące się do ceny

swojej oferty, powinien wskazać, co spowodowało możliwość obniżenia ceny oraz w jakim

stopniu dzięki tym czynnikom cena została obniżona”. Tym samym Zamawiający dał czytelne

i klarowne wytyczne, że wyjaśnienia nie mogą mieć charakteru ogólnych deklaracji, ale mają

tłumaczyć wysokość zaoferowanej ceny.

Na podstawie wyjaśnień złożonych przez wykonawcę N…….. K……… prowadzącą

działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania Miasta N……… K………..

w Starachowicach na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych nie

sposób ustalić jakiego rodzaju koszty i nakłady skalkulowano w cenie – a w konsekwencji –

czy cena ma charakter rynkowy. Dostrzeżenia przy tym wymaga, że w przedmiotowym

postępowaniu Zamawiający wymagał złożenia wraz z formularzem ofertowym kalkulacji ceny

– ta zaś zawierała już podane przez wykonawcę ceny jednostkowe np. za czyszczenie

nawierzchni drogowej, chodników, poboczy; utrzymanie zieleni przydrożnej, usunięcie

(wycinkę) drzew, mycie znaków pionowych, pachołków, ekranów akustycznych. Oznacza to

tyle, że jeśli już oferta, co do której Zamawiający dysponował kalkulacją ceny na pewnym

poziomie szczegółowości, wzbudziła wątpliwości Zamawiającego, które wyartykułował

w wezwaniu do wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, złożone

przez wykonawcę wyjaśnienia nie powinny być na wyższym poziomie ogólności, niż sama

oferta i zawarte w niej kalkulacje. Podane w wyjaśnieniach stawki za koszenie trawy

zamiatanie mechaniczne, pielęgnację i wycinanie drzew, odnoszą się nie do kosztów

ponoszonych w związku z wykonaniem tych czynności, ale wskazują na stawki, jakie

w ocenie wykonawcy, są stosowane za tego typu czynności: wykonawca nie wskazał,

przykładowo, jaki jest koszt pracowników z tego tytułu, albo koszt zakupu usługi zewnętrznej

– jeśli korzysta z podwykonawstwa (na co by wskazywało oświadczenie zawarte

w formularzu ofertowym). Przywołane przez wykonawcę okoliczności, takie jak

dysponowanie nowym, bezawaryjnym sprzętem, bliskość podwykonawców, zdają się być

wspólnymi dla wszystkich wykonawców uczestniczących w postępowaniu. Fakt, że

wykonawca, dzięki zatrudnieniu podwykonawców, będących w bliskiej odległości będzie

reagować na każde wezwanie zamawiającego w czasie przewidzianym w SIWZ referuje

raczej do obowiązku nałożonego na każdego wykonawcę w takim samym zakresie,

a wynikającego z SIWZ czy zawartej umowy.

Finalnie uznano, że złożone przez N……… K……….. prowadzącą działalność gospodarczą

pod nazwą Zakład Oczyszczania Miasta N………. K………… w Starachowicach wyjaśnienia

nie pozwalają na uznanie, że wykonawca ten – zgodnie z dyspozycją art. 90 ust. 1 ustawy

24

Prawo zamówień publicznych - wymienił elementy kalkulacyjne ceny i wykazał, że nie ma

ona charakteru rażąco niskiej. Tym samym, stawiany zarzut się potwierdził.

IV. ROZSTRZYGNIĘCIE O śĄDANIACH ODWOŁANIA:

Wskazane wyżej okoliczności przemawiają za uznaniem, że pozytywna ocena spełnienia

przez Przystępującego spełnienia warunków udziału w postępowaniu

była niewłaściwą. Powyższe decydowało o uwzględnieniu odwołania i nakazaniu dokonania

ponownego badania i oceny ofert, w zakresie, jaki wynika z uwzględnienia zarzutów

odwołania, oraz wykluczenia wykonawcy – N……… K………… prowadzącej działalność

gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania Miasta N………. K……… w Starachowicach

z postępowania oraz uznania oferty tego wykonawcy za odrzuconą.

Nie dopatrzono się podstaw do uwzględnienia innych żądań odwołania, w tym żądania

nakazania Zamawiającemu dokonania wyboru oferty złożonej przez Odwołującego jako

oferty najkorzystniejszej – żądanie to, jako pozostające bez bezpośredniego związku

z zarzutami odwołania odnosi się raczej do naturalnej konsekwencji działań Zamawiającego

wynikających z celu prowadzonego postępowania i Zamawiającemu zostało pozostawione.

Opisane wyżej naruszenia przepisów ustawy mogą mieć wpływ na wynik postępowania,

o którym mowa w art. 192 ust. 2 ustawy.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na

podstawie art. 192 ust. 9 i 10 Prawo zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy

§ 5 ust. 4 w zw. z § 3 pkt 1) i 2) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca

2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów

kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.U. Nr 41 poz. 238).

Uwzględniono koszty wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego w wysokości

3.600,00 zł, na podstawie rachunku złożonego do akt sprawy, stosownie do brzmienia § 5

ust. 2 pkt 1 w zw. z § 3 pkt 2 lit. b przywoływanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 15 marca 2010 r., ograniczając wysokość kosztów do kwoty 3.600,00 zł maksymalnie

dopuszczalnej w myśl przywołanego przepisu.

25

Przewodniczący:

26