KIO 54/22

Sygn. akt: KIO 54/22

WYROK

z dnia 25 stycznia 2022 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca: Anna Kuszel-Kowalczyk

Protokolant: Łukasz Listkiewicz

po rozpoznaniu na posiedzeniu i rozprawie w dniu 21 stycznia 2022 r. w Warszawie

odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 7 stycznia 2022 r.

przez wykonawcę A. O. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. O. O..PL z

siedzibą w Krakowie w postępowaniu prowadzonym przez Miejskie Centrum Obsługi

Oświaty w Krakowie

przy udziale wykonawcy A. R. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą adrium

BHP A. R. z siedzibą w Dobczycach, zgłaszającego przystąpienie do postępowania

odwoławczego po stronie zamawiającego,

orzeka:

1. oddala odwołanie,

2. kosztami postępowania obciąża odwołującego - wykonawcę A. O. prowadzący

działalność gospodarczą pod firmą A. O. O..PL z siedzibą w Krakowie i zalicza w

poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnastu

tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną tytułem wpisu od odwołania,

Stosownie do art. 579 ust. 1 i art. 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo

zamówień publicznych (t.j. Dz. U. poz. 2021, poz. 1129) na niniejszy wyrok - w terminie 14

dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodnicząca: .....................................

Sygn. akt: KIO 54/22

Miejskie Centrum Obsługi Oświaty w Krakowie, zwany dalej „Zamawiającym”,

prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia na podstawie przepisów z dnia 11 września

2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. poz. 2021, poz. 1129), zwanej dalej

„ustawą Pzp” lub „Pzp”, którego przedmiotem jest „Kompleksowa obsługa w zakresie

bezpieczeństwa i higieny pracy w roku 2022 samorządowych jednostek oświatowych,

których organem prowadzącym jest Gmina Miejska Kraków”, nr postępowania:

ZP.261.52.2021.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

dnia 19.11.2021 r. pod Nr 2021/S 225-591479.

Wobec czynności i zaniechań zamawiającego w ww. postępowaniu w dniu 7 stycznia

2022 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wniósł odwołanie wykonawca A. O.

prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. O. O..PL z siedzibą w Krakowie, zwany

dalej „Odwołującym”.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1) art. 18 ust. 1 i 3 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy Pzp w zw. z art. 11 ust. 2

ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zwanej dalej: „ZNKU”, poprzez

zaniechanie odtajnienia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny złożonych przez

wykonawcę A. R., w szczególności kalkulacji w zakresie struktury i kosztów

zatrudnienia pracowników realizujących przedmiotowe zamówienie, mimo że

informacje te nie przedstawiają wartości gospodarczej, są jednorazowe z uwagi na

możliwość ich wykorzystania wyłącznie w niniejszym postępowaniu o udzielenie

zamówienia, a ich ujawnienie nie może narazić wykonawcy na szkodę i jako takie nie

stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu

nieuczciwej konkurencji, czego konsekwencją jest niemożność pełnego uzasadnienia

zarzutu w zakresie rażąco niskiej ceny oraz czynu nieuczciwej konkurencji w ofercie

wykonawcy A. R.;

2) art. 16 pkt 1 ustawy Pzp poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób

niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji, w szczególności wskutek wyboru

wykonawcy, który zaoferował cenę rażąco niską i poprzez złożenie oferty dokonał

czynu nieuczciwej konkurencji, przede wszystkim polegającego na wykluczeniu

innych wykonawców z dostępu do rynku;

3) art. 17 ust. 2 ustawy Pzp poprzez dokonanie wyboru wykonawcy niezgodnie z

przepisami PZP, w szczególności wskutek zaniechania uzyskania od wykonawcy

rzetelnych i kompleksowych wyjaśnień w sprawie zaoferowanej ceny realizacji usługi,

a tym samym oparcie decyzji ws. wyboru oferty na danych (wyjaśnieniach), które nie

pozwalają w obiektywny sposób ocenić zasadności i rynkowości zaoferowanej ceny;

4) art. 223 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie uzyskania od A. R. rzetelnych i

kompleksowych wyjaśnień w sprawie złożonej oferty (przekazane przez A. R.

informacje nie uzasadniają w sposób precyzyjny podstawy i okoliczności ustalenia

ceny ofertowej);

5) art. 226 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp poprzez wybór oferty, która jest niezgodna z ustawą,

a w szczególności zawiera cenę rażąco niską, a jej złożenie stanowi czyn nieuczciwej

konkurencji;

