KIO 1227/16

sygn. akt: KIO 1227/16

sygn. akt: KIO 1236/16

WYROK

z dnia 26 lipca 2016 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Emil Kuriata

Sylwester Kuchnio

Izabela Kuciak

Protokolant: Aneta Górniak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. odwołań wniesionych do Prezesa

Krajowej Izby Odwoławczej:

A. w dniu 8 lipca 2016 roku, przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: FBSerwis S.A., Ferroser Infraestructuras S.A., ul. Stawki 40, 01-040

Warszawa,

B. w dniu 8 lipca 2016 roku, przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: Saferoad Grawil Sp. z o.o., Saferoad Kabex Sp. z o.o., ul.

Komunalna 7, 87-800 Włocławek,

w postępowaniu prowadzonym przez Skarb Państwa - Generalną Dyrekcją Dróg

Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu, ul. Siemiradzkiego 5a, 60-763 Poznań,

przy udziale:

a. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Saferoad

Grawil Sp. z o.o., Saferoad Kabex Sp. z o.o., ul. Komunalna 7, 87-800

Włocławek, zgłaszających swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego

o sygn. akt: KIO 1227/16 po stronie zamawiającego,

b. wykonawcy Zakład Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ZABERD S.A.,

ul. Bystrzycka 24, 54-215 Wrocław, zgłaszającego swoje przystąpienie do

postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 1227/16 i KIO 1236/16 - po stronie

zamawiającego,

1

c. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: FBSerwis

S.A., Ferroser Infraestructuras S.A., ul. Stawki 40, 01-040 Warszawa

zgłaszających swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego

o sygn. akt: KIO 1236/16 - po stronie zamawiającego,

orzeka:

1. Uwzględnia odwołania i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru

oferty najkorzystniejszej, uznania za nieskuteczne zastrzeżenia wykonawcy

ZABERD jako tajemnicy przedsiębiorstwa i ujawnienia zastrzeżonych informacji

w zakresie Koncepcji działań, bezzwłoczne przekazanie żądanej przez

odwołujących dokumentacji postępowania, ponowne badanie i ocenę ofert

z uwzględnieniem, iż informacja o przyznanej punktacji w ramach kryterium

„Jakość” winna odzwierciedlać rzeczywistą ocenę ze szczegółowym opisaniem

kryteriów jakimi kierował się zamawiający przy ocenie koncepcji działań każdej

ocenionej oferty.

1a. W pozostałym zakresie odwołania oddala.

2. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Skarb Państwa - Generalną Dyrekcję

Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu, ul. Siemiradzkiego 5a, 60-763

Poznań i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 30 000 zł 00 gr

(słownie: trzydzieści tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołujących

tytułem wpisu od odwołania,

2.2. zasądza od zamawiającego Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg

Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu, ul. Siemiradzkiego 5a, 60-763

Poznań na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

FBSerwis S.A., Ferroser Infraestructuras S.A., ul. Stawki 40, 01-040 Warszawa

kwotę 18 600 zł 00 groszy (osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy),

stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od

odwołania oraz zastępstwa prawnego,

2.3. zasądza od zamawiającego Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg

Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu, ul. Siemiradzkiego 5a, 60-763

Poznań na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:

Saferoad Grawil Sp. z o.o., Saferoad Kabex Sp. z o.o., ul. Komunalna 7, 87-800

Włocławek kwotę 18 600 zł 00 groszy (osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero

groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu

od odwołania oraz zastępstwa prawnego.

2

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2164) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia

jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej

do Sądu Okręgowego w Poznaniu.

Przewodniczący: …………………………

Członkowie: ………………………….

…………………………..

3

sygn. akt: KIO 1227/16

sygn. akt: KIO 1236/16

Zamawiający – Skarb Państwa - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział

w Poznaniu, ul. Siemiradzkiego 5a, 60-763 Poznań, prowadzi postępowanie o udzielenie

zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest „Całoroczne, kompleksowe utrzymanie

w systemie „Utrzymaj Standard" drogi ekspresowej S11 na odcinku Węzeł Poznań Północ -

Węzeł Poznań Zachód km 0+000 - 25+694 (S11c), km 0+000 km 1+605 (S5e) oraz na -

odcinku Węzeł Poznań Krzesiny - Węzeł Kórnik Południe od km 0+000 do km 14+810

(S11a) wraz ze wszystkimi jej elementami”.

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego

z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy

procedurze, wartość szacunkowa kwoty określone której zamówienia przekracza

w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Dnia 29 czerwca 2016 roku, zamawiający poinformował wykonawców o wyniku

prowadzonego postępowania.

KIO 1227/16

Dnia 8 lipca 2016 roku wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia

Konsorcjum: FBSerwis S.A., Ferroser Infraestructuras S.A., ul. Stawki 40, 01-040 Warszawa

(dalej „Odwołujący”) wnieśli odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1) art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie wykluczenia wykonawcy ZABERD

z postępowania, pomimo iż wykonawca ten nie wniósł wadium w pełnej wysokości i na

pełny okres związania ofertą, gdyż w przedłożonym przez niego dokumencie gwarancji

ubezpieczeniowej wystawionej przez TUZ Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych

z siedzibą w Warszawie (dalej: „Gwarant TUZ"; gwarancja opiewająca na 300 000,00 zł)

zastrzeżono, że podstawą zapłaty sumy gwarancyjnej będzie stanowić wyłącznie pisemne

żądanie zapłaty otrzymane w okresie ważności gwarancji, a jednocześnie wskazano,

iż gwarancja ta automatycznie wygasa (a wszelkie roszczenia beneficjenta stają się

bezskuteczne) w przypadku, gdy upłynął termin związania ofertą, co w związku

z niedostępnością placówek Gwaranta TUZ po godz. 16.00 jest równoznaczne

z zawężeniem zakresu odpowiedzialności gwaranta, ogranicza możliwość zatrzymania

wadium w przypadku zaistnienia zdarzeń uzasadniających takie zatrzymanie w ostatnim

dniu związania ofertą (9 grudnia 2015 r. godz. 16.00 - 24.00),

4

2) art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie wykluczenia wykonawcy Saferoad

z postępowania, pomimo iż wykonawca ten nie wniósł wadium na pełny okres związania

ofertą, gdyż w przedłożonym przez niego dokumencie gwarancji wadialnej (bankowej) nr

G/251/464/2015/Z wystawionej przez Danske Bank A/S. z siedzibą w Kopenhadze

(reprezentowanym przez Danske Bank A/S. Spółka Akcyjna Oddział w Warszawie)

zastrzeżono, że żądanie zapłaty z tytułu gwarancji powinno zostać dostarczone do banku

najpóźniej, ostatniego dnia terminu jej ważności (przypadającego w dniu upływu terminu

związania ofertą, tj. w dniu 9 grudnia 2015 r.) do godziny 16.00, co oznacza zawężenie

okresu odpowiedzialności gwaranta w stosunku do okresu związania ofertą, gdyż

gwarancja ta:

a) nie zapewnia możliwości skutecznego dochodzenia roszczeń z tytułu gwarancji

w ostatnim dniu terminu związania ofertą po godzinie 16.00, a także

b) biorąc pod uwagę, iż zamawiający ma siedzibę w Poznaniu (ul. Siemiradzkiego 5a),

a gwarant wyłącznie w Warszawie (jego oddział w Polsce ma siedzibę przy ul. Emilii

Plater 28), praktycznie uniemożliwia skuteczne zgłoszenie roszczeń również w czasie

poprzedzającym godz. 16 ostatniego dnia ważności gwarancji, niezbędnym do

dostarczenia pisemnego żądania zapłaty z Poznania do Warszawy (w praktyce jest to

okres minimum 3 godzin), a tym samym powoduje niemożność skutecznego

zgłoszenia roszczeń od ostatniego dnia okresu związania ofertą od około godz.

13.00.,

3) art. 8 ust. 1 i 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie ujawnienia informacji

zastrzeżonych przez wykonawcę Zaberd jako tajemnica przedsiębiorstwa (koncepcja

wykonania usługi), pomimo iż zastrzeżenie to nie było skuteczne, gdyż ww. wykonawca

w terminie składania ofert nie wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę

przedsiębiorstwa,

4) art. 8 ust. 1 oraz art. 93 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp oraz § 5 ust. 1 i 5

rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 października 2010 r. w sprawie

protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (Dz. U. Nr 223, poz. 1458;

dalej: „Rozporządzenie w sprawie Protokołu") - poprzez zaniechanie udostępnienia

załączników do protokołu postępowania - tj. w szczególności całości korespondencji

pomiędzy zamawiającym, a wykonawcami oraz sporządzonego przez Zaberd

opracowania „koncepcja działań", pomimo iż odwołujący w dniu 4 lipca 2016 r. wyraźnie

wniósł o przekazanie dokumentacji w ww. zakresie, a swój wniosek ponowił w dniu 6 lipca

2016 r., przy czym brak przekazania ww. dokumentów w istotny sposób ograniczył

możliwość zweryfikowania przez odwołującego prawidłowości postępowania,

w szczególności co do przedłużenia przez innych wykonawców terminu związania ofertą,

uzupełnienia lub przedłużenia wadium, wyjaśnienia treści oferty lub przeprowadzenia

5

procedury wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny (art. 90 ust. 1

ustawy Pzp),

5) art. 90 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 4 ustawy Pzp, poprzez wybór oferty Zaberd, jako oferty

najkorzystniejszej w postępowaniu, pomimo iż wykonawca ten winien zostać wykluczony,

a jego oferta zostać uznana za odrzuconą.

W związku z powyższym odwołujący wniósł o:

1. uwzględnienie odwołania w całości,

2. nakazanie zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,

3. nakazanie zamawiającemu wykluczenie wykonawców ZABERD i SAFEROAD,

4. nakazanie zamawiającemu dokonania ponownej oceny ofert oraz wyboru oferty

odwołującego, jako oferty najkorzystniejszej,

5. zasądzenie na rzecz odwołującego kosztów postępowania według norm przepisanych,

w tym kosztów zastępstwa według spisu, który przedłożony zostanie na rozprawie.

Odwołujący wskazał, iż przepisy ustawy Pzp, nie definiują pojęcia wadium. Mając jednak

na uwadze treść odesłania zapisanego w art. 14 ustawy Pzp, należy przyjąć za

obowiązującą definicję wadium określoną w art. 70 4 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. -

Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121, ze zm.; dalej: „k.c.”; por. uzasadnienie wyroku

Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt I CSK 448/10). Zgodnie z tym

przepisem, wadium stanowi wpłacana organizatorowi przetargu określona suma lub

ustanawiane odpowiednie zabezpieczenie jej zapłaty, które pod rygorem niedopuszczenia do

przetargu uczestnik przetargu ma obowiązek wnieść. W doktrynie prawa cywilnego wskazuje

się, że wadium w przetargu pełni zasadnicze funkcje: zabezpieczającą (stanowi

zabezpieczenie zawarcia umowy) oraz kompensacyjną (wadium stanowi de facto

zryczałtowane odszkodowanie na wypadek nie dojścia do celu procedury przetargowej (tak

K. Kopaczyńska-Pieniak, komentarz do art. 70 4 k.c., A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny.

Komentarz. Tom I. Część ogólna, LEX 2016). Ponadto wadium stanowi warunek udziału

w postępowaniu (warunek formalny uczestnictwa) - jest przesłanką związania organizatora

wobec tego uczestnika ogłoszeniem i warunkami przetargu - zaś w razie niewniesienia

wadium organizator nie może dopuścić uczestnika do aukcji lub przetargu - może bez

negatywnych konsekwencji prawnych nie reagować na dokonane przez niego czynności (tak

prof. dr hab. P. Machnikowski, komentarz do art. 70 4 k.c., E. Gniewek, P. Machnikowski

(red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Legalis 2016).

Na gruncie przepisów o zamówieniach publicznych wadium pełni funkcję analogiczną -

jest ono formą zabezpieczenia interesu prawnego zamawiającego w związku z zawarciem

umowy w sprawie zamówienia publicznego z wykonawcą, który złożył ofertę

najkorzystniejszą (J. Nowicki, komentarz do art. 45 ustawy PZP, A. Bazan, J.E. Nowicki,

6

Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX 2016). Wadium stanowi również warunek

formalny udziału w postępowaniu - w przypadku jego żądania, niewniesienie wadium do

upływu terminu związania ofertą oraz na przedłużony termin związania skutkuje

obowiązkiem wykluczenia wykonawcy z postępowania na zasadzie art. 24 ust. 2 pkt 2

ustawy Pzp.

Funkcja zabezpieczająca wadium w postępowaniu o udzielenie zamówienia jest nawet

szersza, niż w przetargu lub aukcji prowadzonych na podstawie przepisów k.c. Zabezpiecza

ono bowiem także prawidłowy tok postępowania o udzielenie zamówienia i przeciwdziała

tzw. zmowom przetargowym - zgodnie z art. 46 ust. 4a ustawy Pzp, zamawiający zatrzymuje

wadium w przypadku gdy wykonawca w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia

dokumentów lub pełnomocnictw z przyczyn leżących po jego stronie nie złożył dokumentów

lub oświadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp, pełnomocnictw, listy podmiotów

należących do tej samej grupy kapitałowej lub informacji o tym, że nie należy do grupy

kapitałowej lub gdy wykonawca nie wyraził zgody na poprawienie omyłki, o którym mowa

w art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, co spowodowało brak możliwości wybrania oferty złożonej

przez wykonawcę jako najkorzystniejszej.

Ustawodawca pozostawił do decyzji wykonawcy wybór, w jakiej formie (spośród form

wymienionych w art. 45 ust. 6 ustawy Pzp) wniesie wadium w danym postępowaniu.

Uzasadnieniem dla takiej swobody jest założenie, że każda z takich form winna w równym

stopniu zabezpieczać interesy zamawiającego. Wszystkie prawnie dopuszczalne formy

wniesienia i ustanowienia wadium muszą zatem stanowić dla zamawiającego takie samo

zabezpieczenie, jak zabezpieczenie wniesione w pieniądzu (muszą stanowić surogat

pieniądza). Niezależnie od formy, w jakiej zostanie w danym przypadku wniesione wadium,

poziom zabezpieczenia interesu zamawiającego mierzonego, jako szybkość i pewność

zaspokojenia się z wadium powinien być tożsamy. W orzecznictwie powszechnie

przyjmowana jest również teza, iż wadium wnoszone w innej formie, niż pieniądz, musi

odpowiadać wysokim wymaganiom - nie tylko co do wysokości i czasu jego wniesienia

(przed terminem składania ofert), ale również co do pełnego zabezpieczenia interesu

zamawiającego - wadium nie wniesione przed terminem składania ofert, w wysokości niższej

niż wymagana, w formie nieprzewidzianej przez ustawę, a także niezabezpieczające

interesów zamawiającego w postaci możliwości uzyskania lub zatrzymania kwoty wadialnej

we wszystkich okolicznościach jego przepadku (art. 46 ust. 4a i 5) lub niezgodne z zasadami

regulującymi wystawianie gwarancji bankowej winno być zakwalifikowane jako brak

wniesienia wadium, będąc przesłanką wykluczenia wykonawcy na podstawie art. 24 ust. 2

pkt 2 ustawy Pzp (por. uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 11 lipca

2013 r. sygn. akt X Ga 189/13).

7

Utrwalone jest również stanowisko judykatury, zgodnie z którym wadium wnoszone

w formie innej, niż pieniężna, musi obejmować cały okres związania ofertą, w którym to

okresie musi całkowicie zabezpieczać interes zamawiającego (por. uzasadnienie wyroku

Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt I CSK 448/11, ponadto uzasadnienie

wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt KIO 532/15; KIO

534/15, podobnie w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt KIO 604/15, a

także wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt KIO 641/14, wyroku z dnia 11 czerwca

2013 sygn. akt KIO 1263/13, z dnia 8 kwietnia 2013 r. sygn. akt KIO 683/13 czy z dnia 21

stycznia 2013 r. sygn. akt KIO 2901/12; KIO 2905/12; KIO 2919/12 oraz z dnia 23 stycznia

2015 r. sygn. akt KIO 10/15; KIO 16/15; KIO 22/15, tak też w uzasadnieniu wyroku Sądu

Okręgowego w Katowicach z dnia 13 października 2005r. sygn. IV Ca 468/05).

Zdaniem odwołującego, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy brak jest

jakichkolwiek okoliczności uzasadniających ustalenie treści zobowiązania Gwaranta TUZ

(w tym przede wszystkim przesłanek jego odpowiedzialności oraz przesłanek i skutków

wygaśnięcia zobowiązań gwarancyjnych) na podstawie jakichkolwiek innych okoliczności,

aniżeli postanowienia dokumentu gwarancyjnego. Postanowienia te są w omawianym

zakresie (pkt 6, 7 i 8 dokumentu gwarancji) całkowicie jasne i posługują się określeniami

mającymi w obrocie prawnym zrozumiałe desygnaty (takimi jak „wygaśnięcie gwarancji”,

„bezskuteczność roszczeń”, „upływ terminu związania ofertą”). Pozostają one również

w zgodzie z pozostałymi postanowieniami dokumentu gwarancji, nie powodując

jakichkolwiek sprzeczności lub wątpliwości, co do rzeczywistej woli Gwaranta TUZ. Ponadto,

oświadczenie woli zawarte w dokumencie gwarancyjnym było sformułowane przez

profesjonalnego uczestnika obrotu prawnego (towarzystwo ubezpieczeń) i skierowane do

podmiotu, który w swej działalności jest również profesjonalistą, prowadzącym wiele

postępowań przetargowych, w których gwarancje wadialne są mu powszechnie

Ponadto gwarancji nie były przez TUZ przedstawiane. postanowienia Gwaranta

i zamawiającego indywidualnie negocjowane - gwarancja została zamawiającemu po raz

pierwszy przedstawiona wraz z ofertą wykonawcy ZABERD. Brak jest zatem jakichkolwiek

podstaw do badania, jak strony gwarancji rozumiały jej treść w chwili zawierania umowy

gwarancji ubezpieczeniowej czy w momencie składania oświadczenia woli przez Gwaranta

TUZ. Nadto nie sposób przyjąć, aby postanowienia gwarancji ograniczające

odpowiedzialność Gwaranta TUZ w czasie czy też względem wymagań formalnych (takich

jak sposób, czas czy forma doręczenia Gwarantowi wezwania do zapłaty) pozostawały

w sprzeczności z istotą albo celem stosunku gwarancji. Wymaga również zaznaczenia, że

dla wykładni treści oświadczenia woli Gwaranta nie mają znaczenia postanowienia ustawy -

Prawo zamówień publicznych, stosunek prawny łączący Gwaranta TUZ z ZABERD (zlecenie

udzielenia gwarancji) czy też postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia

8

sporządzonej w postępowaniu przetargowym. W orzecznictwie sądowym ukształtowany jest

pogląd, iż zobowiązanie gwaranta wynikające z gwarancji opatrzonej klauzulami „na

pierwsze żądanie” i „bezwarunkowo” jest zobowiązaniem nieakcesoryjnym i samoistnym,

którego istnienie i zakres nie zależy od jakiegokolwiek innego zobowiązania,

w szczególności zobowiązania dłużnika - oferenta ze stosunku podstawowego. Istnienie

i zakres samodzielnego zobowiązania gwaranta określa zatem sama umowa gwarancji

ubezpieczeniowej i gwarant płaci własny, a nie cudzy dług. Natomiast skutkiem braku cechy

akcesoryjności zobowiązania gwaranta jest właśnie to, że gwarant i tak nie może wobec

beneficjenta podnosić zarzutów z innego stosunku prawnego, w szczególności zarzutów ze

stosunku podstawowego, które przysługują dłużnikowi wobec beneficjenta gwarancji -

wierzyciela ze stosunku podstawowego (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia

10 lutego 2010 r. sygn. akt V CSK 233/09, wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 września

2004 r. sygn. akt II CK 17/04 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 17

stycznia 2013 r. sygn. akt I ACa 728/12).

