KIO 1731/12

Sygn. akt: KIO 1731/12

WYROK

z dnia 28 sierpnia 2012 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Luiza Łamejko

Honorata Łopianowska

Sylwester Kuchnio

Protokolant: Mateusz Michalec

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2012 r. w Warszawie odwołania

wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 13 sierpnia 2012 r. przez

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Forsolis Sp. z o.o.

i UNI-ART Group Sp. z o.o. Sp. k., 40-123 Katowice, ul. Czerwińskiego 6 w postępowaniu

prowadzonym przez Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej

im. Dra Janusza Daaba, 41-940 Piekary Śląskie, ul. Bytomska 62

przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

Spółdzielnia Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o., ul. śabiniec 46,

31-215 Kraków zgłaszających swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego

po stronie zamawiającego

orzeka:

1. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu Samodzielnemu

Publicznemu Wojewódzkiemu Szpitalowi Chirurgii Urazowej im. Dra Janusza

Daaba w Piekarach Śląskich unieważnienie czynności wyboru oferty

najkorzystniejszej i powtórne dokonanie czynności badania i oceny ofert

w postępowaniu, w tym zastosowanie procedury poprawienia omyłek

w ofertach wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

Spółdzielnia Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o. oraz

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: IMPEL

Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. na podstawie

art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo zamówień publicznych,

2. kosztami postępowania obciąża Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital

Chirurgii Urazowej im. Dra Janusza Daaba, 41-940 Piekary Śląskie,

ul. Bytomska 62 i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr

(słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Forsolis Sp. z o.o.

i UNI-ART Group Sp. z o.o. Sp. k., 40-123 Katowice, ul. Czerwińskiego 6 tytułem

wpisu od odwołania,

2.2. zasądza od Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Chirurgii

Urazowej im. Dra Janusza Daaba, 41-940 Piekary Śląskie, ul. Bytomska 62

na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

Forsolis Sp. z o.o. i UNI-ART Group Sp. z o.o. Sp. k., 40-123 Katowice,

ul. Czerwińskiego 6 kwotę 19 420 zł 00 gr (słownie: dziewiętnaście tysięcy

czterysta dwadzieścia złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania

odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania, wynagrodzenia

pełnomocnika oraz dojazdu na posiedzenie i rozprawę.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni

od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Gliwicach.

Przewodniczący: ……………

……………

……………

Sygn. akt: KIO 1731/12

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej im. Dra Janusza

Daaba w Piekarach Śląskich (dalej: „zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie

zamówienia publicznego na świadczenie usług w zakresie sprzątania i obsługi

pozamedycznej.

W postępowaniu tym wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia:

Forsolis Sp. z o.o. i UNI-ART Group Sp. z o.o. Sp. k. (dalej: „odwołujący”) wnieśli w dniu

13 sierpnia 2012 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wobec czynności

zamawiającego badania i oceny ofert, zaniechania odrzucenia ofert wykonawców wspólnie

ubiegających się o udzielenie zamówienia: Spółdzielni Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie

i Izan + Sp. z o.o. oraz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

IMPEL Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k., a także czynności

wyboru oferty najkorzystniejszej.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1. art. 7 ust. 1 ustawy-Prawo zamówień publicznych (dalej: „ustawa Pzp”) przez

naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób zapewniający zachowanie

uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, w szczególności przez

niedopełnienie obowiązku starannego zbadania i oceny złożonych ofert oraz nie

odrzucenia ofert, które są niezgodne z ustawą, naruszają zasady uczciwej

konkurencji oraz zawierają błąd w obliczeniu ceny;

2. art. 89 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia ofert wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Spółdzielni Inwalidów

NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o. oraz wykonawców wspólnie ubiegających

się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner

Sp. z o.o. Sp.k.

3. art. 91 ust. 1 ustawy Pzp przez zaniechanie czynności wyboru jako najkorzystniejszej

oferty odwołującego.

