Orzecznik
Wróć do wyników
WYROK

KIO 2161/21

Krajowa Izba Odwoławcza · 16 sierpnia 2021

Pobierz PDF
Data orzeczenia
16 sierpnia 2021
Sąd / organ
Krajowa Izba Odwoławcza
Skład orzekający
Monika Szymanowskaprzewodniczący, Szymanowska Monikaprzewodniczący, Aldona Karpińskaprotokolant
Zamawiający
Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy
Hasła tematyczne
Odwołanie na SWZOpis przedmiotu zamówienia
Podstawa prawna
art. 99 ust. 1 ; art. 99 ust. 4

Sentencja

Sygn. akt: KIO 2161/21

WYROK

z dnia 16 sierpnia 2021 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Monika Szymanowska

Protokolant: Aldona Karpińska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2021 r. w Warszawie odwołania wniesionego

do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 lipca 2021 r. przez wykonawcę „Gabos

Software” Sp. z o. o. w Katowicach w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego

Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku przy udziale wykonawcy

Comarch Healthcare S.A. w Krakowie przystępującego do postępowania odwoławczego po

stronie zamawiającego

orzeka:

1. umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów:

1.1. naruszenia art. 99 ust. 1 i 4 w zw. z art. 16 i 17 ust. 1 p.z.p. poprzez opisanie

przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny, ograniczający uczciwą

konkurencję i zasadę równego traktowania wykonawców przez:

a) brak udostępnienia/opublikowania dokumentów i załączników, na które

powołuje się zamawiający i które mają być wiążące dla wykonawców

(zarzut nr 1),

b) brak ujenolicenia rozumienia pojęcia system (zarzut nr 2.1),

c) brak udostępnienia opisu integracji z platformą regionalną (zarzut nr 2.3),

d) brak podania zamkniętej listy systemów wykorzystywanych przez

zamawiającego wraz z podaniem informacji potrzebnych do integracji

(zarzut nr 2.5),

e) brak doprecyzowania do czego odnosi się wymóg integracji z wymagania

nr 75 str. 12 opisu przedmiotu zamówienia oraz podania informacji jakie

systemy mają podlegać integracji (producent, nazwa, wersja) wraz

z podaniem informacji potrzebnych do integracji (zarzut nr 2.8),

1.2. art. 436 pkt 1 w zw. z art. 16 p.z.p. poprzez ustalenie terminu realizacji

zamówienia konkretną datą kalendarzową, która dodatkowo ustalona jest jako

data wcześniejsza, niż data końcowa terminu związania ofertą (zarzut nr 3),

2. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu zmianę dokumentacji

postępowania poprzez:

2.1. określenie, że przedmiotem zamówienia jest wdrożenie systemu e-usługi

i e-rejestry o ściśle określonym zakresie funkcjonalnym,

2.2. uzupełnienie o:

a) szczegółowy wykaz funkcjonalności obecnego systemu HIS używanego

przez zamawiającego wraz z pełnym opisem interfejsów integracyjnych,

b) szczegółowy opis architektury i budowy obecnego systemu HIS wraz ze

szczegółowym opisem konfiguracji środowiska serwerowego

i usługowego,

c) szczegółowy opis struktur baz danych wykorzystywanych przez system

HIS wraz z opisem pól i tabel oraz wzajemnych powiązań między nimi,

d) szczegółowy opis sposobu i organizacji przekazywania danych, formaty

przekazywanych komunikatów, zbiory danych wykorzystywane w celu

wymiany danych, ich struktury wraz z pełnym opisem merytorycznym

zawartości, logiki powiązań pomiędzy zbiorami danych integracyjnych

i strukturami danych systemu HIS,

e) zapewnienie, że podane w wyżej wymienionym zakresie informacje będą

stałe i nie ulegną zmianie na etapie realizacji zamówienia,

2.3. usunięcie wymagania nr 58 i 56 str. 11 opisu przedmiotu zamówienia albo

podział zamówienia na części - poprzez wydzielenie wymagania nr 56 i 58 str.

11 opisu przedmiotu zamówienia do oddzielnych części postępowania,

3. w pozostałym zakresie oddala odwołanie,

4. kosztami postępowania odwoławczego w części 3/4 obciąża zamawiającego

Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku oraz w części

1/4 odwołującego „Gabos Software” Sp. z o. o. w Katowicach i:

4.1. zalicza na poczet kosztów postępowania kwotę 15 000,00 zł (piętnaście

tysięcy złotych) uiszczoną przez odwołującego „Gabos Software” Sp. z o. o.

w Katowicach tytułem wpisu od odwołania,

4.2. zasądza od zamawiającego Podlaskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny

Pracy w Białymstoku na rzecz odwołującego „Gabos Software” Sp. z o. o.

w Katowicach kwotę 10 350,00 zł (dziesięć tysięcy trzysta pięćdziesiąt złotych)

tytułem zwrotu części kosztów postępowania odwoławczego.

Stosownie do art. 579 ust. 1 i art. 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo

zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie

14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej

Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący:

Uzasadnienie

wyroku z dnia 16 sierpnie 2021 r. w sprawie o sygn. akt: KIO 2161/21

Zamawiający - Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku

ul. Wiewiórcza 10, 15-535 Białystok, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia

publicznego pn.: ”Rozbudowa infrastruktury informatyczno-komunikacyjnej w Podlaskim

Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Białymstoku w celu udostępnienia zasobów

cyfrowych rejestrów publicznych z zakresu medycyny pracy”, o ogłoszeniu o zamówieniu

publicznym opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 9 lipca 2021 r.

pod numerem 2021/S 131-345343, dalej zwanej jako „postępowaniem”.