W konsekwencji za uzasadniony przyjąć należy pogląd, iż ustalenie treści oświadczenia

woli zapisanego w dołączonej do oferty ZABERD gwarancji ubezpieczeniowej winno

nastąpić w oparciu o jej treść oraz przy zastosowaniu tzw. obiektywnego wzorca wykładni,

czyli nadania mu takiego znaczenia, jakie w świetle reguł wynikających z art. 65 § 2 KC

powinien mu przypisać adresat. Przy czym należy zauważyć, że chodzi tu o takie znaczenie

oświadczenia woli, które jest wynikiem starannych zabiegów interpretacyjnych adresata.

Zabiegi te nie obejmują jednak obowiązku zwracania się do nadawcy o wyjaśnienie sensu

złożonego oświadczenia woli, decydujący bowiem jest normatywny punkt widzenia odbiorcy,

który z należytą starannością dokonuje wykładni zmierzającej do odtworzenia treści

myślowych osoby składającej oświadczenie woli (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29

kwietnia 2009 r., II CSK 614/08, Biuletyn SN 2009/7/12, por. również uzasadnienie wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia w Gdańsku z dnia 30 lipca 2015 r. sygn. akt V ACa 38/14).

Uwzględniając zatem powyższe, biorąc pod uwagę profesjonalny charakter stron

stosunku gwarancji, zaostrzoną odpowiedzialność Gwaranta TUZ i jej abstrakcyjny,

samoistny i nieakcesoryjny charakter, a także precyzyjność i jasność zapisów gwarancji,

uzasadnione jest dokonanie wykładni zapisanego w niej oświadczenia woli gwaranta ściśle

w oparciu o treść pisemnego dokumentu gwarancji. Powyższa okoliczność powoduje zatem,

iż nie można wywodzić twierdzeń o zobowiązaniu gwaranta - w szczególności takich, które

rozszerzałyby zakres jego obowiązków - z jakichkolwiek innych dokumentów, aniżeli treść

gwarancji. Zatem wszelkie dalsze oświadczenia ubezpieczyciela, co do hipotetycznej wypłaty

sumy gwarancyjnej beneficjentowi nawet po wygaśnięciu stosunku gwarancji nie mogą mieć

żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości wniesionego wadium - jako nieobjęte treścią

9

dokumentu pozostają one bowiem bez jakiegokolwiek wpływu na to, czy ubezpieczyciel jest

zobowiązany do zapłaty sumy gwarancyjnej.

Analizując treść dokumentu gwarancyjnego załączonego do oferty ZABERD, zdaniem

odwołującego należy zauważyć, że Gwarant TUZ ograniczył swoją odpowiedzialność wobec

zamawiającego (beneficjenta stosunku gwarancji) poprzez: określenie terminu ważności

gwarancji ze wskazaniem, że po upływie tego terminu gwarancja całkowicie i automatycznie

wygasa (pkt 6 dokumentu gwarancyjnego - Termin Ważności gwarancji - dzień 10 grudnia

2015 r.), określenie, jako dodatkowego terminu wygaśnięcia gwarancji terminu, w którym

upływa okres związania ofertą (pkt 8 ppkt 1 dokumentu gwarancyjnego - termin związania

ofertą - dzień 9 grudnia 2015 r.), określenie dodatkowo warunków rozwiązujących - tj.

okoliczności wymienionych w pkt 8 ppkt 2-4 dokumentu gwarancyjnego).

Jak wynika z pkt 6 dokumentu gwarancji, miała ona pozostawać ważna w okresie od 11

września 2015 r. do dnia 10 grudnia 2016 r. i tylko pisemne wezwanie do zapłaty otrzymane

przez Gwaranta w tym terminie powodowało obowiązek wypłaty z tytułu gwarancji. W pkt 7

gwarancji zostało zaś wskazane, że po upływie ww. okresu gwarancja miała całkowicie

i automatycznie wygasnąć, a wszelkie roszczenia beneficjenta (które by do tej daty powstały

w okolicznościach wskazanych w pkt 4 ppkt 1-4 dokumentu gwarancji) miałyby stać się

bezskuteczne z upływem tego terminu. Zgodnie natomiast z pkt 8 dokumentu gwarancyjnego

gwarancja miała wygasnąć również w przypadku, gdyby m.in. upłynął termin związania

ofertą (ppkt 1). W tym zakresie posłużenie się przez Gwaranta TUZ określeniem „również”

w odniesieniu do wygaśnięcia gwarancji nie może być rozumiane inaczej, aniżeli jako

wskazanie, że gwarancja miała wygasnąć zarówno w przypadku upływu okresu jej ważności,

jak i w przypadku upływu terminu związania ofertą, a także wówczas, gdyby postępowanie

przetargowe zostało unieważnione.

Przewidziane w załączonym do oferty ZABERD dokumencie gwarancyjnym klauzule

wygaśnięcia zobowiązania gwaranta winny być zakwalifikowane, odpowiednio jako:

nadejście terminu zakończenia stosunku prawnego (pkt 6 i 7 dokumentu gwarancji -

w zakresie terminu ważności gwarancji oraz pkt 8 ppkt 1 - w zakresie upływu terminu

związania ofertą - co jest zdarzeniem przyszłym i pewnym), spełnienie warunku

rozwiązującego, dodanego przez strony do treści zobowiązania (pkt 8 dokumentu gwarancji

ppkt 2 - 4 - wskazujące zdarzenia przyszłe i niepewne). Powyższe oznacza, iż w stanie

faktycznym sprawy zobowiązanie Gwaranta TUZ zostało ograniczone dwoma terminami:

terminem ważności gwarancji - do 10 grudnia 2015 r. oraz niezależnie od tego terminem

związania ofertą - przypadającym na koniec dnia 9 grudnia 2015 r. Termin związania ofertą -

jako termin bliższy - skracał zatem okres pozostawania Gwaranta w gotowości do zapłaty.

Skutki wygaśnięcia gwarancji ubezpieczeniowej w przypadku upływu terminu związania

ofertą należy oceniać tak samo, jak gdyby wygaśnięcie nastąpiło z jakiejkolwiek innej

10

przyczyny skutkującej wygaśnięciem zobowiązania na gruncie prawa cywilnego.

Wygaśnięcie powoduje ustanie stanu związania (ustanie więzi prawnej) gwaranta

postanowieniami gwarancji - oznacza zatem, że dłużnik (Gwarant TUZ) nie jest już wobec

drugiej strony stosunku gwarancji (beneficjenta) zobowiązany do spełnienia świadczenia

zgodnego z treścią gwarancji. Nie może zatem budzić wątpliwości, że istotą zapisanego

przez Gwaranta w pkt 7 gwarancji zastrzeżenia dotyczącego „bezskuteczności” roszczeń

Beneficjenta po wygaśnięciu gwarancji jest wskazanie, że wszelkie roszczenia, które

w okresie ważności gwarancji mogłyby powstać (pkt 4 gwarancji - przesłanki ustawowe

zatrzymania wadium na gruncie przepisów ustawy Pzp), z chwilą upływu terminu związania

ofertą czy unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nie mogłyby

doprowadzić do oczekiwanych przez Beneficjenta rezultatów, tj. do uzyskania zapłaty sumy

gwarancyjnej. Zatem jeśliby zamawiający w przedmiotowym postępowaniu chciał otrzymać

sumę gwarancyjną na podstawie gwarancji udzielonej przez TUZ Towarzystwo Ubezpieczeń

Wzajemnych, musiałby swe roszczenie (wezwanie do zapłaty) doręczyć Gwarantowi TUZ

przed upływem terminu związania ofertą. Tym samym, zdaniem odwołującego, nie można

twierdzić, aby zobowiązanie Gwaranta TUZ do zapłaty sumy gwarancyjnej pozostawało

ważne nawet po upływie terminu związania ofertą, w szczególności w dniu 10 grudnia 2015

r. Gwarant TUZ - otrzymawszy żądanie zapłaty w dniu, w którym nie byłby już związany

żadnym z postanowień udzielonej gwarancji, nie miałby żadnego prawnego obowiązku, aby

sumę gwarancyjną beneficjentowi wypłacić.

Przywołany automatyzm utraty ważności przez gwarancję w wymienionych przypadkach

w powiązaniu z wymogiem doręczenia Gwarantowi TUZ pisemnego wezwania do zapłaty

w okresie ważności gwarancji powoduje, że zamawiający - chcąc zaspokoić swe roszczenia

z sumy gwarancyjnej - musiałby doręczyć wezwanie do zapłaty Gwarantowi TUZ (Gwarant

TUZ musiałby je fizycznie otrzymać w formie pisemnej, nie zaś faksem czy drogą

elektroniczną), wraz z dokumentami poświadczającymi podpisy osób umocowanych do

reprezentowania zamawiającego (pkt 5 obu gwarancji), najpóźniej przed upływem terminu

związania ofertą lub przed unieważnieniem postępowania. Z chwilą bowiem zaistnienia

ww. zdarzeń wadium wygaśnie, a wszelkie roszczenia zamawiającego wobec Gwaranta

staną się bezskuteczne i tym samym nie będą mogły być skutecznie dochodzone. Biorąc

pod uwagę ograniczony czas pracy zamawiającego oraz godziny otwarcia placówek

Gwaranta TUZ (wszystkie otwarte są wyłącznie w dni powszednie w godz. 8.00 - 16.00),

cytowane zapisy gwarancji ubezpieczeniowych powodują, iż zamawiający pozbawiony jest

możliwości uzyskania zapłaty sumy gwarancyjnej w sytuacji, w której przesłanka zatrzymania

wadium nastąpiłaby w dniu, w którym upływa termin związania oferta w godz. 16.00 - 24.00.

Powyższe oznacza, że zamawiający pozbawiony został możliwości skutecznego

zgłoszenia żądania zapłaty sumy gwarancyjnej z tytułu zdarzeń, które mogłyby nastąpić

11

w dniu 9 grudnia 2015 od godz. 16.00 do godz. 24.00 (takie zdarzenie mogłoby wystąpić

w szczególności wówczas, gdyby zamawiający żądał uzupełnienia dokumentów w trybie art.

26 ust. 3 ustawy Pzp, który upływa z końcem dnia 9 grudnia 2015 r.). Tym samym wadium

wniesione przez wykonawcę ZABERD we wskazanym okresie nie pełni swojej podstawowej

funkcji - dla tego okresu oferta ZABERD nie jest zabezpieczona wadium.

Niezależnie od tego, nawet gdyby placówki Gwaranta TUZ były otwarte w soboty do

godziny 24.00 (co jednak według wiedzy odwołującego, a także w świetle przedstawianych

dowodów oraz wiedzy powszechnej dotyczącej funkcjonowania placówek handlowych nie

ma miejsca), to i tak zamawiający nie miałby pełnej możliwości doręczenia Gwarantowi

żądania zapłaty powstałego w związku ze zdarzeniem, które zaistniałoby w ostatnich

godzinach dnia, w którym upływa termin związania ofertą. Jest nierealistyczne, aby miał on

zapewnioną możliwość zareagowania na sytuację mającą miejsce np. późnym wieczorem,

uzyskać podpisy właściwych reprezentantów zamawiającego, dołączyć do żądania zapłaty

dokumenty potwierdzające umocowanie ww. osób i fizycznie doręczyć je Gwarantowi TUZ

w formie pisemnej przed upływem terminu związania ofertą (w tym przypadku przed godz.

24.00 dnia 9 grudnia 2016 r.). W ocenie odwołującego, nawet przy przyjęciu tak

nieprawdopodobnego założenia, rzeczywisty okres ochrony interesu zamawiającego

realizowanej przez wadium wniesione przez ZABERD zostałby ograniczony w stosunku do

okresu wymaganego prawem (tj. całego terminu związania ofertą, aż do ostatniej jego

minuty).

Zdaniem odwołującego, za nieprawidłowe należy również uznać wadium wniesione przez

konsorcjum SAFEROAD. Ważność tego wadium - wniesionego w formie gwarancji bankowej

wystawionej przez Danske Bank A/S. z siedzibą w Kopenhadze (reprezentowany przez

Danske Bank A/S. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w Warszawie; dalej:

(„Gwarant DB”) została ograniczona terminem równym terminowi związania ofertą, tj.

przypadającym na koniec dnia 9 grudnia 2015 r. Jednocześnie jednak w treści tej gwarancji

zostało zastrzeżone, że żądanie zapłaty winno być do Gwaranta DB dostarczone najpóźniej

do godziny 16 - ostatniego dnia jej terminu ważności, zaś w przypadku nieprzekazania

wezwania w tym terminie, wadium to miało wygasnąć nawet gdyby dokument gwarancyjny

nie został Gwarantowi DB zwrócony.

W ocenie odwołującego, powyższe oznacza, że oferta SAFEROAD nie została

zabezpieczona wadium na pełny okres związania ofertą - nie obejmowała ona bowiem

ostatniego dnia tego okresu w godzinach od 16-24. Żądanie takie musiało być dostarczone

w formie pisemnej. Dodatkowo odwołujący zwrócił uwagę na okoliczność, iż Gwarant DB ma

w Polsce tylko jeden oddział, zlokalizowany w Warszawie przy ul. Emilii Plater 28. Poza tym

adresem Gwarant DB nie posiada żadnej placówki w jakimkolwiek innym mieście, w tym

w szczególności w Poznaniu, gdzie swoją siedzibę ma zamawiający. Okoliczność ta

12

dodatkowo ogranicza możliwość skutecznego dochodzenia przez zamawiającego roszczeń

z tytułu wystawionej gwarancji - wiąże się bowiem z koniecznością przekazania pisemnego

wezwania do zapłaty z Poznania do Warszawy (po uprzednim uzyskaniu potwierdzenia

autentyczności podpisów przez bank prowadzący rachunek zamawiającego, co jest

wymogiem formalnym określonym w gwarancji). Oznacza to, że zamawiający musiałby takie

wezwanie wysłać do Gwaranta DB na co najmniej 3 godziny (tyle bowiem trwa najkrótsza

podróż z Poznania, ul. Siemiradzkiego 5a do Warszawy, ul. Emilii Plater 28) przed godziną

16 - ostatniego dnia terminu związania ofertą, tj. przed godziną 13 - dnia 9 grudnia 2015 r.

Odwołujący wskazał, że wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego

jest profesjonalistą, zaś od podmiotów, których działania uznaje się za fachowe, oczekuje się

podwyższonej staranności w realizacji podejmowanych zadań. Wykonawca ZABERD

zgodnie z oświadczeniem zawartym na stronie opatrzonej odręcznym numerem 10, na

stronie tytułowej formularza 2.2., zastrzegł „Koncepcję Działań”, jako informację stanowiącą

tajemnicę przedsiębiorstwa. Nie dołączył jednak żadnego uzasadnienia, które

wykazywałoby, że dokument ten tajemnicę przedsiębiorstwa rzeczywiście zawiera.

Odwołujący podkreślił, że w analogicznej sprawie (sprawa o sygn. akt KIO 1957/15; KIO

1962/15), dotyczącej postępowania o udzielenie zamówienia prowadzonego przez Oddział

GDDKiA w Bydgoszczy, Krajowa Izba Odwoławcza nakazała ww. zamawiającemu

ujawnienie treści koncepcji działań (zwanej w owym postępowaniu „Koncepcją Wykonania

Usługi”), których zasadności zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa wykonawcy

w dacie składania ofert nie wykazali. Co więcej, w prowadzonym przez samego

zamawiającego postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na „Całoroczne,

kompleksowe utrzymanie w systemie „Utrzymaj Standard” drogi ekspresowej S-8e na

odcinku Węzeł Syców Wschód (bez węzła) - Węzeł Wieluń (bez węzła) km 83+505 - km

128+896 wraz ze wszystkimi jej elementami” (postępowanie to zostało wszczęte równolegle

z niniejszym postępowaniem, a zakończone wcześniej) wykonawca ZABERD w analogiczny

sposób zastrzegł poufność „koncepcji działań”, jako dokumentu stanowiącego tajemnicę

przedsiębiorstwa (nie przedstawiając uzasadnienia takiego zastrzeżenia). Na gruncie

przywołanego postępowania przetargowego odwołujący również zakwestionował

skuteczność takiego zastrzeżenia tajemnicy (wniósł w tym zakresie swoje odwołanie),

a Krajowa Izba Odwoławcza wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt KIO 84/16

uwzględniła żądanie odwołującego i nakazała zamawiającemu odtajnienie przedstawionej

przez ZABERD koncepcji działań.