Odwołujący wniósł o:

1. uwzględnienie odwołania,

2. nakazanie zamawiającemu unieważnia czynności badania i oceny ofert w oraz wyboru

oferty najkorzystniejszej,

3. nakazanie dokonania ponownej oceny i badania ofert,

4. odrzucenie ofert wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

Spółdzielni Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o. oraz wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning Sp. z o.o.

i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. z uwagi na błąd w obliczeniu ceny,

niezgodność z ustawą z uwagi na naruszenie zasad uczciwej konkurencji,

5. wybór jako najkorzystniejszej oferty odwołującego.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący podniósł, iż zamawiający określił w Załączniku

nr 4 do specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz w planie higieny, jakie czynności

wchodzą w zakres usługi objętej postępowaniem. Dodatkowo, zamawiający w pkt. XI 1

specyfikacji zaznaczył, że prawidłowe ustalenie stawki VAT i kwoty VAT należy

do obowiązku wykonawcy. Tym samym, jak zaznaczył odwołujący, zamawiający żądał,

aby w ofercie była wskazana prawidłowa stawka VAT.

Odwołujący wskazał, że w ofertach wykonawców wspólnie ubiegających się

o udzielenie zamówienia: Spółdzielni Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o.

oraz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning

Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. wskazana została wartość VAT, której

zamawiający nie mógł w żaden sposób zweryfikować w celu dokonania rzetelnego badania

ofert, zgodnie z zasadą zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania

wykonawców. Z podanych wartości jednoznacznie wynikało, jak zauważył odwołujący,

że ww. wykonawcy nie zastosowali 23 % stawki VAT do całej usługi objętej zamówieniem.

Zasadnie zatem, w opinii odwołującego, zamawiający wezwał ww. wykonawców

do wyjaśnień w zakresie zastosowanej w ofertach stawki VAT, bowiem tylko w taki sposób,

po uzyskaniu rzetelnych wyjaśnień, zamawiający mógłby dokonać prawidłowego badania

i oceny ofert. Zdaniem odwołującego, wobec treści złożonych ofert oraz wyjaśnień

ww. wykonawców, zamawiający powinien odrzucić oferty złożone przez wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Spółdzielni Inwalidów NAPRZÓD

w Krakowie i Izan + Sp. z o.o. oraz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: IMPEL Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. z uwagi

na błąd w obliczeniu ceny polegający na zastosowaniu niewłaściwej stawki VAT.

Odwołujący stwierdził, że art. 89 ust. 1 ustawy Pzp określa ustawowe przesłanki

i zakres obowiązku dokonywania oceny ofert przez zamawiającego, a następnie formułuje

obowiązki zamawiającego, będące następstwem rezultatów dokonanej oceny.

Na zamawiającym ciąży z mocy art. 18 ustawy Pzp obowiązek prawidłowego i zgodnego

z prawem przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia

publicznego w celu dokonania wyboru najkorzystniejszej oferty, z zachowaniem zasady

uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, przewidzianej w art. 7 ust. 1

ustawy Pzp. Odwołujący zwrócił uwagę na treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia

20 października 2011 r. (sygn. akt III CZP 52/11 oraz III CZP 53/11), w której Sąd stwierdził,

iż obowiązkiem zamawiającego jest dokonanie oceny poprawności przedstawionych przez

wykonawców cen w zakresie zastosowania stawki podatku VAT. O porównywalności ofert,

w zakresie zaproponowanej ceny można bowiem mówić dopiero wówczas, gdy określone

w ofertach ceny, mające być przedmiotem porównania, zostały obliczone z zastosowaniem

tych samych reguł. W przypadku, gdy zamawiający nie określił w specyfikacji konkretnej

stawki VAT, co miało miejsce w niniejszym postępowaniu o udzielenie zamówienia

publicznego, przyjęcie w ofercie nieprawidłowej stawki VAT jest równoznaczne z błędem

w obliczeniu ceny polegającym na wadliwym doborze przez wykonawcę elementu mającego

wpływ na obliczenie wysokości zaoferowanej ceny. W takim przypadku znajduje

zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp skutkujący odrzuceniem oferty zawierającej

cenę obliczoną z zastosowaniem nieprawidłowej stawki VAT (błąd w obliczeniu ceny).

