KIO 433/11

Sygn. akt KIO 433/11

WYROK

z dnia 14 marca 2011 r.

Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski

Protokolant: Agata Dziuban

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2011 r. w Warszawie odwołania wniesionego

w dniu 3 marca 2011 r. przez Uniwersytet Warszawski, 00-927 Warszawa, ul. Krakowskie

Przedmieście 26/28 od czynności podjętych w postępowaniu o udzielenie zamówienia przez

zamawiającego, którym jest: Instytut Badań Edukacyjnych, 01-180 Warszawa, ul.

Górczewska 8

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje unieważnienie czynności poprawienia w ofercie

Uniwersytetu Warszawskiego oczywistej omyłki rachunkowej.

2. Kosztami postępowania obciąża Instytut Badań Edukacyjnych z siedzibą w

Warszawie i nakazuje:

1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty postępowania

odwoławczego w wysokości w 15000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych

zero groszy) – kwoty wpisu uiszczonego przez Uniwersytet Warszawski.

2) dokonać wpłaty kwoty 15000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero

groszy) przez Instytut Badań Edukacyjnych z siedzibą w Warszawie na rzecz

Uniwersytetu Warszawskiego, stanowiącej koszty postępowania odwoławczego

poniesione przez stronę z tytułu uiszczonego wpisu od odwołania.

Stosownie do art. 198 a i 198 b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień

publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.) na niniejszy wyrok

– w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa

Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący:

………………………………

Sygn. akt KIO 430/11

Zamawiający – Instytut Badań Edukacyjnych z siedzibą w Warszawie – prowadzi

w trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. –

Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759; zwanej dalej

również „ustawą pzp” lub „pzp”), postępowanie o udzielenie zamówienia na usługę pn.

„Monitorowanie losów absolwentów uczelni wyższych z wykorzystaniem danych

administracyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych”.

21 lutego 2011 r. (pismem z tej daty) Zamawiający za pośrednictwem faksu

poinformował Odwołującego – Uniwersytet Warszawski – o dokonaniu na podstawie art. 87

ust. 2 pkt. 2 ustawy pzp poprawienia omyłki rachunkowej w złożonej ofercie. Zamawiający

stwierdził omyłki w obliczeniu cen za poszczególne moduły, gdyż wyliczone w ofercie ceny

za poszczególne moduły nie stanowiły sumy usług składających się na dany moduł.

Zamawiający przyjął za prawidłowe ceny jednostkowe podane dla usług realizowanych w

każdym z modułów i wskazał, iż po korekcie cena oferty wynosi 1.924.068,00 zł, w miejsce

wpisanej kwoty 2.310.885,00 zł.

3 marca 2011 r. (pismem z 2 marca 2011 r.) Odwołujący wniósł do Prezesa Krajowej

Izby Odwoławczej odwołanie, przekazując również w tym dniu jego kopię Zamawiającemu.

Odwołujący wskazał, iż wnosi odwołanie od czynności poprawienia przez Zamawiającego

ceny jego oferty oraz na zaniechanie przez Zamawiającego czynności wezwania

Odwołującego do złożenia wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, iż przez powyższe czynności naruszył

następujące przepisy ustawy pzp:

1. Art. 7 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 2 pkt. 2, poprzez dokonanie wadliwej czynności

poprawienia ceny oferty Odwołującego.

2. Art. 7 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1, poprzez zaniechanie wezwania Odwołującego do

złożenia wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty.

W związku z postawionymi zarzutami Odwołujący wniósł o nakazanie

Zamawiającemu:

1. Unieważnienia czynności polegającej na poprawieniu w ofercie Odwołującego ceny

oferty i uznanie obliczonej ceny za prawidłową.

2. Ocenę oferty Odwołującego z uwzględnieniem ceny bez poprawiania w ofercie omyłki

rachunkowej.

Odwołujący wskazał następujące okoliczności prawne i faktyczne uzasadniające

2

Sygn. akt KIO 430/11

wniesienie odwołania.

Ze względu na fakt pozbawiania możliwości wyjaśnienia treści oferty wynikającej z

art. 87 ust. 1 pzp, Odwołujący wyjaśnia, że zgodnie z postanowieniem § 12 ust. 2

specyfikacji istotnych warunków zamówienia (zwanej dalej w skrócie „s.i.w.z.”) przy

wyznaczaniu ceny za wykonanie usługi kierował się dokładnie wzorcem (tabelą),

stanowiącym załącznik numer 4 do s.i.w.z. W tabeli – jako jednostkowe pozycje – zostały

wymienione jedynie usługi mające charakter analityczno-badawczy lub promocyjny,

pominięte natomiast zostały pozycje dotyczące kosztów pośrednich związanych z kosztami

administrowania projektem. W przypadku wdrażania projektu badawczego na uczelni istnieje

szereg działań o charakterze administracyjnym np. wydawanie decyzji, obsługa obiegu

dokumentów, które stanowią realny koszt realizacji projektu na każdym z jego etapów.