Jednocześnie odwołujący zaznaczył, że zarzut dotyczący zaniechania ujawnienia

informacji nieskutecznie zastrzeżonych, jako tajemnica przedsiębiorstwa jest zarzutem

podniesionym w ustawowym terminie. Odwołujący wprawdzie dowiedział się o fakcie

zastrzeżenia tajemnicy przez obu ww. wykonawców w dniu 5 października 2015 r. W tym

13

bowiem dniu zamawiający udostępnił odwołującemu kopie ofert wszystkich wykonawców, nie

ujawniając jednocześnie tych fragmentów, których poufność została zastrzeżona. Jednakże

udostępniając ww. dokumenty zamawiający poinformował odwołującego, iż na tamten

moment treść ofert zastrzeżonych przez firmy była „analizowana przez pracowników

Zamawiającego, między innymi pod kątem skuteczności zastrzeżenia”, dlatego na tamtą

chwilę odmówił ich udostępnienia, wskazując jednocześnie, iż była to „odmowa

tymczasowa”, zaś ostateczne stanowisko w tym zakresie miało zostać wykonawcom

przekazane odrębnym pismem. Powyższe uzasadnia tezę, iż dniem, w którym odwołujący

ostatecznie mógł się dowiedzieć o nieujawnieniu tajemnicy przedsiębiorstwa, był dopiero

dzień wyboru oferty najkorzystniejszej. Odwołujący podniósł również, iż do dnia wniesienia

przedmiotowego odwołania zamawiający nie tylko nie przekazał odwołującemu jakiejkolwiek

informacji dotyczącej zakończenia badania skuteczności zastrzeżenia tajemnicy

przedsiębiorstwa, ale również nie przekazał jej już po wyborze oferty najkorzystniejszej -

pomimo jednoznacznego w swej treści wniosku odwołującego o udostępnienie załączników

do protokołu z postępowania. Powyższe sprawia, iż odwołujący nie ma pewności co do tego,

czy i w jakim zakresie informacje zastrzeżone przez wykonawcę ZABERD pozostają

ujawnione, czy też zostały odtajnione. Stąd też zarzut dotyczący zaniechania uznania

zastrzeżenia tajemnicy za nieskuteczne jest podnoszony z ostrożności - co wynika z braku

możliwości stwierdzenia przez odwołującego, czy taka czynność zamawiającego miała

miejsce, spowodowanego zaniechaniem zamawiającego.

Odwołujący wskazał, iż w dniu 4 lipca 2016 r. zwrócił się do zamawiającego

o udostępnienie mu protokołu postępowania wraz z załącznikami, w szczególności, lecz nie

wyłącznie: korespondencji pomiędzy zamawiającym i oferentami w pełnym zakresie, całej

dokumentacji potwierdzającej pracę komisji przetargowej przy badaniu i ocenie ofert. Wobec

braku reakcji ze strony zamawiającego, odwołujący skontaktował się z zamawiającym

telefonicznie w tej sprawie, a następnie w dniu 6 lipca 2016 r. ponownie wysłał tożsamy

wniosek o udostępnienie. Pomimo dwukrotnego złożenia ww. wniosków oraz kontaktów

telefonicznych ze strony odwołującego, do dnia złożenia odwołania zamawiający

wnioskowanej dokumentacji nie udostępnił.

Wobec powyższego, w dniu wniesienia odwołania odwołujący nie ma możliwości

stwierdzenia, czy zamawiający przeprowadził postępowanie prawidłowo. W szczególności

nie wie, czy i w jakim zakresie była przez zamawiającego wyjaśniana treść ofert

konkurentów, czy konkurenci odwołującego uzupełniali jakiekolwiek dokumenty podmiotowe

ani też czy prawidłowo przedłużyli terminy związania swymi ofertami oraz czy przedłużyli

ważność wniesionych wadiów albo wnieśli nowe wadia, zgodne z treścią s.i.w.z. Tym

samym, działanie zamawiającego pozbawiło odwołującego możliwości ewentualnego

sformułowania zarzutów w tym zakresie. Działanie takie naruszyło zatem treść przepisów art.

14

8 ust. 1 oraz art. 93 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy PZP oraz § 5 ust. 1 i 5 rozporządzenia

w sprawie protokołu.

Interes odwołującego.

Odwołujący wskazał, że posiada interes we wniesieniu odwołania, albowiem

w postępowaniu złożył niepodlegającą odrzuceniu ofertę, która w wyniku badania i oceny

ofert została przez zamawiającego sklasyfikowana na trzecim miejscu. Odwołanie zmierza

do wykluczenia z postępowania SAFEROAD oraz ZABERD - w przypadku zatem

uwzględnienia odwołania, oferta odwołującego będzie ofertą najkorzystniejszą. Ponadto

w odwołaniu zostały sformułowane zarzuty dotyczące nieudostępnienia przez

zamawiającego dokumentacji postępowania w postaci: korespondencji zamawiającego

z wykonawcami po terminie składania ofert oraz nieujawnienia dokumentu nieskutecznie

zastrzeżonego przez ZABERD jako tajemnica przedsiębiorstwa. W tym zakresie odwołanie

niniejsze zmierza do pozyskania przez odwołującego wiedzy o przebiegu postępowania oraz

umożliwienia mu kontroli prawidłowości decyzji zamawiającego, związanych np.

z udzielanymi przez wykonawców wyjaśnieniami, uzupełnieniami. Wiedza ta jest kluczowa

z punktu widzenia zweryfikowania prawidłowości postępowania oraz ewentualnego

sformułowania dalszych zarzutów.

Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie

odwołania. Zamawiający, w odniesieniu do poszczególnych zarzutów odwołania podniósł, co

następuje.

W ocenie zamawiającego, przedstawione przez wykonawcę Zaberd gwarancje są

gwarancjami, które zabezpieczają interes zamawiającego w sposób prawidłowy tj. przez cały

okres związania oferty. Termin związania ofertą zgodnie z pkt 15 Instrukcji dla Wykonawców

wynosił 90 dni, a bieg terminu związania ofertą rozpoczyna się wraz z upływem terminu

składania ofert. Otwarcie ofert obyło się 11.09.2015 r., więc biorąc pod uwagę powyższe,

upływ terminu związania ofertą to dzień 9.12.2015 r., czyli wykonawca Zaberd przedstawił

gwarancje na cały okres związania ofertą. Ponadto wszelkie wątpliwości, które odwołujący

przedstawił w treści odwołania odnosząc się do skutków wygaśnięcia gwarancji oraz o braku

ewentualnej możliwości otrzymania sumy gwarancyjnej od gwaranta, w tym przypadku nie

mogły mieć miejsca. Kwestionowany zapis gwarancji pkt 8 ppkt 1, tj. „niniejsza gwarancja

wygasa również w przypadku gdy upłynął termin związania ofertą” w przedmiotowym

postępowaniu nie miało zastosowania. Zgodnie z art.182 ust 6 ustawy Pzp, bieg terminu

związania ofertą ulega zawieszeniu do czasu ogłoszenia przez Izbę orzeczenia w przypadku,

w którym odwołanie wniesiono już po upływie terminu składania ofert. W niniejszym

postępowaniu wniesiono dwa odwołania po terminie składania ofert, tj. 11.09.2015 r., wobec

15

czego bieg terminu związania ofertą dwukrotnie ulegał zawieszeniu, tj. od dnia 19.10.2015 r.

do dnia 2.11.2015 r. oraz od dnia 29.1.2016 r. do dnia 12.2.2016 r. Mając na uwadze

powyższe, twierdzenia odwołującego dotyczące bezskuteczności ewentualnych roszczeń

zamawiającego, nie mogą się ostać.

Dokument gwarancji wadialnej Nr G/251/464/2015/Z z dnia 2.9.2015 r., przedstawiony

przez wykonawcę Saferoad wskazywał, że gwarancja jest ważna od dnia 11.9.2015 r. do

dnia 9.12.2015 r. Te ramy czasowe zostały zdefiniowane dodatkowo, jako „Termin

Ważności”. Treść gwarancji wprost uzależnia jej ważność od upływu Terminu Ważności.

Zgodnie z treścią art. 111 ust. 1 k.c. termin oznaczony w dniach kończy się z upływem

ostatniego dnia. Upływ ostatniego dnia oznacza upływ ostatniej minuty ostatniej godziny tego

dnia tj. 23:59. W związku z powyższym wskazać należy, że data zdefiniowana jako „Termin

Ważności” rozpoczyna się o godzinie 00:01 dnia 11 września 2015 r. a kończy o godzinie

23:59 w dniu 9 grudnia 2015 r. W treści gwarancji wskazano, że zobowiązanie z tytułu

gwarancji wygasa również z upływem Terminu Ważności nawet w przypadku fizycznego nie

zwrócenia dokumentu gwarancji. Bezsprzecznie upływ Terminu Ważności tego dokumentu

gwarancji miał zatem nastąpić ostatecznie o godzinie 23:59 dnia 9 grudnia 2015 r.

Zamawiający wskazał jednak, że wykonawca Saferoad przedłużył gwarancję. Saferoad

w dniu 7.12.2015 doręczył zamawiającemu Aneks nr 1 z 3.12.2016 r. do gwarancji wadialnej

Nr G/251/464/2015/Z z dnia 2.9.2015 r. Z treści tego dokumentu wynika, że Termin

Ważności Gwarancji zostaje wydłużony do dnia 8.3.2016 r. Ponadto podkreślono, że Aneks

ten stanowi integralną część Gwarancji. Mając na względzie powyższe, zamawiający przyjął,

że przed upływem terminu ważności gwarancji określonego, jako Termin Ważności nastąpiła

jego modyfikacja w ten sposób, że od dnia 3.12.2015 r. Termin Ważności oznaczał

następujące granice czasowe: 11.9.2015 r. - 8.3.2016 r. W związku z tym wykonawca

Saferoad wniósł wadium prawidłowo i w sposób umożliwiający realne skorzystanie z niego

przez zamawiającego.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa zamawiający wskazał

na uprawnienie wykonawcy do zastrzegania w ofercie informacji stanowiących tajemnicę

przedsiębiorstwa (art. 8 ust. 3), które nie naruszają zasady uczciwej konkurencji (art. 7 ust.

1), jak i odpowiadają przepisom normy prawa europejskiego, w szczególności zaś art. 6 oraz

art. 41 ust 3 Dyrektywy 2004/18/WE. Trybunał Sprawiedliwości uznał ochronę tajemnicy

przedsiębiorstwa za ogólną zasadę wskazując, iż „prawo wglądu należy wyważyć względem

prawa innych podmiotów gospodarczych do ochrony ich poufnych informacji i tajemnic

handlowych”. Zgodnie z pkt 10.4. oraz pkt 10.4.4 s.i.w.z. ofertę stanowi wypełniony

i podpisany formularz „Oferta” oraz Formularz „Koncepcja działań”. Jak wskazuje inne

postanowienie s.i.w.z. (pkt.17.1.2) „Koncepcja” stanowi „istotny element oferty i z tego

względu stanowić będzie integralną część umowy zawieranej z Wykonawcą wyłonionym

16

w drodze niniejszego postępowania. Deklarowane w „Koncepcji" działania, które będą brane

pod uwagę przez Zamawiającego przy ocenie oferty w ramach kryterium „Koncepcja działań”

mają charakter wiążący wykonawcę i ich realizacja będzie przez Zamawiającego wymagana

i egzekwowana na etapie realizacji zamówienia”.

Z uwagi na to, iż „Koncepcja działań” stanowi integralną część oferty, każdy wykonawca

posiada przyznane na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy Pzp, uprawnienie do zastrzeżenia

braku zgody na udostępnienie informacji podanych w ofercie stanowiących jego tajemnicę

przedsiębiorstwa. Zdaniem zamawiającego, uprawnienie wykonawcy wynika nie tylko

z zasad ustawy Pzp (art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 3), lecz także z ustawy o zwalczaniu

nieuczciwej konkurencji. Prawo do zachowania w tajemnicy informacji posiadającej wartość

gospodarczą dla przedsiębiorcy służy ochronie uczciwej konkurencji urzeczywistniając

zasadę wyrażoną w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp, zaś jej nieuprawnione ujawnienie innej osobie

lub wykorzystanie we własnej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 23 ust. 1 uoznk,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Tym

samym, prawo ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa jest traktowane jako gwarancja uczciwej

konkurencji w postępowaniu przetargowym. Świadczy o tym orzecznictwo ETS „Z uwagi na

niezwykle poważne szkody mogące wyniknąć z nieprawidłowego ujawnienia niektórych

informacji konkurentowi, organ ten powinien przed przekazaniem tych informacji stronie

sporu umożliwić zainteresowanemu podmiotowi gospodarczemu zgłoszenie tego,

że informacje te mają charakter poufny lub charakter tajemnicy handlowej.” (Pkt 54 wyroku

Trybunału z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie C-450/06 oraz wskazany w nim wyrok

w sprawie AKZO Chemie i AKZO Chemie UK przeciwko Komisji, pkt 29). Zamawiający

dwukrotnie w treści s.i.w.z., przypomniał wykonawcom o ich ustawowym prawie do

zastrzegania informacji, jako tajemnicy przedsiębiorstwa i obowiązku wykazania,

iż informacje taką tajemnicę przedsiębiorstwa rzeczywiście stanowią (pkt 10.12 oraz pkt

17.1.2 ppkt 5).

Zamawiający wskazał również, iż dopełnił wszelkich starań, aby bez zbędnej zwłoki

przekazać odwołującemu wszelkie dokumenty, o które wnioskował.

Do postępowania odwoławczego – po stronie zamawiającego skuteczne przystąpienie

zgłosili:

1) wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Saferoad Grawil Sp.

z o.o., Saferoad Kabex Sp. z o.o., (dalej: „konsorcjum Saferoad”),

oraz

2) wykonawca Zakład Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ZABERD S.A., (dalej

„ZABERD”).

Przystępujący - konsorcjum Saferoad wskazał, iż zamawiający jest niewątpliwie

zobowiązany do ustalenia treści dokumentu gwarancji bankowej zgodnie z regułami wykładni

17

oświadczeń woli, wynikającymi z art. 65 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem oświadczenie woli

należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których

oświadczenie zostało złożone, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje.

Potwierdziła to także w swoim orzecznictwie Izba, m.in. w wyroku z 9 lutego 2012 r. (sygn.

akt: KIO 150/12), trafnie przywołując także w uzasadnieniu wyroku stanowisko wyrażone

przez Sąd Najwyższy w wyroku z 21 czerwca 2007 r. (sygn. akt IV CSK 95/07), w którym

Sąd ten odniósł się do zasad wykładni wynikających z art. 65 kc zwracając uwagę,

iż „ustalając znaczenie oświadczenia woli należy zacząć od sensu wynikającego z reguł

językowych, z tym, że przede wszystkim należy uwzględnić zasady, zwroty i zwyczaje

językowe używane w środowisku, do którego należą strony, a dopiero potem ogólne reguły

językowe. Trzeba jednak przy tym mieć na uwadze nie tylko interpretowany zwrot, ale także

jego kontekst. Dlatego nie można przyjąć takiego znaczenia interpretowanego zwrotu, który

pozostawałby w sprzeczności z pozostałymi składnikami wypowiedzi. Kłóciłoby się to

bowiem z założeniem o racjonalnym działaniu uczestników obrotu prawnego. Przy wykładni

oświadczenia woli należy - poza kontekstem językowym - brać pod uwagę także okoliczności

złożenia oświadczenia woli, czyli tzw. kontekst sytuacyjny (art. 65 § 1 kc). Obejmuje on

w szczególności przebieg negocjacji, dotychczasowe doświadczenie stron, ich status

(wyrażający się, np. prowadzeniem działalności gospodarczej)”.

Mając na uwadze powyższe, oceniając treść gwarancji wadialnej nie sposób pominąć

racjonalności uczestników obrotu, tutaj banku-gwaranta, którego celem jest

zagwarantowanie skuteczności realizacji gwarancji wadialnej. Odwołujący dokonując

wykładni treści Gwarancji wadialnej, wskazując na godzinę 16.00, jako ostateczną do

zgłoszenia roszczeń w wezwaniu do zapłaty, stara się pomijać fakt, że termin obowiązywania

Gwarancji wadialnej został w jej treści zdefiniowany. Wskazuje na to następujące

sformułowanie: wadialnej „Gwarancja jest ważna od dnia 11.09.2015 r. do dnia 09.12.2015 r.

a jeżeli ten dzień przypadałby w dniu, w którym Bank nie jest otwarty w celu prowadzenia

działalności do pierwszego następującego po nim dnia, w którym Bank jest otwarty

w określonym powyżej celu („Termin Ważności”). Tym samym termin gwarancji wadialnej

został określony w pełnych dniach kalendarzowych, a nie godzinowo, jak zdaje się twierdzić

odwołujący. Przystępujący podniósł również, że odwołujący kwestionując Gwarancję

wadialną przystępującego, z uwagi na rzekome ograniczenie czasowe jej obowiązywania,

związane z pracą placówki bankowej, stara się pomijać, że takie sformułowania są

standardowymi niejako postanowieniami na rynku, w żaden sposób nie świadczącymi o woli

gwaranta do ograniczania skuteczności udzielanych gwarancji. Zamawiający wskazał,

że w treści gwarancji bankowej odwołującego również pojawia się sformułowanie,

że „żądanie zapłaty z tytułu niniejszej gwarancji bankowej winno wpłynąć do naszego

Oddziału najpóźniej w ostatnim dniu Terminu Ważności Gwarancji do godziny 16.00 czasu

18

polskiego. Żądanie może być nam doręczone osobiście, przesyłką kurierską,

za pośrednictwem posłańca, lub w formie kluczowego komunikatu SWIFT za pośrednictwem

banku Beneficjenta, który potwierdzi, że jest w posiadaniu wystawionego przez Beneficjenta

żądania zapłaty oraz że figurujące na nim podpisy zostały złożone przez osoby uprawnione

do zaciągania zobowiązań majątkowych w imieniu Beneficjenta oraz, że zawiadomienie

przez bank beneficjenta za pośrednictwem komunikatu SWIFT dokładnie oddaje treść

żądania. Zarówno komunikat SWIFT wzywający do płatności z gwarancji jak i wskazane

powyżej potwierdzenia musza wpłynąć do naszego oddziału nie później niż do godz. 16.00

w ostatnim dniu Terminu Ważności Gwarancji. Po upływie Terminu Ważności Gwarancji

roszczenia nie będą honorowane a niniejsza gwarancja wygaśnie automatycznie

i całkowicie”.

Przystępujący Zaberd podniósł, że przedłużał termin związania ofertą, a wraz z nim także

przedłużał ważność wadium, zachowując jego ciągłość w całym okresie terminu związania

ofertą - niezależnie od zawieszeń biegu terminu jakie w postępowaniu wystąpiły. Dlatego

zarzuty w odniesieniu do przystępującego, a w konsekwencji żądanie wykluczenia go

z postępowania są zupełnie bezzasadne. Pismem z dnia 9 grudnia 2015 r. przystępujący

przedłużył termin związania ofertą oraz okres ważności wadium do dnia 10 marca 2016 r.

Wraz z pismem przedłożył gwarancję wystawioną przez TUZ. Gwarancja ta wystawiona

została na okres od 11 grudnia 2015 do 10 marca 2016 r. (nr 1502/Wr/3528/2015).