Odwołujący wskazał na stanowisko Sądu Najwyższego, iż wobec braku faktycznej

możliwości odniesienia się do stawki VAT z powodu jej nieuwzględnienia w specyfikacji,

obowiązek zamawiającego ogranicza się wyłącznie do oceny prawidłowości przyjętej

w ofercie wykonawcy stawki VAT, która jako element cenotwórczy miała niewątpliwie

bezpośredni wpływ na ukształtowanie wysokości przedstawionej w ofercie ceny. Przyjęcie

w ofercie nieprawidłowej stawki VAT, będącej elementem cenotwórczym, jest równoznaczne

z błędem w obliczeniu zawartej w ofercie ceny, polegającym na wadliwym doborze przez

wykonawcę elementu mającego niewątpliwie wpływ na obliczenie wysokości zaoferowanej

ceny. Posłużenie się przez wykonawcę choćby tylko jednym nieprawidłowo określonym

elementem kalkulacji ceny przekłada się na wystąpienie błędu w obliczeniu ceny i to bez

względu na skalę czy matematyczny wymiar stwierdzonego uchybienia.

Odwołujący wskazał, że ustawowy obowiązek zamawiającego odrzucenia oferty

zawierającej błędy w obliczeniu ceny zakłada wolę ustawodawcy zapewnienia stanu

porównywalności ofert z uwzględnieniem reguł uczciwej konkurencji pomiędzy

wykonawcami. Realizację tego założenia ustawodawcy zaburzałoby dokonywanie oceny

ofert, w których ceny oferowane za wykonanie tej samej usługi byłyby skalkulowane

z uwzględnieniem różnych stawek podatku VAT.

Odwołujący podkreślił, iż obowiązkiem zamawiającego jest zweryfikowanie

poprawności przyjętych przez wykonawców stawek VAT i odrzucenie ofert jako

zawierających błąd w obliczeniu ceny w przypadku zastosowania niewłaściwej stawki VAT

lub podania wartości VAT, której nie da się zweryfikować.

Odwołujący stwierdził, że zwolnienie z VAT w zakreślenie świadczonych usług nie

przysługuje wykonawcom wspólnie ubiegającym się o udzielenie zamówienia: Spółdzielni

Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o. oraz wykonawcom wspólnie

ubiegającym się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis

Partner Sp. z o.o. Sp.k. Zdaniem odwołującego, zwolnienie z VAT w zakresie usług

świadczonych przez wykonawców w niniejszym postępowaniu może być rozpatrywanie

wyłącznie w zakresie art. 43 ust. 1 pkt. 18a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku

od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054) tj. usług w zakresie opieki

medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia,

oraz dostawy towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanych, świadczonych

na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw, w których wykonywana jest

działalność lecznicza. Jak zauważył odwołujący, przedmiotem niniejszego postępowania nie

jest wykonywanie usług z zakresu opieki medycznej, zatem można mówić jedynie o usługach

ściśle związanych z usługą podstawową wykonywaną przez podmiot leczniczy. Takie

zwolnienie nie ma, w opinii odwołującego, zastosowania, jeżeli usługa uznana za ściśle

związaną z opieką medyczną nie jest niezbędna do wykonania usługi podstawowej

podlegającej zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów

i usług. Odwołujący zauważył, iż odbiorcami świadczeń ściśle związanych mogą być tyko

pacjenci podlegający opiece szpitalnej i medycznej. Odwołujący wskazał

na Interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 6 września 2011 r. znak:

IPPP2-443-603/11-5/AK, Interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia

10 czerwca 2011 r. znak: IPPP2-443-603/11-5/AK, oraz Interpretację Dyrektora Izby

Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 października 2011 r. znak: IPPP2-443-603/11-5/AK.

Odwołujący wskazał, iż w niniejszym podstępowaniu odbiorcą usługi jest szpital. Zgodnie

z treścią Załącznika nr 4 do specyfikacji wykonawcy nie świadczą usług, których

bezpośrednimi odbiorcami są pacjenci - przedmiot postępowania nie obejmuje

bezpośrednich czynności przy pacjencie, z wyjątkiem transportu chorych i podawania

basenów i kaczek, co stanowi marginalną część usługi.

Odwołujący stwierdził, że wskazane przez wykonawców wspólnie ubiegających się

o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o.

