KIO 2164/15

Sygn. akt KIO 2164/15

WYROK

z dnia 23 października 2015 r.

Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:

Przewodniczący: Marek Koleśnikow

Protokolant: Rafał Komoń

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2015 r. w Warszawie odwołania z dnia

6 października 2015 r. wniesionego przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Komunikacji

Miejskiej Międzygminna Sp. z o.o. z siedzibą w Świerklańcu, ul. Parkowa 3, 42-622

Świerklaniec w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Komunikacyjny

Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, ul. Barbary 21A, 40-053

Katowice,

przy udziale:

1) wykonawcy SED-BAZ Spółka z o.o. z siedzibą w Czeladzi, ul. Wiosenna 35, 41-235

Czeladź zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie

odwołującego

2) wykonawcy T. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Firma

Handlowo-Usługowa R. T., ul. Fabryczna 3c, 42-674 Zbrosławice zgłaszającego

przystąpienie do postępowania odwoławczego stronie odwołującego

3) wykonawcy L. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przewóz Osób

i Towarów L. S., ul. Ziętka 62, 41-940 Piekary Śląskie zgłaszającego przystąpienie do

postępowania odwoławczego po stronie odwołującego

4) wykonawcy PKS POŁUDNIE Sp. z o.o. z siedzibą w Świerklańcu, ul. Główna 71a,

42-622 Świerklaniec zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po

stronie zamawiającego

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje dokonanie:

1) zmiany postanowienia ust. 5.1 pkt 3 lit. a specyfikacji istotnych warunków

zamówienia i sekcji III.2.3 pkt 1.3 lit. a ogłoszenia o zamówieniu przez nadanie

następującego brzmienia: „autobusy przegubowe (dwuczłonowe) o długości od

12 do 18 m i pojemności co najmniej 140 miejsc (tabor typu CN), nie starsze

niż (rok produkcji) z 2015 roku i spełniające normę czystości spalin EURO 6”;

2) uzupełnienie w specyfikacji istotnych warunków zamówienia i w ogłoszeniu

o zamówieniu wymaganej długości autobusów o wyrażenie „od 12 do 18 m”;

3) doprecyzowanie w ust. 5.1 pkt 3 lit. h specyfikacji istotnych warunków

zamówienia i w sekcji III.2.3 pkt 1.3 lit. h ogłoszenia o zamówieniu oraz

stosownych postanowieniach specyfikacji istotnych warunków zamówienia

i ogłoszenia o zamówieniu wymagania, aby drzwi pasażerskie do autobusu

rozmieszczone były „równomiernie”;

4) usunięcie z ust. 14.3 specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz

stosownych postanowień ogłoszenia o zamówieniu wymagania, aby wykonawca

złożył uwiarygodnione kserokopie dowodów rejestracyjnych autobusów przezna-

czonych do obsługi linii, za wyjątkiem wzoru umowy.

2. W pozostałym zakresie oddala odwołanie.

3. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Komunikacyjny Związek Komunalny

Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, ul. Barbary 21A, 40-053 Katowice

i nakazuje:

1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 15 000 zł 00

gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczone przez wykonawcę

Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej Międzygminna Sp. z o.o. z siedzibą

w Świerklańcu, ul. Parkowa 3, 42-622 Świerklaniec, tytułem kosztów

postępowania odwoławczego;

2) dokonać wpłaty kwoty 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset

złotych zero groszy) przez zamawiającego Komunikacyjny Związek Komunalny

Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, ul. Barbary 21A, 40-053 Katowice na

rzecz wykonawcy Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej Międzygminna Sp.

z o.o. z siedzibą w Świerklańcu, ul. Parkowa 3, 42-622 Świerklaniec stanowiącej

uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wpisu od odwołania oraz kosztów

wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień

publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907, 984, 1047 i 1473, z 2014 r. poz. 423, 768, 811, 915,

1146 i 1232 oraz z 2015 r. poz. 349, 478 i 605) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od dnia

jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej

do Sądu Okręgowego w Katowicach.

Przewodniczący: ………………………………

2

Sygn. akt: KIO 2164/15

Zamawiający Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu

Przemysłowego, ul. Barbary 21 A, 40-053 Katowice wszczął postępowanie w trybie

przetargu nieograniczonego pod nazwą »Wykonywanie usług autobusowego transportu

publicznego na linii komunikacji miejskiej nr 820«.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii

Europejskiej 26.09.2015 r. pod nrem 2015/S 187-339070.

Postępowanie jest prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004

r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907, 984, 1047 i 1473, z 2014 r.

poz. 423, 768, 811, 915, 1146 i 1232 oraz z 2015 r. poz. 349, 478 i 605) zwanej dalej w

skrócie Pzp lub ustawą bez bliższego określenia.

Wykonawca Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej Międzygminna sp. z o.o. z

siedzibą w Świerklańcu, ul. Parkowa 3,42-622 Świerklaniec, zgodnie z art. 182 ust. 1 pkt

1 Pzp, wniósł 06.10.2015 r. do Prezesa KIO odwołanie na ogłoszenie i specyfikację (dalej:

SIWZ lub specyfikacja bez bliższego określenia).

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1) art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 22 ust. 4 w zw. z art. 7 ust. 1 Pzp przez

sporządzenie opisu sposobu dokonania oceny spełniania warunków udziału w

postępowaniu w zakresie dysponowania potencjałem technicznym, tj. dysponowania

pojazdami wyprodukowanymi w 2015 r. oraz spełniającymi określone normy spalin,

w sposób nadmierny i nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, a także

utrudniający uczciwą konkurencję

– ust. 5.1 pkt 3 lit. a SIWZ oraz

– sekcja III.2.3 pkt 1.3 lit. a ogłoszenia o zamówieniu;

2) art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 22 ust. 4 w zw. z art. 7 ust. 1 Pzp przez

sporządzenie opisu dokonania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu

w zakresie dysponowania potencjałem technicznym, tj. ośmioma autobusami

niskopodłogowymi bez wskazania, że długość autobusów nie może przekraczać

18 m, co powoduje, że opis spełnienia warunku udziału w postępowaniu nie jest

adekwatny do przedmiotu zamówienia – ust. 5.1 pkt 3 lit. a SIWZ oraz sekcja

III.2.3 pkt 1.3 lit. a ogłoszenia o zamówieniu;

3

3) art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 22 ust. 4 w zw. z art. 7 ust. 1 Pzp przez

sporządzenie opisu dokonania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu

w zakresie dysponowania potencjałem technicznym w sposób nieproporcjonalny do

przedmiotu zamówienia oraz utrudniający uczciwą konkurencję, przez nieprecyzyjne

określenie parametrów dotyczących drzwi oferowanych autobusów – ust. 5.1 pkt 3

lit. h SIWZ oraz sekcja III.2.3 pkt 1.3 lit. h ogłoszenia o zamówieniu;

4) art. 25 ust. 1 Pzp przez żądanie złożenia dokumentów, które nie są niezbędne do

prowadzenia postępowania tj. uwiarygodnionych kserokopii dowodów rejestracyj-

nych autobusów przeznaczonych do obsługi linii (ust. 14.3 SIWZ);

5) art. 7 ust. 1 Pzp przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę

zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców;

6) także innych przepisów wskazanych lub wynikających z uzasadnienia odwołania.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu zmiany

treści ogłoszenia o zamówieniu oraz SIWZ przez:

