KIO 2140/10

Sygn. akt KIO/2140/10

Sygn. akt KIO/2152/10

WYROK

z dnia 18 października 2010 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Agnieszka Bartczak - śuraw

Członkowie: Katarzyna Brzeska

Anna Chudzik

Protokolant: Paweł Nowosielski

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. w Warszawie odwołań

wniesionych:

A. w dniu 1 października 2010 r. przez Konsorcjum: EKOŚRODOWISKO Sp. z o.o.,

SUMA – Servicos Urbanos e Meio Ambiente SA, 41-909 Bytom, ul. Cyryla i

Metodego 50,

B. w dniu 4 października 2010 r. przez Przedsiębiorstwo Techniki Sanitarnej ALBA

Sp. z o.o., 41-503 Chorzów, ul. Bytkowska 15,

skierowanych w drodze zarządzenia Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 7

października 2010 r. do łącznego rozpoznania, w postępowaniu prowadzonym przez

zamawiającego Miasto Chorzów - Zakład Komunalny ’’PGM’’, 41-500 Chorzów, ul.

Bałtycka 8

przy udziale wykonawcy Przedsiębiorstwo Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o.o., 41-503

Chorzów, ul. Bytkowska 15, zgłaszającego swoje przystąpienie do postępowania

odwoławczego po stronie zamawiającego sygn. akt KIO/2140/10

orzeka:

1. Oddala odwołania;

2. Kosztami postępowania obciąża Konsorcjum: EKOŚRODOWISKO Sp. z o.o., SUMA –

Servicos Urbanos e Meio Ambiente SA, 41-909 Bytom, ul. Cyryla i Metodego 50 oraz

Przedsiębiorstwo Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o.o., 41-503 Chorzów, ul. Bytkowska

15 i nakazuje:

1) zaliczyć na rzecz zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych wpis w

wysokości 30 000 zł 00 gr (słownie: trzydzieści tysięcy złotych zero groszy) z

kwoty wpisów uiszczonych przez odwołujących się, w tym:

A koszty w wysokości 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy zero groszy

z kwoty wpisu uiszczonego przez Konsorcjum: EKOŚRODOWISKO Sp. z

o.o., SUMA – Servicos Urbanos e Meio Ambiente SA, 41-909 Bytom, ul.

Cyryla i Metodego 50;

B koszty w wysokości 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero

groszy) z kwoty wpisu uiszczonego przez Przedsiębiorstwo Techniki

Sanitarnej ALBA Sp. z o.o., 41-503 Chorzów, ul. Bytkowska 15;

2) dokonać wpłaty kwoty 330 zł 00 gr (słownie: trzysta trzydzieści złotych zero

groszy) stanowiącej uzasadnione koszty stron, w tym:

A kwoty 165 zł 00 gr (słownie: sto sześćdziesiąt pięć złotych zero groszy) przez

Konsorcjum: EKOŚRODOWISKO Sp. z o.o., SUMA – Servicos Urbanos e

Meio Ambiente SA, 41-909 Bytom, ul. Cyryla i Metodego 50 na rzecz

Miasto Chorzów - Zakład Komunalny ’’PGM’’, 41-500 Chorzów, ul.

Bałtycka 8 stanowiącej uzasadnione koszty strony z tytułu kosztów dojazdu,

B kwoty 165 zł 00 gr (słownie: sto sześćdziesiąt pięć złotych zero groszy) przez

Przedsiębiorstwo Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o.o., 41-503 Chorzów,

ul. Bytkowska 15 na rzecz Miasto Chorzów - Zakład Komunalny ’’PGM’’,

41-500 Chorzów, ul. Bałtycka 8 stanowiącej uzasadnione koszty strony z

tytułu kosztów dojazdu.

2

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, ze zm.) na niniejszy wyrok -

w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa

Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Katowicach.

Przewodniczący:

………………………………

Członkowie:

………………………………

………………………………

3

Sygn. akt KIO/2140/10

Sygn. akt KIO/2152/10

Zamawiający – Miasto Chorzów - Zakład Komunalny „PGM" w Chorzowie, ul. Bałtycka 8, 41-

500 Chorzów, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie

przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo

zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 roku, nr 113, poz. 759, z późn. zm.) (dalej „ustawa

Pzp”) na zadanie pn. „Świadczenie usług wywozu nieczystości stałych i odpadów

gabarytowych z nieruchomości zarządzanych przez Z.K. „PGM" w Chorzowie”. Szacunkowa

wartość zamówienia jest wyższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych

wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp. Ogłoszenie o zamówieniu zostało

opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nr 2010/S 143-220682 w dniu 27

lipca 2010 r.

Dnia 1 października 2010 r. do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych wpłynęło odwołanie

wniesione przez konsorcjum: EKOŚRODOWISKO Sp. z o.o. i SUMA SERVICOS URBANOS E

MEIO AMBIENTE S.A., z siedzibą dla lidera w Bytomiu, ul. Cyryla i Metodego 50, 41-909

Bytom (dalej „Konsorcjum Ekośrodowisko” lub „Odwołujący”). Odwołanie dotyczyło

czynności wykluczenia z postępowania, o której informację Konsorcjum Ekośrodowisko

powzięło w dniu 23 września 2010 r. Konsorcjum Ekośrodowisko zarzucało Zamawiającemu:

1. naruszenie § lll.1 Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (dalej „SIWZ”) poprzez

błędną interpretację warunków udziału w postępowaniu, skutkującą uznaniem, iż

Konsorcjum Ekośrodowisko nie złożyło dokumentów potwierdzających spełnianie

warunku udziału w postępowaniu;

2. naruszenie § IX. pkt 1 a) SIWZ poprzez błędną interpretację postanowień treści SIWZ,

skutkującą uznaniem, iż Konsorcjum Ekośrodowisko nie złożyło dokumentów

potwierdzających spełnianie warunku udziału w postępowaniu;

3. naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy Pzp poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób

nie zapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania

Wykonawców;

4. naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp w związku z art. 24 ust 4 ustawy Pzp poprzez

błędne uznanie, iż Konsorcjum Ekośrodowisko nie wykazało spełniania warunków

4

udziału w postępowaniu, skutkujące nieuzasadnionym wykluczeniem tego wykonawcy z

postępowania oraz uznaniem jego oferty za odrzuconą;

5. naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp skutkujące nieuzasadnionym odrzuceniem

oferty Konsorcjum Ekośrodowisko z postępowania;

6. naruszenie art. 91 ust. 1 ustawy Pzp poprzez dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej

z naruszeniem kryteriów oceny ofert określonych w SIWZ.

W związku z powyższym Odwołujący żądał:

1. nakazania unieważnienia czynności z dnia 23 września 2010 roku w przedmiocie

wykluczenia Konsorcjum Ekośrodowisko z postępowania oraz uznania jego oferty za

odrzuconą,

2. nakazania unieważnienia czynności z dnia 23 września 2010 roku w przedmiocie wyboru

oferty wykonawcy PTS ALBA Sp. z o.o. jako oferty najkorzystniejszej,

3. nakazania przywrócenia Konsorcjum Ekośrodowisko do postępowania,

4. nakazania powtórzenia czynności oceny ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej zgodnie

z przepisami prawa.

W toku badania i oceny oferty Konsorcjum Ekośrodowisko Zamawiający zwrócił się w trybie

art. 26 ust. 3 ustawy Pzp z dwukrotnym wezwaniem do uzupełnia dokumentów. Pierwsze z

wezwań dotyczyło uzupełnienia dokumentu Załącznika nr 5 oraz informacji banku, w którym

Konsorcjum Ekośrodowisko posiada rachunek, potwierdzającej wysokość posiadanych

środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy. Dokumenty zostały uzupełnione

w zakreślonym przez Zamawiającego terminie. Drugie z wezwań dotyczyło przedłożenia:

1. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku (polegającym na

sortowaniu) o kodzie 20 03 01, wymagane na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001

r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251, z późn. zm.) (dalej „ustawa o

odpadach”),

2. zezwolenia na odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu

miasta Chorzów wydane przez Prezydenta Miasta Chorzowa wymagane na podstawie

art. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

(Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008, z późn. zm.) (dalej „ustawa o utrzymaniu czystości i

porządku w gminach”), uprawniające do odbioru odpadów o kodzie 20 01 34 (baterie i

akumulatory inne niż wymienione w 20 01 33*),

5

3. zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów - obejmujące co

najmniej teren miasta Chorzowa i tereny obejmujące trasy przewozu odpadów do miejsc

ich odzysku lub unieszkodliwiania - w trybie art. 28 ustawy o odpadach, uprawniające do

transportu odpadów o kodzie 20 01 33* (baterie i akumulatory łącznie z bateriami i

akumulatorami wymienionymi w 16 06 01, 16 06 02 lub 16 06 03 oraz niesortowane

baterie i akumulatory zawierające niebezpieczne składniki).

W odpowiedzi na wezwanie, w zakreślonym terminie Konsorcjum Ekośrodowisko przedłożyło

decyzję nr ZE. 7604-8/07, zmieniającą decyzję nr KS. 7604-10/06, uprawniającą Konsorcjum

Ekośrodowisko do świadczenia usługi transportu odpadów niebezpiecznych ze strumienia

odpadów komunalnych (tj. baterii) uwzględniającą odpady o kodzie 20 01 33*.

W kwestii związanej z wezwaniem do przedłożenia zezwolenia na odbiór odpadów

komunalnych uprawniającego do odbioru odpadów o kodzie 20 01 34 (baterie i akumulatory

inne niż wymienione w 20 01 33*) Konsorcjum Ekośrodowisko oświadczyło, iż zapis pkt lll.1

SIWZ nie wskazywał poszczególnych kodów odpadów, określając w sposób ogólny, iż

przedmiotem zamówienia jest m.in. odbiór odpadów niebezpiecznych pochodzących ze

strumienia odpadów komunalnych (tj. baterii i akumulatorów) bez wskazania kodu

odnoszącego się do danego rodzaju odpadu. Zezwolenie na odbiór odpadów

uwzględniające odpady o kodzie 20 01 34 (baterie i akumulatory inne niż wymienione w 20

01 33*) nie było wymagane przez Zamawiającego treścią SIWZ, w związku z czym, poprzez

przedłożenie Zamawiającemu decyzji nr UK 70622/10/2007 uprawniającej do odbioru baterii

i akumulatorów (kod 20 01 33*) Konsorcjum Ekośrodowisko spełniło warunek udziału w

przedmiotowym postępowaniu.

W kwestii związanej z wezwaniem do przedłożenia zezwolenia na prowadzenie działalności

w zakresie odzysku (polegającym na sortowaniu) o kodzie 20 03 01 Konsorcjum

Ekośrodowisko oświadczyło, iż zgodnie z zapisem pkt IX pkt 1 lit. a) tiret 3 SIWZ, warunkiem

udziału w przedmiotowym postępowaniu było m.in. wykazanie się przez oferenta

zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie odzysku (polegającym na sortowaniu) i

unieszkodliwiania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych o kodzie 20 03

01, wymagane na podstawie ustawy o odpadach, albo przedstawienie oświadczenia o

posiadaniu składowiska odpadów lub stosownej umowy ze składowiskami odpadów. Jako że

Konsorcjum Ekośrodowisko nie prowadzi działalności w zakresie odzysku odpadów ustawa o

odpadach nie nakłada na niego obowiązku posiadania stosownego zezwolenia w tymże

zakresie, a zatem zgodnie z zapisem pkt IX pkr 1 lit. a) tiret 3 SIWZ Konsorcjum

Ekośrodowisko nie było zobowiązane do przedłożenia Zmawiającemu żądanego zezwolenia

6

na prowadzenie działalności w zakresie odzysku (polegającym na sortowaniu) o kodzie 20

03 01. Jednocześnie oświadczono, iż jako że postanowienie SIWZ zawiera alternatywę, do

oferty dołączono umowę ze składowiskiem odpadów zawartą pomiędzy Ekośrodowisko Sp. z

o.o. a Miejskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji w Zabrzu (dalej „MOSIR”) prowadzącym

składowisko odpadów. Dodatkowo dołączono wymagane w zdaniu drugim oświadczenie

wykonawcy, że przed podpisaniem umowy z Zamawiającym będzie posiadał umowę o

przyjęcie odpadów na legalnym wysypisku śmieci.

W odpowiedzi na przekazane dokumenty oraz wyjaśnienia Zamawiający wykluczył

Konsorcjum Ekośrodowisko z postępowania w trybie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp ze

względu na brak wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu. W opinii

Zamawiającego, Odwołujący nie przedłożył pomimo wezwania zezwolenia na prowadzenie

działalności w zakresie odzysku (polegającym na sortowaniu) o kodzie 20 03 01, wymagane

na podstawie ustawy z o odpadach oraz zezwolenia na odbiór odpadów komunalnych od

właścicieli nieruchomości z terenu miasta Chorzów wydane przez Prezydenta Miasta

Chorzowa wymagane na podstawie art. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w

gminach, uprawniające do odbioru odpadów o kodzie 20 01 34 (baterie i akumulatory inne

niż wymienione w 20 01 33*).