Postępowanie na usługę, o wartości poniżej kwoty określonej w przepisach wydanych

na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 18 maja 2021 r. Prawo zamówień publicznych

(Dz. U. z 2021 r., poz. 1129 ze zm.) dalej zwanej „p.z.p.”, jest prowadzone przez

zamawiającego w trybie podstawowym.

W dniu 19 lipca 2021 r. odwołanie wobec treści dokumentacji postępowania wniósł

wykonawca „Gabos Software” Sp. z o. o. ul. Mikołowska 100, 40-065 Katowice (dalej zwany

„odwołującym”). We wniesionym środku zaskarżenia odwołujący postawił zamawiającemu

zarzuty (pisownia oryginalna):

1. Braku udostępnienia/opublikowania dokumentów i załączników, na które powołuje się

Zamawiający i które mają być wiążące dla wykonawców;

2. Sporządzenia dokumentu „OPZ" w sposób niejednoznaczny, niespójny a także

zawarcie w nim postanowień dyskryminujących, ograniczających i utrudniających

konkurencję;

3. Ustalenia terminu realizacji zamówienia poprzez wskazanie konkretnej daty

kalendarzowej, który dodatkowo jest terminem wcześniejszym (określonym na

30.10.2021 r.) niż data końca terminu związania ofertą (określona na 08.11.2021 r.).

W zakresie pkt nr 1 i 2 powyżej naruszenia przepisów art. 99 ust. 1, ust. 4 w zw. z art.

16 pkt 1, 2, 3 i art. 17 ust. 1 ustawy p.z.p. poprzez opisanie przedmiotu zamówienia

w sposób niejednoznaczny, ograniczający uczciwą konkurencję i zasadę równego

traktowania wykonawców. W zakresie pkt nr 3 naruszenia przepisów art. 436 pkt 1 w zw.

z art. 16 pkt 1, 2, 3 p.z.p. poprzez ustalenie terminu realizacji zamówienia konkretną datą

kalendarzową, która dodatkowo ustalona jest jako data wcześniejsza, niż data końcowa

terminu związania ofertą.

Wobec powyższego odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu

udostępnienia/opublikowania brakujących materiałów i dokumentów oraz wprowadzenie

modyfikacji dokumentacji postępowania poprzez uzupełnienie/opublikowanie dokumentów/

załączników, na które powołuje się zamawiający, a których nie publikuje/nie udostępnia,

usunięcie niespójności, doprecyzowanie niejednoznacznych wymagań, usunięcie wymagań

dyskryminujących, ograniczających konkurencję w sposób wskazany w uzasadnieniu

odwołania dla zarzutu nr 2 oraz wprowadzenie terminu realizacji zamówienia określonego

jako 20 tygodni liczonych od dnia zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący wskazał co następuje.

Zarzut nr 1 - w dokumentacji postępowania występują odesłania do załączników,

które nie zostały przez zamawiającego opublikowane: załącznika nr A.1 (pkt 2 ze str.

3 SWZ), załącznika nr 7 (pkt 3.3 str. 4 SWZ) oraz załącznika nr A.3 (pkt 1 OPZ). Odwołujący

wnosi o nakazanie zamawiającemu opublikowania ww. załączników lub sprostowanie

numeracji. Ponadto, zamawiający redagując SWZ nie ustrzegł się problemów redakcyjnych,

które mogą być kwestią natury technicznej, tym niemniej odwołujący nie ma pewności jakie

SWZ ma załączniki, ile ich ma i jaka jest ich treść, więc odwołujący wnosi o nakazanie

zamawiającemu przeredagowania SWZ w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości jakie

załączniki posiada SWZ, a także nakazanie, aby każdy załącznik wymieniony w SWZ (czy

innym dokumencie) był udostępniony/opublikowany przez zamawiającego w sposób

umożliwiający zapoznanie się z nim.

Zarzut nr 2 - zamawiający opublikował na swojej stronie internetowej dokument

o nazwie pliku „OPZ", który po otwarciu zatytułowany jest: „załącznik do SWZ - Szczegółowy

opis przedmiotu zamówienia - wymagania funkcjonalne i niefunkcjonalne Systemu".

Dokument ten ma kształtować wiążące dla wykonawców wymagania, jednak sposób jego

redakcji i określone w nim wymagania powodują, że odwołujący nie może złożyć oferty

w postępowaniu. Dokument jest niespójny, niejasny, odsyła do nieistniejących załączników,

kreuje wymagania niejednoznaczne oraz utrudniające uczciwą konkurencję. Wedle

najlepszej wiedzy odwołującego, jeżeli jakikolwiek podmiot jest w stanie złożyć ofertę

w postępowaniu, to jest to tylko dostawca obecnie posiadanego przez zamawiającego

systemu. W zakresie tego zarzutu odwołujący poniżej w kolejnych punktach wskazuje na

konkretne postanowienia dokumentu „OPZ", które w ocenie odwołującego są

niedopuszczalne:

2.1 Pojęcie system zostało zdefiniowane na stronie nr 1 OPZ i we wzorze umowy,

definicje te diametralnie się różnią, kiedy powinny być tożsame. Dodatkowo, zamawiający

określeniem „system" posługuje się na określenie przynajmniej trzech rodzajów pojęć:

1. w odniesieniu do systemu medycznego obecnie posiadanego i używanego przez

zamawiającego, 2. w odniesieniu do zakresu wdrożenia, które co do zasady ma wykonać

wykonawca w ramach postępowania (e-Usługi, Rejestry), 3. w odniesieniu do efektu

finalnego, tj. posiadanego przez siebie rozwiązania rozbudowanego o zakres wdrożenia

z niniejszego postępowania.