1a) zmianę postanowienia ust. 5.1 pkt 3 lit. a SIWZ oraz sekcja III.2.3 pkt 1.3 lit. a

ogłoszenia o zamówieniu przez nadanie następującego brzmienia: „autobusy

przegubowe (dwuczłonowe) o długości od 12 do 18 m i pojemności co najmniej 140

miejsc (tabor typu CN), nie starsze niż (rok produkcji) z 2011 roku i spełniające

normę czystości spalin EEV”,

1b) zmianę stosownych postanowień SIWZ oraz ogłoszenia o zamówieniu przez

zmianę wymogu spełniania przez autobusy normy emisji spalin z EURO 6 na EEV,

1c) zmianę wymagania najstarszego dopuszczalnego roku produkcji autobusów z 2015

na 2011,

1d) zmianę wymaganej długości autobusów na od 12 do 18 m, wraz z zaznaczeniem,

że od 1 stycznia 2020 r. wykonawca zobowiązany jest przeznaczyć do realizacji

zamówienia autobusy wyprodukowane nie wcześniej niż w 2019 r.,

ewentualnie zmianę postanowień SIWZ oraz ogłoszenia o zamówieniu dotyczących

terminu rozpoczęcia realizacji umowy na 1 marca 2016 r.;

2) usunięcie z ust. 5.1 pkt 3 lit. h SIWZ oraz sekcja III.2.3 pkt 1.3 lit. h ogłoszenia o

zamówieniu oraz stosownych postanowień SIWZ i ogłoszenia o zamówieniu,

wymagania aby drzwi pasażerskie do autobusu rozmieszczone były „równomiernie”;

3) usunięcie z ust. 14.3 SIWZ oraz stosownych postanowień ogłoszenia o

zamówieniu oraz SIWZ wymagania, aby wykonawca złożył uwiarygodnione

kserokopie dowodów rejestracyjnych autobusów przeznaczonych do obsługi linii.

Argumentacja odwołującego

4

I. Zarzut dotyczący nadmiernego, nieproporcjonalnego oraz naruszającego zasadę

uczciwej konkurencji warunku udziału w postępowaniu

1. Formułując warunki udziału w postępowaniu zamawiający powinien kierować się

celem, jakiemu zamawiane usługi mają służyć, a opis sposobu oceny spełniania warunków

udziału w postępowania nie może ograniczać dostępu do zamówienia wykonawcom zdolnym

do jego realizacji. Każde wymaganie powinno znajdować uzasadnienie w obiektywnych

potrzebach zamawiającego związanych z realizacją przedmiotu zamówienia i do niego

proporcjonalnych. Potwierdza to orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej:

A. Uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z 22 listopada 2010 roku (KIO/KU 83/10) „Przede

wszystkim opis sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowania nie może

ograniczać dostępu do zamówienia wykonawcom zdolnym do jego realizacji. „Związany

z przedmiotem zamówienia” – opis warunków powinien być dokonywany przez pryzmat

celu, jakiemu ma służyć, a więc zapewnieniu wyboru wykonawcy, który daje rękojmię

należytego wykonania przedmiotu udzielanego zamówienia. Nie można dokonywać

zatem opisu warunków w sposób, który wykracza poza realizację tego celu. Opis oceny

spełniania warunków powinien być sformułowany w sposób obiektywny podyktowany

specyfiką zamówienia, jego zakresem, stopniem złożoności „Proporcjonalny do

przedmiotu zamówienia” – opis powinien być adekwatny do osiągnięcia celu, a więc

wyboru wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania przedmiotu zamówienia.

Dokonany przez zamawiającego opis powinien wskazywać, że wykonawcy

nie dają rękojmi realizacji niespełniający kryteriów podmiotowych możliwości

zamówienia publicznego. Zamawiający formułując opis oceny spełniania warunków

udziału w postępowaniu musi mieć pewność, że nie spowoduje to wykluczenia

wykonawców, którzy byliby w stanie wykonać zamówienie”.

B. Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 24 września 2010 r. (KIO 1947/10): „Izba

podkreśla, że opis sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu nie

może wykraczać poza cel, jakiemu służy i do jakiego został powołany w postępowaniu, a

który sprowadza się do wyłonienia rzetelnego oraz wiarygodnego wykonawcy zdolnego

wykonać przedmiotowe zamówienie”.

2. Sformułowany przez zamawiającego opis sposobu oceny spełniania warunków

udziału w postępowaniu dotyczącym dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym,

w zakresie, w jakim zamawiający wymaga aby wykonawca dysponował ośmioma

autobusami nie starszymi niż z 2015 r. spełniającymi normę czystości spalin co najmniej

EURO 6 jest nadmierny i nieproporcjonalny w stosunku do przedmiotu zamówienia. Nie

znajduje on również uzasadnienia w obiektywnych potrzebach zamawiającego.

3. Kwestionowane postanowienie narusza zasady uczciwej konkurencji uniemożliwia

udział w postępowaniu wykonawcom, którzy byliby wstanie w należyty sposób zrealizować

5

zamówienie. Odwołujący obecnie świadczy na rzecz zamawiającego usługę transportu

publicznego na linii nr 820. Jednak postawione przez zamawiającego warunki udziału w

postępowaniu uniemożliwiają odwołującemu złożenie oferty w przedmiotowym

postępowaniu. Odwołujący nie posiada bowiem obecnie całkowicie nowych autobusów o

parametrach określonych przez zamawiającego, ani nie ma możliwości sprowadzenia tego

typu autobusów do dnia rozpoczęcia realizacji usługi.

4. Odwołujący wystosował pisma do producentów autobusów z zapytaniem dotyczącym

możliwości dostawy do 31.12.2015 r. 8 sztuk nowych autobusów przegubowych (CN) z

normą emisji spalin EURO 6. W otrzymanych odpowiedziach, żaden z producentów nie

potwierdził możliwości dokonania dostawy do 31.12.2015 r., tj. do dnia rozpoczęcia realizacji

przedmiotowego zamówienia. Z odpowiedzi uzyskanych przez odwołującego wynika, że

najwcześniejszy możliwy termin dostawy autobusów o parametrach wymaganych przez

zamawiającego to koniec lutego 2016 r.

5. Termin dostawy autobusu przegubowego (18 metrowego) ze względów na jego

większą pracochłonność jest dłuższy średnio o 40 dni roboczych od terminu dostawy

standardowego autobusu 12 metrowego. W strukturze produkcji autobusów miejskich

dominują standardowe autobusy 12 metrowe (stanowią ok. 90% zamówień). Nie ma

możliwości zakupu 8 szt. gotowych autobusów przegubowych przechowywanych w fabryce i

oczekujących na potencjalnego klienta. Autobusy tego typu produkowane są na potrzeby

konkretnego zamówienia oraz wyposażone w parametry wymagane przez danego klienta.

Żadna fabryka nie produkuje autobusów przegubowych w celu odstawienia ich do

przechowania i oczekiwania na potencjalnego klienta.

6. Wymagania zamawiającego co do rocznika produkcji oraz normy emisji spalin

autobusów jakimi dysponują wykonawcy w sposób jawny prowadzą więc do uniemożliwienia

odwołującemu złożenia oferty. Jednocześnie nie wynikają z wewnętrznych regulacji

zamawiającego.

A. Zgodnie z obowiązującym Planem Zrównoważonego Rozwoju Publicznego Transportu

Zbiorowego Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu

Przemysłowego, przyjętym uchwałą nr CXIX/12/2013 zgromadzenia Komunikacyjnego

Związku Komunalnego GOP w Katowicach z 25 kwietnia 2013 r. w okresie trwania

umów zawieranych przez zamawiającego – wiek najstarszego autobusu nie może

przekroczyć 15 lat, a dopuszczalnym poziomem emisji spalin jest poziom odpowiadający

normie EURO 5 (str. 77).

B. Dla zrealizowania wymagań zamawiającego do roku produkcji autobusów określonych

w Planie Zrównoważonego rozwoju wystarczające byłoby wymaganie autobusów

wyprodukowanych nie wcześniej niż w 2011 r. wyposażonych w normę emisji spalin

EEV (czyli normę o wyższych parametrach od normy EURO 5). Tego typu autobusy

6

będą miały w 2023 r., tj. z chwilą zakończenia realizacji zamówienia 12 lat (3 lata mniej

niż wymaga zamawiający w Planie) oraz spełniają normę wyższą od normy EURO 5

obowiązującej od 2009 r.