Odwołujący nie zgadzał się z przyjętym przez Zamawiającego stanowiskiem stanowiącym

podstawę wykluczenia go z postępowania. Konsorcjum Ekośrodowisko argumentowało, że

zgodnie z zapisem pkt IX pkt 1 lit. a) tiret 3 SIWZ warunkiem udziału w przedmiotowym

postępowaniu było m.in. wykazanie się przez oferenta zezwoleniem na prowadzenie

działalności w zakresie odzysku (polegającym na sortowaniu) i unieszkodliwiania

niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01, wymagane na

podstawie ustawy o odpadach. Wymóg określony w SIWZ został sformułowany warunkowo,

a zatem obowiązek jego realizacji został uzależniony od zapisów ustawy o odpadach i

wynikających z niej obowiązków. Tak więc w przypadku, gdy przepisy ustawy o odpadach

wymagały od wykonawcy posiadania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie

odzysku odpadów komunalnych, wykonawca byłby zobowiązany do przedłożenia

stosownego dokumentu w przedmiotowym postępowaniu, natomiast w przypadku, gdy

przepisy ustawy o odpadach nie nakładały na wykonawcę obowiązku posiadania zezwolenia,

wykonawca nie był zobowiązany do przedłożenia Zamawiającemu stosownego zezwolenia.

Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego, zgodnie z art. 26 ust. 1. ustawy

o odpadach posiadacz odpadów, który prowadzi odzysk lub unieszkodliwianie odpadów

obowiązany jest do uzyskania zezwolenia na prowadzenie tej działalności. A contrario

posiadacz odpadów, który nie prowadzi odzysku lub unieszkodliwiania odpadów nie jest

7

obowiązany do uzyskania zezwolenia. Tym samym jako, że Konsorcjum Ekośrodowisko nie

prowadzi działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, nie było

zobowiązane do przedłożenia Zamawiającemu stosownego zezwolenia. Celem spełnienia

warunku udziału w postępowaniu koniecznym więc było przedłożenie pozostałych

dokumentów wymaganych zapisem pkt IX pkt 1 lit. a) SIWZ, który to obowiązek został przez

Konsorcjum Ekośrodowisko spełniony. Konsorcjum Ekośrodowisko dodatkowo wykazało się

wymaganą SIWZ umową zawartą ze składowiskiem odpadów oraz oświadczyło, iż zobowiązuje

się posiadać umowę o przyjęcie odpadów na legalnym wysypisku śmieci w zakresie

wymaganym do wykonania przedmiotu zamówienia. Tym samym Konsorcjum

Ekośrodowisko spełniło zarówno formalnie, jak i merytorycznie, warunki udziału w

przedmiotowym postępowaniu, wyłączając możliwość skutecznego wykluczenia go w

oparciu o regulację art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp.

Również w kwestii drugiej z przyczyn wykluczenia, odnoszącej się do braków zezwolenia na

odbiór odpadów komunalnych, Konsorcjum Ekośrodowisko kwestionowało prawidłowość

stanowiska Zamawiającego. Argumentowało, że zgodnie z treścią pkt Ill.1 SIWZ

przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług w zakresie wywozu niesegregowanych

(zmieszanych) odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 wraz z odpadami niebezpiecznymi

pochodzącymi ze strumienia odpadów komunalnych (tj. zużytych urządzeń elektrycznych i

elektronicznych, baterii, akumulatorów, olejów, detergentów, rozpuszczalników itp.) i

odpadów wielkogabarytowych oraz selektywna zbiórka surowców wtórnych (szkło,

makulatura, tworzywa sztuczne itp.). Tym samym celem wykazania spełniania warunków

udziału w postępowania wykonawca zobowiązany był przedłożyć Zamawiającemu

zezwolenia na odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta

Chorzów wydane przez Prezydenta Miasta Chorzowa wymagane na podstawie art. 7 ustawy

o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, uprawniające do odbioru odpadów o kodzie 20

03 01 oraz odpadów niebezpiecznych pochodzących ze strumienia odpadów komunalnych.

Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 roku

w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2001 roku, nr 112, poz. 1206) (dalej „rozporządzenie w

sprawie katalogu odpadów”) odpady niebezpieczne pochodzące ze strumienia odpadów

komunalnych zostały oznaczone przez ustawodawcę znakiem „*”. W zakresie baterii i

akumulatorów kodem określającym odpad niebezpieczny pochodzący ze strumienia

odpadów komunalnych jest kod 20 01 33* (Baterie i akumulatory łącznie z bateriami i

akumulatorami wymienionymi w 16 06 01. 16 06 02 lub 16 06 03 oraz niesortowane baterie i

akumulatory zawierające te baterie). Przedmiotowy zakres, a wiec i uprawnienie wykonawcy

do wykonania przedmiotu zamówienia w zakresie określonym w SIWZ został

wyszczególniony na w przedłożonej Zamawiającemu wraz z ofertą decyzji nr UK

8

70622/10/2007. Tym samym w jego ocenie Konsorcjum Ekośrodowisko spełniło warunek

udziału w przedmiotowym postępowaniu określony w pkt IX pkt 1 lit. a) tiret 1.

Mając na względzie powyższe argumenty, Konsorcjum Ekośrodowisko zwracało także

uwagę na niedopuszczalną praktykę Zamawiającego polegającą na rozszerzającej wykładni

zapisów SIWZ skutkującą krzywdzącą dla tego wykonawcy interpretacją złożonej przezeń

oferty. Z ugruntowanego, zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze przedmiotu, stanowiska

wynika, że wykonawca nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z

niedostatecznego sprecyzowania przez zamawiającego przedmiotu zamówienia, jak i

warunków udziału w postępowaniu. Jeżeli bowiem wymaga się od wykonawców

przedłożenia określonych co do rodzaju dokumentów, warunkując tenże wymóg od zapisów

ustawowych, nie jest dopuszczalnym tworzenie na tej podstawie bezwzględnego warunku w

przypadku, gdy przepisy takowy wyłączają. Z drugiej natomiast strony w przypadku gdy

właściwa regulacja nie wymagała przedłożenia wskazanych w SIWZ dokumentów,

Zamawiający wskazuje alternatywnie w sposób wysoce ogólny dokumenty w oparciu, o które

dokonuje dowolnej interpretacji spełnienia przez danego wykonawcę warunków udziału w

postępowaniu. Konsorcjum Ekośrodowisko podkreślało, że aby szczegółowo i jednoznacznie

interpretować dane cechy wykonawcy w kontekście przedmiotu zamówienia, koniecznym

jest jasne i precyzyjne określenie zarówno przedmiotu zamówienia jak i warunków udziału w

postępowaniu. Niedopuszczalne jest natomiast z jednej strony określenie przedmiotu

zamówienia jako świadczenie usług w zakresie wywozu niesegregowanych (zmieszanych)

odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 wraz z odpadami niebezpiecznymi pochodzącymi

ze strumienia odpadów komunalnych, po czym tworzenie na tej podstawie wymogu, iż

warunkiem udziału w przedmiotowym postępowaniu (wbrew treści SIWZ) było wykazanie się

uprawnieniem do odbioru odpadów o kodzie 20 01 34. Podobnie niedopuszczalne jest

wymaganie od wykonawcy przedłożenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie

odzysku (polegającym na sortowaniu) o kodzie 20 03 01, w przypadku gdy właściwa

regulacja nie przewiduje takiego obowiązku. Działania takie świadczą wyłącznie o

prowadzeniu postępowania w sposób nie zapewniający zachowania uczciwej konkurencji

oraz równego traktowania wykonawców.

W konkluzji odwołania wskazano, iż Konsorcjum Ekośrodowisko jasno sprecyzowało, że

przedłożone do treści oferty zezwolenie UK 70622/10/2007 uprawnia do odbioru odpadów

niebezpiecznych pochodzących ze strumienia odpadów komunalnych, czym zarówno

spełniło warunek udziału w postępowaniu, jak i wykazało się uprawnieniem do wykonania

przedmiotu zamówienia w pełnym zakresie. Ponadto Konsorcjum Ekośrodowisko

jednoznacznie wykazało, iż na mocy regulacji szczegółowej nie było zobowiązane do

przedłożenia Zamawiającemu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku

9

odpadów (polegającym na sortowaniu) o kodzie 20 03 01, albowiem takowe nie jest od niego

wymagane na podstawie ustawy o odpadach. Ponadto wszelkie wymagane przez

Zamawiającego w sposób wysoce ogólny i niejednoznaczny dokumenty dotyczące

składowiska odpadów zostały Zamawiającemu przedłożone wykazując, iż Konsorcjum

Ekośrodowisko jest uprawnione do wykonania przedmiotu zamówienia w pełnym zakresie

obejmującym odbiór, transport i odzysk odpadów. Mając na uwadze powyższe Konsorcjum

Ekośrodowisko wskazywało, że spełniło wszystkie warunki SIWZ, a zatem nie podlegało

wykluczeniu.

W dniu 1 października 2010 roku Zamawiający wezwał do wzięcia udziału w postępowaniu

odwoławczym w trybie art. 185 ust. 1 ustawy Pzp, przekazując kopię odwołania. Dnia 4

października 2010 roku do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło zgłoszenie

przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego wniesione przez

Przedsiębiorstwo Techniki Sanitarnej ALBA sp. z o.o., ul. Bytkowska 15; 41-503 Chorzów

(zwany dalej „PTS ALBA” lub „Odwołujący”). Kopię odwołania wraz z wezwaniem do

przystąpienia do postępowania odwoławczego zgłaszający przystąpienie otrzymał w dniu 1

października 2010 roku. Przystąpienie zostało zatem wniesione z zachowaniem 3 dniowego

terminu na jego wniesienie, Zamawiający i Odwołujący Konsorcjum otrzymali kopie

przystąpienia (potwierdzenie załączone do zgłoszenia przystąpienia). Zgłaszający

przystąpienie uzasadniał, iż posiada interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść

Zamawiającego z uwagi na fakt, że oferta złożona przez PTS ALBA została wybrana przez

Zamawiającego jako najkorzystniejsza. Oddalenie odwołania wniesionego przez Konsorcjum

Ekośrodowisko umożliwi tym samym zawarcie umowy o zamówienie publiczne pomiędzy

PTS ALBA a Zamawiającym.

Zamawiający w dniu 8 października 2010 r. wniósł odpowiedź na odwołanie, w której

domagał się odrzucenia odwołania z uwagi na fakt, iż zostało wniesione do Prezesa Urzędu

Zamówień Publicznych, a nie Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, względnie oddalenie jako

niezasadne, podając argumentację na poparcie swojego stanowiska.

W dniu 4 października 2010 r. Zamawiający wniósł wniosek o uchylenie zakazu zawarcia

umowy w trybie art. 183 ust. 1 ustawy Pzp. Postanowieniem z dnia 8 października 2010 r.

sygn. akt KIO/W/92/ 2010 Izba odmówiła uchylenia zakazu zawarcia umowy.

W dniu 4 października 2010 roku do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło

odwołanie PTS ALBA., w którym zarzucono Zamawiającemu naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 3 i

4, art. 26 ust. 3 i 4, art. 89 ust. 1 pkt 4, art. 90 ust. 3, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Pzp oraz

10

innych przepisów wymienionych lub wynikających z uzasadnienia odwołania, w

szczególności poprzez zaniechanie wykluczenia Konsorcjum Ekośrodowisko i odrzucenia

oferty Konsorcjum na podstawie innych okoliczności niż wskazanych w informacji o wyborze

najkorzystniejszej oferty, a tym samym zaniechanie wskazania wszystkich okoliczności

faktycznych i prawnych na podstawie, których Konsorcjum Ekośrodowisko powinno zostać

wykluczone z postępowania a jego oferta odrzucona.

Odwołujący PTS Alba wnosił o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

1. wykluczenie Konsorcjum Ekośrodowisko z postępowania i odrzucenie jego oferty na

podstawie okoliczności faktycznych i prawnych wskazanych w uzasadnieniu

odwołania;

2. uzupełnienie informacji o wykluczeniu Konsorcjum Ekośrodowisko z postępowania i

odrzuceniu jego oferty o zarzuty przedstawione w odwołaniu;

ewentualnie

z ostrożności procesowej, w przypadku uznania, iż oferta Konsorcjum Ekośrodowisko nie

podlega odrzuceniu z powodu rażąco niskiej ceny, wezwanie Konsorcjum Ekośrodowisko do

uzupełnienia i wyjaśnienia dokumentów na potwierdzenie spełniania warunków udziału w

postępowaniu.

Informację stanowiącą podstawę do wniesienia odwołania Odwołujący powziął w dniu 23

września 2010 roku, bowiem w tym dniu został powiadomiony o wyborze jego oferty jako

najkorzystniejszej, a także o podstawie prawnej i faktycznej odrzucenia oferty Konsorcjum

Ekośrodowisko. Biorąc pod uwagę przepis art. 115 Kc w związku z art. 14 ustawy Pzp oraz

art. 165 §1 Kpc w związku z art. 185 ust. 7 ustawy Pzp w związku z art. 13 §2 Kpc,

odwołanie wniesione w dniu 4 października 2010 roku jest odwołaniem wniesionym z

zachowaniem ustawowych terminów. Odwołujący uiścił wpis od odwołania w wymaganej

wysokości, a Zamawiający otrzymał kopię odwołania.