Koszty administracyjne projektu zostały określone w formie zryczałtowanej dla każdego

modułu. Wobec niemożności uwzględnienia kosztów administracyjnych jako odrębnej pozycji

w tabeli oferty cenowej, zostały one dodane do sum kosztów jednostkowych działań

badawczych w pozycjach podsumowujących koszty pojedynczych modułów projektu. W

efekcie w ofercie cenowej pojawiła się systematyczna różnica między wyceną pojedynczego

modułu, a sumą poszczególnych działań wchodzących w jego skład – są to koszty obsługi

administracyjnej pobierane przez UW w postaci narzutu.

Przyjęcie przez Zamawiającego cen jednostkowych dla usług realizowanych w

projekcie za właściwe dla określenia wyceny oferty, bez uwzględnienia narzutu uczelni,

powoduje znaczące obniżenie ceny i zasadniczo zmienia treść oferty uniemożliwiając tym

samym Odwołującemu należyte wywiązanie się z umowy. W treści s.i.w.z. nie wskazano

sposobu poprawiania ewentualnych błędów w wyliczeniu ceny, a Zamawiający samodzielnie

i bez uzasadnienia uznał za prawidłowe ceny poszczególnych działań (bez uwzględnienia

narzutu UW), a nie wycenę poszczególnych modułów i całej oferty (uwzględniające narzut

UW). Działanie takie uznać należy za błędne. Podane w tabeli stanowiącej część oferty

wartości za poszczególne działania mają wyłącznie charakter informacyjny. śądanie od

wykonawców przedstawiania wyceny oferty w rozbiciu na poszczególne działania nie ma

swojego uzasadnienia w pozostałej dokumentacji przetargowej i niczemu nie służy. W

szczególności odnosi się to do przedstawionego przez Zamawiającego wzoru umowy, w

której poszczególne raty płatności odnoszą się do ceny brutto (całości oferty, a nie

poszczególnych działań). Informacje wynikające z przygotowanej tabeli nie mają

merytorycznego uzasadnienia dla prowadzonego postępowania. Zamawiający w § 12 ust. 5

s.i.w.z. wskazuje, iż ocenie podlegać będzie cena brutto oferty. Dodatkowo w § 12 ust.4

s.i.w.z. Zamawiający informuje, że wszystkie ceny określone przez Wykonawcę zostaną

ustalone na okres obowiązywania umowy i nie będą podlegały zmianom. Wskazuje to zatem

3

Sygn. akt KIO 430/11

na ryczałtowy charakter umowy. Wobec tego za prawidłową przyjąć należy wymienioną

przez Wykonawcę cenę oferty (2.310.885,00 zł), bez względu na sposób jej wyliczenia. W

takiej sytuacji nieuprawnione jest dokonywanie zmian w cenie oferty w sposób godzący w

interes Odwołującego i pozbawiający go możliwości uzyskania zamówienia.

Do odwołania, w celu kompletnego wyjaśnienia rozbieżności cenowych oferty,

Odwołujący załączył tabelę porównawczą oferty cenowej, uwzględniającą wyliczenia

kosztów projektu, zarówno zgodnie z oryginalnym algorytmem wyceny w ofercie, jak i w

wersji zawierającej w cenach poszczególnych działań narzut UW, gwarantujący sumowanie

się cen poszczególnych działań do cen odpowiednich modułów i ogólnej ceny oferty.

10 marca 2011 r. Zamawiający wniósł do Krajowej Izby Odwoławczej odpowiedź na

odwołanie, której kopia została przekazana Odwołującemu 14 marca 2011 r. na posiedzeniu

przed Izbą – wnosząc o oddalenie odwołania i podając następujące argumenty

uzasadniające zajęte stanowisko.