Odwołujący wnosi więc o nakazanie zamawiającemu ujednolicenia rozumienia

pojęcia system i nakazanie posługiwania się tym określeniem konsekwentnie na gruncie

całej dokumentacji postępowania.

2.2 W OPZ pkt 4 założenia dla architektury logicznej systemu, wskazano, że

„Przedmiotem zamówienia jest rozbudowa istniejącego systemu informatycznego PWOMP

o e-Usługi i Rejestry oraz dostarczenie funkcjonalności potrzebnej do funkcjonowania wyżej

wymienionych, w taki sposób, aby całość systemu informatycznego, który będzie

funkcjonował w Podlaskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy po zakończeniu prac

odzwierciedlał funkcjonalność opisaną w tym załączniku."

W ocenie odwołującego, w pierwszej kolejności wymaga zaznaczenia, że taki sposób

redakcji przedmiotowego postanowienia powoduje, że nie można określić koniecznego do

wykonania zakresu wdrożenia. Zamawiający wymaga rozbudowy istniejącego systemu o e-

Usługi i Rejestry oraz „dostarczenie funkcjonalności potrzebnej do funkcjonowania wyżej

wymienionych", tylko nie wiadomo co to za funkcjonalności, nie wiadomo także kto ma

ustalić ich zakres i na jakiej podstawie to zrobić. Odwołujący nie znając systemu obecnie

posiadanego przez zamawiającego nie wie jakie funkcjonalności będą do tego potrzebne.

Odwołujący nie jest zatem w stanie zidentyfikować zakresu przedmiotu zamówienia.

Dalsza część wymagania o treści: „(...) w taki sposób, aby całość systemu

informatycznego, który będzie funkcjonował w Podlaskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny

Pracy po zakończeniu prac odzwierciedlał funkcjonalność opisaną w tym załączniku

(tj. w OPZ - przyp. odwołujący)", w ocenie odwołującego jest niedopuszczalna, ponieważ

oznacza w praktyce konieczność zobowiązania się do wdrożenia systemu w nieznanym

zakresie. Zamawiający opisuje bowiem w dokumencie OPZ od strony nr 5 do strony nr

24 wymagania odnoszące się do systemu, które są połączeniem wymagań e-Usług

i Rejestrów z wymaganiami charakterystycznymi dla ogólnego systemu służącego do obsługi

placówki medycznej (Hospital Information System - „HIS"). Dla odwołującego (i każdego

innego wykonawcy, poza dostawcą systemu obecnie wykorzystywanego przez

zamawiającego) zadanie polega więc na tym, aby doprowadzić system, którego się nie zna

(nie wiadomo nawet kto jest jego producentem, jaki ma zakres funkcjonalny, itd.) do stanu

opisanego w OPZ. Odwołujący nigdy nie spotkał się z takim sposobem formułowania

wymagań przetargowych. Zatem jest on niedopuszczalny, ponieważ na etapie składania

ofert wykonawca nie wie, jaki zakres prac ma wykonać, w jakim stanie znajduje się system

zamawiającego, w jakim stopniu spełnia on już na dzień dzisiejszy wymagania określone

w OPZ jako „docelowe". Takie informacje ma tylko dostawca systemu obecnie używanego

przez zamawiającego.

Odwołujący wnosi zatem o to, aby zamawiający został zobowiązany do określenia

wprost, że przedmiotem zamówienia jest wdrożenie systemu e-Usługi i Rejestry o ściśle

określonym zakresie funkcjonalnym lub też alternatywnie - jeżeli zamawiający oczekuje, że

po wdrożeniu powstanie jakiś system o docelowej funkcjonalności opisanej przez

zamawiającego w OPZ, dopuszczenia wdrożenia nowego systemu (od nowa, tj. wymiana

systemu), bez zobowiązywania wykonawców do rozbudowywania systemu posiadanego

przez zamawiającego.

Niezależnie od powyższego, wymaganie rozbudowy istniejącego systemu

informatycznego nieodłączenie wiąże się z zagadnieniem integracji systemów starego

z nowym. W postępowaniu zamawiający nie udostępnia żadnych informacji o posiadanym

przez siebie systemie (producent, nazwa, wersja) i żadnych informacji potrzebnych do

wykonania integracji e-Usług i Rejestrów z posiadanym przez zamawiającego systemem.

Postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, których przedmiotem jest rozbudowa

systemu informatycznego dość często występują na rynku zamówień publicznych.

W związku z tym wykształciła się już pewna praktyka związana z ich ogłaszaniem.