Odwołujący PTS ALBA wskazywał, że jest wykonawcą w przedmiotowym postępowaniu i

posiada interes w złożeniu odwołania. Argumentował, że zgodnie ze stanowiskiem

zaprezentowanym w opinii dotyczącej konstrukcji środków ochrony prawnej po nowelizacji

ustawy, która weszła w życie z dniem 29 stycznia 2010 roku wydanej przez Urząd Zamówień

Publicznych „legitymacja do wniesienia odwołania przysługuje podmiotowi, który wykaże, że:

1) posiada lub posiadał interes w uzyskaniu danego zamówienia oraz jednocześnie 2)

poniósł lub może ponieść szkodę, a poniesiona łub ewentualna szkoda jest wynikiem

naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp" (Środki ochrony prawnej w świetle

nowelizacji prawa zamówień publicznych, opublikowana na stronie internetowej UZP). Oferta

11

PTS ALBA została wybrana przez Zamawiającego jako najkorzystniejsza, a to oznacza, że

posiada ona interes w uzyskaniu zamówienia. Jednakże biorąc pod uwagę, iż terminy na

wniesienie odwołania są terminami zawitymi, a jednocześnie Zamawiający wykluczając

Konsorcjum Ekośrodowisko z udziału w postępowaniu i odrzucając jego ofertę nie wskazał

wszystkich uchybień, które oferta Konsorcjum Ekośrodowisko posiada, to ewentualna

ponowna ocena ofert może uniemożliwić odwołującemu PTS ALBA wskazanie tych uchybień

ze względu na uchybienie terminowi. Brak możliwości wskazania uchybień w ofercie

Konsorcjum na późniejszym etapie postępowania spowoduje powstanie szkody u

Odwołującego, polegającej na nieuzyskaniu zamówienia. Innymi słowy, jedyną prawnie

skuteczną możliwością zapobieżenia powstania szkody u Odwołującego jest wniesienia

odwołania na obecnym etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Potwierdzeniem posiadania przez PTS ALBA interesu uprawniającego do wniesienia

odwołania jest orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej, które wskazuje na konieczność

odrzucania odwołań wykonawców pierwotnie wybranych z dalszych miejsc niż pierwsze

(oferty wykonawców z wcześniejszych miejsc pierwotnie był odrzucane) na czynność wyboru

oferty „wykonawcy przywróconego do postępowania" wskazujące na inne uchybienia niż w

pierwotnej decyzji o odrzucenia takiej oferty (postanowienie KIO z dnia 30 grudnia 2009 r.

sygn. akt KIO/UZP 1670/09, postanowienie KIO z dnia 26 lutego 2010r. sygn. akt KIO/UZP

191/10, postanowienie KIO z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt KIO/UZP 490/09,

postanowienie KIO z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt KIO/UZP 958/10).

Odwołujący PTS ALBA podnosił, iż Zamawiający pomimo, iż zasadnie dokonał wykluczenia

Konsorcjum Ekośrodowisko z udziału w postępowaniu i odrzucenia jego oferty, to oferta

Konsorcjum Ekośrodowisko posiada także inne wady, które powinny być podstawą

wykluczenia z postępowania i odrzucenia jego oferty.

Odwołujący PTS ALBA wskazywał na następujące okoliczności.

1. Rażąco niska cena

Jak wynika z protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego Zamawiający

oszacował wartość zamówienia na kwotę 11.674.871,81 zł, co przy założeniu, iż

Zamawiający szacował wartość zamówienia na okres 4 lata daje kwotę 243.226,50 zł netto

miesięcznie. W związku z tym Zamawiający musiał przeznaczyć na finansowanie realizacji

zamawianej usługi na miesiąc kwotę 260.252,35 zł. Konsorcjum Ekośrodowisko zaoferowało

kwotę 145.778,49 zł brutto miesięcznie tj. cenę niższą od szacowanej wartości przedmiotu

zamówienia o ponad 43%. Cena zaoferowana przez Konsorcjum odbiega nie tylko od

wartości przedmiotu zamówienia, ale także od ceny zaoferowanej przez drugiego z

12

wykonawców o ponad 30%. Biorąc pod uwagę przepis art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, a także

orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej Zamawiający pismem z dnia 14 września 2010r.

(znak: NZ/405/2010) wezwał Konsorcjum Ekośrodowisko „w celu ustalenia czy oferta

zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, do złożenia wyjaśnienia

dotyczącego „rażąco niskich cen jednorazowego wywozu pojemników - w oparciu o które

m.in. ustalono wartość usługi wywozu nieczystości stałych (śmieci bytowych) z posesji

będących w zarządzie Z.K. „PGM" w Chorzowie (...) W wyjaśnieniach należy wskazać

elementy związane z wykonaniem przedmiotu zamówienia, które uwzględniono w kalkulacji

przy szacowaniu ceny wywozu nieczystości stałych (śmieci bytowych)". Konsorcjum

Ekośrodowisko w odpowiedzi na wezwanie przedstawiło zestawienie elementów oferty

mających wpływ na wysokość ceny wraz z wyjaśnieniami udziału procentowego

poszczególnego elementu w cenie oferty. Nie wskazało jednak żadnych obiektywnych

czynników, które umożliwiły mu zaoferowanie tak niskiej ceny. Odwołującego PTS ALBA

podnosił, że pomimo nieobalenia domniemania rażąco niskiej ceny i jednokrotnego

charakteru wezwania w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp Zamawiający pismem z dnia 20

września 2010 roku ponownie wezwał Konsorcjum Ekośrodowisko do złożenia wyjaśnienia

rażąco niskiej ceny. Konsorcjum Ekośrodowisko w dniu 22 września 2010 roku

odpowiedziało, przedstawiając kalkulację wskazującą na koszty, które ponosi każdy podmiot

świadczący usługi będące przedmiotem zamówienia. Konsorcjum Ekośrodowisko nie

wskazało okoliczności, które by umożliwiły zaoferowanie tak niskiej ceny.

Odwołujący PTS ALBA podkreślał, że zgodnie z treścią art. 90 ust. 1 ustawy Pzp w celu

ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia,

Zamawiający zwraca się w formie pisemnej do wykonawcy o udzielenie w określonym

terminie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.

Następnie Zamawiający dokonuje oceny złożonych wyjaśnień w sposób określony w art. 90

ust. 2 ustawy Pzp tj. biorąc pod uwagę obiektywne czynniki, w szczególności oszczędność

metody wykonania zamówienia, wybrane rozwiązania techniczne, wyjątkowo sprzyjające

warunki wykonywania zamówienia dostępne dla wykonawcy, oryginalność projektu

wykonawcy oraz wpływ pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów.

Wreszcie w świetle art. 90 ust. 3 ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który

nie złożył wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami

potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Z

przepisu art. 90 ust. 3 ustawy Pzp wynika, iż to na wykonawcy spoczywa ciężar

udowodniania iż cena zaoferowana w jego ofercie nie jest ceną rażąco niską. Odwołujący

PTS ALBA wskazywał, że potwierdza to m.in. wyrok KIO z dnia 3 lipca 2009r. sygn. akt

KIO/UZP 769/09 „Skład orzekający Izby podziela stanowisko wyrażone w przywołanym

przez odwołującego w treści odwołania wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie, zgodnie

13

z którym (..) w przypadku wszczęcia procedury ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską

cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, to na wykonawcy spoczywa ciężar złożenia

wyczerpujących wyjaśnień, które pozwoliłyby zamawiającemu na ocenę, czy przedmiotowa

cena jest rażąco niska". To rolą wykonawcy jest wykazać w drodze wyjaśnień jakie to

okoliczności wpłynęły na to że cena nie jest rażąco niska. Bowiem przepisy art. 90 ust. 1, 2 i

3 ustawy Pzp stwarzają domniemanie, że cena oferty wykonawcy wezwanego do złożenia

wyjaśnień jest rażąco niska. Skoro Konsorcjum Ekośrodowisko zgodziło się na takie

domniemanie (nie kwestionując wezwania do wyjaśnień), to jego zadaniem było

udowodnienie, że cena nie jest rażąco niska. Zadaniem Zamawiającego jest natomiast

ocena złożonych wyjaśnień i w przypadku stwierdzenia, że wyjaśnienia są niewystarczające

tzn. nie obalają domniemania rażąco niskiej ceny, zobowiązany jest do odrzucenia takiej

oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 ustawy Pzp. Według odwołującego PTS

ALBA Konsorcjum Ekośrodowisko, wbrew ciążącym na nim ciężarze dowodu, nie wykazało,

iż jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień w

trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, musi wskazać konkretne i obiektywne okoliczności, które

pozwoliły mu zaoferować tak niską ceną w porównaniu z innymi wykonawcami świadczącymi

takie same usługi na tym samym rynku. Oznacza to, że nie może opierać swych wyjaśnień o

kalkulację kosztów, które w żaden sposób nie zostały doprecyzowane, bo te okoliczności w

żaden sposób nie rozróżniają go od innych wykonawców. Wyjaśnienia Konsorcjum są

gołosłowne i nie opierają się na żadnych konkretnych i obiektywnych elementach, które

pozwoliły Konsorcjum Ekośrodowisko na zaoferowanie tak niskiej ceny. Należy zatem

stwierdzić, iż Konsorcjum Ekośrodowisko nie wskazało żadnych obiektywnych czynników,

które obaliłby domniemanie rażąco niskiej ceny. Standardowe wyjaśnienia dotyczące

obiektywnych czynników mających wpływ na wysokość ceny, które wskazywało Konsorcjum

Ekośrodowisko, nie odnoszą się do elementów oferty stanowiących o wyjątkowo

sprzyjających okolicznościach przy kalkulowaniu ceny tejże oferty. Są to bowiem czynniki

uwzględniane powszechnie przez wykonawców przy kalkulacji ofert w przetargach.

Odwołujący PTS ALBA odwoływał się w tej mierze do wyroku Krajowej Izby Odwoławczej,

która w wyroku z dnia 14 stycznia 2010r. (sygn. akt: KIO/UZP 1831/09) stwierdziła „(...)

Mimo, iż Zamawiający wzywając Odwołującego do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco

niskiej ceny w sposób jednoznaczny wskazał nie tylko pozycje, które wzbudziły jego

wątpliwości, podając iż chodzi o ceny materiałów, które mają być użyte do realizacji

zamówienia, jak również ceny pracy sprzętu, Odwołujący do tych kwestii się nie odniósł,

podejmując polemikę w zakresie zasadności odnoszenia rażąco niskiej ceny do cen

jednostkowych. Odwołujący nie kwestionował czynności wezwania go do złożenia wyjaśnień

na okoliczność rażąco niskiej ceny nie wnosząc na tą czynność środka odwoławczego

(protestu). Same wyjaśnienia, a tym bardziej zawierające tak niekonkretne i ogólnikowe

14

stwierdzenia, jakich niewątpliwie Odwołujący użył w niniejszym stanie faktycznym, można

uznać za niezłożone (stanowisko takie zawarł SO w Częstochowie w wyroku z dnia 12

sierpnia 2005 r., sygn. akt VI Ca 464/05), gdyż to na wykonawcy spoczywa obowiązek

złożenia wyczerpujących wyjaśnień, które pozwoliłyby Zamawiającemu na ocenę, czy

przedmiotowa cena nie jest ceną rażąco niską. A ponieważ składa je podmiot

zainteresowany w sprawie to same i do lego ogólnikowe wyjaśnienia nie mogą być

obiektywne". Wskazywał, że Krajowa Izba Odwoławcza rozpatrując analogiczny stan

faktyczny w wyroku z dnia 12 sierpnia 2010r. sygn. akt 1605/10 orzekło: „należy wskazać, iż

przesłanką odrzucenia oferty wynikającą z procedury ustalania, czy cena oferty zawiera

rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, unormowaną w art. 90 ust. 3

ustawy, jest brak wyjaśnień dotyczących elementów ceny mających wpływ na wysokość

ceny lub ocena wyjaśnień, z której wynika, że oferta zawiera rażąco niską cenę. (...) Izba nie

kwestionuje uprawnienia wykonawcy wezwanego do złożenia wyjaśnień dotyczących

wysokości ceny co do wyboru przez niego przyjętej metody kalkulacji i uzasadnienia

szczególnych okoliczności wpływających na wysokość ceny. Należy jednak zauważyć, że

celem wyjaśnień jest obalenie domniemania wynikającego z przepisu art. 90 ust. 1 tj.

wykazanie, że przedstawiona cena nie jest rażąco niska. W tym zakresie na wykonawcy

spoczywa ciężar dowodu. W ocenie Izby w przedstawionych wyjaśnieniach wykonawca nie

udowodnił wyjątkowo sprzyjających i dostępnych mu warunków wykonania zamówienia. (...)

W konsekwencji Izba stwierdza, że Zamawiający miał podstawy odrzucić ofertę

odwołującego z uwagi na domniemanie złożenia oferty z rażąco niską ceną wobec braku

wyjaśnień mających potwierdzić, że złożona oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny”.

