KIO 379/12

Sygn. akt: KIO 379/12

WYROK

z dnia 7 marca 2012 r.

Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:

Przewodniczący: Marzena Teresa Ordysińska

Protokolant: Agata Dziuban

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. w Warszawie odwołania wniesionego

do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 24 lutego 2012 r. przez wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Józefa Chamota, prowadzącego

działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe Handel Złomem Józef

Chamotoraz Leszka Kuchno, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma

"Partner" Import-Export Leszek Kuchno, 37 – 430 Jeżowe w postępowaniu prowadzonym

przez zamawiającego Gminę Ustrzyki Dolne, 38 – 700 Ustrzyki Dolne, ul. Mikołaja

Kopernika 1

orzeka:

1. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie decyzji

o wykluczeniu wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: Józefa Chamota, prowadzącego działalność gospodarczą pod

nazwą Usługi Transportowe Handel Złomem Józef Chamot oraz

Leszka Kuchno, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma

"Partner" Import-Export Leszek Kuchno, 37 – 430 Jeżowe z postępowania oraz

powtórzenie badania i oceny ofert z zastosowaniem procedury przewidzianej

w art. 26 ust. 3 Prawa zamówień publicznych w odniesieniu do dokumentów

potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu,

2. kosztami postępowania obciąża Gminę Ustrzyki Dolne, 38 – 700 Ustrzyki Dolne,

ul. Mikołaja Kopernika 1, i:

2.1 zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr

(słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców

wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Józefa Chamota,

prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe

Handel Złomem Józef Chamot oraz Leszka Kuchno, prowadzącego

działalność gospodarczą pod nazwą Firma "Partner" Import-Export

Leszek Kuchno, 37 – 430 Jeżowe, tytułem wpisu od odwołania,

2.2 zasądza od Gminy Ustrzyki Dolne, 38 – 700 Ustrzyki Dolne, ul. Mikołaja

Kopernika 1 na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: Józefa Chamota, prowadzącego działalność gospodarczą pod

nazwą Usługi Transportowe Handel Złomem Józef Chamot oraz

Leszka Kuchno, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma

"Partner" Import-Export Leszek Kuchno, 37 – 430 Jeżowe kwotę 10 000 zł

00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych, zero groszy) stanowiącą koszty

postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień

publicznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni

od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Krośnie.

Przewodniczący: …………..…..………

2

Sygn. akt KIO 379/12

I. Gmina Ustrzyki Dolne (zwana dalej Zamawiającym), prowadzi postępowanie na wykonanie

zamówienia publicznego pn. Rekultywacja składowiska odpadów innych niż niebezpieczne

i obojętne w Brzegach Dolnych, gmina Ustrzyki Dolne.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych

z dnia 31 stycznia 2012 r., poz. 28614 i Zamawiający zamieścił specyfikację istotnych

warunków zamówienia (dalej: SIWZ) na swojej stronie internetowej. Postępowanie

prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia

29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t. j. – Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 759;

dalej: Prawo zamówień publicznych).

W dniu 24 lutego 2012 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie

zamówienia: Józef Chamot, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Usługi

Transportowe Handel Złomem Józef Chamot oraz Leszek Kuchno, prowadzący działalność

gospodarczą pod nazwą Firma „PARTNER" Import-Export Leszek Kuchno (dalej:

Odwołujący) wnieśli odwołanie, w którym zakwestionowali prawidłowość wykluczenia ich

z postępowania i zarzucili Zamawiającemu naruszenie: art. 7 ust. 1 Prawa zamówień

publicznych poprzez udzielenie zamówienia wykonawcy niezgodnie z przepisami ustawy

Prawo zamówień publicznych oraz art. 26 ust. 3 i art. 87 ust. 2 Prawa zamówień publicznych

poprzez zaniechanie czynności wzywających Odwołującego do przedłożenia właściwych

dokumentów.