Następnie pismem z dnia 8 marca 2016 r. Przystępujący przedłużył termin związania oraz

ważność wadium wraz z gwarancją nr 1502/Wr/576/2015 do 10 maja 2016 r. Ostatnie

przedłużenie nastąpiło wraz pismem z dnia 9 maja 2016 r. Termin związania ofertą został

przedłużony do 9 sierpnia 2016 r. Przedłużenie okresu ważności wadium, także nastąpiło na

okres 11 maja 2016 r. do dnia 9 sierpnia 2016 na podstawie gwarancji TUZ nr

1502/Wr/1426/2015. Gwarancja TUZ wraz z wcześniej wymienionymi i niekwestionowanymi

gwarancjami zabezpieczyła zatem cały okres związania wadium. Tymczasem zarzut

odwołującego sprowadza się do tego, iż jego zdaniem z treści dokumentu gwarancyjnego

Gwarancji TUZ załączonego do oferty przystępującego wynikają ograniczenia

odpowiedzialność wobec zamawiającego poprzez: określenie terminu ważności gwarancji ze

wskazaniem, że po upływie tego terminu gwarancja całkowicie i automatycznie wygasa (pkt

6 dokumentu gwarancyjnego -Termin Ważności gwarancji - dzień 10 grudnia 2015 r.),

określenie, jako dodatkowego terminu wygaśnięcia gwarancji terminu, w którym upływa

okres związania ofertą (pkt 8 ppkt 1 dokumentu gwarancyjnego - termin związania ofertą -

dzień 9 grudnia 2015 r.), określenie dodatkowo warunków rozwiązujących - tj. okoliczności

wymienionych w pkt 8 ppkt 2-4 dokumentu gwarancyjnego).

Przystępujący podniósł, iż pismem z dnia 9 grudnia 2015 r., przedłużył termin związania

ofertą oraz okres ważności wadium do dnia 10 marca 2016 r. tym samym nie ziściła się

19

żadna z przesłanek, która miałaby przesądzić o wygaśnięciu gwarancji ubezpieczeniowej,

która stanowiła zabezpieczenie ważności wadium w niniejszym postępowaniu.

W szczególności dlatego, że ważność wadium miała o 1 dzień dłuższy termin niż termin

związania ofertą, a po drugie w pierwotnym terminie zawiązania ofertą, został przedłużony

do 10 marca 2016 r., a zatem nie zakończył się, co oznacza, że w dniu 10 grudnia 2015 r.,

nie mogła zajść przesłanka, o której pisze odwołujący, a która miałaby mieć umocowanie

w pkt 8 dokumentu gwarancyjnego.

Przystępujący (odnośnie tajemnicy przedsiębiorstwa) podniósł, że każde zastrzeżenie

musi być badane w kontekście konkretnej oferty i dokonanego zastrzeżenia, a także wartości

gospodarczej informacji i możliwej do poniesienia szkody przez wykonawcę. W treści swojej

oferty przystępujący wskazał, że wykazał istnienie tajemnicy przedsiębiorstwa,

w szczególności w zakresie łącznego spełniania przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa:

charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub inny posiadający

wartość gospodarczą, tajemnica nie została ujawniona do wiadomości publicznej, podjęto

w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności.

Przystępujący Zaberd oświadczył, że zawarł oświadczenie na stronie opatrzonej

odręcznym numerem 10, na stronie tytułowej formularza 2.2. i zastrzegł Koncepcję Działań

jako informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa. Wbrew twierdzeniu odwołującego,

uzasadnienie znalazło się w dokumencie „Koncepcja Działań". Żaden przepis Pzp nie

nakazuje tego czynić w odrębnym dokumencie. Uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy

przedsiębiorstwa samo w sobie może, choć nie musi stanowić taką tajemnicę. Zawarte

w dokumencie uzasadnienie wskazuje na spełnienie powyższych przesłanek,

w szczególności zwraca uwagę na znaczenie i wartość rozwiązań opisanych w dokumencie

oraz skutki ujawnienia informacji i szkodę, jaką ujawnienie informacji mogłoby wyrządzić.

Dokument zawiera informacje o charakterze technicznymi i organizacyjnym. Przystępujący

podkreślił, iż „Koncepcja Działań Wykonawcy" jest dla każdego z uczestników niniejszego

postępowania istotną wartością gospodarczą dla ich przedsiębiorstw decydującą o pozycji,

czy wręcz możliwości funkcjonowania na rynku. Przystępujący dodał, że posiadana przez

niego unikatowa wiedza i doświadczenie w wykonywaniu usług bieżącego i zimowego

utrzymania dróg powodują, że odpowiednio określił założenia, zakresy i metodykę realizacji

usług, co także w tym postępowaniu pozwoliło na złożenie najkorzystniejszej oferty.

Podmioty, z którymi współpracuje, a także pracownicy firmy, zostali zobowiązani do

nieujawniania ww. informacji. Nie ma możliwości, aby osoba z zewnątrz mogła w jakikolwiek

oficjalny sposób pozyskać wiedzę w tym zakresie. Istnieją także duże ograniczenia

w dostępie do ww. informacji także wśród pracowników. Tylko pracownicy przygotowujący

ofertę w postępowaniu, zarówno od strony formalnej, handlowej, jak i technicznej mają wgląd

w przyjęte założenia techniczne i kalkulacyjne, a także ustalone warunki handlowe i sposób

20

wykonania zamówienia i są zobowiązani do zachowania ich w poufności. Również w czasie

negocjacji cen materiałów i usług z partnerami przystępujący nie udziela informacji na temat

warunków współpracy z nimi innym podmiotom. Są to dla przystępującego dane poufne.

Stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Przystępujący wskazał również na okoliczność, iż w jego ocenie omawiany zarzut jest

spóźniony, ponieważ jeżeli zaniechano ujawnienia informacji nieskutecznie zastrzeżonych

jako tajemnica przedsiębiorstwa, a odwołujący dowiedział się o fakcie zastrzeżenia tajemnicy

w dniu 5 października 2015 r., choć mógł już 11 września 2015 r. W takim razie w terminie

10 dni powinien wnieść odwołania, zgodnie z art. 182 ust. 3 Pzp. Na marginesie

przystępujący podkreślił, że trudno wyobrazić sobie zgodę i porównać skutki ujawnienia

tajemnicy przedsiębiorstwa, ze względu na zdaniem odwołującego „niewystarczająco

udowodnione” (w szczególności, że Pzp tego nie wymaga), powody nieujawniania

zastrzeżonej informacji, wobec - jak sugeruje odwołujący - usprawiedliwionego opóźnienia

we wniesieniu odwołania o ok. 9 miesięcy.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania, o których stanowi

przepis art. 189 ust. 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu

przedmiotowego zamówienia, kwalifikowanego możliwością poniesienia szkody w wyniku

naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 179 ust. 1

ustawy - Prawo zamówień publicznych, co uprawniało go do złożenia odwołania.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia

publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron, oraz

uczestników postępowania odwoławczego, złożone w pismach procesowych, jak też

podczas rozprawy Izba stwierdziła, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołanie jest częściowo zasadne. Z uwagi na

brzmienie przepisu art. 192 ust. 2 ustawy Pzp, Izba uwzględniła odwołanie, albowiem

stwierdziła, że naruszenie przepisów przez zamawiającego mogło mieć wpływ na wynik

prowadzonego postępowania.

Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia przepisu art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp,

poprzez zaniechanie wykluczenia wykonawcy ZABERD z postępowania, pomimo

iż wykonawca ten nie wniósł wadium w pełnej wysokości i na pełny okres związania ofertą,

gdyż w przedłożonym przez niego dokumencie gwarancji ubezpieczeniowej wystawionej

przez TUZ Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych z siedzibą w Warszawie (gwarancja

opiewająca na 300 000,00 zł) zastrzeżono, że podstawą zapłaty sumy gwarancyjnej będzie

stanowić wyłącznie pisemne żądanie zapłaty otrzymane w okresie ważności gwarancji,

21

a jednocześnie wskazano, iż gwarancja ta automatycznie wygasa (a wszelkie roszczenia

beneficjenta stają się bezskuteczne) w przypadku, gdy upłynął termin związania ofertą, co

w związku z niedostępnością placówek Gwaranta TUZ po godz. 16.00 jest równoznaczne

z zawężeniem zakresu odpowiedzialności gwaranta - ogranicza możliwość zatrzymania

wadium w przypadku zaistnienia zdarzeń uzasadniających takie zatrzymanie w ostatnim dniu

związania ofertą (9 grudnia 2015 r. godz. 16.00 - 24.00) oraz art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp,

poprzez zaniechanie wykluczenia wykonawcy SAFEROAD z postępowania, pomimo

iż wykonawca ten nie wniósł wadium na pełny okres związania ofertą, gdyż w przedłożonym

przez niego dokumencie gwarancji wadialnej (bankowej) nr G/251/464/2015/Z wystawionej

przez Danske Bank A/S. z siedzibą w Kopenhadze zastrzeżono, że żądanie zapłaty z tytułu

gwarancji powinno zostać dostarczone do banku najpóźniej, ostatniego dnia terminu jej

ważności (przypadającego w dniu upływu terminu związania ofertą, tj. w dniu 9 grudnia 2016

r.) do godziny 16.00, co oznacza zawężenie okresu odpowiedzialności gwaranta w stosunku

do okresu związania ofertą, Izba stwierdziła, że zarzuty odwołującego są niezasadne.

W zakresie omawianego zarzutu, Izba podziela argumentację prezentowaną przez

zamawiającego oraz przystępujących Saferoad i Zaberd.

Izba wskazuje, że wykonawca Zaberd, wraz ze swoją ofertą przedłożył zamawiającemu

trzy dokumenty gwarancyjne, tj.:

- gwarancję ubezpieczeniową nr 280000111992 z dnia 09.09.2015 wystawioną przez

Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń ERGO HESTIA S.A.,

- gwarancję ubezpieczeniową nr 998935105327 z dnia 09.09.2015 r. wystawioną przez

UNIQA Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w Łodzi,

- gwarancję ubezpieczeniową nr 1502/Wr/2717/2015 wystawioną przez TUZ Towarzystwo

Ubezpieczeń Wzajemnych w Warszawie.

Dwie pierwsze spośród ww. gwarancji nie budziły zastrzeżeń u odwołującego, odmiennie

od ostatniej z ww. gwarancji. Jak wynika z jej treści, pozostawała ona ważna w okresie od

11 września 2015 r. do 10 grudnia 2015 r. i tylko pisemne wezwanie do zapłaty otrzymane

przez Gwaranta w okresie jej ważności miało powodować obowiązek wypłaty z tytułu

gwarancji (pkt 5 i 6 Gwarancji TUZ). Po tym okresie gwarancje automatycznie wygasała,

a wszelkie roszczenia Beneficjenta miały stać się bezskuteczne. Jednocześnie jednak termin

ważności został przez Gwaranta istotnie ograniczony. Zgodnie z pkt 8 ww. gwarancji, miały

one wygasać również w przypadku, gdy m.in.: upłynął termin związania ofertą (pkt 8 ppkt 1

gwarancji).

W ocenie odwołującego, określenie przesłanek powodujących automatyczne wygaśniecie

gwarancji w przypadku upływu terminu związania ofertą w istocie prowadzi do

nieuprawnionego zawężenia prawa zamawiającego do zaspokojenia się z ustanowionego

wadium. W praktyce oznacza to bowiem, że zamawiający nie będzie miał możliwości

22

skutecznego dochodzenia zapłaty wadium w przypadkach, gdy przesłanki zatrzymania

wadium wystąpią w końcowej części ostatniego dnia okresu związania ofertą.

Z argumentacją odwołującego nie sposób się zgodzić, co najmniej z dwóch przyczyn.

Po pierwsze, skoro w treści gwarancji gwarant zabezpieczył ofertę wykonawcy do

ostatniego dnia związania ofertą, to należy przyjąć, że oferta zabezpieczona jest do tego

dnia do godziny 23.59. Okoliczność wskazania przez gwaranta, do której godziny

zamawiający winien złożyć pismo uruchamiające gwarancję, należy traktować jako zalecenie

instrukcyjne uzależnione godzinami pracy danego oddziału ubezpieczyciela, pozostające bez

wpływu na faktyczny okres zabezpieczenia oferty w wadium (zgodny z ustawą Pzp).

W powyższym zakresie Krajowa Izba Odwoławcza w całości akceptuje, uznając za

własne stanowisko Izby zaprezentowane w wyroku z dnia 6 lipca 2011 roku, sygn. akt KIO

1313/11, w którym wskazano, iż „Izba uznaje przedłożoną przez spółkę Pixel Technology

gwarancję ubezpieczeniową zapłaty wadium za wystarczająco zabezpieczającą interesy

zamawiającego w całym okresie związania wykonawców ofertą, którą złożyli. Opisana w

ustaleniach Izby gwarancja ubezpieczeniowa, jak wynika § 3 ust. 1 jej treści, obowiązuje

przez cały okres związania ofertą. Dodatkowo jako warunek wypłacenia sumy

gwarantowanej czyli zaspokojenia gwarantowanych roszczeń beneficjenta wskazano

konieczność zgłoszenia tych roszczeń przed upływem daty jej ważności. Powyższe w ocenie

Izby, choć stanowić może znaczną niedogodność dla zamawiającego zmuszając go do

szybkiej oceny czynności wykonawcy i szybkiego podejmowania decyzji i czynności

własnych, to jednak nie przekreśla samego celu wadium jakim jest zabezpieczenie

podpisania umowy, wniesienia zabezpieczenia wykonania umowy czy też uzupełnienia

dokumentów w trakcie oceny ofert (okoliczności opisane w art. 46 ust. 4a i 5 Pzp) w całym

okresie związania ofertą oraz nie uniemożliwia realnego uzyskania kwoty gwarantowanej

w przypadku wystąpienia ww. okoliczności w tym okresie. W każdej chwili, do samego końca

okresu gwarancyjnego umocowany przedstawiciel zamawiającego może zawczasu udać się

do Gwaranta i przedłożyć mu stosowne żądanie zapłaty, jeśli tylko otrzyma informację,

że okoliczności stanowiące podstawę uruchomienia gwarancji właśnie wystąpiły.

Nie jest zasadne również przyjęcie, iż regularne godziny pracy wskazanego oddziału PZU

uniemożliwiają doręczenie wezwania zapłaty do końca okresu obowiązywania gwarancji, tj.

jakoby doręczenie wezwania na ww. adres mogło odbyć się tylko w tych godzinach. Można

w tym zakresie wyobrazić sobie szereg sposobów dokonania takiego doręczenia również

poza godzinami pracy oddziału, chociażby po uprzednim umówieniu się lub przekazanie

pisemnego wezwania do zapłaty do wskazanego oddziału w formie elektronicznej opatrzonej

bezpiecznym, certyfikowanym podpisem elektronicznym, nawet jeżeli adres e-mail do

takiego doręczenia w treści gwarancji nie został wskazany. W świetle restrykcyjnych regulacji

dotyczących prowadzenia działalności ubezpieczeniowej, zasad współżycia społecznego

23

i ustalonych zwyczajów handlowych panujące w danej dziedzinie stosunków

gospodarczych, nie sposób założyć, iż PZU S.A. wystawiając w dobrej wierze, której

domniemanie należy przyjąć, przedmiotową gwarancję na okres do dnia 10.07.2011 r.

włącznie oraz wiedząc i wskazując jakiego typu zobowiązania gwarancja ma zabezpieczać,

w rzeczywistości skróciła okres jej obowiązywania przez faktyczne uniemożliwienie

wykonania czynności, których w gwarancji wymagała i których dopuszczalną datę

wskazała.”.

Wskazać również należy, iż przystępujący konsorcjum Saferoad przedłożył dowód –

oświadczenie banku (wystawcy gwarancji), który Izba przyjęła w poczet materiału

dowodowego, w którym zostało stwierdzone, że „W imieniu i na rzecz Danske Bank A/S,

z siedzibą w Kopenhadze, Holmens Kanał 2-12, DK-1092 Dania, działający w Polsce

poprzez Danske Bank A/S Spółka Akcyjna Oddział w Polsce (dalej jako „Bank-gwarant"),

oświadczamy, że wskazany w treści ww. Gwarancji wadialnej termin oznaczony jako godzina

16.00 nie stanowi jakiegokolwiek ograniczenia ważności i skuteczności Gwarancji wadialnej.

Zgodnie z literalnym brzmieniem Gwarancji wadialnej „gwarancja jest ważna od dnia

11.09.3015 r. do dnia 09.12.2015 r. a jeżeli ten dzień przypadałby w dniu, w którym Bank nie

jest otwarty w celu prowadzenia działalności do pierwszego następującego po nim dnia,

w którym Bank jest otwarty w określonym powyżej celu (dalej jako „Termin Ważności”).

Powyższe jednoznacznie wskazuje, że termin ważności niniejszej Gwarancji wadialnej został

określony w postaci pełnych dni kalendarzowych. Wskazany w Gwarancji wadialnej termin

dostarczenia żądania zapłaty określony do godziny 16.00 jest terminem instrukcyjnym,

wynikającym wyłącznie z działalności placówki bankowej. Bank-gwarant niniejszym

potwierdza i oświadcza, że skuteczne zgłoszone przez beneficjenta Gwarancji wadialnej

żądanie zapłaty po godz. 16.00 nie spowoduje automatycznie bezskuteczności żądania

zapłaty gwarancji. W każdej chwili bowiem, do samego końca okresu gwarancyjnego, tj. do

końca dnia 09.12.2015 r., umocowany przedstawiciel zamawiającego może przedłożyć

Bankowi-gwarantowi stosowne żądanie zapłaty, jeśli tylko otrzyma informację, że

okoliczności stanowiące podstawę uruchomienia gwarancji właśnie wystąpiły. Jednocześnie

Bank-gwarant wskazuje, że istnieje szereg sposobów dokonania skutecznego doręczenia

wezwania zapłaty również poza godzinami pracy oddziału, chociażby po uprzednim

umówieniu się z bankiem-gwarantem i przekazaniu pisemnego wezwania do zapłaty do

wskazanego oddziału w ustalonym z Bankiem-gwarantem terminie”. Oświadczenie

powyższe, w ocenie Izby, należy interpretować, jako interpretację (wykładnię literalną)

spornych zapisów gwarancji wadialnej. Z powyższego oświadczenia banku-gwaranta

jednoznacznie wynika, że bank-gwarant wystawiając Gwarancję wadialną nie miał

jakiejkolwiek intencji ograniczać skuteczności (ważności) Gwarancji wadialnej. Takie

ewentualne działanie banku mogłoby być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia

24

społecznego i ustalonymi zwyczajami handlowymi panującymi w danej dziedzinie stosunków

gospodarczych.

Ponadto, należy przyjąć, że treść dokumentu gwarancyjnego złożonego wraz z ofertą

ZABERD należy interpretować w oparciu o postanowienia oferty przystępującego Zaberd,

zapisy specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz inne wymogi, które winien spełnić

wykonawca wnoszący wadium.