6) art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty, której

złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, w szczególności poprzez utrudnianie

innym przedsiębiorcom dostępu do rynku;

7) art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty, która zawiera

cenę rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia;

8) art. 224 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie ustalenia, czy oferta zawiera rażąco

niską cenę;

9) art. 224 ust. 5 ustawy Pzp poprzez uwzględnienie ogólnych (nieprecyzyjnych)

wyjaśnień i tym samym nieuwzględnienie obiektywnych czynników, które mają wpływ

na wysokość zaproponowanej ceny;

10) art. 226 ust. 2 lit. b) ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej

przez A. R. pomimo, iż nie spełniała warunków udziału w postępowaniu;

11) art. 223 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wezwania wykonawcy do wyjaśnienia

złożonych przedmiotowych środków dowodowych - referencji.

Odwołujący wniósł o:

1) uwzględnienie odwołania w całości;

2) nakazanie Zamawiającemu unieważnienia decyzji o wyborze oferty;

3) nakazanie Zamawiającemu dokonania czynności:

- odtajnienia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny złożonych przez wykonawcę A.

R.;

- wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień w przedmiocie złożonych referencji;

- ponownego badania i oceny ofert,

- wyboru oferty najkorzystniejszej;

odwołania

Odwołujący podał, że w dniu 28.12.2021 r. Zamawiający, dokonał wyboru najkorzystniejszej

oferty w przetargu prowadzonym w trybie nieograniczonym pn. „Kompleksowa obsługa w

zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w roku 2022 samorządowych jednostek

oświatowych, których organem prowadzącym jest Gmina Miejska Kraków” oraz powiadomił o

tej czynności Wykonawców. Jako podstawę takiego rozstrzygnięcia wskazany został art. 253

ust. 1 ustawy Pzp.

Odwołujący podał, że w uzasadnieniu decyzji Zamawiający wskazał, iż dokonał wyboru

oferty najkorzystniejszej w oparciu o kryteria oceny ofert określone w specyfikacji warunków

zamówienia spośród nieodrzuconych ofert.

Odwołujący nie zgodził się z powyższymi twierdzeniami.

Wyjaśniając kwestię dotyczącą zastrzeżonej tajemnicy przedsiębiorstwa, Odwołujący

wskazał, iż zgodnie z treścią art. 18 ust. 1, 2 i 3 ustawy Pzp:

1. Postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne.

2. Zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o

udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie.

3. Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu

przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z

2020 r. poz. 1913), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że

nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę

przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 222 ust.

5.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ZNKU przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje

techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające

wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich

elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem

informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z

informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w

celu utrzymania ich w poufności.

Odwołujący wskazał, że z powyższych przepisów wynika przede wszystkim, że zasadą jest

prowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia w sposób jawny. Oznacza to, że w

pierwszej kolejności należy dążyć do zachowania ww. jawności, zaś dopuszczone przez

ustawodawcę wyjątki należy traktować w sposób ścisły. Wyjątkiem od zachowania jawności

w postępowaniu o udzielenie zamówienia jest m.in.

sytuacja, w której wymagana jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. Odwołujący zauważył,

że w art. 18 ust. 3 ustawy Pzp ustawodawca wyraźnie uzależnił zaniechanie ujawnienia

określonych informacji od tego, czy wykonawca „wykazał, iż zastrzeżone informacje

stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa”.

Ustawodawca posłużył się w tym zakresie sformułowaniem „wykazał”, co z całą pewnością

nie znaczy wyłącznie „oświadczenia”, czy „deklarowania”, ale stanowi znacznie silniejszy

wymóg „udowodnienia”.

Tym samym, aby zastrzeżone przez wykonawcę informacje mogły zostać nieujawnione,

wykonawca musi najpierw „wykazać”, czyli udowodnić, że w stosunku do tych informacji

ziściły się wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 11 ust. 2 ZNKU.

Odwołujący podniósł, że ww. przepis przewiduje następujące przesłanki:

- informacje muszą mieć charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny

przedsiębiorstwa lub inny posiadający wartość gospodarczą,

- informacje jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie mogą

być powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie

mogą być łatwo dostępne dla takich osób, a uprawniony do korzystania z informacji lub

rozporządzania musi podjąć przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu

utrzymania ich w poufności.