7. Jeżeli zamawiający, przedstawionym przez siebie wymaganiem co do roku produkcji

autobusów i normy emisji spalin chciałby jedynie doprowadzić do świadczenia na przestrzeni

całego okresu zamówienia usługi za pomocą nowszego taboru, powinien zgodzić się na

modyfikację warunku udziału w postępowaniu w sposób wskazany w treści odwołania.

A. Umożliwienie realizacji zamówienia od dnia rozpoczęcia świadczenia usługi, tj.

1.01.2016 r., za pomocą autobusów wyprodukowanych w 2011 r. i spełniających normę

emisji spalin EEV, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że od 1.012.2020 r. wykonawca

musi przeznaczyć do realizacji zamówienia autobusy wyprodukowane w 2019 r.,

spowoduje osiągnięcie takich samych efektów w zakresie wieku taboru, za którego

pomocą realizowana jest usługa na przestrzeni całego okresu zamówienia jak

wynikające obecnie z SIWZ.

B. Przy obecnym brzmieniu warunku udziału w postępowaniu wymagane jest

dysponowanie 8 autobusami z rocznika 2015. W następnych latach ich użytkowania

będą to co najmniej 8 letnie autobusy:

rok 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

wiek 1 2 3 4 5 6 7 8

autobusu

Średni wiek autobusów osiągnie 4,5 roku.

C. Według propozycji przedstawionej w odwołaniu, uwzględniającej rozpoczęcie zadania

autobusami maksymalnie 5 letnimi oraz wymóg ich zastąpienia w połowie trwania

umowy fabrycznie nowymi autobusami (do grudnia 2019 r. tabor z roku 2011, a od

stycznia 2020 r. tabor nowy), pasażerowie będą mieli podobną lub nawet

korzystniejszą sytuację jakościową taboru:

rok 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

wiek 5 6 7 8 1 2 3 4

autobusu

Średni wiek autobusów osiągnie maksymalnie 4,5 roku.

D. Do 2019 r. na pewno nastąpią kolejne udoskonalenia jakości wyposażenia

produkowanych autobusów idące w kierunku podwyższenia komfortu i bezpieczeństwa

pasażerów, a także zmniejszania norm emisji spalin. W okresie realizacji zamówienia

7

zastosowanie zmiany warunku udziału w postępowaniu wskazanej w SIWZ nie będzie

pociągało za sobą zmniejszenia komfortu świadczenia usług, a spowoduje zwiększenie

kręgu podmiotów, które będą mogły ubiegać się o udzielenie zamówienia.

E. Propozycja zmiany warunku udziału w postępowaniu, jest również zgodna ze

stanowiskiem prezentowanym przez przedstawicieli miast Chorzowa, Bytomia i

Tarnowskich Gór, będących głównymi płatnikami obsługi komunikacji na linii nr 820. W

ocenie reprezentantów ww. miast uwzględnienie tej propozycji do wymagań taborowych

będzie korzystne zarówno dla mieszkańców, jak również dla finansów publicznych

tychże miast.

8. Zamawiający w prowadzonych przez siebie postępowaniach niejednolicie wprowadza

postanowienia dotyczące świadczenia usług za pomocą coraz nowszych autobusów. W

niektórych postępowaniach o udzielenie zamówienia w przedmiocie wykonywania usług

transportu publicznego ogłoszonych w 2015 r. zamawiający wprowadza bardzo

rygorystyczne wymogi dotyczące dysponowania nowymi autobusami, natomiast w innych

dopuszcza świadczenie usług za pomocą autobusów. Takie działania starszych

zamawiającego są niezrozumiałe i prowadzą do naruszenia zasad uczciwej konkurencji

oraz równego traktowania wykonawców.

A. W ogólnej liczbie 906 szt. autobusów zamówionych przez KZK GOP do realizacji zadań

transportu publicznego od 1.01.2013 r., przedmiotowe 8 szt. autobusów wymaganych do

obsługi linii nr 820 stanowi zaledwie 0,88% tej floty.

B. W okresie obowiązywania normy emisji spalin EURO 6 tj. od 01.01.2014 r., KZK GOP

ogłosił postępowania przetargowe w sumie na 266 autobusów do obsługi linii, z czego

63 autobusy spełniały normę EURO 6. W tym okresie dominowały zamówienia z

wykorzystaniem autobusów z normą emisji spalin EURO 5 tj. 203 autobusy.

C. Spośród ogólnej liczby 266 autobusów, KZK GOP ogłaszał przetargi na obsługę linii 45

autobusami przegubowymi (CN). Również spośród większości z nich zamawiający

wymagał spełnienia normy emisji spalin niższych niż EURO 6.

9. Wprowadzenie obowiązku realizacji przedmiotu zamówienia za pomocą autobusów

wyprodukowanych w 2015 r. nie tylko ograniczy krąg wykonawców mogących się ubiegać o

udzielenie zamówienia, ale również zwiększy koszty realizacji zamówienia.

A. Należy przy tym podkreślić, że, mimo że to KZK GOP jest zamawiającym to nie on

poniesie koszty realizacji zamówienia zwiększone przez kwestionowane postanowienie.

Koszty realizacji usługi, które nie zostaną pokryte z biletów poniosą Gminy – Członkowie

KZK GOP, na których terenie realizowane będzie przedmiotowe zamówienie. W okresie

trwania całości zamówienia, tj. 8 lat, będą to więc znaczące dodatkowe koszty.

8

B. Konsekwencje ograniczenia konkurencji w rozpoznawanym postępowaniu oraz

zwiększenia kosztów realizacji usługi nie poniesie zamawiający, ale Gminy będące

członkami KZK GOP, a co za tym idzie również mieszkańcy tych Gmin. W związku z

tym, wymaganie realizacji przedmiotu zamówienia od początku za pomocą autobusów

wyprodukowanych w 2015 r. stanowi rażące naruszenie zasady racjonalnego

wydatkowania środków publicznych.

10. Przywołana okoliczność, ma szczególne znaczenie w kontekście tego, że

wymaganie, aby autobusy były wyprodukowane w 2015 r. nie prowadzi do zwiększenia

poziomu komfortu pasażerów oraz jakości świadczonych usług, w porównaniu do autobusów

wyprodukowanych w 2011 r.

A. Zamawiający skupił się w opisie warunków udziału w postępowaniu w zakresie

dysponowania potencjałem technicznym w postaci posiadania autobusów, na roku

produkcji autobusów. Nie uwzględnił natomiast w opisie autobusów przedstawionych na

potwierdzenie spełniania warunku udziału w postępowaniu, wymagań dotyczących

przystosowania autobusów do faktycznych oczekiwań czy komfortu pasażerów.

B. Przykładowo: zamawiający nie wymagał zwiększenia liczby dostępnych siedzeń

bezpośrednio z niskiej podłogi, pomimo że wniosły o to władze samorządowe. Na rynku

dostępne są autobusy, w których 100% miejsc stojących jest dostępnych z poziomu

niskiej podłogi. Pomimo tego zamawiający poprzestał na postanowieniach, z którymi

zgodnie dopuszczalne jest zaoferowanie autobusów, które jedynie w 35% posiadają

miejsca dostępne z poziomu niskiej podłogi.

11. Wymagania zamawiającego w zakresie roku produkcji oraz normy emisji spalin

autobusów przedstawionych na potwierdzenie spełnienia warunku udziału w postępowaniu w

zakresie dysponowania potencjałem technicznym prowadzą do nieuzasadnionego

ograniczenia konkurencji przez uniemożliwienie ubiegania się o nie wykonawcom, którzy są

w stanie zrealizować przedmiot zamówienia, w tym odwołującemu, posiadającemu

doświadczenie w realizacji przedmiotowo i zakresowo podobnych usług w stosunku do

przedmiotu zamówienia.

