KIO 1118/08

Sygn. akt: KIO/UZP 1118/08

WYROK

z dnia 29 października 2008 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Marzena Teresa Ordysińska

Członkowie: Anna Packo

Małgorzata Rakowska

Protokolant: Dorota Witak

r. w Warszawie odwołania po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008

wniesionego przez Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Rolnictwa w Wodę „Wodrol

– Olsztyn” w Dywitach Sp. z o.o., 11-001 Dywity, ul. Spółdzielcza 23 od rozstrzygnięcia

przez zamawiającego Gminę Barczewo, 11-010 Barczewo, Plac Ratuszowy 1 protestu

z dnia 11 września 2008 r.

orzeka:

1. uwzględnia odwołanie i nakazuje powtórzenie czynności badania i oceny ofert,

2. kosztami postępowania obciąża Gminę Barczewo, 11-010 Barczewo, Plac Ratuszowy 1

i nakazuje:

1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 4 064 zł 00 gr

(słownie: cztery tysiące sześćdziesiąt cztery złote zero groszy) z kwoty wpisu

uiszczonego przez Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Rolnictwa w Wodę „Wodrol

– Olsztyn” w Dywitach Sp. z o.o., 11-001 Dywity, ul. Spółdzielcza 23,

2) dokonać wpłaty kwoty 7 664 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy sześćset sześćdziesiąt

cztery złote zero groszy) przez Gminę Barczewo, 11-010 Barczewo, Plac

Ratuszowy 1 na rzecz Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia Rolnictwa w Wodę

„Wodrol – Olsztyn” w Dywitach Sp. z o.o., 11-001 Dywity, ul. Spółdzielcza 23,

stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wynagrodzenia

pełnomocnika oraz wpisu od odwołania,

3) dokonać zwrotu kwoty 15 936 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy dziewięćset

trzydzieści sześć złotych zero groszy) z rachunku dochodów własnych Urzędu

Zamówień Publicznych na rzecz Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia Rolnictwa

w Wodę „Wodrol – Olsztyn” w Dywitach Sp. z o.o., 11-001 Dywity,

ul. Spółdzielcza 23.

W dniu 30.07.2008 r., Gmina Barczewo, Pl. Ratuszowy 1, 11-010 Barczewo (zwana

dalej Zamawiającym), ogłosiła postępowanie na wykonanie zamówienia publicznego

pn. „Budowa głównej sieci wodociągowej z Barczewa do Wójtowa (etap IV, V inwestycji)”

i w tym samym dniu zamieściła Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia (dalej: SIWZ)

na swojej stronie internetowej. Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu

nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień

publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 223, poz.1655 z późn. zm.; dalej: Prawo zamówień

publicznych).

Wartość zamówienia oszacowano na 1 499 180,34 zł.

W dniu 4.09.2008 r. Zamawiający zawiadomił uczestników postępowania o wyborze oferty

najkorzystniejszej – za ofertę najkorzystniejszą została uznana oferta złożona przez

Włodzimierza Staniszewskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „STAN-

TERM. Włodzimierz Staniszewski”, ul. Graniczna 23, 11-010 Barczewo.

W dniu 11.09.2008 r. Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Rolnictwa w Wodę „Wodrol-Olsztyn”

Sp. z o.o., ul. Spółdzielcza 23, 11-001 Dywity (dalej: Odwołujący) – złożyło protest, którego

Zamawiający nie rozstrzygnął w terminie przewidzianym przez art. 183 ust. 1 pkt 4 Prawa

zamówień publicznych.

Zgodnie z przywołanym przepisem, Zamawiający rozstrzyga jednocześnie protesty

dotyczące m. in. wyboru najkorzystniejszej oferty – w terminie 10 dni od upływu ostatniego

z terminów na wniesienie protestu.

Izba ustaliła, że wszystkich uczestników postępowania (wykonawców, którzy złożyli oferty),

z wyjątkiem Stanisława Jędrzejowskiego, zawiadomiono o wyborze oferty najkorzystniejszej

2

w dn. 4.09.2008 r. Stanisław Jędrzejewski w dniu 4.09.2008 r. miał nieczynny faks,

i o wyborze oferty najkorzystniejszej wiadomość powziął w terminie późniejszym, tj. w dniu

8.09.2008 r., zgodnie z niezakwestionowanym przez Zamawiającego na posiedzeniu

oświadczeniem S. Jędrzejewskiego, zawartym na ostatniej stronie protestu złożonego

15.09.2008 r. Zatem termin do wniesienia protestów minął w dn. 15.09.2008 r., a termin

na ich rozstrzygnięcie - w dniu 25.09.2008 r. W konsekwencji Izba uznała, że odwołanie

wniesione w dniu 30.09.2008 r. (data nadania listu poleconego w placówce pocztowej

operatora publicznego) zostało wniesione w terminie. W dniu 30.09.2008 r. Zamawiający

otrzymał kopię odwołania (kopia odwołania z prezentatą Zamawiającego w aktach sprawy).