Rynkowym standardem jest, że gdy zamawiający ogłasza postępowanie na rozbudowę

używanego przez siebie systemu informatycznego zobowiązany jest opublikować wszystkie

niezbędne informacje potrzebne do integracji (połączenia) systemu „starego" z systemem

nowym (w tym przypadku e-Usługi i Rejestry), które umożliwią wykonanie rozbudowy nie

tylko dostawcy „starego" systemu, ale również innym wykonawcom zdolnym do wykonania

zamówienia, tj. wdrożenia nowego zakresu funkcjonalnego. Jeżeli zamawiający z jakiś

przyczyn nie jest w stanie podać wymaganych informacji, to w takiej sytuacji zobowiązany

jest dopuścić w postępowaniu wymianę systemu na nowy. Jeżeli zamawiający nie

dopuszcza wymiany systemu na nowy, ani nie udostępnia informacji potrzebnych do

integracji to narusza zasady opisywania przedmiotu zamówienia.

Zamawiający wymaga integracji dostarczonych w ramach postępowania e-Usług

i Rejestrów z posiadanym systemem (abstrahując w tym miejscu od wymagania

dostarczenia bliżej nieokreślonych funkcjonalności, co było przedmiotem omówienia

powyżej). Zamawiający jednak nie podaje żadnych informacji koniecznych do oceny

wykonalności integracji oraz oszacowania kosztów integracji, nie mówiąc już o wykonaniu

samej integracji. Zamawiający nie podaje żadnych danych o posiadanym przez siebie

systemie, w szczególności nie podaje nazwy systemu, opisu systemu, opisu interfejsów

komunikacyjnych w nim istniejących, opisu struktur baz danych wykorzystywanych przez ten

system, opisu pól i tabel oraz wzajemnych powiązań między nimi. Zamawiający powinien

podać pełen interfejs integracyjny do używanego przez siebie systemu. Wdrożenie e- Usług

jest z technicznego punktu widzenia rozbudową posiadanego przez zamawiającego systemu

HIS, gdyż e-Usługi służąc do wprowadzania danych do systemu HIS oraz pobierania

i udostępniania informacji z tego systemu personelowi medycznemu i pacjentom

w zdecydowanej większości działają na strukturach danych systemu HIS w taki sam sposób

w jaki działają funkcjonalności „zaszyte" bezpośrednio w tym systemie HIS i w celu

poprawnego działania muszą być zgodne z założoną w systemie HIS logiką przechowywania

i obiegu danych, tj. z logiką jaka została założona przy tworzeniu systemu HIS. To silne

powiązanie między systemem HIS i e-Usługami na poziomie struktur danych oraz

„zaszytych" w HIS procesach ich przetwarzania oznacza w istocie, że wdrożenie e-Usług

przez podmiot inny, niż dostawca systemu HIS w praktyce graniczy z niemożliwością.

Wykonanie integracji pomiędzy systemem HIS jednego producenta, a e-Usługami

innego producenta może być odpowiednio wycenione pod warunkiem, że wykonawca

otrzyma z odpowiednim wyprzedzeniem (przed złożeniem oferty w czasie umożliwiającym

przeanalizowanie materiałów) informacje takie, jak: sposób i organizacja przekazywania

danych, formaty przekazywanych komunikatów, zbiory danych wykorzystywane w celu

wymiany danych, ich struktura wraz z pełnym opisem merytorycznym zawartości, logika

powiązań pomiędzy zbiorami danych integracyjnych i strukturami danych systemu HIS.

Podjęcie się integracji to duże ryzyko, ponieważ na etapie realizacji może się okazać, że

potrzebne będą jeszcze inne informacje. Odwołujący posługuje się określeniem „inne

informacje", ponieważ to jakie jeszcze informacje są potrzebne do wykonania integracji

zależy od budowy danego systemu HIS, stosowanych zabezpieczeń, itd. To ryzyko

powoduje, że zgodnie z wiedzą odwołującego podmiot, który uprzednio nie wdrożył systemu

HIS nigdy nie wykonał jego rozbudowy o e-Usługi. Dlatego też, w celu umożliwienia złożenia

oferty innemu podmiotowi niż podmiot, który wdrożył system posiadany przez

zamawiającego, zamawiający powinien (alternatywnie do uzupełnienia kompleksowych

informacji o używanym systemie HIS) dopuścić obok integracji wymianę systemu HIS na

nowy.

Odwołujący wnosi o nakazanie zamawiającemu uzupełnienia dokumentacji

postępowania o następujące informacje: szczegółowy wykaz funkcjonalności obecnego

systemu HIS używanego przez zamawiającego wraz z pełnym opisem interfejsów

integracyjnych, szczegółowy opis architektury i budowy obecnego systemu HIS wraz ze

szczegółowym opisem konfiguracji środowiska serwerowego i usługowego, szczegółowy

opis struktur baz danych wykorzystywanych przez system HIS wraz z opisem pól i tabel oraz

wzajemnych powiązań między nimi, szczegółowy opis sposobu i organizacji przekazywania

danych, formaty przekazywanych komunikatów, zbiory danych wykorzystywane w celu

wymiany danych, ich struktura wraz z pełnym opisem merytorycznym zawartości, logika

powiązań pomiędzy zbiorami danych integracyjnych i strukturami danych systemu HIS oraz

zapewnienie, że podane informacje będą stałe i nie zmienią się na etapie realizacji

zamówienia. Alternatywnie odwołujący wnosi o nakazanie zamawiającemu dopuszczenia

wymiany systemu HIS na nowy o zadanym w OPZ zakresie funkcjonalnym.