Z zamieszczonego w tabeli z ust. 2 § 12 s.i.w.z. sposobu obliczenia ceny

jednoznacznie i jasno wynika, iż cena za realizację całości zamówienia jest sumą cen

ryczałtowych za wykonanie poszczególnych modułów, a na ceny poszczególnych modułów

składają się jednostkowe ceny za wskazane w tabeli usługi, na co jednoznacznie wskazuje

użycie sformułowania „w tym” przy każdym z modułów. Ryczałtowy charakter

poszczególnych cen zakłada, iż w ramach np. ceny za Opracowanie metodologii i

kwestionariusza badawczego w ramach modułu 3 ujęte zostaną wszelkie koszty związane z

realizacją tego zadania. Dlatego nie ma w ramach żadnego z modułów odrębnej pozycji dla

„kosztów administracyjnych”, jak chciałby tego Odwołujący. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 12

pzp Zamawiający jest obowiązany zamieścić w s.i.w.z. opis sposobu obliczenia ceny, a

wykonawca kalkulując cenę jest obowiązany do jego zastosowania. Zamawiający w sposób

precyzyjny określił metodę obliczenia ceny za realizację zamówienia – wspólną dla

wszystkich wykonawców, bez względu na ich formę organizacyjną. Zamawiający po to podał

precyzyjną instrukcję w jaki sposób należy dokonać kalkulacji, aby zagwarantować sobie

otrzymanie ofert, które będą porównywalne w kryterium „cena” a także będą obejmowały

wykonanie całości przedmiotu zamówienia. Wobec stwierdzenia, iż cena za realizację

przedmiotu zamówienia została obliczona błędnie, niezależnie od charakteru i późniejszego

zastosowania poszczególnych cen ryczałtowych składających się na cenę oferty,

Zamawiający miał obowiązek dokonania korekt rachunkowych. Wprowadzenie ściśle

określonego sposobu obliczenia ceny ma również na celu faktyczną realizację normy

zawartej w art. 7 ust. 1 pzp przez obliczenie cen ofert na tych samych zasadach, co czyni je

porównywalnymi. Wobec tego bez znaczenia jest, iż w toku realizacji przedmiotu umowy

4

Sygn. akt KIO 430/11

Zamawiający nie będzie odwoływał się do poszczególnych cen ryczałtowych. Natomiast

zastosowanie logiki działania proponowanej przez Odwołującego może prowadzić w efekcie

co najmniej do zagrożenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Po pierwsze, gdyby uznać, że nie ma żadnego znaczenia czy wykonawca zastosował się do

określonego w s.i.w.z. sposobu obliczenia ceny, to tym samym całkowicie zakwestionowane

by było ratio legis art. 36 ust. 1 pkt 12 pzp. Po drugie, zignorowanie określonego sposobu

obliczenia ceny prowadzić może do manipulowania ceną oferty już po terminie otwarcia

ofert. Oferta Odwołującego zawiera bowiem potencjalnie dwie ceny, które można próbować

uznać za wiążące. Wykonawcy w podobnych stanach faktycznych, w zależności od pozycji

jaką zajmą po otwarciu ofert, będą mogli domagać się bądź to dokonania poprawienia, tak

aby suma cen ryczałtowych za poszczególne usługi faktycznie dawała cenę oferty, albo, tak

jak Odwołujący, domagać się uznania podanej przez nich ceny i zignorowania faktu, że

została ona obliczona wbrew postanowieniom s.i.w.z.

Art. 87 ust. 1 pzp służy wyjaśnianiu treści złożonych ofert. Zamawiający wówczas

obowiązany jest zwracać się do wykonawcy celem złożenia wyjaśnień, gdy sam nie będzie w

stanie ocenić intencji wykonawcy. W przedmiotowej sprawie uzyskanie od Odwołującego

stanowiska jak zaprezentowane w treści odwołania nie mogłoby wpłynąć zasadniczo na

sposób postępowania Zamawiającego. Zaryzykować można jedynie stwierdzenie, że

mogłoby to prowadzić do odrzucenia oferty wykonawcy jako nieodpowiadającej treści

s.i.w.z., z uwagi na pominięcie istotnych dla sporządzenia oferty postanowień s.i.w.z. Z

pewnością udzielenie wyjaśnień przez Odwołującego nie mogłoby prowadzić do dokonania

poprawienia omyłki rachunkowej w sposób sugerowany przez niego w treści odwołania. Po

pierwsze już z samej definicji „oczywistej omyłki” wynika, iż jest nią niezamierzony błąd

rachunkowy popełniony przez wykonawcę, który polega na uzyskaniu nieprawidłowego

wyniku działania arytmetycznego. Oczywistość omyłki polega na tym, iż zamawiający jest ją

w stanie bezproblemowo poprawić bez ingerencji ze strony wykonawcy lub uzyskania od

niego wyjaśnień. Bezspornie więc oczywistą omyłką będzie wykonanie działania

matematycznego: „2+2=5”, a jedyny zasadny sposób dokonania poprawy takiej omyłki, to

przyjęcie jako pewne cen jednostkowych i wykonanie poprawnego działania

matematycznego „2+2=4”. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

Ponieważ odwołanie nie zawierało braków formalnych i wpis został przez

Odwołującego uiszczony – podlegało rozpoznaniu przez Izbę.