Odwołujący podał, że A. R. zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa wyjaśnienia w

przedmiocie rażąco niskiej ceny w całości (również w zakresie kalkulacji). W uzasadnieniu

wskazując: „Zastrzegam, iż niniejsze wyjaśnienia oraz załączona do nich kalkulacja stanowią

tajemnice przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. z dnia o

zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1010, 1649) dotyczą one w

szczególności informacji o organizacji przedsiębiorstwa, kosztach prowadzonej działalności,

które są objęte poufnością. Jednocześnie Wykonawca oświadcza, iż podjął wszelkie

niezbędne kroki do zachowania wyżej wymienionych informacji w poufności, w szczególności

dane składające się na kalkulacje znane są jedynie właścicielowi firmy oraz osobom

umocowanym do tego przez właściciela, zaś dokumenty związane z podanymi w kalkulacji

danymi przechowywane są w firmie w zabezpieczonym miejscu niedostępnym dla osób

nieupoważnionych”.

Odwołujący stwierdził, że analiza treści uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy

przedsiębiorstwa z dnia 8.12.2021 r. prowadzi do wniosku, że A. R. nie wykazał, iż

zastrzeżone przez niego informacje (które określił jako mające charakter organizacyjny i

kosztowy - koszty prowadzenia działalności) mają jakąkolwiek wartość gospodarczą.

Wykonawca nie wyjaśnił jakie wartości gospodarcze chroni w razie gdyby informacja została

upowszechniona szerszemu gronu podmiotów. Dodatkowo nie wskazał, jaka konkretnie

szkoda grozi mu w razie ujawnienia jego wyjaśnień. Stwierdzenie takie jest stanowczo

niewystarczające do tego, by uznać, że A. R. rzeczywiście wykazał, że zastrzeżone przez

niego informacje mają jakąkolwiek wartość gospodarczą. Tym samym nie wykazał już

pierwszej przesłanki zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, jaką jest wartość gospodarcza

zastrzeżonych informacji.

Niezależnie od powyższego, Odwołujący wyjaśnił, iż przedmiot zamówienia został w

niniejszym postępowaniu na tyle szczegółowo opisany, że margines swobody wykonawców

co do sposobu jego wykonania nie jest duży. W konsekwencji, również sposób kalkulacji

ceny, opierającej się w przypadku usług BHP w znacznej mierze na kosztach pracy, nie

pozostawia wykonawcom - przynajmniej w zakresie kosztów pracy - zbyt wiele możliwości na

stworzenie własnego know-how. Odwołujący podkreślił, że tym bardziej zatem A. R.

powinien był wykazać: co powoduje, że zwłaszcza kalkulacja cenowa w niniejszym

postępowaniu zasługuje na ochronę jako tajemnica przedsiębiorstwa i że posiada dla niego

wartość gospodarczą. Odwołujący stwierdził, że powyższych okoliczności A. R. nie wykazał.

Ponadto Odwołujący stwierdził, iż A. R. nie wykazał, że podjął wymienione w piśmie z dnia

8.12.2021 r. działania w celu zachowania poufności zastrzeżonych informacji. W tym

zakresie wykonawca złożył jedynie następujące oświadczenie: „Jednocześnie Wykonawca

oświadcza, iż podjął wszelkie niezbędne kroki do zachowania wyżej wymienionych informacji

w poufności, w szczególności dane składające się na kalkulacje znane są jedynie

właścicielowi firmy oraz osobom umocowanym do tego przez właściciela, zaś dokumenty

związane z podanymi w kalkulacji danymi przechowywane są w firmie w zabezpieczonym

miejscu niedostępnym dla osób nieupoważnionych”.

Odwołujący stwierdził, że każdy wykonawca może takie oświadczenia i deklaracje składać w

celu uzasadnienia spełnienia przesłanek z art. 11 ust. 2 ZNKU. Tymczasem, zgodnie z art.

18 ust. 3 ustawy Pzp, przesłanka ta, jak i pozostałe, musi być wykazana. Aby ją wykazać,

należy np. przedstawić dokumenty istniejące już wcześniej, z których wynika, że konkretne

informacje (takie same, jak te, które zostały zastrzeżone) w konkretnych okolicznościach są

dostępne wyłącznie dla konkretnego kręgu osób. Odwołujący podał, że z dokumentacji

postępowania wynika, że A. R. składając pismo z dnia 8.12.2021 r. takiego wykazania nie

przeprowadził.