12. Zamawiający postawił warunek udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania

potencjałem technicznym, w sposób niezwiązany nieproporcjonalny do przedmiotu

zamówienia, również w zakresie w jakim nie ograniczył maksymalnej długości autobusów do

18 m.

A. Przedmiot zamówienia będzie realizowany na odcinku od Dworca Autobusowego w

Tarnowskich Górach, gdzie długość odcinka prostego poszczególnych peronów wynosi

odpowiednio:

– I – 9,0 m,

– II-V – do 13,0 m.

9

B. Długość ta powoduje, że w zatoczce mieści się autobus o długości maksymalnie 18,00

m.

C. W czasie podstawienia się do wsiadania ostatnie czwarte drzwi umożliwiają wejście do

autobusu bezpośrednio z peronu.

D. Jeżeli linia nr 820 byłaby obsługiwana autobusami o długości większej niż 18,0 m to

ostatnie drzwi będą się znajdywać poza możliwością wejścia do autobusu bezpośrednio

z peronu. Będzie to stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa wsiadających i

wysiadających z autobusu.

E. Zamawiający nie ograniczył w SIWZ maksymalnej długości autobusu, a na rynku

dostępne są autobusy dłuższe niż 18,00 m., których eksploatacja na w/w dworcu będzie

stanowiła zagrożenie dla pasażerów.

F. Realizacja zamówienia przy wykorzystaniu autobusów o długości ponad 18,0 m

spowoduje też konieczność cofania autobusem następnym przed włączeniem się do

ruchu, co z kolei w wielu warunkach jest niedopuszczalne i zagraża bezpośrednio życiu i

zdrowiu podróżnych.

G. W związku z tym, niezbędne jest również ograniczenie maksymalnej długości autobusów

przeznaczonych do realizacji zamówienia do 18,00 m.

13. Wymagania zamawiającego nie prowadzą do poprawy standardu usług

świadczonych przez wykonawców. Skutkują natomiast znacznym ograniczeniem grona

wykonawców, którzy są w stanie ubiegać się o przedmiotowe zamówienie, czym w rażący

sposób naruszają zasadę uczciwej konkurencji.

W związku z tym, niezbędna jest zmiana postanowienia ust. 5.1 pkt 3 SIWZ przez

nadanie lit. a następującej treści: „autobusy przegubowe (dwuczłonowe) o długości od 12 do

18 m i pojemności co najmniej 140 miejsc (tabor typu CN), nie starsze niż (rok produkcji) z

2011 r. i spełniające normę czystości spalin EEV”, przy jednoczesnym dodaniu, że od 1

stycznia 2020 r. wykonawcy są zobowiązani do realizacji usługi za pomocą taboru, który

został wyprodukowany nie wcześniej niż w roku 2019. Ewentualnie wykonawca wnosi o

zmianę postanowień SIWZ oraz ogłoszenia o zamówieniu dotyczących terminu rozpoczęcia

realizacji umowy na 1 marca 2016 r.

II. Zamawiający w postanowieniach dotyczących spełnienia warunku udziału w

postępowaniu w zakresie dysponowania potencjałem technicznym w ust. 5.1 pkt 3 lit.

h SIWZ oraz sekcja III.2.3 pkt 1.3 lit. h ogłoszenia wprowadził wymagania dotyczące

drzwi pasażerskich autobusu.

1. Zamawiający wymaga aby autobus był wyposażony w: „co najmniej czworo drzwi o

szerokości minimalnej 1200 mm; każde z drzwi wyposażone w układ automatycznego

10

powrotu po napotkaniu oporu przy zamykaniu, chroniący pasażera przed przyciśnięciem

(rewersyjne drzwi przy zamykaniu); drzwi rozmieszczone równomiernie na całej długości

prawej ściany, uruchamiane mechanicznie ze stanowiska kierowcy spełniające wymogi

techniczne ujęte w Polskiej Normie PN-S-47010”.

2. W treści przywołanego postanowienia, zamawiający nie sprecyzował na czym ma

polegać „równomierne rozmieszczenie drzwi”. Powszechnie wiadomym jest, że skoro

zamawiający wymaga wyposażenia autobusów w co najmniej czworo drzwi, będą one

rozmieszczone nie w jednej części autobusu, lecz równomiernie, w pewnych odstępach, na

całej długości autobusu. Na rynku są bowiem dostępne wyłącznie modele autobusów, które

zawierają rozumiane w ten sposób równomierne rozmieszczenie drzwi.

3. Zawarcie w postanowieniu dotyczącym spełnienia warunku udziału w postępowaniu

jedynie lakonicznego postanowienia do równomiernego rozmieszczenia drzwi pozostawia

wiele wątpliwości do sposobu w jaki zamawiający będzie oceniał spełnianie tego warunku

przez wykonawców. Istnieje prawdopodobieństwo, że zamawiający na etapie oceny

spełniania warunku, we własnym zakresie doprecyzuje jakie rozmieszczenie drzwi będzie w

jego ocenie równomierne.

4. Zasadne jest usunięcie wymagania dotyczącego równomiernego rozmieszczenia

drzwi z ww. postanowień SIWZ oraz ogłoszenia. Utrzymanie tego postanowienia stwarza

znaczące ryzyko naruszenia zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania

wykonawców przy ocenie spełniania warunków udziału w postępowaniu przez

zamawiającego. Skarżone sformułowanie nie wnosi też nowej treści co do parametrów

oferowanego autobusu, gdyż i tak drzwi do autobusów są rozmieszczone równomiernie. W

związku z czym jest to postanowienie zbędne.

III. Zamawiający w sposób nieuprawniony wprowadził w ust. 14.3 SIWZ

wymaganie, aby przy zawarciu Umowy zamawiający (wykonawca?) dostarczył

uwiarygodnione kserokopie dowodów rejestracyjnych autobusów przeznaczonych do

obsługi linii.

1. Zgodnie z art. 25 ust. 1 Pzp „W postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający

może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do

przeprowadzenia postępowania. Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające spełnianie:

1) warunków udziału w postępowaniu;

2) przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez

zamawiającego”.

2. Uwiarygodnione kopie dowodów rejestracyjnych autobusów nie są dokumentami,

które mieszczą się w powyższych kategoriach. Nie mieszczą się również w żadnej z kategorii

dokumentów wymienionych w wydanym na podstawie art. 25 ust. 2 Pzp rozporządzeniu

11

Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich

może żądać zamawiający, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane.

3. W związku z tym, ww. dokumenty wymagane przez zamawiającego nie są niezbędne

do przeprowadzenia postępowania, a więc ich wymaganie przez zamawiającego jest

niedopuszczalne.

4. Dodatkowo, jeżeli wykonawca będzie zamawiał nowe autobusy, w chwili zawarcia

Umowy może nie dysponować jeszcze dowodami rejestracyjnymi tych pojazdów, co również

potwierdza niedopuszczalność takiego wymagania.

Odwołujący przesłał w terminie kopię odwołania zamawiającemu 06.10.2015 r. (art.

180 ust. 5 i art. 182 ust. 1-4 Pzp).

Zamawiający zamieścił odwołanie na stronie internetowej 07.10.2015 r. (art. 185 ust. 1

in fine Pzp).

08.10.2015 r. wykonawca Firma Handlowo-Usługowa R. T. ul. Fabryczna, 42-674

Zbrosławice złożył (1) Prezesowi KIO, z kopiami dla (2) zamawiającego i (3)

odwołującego, pismo o zgłoszeniu przystąpienia po stronie odwołującego do

postępowania toczącego się w wyniku wniesienia odwołania (art. 185 ust. 2 Pzp).

09.10.2015 r. wykonawca Przewóz Osób i Towarów L. S., ul. Ziętka 62, 41-940

Piekary Śląskie złożył (1) Prezesowi KIO, z kopiami dla (2) zamawiającego i (3)

odwołującego, pismo o zgłoszeniu przystąpienia po stronie odwołującego do

postępowania toczącego się w wyniku wniesienia odwołania (art. 185 ust. 2 Pzp).