Odwołujący PTS ALBA podnosił, że skoro przepis art. 90 ustawy Pzp stwarza domniemanie

że cena jest rażąco niska, a wykonawca ma to domniemanie obalić poprzez wyjaśnienia, to

Zamawiający musi mieć możliwość dokonania weryfikacji tych wyjaśnień. Jedyną

możliwością weryfikacji przez Zamawiającego wyjaśnień jest zadanie konkretnych pytań

dotyczących określonych elementów. Tym samym Zamawiający był uprawniony do

zadawania wykonawcy konkretnych pytań w związku z ceną zaoferowaną w ofercie. W

doktrynie i orzecznictwie od dawna utrwalony jest pogląd, iż pytanie do wykonawcy powinno

zawsze wskazywać elementy oferty, co do których zamawiający oczekuje wyjaśnień,

albowiem to Zamawiający powinien określić, które z elementów oferty budzą jego

wątpliwości co do ich rzetelności i w związku z tym żądać wyjaśnień. Zespół Arbitrów w

uzasadnieniu wyroku z dnia 25.07.2006 r. (UZP/ZO/0-2116/06) stwierdził, iż: „Zamawiający

naruszył zasadę uczciwej konkurencji wynikającą z art. 7 ustawy - Prawo zamówień

publicznych, ponieważ przyjmując wyjaśnienia, które nie odpowiadały jego żądaniom i nie

zawierały odpowiedzi na jego pytanie, naruszył obowiązek wynikający z art. 90 ust. 3 ustawy

15

- Prawo zamówień publicznych". Z kolei Zespół Arbitrów w uzasadnieniu wyroku z dnia 21

stycznia 2005 r. (UZP/ZO/0-48/05) stwierdził, iż zamawiający nie miał podstawy do uznania,

że wybrany wykonawca złożył wymagane wyjaśnienia oraz że treść częściowych wyjaśnień

pozwała na uznanie, iż zaproponowana cena nie jest rażąco niska, skoro w piśmie od

wybranego wykonawcy nie odniesiono się do żądania zamawiającego odnośnie do

wyjaśnienia poszczególnych cen jednostkowych. Wynika stąd, iż to zamawiający poprzez

postawienie pytań w wezwaniu do wyjaśnień wskazuje co musi się znaleźć w wyjaśnieniach,

aby pozwoliło obalić domniemanie rażąco niskiej ceny. Zamawiający wskazuje tym samym

na te elementy złożonej oferty, co do których w szczególności oczekuje wyjaśnień w

kontekście podejrzenia rażąco niskiej ceny. Ustalenie poziomu szczegółowości zadawanych

pytań jest uprawnieniem Zamawiającego. Dlatego też w interesie wykonawcy jest udzielenie

wyczerpujących odpowiedzi na pytania postawione przez Zamawiającego, w celu wykazania

braku rażąco niskiej ceny. Dodatkowo wykonawca może użyć innych argumentów, nie

podnoszonych przez Zamawiającego, w celu wykazania, że cena złożonej przez niego oferty

nie jest ceną rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia. W wyroku sygn. akt

KIO/UZP 847/10, sygn. akt KIO/UZP 882/10 z dnia 28 maja 2010r, Izba stwierdziła: (...) to

wykonawca, który składa ofertę zobowiązany jest do wykazania, że oferta nie zawiera

rażąco niskiej ceny. Przepis art. 90 ustawy Prawo zamówień publicznych przewiduje bowiem

co do zasady domniemanie, że oferty złożone przez wykonawców zawierają ceny za

wykonanie zamówienia skalkulowane w sposób rynkowy, uwzględniające wszystkie koszty

wykonania zamówienia oraz pewien zysk, przy czym to domniemanie może zostać obalone

przez uzasadnioną mającą oparcie w obiektywnych przyczynach wątpliwość zamawiającego,

wyrażoną w wystąpieniu skierowanym do wykonawcy o wyjaśnienie kalkulacji ceny na

podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych. Wraz ze złożeniem tego

żądania przez zamawiającego, w świetle brzmienia art. 90 ust 1 ustawy Prawo zamówień

publicznych, ciężar wykazania faktu, ze cena nie jest rażąco niska spoczywa na wykonawcy

składającym ofertę. Podkreślenia dalej wymaga, że przedstawione przez wykonawcę

składającego ofertę wyjaśnienia podlegają ocenie zamawiającego i jako takie winny być

poddane analizie zmierzającej do przesądzenia czy cena jest poprawnie skalkulowana z

tego względu dla zakwalifikowania oferty do dalszego postępowania nie jest wystarczające

złożenie jakichkolwiek wyjaśnień, lecz wyjaśnień odpowiednio umotywowanych,

przekonujących, że zaproponowana oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny (tak też: wyrok

Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2007r. sygn. akt V Ca 2214/06).

Powyższe pociąga za sobą wymóg, aby owe wyjaśnienia, o których mowa w art. 90 ust. 1 i 2

ustawy Prawo zamówień publicznych były wyczerpujące, miały charakter skonkretyzowany

do sytuacji wykonawcy, a przede wszystkim odnosiły się do tych elementów kalkulacyjnych,

które miały wpływ na wielkość zawartej ofercie ceny. Przepis art. 90 ust. 1 ustawy Prawo

16

zamówień publicznych wyraźnie nawiązuje do elementów oferty mających wpływ na

wysokość ceny. Wyjaśnienia te zatem winny wskazywać i omawiać przynajmniej

podstawowe elementy cenotwórcze, takie jak przykładowo koszt osób wykonujących

czynności składające się na zamówienie, organizację biura, koszty biurowo -administracyjne,

zaangażowanie odpowiedniego sprzętu, czy wreszcie marżę wykonawcy".

Próbę kwestionowania sposobu zadania pytania na obecnym etapie postępowania należało

będzie uznać za spóźnione. Tak wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 5 listopada 2009r.

sygn. akt KIO/UZP 1443/09. „Odwołujący się nie wniósł protestu wobec dokonanego

wezwania, a zastosował się do zawartego w nim żądania. Obecnie kwestionowanie

dopuszczalności żądania szczegółowej kalkulacji cery oferty z uwagi na ryczałtowy charakter

wynagrodzenia, stanowi zarzut skierowany przeciwko treści wezwania w trybie art. 90 ust. 1

Pzp. Zarzut ten mógł być skutecznie podniesiony w terminie 7 dni od otrzymania przez

odwołującego się wezwania. Zgłaszanie go w proteście wobec czynności odrzucenia oferty

jest dokonane z uchybieniem ustawowego terminu i uznać je należy za spóźnione”. W

wyroku z dnia 13 stycznia 2009r. sygn. akt KIO/UZP 1511/08: Izba stwierdziła, iż „w

przypadku, gdy zamawiający poweźmie wątpliwość co możliwości wykonania zamówienia za

wskazaną przez wykonawcę cenę, to wówczas badanie tej ceny, na etapie żądania

wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, winno odbywać się na poziomie elementów

oferty, tj. jak w przedmiotowym postępowaniu na poziomie cen jednostkowych."

W ocenie Odwołującego PTS ALBA przytoczona w odwołaniu argumentacja i orzecznictwo

Krajowej Izby Odwoławczej wyżej przedstawione potwierdza, iż Konsorcjum Ekośrodowsiko

nie obaliło domniemania, że cena jest rażąco niska, a tym samym Zamawiający powinien

także odrzucić ofertę Konsorcjum na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 ustawy

Pzp.

2. Nieposiadanie uprawnień do wykonywania określonej działalności, pomimo, że

przepisy prawa nakładają obowiązek ich posiadania oraz składanie nieprawdziwych

informacji mających wpływ na wynik prowadzonego postępowania

Odwołujący PTS ALBA podnosił, że zgodnie z pkt III.1 SIWZ Zamawiający wymagał, aby

wykonawca poddawał odpady o kodzie 20 03 01 sortowaniu w ilości co najmniej 50% z

ogólnej ilości tych odpadów wywiezionych z posesji Zamawiającego. Konsorcjum

Ekośrodowisko w ofercie, że podda odzyskowi 50% ogólnej ilości odpadów i nie załączyło do

oferty zezwolenia na odzysk, a jednocześnie oświadczyło, że przy realizacji zamówienia nie

będzie korzystało z podwykonawców. Innymi słowy z treści oferty Konsorcjum

Ekośrodowisko wynika, że będzie poddawało odpady odzyskowi samodzielnie.

17

Z kolei zgodnie pkt IX pkt 1 lit. a SIWZ Zamawiający wymagał, aby Wykonawca posiadał:

1. zezwolenie na odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu

miasta Chorzów wydane przez Prezydenta Miasta Chorzowa wymagane na podstawie

art. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,

2. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów -

obejmujące co najmniej teren miasta Chorzowa i tereny obejmujące trasy

przewozu odpadów do miejsc ich odzysku lub unieszkodliwiania - w trybie

art. 28 ustawy o odpadach;

3. zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odzysku (polegającym na

sortowaniu) o kodzie 20 03 01, wymagane na podstawie ustawy o odpadach. Akapit

niżej został zmieszczony dodatkowy wymóg dla wykonawców, którzy nie będą

poddawać odzyskowi całej ilość odpadów (100%). Wykonawcy tacy mieli dołączyć do

oferty (oprócz zezwolenia na odzysk) także oświadczenie o posiadaniu składowiska

odpadów lub stosowne umowy ze składowiskiem odpadów lub oświadczenie, że

Wykonawca będzie posiadał umowę o przyjęcie odpadów na legalnym wysypisku

śmieci, przy czym Zamawiający nie określił że ten dokument jest wystarczający na

potwierdzenie spełniania warunku udziału w postępowaniu. Zdaniem Odwołującego

PTS ALBA ten dokument był żądany dodatkowo, niejako obok zezwolenia na odzysk.

Trudno by sobie wyobrazić sytuację, w której wykonawca, który z punktu widzenia

ochrony środowiska i ustawy o odpadach przewiduje „gorszy" system utylizacji

odpadów musiał mniej niż ten, który by w 100% poddawał odzyskowi. Wskazuje na to

nie tylko treść warunku, ale także graficzny układ wymogu.

Jakkolwiek podstawą wykluczenia Konsorcjum Ekośrodowisko z postępowania i odrzucenia

jego oferty było nieposiadanie zezwolenia na odzysk i odbiór, to Odwołujący PTS ALBA

wskazywał na następujące okoliczności. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o utrzymaniu

czystości i porządku w gminach (na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w

zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i opróżniania

zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, wymagane jest uzyskanie

zezwolenia. Ustęp 3a tego przepisu stanowi natomiast, że rada gminy określi, w drodze

uchwały, wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie

zezwolenia, uwzględniając opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań,

a w przypadku zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli

nieruchomości - również wynikające z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami miejsca

odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych, do których odpady mają być

przekazywane. Art. 9 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach określa natomiast

elementy składowe zezwolenia. Zgodnie z tym przepisem zezwolenie powinno określać

18

rodzaje odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości, sposób

postępowania z poszczególnymi rodzajami odpadów komunalnych oraz miejsca odzysku lub

unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Innymi słowy jeżeli zezwolenie nie wymienia

odpadu o określonym kodzie to przedsiębiorca nie może w tym zakresie prowadzić

działalności gospodarczej, analogicznie jeżeli zezwolenie określa sposób postępowania z

odpadami danego rodzaju to przedsiębiorca nie może postępować z nimi w inny sposób.

Ponadto zgodnie z §10 ust. 2 lit. a uchwały Nr XLVIIl/996/06 Rady Miasta Chorzów z dnia 31

sierpnia 2006 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta

Chorzów odpady należy przekazywać do sortowni odpadów komunalnych, zapewniających

poziomy odzysku wybranych frakcji strumienia odpadów komunalnych. Natomiast zgodnie z

§1 ust. 4 uchwały Nr XLIII/830/09 Rady Miasta Chorzów z dnia 26 listopada 2009r. w

sprawie określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o

uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów

komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz opróżniania zbiorników bezodpływowych i

transportu nieczystości ciekłych „Miejsca odzysku lub unieszkodliwiania odpadów

komunalnych winny być zgodne z Planem Gospodarki Odpadami dla Województwa

Śląskiego oraz odpowiadać zapisom zawartym w art. 9 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27.04.2001 r.

o odpadach (tekst jednolity z 2007 r. Dz. U. Nr 39, poz. 261 zpóźn. zm.), zgodnie z uchwalą

nr XLVIH/996/06 Rady Miasta Chorzów z dnia 31.08.2006r. w sprawie regulaminu

utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Chorzów odpady komunalne o kodzie 20

03 01 powinny trafiać do sortowni.” Konsorcjum Ekośrodowisko załączyło do oferty decyzję z

dnia 22 sierpnia 2007r. nr UK 70622/10/2007 zezwalającą na prowadzenie działalności

polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie

miasta Chorzowa. Do powyższej decyzji Konsorcjum dołączyło umowę z MOSiR na

składowanie odpadów o kodzie 20 03 01. Dołączona do oferty Konsorcjum Ekośrodowisko

decyzja nie była na dzień składania ofert aktualna. Odwołujący PTS ALBA w trybie ustawy o

dostępie do informacji publicznej uzyskał od Prezydenta Miasta Chorzowa decyzję z dnia 10

marca 2009r. nr 2/2009 zmieniającą decyzję załączoną do oferty Konsorcjum (ww. decyzja w

załączeniu do odwołania). Decyzja z dnia 10 marca 2009r. zmieniła dopuszczalny sposób

unieszkodliwiania odpadów o kodzie 20 03 01, w ten sposób, że możliwość

unieszkodliwiania odpadów na składowisku MOSiR zostało zastąpiona odzyskiem na

sortowni ALBA ekoserwis Radzionków. Odwołujący PTS ALBA wskazywała zatem, iż wbrew

temu co próbuje wywieźć ze swojej oferty Konsorcjum Ekośrodowisko (poprzez przedłożenie

umowy z MOSiR), decyzja na odbiór nie zezwala mu na składowanie odpadów na

powyższym składowisku. Z decyzji zezwalającej na odbiór odpadów wynika, że jedyną

prawnie dopuszczalną formą unieszkodliwiania odpadów o kodzie 20 03 01 przekazanych

przez Ekośrodowisko sp. z o.o. (lider) jest poddawanie go odzyskowi w 100%. Konsorcjum

19

Ekośrodowisko tym samym nie wykazało, że spełnia warunki udziału w postępowaniu w

postaci posiadania niezbędnych uprawnień do wykonywania określonej działalności,

ponieważ, jak wynika z powyższego, Konsorcjum Ekośrodowisko nie będzie mogło

świadczyć usługi zgodnie z przepisami prawa w sposób wskazany w swojej ofercie. Nie

posiada bowiem decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie odbioru

odpadów 20 03 01 i składowaniu ich na składowiskach.