Po drugie, niejako na marginesie, zdaniem Izby, zarzuty odwołującego należy ocenić pod

kątem, czy znajdują one swoje racjonalne uzasadnienie na dzień przekazania przez

zamawiającego informacji o wynikach prowadzonego postępowania. Skoro bowiem

zamawiający dopiero w dniu 29 czerwca 2016 roku poinformował wykonawców o wyborze

oferty najkorzystniejszej, to irracjonalne jest stawianie zarzutów, które odnoszą się do

gwarancji wadialnych, ważnych odpowiednio do dnia 9 i 10 grudnia 2015 roku. Wskazać

bowiem należy, że skarżeni wykonawcy, w odpowiednich do tych czynności terminach

przedłużali ważność złożonych pierwotnie do oferty gwarancji wadialnych. Tym samym

podnoszenie zarzutów, iż dnia 9 grudnia 2015 roku po godzinie 16.00 zamawiający nie

będzie mógł zaspokoić się ze złożonej gwarancji pozostaje bez znaczenia dla oceny

czynności zamawiającego, albowiem w chwili orzekania (miesiąc lipiec) rzeczone gwarancje

są przedłużone w sposób prawidłowy (odwołujący do aneksów zarzutów nie stawiał), co

oznacza, że w przypadku woli zamawiającego do uruchomienia gwarancji, zamawiający

będzie mógł się z tych gwarancji w sposób prawidłowy zaspokoić. Tym samym podnoszenie

zarzutów do stanu historycznego, nieistniejącego w chwili orzekania uznać należało za

bezzasadne.

Zarzut dotyczący naruszenia przez zamawiającego przepisu art. 8 ust. 1 i 3 w zw. z art. 7

ust. 1 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie ujawnienia informacji zastrzeżonych przez

wykonawcę ZABERD, jako tajemnica przedsiębiorstwa (koncepcja wykonania usługi),

pomimo iż zastrzeżenie to nie było skuteczne, gdyż ww. wykonawca w terminie składania

ofert nie wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, Izba

uznała za zasadny. Izba w całości popiera stanowisko prezentowane przez odwołującego.

Wskazać należy, iż przystępujący Zaberd w treści swojej oferty, odnośnie oświadczenia

i wykazania okoliczności uzasadniających objęcie tajemnicą przedsiębiorstwa informacji

zawartych w koncepcji działań podał, cyt. „Z uwagi na fakt, iż przygotowana przez

Wykonawcę „Koncepcja” jest dokumentem zawierającym rozwiązania własne firmy, które

stanowią o wartości oferty w świetle kryterium oceny oferty, a które po ujawnieniu mogą być

w przyszłości wykorzystane przez firmy Konkurencyjne do podniesienia wartości ich

własnych ofert składanych w podobnych postępowaniach, zmniejszając nasze szanse –

niniejszym zastrzegamy, że ta Koncepcja Działań w całości stanowi tajemnicę

przedsiębiorstwa.”. Zauważyć należy, iż jest to jedyna informacja, jaka wraz z ofertą została

25

przedstawiona zamawiającemu w celu wykazania zasadności zastrzeżenia tajemnicą

przedsiębiorstwa treści ujętych w „Koncepcji Działań”.

Jak wynika z orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej „Do skutecznego zastrzeżenia

określonych informacji zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa konieczne jest poczynienie

tego zastrzeżenia nie później niż w terminie składania ofert, a także jednoczesne wykazanie,

że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. To na wykonawcy,

zastrzegającym taką informację, spoczywa obowiązek wykazania przesłanek skuteczności

takiego zastrzeżenia. Wykonawca winien uczynić to jednocześnie z samym zastrzeżeniem,

nie czekając na decyzję i ewentualne wezwania zamawiającego w tym zakresie” (wyrok

z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt KIO 997/15). Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia

4 lutego 2016 r. (KIO 84/16), w którym nakazała odtajnienie koncepcji wykonawcy ZABERD

z uwagi na brak wykazania zasadności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, uzasadniła,

iż „W oparciu o powyższe Izba przesądziła, że poprzestanie przez wykonawcę na wskazaniu

informacji niepodlegających ujawnieniu, przy braku jednoczesnego wykazania, że stanowią

one tajemnicę przedsiębiorstwa, powinno być poczytane przez zamawiającego, jako

nieskuteczne zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji zamawiający ma

obowiązek udostępnienia zainteresowanym przekazanych informacji, niezależnie od tego,

czy stanowiłyby one tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 uznk,

rozpatrywanego w oderwaniu od art. 8 ust. 3 Pzp. Niewykazanie przez wykonawcę

zasadności poczynionego zastrzeżenia oznacza bowiem, co najmniej, że w postępowaniu

o udzielenie zamówienia nie podjął on niezbędnych działań w celu zachowania w poufności

informacji mających dla niego wartość gospodarczą, które uprzednio nie były ujawnione do

wiadomości publicznej. Niedochowanie aktu staranności wymaganego na mocy art. 8 ust. 3

Pzp oznacza, że de facto wykonawca rezygnuje w postępowaniu o udzielenie zamówienia

z chronienia informacji, które uprzednio, poza tym postępowaniem, mogły spełniać

przesłanki z art. 11 ust. 4 uznk. W sytuacji zatem, gdy wykonawca składając ofertę, zastrzegł

tajność określonych informacji, ale nie wykazał iż stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa,

należy przede wszystkim poddać analizie sposób realizacji wykazywania (udowodniania)

przez wykonawcę, że zastrzeżone informację stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w świetle

art. 8 ust. 3 ustawy Pzp. Ustawodawca pozostawił wykonawcy dowolność w doborze

środków służących realizacji powyższego obowiązku, przy czym, zawarte w treści art. 8 ust.

3 ustawy Pzp, pojęcia „zastrzeżenie” i „wykazanie” oznaczają, iż w ramach wykazywania

istnienia przesłanek określonych w art. 11 ust. 4 u.z.n.k., w odniesieniu do zastrzeganych

informacji, wykonawca powinien przedłożyć określone dowody, nie zaś ograniczyć się do

samego zastrzeżenia określonych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa. Orzecznictwo

Krajowej Izby Odwoławczej w tym zakresie wskazuje, iż wykazanie tajemnicy

przedsiębiorstwa powinno mieć miejsce w szczególności, w odniesieniu do przesłanek

26

określających charakter zastrzeganych informacji (techniczny, technologiczny, organizacyjny

etc.), które powinny być uprawdopodobnione poprzez ustalenie obiektywnych (nawet jeżeli

tylko swoistych i odnoszących się tylko do danego wykonawcy) faktów przesądzających

o tego typu charakterze zastrzeżonych danych (por. wyrok KIO z dnia 12 września 2012 r.,

sygn. akt 1921/12). Wykazanie przez wykonawcę, że zastrzegane informacje posiadają

walor tajemnicy przedsiębiorstwa, powinno polegać na złożeniu dowodów mających postać

np. oświadczenia uzasadniającego, dlaczego określone informacje mają przymiot tajemnicy

przedsiębiorstwa, np. wyciągu z umów z kontrahentami zawierających postanowienia

o zachowaniu określonych okoliczności w poufności. W zakresie wykazania przesłanki

podjęcia działań niezbędnych dla zachowania poufności zastrzeganej informacji, Krajowa

Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt KIO/UZP 528/10,

stwierdziła, że „wykonawca powinien wskazać konkretne okoliczności, czy chociażby

działania które zostały podjęte przez wykonawcę, tj. np. wykazanie się wewnętrznymi

regulaminami, wskazującymi iż powyższa (zastrzeżona - przyp. wł.) informacja nie może

zostać w żaden sposób upubliczniona.” Mając na uwadze powyższe, brak należytego

zastrzeżenia i wykazania (poprzez przedłożenie stosownych dowodów) przez wykonawcę

ZABERD zasadności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w postaci Koncepcji działań

powinno skutkować odtajnieniem tej dokumentacji.

W aktualnym stanie prawnym warunkiem koniecznym dla zachowania poufności

informacji w postępowaniu o udzielenie zamówienia jest złożenie przez przedsiębiorcę

powołującego się na tajemnicę, nie później, niż w terminie składania ofert lub wniosków

dopuszczenie do udziału w postępowaniu oświadczenia zastrzegającego, iż dana informacja

nie może być udostępniana oraz wykazania, iż ta informacja stanowi tajemnicę

przedsiębiorstwa. Powyższe oznacza, że w dacie przedkładania określonej informacji (co do

zasady w dacie składania oferty) wykonawca zastrzegający tajemnicę przedsiębiorstwa musi

zaprezentować wywód przedstawiający argumenty przekonujące zamawiającego o tym,

iż zastrzegana przez niego informacja zasługuje na ochronę oraz że uzasadnione jest nie

ujawnianie jej wobec pozostałych uczestników postępowania o udzielenie zamówienia.

Co do zasady wywód taki powinien szczegółowo wyjaśniać, czy w odniesieniu do

zastrzeganej informacji zachodzą wszystkie przesłanki wymienione w przepisie art. 11 ust. 4

ustawy znk. Zgodnie z tym przepisem, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się

nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne,

organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do

których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Warunkiem skuteczności zastrzeżenia określonych informacji, jako tajemnicy

przedsiębiorstwa jest zatem szczegółowe omówienie i wykazanie, że w odniesieniu do danej

informacji wszystkie przesłanki zostały spełnione. Sytuacja, w której wykonawca w ogóle nie

27

wykazuje zasadności uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa lub wprawdzie

takie „wykazanie” fizycznie przekazuje, jednak jego treść jest na tyle ogólnikowa, iż na ocenę

zasadności stanowiska wykonawcy nie pozwala, winna prowadzić do uznania,

iż zastrzeżenie informacji było nieskuteczne. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej

przystępujący Zaberd nie wykazał zasadności zastrzeżenia określonych przez siebie

informacji. W szczególności Izba wskazuje, iż przystępujący Zaberd nie wykazał,

że zastrzeżone przez siebie treści objęte tajemnicą przedsiębiorstwa nie są i nie były

ujawnione do wiadomości publicznej oraz nie wykazał jakie wykonawca podjął niezbędne

działania w celu zachowania ich poufności. Z uwagi na okoliczność, iż to wykonawca na

etapie składania ofert (wraz z ofertą) musi złożyć wyczerpujące i jednoznaczne

oświadczenie, co do zastrzeżenia tajemnicą przedsiębiorstwa określonych w ofercie treści,

wykazując jednocześnie, zgodnie z art. 11 ust. 4 uznk, jakie informacje i jakie środki podjął

do ich ochrony, to uznać należało, że przystępujący Zaberd w przedmiotowym postępowaniu

takim wymaganiom nie sprostał, dlatego też Izba nakazała zamawiającemu udostępnienie

informacji zawartych w „Koncepcji działań” (47 stron) wykonawcy Zaberd.

Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 8 ust. 1 oraz art. 93 ust. 3 w zw. z art. 7

ust. 1 ustawy Pzp oraz § 5 ust. 1 i 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26

października 2010 r. w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia

publicznego (Dz. U. Nr 223, poz. 1458), poprzez zaniechanie udostępnienia załączników do

protokołu postępowania, tj. w szczególności całości korespondencji pomiędzy zamawiającym

a wykonawcami oraz sporządzonego przez ZABERD opracowania „koncepcja działań”,

pomimo iż odwołujący w dniu 4 lipca 2016 r. wniósł o przekazanie dokumentacji w ww.

zakresie, a swój wniosek ponowił w dniu 6 lipca 2016 r., przy czym brak przekazania ww.

dokumentów w istotny sposób ograniczył możliwość zweryfikowania przez odwołującego

prawidłowości postępowania, w szczególności co do przedłużenia przez innych wykonawców

terminu związania ofertą, uzupełnienia lub przedłużenia wadium, wyjaśnienia treści oferty lub

przeprowadzenia procedury wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość

ceny (art. 90 ust. 1 ustawy Pzp), Izba uznała zarzut za zasadny. Izba w całości popiera

stanowisko odwołującego.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zamawiający, jako gospodarz postępowania, musi

w sposób gospodarski tak zarządzać swoimi działaniami, aby nie wywoływały one

uszczerbku w działaniu bądź możliwości działania wykonawców biorących udział w danym

postępowaniu. Powyższe prowadzi do wniosku, że zamawiający z chwilą ogłoszenia

wyników postępowania winien mieć w taki sposób uporządkowaną dokumentację

postępowania, która pozwoli bezzwłocznie, na wniosek wykonawców, do przekazania

dokumentacji postępowania. Opóźnienie czy wręcz nieprzekazanie dokumentacji

postępowania na prośbę wykonawcy, w sposób bezpośredni powoduje naruszenie

28

przepisów ustawy Pzp i ww. rozporządzenia. Takie działanie zamawiającego ogranicza

prawo wykonawcy do skutecznego i terminowego podniesienia zarzutów, co do czynności

bądź zaniechań zamawiającego. Dlatego też Izba nakazała zamawiającemu bezzwłoczne

udostępnienie żądanych przez odwołującego dokumentów postępowania.

Krajowa Izba Odwoławcza postanowiła oddalić dowód zgłoszony przez odwołującego, na

okoliczność, iż w Poznaniu znajduje się tylko jedna placówka ubezpieczyciela TUZ, tj.

wydruk z Internetu z umiejscowieniem placówki oraz zdjęcia, które wskazują na godzinę

otwarcia tego punktu stwierdzając, że okoliczność, na którą składany jest przedmiotowy

dowód nie jest sporna, tym samym dowód ten jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Krajowa Izba Odwoławcza postanowiła przyjąć, jako dowody w sprawie: specyfikację

istotnych warunków zamówienia wraz z załącznikami, ofertę wykonawców Konsorcjum

Saferoad i wykonawcy Zaberd, gwarancje wadialne złożone przez ww. wykonawców,

Koncepcję opracowaną przez wykonawcę Zaberd.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do jego wyniku - na podstawie art. 192

ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 3 w zw. z § 3 pkt 2 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania

wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich

rozliczania (Dz. U. Nr 41 poz. 238), uwzględniając koszty poniesione przez odwołującego

związane z wynagrodzeniem pełnomocnika.

KIO 1236/16

Dnia 8 lipca 2016 roku wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia:

Saferoad Grawil Sp. z o.o., Saferoad Kabex Sp. z o.o., ul. Komunalna 7, 87-800 Włocławek

(dalej „Odwołujący”) wnieśli odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1) art. 8 ust. 1 i 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie ujawnienia

informacji zastrzeżonych przez wykonawcę Zakład Bezpieczeństwa Ruchu

Drogowego ZABERD S.A. (dalej jako „wykonawca ZABERD”) jako tajemnica

przedsiębiorstwa (Koncepcja działań), pomimo iż zastrzeżenia takie nie były

skuteczne, gdyż ww. wykonawca w terminie składania ofert nie wykazał, że

zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa;

29

2) art. 8 ust. 1 oraz art. 93 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp oraz § 5 ust. 1 i 5

rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 października 2010 r. w sprawie

protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (Dz. U. Nr 223, poz.

1458; dalej: „Rozporządzenie w sprawie Protokołu") - poprzez zaniechanie

udostępnienia załączników do protokołu postępowania - tj. całości korespondencji

pomiędzy zamawiającym, a wykonawcą ZABERD oraz pełnej treści ofert po wyborze

oferty najkorzystniejszej (w tym fragmentów ofert, które ewentualnie zostały

odtajnione), pomimo iż odwołujący wniósł o przekazanie dokumentacji w ww. zakresie,

przy czym brak przekazania ww. dokumentów w istotny sposób ograniczył możliwość

zweryfikowania przez odwołującego oceny skuteczności zastrzeżenia informacji

zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa; w ocenie odwołującego utajnione

przez wykonawcę ZAJBERD uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa

podlega także ocenie w zakresie skuteczności jej zastrzeżenia i w przypadku, jeżeli

odwołujący w całości nie przedstawia w nich informacji stanowiących tajemnicę

przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, to te

informacje nie stanowiące tajemnicy powinny podlegać ujawnieniu na wyraźny

wniosek wykonawcy,

3) art. 91 ust. 1, ust. 2 ustawy Pzp w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy Pzp, poprzez dokonanie

nieprawidłowej oceny ofert w ramach kryterium „Jakość”, w sposób sprzeczny

z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz niezgodnie z zasadami wiedzy

technicznej z dziedziny utrzymania infrastruktury drogowej oraz przez nieuprawnione

zawyżenie punktacji oferty wybranego wykonawcy oraz innych wykonawców,

w szczególności przez nieprawidłowe uznanie, że działania proponowane przez de

facto wszystkich wykonawców w ich Koncepcjach działań, w tym w szczególności

wybranego wykonawcy, dotyczące wdrożenia i utrzymania wymaganego standardu

utrzymania drogi cechują się równie wysoką efektywnością/skutecznością

i użytkowników dróg oraz zapewniają dostateczny poziom bezpieczeństwa

minimalizacji strat czasu uczestników ruchu drogowego, w sytuacji, gdy propozycje

odwołującego były optymalne i tym samym bardziej efektywne i skuteczne, a poprzez

to nieprawidłowe dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej, a w związku

z powyższymi naruszeniami, również naruszenie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp, poprzez

nierówne traktowanie wykonawców i naruszenie uczciwej konkurencji

w postępowaniu,

4) art. 92 ust. 1 pkt 1 w. zw. z art. 8 ust. 1-3 oraz w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp,

poprzez zaniechanie przekazania odwołującemu w zawiadomieniu o wyborze oferty

najkorzystniejszej uzasadnienia wyboru oferty najkorzystniejszej w sposób

pozwalający na podjęcie decyzji co do zasadności i ewentualnego sposobu

30

zakwestionowania oceny dokonanej przez zamawiającego i podniesienia konkretnych,

rzeczowych zarzutów wskazujących na konkretne błędy w ocenie ofert w ramach

kryterium Jakość (brak uzasadnienia merytorycznego przyznanej punktacji, czyli tak

samej punktacji, jak i czynników merytorycznych, które zadecydowały o takiej, a nie

innej punktacji),

5) art. 1 ust. 1 oraz 2 ust. 1 lit. b Dyrektywy 89/665/EWG Rady z dnia 21 grudnia 1989 r.

w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych

odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania

zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane (D.U.U.E.L.1989.395.33

z późn. zm.; dalej zwanej: „Dyrektywą Odwoławczą"), poprzez odmówienie

odwołującemu faktycznego prawa do zakwestionowania decyzji o wyborze oferty

najkorzystniejszej z uwagi na brak przekazania uzasadnienia tejże decyzji

pozwalającego stwierdzić, w jaki sposób zamawiający oceniał oferty w ramach

kryterium Jakość, w tym w szczególności dlaczego oferty w zasadzie wszystkich

wykonawców zostały ocenione na takim samym, najwyższym, poziomie w ramach

kryterium Jakość (brak uzasadnienia merytorycznego przyznanej punktacji, czyli tak

samej punktacji, jak i czynników merytorycznych, które zadecydowały o takiej, a nie

innej punktacji),

6) art. 96 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 i w zw. z art. 182 ust 1 pkt 1

ustawy Pzp w zw. z § 5 ust. 1 i 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26

października 2010 r. w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia

publicznego (Dz. U. Nr 223, poz. 1458; dalej: „Rozporządzenie w sprawie Protokołu") -

poprzez sporządzenie w toku postępowania, a przekazanie odwołującemu dopiero na

3 (częściowo na 2) dni przed upływem terminu do wniesienia odwołania wobec

wyboru oferty najkorzystniejszej, a jednocześnie 6 dni po przekazaniu informacji

o wyborze oferty najkorzystniejszej, po złożeniu wniosku o udostępnienie przez

odwołującego, dokumentacji dotyczącej oceny ofert tabeli obrazujących ocenę ofert

dokonaną komisję oceniającą oferty, przy czym: tak późne przekazanie ww.

dokumentacji znacząco ograniczyło odwołującemu możliwość sporządzenie odwołania

w tym zakresie i doprowadziło de facto do skrócenia ustawowego terminu na

wniesienie w tym zakresie środka odwoławczego do zaledwie 2 dni, co jest na gruncie

przepisów o zamówieniach publicznych niedopuszczalne; dokumentacja

uzasadniająca przyznanie ofertom punktacji w ramach kryterium „Jakość" w żaden

sposób nie uzasadnia powodów przyznania poszczególnym wykonawcom punktacji

i w istocie nie pozwala na stwierdzenie, dlaczego de facto wszystkie oferty zostały

ocenione na jednakowym, maksymalnym poziomie, co nie zapewnia możliwości

zweryfikowania decyzji zamawiającego.