Ponadto, zagadnienie informacji koniecznych do wykonania integracji systemów

informatycznych i momentu ich udostępniania było już przedmiotem analizy Krajowej Izby

Odwoławczej. W ocenie odwołującego zagadnienie bardzo dobrze przedstawione zostało

w wyroku KIO 1023/18, w którym nakazano zamawiającemu alternatywnie: udostępnienie

informacji potrzebnych do integracji (włącznie z kodami źródłowymi), dopuszczenie wymiany

systemu na nowy, rezygnację z wymogu integracji.

2.3 W OPZ pkt 4 założenia dla architektury logicznej systemu zamawiający wskazał, że

„Ze względu na to, że Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy ma podpisaną umowę

na kontynuację współpracy i utrzymanie Platformy Regionalnej e- Zdrowie, dostawca sytemu

w niniejszym postępowaniu ma za zadanie zapewnienie integralności komunikacji systemu

PWOMP i e-Zdrowie. Szczegółowy opis integracji z platformą regionalną znajduje się

w załączonym pliku SWD_131129_PSIEZ_110925_JSO_01, SWD_EDM_131202_

PSIEZ_130631_DKO_01_Z02 - załącznik 2 (specyfikacja formatów danych) oraz na stronie

internetowej Przetargi Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego (link)”.

Pliki, na które powołuje się zamawiający nie zostały załączone/opublikowane. Link

zamieszczony przez zamawiającego to link do archiwalnego postępowania dot. budowy

platformy regionalnej. Pod wskazanym adresem nie ma wyników pracy - czyli dokumentacji

opisującej proces integracji HIS z platformą regionalną.

Odwołujący wnosi więc o nakazanie zamawiającemu udostępnienia kompletnej

dokumentacji zawierającej opis integracji.

2.4 W OPZ str. 6 wymaganie 11 wskazano, że „System musi działać w architekturze

trójwarstwowej, w której przetwarzanie danych, składowanie danych oraz interfejs

użytkownika realizowane jest przez osobne moduły." Na rynku oprogramowania

medycznego (obok wymaganej przez zamawiającego architektury trójwarstwowej)

powszechny jest fakt stosowania systemów klasy HIS w architekturze dwuwarstwowej,

w której aplikacja jest zainstalowana bezpośrednio na komputerze użytkownika i docelowo

spełnia również warstwę biznesową. Jeśli zamawiający obawia się, że aplikacja

w architekturze dwuwarstwowej będzie działać zbyt wolno na stacji użytkownika - pragniemy

przypomnieć, że system w architekturze dwuwarstwowej może być wyświetlany za pomocą

serwerów terminalowych, bez obciążeń dla stacji użytkownika. Tak zainstalowany system

może być wyświetlany za pomocą przeglądarki bądź innej dedykowanej aplikacji bądź usługi

- np. usługi terminalowej Windows RDP (Remote Desktop Protocol).

W opinii odwołującego wymaganie dotyczące dostarczenia systemu działającego

w architekturze trójwarstwowej jest zasadne jedynie do usług (e-Usługi) świadczonych drogą

elektroniczną, w szczególności tych, w których odbiorcami są użytkownicy spoza organizacji

zamawiającego. Zamawiający określając przedmiot zamówienia powinien tak określić

przedmiot zamówienia, aby był on uniwersalny - skupiając się na realizacji procesów

biznesowych i zdefiniowaniu wymagań funkcjonalnych, jednocześnie pozostawiając

wykonawcom co do wyboru zastosowanej technologii. Z punktu widzenia realizacji procesów

i celów biznesowych narzucenie technologii nie jest zasadne i ogranicza konkurencyjność.

Z punktu widzenia biznesowego dla użytkownika nie ma znaczenia czy pracuje na

architekturze trójwarstwowej czy dwuwarstwowej (lub opartej o dostęp z wykorzystaniem

serwerów terminalowych, protokołu RDP).

Odwołujący wnosi zatem o nakazanie zamawiającemu doprecyzowania, że

przedmiotowy wymóg (architektura trójwarstwowa) odnosi się tylko do zakresu e-Usług.

2.5. W OPZ str. 6 wymaganie nr 15: „System musi być zintegrowany pod względem

przepływu informacji tj. wymaga się spójnej bazy danych w taki sposób, że informacja raz

wprowadzona do Systemu, niezależnie od źródła, będzie dostępna w odpowiednich jego

funkcjach i nie wymagać będzie ponownego wprowadzania do wdrażanego Systemu

i pozostałych systemów wdrożonych w PWOMP.” Określenie „pozostałe systemu wdrożone

w PWOMP” jest wysoce nieprecyzyjne. Jeżeli wdrażany system ma być zintegrowany

z pozostałymi systemami to zamawiający powinien podać co to systemy i podać

szczegółowe informacje potrzebne do integracji. Zamawiający nie określił z jakimi

„wszystkimi” systemami musi być wykonana integracja oraz nie przekazał informacji

niezbędnych do wykonania takich integracji. Zamawiający powinien podać zamkniętą listę

systemów, z którymi wymaga integracji i podać na ich temat informacje umożliwiające

integrację (analogicznie jak dla systemu HIS, którego rozbudowy wymaga). Przekazanie

takich informacji jest niezbędne dla potencjalnego wykonawcy do oceny możliwości

spełnienia wymagania w zakresie integracji oraz oszacowania nakładów, jakie poniesie do

wykonania takich integracji.