Wobec ustalenia w toku czynności formalnoprawnych i sprawdzających, iż nie została

wypełniona żadna przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, o których mowa w art.

5

Sygn. akt KIO 430/11

189 ust. 2 pzp, i braku odmiennych wniosków Stron na posiedzeniu, Izba przeprowadziła

rozprawę, podczas której Strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

4 marca 2011 r. Zamawiający przekazał drogą elektroniczną oraz faksową drugiemu

wykonawcy uczestniczącemu w postępowaniu – konsorcjum w składzie: PBSDGA spółka z

o.o. z siedzibą w Sopocie oraz Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, kopię

odwołania wraz z wezwaniem do zgłoszenia przystąpienia do postępowania odwoławczego.

Wezwany wykonawca nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.

Izba ustaliła, co następuje:

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii

Europejskiej z 18 grudnia 2010 r. pod nr 2010/S_246-376030, zamawiający zamieścił

również to ogłoszenie przekazane 12 grudnia 2010 r. Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej w

swojej siedzibie oraz na swojej stronie internetowej (www.ibe.edu.pl), na której udostępnił

również s.i.w.z.

Wartość zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych

na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy pzp i wynosi 2.970.800,00 zł, co stanowi równowartość

773.843,35 euro.

W postępowaniu zostały złożone dwie oferty, z § 13 s.i.w.z. wynika, iż cena oferty

stanowi kryterium oceny ofert o wadze 25%, a w pozostałym zakresie decyduje kryterium

Opis metodologii.

W specyfikacji istotnych warunków zamówienia Zamawiający zawarł następujące

postanowienia istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

W § 12 Opis sposobu obliczenia ceny

„Wykonawca poda w pkt III.1 Formularza Ofertowego, którego wzór stanowi załącznik

nr 4 do SIWZ, cenę za wykonanie zamówienia”. /pkt 1/

„Cenę należy obliczyć postępując dokładnie według poniższego wzoru:

Moduł Rodzaj usługi Cena BRUTTO (PLN)

Moduł Historia edukacyjna i zawodowa absolwentów uczelni na 1 podstawie istniejących baz danych

w tym: Przygotowani koncepcji i metodologii realizacji modułu 1 wraz z

recenzją Konstrukcja narzędzi informatycznych

6

Sygn. akt KIO 430/11

Test narzędzi informatycznych Analiza danych

Przygotowanie raportu badawczego z realizacji modułu 1 Przygotowanie zbiorów danych z modułu 1

Przygotowanie dokumentacji technicznej Moduł Badanie wzajemnych oczekiwań pracodawców, studentów i

2 absolwentów - badanie jakościowe w tym:

Opracowanie metodologii i scenariuszy badań jakościowych pracodawców, absolwentów i studentów

Przeprowadzenie wywiadów pogłębionych ze studentami, absolwentami i pracodawcami

Przeprowadzenie grupowych wywiadów zogniskowanych - 10 FGI ze studentami i 10 z absolwentami

Przygotowanie raportu badawczego z realizacji modułu 2 Przygotowanie zbioru danych z badań jakościowych

Moduł Badanie panelowe dotyczące oceny sytuacji absolwentów 3 wchodzących na rynek pracy

w tym: Opracowanie metodologii i kwestionariusza badawczego

Przygotowanie programu ankietującego Przygotowanie programu raportującego

Przeprowadzenie 2 rund badania Przygotowanie raportu badawczego z realizacji modułu 3

Przygotowanie zbioru danych z badań ilościowych Moduł Analiza aktywności zawodowej studentów w świetle danych

4 zastanych i badań opinii w tym:

Przegląd i selekcja istniejących zasobów informacyjnych Przygotowanie raportu badawczego z realizacji modułu 4

Moduł Przygotowanie raportu końcowego i materiałów 5 dodatkowych

w tym: Przygotowanie raportu końcowego ze wszystkich modułów

badania Zlecenie 2 recenzji raportu końcowego

Druk raportu końcowego (200 egz.) Przygotowanie materiałów na konferencję prezentującą wyniki

badania Organizacja konferencji podsumowującej badanie (100 osób)

Organizacja szkoleń dla użytkowników i administratorów narzędzi informatycznych (12+3 osoby)

Prowadzenie podstrony badania na portalu IBE Organizacja 6 seminariów roboczych

RAZEM (Moduły 1-5)

/pkt.2/ „Wszystkie ceny należy podać w złotych polskich, z dokładnością do 2 miejsc po

przecinku. Wykonawca określi ceny na wszystkie elementy zamówienia zgodnie z powyższą

tabelą, wypełniając odpowiednio wszystkie jej pola”. /pkt 3/

7

Sygn. akt KIO 430/11

„Wszystkie ceny określone przez Wykonawcę zostaną ustalone na okres

obowiązywania umowy i nie będą podlegały zmianom”. /pkt 4/

„Ocenie podlegać będzie cena brutto oferty”. /pkt 5/

„W cenie Wykonawca uwzględni wartość autorskich praw majątkowych oraz

wynagrodzenie z tytułu ich przeniesienia na Zamawiającego”. /pkt 6/

W załączniku nr 4 do s.i.w.z. zawierającym formularz oferty w pkt. III Treść oferty

zamieszczono identyczną tabelę jak w § 12.