Odwołujący zauważył, że w szczególności nie dołączył do wyjaśnień kopii dokumentów

potwierdzających, że faktycznie podjął działania polegające na:

- ograniczeniu dostępu do informacji tylko dla właściciela i osób przez niego umocowanych,

- specjalnym przechowywaniu dokumentów zawierających zastrzeżone informacje

niedostępnym dla osób nieupoważnionych,

- wprowadzeniu zabezpieczeń fizycznych.

Przy czym wszystkie dokumenty potwierdzające podjęcie ww. działań powinny dotyczyć

konkretnie tego rodzaju informacji, jakie zostały zastrzeżone w niniejszym postępowaniu, aby

możliwe było wykazanie przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 2 ZNKU.

Odwołujący podał, że A. R. nie dołączył takich dokumentów, a poprzestał jedynie na

gołosłownym oświadczeniu, że wskazane przez niego działania zostały podjęte i że

zastrzeżone informacje są zachowywane w poufności. Deklaracja wykonawcy w tym

zakresie nie może być uznana za „wykazanie”, o którym mowa w art. 18 ust. 3 PZP, stąd też

zastrzeżenie przez niego treści wyjaśnień oraz kalkulacji do wyjaśnień dotyczących ceny

jego oferty, nie może być uznane za skuteczne.

Odwołujący podniósł, że powyższe uniemożliwia mu odnieść się do kalkulacji i uzasadnić

zarzutu rażąco niskiej ceny.

Przechodząc dalej, Odwołujący wskazał, iż ustawa PZP nie precyzuje, jaką cenę należy

uznać za rażąco niską, ani też kiedy dochodzi do naruszenia zasad uczciwej konkurencji i

podjęcia przez wykonawcę działań, które służą wyeliminowaniu z rynku przedsiębiorców

prowadzących działalność konkurencyjną.

Jednakże zgodnie z art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp szczególne prawdopodobieństwo

wystąpienia ceny rażąco niskiej zachodzi m.in. w sytuacji, gdy cena całkowita oferty jest

niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od

towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen

wszystkich złożonych ofert (niepodlegających odrzuceniu).

W oparciu o powyższe Odwołujący uznał, że oferta A. R. przewiduje świadczenie usługi

objętej przedmiotowym zamówieniem znacznie poniżej jej kosztów - zawiera „rażąco niską

cenę”. Za rażąco niską powinna być bowiem uznana cena oferty odbiegająca swoją

wartością in minus od rynkowej wartości przedmiotu zamówienia, a wykonawca w ramach

swoich wyjaśnień nie wykazał, że różnica ta jest uzasadniona, tj. że będzie mógł należycie

wykonać zamówienie bez strat i finansowania go z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne

(zob. m.in. wyr. KIO z 19.1.2017 r., KIO 22/17).

Odwołujący wskazał, że w przypadku ceny zaoferowanej przez A. R. usługa musiałaby być

świadczona znacznie poniżej rentowności. Zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby

Odwoławczej, za ofertę z rażąco niską ceną należy uznać ofertę, której cena jest

nierealistyczna, nieadekwatna do zakresu i kosztów prac składających się na dany przedmiot

zamówienia, zakładająca wykonanie zamówienia poniżej jego rzeczywistych kosztów i w

takim sensie nie jest ceną rynkową, tzn. generalnie niewystępującą na rynku, na którym ceny

wyznaczane są m.in. poprzez ogólną sytuację gospodarczą panującą w danej branży i jej

otoczeniu biznesowym, postęp technologiczno-organizacyjny oraz obecność i

funkcjonowanie uczciwej konkurencji podmiotów racjonalnie na nim działających (zob. wciąż

aktualną w powyższym zakresie tezę z wyr. KIO z 7.12.2016 r., KIO 2115/16, KIO 216/16).

Odwołujący stwierdził, że niewątpliwie cena zaproponowana przez A. R. jest ceną poniżej

kosztów realizacji usługi i będzie realizowana ze stratą.

Odwołujący zauważył, że co prawda, Zamawiający zwrócił się do A. R. o wyjaśnienia nt.

ceny wskazanej w ofercie, jednakże udzielone wyjaśnienia są niedostępne dla Odwołującego

z przyczyn wskazanych powyżej.

Udzielenie samej odpowiedzi przez wykonawcę, nie oznacza, że:

a) wykonawca spełnił swój obowiązek polegający na udzieleniu wyjaśnień;

b) jego wyjaśnienia potwierdziły rynkowość zaoferowanej usługi, a tym samym rozwiały

wszelkie wątpliwości Zamawiającego.