Konsorcjum Ekośrodowisko oświadczyło, że posiada niezbędne uprawnienia do

wykonywania działalności związanej z realizacją zamówienia, a z oferty i dokumentów

dołączonych do odwołania wynika, że Konsorcjum Ekośrodowisko nie posiada takowych

uprawnień. Tym samym wykonawca podał nieprawdziwe informacje mające wpływ na wynik

postępowania. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp w przypadku, gdy wykonawca złoży

nieprawdziwe informacje mające wpływ lub mogące mieć wpływ na wynik postępowania

podlega wykluczeniu z postępowania.

3. Brak aktualnych i ważnych informacji o niekaralności wszystkich osób wchodzących w

skład organów zarządzających

Odwołujący PTS ALBA podnosił, iż na potwierdzenie niekaralności członków organów

zarządzających członków Konsorcjum Ekośrodowisko, w szczególności: Pablo B. B., Rui

Manuel F. S. L. oraz Ricardo J. T. R. M. de P. (stosownie do wymogów § 4 ust. 1 pkt 2

rozporządzenia z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może

żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane

(Dz.U. Nr 226, poz. 1817) (dalej „rozporządzenie w sprawie dokumentów”) w związku z § 2

ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie dokumentów) Konsorcjum Ekośrodowisko

przedstawiło zaświadczenia z rejestru skazanych wydane przez Generalną Dyrekcję ds.

Administracji Wymiaru Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości Republiki Portugalii

(Direccao-General de Administracjo da Justicia, Ministerio da Justica). W treści dokumentu

wskazano, że zaświadczenie o niekaralności jest ważne trzy miesiące, licząc od daty jego

wydania. W przypadku pierwszych dwóch osób zaświadczenia te zostały wydane w dniu 5

maja 2010r., zaś w przypadku Pana Ricardo Jorge Teixeira Rego Martins de Pinho w dniu

12 kwietnia 2010r. a więc zgodnie z treścią powyższych dokumentów termin ich ważności

upłynął odpowiednio w dniu 5 sierpnia 2010r. i 12 lipca 2010r. Termin składania ofert w

przedmiotowym postępowaniu upłynął w dniu 2 września 2010r. W związku z powyższym, w

dniu składania ofert dokument potwierdzający niekaralność członka zarządu spółki był

nieważny i nieaktualny. Tym samym nie stanowił dokumentu wykazującego brak podstaw do

wykluczenia Konsorcjum Ekośrodowisko z postępowania. Zgodnie z orzecznictwem

Krajowej Izby Odwoławczej ważność jak i treść dokumentu określa się według regulacji

20

prawnych obowiązujących w kraju, którego organ wydał dany dokument. Decydująca jest

bowiem regulacja prawna kraju, w którym dany członek organu zarządzającego ma miejsce

zamieszkania. Na potwierdzenie swojego stanowiska Odwołujący powołał orzecznictwo

Krajowej Izby Odwoławczej (wyrok z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt KIO/UZP 330/09,

wyroku z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt KIO/UZP 735/10, wyrok Zespołu Arbitrów z dnia 14

września 2005r., sygn. akt UZP/ZO/0-2520/05, wyrok KIO z dnia 22.12.2009 r. sygn. akt

KIO/UZP 1791/09). Odwołujący PTS ALBA podnosił, iż z powyższego wynika, że w

przypadku, gdy w kraju, w którym dana osoba zamieszkuje został wydał dany dokument i

dokument ten jest ważny przez okres trzech miesięcy, to podmioty polskie muszą

respektować ograniczony czas ważności takiego dokumentu. W związku z tym należy

uznać, że wskazany dokument w momencie upływu terminu składania ofert w

przedmiotowym postępowaniu był nieważny i nie mógł potwierdzać, że wobec wykonawcy

nie zachodzą podstawy do wykluczenia z postępowania.

4. Niepotwierdzenie spełnienia warunku w zakresie doświadczenia

Zgodnie pkt IX pkt 1 lit. b SIWZ Zamawiający wymagał, aby wykonawca wykazał się „w ciągu

3 ostatnich lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia

działalności jest krótszy, to w tym terminie, wykonaniem lub wykonywaniem min. 2 usług

zgodnych z przedmiotem zamówienia - każda o wartości nie mniejszej niż 2.200.000,00 zł

rocznie oraz o czasie świadczenia nie krótszym niż 24 miesiące". W wyjaśnieniach SIWZ z

dnia 16 sierpnia 2010r. potwierdził, iż wykonawca musi wykazać się realizacją minimum 2

usług, gdzie każda będzie trwała nie krócej niż 24 miesiące i każda z nich będzie o wartości

nie mniejszej niż 2.200.000 złotych rocznie, w co najmniej 2 latach. Na potwierdzenie

spełniania tego warunku Konsorcjum Ekośrodowisko przedstawiło wykaz usług wskazując w

nim trzy usługi, jednakże wykaz ten nie potwierdza spełniania warunku udziału w

postępowaniu. Nie potwierdza też warunku uzupełniony przez Konsorcjum Ekośrodowisko

na wezwanie Zamawiającego wykaz usług. Wykaz usług przedstawiony przez Konsorcjum

nie potwierdza bowiem, że wartość realizowanych usług polegających na wywozie

nieczystości stałych i odpadów gabarytowych (bo tylko takie będą zgodne z przedmiotem

zamówienia) wynosiła co najmniej 2.200.000 złotych rocznie w każdym w co najmniej 2 lat

świadczenia usługi. Pierwsze dwie usługi wskazane w wykazie dotyczą dużego zakresu

usług, w skład których co prawda wchodzi wywóz nieczystości jednakże nie wiadomo jaka

była wartość usług polegających na wywozie nieczystości w ramach wskazanej umowy a

także nie wiadomo jaka była wartość tych usług w poszczególnych latach świadczenia

usługi. Biorąc pod uwagę brzmienie warunku udziału w postępowaniu określonego przez

Zamawiającego nie można się posługiwać średniorocznymi wartościami usług, bowiem sam

fakt że średnioroczna wartość zamówienia przekroczyła kwoty określone przez

21

Zamawiającego nie oznacza, że spełniony został warunek realizacji usług o wartość

2.200.000 złotych w każdym roku. Mogło się bowiem zdarzyć tak, że jednego roku

wykonawca wykonał więcej usług a w drugim mniej i sam fakt przekroczenia progu przez

średnią tych kwot nie będzie oznaczał, że wartość usług w drugim roku ten próg

przekroczyła. Analogicznie także trzecia usługa wskazana przez Konsorcjum

Ekośrodowisko nie może być uwzględniona z podobnych względów jak powyższe.

Konsorcjum Ekośrodowisko nie wykazało, że spełnia warunki udziału w postępowaniu i jako

takie powinno zostać wykluczone z postępowania.

5. Brak dokumentu potwierdzającego, że wobec członka Konsorcjum Ekośrodowisko nie

toczy się żadne postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe

Konsorcjum Ekośrodowisko nie złożyło dokumentu potwierdzającego, że wobec jednego z

partnerów Konsorcjum (spółki SUMA SERVICOS URBANOS E MEIO AMBIENTE S.A. z

siedzibą w Portugalii) nie otwarto likwidacji ani nie ogłoszono upadłości. Obowiązek złożenia

takiego dokumentu przez wykonawcę mającego siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej statuuje §4 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie dokumentów. Złożony przez

wskazanego wykonawcę wypis z Archiwum Rejestru Handlowego (zaświadczenie Kancelarii

Rejestru Handlowego w Porto) (Conservatoria do Registo Comercial) nie zawiera informacji

potwierdzających, że wobec wykonawcy nie otwarto likwidacji ani nie ogłoszono upadłości.

Dokumentem potwierdzającym, iż wystawiający je Sąd nie prowadzi żadnego postępowania

upadłościowego ani likwidacyjnego wobec wykonawcy z siedzibą w Portugalii jest

zaświadczenie (ang. Certificate) Sekcji Centralnej Sądu Gospodarczego (ang. Trade Court,

Central Section). SUMA SERVICOS URBANOS E MEIO AMBIENTE S.A. nie złożył

wskazanego dokumentu potwierdzającego, że wobec spółki nie otwarto likwidacji ani nie

ogłoszono upadłości. Tym samym nie wykazał braku podstaw do wykluczenia go z

postępowania. Konsorcjum Ekośrodowisko nie złożyło także dokumentu zastępującego w/w

zaświadczenie o nie prowadzeniu wobec niego postępowania likwidacyjnego i

upadłościowego na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie dokumentów. Jednakże,

podkreślić należy, że nawet w przypadku, gdyby wykonawca złożył dokument zawierający

oświadczenie złożone przed notariuszem, właściwym organem sądowym, administracyjnym

albo organem samorządu zawodowego lub gospodarczego, to taki dokument także mógłby

być traktowany jako potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia wykonawcy z

postępowania. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie dokumentów jedynie:

Jeżeli w miejscu zamieszkania osoby lub kraju, w którym wykonawca ma siedzibą też lub

miejsce zamieszkania nie wydaje się dokumentów, o których mowa w ust. 1, zastępuje je się

dokumentem zawierającym oświadczenie złożone przed notariuszem, właściwym organem

sądowym, administracyjnym albo organem samorządu zawodowego lub gospodarczego

22

odpowiednio miejsca zamieszkania osoby lub kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub

miejsce zamieszkania. Na potwierdzenie powyższego odwołujący PTS ALBA przywołał

orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej (wyrok z dnia lipca 2010 r. sygn. akt KIO

1214/2010, wyrok z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt KIO/UZP 330/09, wyrok z dnia 22

grudnia 2009 r., sygn. akt KIO 1791/09)).

5. Brak dokumentu potwierdzającego niezaleganie ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne

Wykonawca nie przedłożył dokumentu potwierdzającego, że nie zalega w uiszczaniu

składek na ubezpieczenie zdrowotne. Złożone przez SUMA SERVICOS URBANOS E MEIO

AMBIENTE S.A. oświadczenie wydane przez Urząd Bezpieczeństwa Społecznego, Instytut

Bezpieczeństwa Społecznego potwierdza jedynie niezaleganie w uiszczaniu składek na

ubezpieczenie społeczne, nie wskazuje natomiast czy wykonawca nie zalega z uiszczaniem

składek na ubezpieczenie zdrowotne. Tym samym Konsorcjum Ekośrodowisko nie wykazało

braku podstaw do wykluczenia go z postępowania.

Odwołujący PTS ALBA wskazał na jednokrotność wezwania w trybie art. 26 ust. 3 i 4 ustawy

Pzp. Argumentował, że biorąc pod uwagę, iż Konsorcjum Ekośrodowisko było już wzywane

do uzupełnienia wykazu usług, a także zezwoleń na odzysk oraz odbiór to należy stwierdzić,

iż na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe ponowne żądanie tych dokumentów.

Odwołujący PTS ALBA powołał stanowisko Urzędu Zamówień Publicznych wyrażone w

publikacji „Omówienie zmian w przepisach ustawy Prawo zamówień publicznych", UZP

2007r., Jacek Sadowy, Wydział Opinii, Orzecznictwa i Spraw Sadowych, Departament

Prawny UZP, str. 138), zgodnie z którym: „śądanie uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26

ust. 3 Pzp może być czynnością jednokrotną i nie może być powtórzone. Zgodnie z

wyrokiem Sadu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2006 r., Sygn. akt V Ca 806/06:

„Przepis ten mógł by w fazie postępowania o zamówienia publiczne zastosowany tylko

jednorazowo i tylko w sytuacji zagrożonej unieważnieniem całego postępowania. Przemawia

za taka wykładnia literalne brzmienie przepisu art. 26 ust. 3 Pzp. Przepis ten w ocenie Sądu

Okręgowego ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywany. Wielokrotne skorzystanie

przez zamawiającego z możliwości przedłużania terminu do uzupełniania dokumentów,

których brak skutkować może wykluczeniem z przetargu [odrzuceniem oferty], mogło

doprowadzić do naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wszystkich

wykonawców, o której mowa w art. 7 Pzp" oraz orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej w

tym zakresie (wyrok z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt: KIO/UZP 207/08 KIO/UZP 210/08,

wyrok z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt: KIO/UZP 708/08, wyrok z dnia 27 marca 2009 r.

sygn. akt KIO/UZP 324/09, KIO/UZP 325/09, wyrok z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn. akt

23

KIO/UZP 27/09). Zdaniem Odwołującego PTS ALBA argumentacja wyżej przedstawiona

potwierdza zasadność i konieczność wniesienia odwołania.

