KIO 1291/12

Sygn. akt: KIO 1291/12

WYROK

z dnia 2 lipca 2012 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Dagmara Gałczewska-Romek

Protokolant: Przemysław Łaciński

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2012 r. odwołania wniesionego do Prezesa

Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 20 czerwca 2012 r. przez wykonawców wspólnie

ubiegających się o udzielenie zamówienia TAYLOR Sp. z o.o., INFRA SA, 20-150 Lublin,

ul. Bursaki 18A w postępowaniu prowadzonym przez Zakład Gospodarki Wodno-

Kanalizacyjnej w Tomaszowie Mazowieckim sp. z o.o., 97-200 Tomaszów Mazowiecki,

ul. Kępa 19,

orzeka:

1. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności

unieważnienia postępowania oraz nakazuje dokonanie ponownego badania i oceny

ofert.

2. kosztami postępowania obciąża Zakład Gospodarki Wodno-Kanalizacyjnej w

Tomaszowie Maz. sp. z o.o., 97-200 Tomaszów Mazowiecki, ul. Kępa 19 i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00gr

(słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia TAYLOR Sp. z o.o., INFRA SA,

20-150 Lublin, ul. Bursaki 18A tytułem wpisu od odwołania,

2.2. zasądza od Zakładu Gospodarki Wodno-Kanalizacyjnej w Tomaszowie Maz. sp.

z o.o., 97-200 Tomaszów Mazowiecki, ul. Kępa 19 na rzecz wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia TAYLOR Sp. z o.o., INFRA SA,

20-150 Lublin, ul. Bursaki 18A kwotę 23 600 zł 00gr (słownie: dwadzieścia trzy

tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania

odwoławczego poniesione z tytułu uiszczenia wpisu od odwołania oraz zastępstwa

prawnego przed KIO.

1

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni

od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim.

Przewodniczący: …………………………

2

Sygn. akt: KIO 1291 /12

Zamawiający - Zakład Gospodarki Wodno - Kanalizacyjnej Sp. z o.o. w Tomaszowie

Mazowieckim prowadzi postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego o udzielenie

zamówienia publicznego na renowację istniejących kolektorów kanalizacji sanitarnej - A, B,

KO - N - zadanie 15 objętego projektem pt „Modernizacja oczyszczalni ścieków

i skanalizowanie części aglomeracji Tomaszowa Mazowieckiego” współfinansowanego ze

środków Unii Europejskiej - Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007 - 2013.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

z dnia 25 kwietnia 2012 roku, pod nr 2012/S 82- 134264.

Odwołujący - wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Taylor Sp. z o.o.

(lider konsorcjum) oraz Infra S.A (partner konsorcjum), wniósł w dniu 20 czerwca 2012 roku

do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie, w którym zarzucił naruszenie:

- art. 93 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 3 ustawy Pzp przez bezpodstawne unieważnienie

postępowania na mocy decyzji z dnia 15 czerwca 2012 roku,

- art. 82 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp przez uznanie, że odwołujący nie

zachował formy pisemnej oferty a jego oferta powinna ulec odrzuceniu,

- art. 9 ust. 1 ustawy Pzp przez naruszenie w toku postępowania zasady pisemności i nie

wydanie decyzji o odrzuceniu oferty odwołującego z powodu rzekomego naruszenia formy

pisemnej oferty, co utrudnia złożenie odwołania na taką ocenę.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz;

1. unieważnienie czynności unieważnienia postępowania,

2. nakazanie zamawiającemu dokonania czynności powtórnej oceny oferty złożonej

przez odwołującego i w jej wyniku dokonanie wyboru oferty odwołującego jako

najkorzystniejszej w postępowaniu.

Odwołujący podniósł, że na skutej wyżej wskazanych czynności interes odwołującego w

uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku, a nadto odwołujący poniósł szkodę w wyniku

naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Bezpodstawne unieważnienie

postępowania pozbawiło odwołującego możliwości uzyskania zamówienia, mimo, że oferta

odwołującego została złożona w formie pisemnej i jest najkorzystniejsza ze względu na

3

przyjęte kryterium oceny ofert, a jej treść w pełni odpowiada treści specyfikacji istotnych

warunków zamówienia.

Odwołujący podniósł w pierwszej kolejności, że zamawiający nie wydał decyzji o odrzuceniu

oferty odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, ani żadnej innej

podstawie. Już ta okoliczność świadczy o naruszeniu art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp i

bezpodstawnym unieważnieniu postępowania.