Wprawdzie Odwołujący nie miał wglądu do wyjaśnień, niemniej zauważył, iż wykonawca nie

przedłożył dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny

przewidywanych przez art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, w szczególności w zakresie oszczędności

7

metody wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo

sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla Wykonawcy,

oryginalności projektu Wykonawcy, kosztów pracy (których wartość przyjęta do ustalenia

ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego według

właściwych przepisów).

Odwołujący podkreślił, że Zamawiający nie może bezkrytycznie przyjmować i akceptować

wszystkich wypowiedzi Wykonawcy, co miało miejsce w przedmiotowym postępowaniu. PZP

wymaga od Zamawiającego, aby podjął się on rzeczywistego wyjaśnienia, czy zaoferowana

cena nie jest ceną rażąco niską.

Odwołujący wskazał, że wątpliwości Zamawiającego w omawianej sprawie powinny

wyniknąć m.in. z okoliczności, iż cena wybranej oferty jest niemal o połowę niższa od oferty

Odwołującego.

Dalej Odwołujący podał, że zgodnie z treścią rozdz. VI. 1.4) SWZ - warunki udziału w

postępowaniu, Zamawiający wskazał, iż o udzielenie zamówienia może ubiegać się

Wykonawca, który spełnia warunki udziału w postępowaniu dotyczące zdolności technicznej

lub zawodowej stawiając wykonawcom następujący warunek: „Wykonawca winien wykazać,

że w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym

okresie należycie wykonał (dla usług zakończonych) lub nadal należycie wykonuje (dla usług

niezakończonych) - usługi kompleksowej obsługi w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy

o łącznej wartości nie mniejszej niż 800 000, - zł brutto**wartość zrealizowanego

świadczenia

Uwaga:

1) Podany okres 3 lat, liczy się wstecz od dnia, w którym upływa termin składania ofert.

2) Przez usługę kompleksowej obsługi w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy

Zamawiający rozumie obsługę obejmującą co najmniej szkolenia (wstępne i okresowe),

bieżącą obsługę w zakresie wypadków, dokonywanie przeglądów rocznych oraz udział w

dokonywaniu oceny ryzyka zawodowego.

3) Wartość zamówienia określona w innej walucie niż złoty polski zostanie przeliczona przez

Zamawiającego za złote polskie na podstawie średniego kursu złotego w stosunku do danej

waluty obcej, określonej w tabeli A kursów średnich walut obcych Narodowego Banku

Polskiego na dzień publikacji ogłoszenia o zamówieniu”.

Na potwierdzenie spełnienia tego warunku, w myśl rozdz. VIII. 2.7) SWZ, wykonawcy

zobowiązani byli do przedłożenia podmiotowych środków dowodowych, a mianowicie:

„wykaz usług wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych

również wykonywanych, w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności

jest krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem wartości, podmiotu, dat wykonania i

podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są wykonywane, oraz załączeniem

dowodów określających czy te usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie”.

Odwołujący stwierdził, że nie może zatem ulegać najmniejszej wątpliwości, że dokumentem

potwierdzającym zakres wykonanych usług jest wykaz usług wraz z podaniem ich wartości,

przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane. W stanie

faktycznym A. R. w przedłożonych dokumentach wskazał, iż usługi wykonywał w pełnym

zakresie wartościowym (800 000 zł) na rzecz Alpha Technology sp. z o.o. sp.k. i spółek

podległych. Potwierdzają to również udzielone referencje, zgodnie z treścią których usługa w

zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy była realizowana na rzecz Alpha Technology sp. z

o.o. sp.k. oraz „spółek podległych pod Zarząd”. Odwołujący wskazał, ze niezaprzeczalnie

Alpha Technology sp. z o.o. sp.k. nie mogła udzielić referencji w imieniu innych podmiotów,

na rzecz których usługa BHP była realizowana oraz iż wartość usług należy rozbić na kilka

podmiotów żądając od każdego z nich z osobna potwierdzenia należytego ich zrealizowania.

W tym zakresie Zamawiający nie podjął żadnych czynności wyjaśniających, które mają

istotne znaczenie dla możliwości oceny kryteriów udziału w postępowaniu Wykonawcy

wymaganych przez Zamawiającego. Jeżeli bowiem okaże się, iż usługa nie była realizowana

należycie lub na wartości inne niż wskazane przez Wykonawcę, to oferta tego ostatniego

podlega odrzuceniu.