09.10.2015 r. wykonawca SED-BAZ Sp. z o.o. z siedzibą w Czeladzi, ul. Wiosenna

35, 31-253 Czeladź złożył (1) Prezesowi KIO, z kopiami dla (2) zamawiającego i (3)

odwołującego, pismo o zgłoszeniu przystąpienia po stronie odwołującego do

postępowania toczącego się w wyniku wniesienia odwołania (art. 185 ust. 2 Pzp).

09.10.2015 r. wykonawca PKS Południe Sp. z o.o. z siedzibą w Świerklańcu, ul.

Główna 71a, 42-622 Świarklaniec złożył (1) Prezesowi KIO, z kopiami dla (2)

zamawiającego i (3) odwołującego, pismo o zgłoszeniu przystąpienia po stronie

zamawiającego do postępowania toczącego się w wyniku wniesienia odwołania (art. 185

ust. 2 Pzp).

12

Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron, na podstawie dokumentacji

postępowania, wyjaśnień oraz stanowisk stron i uczestników postępowania

a także dowodów przez zaprezentowanych podczas rozprawy, złożonych

odwołującego, zamawiającego i przystępującego PKS POŁUDNIE – Krajowa Izba

Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba stwierdziła, że odwołanie jest zasadne.

W ocenie Izby zostały wypełnione łącznie przesłanki zawarte w art. 179 ust. 1 Pzp, to

jest posiadania interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz wystąpienia możliwości

poniesienia szkody przez odwołującego.

Izba postanowiła dopuścić, jako dowód, dokumentację postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego przekazaną przez zamawiającego, potwierdzoną za zgodność z

oryginałem.

Izba wzięła pod uwagę dowody złożone przez strony i uczestników postępowania:

A) zamawiającego:

1) dowód nr 1 – wyrok KIO 1560/15 na wykazanie, że KIO uznaje za proporcjonalne

wymaganie zaoferowania autobusu z 2015 r. z EURO 6;

2) dowód nr 2 – wykaz zakupionych nowych autobusów, gdzie pokazuje, że

Odwołujący prawie nie zakupywał nowych autobusów po 2012 r., a inni

wykonawcy systematycznie uzupełniają swój tabor zakupując corocznie kilka do

kilkunastu autobusów;

3) dowód nr 3 – pismo PKM Katowice potwierdza, że np. ten podmiot regularnie

corocznie wymienia tabor i będzie składał ofertę w obecnym postępowaniu;

4) dowód nr 4 – dyrektywa z 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania

ekonomicznych, czystych pojazdów, gdzie w motywie 21 preambuły dopuszczone

jest wymaganie nowocześniejszych technologii nawet niż obowiązujące w danym

czasie, co ma przeciwdziałać efektowi cieplarnianemu

5) dowód nr 5 – komunikat Komisji Europejskiej z 8 marca 2011 r., str. 8 gdzie

promuje się niskoemisyjne pojazdy, przeciwdziałające zbyt dużej emisji gazów

cieplarnianych;

6) dowód nr 6 – biała księga transportu, gdzie jest wprost przewidywany plan

utworzenia jednolitego obszaru transportu i tym samym redukcji gazów

cieplarnianych;

13

7) dowód nr 7 – uchwała Zarządu KZK podjęta 22 września 2015 r., gdzie Zarząd

wskazał zasady, którymi będzie się powodować w celu przeciwdziałania skutkom

emisji gazów cieplarnianych;

8) dowód nr 8 – zsumowanie popytu linii, wynika z tego dowodu, że linia nr 820 ma

bardzo duży popyt;

9) dowód nr 9 – porównanie liczby nieprawidłowości w funkcjonowaniu linii w rozbiciu

na starsze i nowsze autobusy; którego to porównania zamawiający wykazuje, że im

nowszy tabor, tym mniejsza liczba nieprawidłowości;

10) dowód nr 10 – zestawienie wymagań standardów autobusów w postępowaniach

przetargowych, gdzie w tabeli nr 2 jest pokazane, że w godzinach szczytowych

może być używany posiłkowo starszy tabor;

11) dowód nr 11 – strategia rozwoju subregionu, gdzie na str. 298 i str. 308

zamawiający pokazuje, jak będzie zamawiany tabor i jaka jest konieczność

przyspieszenia zmian w taborze i kierunki zmian tego taboru na bardziej

ekologiczny;

12) dowód nr 12, str. 47 – strategia zintegrowanych inwestycji terytorialnych, w

postępowaniach ogłaszanych od 2015 r. zastrzega się możliwość wymogu normy

EURO 6;

13) dowód nr 13 – wnioski przewoźników do zamawiającego o czasową zmianę taboru

obsługującego poszczególne linie, gdzie zamawiający wykazuje, że możliwość

dopuszczenia przeciętnie 4,5-letnich autobusów może prowadzić do zwiększenia

liczby defektów i autobusy z 2011 czy 2012 r. wielokrotnie ulegały awariom i

zamawiający pokazuje wnioski o zmianę czasową taboru obsługującego

poszczególnie linie, w tym linię nr 820;

14) dowód nr 14 – fotografie dworca w Tarnowskich Górach, gdzie projektant dworca

nie przewidział autobusów o długości 18 m i w związku z tym takie autobusy

sprawiają kłopot przy wsiadaniu do ostatnich drzwi, gdyż znajdują się one już na

łuku krawężnika;

15) dowód nr 15 – na wskazanie problemów osób z dysfunkcją wzoru w poruszaniu się

komunikacją miejską;

34) dowód nr 34 – uchwała zamawiającego z dnia 25 kwietnia 2013 r., rozszerzona

wersja dowodu nr 7;

35) dowód nr 35 – protokół z posiedzenia Zarządu zamawiającego z 22 września 2015

r., na kierunki rozwoju transportu, dowód ten jest rozszerzeniem dowodu nr 7;

36) dowód nr 36 – informacje o cenach i stawkach jednostkowych wynikające z

zawartych umów w ciągu ostatnich 12 miesięcy, z czego wynika, że dla PKM

14

Świerklaniec są to jedne z wyższych stawek dla taboru CN (przegubowego) i

wynoszą 7,38, a dla innych to mniej niż 7 zł;

37) dowód nr 37 – mapka regionu, gdzie jest pokazana trasa linii nr 820 jako istotnej

linii w całej aglomeracji;

38) dowód nr 38 wyciąg z uzasadnienia uchwały Zarządu [zamawiającego] nr 87/2015

na dowód znaczenia linii nr 820;

B) uczestnika postępowania przystępującego po stronie zamawiającego:

16) dowód nr 16 – pisma dystrybutorów autobusów, do których zwrócił się

przystępujący i uzyskał odpowiedź 12 i 16 października 2015 r., gdzie podmioty te

potwierdzają, że są w stanie dostarczyć takie autobusy;

17) dowód nr 17 – zdjęcie dworca w Tarnowskich Górach, gdzie jest pokazane wadliwe

rozwiązanie techniczne, uniemożliwiające wsiadanie do tylnych drzwi autobusu

przegubowego z poziomu peronu, bo pojazd ten wystaje poza przewidziane

stanowisko do zatrzymywania autobusów;

C) odwołującego:

18) dowód nr 18, pytanie 3 do zamawiającego i odpowiedź zamawiającego, gdzie

zamawiający przeprowadził zmianę specyfikacji dopuszczającą faktycznie pojazdy

producenta SOR ze względu na obniżenie wymogów;

19) dowód nr 19 – pismo wystosowane przez odwołującego do zamawiającego z 3

lipca 2015 r. odnośnie kierunków i polityki przyszłych zamówień, jednak

zamawiający nie udzielił na nie odpowiedzi:

20 i 21) dowód nr 20 i 21 – korespondencja z dystrybutorami autobusów, pokazująca,