Odwołujący uzasadnił swoje zarzuty następująco:

Zamawiający w ocenie Odwołującego nieprawidłowo uznał, że z przedstawionych referencji

nie wynika, że wykonawca spełnia warunek udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 26 ust. 3

Prawa zamówień publicznych Zamawiający jest zobowiązany do wezwania wykonawców,

którzy w określonym terminie nie złożyli wymaganych oświadczeń lub dokumentów albo

zawierają one błędy.

Zaniechanie czynności określonych w art. 26 ust. 3 Prawa zamówień publicznych przez

Zamawiającego stanowi naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych.

Zamawiający nie wezwał Odwołującego do uzupełnienia i sprecyzowania przedłożonych

dokumentów w celu wykazania wartości jednego zadania odpowiadającego swoim rodzajem

i wartością robót budowlanych.

Wobec powyższego Odwołujący wnosił o:

3

1. zakaz zawierania umowy na wykonanie zadania objętego przetargiem.

2. unieważnienie wyboru oferty najkorzystniejszej.

Zamawiający nie uwzględnił zarzutów podniesionych w odwołaniu.

II. Nie stwierdzono zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 189 ust. 2 Prawa zamówień

publicznych, wobec czego rozpoznano odwołanie na rozprawie.

Odwołującemu przysługuje prawo do wniesienia odwołania zgodnie z art. 179 ust. 1

Prawa zamówień publicznych, bowiem ma interes w uzyskaniu danego zamówienia i może

ponieść szkodę w wyniku ewentualnego naruszenia przez Zamawiającego Prawa zamówień

publicznych - jeżeli podniesione przez niego zarzuty by się potwierdziły, w wyniku czego

zostałaby dokonana powtórna ocena ofert – wówczas Odwołujący miałby realną szansę na

uzyskanie zamówienia, jako że jego cena była na pierwszym miejscu w rankingu ofert.

Izba ustaliła, co następuje:

1. W części III.3.2) ogłoszenia o zamówieniu Zamawiający wymagał, aby wykonawcy

ubiegający się o udzielenie zamówienia wykazali, że wykonali ,,co najmniej jedno zadanie

odpowiadające swoim rodzajem i wartością robót budowlanych w wysokości minimum 30%

(netto) stanowiącym przedmiot zamówienia. Zamawiający uznaje również jako

odpowiadające swoim rodzajem wykonanie robót, jak: roboty drogowe”.

2. Odwołujący do oferty załączył referencje z dnia 12 stycznia br., z których wynikało, że

jeden z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia wykonał w roku

2011 prace ,,związane z budową i remontem dróg” na określoną kwotę, w tym prace

z zakresu robót drogowych, roboty w zakresie naprawy i konserwacji dróg oraz roboty

odwadniające.

3. Zamawiający nie wezwał Odwołującego do uzupełnienia bądź wyjaśnienia złożonych

dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 i 4 Prawa zamówień publicznych. Pismem z dnia 17 lutego

br. (przesłaną listem poleconym) poinformował o wykluczeniu Odwołującego z postępowania,

na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 Prawa zamówień publicznych, ponieważ z przedstawionych

przez niego referencji nie wynika, że wykonał jedno zadanie spełniające wymogi

Zamawiającego, jedynie opisano wartość robót w skali roku.

Wobec powyższych ustaleń, Izba stwierdziła, że doszło do naruszenia art. 26 ust. 3

Prawa zamówień publicznych.

4

Zgodnie z art. 26 ust. 3 Prawa zamówień publicznych, Zamawiający wzywa

wykonawców, którzy w określonym terminie nie złożyli wymaganych przez zamawiającego

oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1, lub którzy nie złożyli

pełnomocnictw, albo którzy złożyli wymagane przez zamawiającego oświadczenia

i dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1, zawierające błędy lub którzy złożyli wadliwe

pełnomocnictwa, do ich złożenia w wyznaczonym terminie, chyba że mimo ich złożenia

oferta wykonawcy podlega odrzuceniu albo konieczne byłoby unieważnienie postępowania.