Podsumowując, Odwołujący stwierdził, że wskutek działań i zaniechań Zamawiającego

doszło do przedwczesnego wyboru Wykonawcy, bowiem wykonawca nie wykazał, iż spełnia

kryteria udziału w postępowaniu, a jeżeli tak, czy cena jego oferty nie jest rażąco niska.

Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowego postępowania, jak również

biorąc pod uwagę oświadczenia, pisma procesowe stron i uczestnika postępowania

wraz załącznikami, stanowiska i dokumenty złożone przez strony i uczestnika

postępowania, w tym w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza

ustaliła i zważyła, co następuje:

Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art.

505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu

zamówienia oraz możliwości poniesienia przez Odwołującego szkody w wyniku

kwestionowanych czynności zamawiającego.

Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego, zachowując termin

ustawowy oraz wykazując interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na rzecz zamawiającego

zgłosił przystąpienie wykonawca A. R. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą

adrium BHP A. R. z siedzibą w Dobczycach (dalej Przystępujący lub adrium). Wniósł o

oddalenie odwołania. W trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne

swego stanowiska.

Izba ustaliła, że:

Zamawiający prowadzi postępowanie pn. „Kompleksowa obsługa w zakresie

bezpieczeństwa i higieny pracy w roku 2022 samorządowych jednostek oświatowych,

których organem prowadzącym jest Gmina Miejska Kraków”.

Zamawiający ustalił wartość szacunkową udzielnego zamówienia na kwotę 1 144 537,20 zł.

Pkt XV. SWZ Sposób obliczenia ceny otrzymał następujące brzmienie:

1. Przez cenę oferty (C) rozumie się wynagrodzenie ryczałtowe brutto* za miesięczną

kompleksową obsługę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jednej jednostki.

* w rozumieniu art. 3 ust. I pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o

cenach towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz. 178).

2. Cena oferty (C) musi uwzględniać wszystkie koszty związane z realizacją przedmiotu

zamówienia zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia oraz wzorem umowy

określonym w niniejszej SWZ ( w tym m.in. koszty dojazdów, koszty materiałów

biurowych, itp.).

3. Cena oferty (C) winna być wyrażona w złotych polskich (PLN) z dokładnością do

dwóch miejsc po przecinku (zasada zaokrąglenia — poniżej 5 należy końcówkę

pominąć, powyżej i równe 5 należy zaokrąglić w górę). Cena oferty (C) może być tylko

jedna.

4. Do formularza ofertowego Wykonawca wpisuje łączną cenę oferty (C) z jej rozbiciem

na wartość netto oraz wartość VAT.

5. Określenie stawki podatku od towarów i usług jest obowiązkiem Wykonawcy.

Wykonawca winien dokonać wyliczenia podatku od towarów i usług zgodnie z

obowiązującymi przepisami na dzień stanowiący termin składania ofert.

Przed otwarciem ofert Zamawiający poinformował, że zamierza przeznaczyć na

sfinansowanie zamówienie 1 000 000 zł.

W postępowaniu wpłynęło 4 oferty.

Wykonawcy zaoferowali następujące ceny:

Numer

oferty

Nazwa albo imię i

nazwisko Wykonawcy

Siedziba lub miejsce

prowadzonej działalności

gospodarczej albo

miejsce zamieszkania

Wykonawcy

Cena oferty

1

ADRIUM BHP A. R.

Dobczyce

246,- zł /miesięczną

obsługę 1 jednostki

2

Krajowy Ośrodek

Kraków

202,95 zł /miesięczną

Usługowo Dydaktyczny

PARTNER Sp. z o.o.

obsługę 1 jednostki

3

A. O. O..pl

Kraków

492,- zł /miesięczną

obsługę 1 jednostki

4

SAFETOM Sp. z o.o.

Kraków

269,37 zł /miesięczną

obsługę 1 jednostki

W dniu 3 grudnia 2021 r. Zamawiający wystosował do Przystępującego wezwanie na

podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp do wyjaśnienia wyliczenia ceny zamówienia.

W dniu 8 grudnia 2021 r. Przystępujący złożył wyjaśnienia wskazując, iż stanowią one jego

tajemnicę przedsiębiorstwa.

Ponadto Zamawiający wzywał Przystępującego do złożenia dokumentów podmiotowych oraz

do uzupełnienia wykazu usług w trybie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp.

Zamawiający w dniu 28 grudnia 2021 r. dokonał wyboru jako oferty najkorzystniejszej oferty

Przystępującego.