Wobec powyższego odwołujący wnosi o nakazanie zamawiającemu uzupełnienie

dokumentacji postępowania o pełną i zamkniętą listę systemów wykorzystywanych przez

zamawiającego wraz z podaniem informacji potrzebnych do integracji - zgodnie z pkt

2.2 powyżej.

2.6. W OPZ str. 11 wymaganie nr 56 wskazano: „System musi zapewniać integrację

i spójność danych z Podlaskim Systemem Informacyjnym e-Zdrowie, w zakresie:

Regionalnego Repozytorium Dokumentacji Medycznej, Regionalnego Systemu typu

Business Intelligence (BI) z Hurtownią Danych Portalu Pacjenta, Portalu Menadżerskiego,

Regionalnego Systemu Rejestrów, Regionalnej Warstwy Integracyjnej.”

W przedmiotowym wymaganiu oczekiwana jest integracja systemu z Podlaskim

Systemem Informacyjnym e-Zdrowie. Przy czym przedmiotem zamówienia jest rozbudowa

posiadanego przez zamawiającego systemu o e-Usługi i Rejestry. Zamawiający nie

wskazuje, które elementy dostarczone w ramach postępowania mają być zintegrowane ze

wskazanymi elementami portalu regionalnego e-Zdrowie. Wymaganie integracji, o którym

mowa w przedmiotowym postanowieniu należy zgodnie z wiedzą odwołującego odnosić nie

tyle do e-Usług i Rejestrów zamawianych w ramach przedmiotowego postępowania, ale do

systemu HIS wykorzystywanego przez zamawiającego obecnie. Postanowienie to, aby miało

sens, musi być odnoszone do całego systemu HIS, który zamawiający już posiada.

W praktyce oznacza to, że zamawiający wymaga, aby wykonawca, który nie dostarczył

systemu HIS, nie zna go (nie wie nawet co to za system) w ramach postępowania na

rozbudowę tego systemu o e-Usługi i Rejestry wykonał jeszcze jego integrację ze

wskazanymi w postanowieniu regionalnymi platformami. Taki wymóg (poza tym, że nie jest

związany z systemami e-Usługi i Rejestry) jest możliwy do spełnienia tylko przez dostawcę

systemu HIS używanego przez zamawiającego.

Mając na uwadze powyższe odwołujący wnosi o nakazanie zamawiającemu

usunięcia przedmiotowego wymagania lub też dopuszczenie wymiany całego systemu na

nowy.

2.7. OPZ str. 11 wymaganie nr 58 stanowi „System mu być zintegrowany bezpośrednio za

pomocą Regionalnej Warstwy Integracyjnej (RWI) posiadanej już przez PWOM. Regionalna

Warstwa Integracyjna jest mechanizmem integracyjnym umożliwiającym pozyskanie danych

z podmiotów leczniczych. System zapewnia efektywne pozyskanie elektronicznej

dokumentacji medycznej z lokalnych EDM oraz zagregowanych danych transakcyjnych

z Lokalnych HD przez lokalne warstwy integracyjne. Rozwiązanie to jest wykorzystywane do

transferu danych pomiędzy systemami UMWP (BI/HD oraz Regionalnym Repozytorium

Dokumentacji Medycznej) i systemami portalowymi.”

Według odwołującego przedmiotem postępowania nie jest EDM. Przedmiot

zamówienia obejmuje e-Usługi i Rejestry. Wymaganie wskazuje, że zamawiający chce

zrealizowania prac wykraczających poza e-Usługi i Rejestry, tj. w zakresie dotyczącym

posiadanego przez zamawiającego systemu HIS. Jeżeli zaś prace mają dotyczyć integracji

posiadanego przez zamawiającego systemu HIS, to z oczywistych względów może je

wykonać tylko dostawca systemu posiadanego przez zamawiającego.

Odwołujący wnosi więc o nakazanie zamawiającemu usunięcia wymagania lub

dopuszczenia wymiany całego systemu na nowy.

2.8. Zgodnie z OPZ str. 12 wymaganie 75 „System medyczny musi być zintegrowany

z posiadanym systemem RIS/PACS min. w zakresie przesyłania i odbioru wyników

opisowych badań, w tym możliwość otwierania wyników obrazowych w formacie DICOM.”

Zdaniem odwołującego wymaganie mówi o „systemie medycznym”, wskazuje to na

przemieszanie wymagań odnoszących się do e-Usług i Rejestrów z właściwymi dla systemu

HIS. W dokumentacji postępowania brakuje również informacji co to za systemy (producent,

nazwa, wersja) oraz informacji potrzebnych do integracji.

Odwołujący wnosi o nakazanie zamawiającemu doprecyzowania do czego odnosi się

przedmiotowy wymóg integracji oraz o nakazanie podania informacji jakie systemy mają

podlegać integracji (producent, nazwa, wersja) wraz z podaniem potrzebnych do integracji

informacji - zgodnie z pkt 2.2.