Odwołujący złożył ofertę zawierającą między innymi wypełniony formularz ofertowy.

W wypełnionej tabeli wskazał odpowiednio dla modułów od 1 do 5 kwoty (w złotych):

991.728,00 / 303.179,00 / 786.554,00 / 73.727,00 / 155.697,00. W ostatnim wierszu „Razem

(Moduły 1-5)” została wpisana kwota 2.310.885,00 zł.

21 lutego 2011 r. Zamawiający oprócz poinformowania o dokonaniu poprawienia

omyłek rachunkowych na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 pzp (w sposób opisany na wstępie

uzasadnienia), w następnym pkt. wystosowanego pisma wezwał Odwołującego, na

podstawie art. 90 ust. 1 pzp, do udzielenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty

mających wpływ na wysokość ceny, w celu ustalenia czy oferta zawiera rażąco niską cenę w

stosunku do przedmiotu zamówienia.

Powyższe Izba ustaliła na podstawie oryginalnej dokumentacji postępowania,

przekazanej również Izbie w formie kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez

Zamawiającego, w szczególności: ogłoszenia o zamówieniu, s.i.w.z., pierwszej strony protokołu

postępowania, oświadczenia Zamawiającego na rozprawie co do liczby złożonych ofert w

postępowaniu, pisma z 21 lutego 2011 r. oraz oferty Odwołującego.

Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, jak również biorąc pod uwagę

oświadczenia i stanowiska Stron zawarte w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, jak

również przedstawione ustnie w toku rozprawy do protokołu, Izba zważyła, co

następuje:

Wobec wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia po 29 stycznia 2010 r.,

Izba rozpoznała odwołanie w oparciu o stan prawny uwzględniający wejście w życie ustaw: z

dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 206, poz.1591), oraz z dnia 2 grudnia 2009 r.

8

Sygn. akt KIO 430/11

o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr

223, poz. 1778).

W ocenie Izby Odwołującemu przysługuje legitymacja do wniesienia odwołania, gdyż

zgodnie z przepisem art. 179 ust. 1 pzp ma zarówno interes w uzyskaniu zamówienia oraz może

ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Potwierdzenie

zasadności zarzutów odwołania oznaczałoby, iż w wyniku naruszenia przez Zamawiającego

przepisów ustawy pzp, Odwołujący został pozbawiony możliwości uzyskania przedmiotowego

zamówienia za cenę, którą chciał zaoferować. Jednocześnie bezpodstawne obniżenie przez

Zamawiającego ceny oferty naraża Odwołującego na szkodę z powodu niemożności

uzyskania za realizację odpłatnego zamówienia publicznego wynagrodzenia w wysokości, na

którą liczył składając ofertę.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz zakres zarzutów

podniesionych w odwołaniu i podlegających rozpoznaniu, Izba stwierdziła, iż odwołanie

zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Izba zważyła, iż z uwagi na obowiązującą zasadę pisemności

postępowania (art. 9 ust. 1 pzp), wymagany przez przepis art. 36 ust. 1 pkt 12 opis sposobu

obliczenia ceny ofert musi zostać w sposób wyczerpujący, jasny i precyzyjny opisany przez

zamawiających w s.i.w.z., gdyż z uwagi na zasadę równego traktowania wykonawców i

uczciwej konkurencji, przy interpretowaniu tych postanowień należy stosować literalną

wykładnię, co zapobiega jakiejkolwiek uznaniowości zamawiających na etapie oceny

zgodności postępowania ze wskazanym wzorcem przez wykonawców, którzy przystąpili już

do udziału we wszczętym postępowaniu. Wobec tego przy odczytywaniu znaczenia tych

postanowień należy kierować się zwykłym znaczeniem słów, wyrażeń i zwrotów, ustalonym z

uwzględnieniem reguł znaczeniowych i składniowych języka polskiego. Natomiast w razie

wskazania w ich treści konkretnych wzorów matematycznych, należy wziąć je pod uwagę

jako wiążący sposób przeprowadzania opisanych za ich pomocą działań.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Izby, wbrew twierdzeniom Zamawiającego, z

postanowień § 12 s.i.w.z. dotyczącego sposobu obliczenia ceny oferty nie wynika w sposób

jasny i jednoznaczny, iż cenę za realizację całości zamówienia należało obliczyć jako sumę

cen ryczałtowych za wykonanie poszczególnych usług wyszczególnionych w ramach

modułów. Dopiero bowiem w odpowiedzi na odwołanie zawiera wyrażenie wprost intencji