że żaden z producentów nie potwierdził możliwości wykonania 8 autobusów

przegubowych, natomiast producent SOR w ogóle nie udzielił odpowiedzi na

pytanie z 29 września 2015 r. dotyczące możliwości dostarczenia autobusów w

2015 r.;

22) dowód nr 22 – odnośnie hybryd, które posiada na swoim stanie, gdzie odwołujący

wykazuje, że Zamawiający nie wyraził zainteresowania w specyfikacji takimi

środkami lokomocji;

23) dowód nr 23 – analiza wymagań taborowych w przetargach organizowanych przez

zamawiającego, pełny wykaz postępowań zamawiającego z 3 lat, gdzie są

wymagane zarówno najnowsze normy, jak i starsze pojazdy;

24) dowód nr 24 – różne specyfikacje zamawiającego, z których wynika, że są różne

wieki samochodów, natomiast łączy te specyfikacje wymaganie EURO 5;

25) dowód nr 25 – [zwłaszcza] str. 77 uchwały zamawiającego z 25 kwietnia 2015 r. w

sprawie przyjęcia planu rozwoju transportu, gdzie jest dopuszczenie najstarszego

samochodu – 15 lat;

15

26) dowód nr 26 – pismo Tarnowskich Gór, Chorzowa i Bytomia odnośnie obecnego

postępowania, gdzie te miasta kwestionują wymogi stawiane przez

zamawiającego;

27 i 28) dowód nr 27 – mówiący o długości pojazdów producenta SOR – 18,75 oraz

dowód nr 28 – wszyscy inni producenci posiadają pojazdy do 18 m, a więc ważne

jest, żeby zamawiający określił długość pojazdu do 18 m;

29) dowód nr 29 fotografie oraz plan dworca z pokazaniem możliwości parkowania

dłuższych wozów ze wskazaniem jednak pojazdów nie dłuższych niż 18 m;

30) dowód nr 30 – fotografie dworca, gdzie pojazdy – posiadające drzwi tylne bliżej

środka nie powodują niedogodności dla pasażerów, mimo krótkości peronu w

Tarnowskich Górach, stąd wymóg równomiernego rozłożenia drzwi powinien być

bardziej doprecyzowany przez zamawiającego;

31) dowód nr 31 – pismo operatora dworca Tarnowskie Góry ze wskazaniem na

możliwość obsługiwania autobusów, których długość nie przekracza 18 m;

32) dowód nr 32 – wyciąg ze specyfikacji pkt 1.1.6 równomierne rozłożenie drzwi –

specyfikacja z Olsztyna, jednak chodzi o troje drzwi o symbolu 2-2-2, co wskazuje

na drzwi dwuskrzydłowe i posługiwanie się standardowymi określeniami

producentów, natomiast brak tego symbolu może sugerować, że zamawiający

wprowadza własną definicję rozstawu drzwi;

33) dowód nr 33 – własne wyciągi i informacje o parametrach autobusów, w których

zostały użyte informacje o rozmieszczeniu drzwi: 2-2-2.

Izba ustaliła, że stan faktyczny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego

(postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz informacje zawarte w

ogłoszeniu o zamówieniu) nie jest sporny.

W ocenie Izby, zarzut drugi naruszenia art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 22 ust. 4 w zw.

z art. 7 ust. 1 Pzp – przez sporządzenie opisu dokonania oceny spełniania warunków

udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania potencjałem technicznym, tj. ośmioma

autobusami niskopodłogowymi bez wskazania, że długość autobusów nie może

przekraczać 18 m, co powoduje, że opis spełnienia warunku udziału w postępowaniu nie jest

adekwatny do przedmiotu zamówienia – ust. 5.1 pkt 3 lit. a SIWZ oraz sekcja III.2.3 pkt 1.3

lit. a ogłoszenia o zamówieniu – zasługuje na uwzględnienie.

Izba stwierdza, że zamawiający określił jeden z warunków udziału w postępowaniu w

ust. 5.1 pkt 3 lit. a SIWZ, które to postanowienie brzmi »O udzielenie zamówienia może

ubiegać się wykonawca, który [...] dysponuje ośmioma autobusami niskopodłogowymi z

homologacją, wyposażonymi w pochylnię (rampę najazdową) lub podnośnik na wózki dla

16

osób niepełnosprawnych spełniającą wymagania Załącznika VII Dyrektywy UE nr

2001/85/WE, spełniającymi wymagania określone w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca

1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.) i przepisach

wykonawczych do niej dla autobusów miejskiej regularnej komunikacji publicznej, w tym

wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w

sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.

U. z 2015 r. poz. 305, ze zm.) oraz następujące wymagania dodatkowe [...] autobusy

przegubowe (dwuczłonowe) o długości ponad 12 m i pojemności co najmniej 140 miejsc

(tabor typu CN), nie starsze niż (rok produkcji) z 2015 roku i spełniające normę czystości

spalin EURO 6«, i w analogicznej treściowo sekcji III.2.3 pkt 1.3 lit. a ogłoszenia o

zamówieniu.

Izba wzięła pod uwagę dowody o nrach 14 15, 17 i 29-31, z których wynika, że na

istotnym dla wykonania usługi dworcu autobusowym w Tarnowskich Górach pojazdy o

długości większej niż 18 m będą stanowić źródło problemów w manewrowaniu na peronach

nie przystosowanych do użytkowania tak dużych pojazdów. Autobusy o długości 18 m

również będą stwarzać na tym dworcu problemy manewrowe, co wynika z fotografii, jednak

nie będą to problemy nieuzasadnienie nadmierne, co opisał w swoim wystąpieniu

Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach (dowód nr 31).

Jednak z dowodu nr 27 i z dowodu nr 28 nie wynika, że producenci nie są w stanie

wyprodukować autobusów o innej długości niż przedstawionej w tych dowodach (18,75 m i

18,00 m), dlatego to zamawiający powinien postawić odpowiednie wymaganie dotyczące

długości autobusu, które to wymaganie przeniesie się na dostosowanie zamawianych

pojazdów do możliwości używania na przewidywanej tracie linii nr 820, a zwłaszcza w trakcie

postoju i manewrowania na dworcu w Tarnowskich Górach.

Odwołujący nie dowiódł, że istnieją jakiekolwiek obiektywne ograniczenia we

wprowadzaniu normy EURO 6 dotyczącej emisji spalin. Wprost przeciwnie, wszystkie

wskazania i zalecenia pokazują zasadność dążenia do wprowadzania coraz bardziej

restrykcyjnych norm, a zwłaszcza na zurbanizowanych terenach, takich jak właśnie trasa

linii nr 820. Wynika to mapki pokazującej przebieg trasy tej linii z dowód nr 37, gdzie jest

zobrazowany przebieg trasy w aglomeracji katowickiej. Ponadto na znaczenie tej trasy w

rejonie i zalecenie użytkowania coraz bardziej ekologicznych środków transportu wskazują

dowody nr 4-6, 11, 12, 25, 34, 35 i 38 oraz częściowo 7.

Izba stwierdza, że nie może mieć znaczenia argument, że wprowadzenie kilku

autobusów emitujących mniej szkodliwych substancji pośród zanieczyszczonego środowiska

naturalnego Górnego Śląska nie wpłynie na poprawę jakości powietrza w tym rejonie.

Zapewne jest dużo prawdy w tym stwierdzeniu, ale jeszcze więcej racji jest w tezie, że od

17

czegoś trzeba zacząć Być może od małego kroku, którym jest wprowadzenie kilku

samochodów bardziej przyjaznych środowisku.

Izba uznaje, że zamawiający nie narusza żadnych przepisów wprowadzając do

postępowania wymóg zaoferowania stosunkowo nowych autobusów o najmniej z 2015 r.

Wymaganie to jest zgodne z polityką zamawiającego, aby udzielać zamówień na 8 lat, aby

autobusy zamawiane zgodnie z nowymi specyfikacjami mogły się zamortyzować. Dlatego

zamawiający mógł pozostawić bez biegu wniosek o wymaganie do obsługi przedmiotowego

zamówienia starszych, kilkuletnich autobusów, o czym mówił dowód nr 26.