Zarzut nr 3 - zamawiający ustanowił termin realizacji przedmiotu zamówienia

wskazując konkretną datę kalendarzową 30.10.2021 r. W ocenie odwołującego,

zamawiający powinien jednak wskazać stosowny okres w jednostkach czasu przewidzianych

na wykonanie zamówienia, liczony od daty zawarcia umowy w sprawie zamówienia

publicznego. Takie określenie terminu narusza art. 436 pkt 1 p.z.p., ponieważ w wyniku

różnego rodzaju nieprzewidzianych okoliczności, np. związanych z przedłużającą się

procedurą wyboru najkorzystniejszej oferty, skorzystaniem przez wykonawców ze środków

ochrony prawnej, utrudnieniami wynikającymi z COVID-19, termin wykonania zamówienia

może się okazać zupełnie nierealny. W postępowaniu nie występują żadne obiektywne

przyczyny, które uzasadniałyby wskazanie terminu wykonania zamówienia określoną datą

kalendarzową. Ponadto, termin związania ofertą określony został na dzień 08.11.2021 r., co

oznacza, że zamawiający może oczekiwać od wykonawcy podpisania umowy, której termin

realizacji już minął. Zamawiający może np. zwrócić się do wykonawcy o podpisanie umowy

w dniu 02.11.2021 r., a więc już po terminie przewidzianym na realizację zamówienia.

W takim przypadku powstanie problem podjęcia się niewykonalnego zobowiązania lub

odmowy podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Wobec powyższego odwołujący wnosi o nakazanie zamawiającemu ustalenia

terminu realizacji przedmiotu zamówienia jako 20 tygodni liczonych od dnia zawarcia umowy

w sprawie zamówienia publicznego.

Działając w imieniu i na rzecz zamawiającego odpowiedź na odwołanie w formie

pisemnej wniósł pełnomocnik strony wskazując, iż zamawiający uwzględnia odwołanie

w zakresie zarzutów nr: 1, 2.1, 2.3, 2.5, 2.8 i 3, w pozostałym zakresie wniesiono o oddalenie

odwołania zgodnie z uzasadnieniem wskazanym w piśmie procesowym.

Wobec spełnienia przesłanek art. 525 ust. 2 i 3 p.z.p. skład orzekający dopuścił do

udziału w postępowaniu odwoławczym wykonawcę Comarch Healthcare S.A. Al. Jana Pawła

II 39 a, 31-864 Kraków, zgłaszającego przystąpienie po stronie zamawiającego.

Krajowa Izba Odwoławcza - po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej

sprawie, po zapoznaniu się ze stanowiskami przedstawionymi w odwołaniu,

odpowiedzi na odwołanie, stanowiskiem przystępującego, konfrontując je z zebranym

w sprawie materiałem procesowym, w tym z dokumentacją postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego oraz po wysłuchaniu oświadczeń i stanowisk złożonych

ustnie do protokołu w toku rozprawy - ustaliła i zważyła, co następuje:

Skład orzekający stwierdził, że odwołanie dotyczy materii określonej w art. 513 p.z.p.

i podlega rozpoznaniu zgodnie z art. 517 p.z.p. Izba stwierdziła również, że nie została

wypełniona żadna z przesłanek o których mowa w art. 528 p.z.p., których stwierdzenie

skutkowałoby odrzuceniem odwołania i odstąpieniem od badania meritum sprawy. Ponadto,

w ocenie składu orzekającego odwołujący wykazał, że posiada legitymację materialną do

wniesienia środka zaskarżenia zgodnie z przesłankami art. 505 ust. 1 p.z.p.

Zgodnie z oświadczeniem zamawiającego złożonym w odpowiedzi na odwołanie

zostało ono częściowo uwzględnione, zatem w tym zakresie Izba umorzyła postępowanie

odwoławcze, co znalazło odzwierciedlenie w pkt 1 tenoru sentencji wyroku. Odwołujący

podnosił, że dla zarzutów nr 2.5 i 2.8 uwzględnienie jest jedynie formalne, ponieważ nie

spełnia żądania strony, więc trudno mówić o faktycznym uwzględnieniu tych zarzutów.

Skład orzekający zauważa, że zgodnie z art. 522 ust. 4 p.z.p. oświadczenie

procesowe o uwzględnieniu zarzutu powoduje umorzenie postępowania odwoławczego

w tym przedmiocie, zaś zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności

w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu

w zakresie uwzględnionych zarzutów. Przy tym ustawodawca nie przyznał Izbie żadnych

kompetencji do weryfikacji oświadczenia zamawiającego, którym jest ona związana. Izba nie

ma zatem kognicji do badania zarzucanej zamawiającemu rzekomej pozorności

uwzględnienia odwołania, bowiem w taką nie wyposażył jej ustawodawca. Pomijając już, że

nowe czynności, które zamawiający wykona w postępowaniu na dzień orzekania są

czynnościami czysto hipotetycznymi (ponieważ do dnia wyrokowania nie dokonano żadnej

modyfikacji dokumentacji postępowania), to również od zmienionej SWZ odwołującemu

będzie przysługiwał środek ochrony prawnej. Kiedy już jednostka zamawiająca opublikuje

zmienioną treść dokumentacji, to odwołujący będzie mógł postawić zmawiającemu zarzuty

oparte na nowych okolicznościach, jakie zaistnieją w postępowaniu - których siłą rzeczy nie

ma w obecnym odwołaniu i wykraczają one poza jego zakres (art. 516 ust. 1 pkt 7 i 10 w zw.

z art. 555 p.z.p.).

Izba - po dokonaniu ustaleń poczynionych na podstawie dokumentacji postępowania,

zważając na okoliczności faktyczne podniesione w odwołaniu, uwzględniając art. 554 ust.