Oświadczenia i dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, to

oświadczenia lub dokumenty potwierdzające: spełnianie warunków udziału w postępowaniu

(art. 25 ust. 1 pkt 1 Prawa zamówień publicznych), przez oferowane dostawy, usługi lub

roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego (art. 25 ust. 1 pkt 2 Prawa

zamówień publicznych).

W konsekwencji, jeżeli wykonawca w ofercie nie wykaże, że spełnia warunek udziału

w postępowaniu (za pomocą dokumentu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 Prawa

zamówień publicznych), to przepis art. 26 ust. 3 Prawa zamówień publicznych nakłada na

Zamawiającego obowiązek wezwania wykonawcy do złożenia oświadczeń lub dokumentów.

Pogląd, że Zamawiający ma obowiązek wezwać do uzupełnienia dokumentów, bez względu

na to, czy takich dokumentów nie złożono, czy też złożone dokumenty zawierają błędy bądź

nie potwierdzają one spełnienia warunków w postępowaniu (dokument niepotwierdzający

spełnienia warunków udziału w postępowaniu można potraktować jak niezłożenie

dokumentu), został już ugruntowany w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej.

Natomiast art. 87 ust. 1 Prawa zamówień publicznych przewiduje możliwość żądania

wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert, równocześnie stanowiąc, iż niedopuszczalne

jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej

oferty oraz dokonywanie zmian w jej treści innych niż poprawienie oczywistych omyłek

pisarskich, omyłek rachunkowych oraz innych omyłek (których poprawienie nie powoduje

zmian w treści oferty).

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie powoływał się na orzeczenie wyrok z dnia

13 września 2010 r., sygn. akt KIO 1863/10, wskazując, że przy podejmowaniu decyzji

o wykluczeniu oparł się na stanowisku zaprezentowanym tamże, w którym wskazano, że

wyjaśnienia nie mogą prowadzić do zmiany treści oferty. Rzeczywiście, Izba w przywołanym

orzeczeniu stwierdziła, że ,,zamawiający nieprawidłowo zastosował w wezwaniu z dnia

16 sierpnia 2010 r. tryb wyjaśnień określony w art. 87 ust. 1 ustawy Pzp. Wyjaśnienia w tym

trybie mogą dotyczyć wyłącznie treści oferty. Przepis ten nie ma zastosowania do

5

wyjaśniania treści dokumentów lub oświadczeń, składanych w celu potwierdzenia spełniania

warunków udziału w postępowaniu. Podstawą prawną do wyjaśniania treści ww. oświadczeń

i dokumentów jest art. 26 ust. 4 ustawy Pzp. Ponadto, wyjaśnienia nie mogą prowadzić

w rzeczywistości do uzupełnienia treści oświadczenia lub dokumentu, która nie została w nim

zawarta. Wyjaśnienia służyć mają natomiast rozwianiu wątpliwości, które wynikają

z niejasnych lub sprzecznych ze sobą treści dokumentów. Wyjaśnienia podające treść, której

w ogóle nie ma w dokumencie lub oświadczeniu stanowią de facto – jego uzupełnienie.”.

Jednak cytowanym uzasadnieniu Izba stwierdziła, że w przedmiotowym postępowaniu

Zamawiający błędnie zastosował jako podstawę wezwania do wyjaśnień art. 87 ust. 1 Prawa

zamówień publicznych, podczas kiedy powinien był zastosować tryb przewidziany w art. 26

ust. 3 lub 4 Prawa zamówień publicznych, ponieważ w istocie wzywał do

wyjaśnień/uzupełniał dokumenty potwierdzające spełnienie warunków podmiotowych, a nie

treść oferty.