Zamawiającego obliczenia ceny oferty w ten sposób, by w pierwszej kolejności dokonywać

obliczenia cen za poszczególne moduły jako sumy cen jednostkowych określonych za usługi

9

Sygn. akt KIO 430/11

wchodzące w zakres danego modułu, a następnie przeprowadzić zsumowanie otrzymanych

w ten sposób cen wszystkich pięciu modułów. Tymczasem w treści s.i.w.z. brak jest takich

precyzyjnych sformułowań, które sam Zamawiający określił w odpowiedzi na odwołanie jako

„wynikające” z postanowień § 12. W ust. 2 tego paragrafu Zamawiający wskazał bowiem, co

prawda, iż wymaga obliczenia ceny dokładnie według wzoru, jednak jako ten „wzór” wskazał

pustą tabelę do wypełnienia przez wykonawców, identyczną jak w formularzu ofertowym, w

której jedynym realnym doprecyzowaniem sposobu obliczenia jest określenie „Razem

(Moduły 1-5)”, które można uznać za wskazanie algorytmu sumowania cen wszystkich

modułów. Nadto w ust. 3 znajdują się jeszcze ogólnikowe sformułowania nakazujące

określenie ceny na wszystkie elementy zamówienia, „zgodnie z tabelą”, przez jej

„odpowiednie” wypełnienie. Choć Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie i na rozprawie

chętnie odwoływał się do działań i algorytmów matematycznych, to jednak na etapie

konstruowania s.i.w.z. nie zamieścił takowych w swoim „wzorze” z § 12. W szczególności,

brak jest analogicznego do przytoczonego powyżej określenia dla poszczególnych modułów,

np. „Razem Moduł 1 (usługi 1-7)”. Na to, że Zamawiający świadom jest tego, iż nie zamieścił

w s.i.w.z. takiego algorytmu obliczenia ceny, jaki był jego intencją, wskazuje również to, iż

konieczność uzyskania ceny za moduł w drodze sumowania cen za poszczególne usługi,

opiera de facto wyłącznie na sformułowaniu językowym „w tym”, po którym następuje

wyszczególnienie usług wchodzących w skład danego modułu. Choć sformułowanie to

niewątpliwie wskazuje jednoznacznie, iż wymienione po nim usługi wchodzą w zakres

modułu, a tym samym wskazane za nie ceny zawierają się w cenie modułu, co nie wyklucza

jednak w żaden sposób możliwości odczytania, iż ceny za te usługi nie wyczerpują ceny

ryczałtowej ustalonej przez wykonawcę za moduł. Za taką możliwością odczytania

przemawia również układ przygotowanej tabeli, z którego wynika następująca kolejność

postępowania: wpierw wpisanie ceny ryczałtowej za dany moduł, następnie zaś wpisanie cen

za poszczególne usługi mieszczące się w tym module, wreszcie wpisanie w podsumowaniu

łącznej ceny za całość, to jest za wszystkie moduły razem.

Zamawiający bezpodstawnie zmienił treść oferty Odwołującego w zakresie określenia

jej ceny, błędnie wskazując, iż znajduje to oparcie w przepisie art. 87 ust. 2 pkt 2 pzp

dotyczącym poprawiania oczywistych omyłek rachunkowych. Zamawiający 21 lutego 2011 r.

poinformował przy tym Odwołującego, iż na podstawie tego przepisu poprawił omyłkę

rachunkową w obliczeniu ceny oferty, nie wskazując, iż ma ona przymiot omyłki oczywistej,

natomiast nazwanie obniżenia ceny całkowitej z 2.310.885,00 zł na 1.924.068,00 zł

„korektą”, należy uznać za eufemizm. Zamiast poprawienia oczywistej omyłki rachunkowej

doszło w ten sposób do dokonania istotnej zmiany treści oferty Odwołującego. Przede

wszystkim jednak Zamawiający w sposób zupełnie nieuzasadniony przyjął, iż sposób

10

Sygn. akt KIO 430/11

wypełnienia tabeli cenowej formularza ofertowego przez Odwołującego ma charakter omyłki,

i to oczywistej. Jest to zupełnie niezrozumiałe i sprzeczne z argumentacją podniesioną w

odpowiedzi na odwołanie, w której Zamawiający sam wskazał, iż z istoty „oczywistej omyłki”

rachunkowej wynika, iż jest nią niezamierzony błąd rachunkowy popełniony przez

wykonawcę, polegający na uzyskaniu nieprawidłowego wyniku działania arytmetycznego.