31

W związku z powyższym odwołujący wniósł o:

1) nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,

2) nakazanie zamawiającemu uznania za nieskuteczne zastrzeżenie wykonawcy ZABERD

jako tajemnicy przedsiębiorstwa i ujawnienia zastrzeżonych informacji w zakresie

Koncepcji działań,

3) nakazanie zamawiającemu dokonania ponownego badania i oceny ofert,

z uwzględnieniem wszystkich zapisów specyfikacji istotnych warunków zamówienia

dotyczących sposobu oceny ofert w ramach kryterium „Jakość" oraz w oparciu o zasady

wiedzy technicznej z dziedziny utrzymania infrastruktury drogowej,

4) nakazanie zamawiającemu załączenie do rezultatu powtórzonej czynności badania

i oceny ofert uzasadnienia merytorycznego przyznanej punktacji (czyli tak samej

punktacji, jak i czynników merytorycznych, które zadecydowały o takiej, a nie innej

punktacji), w tym także w zakresie kryteriów pozacenowych z uwzględnieniem

nakazanego ujawnienia zastrzeżonej części oferty wykonawcy ZABERD; sposób

prezentacji takiego uzasadnienia winien ważyć kwestię transparentności postępowania

i kwestię prawa do zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, gdyż z całą pewnością

wykonawcy mają prawo znać czynniki merytoryczne, które zadecydowały o takiej, a nie

innej punktacji, tak własnej oferty w tym wypadku Koncepcji działań (bez względu na jej

zastrzeżenie lub nie), jak i Koncepcji działań innych wykonawców (w wypadku

skutecznego zastrzeżenia i wykazania tajemnicy przedsiębiorstwa przy zachowaniu

pewnego poziomu ogólności),

5) wyłączenie na podstawie art. 189 ust. 8 w zw. z art. 189 ust. 6 ustawy Pzp, jawności

rozprawy w zakresie (w części), w jakim będzie ona dotyczyła oceny przedłożonego przez

odwołującego dowodu zastrzeżonego, jako tajemnica przedsiębiorstwa odwołującego,

wprost odnoszącego się do złożonej przez odwołującego Koncepcji, zastrzeżonej jako

tajemnica przedsiębiorstwa, oraz stanowiącego istotną wartość gospodarczą

przedsiębiorstwa odwołującego,

6) zasądzenie od na rzecz kosztów postępowania zamawiającego odwołującego

odwoławczego, w tym kosztów doradztwa prawnego, zgodnie z fakturą przedstawioną

przez odwołującego na rozprawie.

Ponadto odwołujący, w zakresie zarzutu dotyczącego dokonania nieprawidłowej oceny

wszystkich ofert w ramach kryterium „Jakość”, wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii

biegłego z zakresu budownictwa w specjalności budownictwo - drogi i autostrady wpisanego

na listę biegłych sądowych prowadzoną przez Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie na

okoliczność ustalenia: (I) czy w załączonej do oferty odwołującego koncepcja wykonania

usługi w zakresie poszczególnych programów zawiera skuteczne działania mogące

przynieść efekty w postaci wdrożenia i utrzymania wymaganego standardu dla tego

32

elementu drogi (przy uwzględnieniu zasad oceny ww. skuteczności przewidzianych w pkt

17.1.2 SIWZ, (II) czy w ofertach złożonych przez innych wykonawców w ramach

poszczególnych programów zostały przewidziane działania równie skuteczne, skuteczniejsze

czy mniej skuteczne przy realizacji standardu poszczególnych elementów programów, oraz

(III) czy któraś z ofert przewiduje najskuteczniejsze działania w tym zakresie w odniesieniu

do poszczególnych elementów programów (przy uwzględnieniu zasad oceny ww.

skuteczności przewidzianych w pkt 17.1.2. SIWZ). Alternatywnie odwołujący wniósł

o dopuszczenie dowodu z opinii instytutu naukowego specjalizującego się w dziedzinie

budowy oraz utrzymania dróg i autostrad na okoliczność ww. ustaleń (Instytut Badawczy

Dróg i Mostów, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczpospolitej

Polskiej Oddział w Warszawie, Politechnika Warszawska).

Odwołujący wskazał, iż stosownie do art. 8 ustawy Pzp, postępowanie o udzielenie

zamówienia jest jawne. Zasada jawności dotyczy w szczególności ofert składanych

w postępowaniu. Ich jawność może zostać ograniczona tylko w przypadkach wyraźnie

wskazanych w ustawie. W przedmiotowym postępowaniu wykonawcy, w tym wykonawca

ZABERD, zastrzegli tajemnicę przedsiębiorstwa w stosunku do części oferty stanowiącej

opracowanie w ramach kryterium „Jakość”, tzw. koncepcję. W ocenie odwołującego,

przedstawione przez wykonawcę ZABERD tajemnicy przedsiębiorstwa jest bezpodstawne.

Zastrzegając tajemnicę przedsiębiorstwa w odniesieniu do koncepcji, wykonawca

ZABERD przedstawił jedynie ogólne twierdzenie na str. 10 oferty o utajnieniu Koncepcji

działań ze względu na zawarcie w tym dokumencie tajemnicy przedsiębiorstwa. Ponadto na

wezwanie zamawiającego, wykonawca Zaberd, złożył dodatkowe wyjaśnienia i podtrzymał

zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nie przedstawiając jak się zdaje żadnych

dowodów. Tymczasem zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy Pzp, nie ujawnia się informacji

stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu

nieuczciwej konkurencji („uznk”), jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert

lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one

udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Komentowany przepis, jakkolwiek odnosi się do ofert i wniosków, znajduje zastosowanie

również do innych dokumentów noszących walor tajemnicy przedsiębiorstwa, m.in.

wyjaśnień i uzupełnień (zob. m.in. wyrok KIO z dnia 10 marca 2015 r., KIO 338/15). W takim

wypadku terminem na zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa i wykazanie, że zastrzeżone

informacje rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa jest chwila złożenia

zamawiającemu danego dokumentu.

Przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 29 sierpnia 2014 r., tj. przed dniem 19

października 2014 r., zaktualizowanie się zakazu ujawniania informacji stanowiących

tajemnicę przedsiębiorstwa wymagało jedynie zastrzeżenia przez wykonawcę, że informacje

33

nie mogą być udostępniane. To na zamawiającym, jako adresacie zakazu ujawniania

informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, spoczywał obowiązek zbadania, czy

w konkretnej sytuacji wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11 ust. 4 uznk. W razie

wątpliwości, co do charakteru przekazywanych informacji zamawiający, dążąc do

zachowania należytej staranności w zakresie czynności badania skuteczności zastrzeżenia,

zwracał się do wykonawcy z żądaniem wyjaśnienia podstaw objęcia tychże informacji

tajemnicą przedsiębiorstwa. Od chwili wejścia w życie nowelizacji skuteczność zastrzeżenia

informacji, jako tajemnicy przedsiębiorstwa jest obwarowana dodatkowym warunkiem

w postaci wykazania przez wykonawcę, z chwilą zastrzeżenia, że przekazywane informacje

rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Literalne brzmienie art. 8 ust. 3 ustawy

Pzp wskazuje, że brak należytego wykazania przez wykonawcę, iż poszczególne informacje

noszą walor tajemnicy przedsiębiorstwa powoduje brak zaktualizowania się zakazu ich

ujawniania (w takim przypadku informacje nie nabierają charakteru poufnego i nie podlegają

ochronie). W związku z tym, zamawiający nie miał prawa wzywać wykonawcy do złożenia

wyjaśnień w zakresie dokonanego zastrzeżenia. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie

Krajowej Izby Odwoławczej. I tak w wyroku z dnia 2 marca 2015 r. (KIO 279/15) Izba

zaakcentowała, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa oraz wykazanie, że zastrzeżone

informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa musi nastąpić jednocześnie. W tym

kontekście podkreśliła, że o ile pogląd, zgodnie z którym zamawiający jest obowiązany do

badania skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa pozostaje aktualny, to

w obecnym stanie prawnym, tj. po wejściu w życie nowelizacji, procedura badania

skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa uległa zmianie. Obecnie to na

wykonawcy ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje stanowią

tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca jest tym samym obowiązany do podjęcia

niezbędnych działań, aby utrzymać niejawność zastrzeganych informacji, co jednocześnie

stanowi konieczny - na gruncie art. 11 ust. 4 uznk - wymóg do uznania, że informacje

zastrzegane jako tajemnica przedsiębiorstwa rzeczywiście noszą walor takiej tajemnicy. Jak

wynika z uzasadnienia wyroku, to na podmiocie zastrzegającym tajemnicę przedsiębiorstwa

ciąży obowiązek dbania o zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa. Zaniedbanie przez

wykonawcę obowiązku utrzymania poufności danych informacji uniemożliwia z kolei

powoływanie się na ochronę wynikającą z przepisów prawa. W konsekwencji w przypadku

zaniedbania przez wykonawcę wykazania, że zastrzeżone przez niego w ofercie informację

stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, zastrzeżenie tajemnicy będzie nieskuteczne. Zdaniem

Izby w ww. wyroku określony w przepisach Pzp termin na zastrzeżenie informacji złożonych

w ofercie, jak również na wykazanie, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa - czyli na

spełnienie obu warunków ustawowych w określonym terminie - składa się na wykonanie po

stronie zastrzegającego tajemnicę obowiązku powzięcia działań mających na celu

34

zachowanie poufności przedstawionych informacji. Jeżeli wykonawca nie dopełnia ciążącego

na nim obowiązku, zamawiający nie ma podstaw prawnych do wezwania go do złożenia

wyjaśnień zawierających wskazania przyczyn objęcia danych informacji tajemnicą

przedsiębiorstwa. Brak uzasadnienia przez wykonawcę zastrzeżenia tajemnicy

przedsiębiorstwa zwalnia więc zamawiającego z obowiązku zachowania poufności

wskazanych w zastrzeżeniu informacji.

Odwołujący podniósł, iż w przedmiotowym postępowaniu odwołujący zwrócił się do

zamawiającego z wnioskiem o odtajnienie oferty wykonawcy ZABERD z uwagi na brak

wykazania zasadności utajnienia części oferty stanowiącej Koncepcję działań. W dniu 6 lipca

2016 r. odwołujący otrzymał lakoniczne pismo zamawiającego, w którym zamawiający

poinformował odwołującego, że zwrócił się o wyjaśnienia do wykonawcy ZABERD oraz

wykonawca ten wyjaśnił, że „podejmuje kroki w celu zachowania poufności informacji

dotyczących kompleksowych rozwiązań, praktyki i procedur oraz, że informacje dotyczące

organizacji firmy posiadają wartość gospodarczą i maja istotny wpływ na uzyskanie kolejnych

zamówień ze względu na możliwość oferowania konkurencyjnych rozwiązań”. Z pisma

zamawiającego nie wynika, żeby wykonawca ZABERD złożył jakiekolwiek dowody

stanowiące „Wykazanie” zastrzeżenia informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa,

uzasadniające np. podjęcie działań w celu zachowania ich poufności. W niniejszym

przypadku zatem ogólne stwierdzenie wykonawcy, że informacje zawarte w opracowaniu

stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa jest niewystarczające do uznania, że skutecznie

dokonano zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Jak trafnie określiła tego rodzaju

wyjaśnienia Izba w wyroku o sygn. akt KIO 1957/15 i 1962/15: „Ich ogólnikowy charakter jest

tego rodzaju, że daje podstawy do stwierdzenia, że ich wartość merytoryczna jest żadna,

a ich formalne, „fizyczne” przedstawienie z ofertą nie zmienia faktu, że ich, w ocenie Izby, de

facto „nie ma”. W ocenie odwołującego, taką samą ocenę należy przypisać uzasadnieniu

zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w ofercie wykonawcy ZABERD. Co więcej,

wykonawca ten nie wykazał, aby podjął jakiekolwiek kroki lub niezbędne działania,

zmierzające do zachowania poufności, co potwierdza ww. pismo zamawiającego.

A wykazanie takich działań jest jednym z warunków, które należy spełnić, aby można było

uznać daną informację za tajemnicę przedsiębiorstwa. Wynika to wprost z definicji

ustawowej tajemnicy przedsiębiorstwa. Podkreślić należy, że informacje stanowiące

tajemnicę przedsiębiorstwa mają szczególne znaczenie, zatem podejmowane są w stosunku

do nich określone działania, mające zapobiec ich nieuprawnionemu ujawnieniu. Nie można

uznać za stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa informacje, co do których wykonawca

jedynie oświadczył, że stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, nie podejmując działań,

mających na celu ochronę tych informacji - co ma miejsce w niniejszym postępowaniu.

35

Odwołujący wskazał, że zamawiający - przekazując informację o wyniku postępowania -

poinformował ich jedynie o punktacji uzyskanej w trzech podkryteriach ocenianych w ramach

kryterium pozacenowego „Jakość” (Program 1, Program 2 i Program 3). Jednocześnie nie

wyjaśnił w żaden sposób, dlaczego poszczególni wykonawcy otrzymali taką, a nie inną

punktację w ramach ww. podkryteriów (Programów) szczególnie, że de facto wszyscy

wykonawcy uzyskali taką samą (maksymalną) ilość punktów. Powyższe spowodowało,

że w dacie zawiadomienia wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej zamawiający

wspomnianej decyzji nie uzasadnił. Dopiero 7, względnie 8 dni po decyzji o wyborze oferty

najkorzystniejszej zamawiający przekazał dalsze informacje mające w zamierzeniu

uzasadnić tę decyzję, jednakże zdaniem odwołującego, takie przekazanie „dalszych”

informacji w żaden sposób nie może być brane pod uwagę przy ocenie zarzutu dotyczącego

naruszenia art. 91 ust 1 ustawy Pzp.

Istotą uzasadnienia decyzji o wyborze oferty jest umożliwienie wykonawcom dokonanie

oceny tej decyzji oraz przygotowania ewentualnego odwołania kwestionującego

prawidłowość wyboru oferty. Odwołanie takie - zgodnie z przepisem art. 182 ust. 1 pkt 1

ustawy Pzp - może być przygotowane i wniesione w terminie 10 dni od dnia przesłania

informacji o czynności stanowiącej podstawę jego wniesienia. Zatem z punktu widzenia

powołanej regulacji konieczne jest, aby wykonawca miał zapewniony stosowny czas (10 dni)

na dokonanie analiz, podjęcie decyzji o wniesieniu odwołania oraz odpowiedniego

przygotowania argumentacji potwierdzającej podnoszone zarzuty. Musi zatem otrzymać

w ww. terminie wszystkie niezbędne informacje, które o zasadności tej decyzji rozstrzygają,

w tym w szczególności uzasadnienie dla decyzji o wyborze oferty najkorzystniejszej.

Przepisy ustawy Pzp, nie pozwalają zamawiającemu na skracanie terminu na wniesienie

odwołania. W stanie faktycznym sprawy takie działanie zamawiającego skróciło ww. termin

na opracowanie odwołania z ustawowego terminu 10 dni do zaledwie 3 względnie 2 dni.

W ocenie odwołującego, działanie takie jest całkowicie nieuzasadnione i nie do

pogodzenia z ustawowymi regulacjami w tym zakresie. Przeciwny pogląd oznaczałby

w istocie, że zamawiający mógłby przekazywać tego rodzaju informacje np. na 1 dzień przed

terminem wniesienia odwołania lub nawet w dniu upływu tego terminu, lecz przed

wniesieniem faktycznym odwołania - niwecząc tym samym uprawnienie wykonawcy do

wniesienia środka ochrony prawnej. Odwołujący podniósł także, że informacje przekazane

przez zamawiającego na 3 dni przed upływem terminu na wniesienie odwołania wobec

czynności wyboru oferty najkorzystniejszej również nie stanowiły dostatecznego

uzasadnienia decyzji o wyborze oferty najkorzystniejszej. Nie wyjaśniły, dlaczego wszystkie

de facto oferty zostały ocenione na maksymalnym poziomie, przy tak szczegółowych

wytycznych opracowania Koncepcji oraz tak istotnej wadze kryterium pozacenowego (40%).

36

Odwołujący podkreślił, że przekazane wykonawcom tabele zestawiające wymagania

dotyczące Programów 1, 2 i 3 oraz punktację przyznaną przez poszczególnych członków

komisji oceniającej (dalej: „Zestawienia”) w żaden sposób nie wyjaśniają, dlaczego

poszczególni wykonawcy zostali ocenieni na tyle punktów, ile im za poszczególne elementy

podlegające ocenie przyznano. Za swoiste kuriozum należy uznać bardzo ogólnikowe

uzasadnienie przyznanej oceny punktowej, sprowadzające się następnie de facto do

skopiowania tego uzasadnienia do Zestawienia każdego z oferentów. Przykładem takiego

uzasadnienia jest następujący fragment: „Opis działań Wykonawcy zawarty w Koncepcji

przewiduje wszystkie czynności, które mogą przynieść efekty w postaci dotrzymania

standardu utrzymania tego elementu drogi przy jednoczesnym zapewnieniu w trakcie

prowadzenia prac utrzymaniowych bezpieczeństwa użytkowników dróg, przy zastosowaniu

zaproponowanego sprzętu, materiałów i technik wykonawczych zapewniających

minimalizację strat czasu uczestników ruchu drogowego w przejeździe utrzymywaną drogą”.