Przywołane w odwołaniu podstawy prawne stanowią:

- art. 16 pkt 1 ustawy Pzp - Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o

udzielenie zamówienia w sposób: zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz

równe traktowanie wykonawców;

- art. 17 ust. 2 ustawy Pzp - Zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z

przepisami ustawy.

- art. 18 ust. 1 ustawy Pzp - Postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne.

- art. 18 ust. 3 ustawy Pzp - Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę

przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu

nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2020 r., jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem

takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone

informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o

których mowa w

- art. 223 ust. 1 ustawy Pzp - W toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od

wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków

dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest

prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty

oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.

- art. 224 ust. 6 ustawy Pzp - Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem,

podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli

złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

- art. 224 ust. 1 ustawy Pzp - Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części

składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą

wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z

wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych

przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w

zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

- art. 226 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy Pzp - Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: została złożona

przez wykonawcę: niespełniającego warunków udziału w postępowaniu,

- art. 226 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp - Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: jest niezgodna z

przepisami ustawy

- art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp - Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: jej treść jest

niezgodna z warunkami zamówienia;

- art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp - Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: zawiera rażąco niską

cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia;

- art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp - Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: została złożona w

warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o

zwalczaniu nieuczciwej konkurencji;

Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych

skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.

Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Wydając wyrok Izba uznała za istotne dla sprawy i rozstrzygające poniższe kwestie.

Podstawą faktyczną zarzutów Odwołujący uczynił de facto trzy okoliczności, pomimo

wskazania wielu podstaw prawnych: zarzut związany z rażąco niską ceną w Ofercie

Przystępującego, zarzut dot. zastrzeżenia wyjaśnień ceny złożonych przez Przystępującego

jako tajemnicy przedsiębiorstwa.

Odnośnie zarzutu rażąco niskiej ceny Izba wskazuje, że wykonawca adrium złożył

wyjaśnienia zgodnie z wezwaniem zamawiającego. Rozstrzygając postawiony przez

Odwołującego zarzut Izba wskazuje, że ciężar dowodu w przypadku zarzutu rażąco niskiej

ceny jest ukształtowany odwrotnie do reguły, zgodnie z którą ciężar dowodu spoczywa

na stronie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne (art.ust. 1 ustawy Pzp), w

niniejszym przypadku Przystępującego. Jednocześnie modyfikacja reguły ciężaru dowodu

nie oznacza, że wykonawca zarzucający Zamawiającemu zaniechanie odrzucenia oferty

z rażąco niską ceną nie jest obowiązany dowodzić faktów, które pozwalają stawiać tezę

o rażąco niskiej cenie. Odwrócony ciężar dowodu nie zwalnia strony odwołującej

z obowiązku wykazania i udowodnienia okoliczności, które czyni ona podstawą swoich

zarzutów wykazania podstaw faktycznych zarzutu, oraz przedstawienia kontrdowodów

wobec tych, które przedłożyli przeciwnicy. W tym zakresie Odwołujący nie sprostał ciężarowi

na nim spoczywającemu. Odwołujący, przedstawił wyłącznie ogólne teoretyczne stanowisko

odnośnie definicji ceny rażąco niskiej, sam przyznając, iż nie może przedstawić

szczegółowego uzasadnienia ze względu na brak dostępu do wyjaśnień złożonych przez

Przystępującego. Faktem jest, iż Odwołujący nie miał dostępu do treści tych wyjaśnień jako

objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jednakże w takiej sytuacji podtrzymując zarzut

zaniechania odrzucenia oferty adrium z powodu ceny rażąco niskiej, niejako sam

zadecydował o niepowodzeniu tego zarzutu. W niniejszej sprawie Odwołujący zarzut dot.

zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa oraz rażąco niskiej ceny postawił niejako

równolegle. Co wobec niemożności argumentowania w zakresie złożonych wyjaśnień

powodowało konieczność oddalenia zarzutu zaniechania odrzucenia oferty jako zawierającej

cenę rażąco niską. Twierdzenie Odwołującego, że niewątpliwie cena zaproponowana przez

A. R. jest ceną poniżej kosztów realizacji usługi i będzie realizowana ze stratą, było

twierdzeniem gołosłownym. W konsekwencji zarzuty w tym aspekcie podlegały oddaleniu.

Skutkiem powyższego oraz ze względu na brak uzasadnienia zarzutu konieczne było

również oddalenie zarzutu czynu nieuczciwej konkurencji.