Także Izba nie może ustosunkować się do złożonego przez zamawiającego dowodu

nr 36 dotyczącego cen jednostkowych (stawek) wynikających z zawartych umów, gdyż

dowód nr 36 nie odnosi się do żadnego z zarzutów sformułowanych przez odwołującego.

Z tych względów Izba uznaje za nieuzasadnione żądanie odstąpienia od wymagania

spełniania przez autobusy mające kursować na linii nr 820 normy EURO 6 oraz roku

produkcji autobusu nie wcześniejszego niż 2015 r. Jednak zarzut wprowadzenia do

specyfikacji (i do ogłoszenia o zamówieniu) wymogu ograniczenia długości pojazdów do 18

m Izba uważa za zasadny i nakazuje zamawiającemu wprowadzenie w specyfikacji i

ogłoszeniu o zamówieniu stosownych uzupełnień.

W ocenie Izby, zarzut trzeci naruszenia art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 22 ust. 4 w zw.

z art. 7 ust. 1 Pzp – przez sporządzenie opisu dokonania oceny spełniania warunków

udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania potencjałem technicznym w sposób

nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz utrudniający uczciwą konkurencję, przez

nieprecyzyjne określenie parametrów dotyczących drzwi oferowanych autobusów – ust. 5.1

pkt 3 lit. h SIWZ oraz sekcja III.2.3 pkt 1.3 lit. h ogłoszenia o zamówieniu – zasługuje na

uwzględnienie.

Izba stwierdza, że zamawiający w ust. 5.1 pkt 3 lit. h SIWZ oraz sekcja III.2.3 pkt 1.3

lit. h ogłoszenia o zamówieniu użył wyrazu »równomiernie« bez doprecyzowania

znaczenia tego ogólnego słowa. Na rozprawie zamawiający wskazywał na małe znaczenie

tego postanowienia. Etymologia tego słowa pochodzi od dwóch wyrazów »równy« i »miara«.

A gdzie występuje miara, tam musi być zachowana precyzja. W związku z tym należy bądź

zrezygnować z stosowania tego wyrazu bądź doprecyzować go wskazując, z jaką tolerancją

będzie mierzona równa odległość drzwi, bądź wskazać, jak tego żądał odwołujący, aby

doprecyzować to postanowienie technicznym symbolem »2-2-2-2« wskazującym na

skorzystanie ze standardowych określeń producentów. Podobnie jest wykazane

rozmieszczenie drzwi w autobusach w dowodach nr 32 i 33. Zamawiający może

doprecyzować ten wyraz wskazując, jak to oświadczył na rozprawie, cyt. »Nie musi to być

18

dokładnie określone, jedynie dwoje drzwi w pierwszym przegubie i dwoje drzwi w drugim

przegubie, aby nie tylko osoby z dysfunkcją ruchu mogły stosunkowo łatwo wchodzić do

autobusu, ale również osoby z dysfunkcją wzroku, bo zdarza się, że te osoby muszą po

omacku szukać wejścia«.

Z tych przyczyn Izba uwzględnia zarzut trzeci i nakazuje zamawiającemu

doprecyzowanie w specyfikacji i ogłoszeniu o zamówieniu wyrazu »równomiernie«.

W ocenie Izby, zarzut czwarty naruszenia art. 25 ust. 1 Pzp – przez żądanie złożenia

dokumentów, które nie są niezbędne do prowadzenia postępowania tj. uwiarygodnionych

kserokopii dowodów rejestracyjnych autobusów przeznaczonych do obsługi linii (ust. 14.3

SIWZ) – zasługuje na uwzględnienie.

Izba stwierdziła, że zamawiający w ust. 14.3 specyfikacji zażądał cyt. »Przed

podpisaniem umowy Wykonawca poda Zamawiającemu w wyznaczonym terminie [...] dane

identyfikacyjne autobusu przeznaczonego do obsługi linii wraz z uwiarygodnionymi

kserokopiami dowodów rejestracyjnych«.

Ze względu na wymaganie przez zamawiającego w praktyce nowych autobusów do

wykonania usługi stanowiącej przedmiot zamówienia wykonawca musiałby zainwestować

znaczące sumy na dysponowanie ośmioma autobusami już przed podpisaniem umowy, czyli

w zasadzie wykonawca powinien dysponować tymi autobusami do złożenia oferty [czas

trwania przeciętnego postępowania od upływu terminu do składania ofert do podpisania

umowy to kilkanaście dni], przy czym taki wykonawca nie będzie mógł być pewny, że jego

oferta zostanie wybrana jako najkorzystniejsza. Wymaganie, aby wykonawca dysponował

ośmioma autobusami w zasadzie kilkanaście dni od upływu terminu składania ofert jest

zdaniem Izby nadmierne, szczególnie że taki wykonawca nie może być pewny, że to jego

oferta zostanie wybrania jako najkorzystniejsza.

Zamawiający uzasadniał swoje wymaganie zamierzeniem, aby wybrany wykonawca

dysponował praktycznie nowymi pojazdami i zaoferował je w rozpoznawanym przetargu

m.in. wskazując na podmioty, które nabywały sukcesywnie w ostatnich latach autobusy

niskopodłogowe – dowód nr 2. Wśród tych podmiotów dwa dokonały zakupów odpowiedniej

liczby pojazdów w 2015 r. Jednak zamawiający nie wykazał, że zakupione autobusy to

pojazdy na 140 pasażerów, a więc czy władanie wykazanymi pojazdami uprawniałoby do

złożenia oferty.

Postanowienie o przedstawieniu dowodów rejestracyjnych (kserokopii) przy

podpisywaniu umowy nie może być uznane jako zgodne z przepisami rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich

może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być

19

składane (Dz. U. poz. 231), gdyż nie ma tego dokumentu w wykazach dokumentów, których

zamawiający może żądać zamawiający od wykonawcy. Jednak zamawiający może żądać

tego dokumentu przed przystąpieniem do wykonywania usługi autobusowego transportu

publicznego, gdyż dokument ten będzie już składany w ramach wykonania umowy. W

związku z tym zamawiający może we wzorze umowy zamieścić odpowiednie postanowienie

o obowiązku przedstawienia kserokopii dowodów rejestracyjnych pojazdów, którymi będzie

wykonywać zamawianą usługę autobusowego transportu publicznego, ale postanowienie to

może obowiązywać dopiero po zawarciu umowy.

W ocenie Izby, zarzut piąty naruszenia art. 7 ust. 1 Pzp – przez prowadzenie

postępowania w sposób naruszający zasadę zachowania uczciwej konkurencji i równego

traktowania wykonawców – zasługuje na uwzględnienie.

Odwołujący wykazał naruszenie szczegółowych przepisów ustawy z dnia 29 stycznia

2004 r. – Prawo zamówień publicznych, a tym samym również wykazał naruszenie zasady

zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców wyrażonej w art. 7

ust. 1 Pzp. Zostało to uzasadnione wyżej w zarzutach 2-4. Odwołujący nie przedstawił

żadnego, szczególnego umotywowania do zarzutu piątego.

W ocenie Izby, zarzut pierwszy naruszenia art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 22 ust. 4 w

zw. z art. 7 ust. 1 Pzp – przez sporządzenie opisu sposobu dokonania oceny spełniania

warunków udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania potencjałem technicznym, tj.

dysponowania pojazdami wyprodukowanymi w 2015 r. oraz spełniającymi określone normy

spalin, w sposób nadmierny i nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, a także

utrudniający uczciwą konkurencję ust. 5.1 pkt 3 lit. a SIWZ oraz sekcja III.2.3 pkt 1.3 lit. a

ogłoszenia o zamówieniu – nie zasługuje na uwzględnienie.