Podkreślił, że złożył ofertę w formie pisemnej, z zachowaniem formularzy i wymogów

instrukcji dla wykonawców (IDW) oraz opatrzył ją podpisem pełnomocnika na każdej stronie.

Wskazał, że oferta została złożona zgodnie z wymogami podanymi w pkt 16 IDW.

Zarówno formularz oferty oraz wykaz cen zostały podpisane, z tym że w dolnym rogu strony

(strona 4 i 5 oferty oraz strona 54 oferty). Ten sam podpis z pieczątką został umieszczony

na stronie 8 oferty zawierającej pełne dane wykonawcy w miejscu wskazanym przez

zamawiającego w tym formularzu. Na dokumentach widnieje podpis nieczytelny

pełnomocnika wykonawcy, jednakże jest on na tyle charakterystyczny i powtarzalny, że

można jednoznacznie stwierdzić, iż złożyła go ta sama osoba. Za dokumenty identyfikujące

osobę składającą podpis na formularzu oferty należy uznać w szczególności: załącznik do

oferty, stanowiący jej integralną część (strona 7/8), oświadczenia (strona 15,18, 23), wykaz

osób (strona 29), wykaz wykonanych robót (strona 33), gdzie obok podpisu podano dane

(imię, nazwisko oraz nazwę firmy wykonawcy) identyfikujące osobę podpisującą te

dokumenty.

Ponadto oferta odwołującego została złożona na formularzu, którego wzór został ustalony w

załączniku nr 2 do oferty. W tej sytuacji brak podstaw do odrzucenia oferty odwołującego, co

potwierdza obszerne orzecznictwo KIO. Odwołujący na poparcie swojego stanowiska

przytoczył w odwołaniu orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej oraz powołał wyrok

Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.11.2006 roku Sygn. akt II FSK 1144/05, z

którego wynika, że podpis to swoisty dla danej osoby, charakterystyczny, powtarzalny znak

graficzny, wywodzący się od jej imienia i nazwiska, niebędący koniecznie pełnym imieniem i

nazwiskiem, pozwalający na ustalenie tożsamości osoby, która go złożyła. Podpis w

rozumieniu art. 78 kc nie musi być czytelny. Przepisy ustawy Pzp nie stawiają wymogu

podpisania oferty na każdej stronie, wystarczy złożenie podpisu pod dokumentem w taki

sposób, aby wynikało, kto podpisał dokument oraz że wolą osoby podpisującej było objęcie

całości złożonego w nim oświadczenia, bowiem dla zastrzeżonej formy pisemnej oferty

niezbędne jest złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść

oświadczenia woli, co miało miejsce w ofercie złożonej przez odwołującego.

4

Na podstawie dokumentacji postępowania o zamówienie publiczne, okazanej w trakcie

rozprawy oryginalnej oferty odwołującego oraz mając na uwadze stanowiska stron

zgłoszone do protokołu rozprawy, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Odwołujący jako podmiot ubiegający się o udzielenie przedmiotowego zamówienia,

którego oferta została odrzucona legitymuje się interesem, o którym mowa w art. 179 ust. 1

ustawy Pzp, uprawniającym go do wniesienia odwołania, a na skutek działań i zaniechań

zamawiającego może ponieść szkodę, w postaci utraty możliwości uzyskania zamówienia

publicznego.

Izba ustaliła, że pismem z dnia 15 czerwca 2012 roku, zamawiający powiadomił

wykonawców uczestniczących w postępowaniu (ofertę złożył jedynie odwołujący)

o unieważnieniu postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, wskazując

w uzasadnieniu decyzji, że w toku badania oferty odwołującego - jedynej złożonej

w postępowaniu - stwierdzono, że formularz oferty oraz wykaz cen, nie zostały opatrzone

podpisem, który jest niezbędny dla zachowania formy pisemnej oświadczenia woli (oferty)

wykonawcy. Zamawiający wyjaśnił, że cyt.: „Art. 82 ust. 2 ustawy Pzp wymaga dla oferty

składanej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, pod rygorem nieważności

formy pisemnej, albo, za zgodą zamawiającego, w postaci elektronicznej, opatrzonej

bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego

kwalifikowanego certyfikatu. Biorąc pod uwagę przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp

zawierający normę, z której dyspozycji wynika obowiązek zamawiającego odrzucenia oferty

niezgodnej z ustawą, oznacza to, że złożenie oferty w innej formie niż wynika to z ustawy,

stanowi podstawę do jej odrzucenia”.