Zarówno w proteście, jak i w odwołaniu, wnoszono o powtórną ocenę ofert,

odrzucenie oferty złożonej przez Włodzimierza Staniszewskiego i ponowny wybór oferty

najkorzystniejszej.

W proteście Odwołujący podniósł następujące zarzuty, podtrzymane również później

w odwołaniu: Zamawiający naruszył art. 7 ust. 1 i 3, art. 82 ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 Prawa

zamówień publicznych, ponieważ powinien był odrzucić ofertę złożoną przez Włodzimierza

Staniszewskiego, jako że jej treść jest niezgodna z treścią SIWZ, gdyż nie załączono do niej

kosztorysu. Wymóg dołączenia kosztorysu uproszczonego zawarł Zamawiający

w odpowiedzi z dn. 08.08.2008 r. na pytanie wykonawcy.

Nie stwierdzono zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 187 ust. 4 Prawa zamówień

publicznych, wobec czego rozpoznano odwołanie na rozprawie.

Po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania i stanowiskami Stron, Krajowa Izba

Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje: odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

W dniu 8.08.2008 r. Zamawiający, w odpowiedzi na pytanie wykonawcy, stwierdził „Do oferty

należy dołączyć kosztorys uproszczony”. Bezsporna między Stronami była okoliczność, iż do

oferty Włodzimierza Staniszewskiego nie dołączono kosztorysu. Strony różniły się jedynie

stanowiskami, jakie znaczenie ma brak załączenia kosztorysu do oferty. Zdaniem

Zamawiającego brak ten nie miał znaczenia dla oceny zgodności treści oferty z treścią

SIWZ, a odpowiedź z dn. 8.08.2008 r. wprowadzała wyłącznie możliwość załączenia takiego

dokumentu. Natomiast w ocenie Odwołującego odpowiedź z dn. 8.08.2008 r. wprowadziła

bezwzględny obowiązek załączenia kosztorysu do oferty, zatem brak takiego dokumentu

musi skutkować odrzuceniem oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień

publicznych.

Izba za słuszne uznała stanowisko Odwołującego. W ocenie Izby Zamawiający w dn.

8.08.2008 r. udzielając odpowiedzi nr 2 zmodyfikował SIWZ w ten sposób, że nakazał

3

załączenie do oferty kosztorysu uproszczonego – wbrew twierdzeniu Zamawiającego

polecenia „do oferty należy dołączyć kosztorys uproszczony” nie można uznać za

równoznaczne ze stwierdzeniem „może dołączyć”. W taki też sposób polecenie to

zrozumiało pięciu pozostałych wykonawców, co potwierdza fakt, iż dołączyli do swoich ofert

wymagane kosztorysy.

Interpretując powyższe zdanie, niewątpliwie będące oświadczeniem woli

Zamawiającego złożone osobom trzecim, należy wziąć pod uwagę art. 65 § 1 kodeksu

cywilnego. Zgodnie z tym przepisem „oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego

wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia

społecznego oraz ustalone zwyczaje. Okoliczności, w których oświadczenie woli zostało

złożone, mogą mieć istotny wpływ na wynik tego tłumaczenia, niejednokrotnie bowiem to one

konstruują taką, a nie inną treść oświadczenia, określającą zamierzone przez składającego

je skutki. To samo dotyczy ustalonych w określonych środowiskach albo kręgach

zawodowych zwyczajów nadających konkretnym wypowiedziom szczególny sens. Natomiast

zastosowanie kryterium zasad współżycia społecznego oznacza potrzebę tłumaczenia

oświadczeń woli z zachowaniem zasad etycznych i moralnych przestrzeganych

w społeczeństwie. Okolicznością, w której Zamawiający złożył przedmiotowe oświadczenie,

jest postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzone w trybie przetargu

nieograniczonego. Jak wynika z istoty przetargu nieograniczonego, oświadczenie takie jest

oświadczeniem publicznym składanym nieokreślonej liczbie podmiotów, które mogłyby być

zainteresowane wykonywaniem zamówienia publicznego i które, na podstawie ujawnionych

przez Zamawiającego wymagań decydują, czy i w jaki sposób mają złożyć ofertę. Natomiast

niezłożenie oferty w sposób określony przez Zamawiającego ma dla nich (jak i

Zamawiającego) pewne, określone w ustawie Prawo zamówień publicznych skutki (art. 89

ust. 1).