Tymczasem Odwołujący konsekwentnie i niezmiennie prezentował stanowisko, iż

zaoferowanie za wykonanie przedmiotu zamówienia ceny w wysokości 2.310.885,00 zł,

obliczonej przez zsumowanie cen za poszczególne moduły, których cena nie stanowi

zsumowania cen za poszczególne usługi, jest rezultatem jego świadomej i celowej decyzji.

Zatem nawet gdyby okazało się, że taki sposób postępowania nie mieści się w określonym

przez Zamawiającego sposobie obliczenia ceny, to niemożliwe byłoby poprawienie takiego

błędu w obliczeniu ceny w trybie art. 87 ust. 2 pkt 2 pzp. Nawet jeżeli Zamawiający

pozostawał w błędzie co do jednoznaczności postanowień § 12 s.i.w.z., to z pewnością

przed wniesieniem odwołania mógł i powinien mieć świadomość, iż sposób obliczenia ceny

oferty Uniwersytetu Warszawskiego nie jest rezultatem oczywistej omyłki rachunkowej. W

odpowiedzi na przesłane jednocześnie z zawiadomieniem o poprawieniu „omyłek

rachunkowych” wezwanie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 pzp, Odwołujący

złożył 2 marca 2011 r. takie wyjaśnienia, zastrzegając wyraźnie, iż dotyczą one ceny oferty w

wysokości 2.310.885,00 zł. Na marginesie Izba zauważa swoisty paradoks postępowania

Zamawiającego, który arbitralnie dokonał „korekty” ceny oferty, zobowiązując jednocześnie

Odwołującego do wykazania, że po dokonanym w ten sposób znaczącym obniżeniu ceny,

nie ma ona znamion ceny rażąco niskiej w stosunku do przedmiotu zamówienia. Jeżeli

Zamawiający mimo tych wyjaśnień miał jeszcze jakiekolwiek wątpliwości, to mógł i powinien

skorzystać dodatkowo z instytucji wyjaśnień w trybie art. 87 ust. 1 pzp, wzywając

Odwołującego do złożenia wyjaśnień odnośnie treści złożonej oferty w zakresie sposobu

obliczenia ceny.

Natomiast zamiast zbadać, czy w ofercie Odwołującego doszło w ogóle do omyłki

rachunkowej przy obliczeniu ceny, Zamawiający przeszedł od razu do etapu jej poprawienia,

opartego wyłącznie na stwierdzeniu „bezproblemowości” otrzymania „skorygowanej” ceny

oferty w wysokości 1.924.068,00 zł w wyniku działania matematycznego polegającego na

zsumowaniu wpisanych w ofercie Odwołującego cen jednostkowych dla poszczególnych

usług. Gdyby Zamawiający skorzystał z otrzymanych wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej

ceny, lub wezwał do złożenia dodatkowych w trybie art. 87 ust. 1 pzp, nie doszłoby zapewne

do złożenia odwołania, w którego treści Odwołujący rzekomo nie zakwestionował samej

zasadności dokonania poprawienia oczywistej omyłki rachunkowej w swojej ofercie, lecz

jedynie zastosowaną metodę tej poprawy. Tymczasem Odwołujący, zarzucając

11

Sygn. akt KIO 430/11

Zamawiającemu nieuprawione skorzystanie z przepisu art. 87 ust. 2 pkt 2 pzp i zaniechanie

skorzystania z przepisu art. 87 ust. 1 pzp, z uwagi na to, iż złożona oferta nie zawiera omyłek

rachunkowych, dodatkowo w Odwołaniu zaprezentował tabelę cenową formularza

ofertowego dopasowaną do oczekiwań Zamawiającego, aby sumy cen za poszczególne

usługi dawały ceny wpisane w tabeli formularza oferty dla modułów i obliczoną w nim cenę

łączną.