Powody przyznania takiej, a nie innej punktacji, nie zostały w zasadzie w uzasadnieniu

określone. Sytuacja powyższa powtarza się w Zestawieniach sporządzonych przez

pozostałych członków komisji oceniającej oferty wykonawców. Powyższe uniemożliwia

odwołującemu sprawdzenie, w jaki sposób zostały ocenione działania proponowane przez

poszczególnych wykonawców. Tym samym nie jest możliwa jakakolwiek weryfikacja

dokonanych ocen, polemika z tymi ocenami oraz ich zakwestionowanie. Odwołujący nie ma

możliwości stwierdzić, czy taka ocena była prawidłową, czy została dokonana w oparciu

o zasady wiedzy technicznej z zakresu utrzymania autostrad oraz nie ma jakiejkolwiek

możliwości nawiązania polemiki z ww. oceną. W żadnym z fragmentów Zestawień

dotyczących poszczególnych programów zawartych w ofertach wszystkich wykonawców nie

zostało wyjaśnione i uzasadnione, jak osoby oceniające oferty oceniły elementy, które

zgodnie z wymaganiami s.i.w.z. miały podlegać ocenie, tj.: jakie w poszczególnych ofertach

są ryzyka braku dotrzymania standardów utrzymania drogi, czy i dlaczego struktura

organizacyjna i organizacja pracy utrzymaniowej zapewnia osiągnięcie standardu utrzymania

drogi, czy i dlaczego wskazane działania w trakcie prowadzenia prac utrzymaniowych

zapewniają bezpieczeństwo użytkowników drogi oraz minimalizację strat czasu uczestników

ruchu drogowego w przejeździe utrzymywaną drogą, czy i dlaczego sprzęt, jego właściwości

oraz sposób prowadzenia prac pozwalają na zwiększenie tempa prac utrzymaniowych

sprawiając, iż utrudnienia w ruchu drogowym powstałe w wyniku prowadzenia prac

utrzymaniowych. Biorąc pod uwagę, że większość ww. elementów z wymagań s.i.w.z.

(czynników podlegających ocenie) nie została nawet nie tylko omówiona, ale nawet nie

została wymieniona w żadnym z przekazanych wykonawcom Zestawień, zasadne wydaje się

twierdzenie, iż takie elementy, wbrew jednoznacznym zapisom s.i.w.z., nie stanowiły

podstawy oceny ofert w ramach kryterium „Jakość”. Nie wiadomo również, czy przy ocenie

37

ofert wzięte zostały wszystkie elementy opisane w s.i.w.z. Istota indywidualnej oceny

poszczególnych członków komisji przetargowej ma z założenia charakter oceny

subiektywnej, co nie oznacza jednak oceny dowolnej. Indywidualna ocena pozycji

wykonawcy przez poszczególnych członków komisji nie może sprowadzać się do prostego

zestawienia działań proponowanych przez wykonawcę z działaniami wymaganymi,

pożądanymi (których domaga się wykonawca) przez zamawiającego na zasadzie „opis

działań wykonawcy zawarty w koncepcji przewiduje wszystkie czynności...”. Zamawiający

w s.i.w.z. zobowiązał się do oceny i porównania ofert, celem wyboru najlepszej Koncepcji.

Zatem wyniki w zakresie porównania ofert (a nie tylko stwierdzenia, że zostały ocenione tak

samo, gdyż mają wszystkie wymagane rozwiązania) powinny zostać przedstawione

wykonawcom. Wynikiem porównania jest ocena, która oferta zawiera lepsze rozwiązania,

umożliwia np. szybsze czy bezproblemowe działanie wykonawcy w określonych sytuacjach.

Wszystkie te informacje winny zostać wyszczególnione przez zamawiającego. Zamawiający

jest obowiązany do przekazania jasnej, czytelnej i obiektywnej informacji o dokonanej ocenie

oferty. Jest to obowiązek zamawiającego niezależny od działań podejmowanych przez

wykonawców. Subiektywny element oceny mógłby wystąpić przy kryterium estetyka

(i również wtedy należałoby ustanowić podkryteria oceny), nie zaś przy kryterium „Jakość”,

gdzie zamawiający zobowiązał się do porównania ofert, w których znajdują się różne

rozwiązania, a zatem istnieje możliwość obiektywnego przedstawienia różnic między nimi

oraz wykazania, dlaczego jedno z rozwiązań uznane zostało przez zamawiającego za lepsze

od pozostałych, albo dlaczego wszystkie są tak samo skuteczne.

Interes odwołującego.

Odwołujący wskazał, że posiada interes we wniesieniu odwołania, ponieważ gdyby

zamawiający dokonał prawidłowo oceny ofert w zakresie kryterium pozacenowego „Jakość”

zgodnie z postanowieniami s.i.w.z., oferta odwołującego otrzymałaby w tym kryterium

większą ilość punktów od ofert innych wykonawców (Koncepcja działań odwołującego

zostałaby uznana jako prezentująca najbardziej skuteczne działania i tym samym najwyżej

oceniona), a w szczególności oferty wykonawcy, która została uznana za najkorzystniejszą.

Zarzucane przedmiotowym odwołaniem bezprawne działania i zaniechania zamawiającego,

niezgodne ze wskazanymi przepisami ustawy Pzp, wskazują że odwołujący może ponieść

szkodę nie uzyskując zamówienia (obecnie jego oferta została pod względem kryteriów

oceny ofert sklasyfikowana na drugiej pozycji). Odwołujący podniósł, że posiada interes

prawny we wniesieniu odwołania, ponieważ oferta odwołującego ma szansę zostać uznana

za najkorzystniejszą, po dokonaniu ponownego badania i oceny ofert, z uwzględnieniem

wszystkich zapisów s.i.w.z. dotyczących sposobu oceny ofert w ramach kryterium „Jakość"

oraz w oparciu o zasady wiedzy technicznej z dziedziny utrzymania infrastruktury drogowej.

38

Gdyby zamawiający w sposób prawidłowy dokonał oceny ofert wykonawców w ramach

kryterium „Jakości”, w tym w szczególności oferty wybranego wykonawcy, odwołujący miałby

szansę na pozyskanie zamówienia. Z tych też powodów w ocenie odwołującego decyzja

zamawiającego jest wadliwa w zakresie przyznania punktacji w ramach kryterium „Jakości”

i przez to uniemożliwia odwołującemu uzyskanie przedmiotowego zamówienia, co

wyczerpuje przesłankę do wykazania posiadania interesu w uzyskaniu zamówienia.

Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie

odwołania. Zamawiający, w odniesieniu do poszczególnych zarzutów odwołania podniósł, co

następuje.

Zamawiający, w odniesieniu do zarzutu dotyczącego tajemnicy przedsiębiorstwa,

podtrzymał argumentację, jak w sprawie KIO 1227/16.

Ponadto zamawiający podniósł, że dopełnił wszelkich starań, aby bez zbędnej zwłoki

przekazać odwołującemu wszelkie dokumenty, o które wnioskował w dniu 6.7.2016 r.

Zamawiający oświadczył, że podtrzymuje w całej rozciągłości prawidłowość dokonanej

przez siebie oceny oferty odwołującego jak i ofert pozostałych wykonawców, które zostały

przeprowadzone w zgodności z zasadami określonymi w s.i.w.z. oraz z poszanowaniem

przepisów prawa.

W odniesieniu do zarzutów odwołania zamawiający stwierdził, że zarówno etap

przygotowania, jak i przeprowadzenia postępowania realizowane były zgodnie z art. 7

ustawy Pzp, tj. w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe

traktowanie wykonawców, a wszelkie czynności wykonywały osoby zapewniające

bezstronność i obiektywizm. Wybierając najkorzystniejszą ofertę, zamawiający posłużył się

wyłącznie kryteriami oceny ofert opisanymi w s.i.w.z. Ocena musiała zostać i została

dokonana z należytą starannością, w sposób jednakowy w stosunku do każdej z ofert,

a przede wszystkim zgodnie z zapisami s.i.w.z. TOM I IDW pkt. 17.1.2, Kryterium „Jakość”.

Opis kryterium jasno określa co będzie oceniane i na co będzie zwracana uwaga przy

dokonywaniu oceny w ramach danego kryterium. W stosunku do kryterium „Jakość”

zamawiający dokonał opisu kryterium oraz opisu sposobu oceny ofert wskazując m.in.

podkryteria jakimi będzie kierował się dokonując oceny oferty i złożonej wraz z nią

„Koncepcji działań” oraz przypisał im także odpowiednią wagę punktową. Dodatkowo

zamawiający dokonał opisu sposobu oceny ofert w ramach każdego z poszczególnych

podkryteriów. Kryterium i sposób jego oceny (jej kompleksowość) pozwalała zamawiającemu

sprawdzić realnie na ile oferty są wiarygodne pod względem możliwości realizacji standardu

utrzymania drogi. Kryterium jest sformułowane jednoznacznie i precyzyjnie.

Kierownik zamawiającego na wniosek komisji przetargowej ze względu na wagę oceny

„Koncepcji działań” postanowił, że w celu zapewnienia maksymalnej miarodajności do jej

39

oceny wyznaczy tylko tych członków komisji, którzy posiadają wiedzę i doświadczenie

w pracy terenowej, umożliwiająca rzetelną weryfikację przedstawionych dokumentów,

Koncepcję oceniali fachowcy z wieloletnim doświadczeniem. Komisja spotykała się

wielokrotnie w celu oceny ofert. W niniejszym postępowaniu ocena w kryterium „jakość” jest

indywidualną i subiektywną oceną członka komisji przetargowej. Zamawiający starał się

dopełnić wszelkich możliwych starań, aby obiektywnie dokonać oceny złożonych ofert.

Przyznane przez członków komisji oceny koncepcji w oparciu o zapisy s.i.w.z. zawsze będą

budziły kontrowersje gdyż, dokonywane są przez pryzmat doświadczeń osoby dokonującej

oceny, przez jej odwołanie się do faktycznych zdarzeń z przeszłości i ich skutków. Tym

samym, może się zdarzyć, że niektóre z działań, znane bliżej członkowi komisji przetargowej

zostaną przez niego ocenione, jako nieskuteczne, a inne za skuteczne.

Zamawiający podniósł również, że przekazując informację o wyborze najkorzystniejszej

oferty dopełnił wszelkich wymogów w tym zakresie i postąpił zgodnie z obowiązującym art.

92 ust. 1 ustawy Pzp. Pismo o wyborze zawierało wszystkie wymagane informacje: nazwę

wybranej firmy, siedzibę, uzasadnienie wyboru, punktację przyznaną oferentom w każdym

kryterium oceny ofert oraz łączną punktację, wykonawcach, których oferty zostały

odrzucone, informację o wykonawcach wykluczonych oraz terminie, po upływie którego

umowa w sprawie zamówienia publicznego może być zawarta.

Część z uczestników postępowania wystąpiła do zamawiającego o udostępnienie

szczegółowych Arkuszów ocen w kryterium „Jakość” i takie informację otrzymała.

Odwołujący kwestionuje brak uzasadnienia decyzji o przyznaniu punktów za poszczególne

programy. Problem ten był już przedmiotem badań przed Krajową Izbą Odwoławczą (wyrok

1977/15) w związku z odwołaniem wniesionym przez ten sam podmiot w analogicznym

postępowaniu prowadzonym przez GDDKiA Oddział we Wrocławiu. Izba wskazała, że

„Należy zauważyć, że wszyscy wykonawcy zastrzegli, iż powyższe opracowanie stanowiące

bazę do oceny w kryterium jakości stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i jako takie nie może

być udostępniane innym, poza zamawiającym podmiotom. W konsekwencji uczestnicy

wzajemnie uniemożliwiają sobie ewentualną weryfikację czynności zamawiającego podjętych

wobec ofert konkurencyjnych. Analiza pełnej dokumentacji postępowania przedstawionej

przez zamawiającego do akt postępowania odwoławczego prowadzi do wniosku,

że zamawiający nie naruszył w toku prowadzonych czynności przepisów ustawy pzp

wskazanych w odwołaniach. Skład orzekający uznaje, że zamawiający prawidłowo dokonał

oceny oferty wybranego wykonawcy jako przeprowadzonej zgodnie z zasadami siwz

i z poszanowaniem prawa. Ocena została dokonana przy tym w sposób jednakowy dla

każdej oferty w szczególności w zgodzie z zapisami siwz Tom I IDW sprecyzowanymi w pkt

14.1.2 Kryterium „Jakość”. Nie ma podstaw do kwestionowania stwierdzenia, iż osoby

dokonujące oceny programów były dobrze przygotowane merytorycznie i kompetentne do

40

przeprowadzenia oceny. Należy zauważyć, że co do zasady kryteria niemierzalne nazywane

także niearytmetycznymi mogą prowadzić do pewnych różnic w ocenie. W niniejszym

postępowaniu ocena kryterium jakości była indywidualną i subiektywną oceną każdego

z pięciu członków komisji przetargowej. Członkowie komisji działali zgodnie z zapisami siwz

i do tych zapisów się odwoływali, a ich oceny są naturalną konsekwencją niewymierności

kryterium „Jakość”. Ponadto członkowie komisji w uzasadnieniu przyznanej oceny nie mogli

wskazywać na konkretne działania jak i środki, jakie wykonawca powinien zastosować na

etapie wykonania zamówienia w celu realizacji standardów utrzymania drogi. Wykonawca

miał swobodę w doborze działań, metod i środków użytych do realizacji zdefiniowanych

w opisie standardów utrzymania drogi. Tym samym uzasadnienie pisemne przyznanych

ocen należy uznać za prawidłowe. Warto także zauważyć, że ewentualne wymaganie

tożsamej punktacji u każdego oceniającego prowadziłoby do uzasadnionego podejrzenia,

iż w rzeczywistości nie dokonywano oceny indywidualnej lecz wspólnie uzgadnianej, co

mogłoby być uznane za naruszające regułę bezstronności i obiektywizmu osób

uczestniczących w prowadzonym postępowaniu.”.

Do postępowania odwoławczego – po stronie zamawiającego skuteczne przystąpienie

zgłosili:

1) wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: FBSerwis S.A.,

Ferroser Infraestructuras S.A., ul. Stawki 40, 01-040 Warszawa (dalej:

„konsorcjum FBSerwis”),

oraz

2) wykonawca Zakład Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ZABERD S.A., (dalej

„ZABERD”).

Przystępujący Zaberd, podtrzymując argumentację jak w sprawie KIO 1227/16,

dodatkowo podniósł, iż odwołujący opiera swój zarzut na rzekomo błędnym dokonaniu oceny

przez zamawiającego w ramach kryterium „Jakość” w sposób niezgodny z zasadami logiki

i doświadczenia życiowego oraz wiedzy technicznej z dziedziny utrzymania infrastruktury

drogowej, w szczególności poprzez zawyżenie punktacji ofercie przystępującego, a także

innych wykonawców w ich koncepcjach działań na tle koncepcji odwołującego. Odwołujący

nie zgodził się z oceną, że koncepcje innych wykonawców mogły być ocenione jako równie

efektywne, skuteczne i zapewniające równy poziom bezpieczeństwa. Podkreślił, że jego

oferta jest w tym względzie korzystniejsza.

Przystępujący wskazał jednocześnie, że odwołujący w żadnym fragmencie odwołania nie

uzasadnił swojego zarzutu (w szczególności w pkt 3.12 - 3.14 odwołania). Nie spełnione są

zatem wymagania do tego, aby ogólną i teoretyczną tezę, czy też domniemanie uznać za

zarzut. Przystępujący zauważył, iż sam odwołujący stwierdził, że omawiany zarzut postawił

„z ostrożności procesowej”. Odwołujący kwestionując utajnienie „Koncepcji działań”

41

przystępującego, która tak samo jak „koncepcja” wraz „kosztami ponad standardowych

działań” odwołującego stanowi podstawę do oceny oferty w ramach kryterium „Jakość”

wniósł o ich utajnienie na rozprawie. Wobec braku jakiegokolwiek uzasadnienia zarzutu,

a także faktu, iż jedynym podmiotem do dokonania oceny ofert jest zamawiający,

przystępujący wniósł o niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa

o specjalności budownictwo - drogi i autostrady na okoliczność oceny koncepcji w związku

z oceną kryterium „Jakość”.

Przystępujący nie chcąc odnosić się do orzeczeń KIO i nie chcąc ich oceniać,

w szczególności, że pozostaje w przekonaniu, iż w rozpatrywanych, danych

i poszczególnych stanach faktycznych były one prawidłowe zauważył, iż w kwestii zarzutu

dotyczącego braku informacji o dokonaniu przez zamawiającego oceny odwołującego,

całkowicie pominął zadane w toku postępowania pytania i odpowiedź zamawiającego z dnia

31 sierpnia 2015 r. W odpowiedzi na pytanie 43 zamawiający stwierdził, że „Każdy

z członków komisji dokonujących oceny sporządzi jej pisemne uzasadnienie, z którym

wykonawca będzie mógł się zapoznać po wyborze najkorzystniejszej oferty wg zasad, które

regulują przepisu ustawy Pzp. W przypadku, gdy wykonawca uzna to za konieczne będzie

mógł dążyć do zweryfikowania prawidłowości dokonanej oceny w przewidzianej ustawą Pzp

procedurze odwoławczej”.

Przystępujący podkreślił, że udzielone odpowiedzi na pytania wykonawców do s.i.w.z.

oraz ich ewentualne zmiany wiążą strony. Zamawiający nie mógł zatem dokonując oceny

oferty postąpić inaczej niż w ww. wyjaśnieniu. W świetle powyższego powód, dla którego

w zawiadomieniu o wyniku postępowania zamieszczono informację o dokonanej ocenie ofert

wraz z punktacją ale bez szczegółowego odnoszenia się do elementów ocenianych przez

poszczególnych członków komisji przetargowej jest oczywisty. Ponadto ocena ofert

w ramach kryteriów pozacenowych opiera się o przedłożone przez wykonawców koncepcje

utrzymania. Jest to, chroniona tajemnicą przedsiębiorstwa unikalna wiedza, która przesądza

o pozycji na rynku, a nawet o możliwości utrzymania się i działania na rynku. Tym samym

ujawnienie szczegółów dokonywanej oceny powodowałoby ujawnienie zastrzeżonej

tajemnicy przedsiębiorstwa. Podjęta zatem przez odwołującego próba formalnego

podważenia dokonanej oceny nie jest trafna i spóźniona o co najmniej 9 miesięcy. Termin

wniesienia odwołania upłynął 10 września 2015 r. albowiem odwołujący powinien w terminie

10 dni wnieść odwołanie, zgodnie z art. 182 ust. 3 Pzp. Podkreślenia przy tym wymaga, że

sposób dokonania oceny oraz publikacji informacji o wynikach oceny znany był wszystkim

wykonawcom już na etapie publikacji ogłoszenia i s.i.w.z., która modyfikowana była w drodze

odpowiedzi na pytania wykonawców oraz w drodze zmiany s.i.w.z. Należało zatem wtedy

skorzystać ze środków ochrony prawnej wskazując na przyszłe „negatywne” dla możliwości

ujawnienia konsekwencję ustalonego w s.i.w.z. przez zamawiającego stanu rzeczy.