Wytyczne dotyczące interpretacji oświadczeń woli zawarte są m.in. w uchwale 7 sędziów

Sądu Najwyższego z 29.06.1995 r. (III CZP 66/95, OSNIC 12/95, poz. 168). Zgodnie z tą

uchwałą wykładnia oświadczeń woli polega na ustaleniu ich znaczenia, czyli sensu i ma na

celu ustalenie właściwej treści zawartej w oświadczeniu woli. Wyrażone w art. 65 kc reguły

interpretacyjne grupują się wokół dwóch respektowanych przez prawo cywilne wartości:

respektowania woli (intencji) osoby składającej oświadczenie oraz ochrony zaufania, jakie

budzi złożone oświadczenie woli u innych osób. Mając na uwadze ochronę obu tych wartości

uważa się za wiążący sens oświadczenia woli, w jakim zrozumiała go osoba składająca, jak

i odbierająca oświadczenie. Jeżeli okaże się, że strony nie przyjmowały tego samego

znaczenia oświadczenia woli, konieczne jest ustalenie, jak adresat rozumiał i powinien

rozumieć sens tego oświadczenia. Decydujący jest normatywny punkt widzenia odbiorcy,

który z należytą starannością dokonuje wykładni zmierzającej do odtworzenia treści

4

myślowych osoby składającej oświadczenie woli. Przeważa tu ochrona zaufania odbiorcy

oświadczenia woli nad intencją nadawcy. Nadawca bowiem formułuje oświadczenie woli

i powinien uczynić to w taki sposób, aby było ono zgodnie z jego wolą zrozumiane przez

odbiorcę. Taka wykładnia sprzyja pewności stosunków prawnych, a tym samym pewności

obrotu prawnego. W przypadku oświadczeń woli ujętych w formie pisemnej, sens tych

oświadczeń ustala się, przyjmując za podstawę wykładni przede wszystkim tekst dokumentu.

W procesie jego interpretacji podstawowa rola przypada językowym regułom znaczeniowym.

Wykładni poszczególnych wyrażeń dokonuje się z uwzględnieniem kontekstu, w tym także

związków treściowych występujących między zawartymi w tekście postanowieniami.

Uwzględnieniu podlegają również okoliczności, w jakich oświadczenie zostało złożone, a

także cel oświadczenia.

Okolicznością mającą szczególne znaczenie przy interpretacji oświadczeń zamawiającego

ma fakt, iż oświadczenia takie, w przypadku przetargu nieograniczonego, są składane

nieograniczonej liczbie podmiotów. Z tego też powodu jasne jest, iż przy interpretacji

oświadczenia woli zamawiającego powinno się przyjmować takie znaczenie tego

oświadczenia, jakie przyjmuje zazwyczaj ogół nadawców i odbiorców tych oświadczeń, czyli

zamawiających i wykonawców. Nie budzi wątpliwości, iż wyrażenie „należy dołączyć” traktują

oni jako równoznaczne z „musi dołączyć”, a nie z „może dołączyć”.

Poza tym tłumaczenie oświadczenia woli Zamawiającego wbrew wyraźnym postanowieniom

specyfikacji istotnych warunków zamówienia i podanym wyjaśnieniom jej treści, a wyłącznie

zgodnie z niejasnymi intencjami prowadzi do dowolności oceny ofert, a tym samym narusza

art. 7 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Jako że kosztorys ofertowy zawiera spis czynności do wykonania oraz wyliczenie

ceny oferty, stanowi on treść oferty w rozumieniu art. 66 § 1 kodeksu cywilnego, tj. określa

istotne postanowienia umowy, która ma być zawarta. Nie ma przy tym znaczenia, że cena za

przedmiot zamówienia jest ceną ryczałtową. W konsekwencji brak załączenia kosztorysu

musi być równoznaczny ze stwierdzeniem, iż treść oferty nie odpowiada treści SIWZ.

Zamawiający nie odrzucił oferty, do której nie załączono kosztorysu uproszczonego,

zatem naruszył art. 7 ust. 1 i 3, art. 82 ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień

publicznych.

Wobec powyższych okoliczności orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono stosownie do wyniku postępowania odwoławczego na

podstawie art. 191 ust. 6 i 7 Prawa zamówień publicznych.

Uwzględniono koszty zastępstwa Odwołującego w wysokości 3 600,00 zł (trzy tysiące

sześćset złotych zero groszy), bowiem jest to maksymalna kwota, określona przez § 4 ust. 1

5

pkt 2 lit. b Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2007r. w sprawie

wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów

w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2007r., Nr 128, poz. 886).

Stosownie do art. 194 i 195 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje

skarga za pośrednictwem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do Sądu Okręgowego

w Olsztynie.

Przewodniczący:

………………………………

Członkowie:

………………………………

………………………………

6