W dniu 5 października 2010 roku Zamawiający wezwał do wzięcia udziału w postępowaniu

odwoławczym w trybie art. 185 ust. 1 ustawy Pzp, przekazując kopię odwołania. W

ustawowym terminie 3 dni nie wpłynęło zgłoszenie przystąpienia do postępowania

odwoławczego.

Krajowa Izba Odwoławcza, uwzględniając materiał dowodowy zawarty w aktach

sprawy, w tym dokumentacji postępowania, odwołaniach, przystąpieniu do

postępowania odwoławczego, jak również wyjaśnieniach i dokumentach złożonych na

rozprawie, zważyła, co następuje.

Izba rozpoznała łącznie oba odwołania w związku z treścią zarządzenia Prezesa Krajowej

Izby Odwoławczej z dnia 7 października 2010 r. wydanego w tym przedmiocie. Izba nie

znalazła podstaw do odrzucenia żadnego z rozpoznawanych odwołań w związku z tym, iż

nie została wypełniona żadna z przesłanek negatywnych, uniemożliwiających merytoryczne

rozpoznanie odwołania wynikających z art. 189 ust. 2 ustawy Pzp. W szczególności Izba na

posiedzeniu oddaliła wniosek o odrzucenie odwołania w sprawie o sygn. akt KIO/2140/10,

uznając, iż oznaczenie jako adresata odwołania Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, a

nie Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej stanowi jedynie mylne oznaczenie pisma, które nie

wstrzymuje nadania mu biegu zgodnie z art. 187 ust. 4 ustawy Pzp i nie stanowi podstawy

do odrzucenia odwołania.

Izba ustaliła, że zarówno Konsorcjum Ekośrodowisko, jak i PTS ALBA spełniają przesłanki do

wniesienia odwołania określone w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp.

Izba zaliczyła w poczet materiału dowodowego:

1. dokumentację postępowania,

2. odwołania,

3. zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego w sprawie sygn. akt

KIO/2140/10,

4. odpowiedź Zamawiającego na odwołanie z dnia 8 października 2010 r. w sprawie sygn.

akt KIO/2140/10,

24

5. uchwałę Nr XLVIIl/996/06 Rady Miasta Chorzów z dnia 31 sierpnia 2006 r. w sprawie

Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Chorzów,

6. uchwałę Nr XLIII/830/09 Rady Miasta Chorzów z dnia 26 listopada 2009r. w sprawie

określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie

zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych

od właścicieli nieruchomości oraz opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu

nieczystości ciekłych.

Sygn. akt KIO 2140/10

Odwołanie podlega oddaleniu.

Odwołujący Konsorcjum Ekośrodowisko zgodnie z treścią odwołania, zarzucał

Zamawiającemu naruszenie:

1. § III.1 SIWZ oraz § IX.1.a SIWZ poprzez błędną interpretację warunków udziału w

postępowaniu i wskazanych postanowień SIWZ, co skutkowało przyjęciem iż

odwołujący Konsorcjum Ekośrodowisko nie złożyło dokumentów potwierdzających

spełnianie warunku udziału w postępowaniu,

2. art. 7 ust. 1 ustawy Pzp poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób

niezapewniający zachowania zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania

wykonawców,

3. art. 24 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 24 ust. 4 ustawy Pzp poprzez błędne uznanie iż

Konsorcjum Ekośrodowisko sp. z o.o. nie wykazało spełniania warunków udziału w

postępowaniu, co skutkowało jego wykluczeniem z postępowania i uznaniem jego

oferty za odrzuconą,

4. art. 89 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp skutkujące nieuzasadnionym odrzuceniem jego oferty,

5. art. 91 ust. 1 ustawy Pzp poprzez dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej z

naruszeniem kryteriów oceny ofert określonych w SIWZ.

W związku z powyższymi zarzutami Izba stwierdza, iż zgodnie z art. 180 ust. 1 ustawy Pzp

odwołanie przysługuje wyłącznie od niezgodnej z przepisami ustawy (Pzp) czynności

zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zaniechania

czynności, do której zamawiający jest zobowiązany na podstawie ustawy (Pzp). Oznacza to

zatem, iż naruszenie postanowień SIWZ nie może stanowić samodzielnej podstawy do

wniesienia odwołania ani powoływanych zarzutów, lecz podlega interpretacji w kontekście

naruszenia odpowiednich postanowień ustawy Pzp.

25

Odnosząc się do powoływanego w treści odwołania naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 4 w zw. z

art. 24 ust. 4 ustawy Pzp Izba stwierdza, co następuje.

Izba nie podziela wskazanej przez Odwołującego Konsorcjum Ekośrodowisko w treści

odwołania interpretacji pkt III.1 SIWZ zawierającego opis przedmiotu zamówienia ani pkt IX.1

a tiret trzecie SIWZ ustalającego warunki udziału w postępowaniu w odniesieniu do

wymaganego zezwolenia na odzysk. Odwołujący na rozprawie podnosił, iż w jego opinii

przedmiotem zamówienia jest wywóz odpadów, a nie sposób ich zagospodarowania, którego

przykład stanowi poddanie ich odzyskowi. Ponadto wskazywał, iż regulacje obowiązujące w

zakresie odpadów nie posługują się pojęciem wywozu. Powyższa interpretacja pomija jednak

literalne brzmienie SIWZ, gdzie wyraźnie stwierdzono w pkt III. 1 akapit trzeci i czwarty, że

niesegregowane (zmieszane odpady komunalne – kod 20 03 01) - wykonawca jest

zobowiązany poddawać odzyskowi lub unieszkodliwianiu we własnym zakresie bądź

przekazywać je do odzysku lub unieszkodliwienia podwykonawcy, z zastrzeżeniem, że

zgodnie z zapisami uchwały nr XLVIII/996/06 Rady Miasta Chorzów z dnia 31 sierpnia 2006

r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Chorzów odpady

o kodzie 20 03 01 należy poddawać odzyskowi poprzez sortowanie odpadów. Zamawiający

wymagał, aby wykonawca poddawał odpady o kodzie 20 03 01 sortowaniu w ilości co

najmniej 50% z ogólnej ilości odpadów wywiezionych z posesji Zamawiającego. Powyższe

potwierdza także treść § 1 i 3 wzoru umowy. W § 1 pkt 1 wzoru umowy wskazano, że

wykonawca przyjmuje do realizacji „wywóz niesegregowanych (zmieszanych) odpadów

komunalnych wraz z odpadami niebezpiecznymi pochodzącymi ze strumienia odpadów

komunalnych (…) wraz z ich odzyskiem w ilości … %”. Z kolei w § 3 wzoru umowy w pkt 9

określono, że w zakresie wywozu odpadów bytowych do obowiązków wykonawcy należy

poddanie odpadów odzyskowi lub unieszkodliwieniu we własnym zakresie bądź

przekazywanie do odzysku lub unieszkodliwienia podwykonawcy. Nie można zatem zgodzić

się z twierdzeniem Odwołującego, iż odzysk nie był objęty przedmiotem zamówienia. W

związku z powyższym nie można również podzielić przedstawionego przez Odwołującego

stanowiska odnośnie kwestii podwykonawstwa. W opinii Odwołującego o podwykonawstwie

można by mówić jedynie wówczas, gdyby wykonawca (tu: Konsorcjum Ekośrodowisko)

zamierzał powierzyć podmiotowi trzeciemu wykonanie części przedmiotu zamówienia, tj.

wywóz. O podwykonawstwie decydują bowiem przepisy prawa a nie błędne postanowienia

SIWZ. Izba stwierdza, iż z treści SIWZ jednoznacznie wynikało, iż dla Zamawiającego

powierzenie odzysku innemu podmiotowi jest tożsame z podwykonawstwem – wyraził to

expressis verbis w treści pkt III.1 SIWZ. Ponadto, jak zostało wskazane powyżej, odzysk był

objęty przedmiotem zamówienia, ponieważ, analizując zakres zamówienia ujęty w opisie

przedmiotu zamówienia, należy odnieść się do całej treści pkt III.1, a nie tylko jego

26

początkowych wersów oraz nazwy zadania określonej przez Zamawiającego. Niezależnie od

oceny sposobu sformułowania postanowień SIWZ w tym zakresie (Odwołujący zarzucał, iż w

odniesieniu do przekazywania odpadów nie poddawanych odzyskowi na składowisko śmieci

składowiska nie były uznawane za podwykonawcę), należy uznać, iż postanowienia SIWZ

były jednoznaczne i nie pozostawiały wątpliwości, iż powierzenie odzysku innemu

podmiotowi jest dla Zamawiającego tożsame z podwykonawstwem. Zgodnie z pkt VII SIWZ

Zamawiający dopuścił udział podwykonawców i żądał dołączenia do oferty stosownego

oświadczenia wraz z opisem części zamówienia powierzanej podwykonawcom. Odwołujący

takiego oświadczenia do oferty nie dołączył, co było równoznaczne ze złożeniem

oświadczenia o samodzielnym wykonaniu zamówienia. Zadeklarował także w ofercie, iż 50%

odpadów poddawał będzie odzyskowi oraz załączył umowę z MOSiR, iż odpady nie poddane

odzyskowi przekazywał będzie na składowisko. Powyższe oznacza, iż aby wykonać umowę

w zadeklarowany sposób Odwołujący winien dysponować zezwoleniem na odzysk, którego

to zezwolenia nie posiadał.

Ponadto w ocenie Izby można w ramach przedmiotowego postępowania ustanowić różnicę

pomiędzy statusem podmiotu prowadzącego składowisko, na które wywożone są odpady nie

poddane odzyskowi a podmiotu trzeciego prowadzącego odzysk na zlecenie wykonawcy w

sytuacji, gdy wykonawca nie będzie go prowadzić samodzielnie. Przedmiotem zamówienia

objęte jest bowiem prowadzenie przez wykonawcę odzysku na określonym minimalnym

poziomie, zaś konieczność przekazania odpadów na składowisko stanowi konsekwencję

przyjętego sposobu wykonania zamówienia (tj. tego, że wykonawca decyduje, iż odzyskowi

poddawać będzie mniej niż 100% odpadów). Prowadzenie składowiska nie jest objęte

przedmiotem zamówienia – wykonawca ma jedynie dysponować możliwością wywozu nie

poddanych w 100% odzyskowi odpadów komunalnych na odpowiednie składowisko.

Argumentacja o podobieństwie sytuacji prawnej podmiotu realizującego na rzecz wykonawcy

odzysk i składowiska, na które miałyby być wywożone nie poddane odzyskowi odpady jest

tym samym chybiona.

Izba nie podziela także przedstawionej przez Odwołującego interpretacji pkt IX pkt 1 a tiret

trzecie SIWZ. Wedle opinii Odwołującego z powołanego postanowienia SIWZ wynika, iż

wymóg posiadania zezwolenia na odzysk był określony warunkowo - obowiązek jego

realizacji był uzależniony od postanowień ustawy o odpadach. Taki wniosek można byłoby

wysnuć wówczas, gdyby w SIWZ posłużono się np. sformułowaniem „o ile”. W ocenie Izby w

odpowiednim postanowieniu SIWZ znalazła się po prostu konstatacja, iż takie zezwolenie

jest wymagane ustawą o odpadach. W ocenie Izby nie można także podzielić wnioskowania

Odwołującego, iż w przedmiotowym postanowieniu SIWZ ustanowiona została alternatywa –

27

tj. albo jest wymagane zezwolenie na odzysk, gdy wykonawca prowadzić będzie odzysk

samodzielnie albo wystarczy oświadczenie o posiadaniu składowiska lub oświadczenie

wykonawcy, iż przed podpisaniem umowy będzie posiadał umowę o przyjęcie odpadów na

legalnym wysypisku śmieci, jeżeli nie będzie poddawał odzyskowi całości odpadów.