Sp.k. zabiegi sanitarno-higieniczne, porządkowe oraz czynności transportowe w obiektach

zakładu opieki zdrowotnej, które nie dotyczą transportu pacjentów, obsługi kuchenek

oddziałowych, w szczególności polegającej na dostarczaniu posiłków pacjentom, utrzymaniu

czystości w kuchenkach oddziałowych, przygotowywania posiłków dla pacjentów, transportu

bielizny, nie mogą korzystać ze zwolnienia na mocy art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o podatku

od towarów i usług. Odwołujący wskazał na Interpretację Indywidualną Dyrektora Izby

Skarbowej w Poznaniu znak: ILPP1/443-947/11-6/MS, oraz Interpretację Dyrektora Izby

Skarbowej w Łodzi znak: IPTPP2/443-235/11-2/BM i Interpretację Dyrektora Izby Skarbowej

w Warszawie znak: IPPP2-443-603/11-5/AK). Podobnie, jak stwierdził odwołujący, usługi

świadczone przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

Spółdzielni Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o. nie mogą być objęte

zwolnieniem z VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o podatku od towarów i usług.

Wykonawcy ci nie wyjaśnili, jakie usługi i na jakiej podstawie obejmują inną niż 23 % stawką

VAT, czym uniemożliwili zamawiającemu rzetelną ocenę ofert i ich porównanie

z uwzględnieniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Odwołujący zaznaczył, iż zgodnie z dyspozycją art. 43 ust. 17 ustawy o podatku

od towarów i usług, zwolnienia, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a, na które powołują

się ww. wykonawcy nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle

związanych z usługami podstawowymi, jeżeli nie są one niezbędne do wykonania usługi

podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18a, lub ich głównym celem jest osiągnięcie

dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności

w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia. Odwołujący stwierdził,

iż w przedmiotowym postępowaniu zwolnienia z VAT nie przysługują, gdyż świadczona

przez wykonawców usługa nie jest usługą niezbędną do wykonania usługi podstawowej

przez podmiot leczniczy, a to usługi w zakresie opieki medycznej mającej charakter

diagnostyczny i terapeutyczny. Ponadto, odwołujący zauważył, iż z lakonicznego wyjaśnienia

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Spółdzielni Inwalidów

NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o. płynie jednoznaczny wniosek, iż ww. wykonawcy

nie mają woli przedłożenia zasad kalkulacji ceny, w tym zastosowanej stawki VAT, gdyż

korzystają ze zwolnienia w celu konkurencyjnego wykonywania usługi w stosunku do innych

podmiotów (por. Interpretację Indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy znak:

ITPP1/443- 452/11/AT).

Odwołujący zwrócił uwagę, iż dokonał prawidłowej wykładni przepisów podatkowych,

przedstawił jasną ofertę, zastosował prawidłową stawkę VAT (23 %), zgodnie

z obowiązującymi przepisami w zakresie VAT oraz mając na uwadze przedmiot zamówienia.

Powyższe oznacza, w ocenie odwołującego, iż złożona przez odwołującego oferta jako

najkorzystniejsza, po odrzuceniu ofert wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: Spółdzielni Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o. i wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning Sp. z o.o. i Hospital

Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k., winna zostać wybrana.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosili

wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Spółdzielni Inwalidów

NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o.

Izba dokonała następujących ustaleń:

Przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług w zakresie sprzątania i obsługi

pozamedycznej. Zakres czynności wchodzących w skład przedmiotu zamówienia został

określony przez zamawiającego w Załączniku nr 4 do specyfikacji istotnych warunków

zamówienia.

W specyfikacji istotnych warunków zamówienia zamawiający określił sposób

obliczenia ceny wskazując, iż cena oferty musi zawierać wszelkie koszty niezbędne

do zrealizowania zamówienia. Oferent może wskazać tylko jedną cenę za wykonanie

zadania. Prawidłowe ustalenie stawki i kwoty podatku VAT należy do obowiązku Oferenta

zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.

W toku badania ofert zamawiający zwrócił się do wykonawców wspólnie ubiegających

się o udzielenie zamówienia: Spółdzielni Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o.

i wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning

Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. z prośbą o wskazanie podstaw

zastosowania innych niż podstawowa stawek VAT.

W dniu 6 czerwca 2012 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie

zamówienia: IMPEL Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. wyjaśnili,

iż jako wykonawcy ubiegający się wspólnie o udzielenie przedmiotowego zamówienia

są uprawnieni na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o podatku od towarów i usług

do stosowania zwolnienia z VAT w odniesieniu do usług w zakresie opieki medycznej,

służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostaw

towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanych, świadczone na rzecz

podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw tj. części usług stanowiących

przedmiot zamówienia w zakresie transportu wewnętrznego.