W treści cytowanego pisma z dnia 15 czerwca 2012 roku, niewątpliwie została wskazana

zarówno podstawa prawna jak i faktyczna odrzucenia oferty odwołującego a także

unieważnienia postępowania na podstawie. Wobec tego, w ocenie Izby, mimo, iż pismo

zatytułowane jest „zawiadomienie o unieważnieniu postępowania”, nie sposób uznać, że

zamawiający nie poinformował w nim także o czynności odrzucenia oferty odwołującego na

podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy, z uwagi na brak zachowania formy pisemnej w

złożonym formularzu oferty i wykazie cen.

Izba ustaliła, że na każdej stronie oferty odwołującego znajduje się w prawym, dolnym rogu

nieczytelna parafa, dodatkowo strony oferty opatrzone są bądź podpisem i pieczęcią

Prezesa Zarządu Lidera konsorcjum - Taylor Sp. z o.o. - Grzegorza Maliszewskiego

(w odniesieniu do dokumentów Taylor Sp. z o.o.), bądź podpisami i pieczęciami osób

5

upoważnionych do reprezentacji członka konsorcjum - Infra S.A. (w odniesieniu do

dokumentów Infra S.A.). Na kwestionowanych przez zamawiającego stronach formularza

oferty oraz wykazu cen umieszczono w dolnym, prawym rogu nieczytelną parafę, a

dodatkowo na stronie 8 formularza oferty, będącego ostatnią stroną tego dokumentu

znajduje się podpis wraz z imienną pieczęcią Prezesa Zarządu Taylor Sp. z o.o. - Grzegorza

Maliszewskiego.

Nie budzi wątpliwości Izby, że oferta odwołującego została złożona z zachowaniem formy

pisemnej i jest podpisana przez osobę uprawnioną do reprezentowania odwołującego. Dla

zachowania formy pisemnej, zgodnie z art. 78 § 1 kc konieczne jest złożenie

własnoręcznego podpisu na dokumencie, obejmującym treść oświadczenia woli. Zgodnie z

przywołanym również przez odwołującego orzeczeniem Naczelnego Sądu

Administracyjnego 10 listopada 2006 roku, Sygn. akt II FSK 1144/05 podpis w rozumieniu

art. 78 § 1 kc nie musi być czytelny. Podpis jest to swoisty dla danej osoby,

charakterystyczny, powtarzalny znak graficzny, wywodzący się od jej imienia i nazwiska,

niebędący koniecznie pełnym imieniem i nazwiskiem, pozwalający na ustalenie tożsamości

osoby, która go złożyła.

Umieszczony na stronach oferty nieczytelny podpis (parafa) jest na tyle charakterystyczny i

powtarzalny, że z łatwością można stwierdzić, iż pochodzi on od tej samej osoby, która

złożyła na szeregu innych stron oferty nieczytelny podpis na pieczęci - Prezes Zarządu -

Grzegorz Maliszewski.

Podkreślenia wymaga również okoliczność, że przepisy Pzp nie stawiają wymogów co do

podpisania każdej strony oferty, a dla zachowania formy pisemnej wystarczające jest

złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie w taki sposób, aby wynikało kto podpisał

dany dokument oraz że wolą osoby składającej ten podpis jest objęcie całości oświadczenia

woli złożonego w tym dokumencie.

W świetle powyższego, należy uznać, że samo złożenie podpisu wraz z pieczęcią na stronie

8 formularza oferty, będącego ostatnią stroną tego formularza jest wystarczające dla

stwierdzenia zachowania formy pisemnej tego dokumentu. Podpis wraz z pieczęcią został

złożony w miejscu do tego wyznaczonym przez zamawiającego na formularzu a

umieszczenie go na końcu dokumentu świadczy niewątpliwie o tym, że wolą osoby

składającej ten podpis jest objęcie całości oświadczenia woli złożonego w formularzu oferty.

Niezależnie od tego, niejako dodatkowo na stronach formularza oferty znajdują się w

prawym, dolnym rogu nieczytelne parafy.

6

Podsumowując, Izba stwierdziła, że czynność zamawiającego polegająca na odrzuceniu

oferty odwołującego i w konsekwencji unieważnieniu postępowania została dokonana z

naruszeniem przepisów art. 93 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 3, art. 82 ust. 2 w zw. z art. 89 ust.

1 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 ustawy Pzp. Z uwagi na to, że wykazane naruszenie miało wpływ na

wynik postępowania, Izba na podstawie art. 192 ust. 2 ustawy pzp uwzględniła odwołanie i

orzekła jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy

Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania, zgodnie z § 1 ust. 1 pkt

2, § 3 i § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w

sprawie wysokości wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu

odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238), uznając za uzasadnione

koszty wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego w kwocie 3 600 zł.

Przewodniczący: ………………………………

7