Powyższej opisana sytuacja nie ma jednak charakteru alternatywnego. Konieczność

odprowadzania odpadów na składowisko dotyczy bowiem tylko przypadku, gdy wykonawca

nie poddaje ich odzyskowi w 100%. Tym samym Zamawiający, który dopuściłby sytuację, w

której wykonawca oświadcza, iż dokonywał będzie odzysku na określonym poziomie, nie

mając przy tym odpowiedniego zezwolenia, a przy tym nie wskazując, iż tę część

zamówienia powierzy podwykonawcy, nie miałby pewności, czy zamówienie będzie

wykonywane w wymagany przez niego sposób. Co do zasady należy zgodzić się z

Odwołującym, iż niejasne postanowienia SIWZ należy interpretować na korzyść wykonawcy,

jednak w przedmiotowym stanie faktycznym taka interpretacja mogłaby co najwyżej

doprowadzić do wniosku, iż zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odzysku

mogłoby nie być wymagane jedynie wówczas, gdy wykonawca posługiwał się będzie w tym

zakresie podwykonawcą, na co wskazał w formularzu ofertowym. Należy jednak podkreślić,

iż jest to wykładnia hipotetyczna, ponieważ postanowienie pkt IX pkt 1 a tiret trzecie SIWZ

nie zawiera takiego rozróżnienia, ustanawiając bezwzględny wymóg przedstawienia

zezwolenia na odzysk, niezależnie od okoliczności, kto odzysk będzie realizował. Powyższe

sformułowanie, w szczególności w kontekście brzmienia SIWZ w zakresie opisu przedmiotu

zamówienia, jest być może niedoskonałe, jednak podnoszenie przez Odwołującego

nieprawidłowości takiego sformułowania warunku udziału w postępowaniu należy

interpretować jako próbę kwestionowania treści SIWZ, co na obecnym etapie postępowania

jest spóźnione. Odwołujący miał możliwość wskazywania nieprawidłowych czy niejasnych

jego zdaniem postanowień SIWZ, jednak winien to uczynić w stosownym czasie (art. 182

ust. 2 ustawy Pzp). Ponadto miał możliwość zadawania pytań, o ile treść SIWZ budziła

wątpliwości, z której to możliwości zresztą i w przedmiotowym zakresie skorzystał. Pkt IX.1 a

tiret drugie i trzecie był bowiem modyfikowany na skutek zapytania wykonawcy

(Odwołującego). Po dokonanej modyfikacji SIWZ Odwołujący nie zwracał się już do

Zamawiającego o wyjaśnienia ani nie kwestionował zmodyfikowanego brzmienia pkt IX.1 a

tiret trzecie SIWZ. Nie złożył także odwołania od wezwania go do uzupełnienia dokumentów

w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp z dnia 20 września 2010 r., gdzie Zamawiający wymagał

złożenia zezwolenia na odzysk Ograniczył się jedynie do polemiki z Zamawiającym co do

zasadności wezwania w tym zakresie. Powyższe nie ma jednak w stanie faktycznym

niniejszej sprawy przesądzającego znaczenia, ponieważ Odwołujący w treści oferty

zadeklarował odzysk na poziomie 50% oraz nie wskazał, iż powierzy go podwykonawcom,

stąd, niezależnie od interpretacji SIWZ, był on bezwzględnie zobowiązany do przedstawienia

28

zezwolenia na odzysk, którego to dokumentu nie przedstawił pomimo wezwania. Ponowne

wezwanie w tym zakresie uznać należy natomiast za niedopuszczalne, a ponadto

bezcelowe, jako że z treści odwołania wynika jednoznacznie, iż Odwołujący takiego

zezwolenia nie posiada.

Uwzględniając powyższe, należy zatem uznać, iż zarzut naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 4 w zw.

z art. 24 ust. 4 ustawy Pzp w powyżej opisanym zakresie nie potwierdził się, podobnie jak

zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 kt 5 ustawy Pzp stanowiący konsekwencję wykluczenia

wykonawcy z postępowania.

Natomiast w odniesieniu do wskazanego przez Zamawiającego braku odnośnie zezwolenia

na odbiór odpadów komunalnych polegającego na niewskazaniu w zezwoleniu, którym

dysponował Odwołujący, kodu 20 01 34, Izba podziela stanowisko Odwołującego

Konsorcjum Ekośrodowisko, iż Zamawiający nie był uprawniony do żądania od niego

zezwolenia w tym zakresie. W SIWZ Zamawiający określił bowiem, iż przedmiotem

zamówienia jest świadczenie usług w zakresie wywozu niesegregowanych odpadów

komunalnych o kodzie 20 03 01 wraz odpadami niebezpiecznymi pochodzącymi ze

strumienia odpadów komunalnych (tj. zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych,

baterii akumulatorów, olejów, detergentów, rozpuszczalników itp.) i odpadów

wielkogabarytowych oraz selektywna zbiórka surowców wtórnych (szkło makulatura

tworzywa sztuczne itp.). Z kolei w pkt IX SIWZ nie wskazał zakresu wymaganego zezwolenia

na odbiór. Odpady o kodzie 20 01 34 nie są zaliczane do odpadów niebezpiecznych zgodnie

z katalogiem odpadów zawartym w rozporządzeniu w sprawie katalogu odpadów.

Zamawiający na etapie oceny ofert nie może rozszerzać swoich wymogów o kody, które

wyraźnie w SIWZ nie były wymagane, a które nie mają też oparcia w szczegółowych innych

postanowieniach SIWZ. Zamawiający w opisie przedmiotu zamówienia nie określił, iż

przedmiotem zamówienia jest również wywóz odpadów pochodzących ze strumienia

odpadów komunalnych innych niż niebezpieczne. Takie żądanie może być również uznane

za przejaw naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców

wyrażonej w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp. Tym samym nie było zasadne wykluczenie

Odwołującego z powodu braku w zezwoleniu na odbiór odpadów kodu 20 01 34. Nie wpływa

to jednak na skuteczność samej czynności wykluczenia.

Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 91 ust. 1 ustawy Pzp, który to przepis

przewiduje, że zamawiający wybiera ofertę najkorzystniejszą na podstawie kryteriów oceny

ofert określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, odwołujący Konsorcjum

Ekośrodowisko ani w treści odwołania ani na rozprawie nie sprecyzował, w jaki sposób

Zamawiający przedmiotowy przepis naruszył. Odwołujący kwestionował bowiem sposób

29

oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu, a nie prawidłowość zastosowanego

kryterium oceny ofert. Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności postępowania odwoławczego

przedmiotowy zarzut należy zatem uznać za nieudowodniony.

Zgodnie z treścią art. 192 ust. 2 ustawy Pzp Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi

naruszenie przepisów ustawy (Pzp), które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na

wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Z uwagi na okoliczność, że Odwołujący

Konsorcjum Ekośrodowisko nie wykazał spełnienia niezbędnego warunku udziału w

postępowaniu o zamówienie w postaci posiadania zezwolenia na odzysk, wskazane powyżej

naruszenie przepisów ustawy Pzp nie miało wpływu ani też nie będzie mogło mieć istotnego

wpływu na wynik postępowania. Tym samym odwołanie nie mogło zostać przez Izbę

uwzględnione.

Sygn. akt KIO/2152/10

Odwołanie podlega oddaleniu.

W zakresie zarzutu rażąco niskiej ceny, Odwołujący PTS ALBA, uzasadniając przedmiotowy

zarzut, wskazywał, iż w jego opinii Konsorcjum Ekośrodowisko nie obaliło domniemania

rażąco niskiej ceny, którego powstaniem skutkowało wszczęcie przez Zamawiającego

procedury wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Wyjaśnienia przedstawione przez

Konsorcjum Ekośrodowisko Odwołujący PTS ALBA postrzegał jako gołosłowne, nie

odwołujące się do obiektywnych okoliczności, które uzasadniałyby zaoferowanie tak niskiej

ceny. Zdaniem PTS ALBA powyższe pozwala na przyjęcie, iż wyjaśnienia nie zostały

złożone, a oferta podlega odrzuceniu w trybie art. 90 ust. 3 ustawy Pzp. Równocześnie

Odwołujący PTS ALBA nie wskazał na inne powody, które wskazują na potwierdzenie, że

zaoferowana przez Konsorcjum Ekośrodowisko cena rzeczywiście jest rażąco niska (tj. nie

jest ceną rynkową). Izba podkreśla, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w tym ETS (C-

103/88), niedopuszczalne jest automatyczne uznawanie cen za rażąco niskie na podstawie

wyłącznie arytmetycznego kryterium i odrzucania ofert poniżej pewnego poziomu bez dania

oferentom możliwości wykazania, że ich oferta jest rzetelna. Tym samym dopiero

wyjaśnienia mogą stanowić podstawę decyzji zamawiającego o uznaniu lub nie złożenia

oferty z rażąco niską ceną. Sama znacząca różnica ceny oferty w odniesieniu do wartości

szacunkowej zamówienia oraz średniej ceny pozostałych ofert może jedynie uzasadniać

wszczęcie procedury wyjaśniającej w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, nie może zaś

przesądzać wyników tej oceny. Należy zauważyć, że w sytuacji wszczęcia procedury

wyjaśniającej elementy ceny, to na wykonawcy, którego cena oferty podlega wyjaśnianiu,

30

spoczywa ciężar wykazania, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska.

Natomiast w przypadku złożenia wyjaśnień poddanych następnie ocenie przez

Zamawiającego ciężar dowodu co do niewystarczalności złożonych wyjaśnień dla uznania,

że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na odwołującym. Potwierdza to np.

wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt XIX Ga 3/07 , w

którym Sąd stwierdził iż „Jeżeli zamawiający nie stwierdzi rażącego zaniżenia ceny, to w

sporze z innym wykonawcą obowiązują ogólne zasady dowodowe , w tym art. 6 Kc, zgodnie

z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, kto z faktu tego wywodzi skutki

prawne” (wyrok KIO z dnia 17 października 2008 r. sygn. akt KIO/UZP 1068/08). W

przedmiotowej sprawie Zamawiający pismem z dnia 14 września 2010 r. wezwał Konsorcjum

Ekośrodowisko w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp do złożenia wyjaśnień dotyczących rażąco

niskich cen jednorazowego wywozu pojemników – w oparciu o które m.in. ustalono wartość

usługi wywozu nieczystości stałych (śmieci bytowych) z posesji będących w zarządzie

Zamawiającego. W wyjaśnieniu należało wskazać elementy związane z wykonaniem

przedmiotu zamówienia, które uwzględniono w kalkulacji przy szacowaniu ceny wywozu

nieczystości stałych (śmieci bytowych). Wyjaśnienia takie zostały przez Konsorcjum

Ekośrodowisko przedstawione, które w piśmie z dnia 17 września 2010 r. wskazało, że cena

jednorazowego wywozu pojemników nie stanowi elementu oferty mającego wpływ na

wysokość ceny, gdyż jest wynikiem, a nie podstawą kalkulacji ceny ofertowej. Niezależnie od

powyższego wykonawca przedstawił zestawienie elementów oferty mających wpływ na

wysokość ceny wraz z wyjaśnieniem udziału procentowego poszczególnych elementów w

cenie oferty. Wskazał ponadto, że przedstawiony procentowy udział wartości dotyczy w

takim samym zakresie elementów mających wpływ na wysokość ceny całej usługi, jak i ceny

jednostkowej wywozu pojemników, gdyż stanowią one pochodną tego samego

(sumarycznego lub jednostkowego) rozliczenia elementów oferty mających wpływ na

wysokość ceny. Pismem z dnia 20 września 2010 r. Zamawiający ponownie wezwał go do

wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia w

zakresie usługi wywozu nieczystości stałych, wskazując na konieczność przedstawienia

dokładnej kalkulacji przy szacowaniu ceny wywozu nieczystości stałych. W dniu 22 września

2010 r. wykonawca taką kalkulację przedstawił w ujęciu sumarycznym (za 48 miesięcy) i

miesięcznym. Przedmiotowa kalkulacja uwzględniała koszty wpływające na cenę oferty oraz

zakładany zysk. Zamawiający dokonał analizy tych wyjaśnień oraz złożonych dowodów i

uznał, że dokonana ocena nie potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę, co

warunkuje jej odrzucenie na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy Pzp. W ocenie Izby należy

uznać, iż Konsorcjum Ekośrodowisko zastosowało się do wezwania Zamawiającego i złożyło

wyjaśnienia zgodnie z jego wymaganiami, wyjaśnienia te zaś odnoszą się do elementów

cenotwórczych (koszty pracownicze, sprzęt, pojemniki wraz z wyposażeniem, utylizacja

31

odpadów, koszty zmienne i zysk). Nie można zatem uznać, jak chce tego Odwołujący PTS

ALBA, że wyjaśnień tych nie było. Art. 90 ust. 3 ustawy Pzp przewiduje konieczność

odrzucenia oferty, gdy wykonawca nie złoży wyjaśnień albo gdy dokonana przez

Zamawiającego ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta

zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Skoro zatem nie można

uznać, iż wyjaśnienia nie zostały złożone i odrzucić na tej podstawie oferty, Odwołujący

winien wykazać, dlaczego Zamawiający dokonał błędnej oceny wyjaśnień, w tym

przedstawić dowody uzasadniające twierdzenie, że nie jest możliwym wykonanie

przedmiotowego zamówienia za cenę wskazaną w ofercie Konsorcjum Ekośrodowisko. Izba

zwraca uwagę na okoliczność, że postępowanie odwoławcze ma charakter kontradyktoryjny i

zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy Pzp, to strony postępowania są zobowiązane w pierwszej

kolejności wykazywać dowody na potwierdzenie stawianych zarzutów (wyrok KIO z dnia 12

lutego 2010 r. sygn. akt KIO/UZP 37/10, KIO/UZP 38/10). Izba wskazuje, że w jej ocenie do

przeprowadzenia takiego dowodu nie jest konieczna wiedza specjalna, a Odwołujący PTS

ALBA jako profesjonalista w dziedzinie gospodarowania odpadami był w stanie wykazać, z

jakich względów cenę oferty Konsorcjum Ekośrodowisko należy uznać za rażąco niską, czyli

nierynkową.