W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec przyjętej przez Odwołującego konstrukcji

odwołania tj. równoległego skarżenia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa oraz

wyjaśnień Przystępującego w zakresie ceny nie mógł zostać uwzględniony zarzut dot.

zastrzeżenia wyjaśnień ceny jako tajemnicy przedsiębiorstwa, gdyż, w ocenie Izby, nie ma

on wpływu na wynik postępowania. Tylko zarzut mogący mieć wpływ na wynik postępowania

o udzielenie zamówienia może stanowić podstawę uwzględnienia odwołania (art. 554 ust. 1

ustawy Pzp). Odwołujący, wobec poddania pod rozstrzygnięcie Izby w niniejszym

postępowaniu zarzutu dot. rażąco niskiej ceny w ofercie adrium nie mógłby ponownie, w

ocenie składu orzekającego, formułować zarzutu w tożsamym zakresie po otrzymaniu

wyjaśnień. Jednocześnie Izba wskazuje, iż uzasadnione były zastrzeżenia Odwołującego co

do nieprawidłowości zastrzeżenia przez wykonawcę adrium jako tajemnicy przedsiębiorstwa

przedłożonych wyjaśnień ceny, gdyż wykonawca ten nie wykazał przesłanek

uzasadniających objęcie tajemnicą przedsiębiorstwa składanych wyjaśnień.

Ponadto Izba wskazuje, iż zarzut nie spełnienia warunków przez adrium oraz

zaniechanie odrzucenia tej oferty jako niespełniającej warunków udziału stoi w sprzeczności

z zarzutem zaniechania wezwania do wyjaśnień w tożsamym zakresie. Zarzuty te były

stawiane jako zarzuty równoległe, a nie ewentualne. Niemniej jednak Izba po analizie

złożonych dokumentów stwierdziła, iż zarzuty te nie potwierdziły się. W ocenie Izby

wykonawca A. R. wykazał wymagane doświadczenie. Skoro stroną umowy była firma Alpha

Technology sp. z o.o. sp.k. to ten podmiot był uprawniony do wydania potwierdzenia

realizacji usług, nawet w sytuacji gdy były realizowane na rzecz innych podmiotów.

Jednocześnie skoro istniała, w każdym z okresów, jedna umowa, a Odwołujący nie wykazał,

iż było inaczej to brak było podstaw do rozbijania wartości na inne podmioty. Nietrafna była

również argumentacja Odwołującego, co do nieprzedstawienia kopii tych umów przez

Przystępującego. Ustawa Pzp reguluje kwestie wykazywania przez wykonawców spełniania

warunków udziału w postępowaniu i w oparciu o te przepisy wykonawca nie ma obowiązku

przedstawiania umów łączących go z podmiotami, które wystawiają na jego rzecz referencje.

Dostrzeżenia wymagało, iż kwestia osoby podpisującej referencje w imieniu Alpha

Technology została podniesiona dopiero na rozprawie - w tym zakresie referencje nie były

kwestionowane w odwołaniu i jako taka stanowi niedopuszczalne rozszerzenie zarzutu. Tym

niemniej Izba wskazuje, iż referencje stanowią oświadczenie wiedzy a nie woli. Powyższe

skutkuje tym, iż nie muszą być wystawione przez osobę uprawnioną do reprezentacji.

Jednocześnie jak wynika z wydruków z KRS Pan A. Z. pełnił funkcję Prezesa Zarządu firmy

Alpha Technology Sp. z o.o. od 2017 r. do sierpnia 2020, a tym samym dysponował wiedzą

pozwalającą mu na wystawienie referencji Przystępującemu. Jednocześnie, Izba wskazuje,

iż odwołujący nie postawił zarzutu przedstawienie przez Przystępującego nieprawdziwych

informacji oraz nie kwestionował, realizacji przez Przystępującego usług na rzecz Alpha

Technology. Ponadto, wskazać należy, iż wobec przedstawienia przez Odwołującego,

oświadczenia wiceprezesa zarządu Alpha Technology o czasie pełnienia funkcji przez p. A.

Z., Odwołujący mógł co najmniej próbować pozyskać informacje o zakresie umów łączących

Przystępującego z tym podmiotem. Odwołujący żadnych dowodów podważających

oświadczenie Przystępującego nie przedstawił.

Wobec powyższego Izba orzekła jak w sentencji.

Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono

stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w

oparciu o przepisy § 8 ust. 2 w zw. z § 5 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z

dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania

odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.

U. z 2020 r. poz. 2437).

Przewodniczący: ...................................

14