Wobec stwierdzenia przez Izbę, iż sposób obliczenia ceny oferty przez Odwołującego

nie jest sprzeczny z postanowieniami § 12 s.i.w.z., nie ma znaczenia, że drugi oferent

postąpił zgodnie z intencjami Zamawiającego. Nie prowadzi to również do jakiejkolwiek

nieporównywalności tych ofert w zakresie ceny, gdyż z ust. 5 tego paragrafu wynika, iż

ocenie podlega cena brutto oferty. W razie wyboru jako najkorzystniejszej oferty

Odwołującego, niezagrożone będzie również przestrzeganie ust. 4, z którego wynika, iż

wszystkie ceny określone w ofercie są niezmienne przez okres obowiązywania umowy. Z

postanowień wzoru umowy (załącznik nr 6 do s.i.w.z.) wynika bowiem, iż rozliczanie jej

realizacji i poszczególne etapy płatności odnoszą się wyłącznie do ceny całkowitej oferty (§ 3

umowy). Zatem znajduje w tych postanowieniach umowy oparcie argumentacja

Odwołującego dotycząca informacyjnego charakteru wskazanych w jego ofercie cen za

poszczególne usługi. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest przy tym

nietrafność stanowiska Odwołującego, zarówno co do tego, iż jako uczelnia wyższa nie mógł

zawrzeć w cenach jednostkowych poszczególnych usług innych, niż koszty bezpośrednie

wykonania działań badawczo-analitycznych lub promocyjnych, jak i tego, że na przeszkodzie

ujęciu w tych cenach kosztów pośrednich stoi kwestia wewnętrznych rozliczeń z

podwykonawcami. Odwołujący nie był w stanie na rozprawie wskazać postanowień s.i.w.z.,

na których oparł ustalenie zakresu i rodzaju kosztów, które mogą zostać uwzględnione w

ramach poszczególnych usług. Natomiast wskazane na rozprawie problemy z rozliczeniami z

podwykonawcami (konieczność wypłacenia podwykonawcom wynagrodzenia w wysokości

wskazanej w ofercie za usługi, a więc wraz z narzutem UW, który potem musiałby być

zwrócony przez nich z powrotem) są w ocenie Izby wydumane i nie znajdują oparcia w

obowiązujących przepisach. Gdyby zatem Zamawiający wyraźnie wskazał w s.i.w.z., że

wymaga obliczenia ceny oferty jako sumy cen jednostkowych za poszczególne usługi,

Odwołujący musiałby się do tego zastosować, a na to że mógłby to uczynić wskazuje to, iż w

załączniku do odwołania zdołał doliczyć te koszty pośrednie, które w ofercie zbiorczo

wykazał jako „systematyczną różnicę między wyceną pojedynczego modułu, a sumą

poszczególnych działań wchodzących w jego skład, do wskazanych w ofercie cen

jednostkowych za poszczególne usługi.

12

Sygn. akt KIO 430/11

Wobec stwierdzenia, iż sposób obliczenia ceny oferty przez Odwołującego znajduje

swoje oparcie w postanowieniach s.i.w.z., nie można stwierdzić, iż w niniejszej sprawie

doszło do możliwości manipulacji ceną oferty z jego strony. Hipotetyczne „dwie ceny”

zaszyte rzekomo w ofercie Odwołującego, są rezultatem działania Zamawiającego, który z

własnej inicjatywy wygenerował „nową” cenę tej oferty. Zauważyć przy tym należy, iż

Odwołujący, w przeciwieństwie do Zamawiającego, nie mógłby nawet podjąć próby

dokonania takiej „korekty” swojej ceny w ramach postępowania o udzielenie zamówienia,

gdyż wszelkie instrumenty w tym zakresie przysługują jego organizatorowi

(Zamawiającemu). Natomiast w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, ewentualne

domaganie się takiego skorygowania ceny oferty w drodze odwołania, nie mogłoby liczyć na

uwzględnienie przez Izbę. W niniejszej sprawie jednak to nie postępowanie Odwołującego,

lecz Zamawiającego, zagroziło uczciwej konkurencji i równemu traktowaniu wykonawców w

postępowaniu. Zamawiający bezpodstawnie odmówił bowiem Odwołującemu prawa

porównania zaoferowanej przez niego ceny oferty z ceną oferty drugiego wykonawcy, choć

została obliczona i określona w sposób zgodny z treścią postanowień określonych przez

Zamawiającego w s.i.w.z.

Mając powyższe na uwadze, Izba stwierdziła, iż naruszenie przez Zamawiającego

przepisów ustawy pzp: art. 87 ust. 2 pkt 2, art. 87 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 może mieć

istotny wpływ na wynik postępowania, i działając na podstawie przepisów art. 192 ust. 1, 2 i

ust. 3 pkt 1 ustawy pzp – orzekła jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie

przepisu art. 192 ust. 9 i 10 ustawy pzp w związku z przepisem § 5 ust. 2 pkt 1

rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości

i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu

odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238), obciążając Zamawiającego

kosztami postępowania odwoławczego, na które złożył się wpis uiszczony przez

Odwołującego.

Przewodniczący:

………………………………

13