W odniesieniu do zarzutu nieposiadania uprawnień do wykonywania działalności objętej

zamówieniem, uznanego przez Zamawiającego w toku rozprawy, Odwołujący PTS ALBA

wskazał i załączył na potwierdzenie swojego twierdzenia decyzję z dnia 10 marca 2009 r. nr

2/2009 zmieniającą decyzję nr UK 70622/10/2007 załączoną do oferty Konsorcjum

Ekośrodowisko z dnia 22 sierpnia 2007 r. udzielającą zezwolenia na odbiór odpadów

komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta Chorzów określonych w decyzji,

która zmieniła dopuszczalny sposób unieszkodliwiania odpadów w odniesieniu do odpadów

komunalnych o kodzie 20 03 01. Wskazane w tej decyzji miejsce unieszkodliwienia lub

przetwarzania odpadów, tj. MOSiR (składowisko) zastąpiono sortownią ALBA ekoserwis

Radzionków. Izba podziela zatem ustalenie, iż powyższe oznacza, że wskazany w treści

oferty Konsorcjum Ekośrodowisko sposób realizacji zamówienia, tj. odzysk 50% odpadów we

własnym zakresie oraz w pozostałej części wywóz odpadów na składowisko MOSIR nie

może być przez Konsorcjum Ekośrodowisko zrealizowany, ponieważ jedyną dopuszczalną

dla tego podmiotu formą unieszkodliwiania odpadów o kodzie 20 03 01 jest wywóz do

sortowni wskazanej w zezwoleniu. Potwierdził się zatem zarówno zarzut braku uprawnień do

wykonywania działalności w sposób wskazany w ofercie, jak i zarzut złożenia

nieprawdziwych informacji mających lub mogących mieć wpływ na wynik postępowania.

Uwzględniając orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej w tym zakresie należy wskazać, że

wykluczając wykonawcę z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp należy

32

bezspornie łącznie wykazać, że przedkładane dokumenty i oświadczenia zawierają

nieprawdziwe informacje, a ich przedłożenie jest wynikiem zamiaru bezpośredniego

(wykonawca wiedząc, że informacje są nieprawdziwe – chciał je przedłożyć) lub na zamiaru

ewentualnego (wykonawca wprawdzie nie chciał przedłożyć nieprawdziwych informacji, ale

przewidywał realną możliwość, że są one nieprawdziwe i na to się godził), bądź też

wykonawca uświadamiał sobie możliwość przedłożenia informacji nieprawdziwych, przy

jednoczesnym przypuszczeniu, że nie zostanie to ujawnione, albo wreszcie, wykonawca nie

przewidywał możliwości przedłożenia nieprawdziwych informacji, chociaż powinien i mógł tę

możliwość przewidzieć. Zamawiający zatem, powołując się na podstawę prawną

wykluczenia, o której mowa powyżej powinien w pierwszej kolejności wykluczyć, iż

przedłożone oświadczenia i dokumenty nie są skutkiem błędnej interpretacji np. SIWZ

zarówno przez wykonawcę jak i Zamawiającego, czy też omyłki oraz jaki ma to skutek na

wynik prowadzonego postępowania, albowiem tylko takie ustalenie pozwoliłoby postawić

tezę, że przedłożone informacje są nieprawdziwe, a ich przedłożenie miało, w konsekwencji

na celu niezgodne z ustawą Pzp uzyskanie zamówienia przez wykonawcę, a zatem miało lub

mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Ponadto orzecznictwo podkreśla, że dokonując

wykluczenia na podstawie powyższej przesłanki nie można pomijać zasady prawnej in dubio

pro reo interpretowanej na gruncie prawa zamówień publicznych w ten sposób, iż

wątpliwości nie dających się rozstrzygnąć nie można tłumaczyć na niekorzyść wykonawcy

(wyrok KIO z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt KIO/UZP 766/09). W ocenie Izby w

przedmiotowym stanie faktycznym można uznać, iż przesłanki wykluczenia zostały

spełnione. Nie sposób bowiem przyjąć, aby wykonawca – Konsorcjum Ekośrodowisko

składając ofertę wraz z dokumentami przedkładanymi na potwierdzenie spełnienia warunków

udziału w postępowaniu, które w chwili jego złożenia nie były aktualne i nie odzwierciedlały

rzeczywistego zakresu posiadanych przez wykonawcę uprawnień do wykonania

zamówienia, czynił to w sposób nieświadomy czy omyłkowy. Niezaprzeczalnie też powyższe

mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Co do zarzutu braku aktualnych zaświadczeń potwierdzających niekaralność członków

organów zarządzających członków Konsorcjum Ekośrodowisko w szczególności: Pablo B.

B., Rui Manuel F. S. L. oraz Ricardo Jorge T. R. M. de P. (stosownie do wymogów § 4 ust. 1

pkt 2 rozporządzenia w sprawie dokumentów w związku z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia),

Izba uznała, iż zarzut jest zasadny. Konsorcjum Ekośrodowisko przedstawiło bowiem

zaświadczenia z rejestru skazanych wydane przez Generalną Dyrekcję ds. Administracji

Wymiaru Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości Republiki Portugalii (Direccao-

General de Administracjo da Justicia, Ministerio da Justica), w treści których wskazano, że

zaświadczenie o niekaralności jest ważne trzy miesiące, licząc od daty jego wydania. Izba

33

podziela stanowisko przedstawione przez Odwołującego PTS ALBA, iż kwestię ważności

dokumentu przedstawionego przez podmiot zagraniczny należy oceniać z punktu widzenia

prawa obcego. Wprawdzie przytoczone przez Odwołującego PTS ALBA orzecznictwo

dotyczy sytuacji odmiennej, tj. gdy dokument w świetle prawa obcego był ważny, jednak

wydano go z przekroczeniem terminu zakreślonego przez przepisy prawa polskiego. Nie

zmienia to jednak wniosku, iż nie jest dopuszczalne posługiwanie się dokumentem, który na

gruncie prawa obcego jest nieważny, na potwierdzenie okoliczności w nim stwierdzonej.

Przedwczesna jest jednak konkluzja, iż wykonawca na tej podstawie podlegałby

wykluczeniu, gdyż Zamawiający w tym zakresie nie wzywał wykonawcy do uzupełnienia

dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp.

Z kolei w zakresie niewykazania spełnienia warunku doświadczenia Odwołujący PTS ALBA

zarzucał, iż wykaz usług przedstawiony przez Konsorcjum Ekośrodowisko nie potwierdza

spełniania tego warunku. Pierwsze dwie usługi wskazane w wykazie dotyczą dużego

zakresu usług (a za zgodne z przedmiotem zamówienia, jak wskazano w warunku, należy,

zdaniem PTS ALBA, uznać tylko wywóz nieczystości stałych i odpadów gabarytowych) i nie

wiadomo, czy wartość usług w tym zakresie wynosi co najmniej 2.200.000 zł rocznie w

każdym z 2 lat świadczenia usługi. Ponadto nie jest wiadome, jaka była wartość tych usług w

poszczególnych latach, a nie można posługiwać się w tym zakresie wartościami

średniorocznymi.

W ocenie Izby przyjęcie, iż tylko usługi w zakresie w wywozu nieczystości stałych i odpadów

gabarytowych spełniają warunek zgodności z przedmiotem zamówienia jest zbyt daleko

idący. Pojęcie zgodności nie oznacza bowiem, iż muszą być to usługi tożsame. Ponadto

takie założenie wykluczyłoby dopuszczalność powoływania na świadczone usługi, nawet

długoletnie i o znacznej wartości, natomiast mające charakter kompleksowy, gdzie cena

określona jest łącznie za całość usług i nie ma możliwości wydzielenia wartości

poszczególnych ich typów. Natomiast w odniesieniu do kwestii podanych wartości usług w

poszczególnych latach, to Izba podziela wątpliwość Odwołującego PTS ALBA, że

przedmiotowy wykaz rzeczywiście może być uznany za taki, który nie daje pełnego obrazu

spełnienia warunku postawionego w SIWZ. Jednakże co do niemożliwości wezwania do

wyjaśnień Izba uznaje, iż jest to dopuszczalne. W treści wezwania do uzupełnienia

dokumentu nie został zakwestionowany sposób sporządzenia wykazu w zakresie wskazania

wartości usług w poszczególnych latach, a jedynie określenie ich wartości w euro. Tym

samym nie ma w ocenie Izby powodu, dla którego wartość usług w poszczególnych latach

miałaby nie podlegać wyjaśnieniu, zwłaszcza, że do tych samych wartości odwołano się w

treści załączonych referencji.

34

Izba podziela także wątpliwości Odwołującego PTS ALBA co do nieprzedstawienia przez

Konsorcjum Ekośrodowisko prawidłowego dokumentu, że wobec członka Konsorcjum

Ekośrodowisko – spółki SUMA SERVICOS URBANOS E MEIO AMBIENTE S.A., nie toczy

się żadne postępowanie likwidacyjne ani upadłościowe. Konsorcjum Ekośrodowisko

przedstawiło wypis z Archiwum Rejestru Handlowego (zaświadczenie Kancelarii Rejestru

Handlowego w Porto) (Conservatoria do Registo Comercial), który jednak nie zawiera

informacji potwierdzających, że wobec tego wykonawcy nie otwarto likwidacji ani nie

ogłoszono upadłości. Z kolei zaświadczenie Generalnej Dyrekcji ds. Podatków Oddział

Finansowy w Lizbonie potwierdza uregulowaną sytuację podatkową i brak postępowania

likwidacyjnego spowodowanego zaległościami fiskalnymi. Odwołujący PTS ALBA

powoływał, iż właściwym dokumentem jest zaświadczenie sekcji Centralnej Sądu

Gospodarczego. Izba uznała, iż z treści ww dokumentów załączonych do oferty nie wynika w

sposób jednoznaczny okoliczność, iż wobec członka Konsorcjum Ekośrodowisko – spółki

SUMA SERVICOS URBANOS E MEIO AMBIENTE S.A nie toczy się postępowanie

likwidacyjne i upadłościowe w zakresie wymaganym rozporządzeniem w sprawie

dokumentów. Powyższe powinno było zatem skutkować wezwaniem wykonawcy do

wyjaśnień w trybie art. 26 ust. 4 ustawy Pzp, a następnie ewentualnym wezwaniem do

uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp.

W odniesieniu do zarzutu braku dokumentu potwierdzającego niezaleganie ze składkami na

ubezpieczenie zdrowotne Odwołujący PTS ALBA nie wykazał, iż przedmiotowe

zaświadczenie zostało wydane przez podmiot niewłaściwy (odpowiednik polskiego ZUS) czy

też iż jego treść nie odpowiada właściwemu zakresowi (tj. jak rozumiane jest pojęcie

ubezpieczenia społecznego w prawie portugalskim i jakie obowiązki w tym zakresie

spoczywają na przedsiębiorcy oraz jakie zaświadczenia są w tej mierze wydawane).

Jednakże przyznać należy, iż Zamawiający mógł mieć w tym zakresie wątpliwości

(zaświadczenie dotyczy tylko ubezpieczenia społecznego) i zasadnym byłoby zwrócenie się

do wykonawcy o wyjaśnienia, jeżeli nie posiadał w tym zakresie niezbędnej wiedzy, czego

Zamawiający zaniechał.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, Izba podnosi jednak, że niezależnie od

stwierdzonych naruszeń ustawy Pzp, odwołanie nie może zostać uwzględnione. Zgodnie z

treścią art. 192 ust. 2 ustawy Pzp Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie

przepisów ustawy (Pzp), które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik

postępowania o udzielenie zamówienia. Z uwagi na okoliczność, że Izba potwierdziła

prawidłowość wykluczenia wykonawcy Konsorcjum Ekośrodowisko w rozstrzygnięciu

odwołania w sprawie o sygn. akt KIO/2140/10 z uwagi na niewykazanie spełnienia warunków

35

udziału w postępowaniu, nie jest spełniona przesłanka wymieniona w art. 192 ust. 2 ustawy

Pzp. Wskazane powyżej naruszenia przepisów ustawy Pzp nie miały zatem wpływu ani też

nie będą mogły mieć istotnego wpływu na wynik postępowania. Tym samym odwołanie nie

mogło zostać przez Izbę uwzględnione.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 Pzp stosownie do

wyniku sprawy oraz zgodnie z § 3 pkt 1) i 2) oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady

Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od

odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania

(Dz. U. Nr 41, poz. 238), uwzględniając koszty dojazdu na podstawie okazanych biletów PKP

(kserokopia w aktach sprawy). Izba nie zasądziła natomiast wynagrodzenia pełnomocnika,

ponieważ złożony przez pełnomocnika Zamawiającego dokument określany w jego treści

jako „rachunek” w ocenie Izby stanowił spis kosztów, a nie rachunek wymagany przepisami

ww rozporządzenia. W treści rachunku wymieniono bowiem koszt dojazdu wszystkich

pełnomocników Zamawiającego oraz koszt wynagrodzenia jednego pełnomocnika, przy

czym nie wskazano w nim z jakiego tytułu wynagrodzenie to było należne, w szczególności

brak było odniesienia do reprezentacji Zamawiającego w przedmiotowej sprawie, co stanowi

przesłankę do zasądzenia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.

Przewodniczący:

………………………………

Członkowie:

………………………………

………………………………

36