Izba stwierdza, że zamawiający może przewidzieć szczególny sposób wykonania

zamówienia o ile nie narusza on przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo

zamówień publicznych. Odwołujący nie dowiódł, że zamawiający naruszył jakieś przepisy

wymagając, aby wykonawcy do realizacji zamówienia użyli od początku pojazdów

wyprodukowanych po 1 stycznia 2015 r. Również odwołujący nie wykazał, że

zamawiający naruszył jakieś przepisy wymagając, aby autobusy użyte do wykonania

zamówienia charakteryzowały się spełnianiem normy EURO 6. Argument, że obecnie jest

problem z fałszowaniem wyników emisji spalin w pojazdach jednego ze znaczących

producentów nie może być brany pod uwagę, przede wszystkim dlatego, że nie jest to

producent tak dużych autobusów, a przynajmniej odwołujący (ani żaden z uczestników

20

postępowania odwoławczego) nie wystosowywał do tego producenta zapytań o możliwość

zrealizowania dostawy potrzebnych 8 autobusów na 140 miejsc.

Ponadto nie potwierdził się zarzut naruszenia art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 22 ust. 4

w zw. z art. 7 ust. 1 Pzp w zakresie sporządzenia opisu przedmiotu zamówienia

dotyczącego spełnienia określonych norm spalin w sposób nadmierny i nieproporcjonalny.

Zostało to podobnie stwierdzone w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 4 sierpnia 2015 r.,

sygn. akt KIO 1560/15, który to wyrok został złożony jako dowód nr 1, cyt. »[...] opis

sposobu spełnienia warunku dysponowania potencjałem technicznym jest związany z

przedmiotem zamówienia i proporcjonalny do niego« (str. 10 wiersze 9-11 od góry).

Również odwołujący nie wykazał zasadności nakazania zamawiającemu ustalenia

konkretnego terminu rozpoczęcia realizacji usługi od 1 marca 2016 r., gdy zamawiający

ustanowił w ust. 4.1 specyfikacji, że tylko planuje rozpoczęcie realizacji usługi, której

wykonanie będzie trwać 96 miesięcy (8 lat). Postanowienie ust. 4.1 specyfikacji brzmi

»Świadczenie usług autobusowego transportu publicznego na ww. liniach komunikacji

miejskiej trwać będzie 96 miesięcy. Planowane rozpoczęcie realizacji usługi – od dnia 1

stycznia 2016 roku«. Tym niemniej zamawiający powinien starać się przewidzieć bardziej

precyzyjnie sposób ustalenia terminu rozpoczęcia wykonywania zamówienia. Szczególnie w

sytuacji, gdy producenci i dystrybutorzy autobusów przegubowych wymagają

wcześniejszego zamówienia wytworzenia takich autobusów, co zostało wykazane w

dowodach nr 20 i 21.

Jednocześnie Izba stwierdza, że na wykonanie zamówienia i spełnianie warunków

udziału w postępowaniu nie ma bezpośredniego wpływu fakt corocznego zakupywania

nowych autobusów, co starał się wykazać zamawiający w dowodach o nrach 3 i 16, gdyż

do wykonania przedmiotowego zamówienia potrzeba specyficznych pojazdów (autobusów

przegubowych), a zamawiający nie wykazał, że w corocznym uzupełnianiu taboru autobusy

przegubowe stanowią odpowiednią część zakupów nowych pojazdów. Również

zamawiający nie wykazał, że coroczne zakupienie nowych autobusów daje zakupującemu

jakieś szczególne cechy pozwalające na spełnienie warunków stawianych w postępowaniu.

Podobnie za pomocą dowodu nr 16 nie zostało wykazane, że autobusy przegubowe o

odpowiedniej wielkości są do nabycia w każdej chwili bez konieczności złożenia zamówienia

z wystarczającym wyprzedzeniem.

Ponadto dowody nr 8-11 i 13 przedstawione przez zamawiającego na wykazanie

statystycznej popularności linii nr 820, zależności awaryjności od wieku autobusów,

wymagań stawianych w innych postępowaniach nie miały bezpośredniego wpływu na

stanowisko Izby, gdyż informacje przedstawione w tych dowodach były zbyt ogólne.

Izba stwierdza, że nie udzielenie odpowiedzi przez zamawiającego na pismo

odwołującego z 03.07.2015 r. (dowód nr 19) nie może stanowić żadnego dowodu w

21

sprawie, gdyż postępowanie zostało wszczęte znacznie później i w związku z tym działania

(czy zaniechania) zamawiającego przed tą datą nie mogą być brane od uwagę przez Izbę,

która orzeka w zakresie czynności związanych z zamówieniami publicznymi. Zakres kognicji

Krajowej Izby Odwoławczej został unormowany w art. 172 ust. 1 Pzp, który to przepis brzmi

»Tworzy się Krajową Izbę Odwoławczą, zwaną dalej „Izbą”, właściwą do rozpoznawania

odwołań wnoszonych w postępowaniu o udzielenie zamówienia«.

Także na stanowisko Izby nie mógł mieć wpływu dowód nr 18, gdyż zamawiający

zmieniając postanowienia specyfikacji nie naruszył żadnych przepisów, a wprost zastosował

się do art. 38 ust. 4 zdanie pierwsze Pzp, który to przepis brzmi »W uzasadnionych

przypadkach zamawiający może przed upływem terminu składania ofert zmienić treść

specyfikacji istotnych warunków zamówienia«.

Również analiza dowodów nr 22-24 nie była w stanie wpłynąć na stanowisko Izby,

gdyż dowody te nie były skierowane na uzasadnienie zarzutów, ale na pokazanie, że

zamawiający nie wykorzystał wszystkich swoich możliwości (szczególnie w przetargach),

aby wprowadzać najnowocześniejsze pojazdy do obsługi KZK GOP.

W ocenie Izby, zarzut naruszenia innych przepisów wskazanych lub wynikających z

uzasadnienia odwołania nie może zasługiwać na uwzględnienie.

Izba wskazuje na treść przepisu art. 18 ust. 3 Pzp, który brzmi »Odwołanie powinno

[1] wskazywać czynność lub zaniechanie czynności zamawiającego, której zarzuca się

niezgodność z przepisami ustawy, [2] zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów, [3]

określać żądanie oraz [4] wskazywać okoliczności faktyczne i [5 wskazywać okoliczności]

prawne uzasadniające wniesienie odwołania«. Zgodnie z tym przepisem odwołanie musi

mieć odpowiednie cechy i części, w których powinny się znajdować odpowiednie treści. W

pierwszej części odwołania muszą zostać wykazane czynności lub zaniechania czynności

zamawiającego, której zarzuca się niezgodność z przepisami ustawy. Natomiast w ostatniej

części odwołujący musi wskazać okoliczności prawne uzasadniające wniesienie odwołania i

w tej części, w uzasadnieniu odwołania, ustawodawca nie przewidział możliwości wskazania

innych przepisów lub aby inne przepisy wynikały z uzasadnienia odwołania.

Ponadto takie ukrycie, a co najmniej niewyeksponowanie przepisów, których naruszenie

zarzuca odwołujący w tym miejscu odwołania utrudnia działanie zamawiającemu, aby

przedstawił odpowiednie argumenty na uzasadnienie swojej decyzji lub nawet uwzględnił

odwołanie. Stąd wynika obowiązek utrzymania dyscypliny odwołującego podczas pisania

odwołania.

Izba musi wskazać, że nie mogą być podstawą do rozpatrywania odwołania przepisy

niewymienione w odwołaniu, a wymienione dopiero w uzasadnieniu odwołania.

22

Z powyższych względów uwzględniono odwołanie, jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10

Pzp, czyli stosownie do wyniku postępowania uznając za uzasadnione koszty

wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego w kwocie 3 600,00 zł zgodnie z § 3 pkt 1 i pkt 2

lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości

i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu

odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2010 r. Nr 41, poz. 238).

Przewodniczący: ………………………………

23