42

Izba ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania, o których stanowi

przepis art. 189 ust. 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu

przedmiotowego zamówienia, kwalifikowanego możliwością poniesienia szkody w wyniku

naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 179 ust. 1

ustawy - Prawo zamówień publicznych, co uprawniało go do złożenia odwołania.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia

publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron, oraz

uczestników postępowania odwoławczego, złożone w pismach procesowych, jak też

podczas rozprawy Izba stwierdziła, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołanie jest częściowo zasadne. Z uwagi na

brzmienie przepisu art. 192 ust. 2 ustawy Pzp, Izba uwzględniła odwołanie, albowiem

stwierdziła, że naruszenie przepisów przez zamawiającego mogło mieć wpływ na wynik

prowadzonego postępowania.

Zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 8 ust. 1 i 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp -

poprzez zaniechanie ujawnienia informacji zastrzeżonych przez wykonawcę Zakład

Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ZABERD S.A., jako tajemnica przedsiębiorstwa

(Koncepcja działań), pomimo iż zastrzeżenia takie nie były skuteczne, gdyż ww. wykonawca

w terminie składania ofert nie wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę

przedsiębiorstwa, Izba uznała za zasadny - argumentacja analogiczna, jak przy sprawie KIO

1227/16. Ponadto Izba popiera argumentację prezentowaną przez odwołującego.

Zarzut dotyczący naruszenia przez zamawiającego przepisu art. 8 ust. 1 oraz art. 93 ust.

3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp oraz § 5 ust. 1 i 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 26 października 2010 r. w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia

publicznego (Dz. U. Nr 223, poz. 1458), poprzez zaniechanie udostępnienia załączników do

protokołu postępowania - tj. całości korespondencji pomiędzy zamawiającym, a wykonawcą

ZABERD oraz pełnej treści ofert po wyborze oferty najkorzystniejszej (w tym fragmentów

ofert, które ewentualnie zostały odtajnione), pomimo iż odwołujący wniósł o przekazanie

dokumentacji w ww. zakresie, przy czym brak przekazania ww. dokumentów w istotny

sposób ograniczył możliwość zweryfikowania przez odwołującego oceny skuteczności

zastrzeżenia informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa; w ocenie

odwołującego utajnione przez wykonawcę ZABERD uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy

przedsiębiorstwa podlega także ocenie w zakresie skuteczności jej zastrzeżenia

i w przypadku, jeżeli odwołujący w całości nie przedstawia w nich informacji stanowiących

tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, to te

43

informacje nie stanowiące tajemnicy powinny podlegać ujawnieniu na wyraźny wniosek

wykonawcy oraz art. 96 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 i w zw. z art. 182 ust

1 pkt 1 ustawy Pzp w zw. z § 5 ust. 1 i 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26

października 2010 r. w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia

publicznego (Dz. U. Nr 223, poz. 1458), poprzez sporządzenie w toku postępowania,

a przekazanie odwołującemu dopiero na 3 (częściowo na 2) dni przed upływem terminu do

wniesienia odwołania wobec wyboru oferty najkorzystniejszej, a jednocześnie 6 dni po

przekazaniu informacji o wyborze oferty najkorzystniejszej, po złożeniu wniosku

o udostępnienie przez odwołującego, dokumentacji dotyczącej oceny ofert tabeli

obrazujących ocenę ofert dokonaną przez komisję oceniającą oferty, przy czym: tak późne

przekazanie ww. dokumentacji znacząco ograniczyło odwołującemu możliwość sporządzenie

odwołania w tym zakresie i doprowadziło de facto do skrócenia ustawowego terminu na

wniesienie w tym zakresie środka odwoławczego do zaledwie 2 dni, co jest na gruncie

przepisów o zamówieniach publicznych niedopuszczalne; dokumentacja uzasadniająca

przyznanie ofertom punktacji w ramach kryterium „Jakość” w żaden sposób nie uzasadnia

powodów przyznania poszczególnym wykonawcom punktacji i w istocie nie pozwala na

stwierdzenie, dlaczego de facto wszystkie oferty zostały ocenione na jednakowym,

maksymalnym poziomie, co nie zapewnia możliwości zweryfikowania decyzji zamawiającego

Izba uznała za zasadne – argumentacja analogiczna jak w sprawie 1227/16. Izba podzieliła

również stanowisko prezentowane przez odwołującego.

Zarzut dotyczący naruszenia art. 91 ust. 1, ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy Pzp, poprzez

dokonanie nieprawidłowej oceny ofert w ramach kryterium „Jakość”, w sposób sprzeczny

z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej

z dziedziny utrzymania infrastruktury drogowej oraz przez nieuprawnione zawyżenie

punktacji oferty wybranego wykonawcy oraz innych wykonawców, w szczególności przez

nieprawidłowe uznanie, że działania proponowane przez de facto wszystkich wykonawców

w ich Koncepcjach działań, w tym w szczególności wybranego wykonawcy, dotyczące

wdrożenia i utrzymania wymaganego standardu utrzymania drogi cechują się równie wysoką

efektywnością/skutecznością i zapewniają dostateczny poziom bezpieczeństwa

użytkowników dróg oraz minimalizacji strat czasu uczestników ruchu drogowego, w sytuacji,

gdy propozycje odwołującego były optymalne i tym samym bardziej efektywne i skuteczne,

a poprzez to nieprawidłowe dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej, a w związku

z powyższymi naruszeniami, również naruszenie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp poprzez

nierówne traktowanie wykonawców i naruszenie uczciwej konkurencji w postępowaniu, Izba

uznała za niezasadny.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej odwołujący nie przedstawił żadnego dowodu na

okoliczność, w jakim zakresie czynność zamawiającego dotycząca oceny ofert w kryterium

44

„Jakość”, była sprzeczna z zasadami określonymi przez zamawiającego w treści specyfikacji

istotnych warunków zamówienia. W szczególności odwołujący nie udowodnił, że

zamawiający dokonał oceny ofert w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia

życiowego oraz niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej z dziedziny utrzymania

infrastruktury drogowej. Ponadto wskazać należy, iż odwołujący kwestionując ocenę

dokonaną przez członków komisji przetargowej, przez członków, których zamawiający

wytypował do oceny koncepcji poszczególnych wykonawców, które to osoby legitymowały

się stosowną wiedzą i doświadczeniem w tego typu pracach, nie zakwestionował wiedzy i

doświadczenia tych osób, co oznaczać musi, iż zaakceptował okoliczność posiadania przez

te osoby wystarczających kwalifikacji, uprawniających te osoby do dokonania tej oceny.

W powyższym zakresie Izba w całości podziela argumentację prezentowaną przez

zamawiającego i przystępujących, uznając ją za własną.

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 1 w. zw. z art. 8 ust. 1-3 oraz w zw. z art. 7

ust. 1 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie przekazania odwołującemu w zawiadomieniu

o wyborze oferty najkorzystniejszej uzasadnienia wyboru oferty najkorzystniejszej w sposób

pozwalający na podjęcie decyzji co do zasadności i ewentualnego sposobu

zakwestionowania oceny dokonanej przez zamawiającego i podniesienia konkretnych,

rzeczowych zarzutów wskazujących na konkretne błędy w ocenie ofert w ramach kryterium

„Jakość” (brak uzasadnienia merytorycznego przyznanej punktacji, czyli tak samej punktacji,

jak i czynników merytorycznych, które zadecydowały o takiej, a nie innej punktacji) oraz art. 1

ust. 1 oraz 2 ust. 1 lit. b Dyrektywy 89/665/EWG Rady z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie

koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do

stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na

dostawy i roboty budowlane (D.U.U.E.L.1989.395.33 z późn. zm.), poprzez odmówienie

odwołującemu faktycznego prawa do zakwestionowania decyzji o wyborze oferty

najkorzystniejszej z uwagi na brak przekazania uzasadnienia tejże decyzji pozwalającego

stwierdzić, w jaki sposób zamawiający oceniał oferty w ramach kryterium „Jakość”, w tym

w szczególności dlaczego oferty w zasadzie wszystkich wykonawców zostały ocenione na

takim samym, najwyższym, poziomie w ramach kryterium Jakość (brak uzasadnienia

merytorycznego przyznanej punktacji, czyli tak samej punktacji, jak i czynników

merytorycznych, które zadecydowały o takiej, a nie innej punktacji), Izba uznała za zasadne.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, zamawiający niezwłocznie po wyborze

najkorzystniejszej oferty jednocześnie zawiadamia wykonawców, którzy złożyli oferty

o wyborze najkorzystniejszej oferty, podając nazwę (firmę), albo imię i nazwisko, siedzibę

albo adres zamieszkania i adres wykonawcy, którego ofertę wybrano, uzasadnienie jej

wyboru oraz nazwy (firmy), albo imiona i nazwiska, siedziby albo miejsca zamieszkania

45

i adresy wykonawców, którzy złożyli oferty, a także punktację przyznaną ofertom

w każdym kryterium oceny ofert i łączną punktację.

Zdaniem Izby, zakres informacji podawanych przez zamawiającego wraz z informacją

o wyborze oferty najkorzystniejszej nie musi być w każdym postępowaniu taki sam, lecz

może być ustalany z uwzględnieniem specyfiki konkretnego postępowania, w szczególności

stosowanych przez zamawiającego kryteriów oceny ofert. Krajowa Izba Odwoławcza

w całości popiera stanowisko Izby, która oceniając analogiczny zarzut w analogicznym stanie

faktycznym (zamawiającym również była ta sama jednostka zamawiająca), uwzględniając

odwołanie wykonawcy, w wyroku z dnia 24 września 2015 r. o sygn. akt 1957/15 i 1962/15

uznała, że: „Wobec braku przedstawienia jakiegokolwiek uzasadnienia przyznanej punktacji,

w tym w przekazanym zawiadomieniu o wyborze oferty najkorzystniejszej, konieczne jest

niejako „automatyczne” uwzględnienie zarzutu naruszenia wskazanego w zarzucie przepisu.

Przekazanie na wniosek poszczególnych Wykonawców - zestawienie punktacji przyznanej

przez poszczególnych członków Komisji Przetargowej - w kryteriach pozacenowych

w późniejszym terminie przed rozprawą jest bez znaczenia i nie zmienia faktu zaistnienia

swoistego „kuriozum” i działania Zamawiającego, które niewiele ma wspólnego z istotą art.

91 ust. 1 i 2 Pzp. Nie wiadomo bowiem, czy aby na pewno Zamawiający wybrał ofertę

najkorzystniejszą oraz przydzielił punktacje zgodnie z zasadami, które sam określił.

Podobnie Izba stwierdziła w wyroku KIO z 16.01.2015 r., sygn. akt: KIO 2708/14, sygn. akt:

KIO 2717/14, sygn. akt: KIO 2720/14, sygn. akt: KIO 2723/14, choć w zakresie wyników

oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu i otrzymanych ocenach spełnienia tych

warunków (w tym zakresie Izba uznaje za analogiczne co do zasady obowiązki

Zamawiającego: "Zdaniem Izby, rozumienie tego przepisu nie może ograniczać się

wyłącznie do podania całkowitych wyników przyznanej punktacji, ale powinno zawierać

uzasadnienie z czego taka punktacja wynika (z przedstawieniem procesu decyzyjnego co do

oceny poszczególnych projektów i usług referencyjnych) skoro po tym etapie postępowania

wykonawcy mają prawo korzystać ze środków ochrony prawnej na podjęte czynności

w terminie zawitym 10 dni, stosownie do postanowień art. 182 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp. Tylko

wykonawca prawidłowo poinformowany o motywach działań zamawiającego jest zdolny

prawidłowo ocenić swoją sytuację i zagrożenie interesu w uzyskaniu zamówienia, wskazać w

odwołaniu wadliwe czynności, naruszenie przepisów ustawy Pzp i podjąć rzeczową polemikę

ze stanowiskiem zamawiającego w granicach realnie istniejących naruszeń prawa, a nie

domyślając się intencji zamawiającego i działając „na oślep” zaskarżać wszystkie

potencjalnie możliwe uchybienia, przy założonych hipotetycznych wariantach tej oceny”.

Niniejsze orzeczenie zostało zweryfikowane i potwierdzone wyrokiem SO w Gdańsku

z 27.04.2015 r., sygn. akt. XII Ga 108/15. Dodatkowo Izba stwierdza, że zasadnie

Przystępujący po stronie Odwołującego w sprawie KIO 1957/15 przywołał wyrok Sądu

46

(Pierwszej Instancji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej) z dnia 20.10.2011 r.

w sprawie T-57/09 Alfastar Benelux S.A. za adekwatny do przedmiotowego stanu

faktycznego. (...) Zamawiający nie był w stanie wytłumaczyć w żaden wiarygodny sposób,

dlaczego tej punktacji nie przedstawił od razu. Przy czym, Izba podkreśla, że okoliczność

przedstawienia owej punktacji w późniejszym terminie, nie zmienia w żaden sposób sytuacji,

ani osądu Izby, że dalej taka punktacja to za mało. Kompletnym nieporozumieniem jest

okoliczność, że wykonawcy nie dowiedzieli się nawet w ramach własnych ofert, w jaki

sposób i z jakich przyczyn dane kryterium pozacenowe oceniono wyżej lub niżej. Żadne

usprawiedliwienie dla tego rodzaju praktyki nie istnieje. Jest to naganne. Wystarczyło

załączyć stosowne indywidualne uzasadnienie dla każdego z nich z uwzględnieniem

tajemnicy przedsiębiorstwa. Każdy z wykonawców przynajmniej dowiedziałby się jak

oceniono jego ofertę. Tego rodzaju praktyka jest powszechna i Izba spotkała się z takimi

działaniami wielokrotnie. Przeprowadzona rozprawa i ogólna argumentacja Zamawiającego

z rozprawy - w zakresie niniejszego zarzutu - daje podstawy do stwierdzenia, że same

zasady bez możliwości poznania sposobu ich zastosowania przez Komisje Przetargową to

za mało. Różne bowiem czynniki wpływają na osąd Komisji Przetargowej. Wykonawcy

muszą wiedzieć, dlaczego w danych kryterium pozacenowym otrzymali tyle a tyle punktów,

i co to spowodowało. Nadto, także Odwołujący w sprawie KIO 1967/15, który złożył jawną

koncepcję nie uzyskał takiej informacji. Przy czym, gdyby skutecznie zastrzegł i wykazał

tajemnice przedsiębiorstwa, to okoliczność taka nie zwalnia Zamawiającego

z uzasadnienie w kryterium przedstawienia merytorycznego przyznanej punktacji

pozacenowym względem chociażby jego oferty. Zamawiający jest profesjonalistą, który nie

po raz pierwszy stosuje procedurę przetargową. Izba odnośnie kwestii punktacji

w kontekście innych ofert oraz tajemnicy przedsiębiorstwa zauważa, że z własnego

doświadczenia związanego z formułowaniem uzasadnienia objętego tajemnicą

przedsiębiorstwa oraz prowadzenia rozpraw z częściowym łub całkowitym wyłączeniem

jawności, że kwestie te nie są łatwym i prostym zagadnieniem, ale istnieją ogólne formuły

pozwalające przedstawić informacje porównawcze.”.

Ponadto podnieść należy, iż zamawiający mając do czynienia z „koncepcjami”, w których

wykonawcy skutecznie zastrzegli informacje obejmując je tajemnicą przedsiębiorstwa, ma

możliwość przedstawienia punktacji za poszczególne kryteria i podkryteria wraz z ich

uzasadnieniem. Przekazanie takich informacji musi być oczywiście dokonane w sposób

wyważony i na tyle bezpieczny, aby zamawiający nie naruszył informacji prawnie

chronionych. Izba nie może zgodzić się ze stanowiskiem, że skuteczne zastrzeżenie treści

„Koncepcji” zwalnia zamawiającego z obowiązku przekazania informacji o przyznanej

punktacji wraz z jej ograniczonym uzasadnieniem. Podnieść albowiem należy, iż zasada

47

wyrażona przepisem art. 7 ust. 1 ustawy Pzp, stanowiąca obowiązek zachowania zasady

równego traktowania i uczciwej konkurencji nie może zostać wyłączona przez uznanie przez

zamawiającego, że „utajnienie” niektórych dokumentów uniemożliwia mu przekazanie

informacji o dokonanej ocenie oferowanego rozwiązania. Oczywiście, tak jak to już wcześniej

Izba wskazywała, informacja o przyznanej punktacji za poszczególne kryteria i podkryteria

może być przekazana w pełni. Co do uzasadnienia przyznanej punktacji, zamawiający

winien tak opracować tę informację, która z jednej strony zagwarantuje zachowanie

tajemnicy przedsiębiorstwa z drugiej zaś strony pozwoli innym wykonawcom na zapoznanie

się ze stanowiskiem zamawiającego, co do dokonanej oceny, w szczególności poprzez

wskazanie, jakie rozwiązania i którego wykonawcy są szczególnie ważne i istotne oraz

najbliżej odpowiadają założeniom zamawiającego, co do realizacji przedmiotu zamówienia.

Poinformowanie wykonawców o sposobie dokonanej przez zamawiającego ocenie, pozwoli

bowiem na ewentualne podnoszenie zarzutów, co do prawidłowości dokonania tej czynności.

Brak przekazania tych informacji, uniemożliwia wykonawcom dokonanie weryfikacji

czynności zamawiającego, co z kolei powoduje naruszenie zasady równego traktowania

wykonawców w postępowaniu.

Krajowa Izba Odwoławcza postanowiła oddalić wniosek o przeprowadzenie dowodu

z opinii biegłego stwierdzając, że dowód ten został powołany jedynie dla zwłoki

postępowania.

Krajowa Izba Odwoławcza postanowiła przyjąć, jako dowody w sprawie: specyfikację

istotnych warunków zamówienia wraz z załącznikami, ofertę wykonawcy Zaberd, Koncepcję

opracowaną przez wykonawcę Zaberd, karty oceny komisji przetargowej

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.

48

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do jego wyniku - na podstawie art. 192 ust. 9

i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 3 w zw. z § 3 pkt 2 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania

wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich

rozliczania (Dz. U. Nr 41 poz. 238), uwzględniając koszty poniesione przez odwołującego

związane z wynagrodzeniem pełnomocnika.

Przewodniczący: …………………………

Członkowie: ………………………….

……………………………

49