Wobec czynności wykonywanych przez wykonawców, m.in. usług w zakresie opieki

medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia

oraz dostawy towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanych, świadczonych

na rzecz zakładów opieki zdrowotnej (podmiotów leczniczych) na ich terenie

w szczególności: transportu czystej i brudnej bielizny szpitalnej do i z magazynu bielizny

czystej i brudnej, transportu odpadów komunalnych z oddziałów szpitalnych, transportu

odpadów pokonsumpcyjnych i medycznych z miejsca ich wytwarzania do miejsca

składowania, transportu środków farmaceutycznych z Apteki Szpitalnej do jednostek Szpitala

w obecności upoważnionego pracownika zamawiającego, transportu wyrobów medycznych

z Apteki szpitalnej i Działu Zaopatrzenia do jednostek Szpitala, transportu innych materiałów

z Działu Zaopatrzenia do oddziałów szpitalnych, transportu posiłków z punktu dostawy

do poszczególnych oddziałów szpitalnych i do Stacji Dializ, wykonawcy zastosowali

zwolnienie z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o podatku

od towarów i usług, który nakłada na podatnika obowiązek stosowania zwolnienia wobec

ww. usług.

Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning

Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. podkreślili, iż zgodnie z ustawą

o podatku od towarów i usług dla zastosowania zwolnienia od VAT istotny jest cel

wykonywanych świadczeń. Świadczenie ww. usług wchodzących w zakres opieki medycznej

jest niewątpliwie elementem całego procesu, szeregu czynności, których nadrzędnym celem

jest leczenie, poprawa, profilaktyka oraz poprawa zdrowia pacjentów. Jest ściśle z tymi

usługami związany, co w konsekwencji powoduje, że jest objęty zwolnieniem

z opodatkowania podatkiem VAT. Powyższe stanowisko potwierdza, jak wskazali

wykonawcy, zarówno dotychczasowa wykładnia przepisów ustawy o podatku od towarów

i usług, wyroki ETS.

W wyjaśnieniach zauważono, iż w zakresie przedmiotu zamówienia opisanego przez

zamawiającego w specyfikacji istotnych warunków zamówienia znalazły się również

czynności, wykonanie których, zgodnie z obowiązującymi przepisami, obciążone jest stawką

podatku VAT „zw”. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: IMPEL

Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. wskazali, iż formularz ofertowy

przedstawiony przez zamawiającego nie dzielił przedmiotu zamówienia w zakresie

wykonywanych czynności, w związku z czym wykonawcy nie byli w stanie przyporządkować

stawek podatku VAT odpowiadającym im czynnościom.

Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning

Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. stwierdzili, że kalkulacja jego ceny

ofertowej jest prawidłowa zarówno na gruncie obowiązującego prawa podatkowego,

jak również uwzględnia wszystkie wymogi zamawiającego opisane w specyfikacji istotnych

warunków zamówienia.

Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning

Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. podkreślili, że to wykonawcy przy

kalkulacji ceny ofertowej mają obowiązek zastosowania właściwej stawki VAT dla wszystkich

usług stanowiących przedmiot zamówienia publicznego. Do obowiązków podatnika należy

przyporządkowanie wykonywanej usługi do danej stawki VAT, co wynika m.in. z faktu,

iż wystawiając fakturę za wykonane zadanie podatnik zobowiązany jest do wskazania w niej

stawki wraz z kwotą podatku (art. 106 ustawy o podatku od towarów i usług). Kształtuje

to stosunek zobowiązaniowy, o którym mowa w art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Skoro

określenie prawidłowej stawki VAT ciąży na wystawcy faktury - wykonawcy, to ciąży na nim

również odpowiedzialność za prawidłowe jej zastosowanie. Zatem to wystawca,

a nie odbiorca faktury decyduje o wysokości stawki i ponosi tego konsekwencje. W związku

z powyższym, zdaniem wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

IMPEL Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k., usługi z zakresu opieki

medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia

oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związanymi, świadczone

na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw będą fakturowane ze stawką

zwolnioną (zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt. 18a ustaw o VAT), natomiast pozostałe usługi

z podstawową stawką VAT, tj. 23%.

Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Spółdzielnia Inwalidów

NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o. w piśmie z dnia 4 czerwca 2012 r. złożyli

oświadczenie, iż przedstawiona cena ofertowa została poprawnie wyliczona, uwzględnia

wszystkie koszty oraz prawidłową stawkę VAT. Wykonawcy wskazali, iż zamawiający

zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia oraz sposobem obliczenia ceny wymagał podania

jedynie kwoty VAT, tym samym na tym etapie postępowania winien ograniczyć się

do badania ofert w zakresie, w jakim dokonał opisu jej przygotowania.

Krajowa Izba Odwoławcza, rozpoznając złożone odwołanie na rozprawie

i uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, w tym dokumentację

z niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a w szczególności treść

specyfikacji istotnych warunków zamówienia wraz z załącznikami, ofert złożonych

w postępowaniu oraz wyjaśnień złożonych przez wykonawców wspólnie ubiegających się

o udzielenie zamówienia: Spółdzielni Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o.

i wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning

Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k., zważyła co następuje.

Izba stwierdziła, że odwołujący legitymuje się interesem we wniesieniu środka

ochrony prawnej, o którym mowa w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Zakres zarzutów, w sytuacji

ich potwierdzenia się, wskazuje na pozbawienie odwołującego możliwości uzyskania

zamówienia i jego realizacji, narażając go tym samym na poniesienie w tym zakresie

wymiernej szkody.

Na wstępie Izba stwierdziła, że obowiązkiem zamawiającego jest dokonanie oceny

ofert, w tym m.in. pod względem prawidłowości przyjętych przez wykonawców przy

obliczeniu ceny stawek VAT. Obowiązek taki wynika z dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy

Pzp, który nakazuje zamawiającemu odrzucenie ofert zawierających błąd w obliczeniu ceny,

za który uznać należy przyjęcie niewłaściwej stawki VAT. Stanowisko to potwierdził Sąd

Najwyższy w dwóch uchwałach z dnia 20 października 2011 r. w sprawach o sygn. akt III

CZP 52/11 i III CZP 53/11. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu zapytania Sądu Okręgowego

w Koninie czy określenie w treści oferty wykonawcy błędnej stawki podatku VAT oraz

obliczenie w oparciu o tą stawkę, podatku VAT, jako składnika ceny brutto, stanowi błąd

w obliczeniu ceny, o którym mowa w przepisie art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp i jest podstawą

do odrzucenia oferty, udzielił pozytywnej odpowiedzi na to pytanie. Tym samym, Sąd

Najwyższy potwierdził, że zamawiający w świetle dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp

ma uprawienie do weryfikacji zaoferowanej ceny pod kątem ustalenia, czy nie zawiera ona

błędu w obliczeniu ceny w zakresie określenia właściwej stawki VAT. Obowiązek taki

aktualizuje się również na gruncie niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia

publicznego. Pomimo braku wymogu wskazania przyjętej przez wykonawcę stawki VAT

w formularzu ofertowym obowiązek badania oferty pod kątem ewentualnego błędu

w obliczeniu ceny jest możliwy przez wskazanie przez wykonawców w formularzu ofertowym

ceny netto, kwoty VAT i ceny brutto, co stanowiło wymóg zamawiającego. Zamawiający

podjął taką próbę zwracając się do wykonawców o wyjaśnienie podstaw zastosowania

innych niż podstawowa stawek VAT, jednak nie podjął żadnych działań po ich otrzymaniu.

W niniejszej sprawie przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług w zakresie

sprzątania i obsługi pozamedycznej. Izba stwierdziła, na podstawie przepisów ustawy

o podatku od towarów i usług, że usługi objęte przedmiotem zamówienia powinny zostać

opodatkowane podstawową 23 % stawką VAT. Nie pozostawia wątpliwości okoliczność,

iż brak jest podstaw do zastosowania dla całego przedmiotu zamówienia, jak i jego części,

zwolnienia z VAT na podstawie 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie

z którym zwolnieniu od podatku podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, służące

profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawy towarów

i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności

leczniczej przez podmioty lecznicze. Zarówno wykonawcy wspólnie ubiegający się

o udzielenie zamówienia: Spółdzielnia Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o.,

jak i wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning

Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. nie są podmiotem leczniczym

w rozumieniu ww. ustawy. Podstawy zwolnienia nie może stanowić również art. 43 ust. 1 pkt 18a

ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z dyspozycją ww. przepisu zwolnieniu z podatku

podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,

przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawy towarów i świadczenie usług ściśle z tymi

usługami związane, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw,

w których wykonywana jest działalność lecznicza. Usługi wchodzące w zakres przedmiotu

zamówienia nie stanowią usług w zakresie opieki medycznej. Nie stanowią one także usług

ściśle związanych z usługami w zakresie opieki medycznej, bowiem nie przedstawiają

bezpośredniego związku z usługami medycznymi. Ponadto, art. 43 ust. 17 ustawy o podatku

od towarów i usług stanowi, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a nie ma

zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami

podstawowymi, jeżeli nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej zwolnionej z VAT

na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, lub ich głównym celem

jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych

czynności w stosunku do podatników nie korzystających z tego zwolnienia. Dodatkowo, zgodnie

z art. 43 ust. 17a ustawy o podatku od towarów i usług, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt

18a, 23, 26, 28, 29, i 33 lit. a mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług

ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi

podstawowe. Usługą podstawową, którą zamierzają świadczyć ww. wykonawcy jest usługa

utrzymania czystości w obiektach szpitala, która nie podlega zwolnieniu z VAT. W ocenie Izby,

art. 43 ust. 1 pkt 18a w świetle art. 43 ust. 17 ustawy o podatku od towarów i usług wyklucza

zastosowanie zwolnienia dla usług związanych z usługą nie podlegającą zwolnieniu.

Ww. zwolnienie dotyczy bowiem jednoznacznie usługi opieki medycznej i usług z nią

związanych, nie zaś innej usługi (w tym przypadku usługi utrzymania czystości i obsługi

pozamedycznej) i związanych z nią usług.

Wobec powyższego, Izba stwierdziła, że świadczenie usług w zakresie sprzątania

i obsługi pozamedycznej nie korzysta ze zwolnienia z VAT, nie korzysta też z prawa

do zastosowania obniżonej stawki VAT. Usługi te powinny zostać opodatkowane stawką

podstawową.

Jednocześnie Izba uznała, idąc za poglądem wyrażonym w przywołanych powyżej

uchwałach Sądu Najwyższego, że w niniejszej sprawie brak jest możliwości stwierdzenia,

iż przyjęte przez wykonawców stawki VAT nie są wynikiem omyłki, zatem zaistniały podstawy

do poprawienia ofert wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

Spółdzielni Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie i Izan + Sp. z o.o. oraz wykonawców wspólnie

ubiegających się o udzielenie zamówienia: IMPEL Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis

Partner Sp. z o.o. Sp.k. na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Zamawiający powinien

zatem dokonać poprawienia ofert ww. wykonawców przez poprawienie ceny przyjmując 23 %

stawkę VAT i zawiadamiając o tym wykonawców, zgodnie z dyspozycją art. 87 ust. 2 pkt 3

ustawy Pzp. W przypadku nie wyrażenia zgody przez wykonawców na poprawienie omyłki

zamawiający powinien oferty odrzucić.

Jednocześnie, Izba nie stwierdziła podstaw do odrzucenia ofert wykonawców wspólnie

ubiegających się o udzielenie zamówienia: Spółdzielni Inwalidów NAPRZÓD w Krakowie

i Izan + Sp. z o.o., oraz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

IMPEL Cleaning Sp. z o.o. i Hospital Serwis Partner Sp. z o.o. Sp.k. na podstawie art. 89 ust.

1 pkt 1 ustawy Pzp. Przyjęcie niewłaściwej stawki VAT przy obliczeniu ceny może skutkować

stwierdzeniem błędu w obliczeniu ceny (art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp), nie stanowi zaś

o niezgodności oferty z ustawą (art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp).

Rozpoznając przedmiotową sprawę Izba nie oparła się na przywołanych w postępowaniu

interpretacjach podatkowych uznając, iż brak jest podstaw prawnych, aby przyjąć za wiążące

stanowisko co do prawidłowości stawki wydane w indywidualnych sprawach podatników tym

bardziej, że przedstawiony w nich stan faktyczny nie pokrywa się ściśle z sytuacją zaistniałą

w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 192 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, orzeczono

jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp

oraz § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r.

w sprawie wysokości wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu

odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238), tj. stosownie do wyniku

postępowania.

Przewodniczący: ……………………

Członkowie: ……………………

……………………