Należy wyraźnie odróżnić treść oferty (którą można i należy wyjaśniać w trybie art. 87 ust. 1

Prawa zamówień publicznych, lecz wyjaśnienia te nie mogą prowadzić do jej zmiany) od

dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postąpieniu (które

Zamawiający zobowiązany jest uzupełnić i wyjaśnić na podstawie art. 26 ust. 3 i 4 Prawa

zamówień publicznych). W niniejszym stanie faktycznym, wobec braku potwierdzenia przez

referencje załączone do oferty, czy wykonane prace stanowiły jedno zadanie, Zamawiający

powinien był wezwać do ich uzupełnienia/wyjaśnienia w trybie art. 26 ust. 3 lub 4 Prawa

zamówień publicznych.

Konsekwencje odróżnienia treści oferty od dokumentów potwierdzających spełnienie

warunków udziału w postępowaniu są o tyle doniosłe, że niezgodność treści oferty z treścią

SIWZ jest podstawą odrzucenia oferty w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień

publicznych (przy czym podkreśla się, że treść oferty w kontekście podstawy do jej

odrzucenia powinna być rozumiana w wąskim znaczeniu, w zakresie odpowiadającym temu

pojęciu stosowanemu w prawie cywilnym, tj. jako zakres świadczenia wykonawcy),

a niewykazanie spełnienia warunków udziału w postępowaniu jest przyczyną wykluczenia

wykonawcy na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 Prawa zamówień publicznych.

Równocześnie zauważyć należy, że określając podstawę faktyczną wykluczenia

Odwołującego z postępowania w piśmie z dnia 17 lutego 2012 r., Zamawiający wskazał

jedynie, że z referencji załączonej do oferty nie wynika, że wykonano jedno zadanie, bowiem

mówi ona o wartości robót w skali roku. Tymczasem na rozprawie Zamawiający rozszerzył

postawę faktyczną wykluczenia, podnosząc, że zakres prac przedmiotowo nie odpowiadał

jego wymogom. Izba podkreśla, że Zamawiający wykluczając wykonawcę z postępowania,

powinien wskazać wyraźnie wszystkie podstawy prawne i faktyczne wykluczenia wykonawcy

z postępowania, a zanim to nastąpi, powinien wezwać go do wyjaśnień bądź uzupełnienia

6

dokumentów – i wezwanie to powinno również być precyzyjne, tj. opisywać wszystkie

oczekiwania Zamawiającego wobec złożonych dokumentów. Wykonawca w odpowiedzi na

wezwanie może bądź wyjaśnić/uzupełnić złożony już dokument, bądź złożyć nowy

dokument, potwierdzający wykonanie innych prac, które potwierdzają spełnienie warunku

udziału w postępowaniu (podobnie przykładowo wyrok KIO z dnia 1 października 2008 r.,

sygn. akt KIO/UZP 992/08 – odnoszący się do uzupełnienia uprawnień nowej osoby,

uprzednio nie ujętej w wykazie).

Na marginesie Izba wskazuje, że Zamawiający powinien opisując sposób oceny spełnienia

warunków udziału w postępowaniu określić swoje wymagania przez wskazanie

skonkretyzowanej kwotowo wartości wykonanych prac, tymczasem w tym postępowaniu

Zamawiający określił wartość ,,w wysokości 30% (...) przedmiotu zamówienia”.

Izba nie przychyliła się do żądania odwołania, w którym Odwołujący wnosił o wydanie

zakazu zawierania umowy na wykonanie zadania objętego przetargiem, ponieważ z mocy art.

183 ust. 1 Prawa zamówień publicznych Zamawiający nie może do dnia wydania orzeczenia

przez Izbę zawrzeć umowy, o ile wniesiono odwołanie.

Reasumując, Izba stwierdziła, że nie doszło do naruszenia art. 87 ust. 1 Prawa

zamówień publicznych, lecz doszło do naruszenia art. 7 ust. 1 i 26 ust. 3 Prawa zamówień

publicznych, a naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania, dlatego orzeczono jak

w sentencji.

7

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 192 ust.

9 oraz art. 192 ust. 10 Prawa zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 3 i § 5

rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości

i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu

odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238).

Przewodniczący:

………………………………

8