1 pkt 1 p.z.p., który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie

przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania

o udzielenie zamówienia - stwierdziła, że postawione czynnościom zamawiającego zarzuty

znajdują częściowe potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, więc

odwołanie zostało częściowo uwzględnione, co spowodowało nakazanie zamawiającemu

dokonania modyfikacji dokumentacji postępowania w sposób wskazany w sentencji, zaś

oddalony został zarzut nr 2.4, jako zarzut bezzasadny.

Skład orzekający ustalił, że zgodnie z materiałem procesowym przedmiotem

zamówienia jest rozbudowa infrastruktury informatyczno-komunikacyjnej w Podlaskim

Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Białymstoku w celu udostępnienia zasobów

cyfrowych rejestrów publicznych z zakresu medycyny pracy, szczegółowo opisana

w załączniku nr A.1 do SWZ. (vide rozdział opis przedmiotu zamówienia pkt 2 SWZ,

podobnie sekcja II pkt 1.4 ogłoszenia o zamówieniu). Na stronie internetowej zamawiającego

nie zamieszczono załącznika nr A.1 do SWZ, nie ma również załącznika nr 7 do SWZ

(parametry techniczne).

Na moment orzekania wykonawcom przekazano dokument pt. szczegółowy opis

przedmiotu zamówienia - wymagania funkcjonalne i niefunkcjonalne systemu (dalej jako

„OPZ”), który w pkt 1 wstęp stanowi, że w niniejszym załączniku do SWZ zamawiający

zawarł wymagania funkcjonalne i niefunkcjonalne jakie musi spełnić system stanowiący

przedmiot dostawy i wdrożenia, budowany w oparciu o infrastrukturę sprzętową

wyspecyfikowaną w załączniku nr A.3 do SWZ. Izba ustaliła, że na stronie internetowej

zamawiający nie opublikował załącznika nr A.3, nie został on przekazany wykonawcom.

W OPZ na str. 4 pkt 4 wskazano, że szczegółowy opis integracji z platformą regionalną

znajduje się w załączonym pliku SWD_131129_PSIEZ_110925_JSO_01,

SWD_EDM_131202_PSIEZ_130631_DKO_01_Z02 - załącznik 2 (specyfikacja formatów

danych) oraz na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego,

gdzie podano link. Izba ustaliła, że również nie zapewniono wykonawcom dostępu do tego

pliku, został on dołączony dopiero do odpowiedzi na odwołanie.

Ponadto, zgodnie z pkt 5 rozdziału opis przedmiotu zamówienia SWZ wykonawca jest

zobowiązany zrealizować zamówienie na zasadach i warunkach opisanych w SWZ oraz we

wzorze umowy stanowiącym załącznik nr 3 do SWZ. Załącznik nr 3 - projekt umowy, został

zamieszczony na stronie internetowej zamawiającego.

Dalej Izba ustaliła, że zakwestionowane przez odwołującego postanowienia

dokumentacji postępowania zostały w sposób prawidłowy opisany w treści odwołania, co

również nie było kwestionowane przez żadną ze stron. Odwołujący postawił zamawiającemu

zarzuty bazując na brzmieniu dokumentacji upublicznionej na stronie internetowej

zamawiającego, której treść do dnia wydania wyroku nie uległa zmianie, nie było żadnej

modyfikacji SWZ. Brak opublikowania prawidłowych załączników (nr A.1, A.3 i 7 do SWZ) był

przedmiotem zarzutu nr 1, który został przez zamawiającego uwzględniony, zamawiający

jest zobowiązany do przekazania wykonawcom brakujących załączników lub sprostowania

ich numeracji.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 99 ust. 1 i 4 w zw. z art. 16 i art.

17 ust. 1 p.z.p. poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny,

ograniczający uczciwą konkurencję i zasadę równego traktowania wykonawców.

W ramach uwag ogólnych skład orzekający wskazuje, że na podstawie art. 99 ust.

1 p.z.p. przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za

pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania

i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Zatem to na zamawiającym

spoczywa ciężar sformułowania przedmiotu zamówienia w sposób określony przez

ustawodawcę, tak aby możliwe było jednoznaczne zidentyfikowanie z jakich elementów

składa się zamówienie oraz co będzie kluczowe i niezbędne do jego prawidłowej realizacji.

Treść dokumentacji postępowania winna więc być podstawą do umożliwienia wykonawcy

pełnego i rzetelnego oszacowania zakresu zamówienia, a tym samym złożenia oferty

zapewniającej właściwe wykonanie przedmiotu umowy. Nie jest to możliwe bez precyzyjnego

określenia przedmiotu zamówienia, który ma podstawowe znacznie nie tylko dla samej

możliwości złożenia oferty i późniejszej jej oceny, ale także bezpośrednio wpływa na

prawidłowe wydatkowanie środków publicznych, ponieważ każda nieprawidłowość przy

konstrukcji nakładanego na wykonawcę zobowiązania może negatywnie odbić się na ilości

złożonych ofert lub na nieuzasadnionym podwyższeniu ceny. Zamawiający powinien bowiem

pamiętać, że każde nadmierne ryzyko i każda wada SWZ będą miały swoje konsekwencje,

albo na etapie składania ofert, albo na etapie wykonywania umowy, stąd reakcja rynku na

kształt dokumentacji postępowania powinna zostać poddana krytycznej, ale i wnikliwej

analizie.

Zgodnie zaś ze stanowiskiem doktryny „Podstawowym obowiązkiem zamawiającego

jest dokonanie opisu w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, a więc taki, który zapewnia, że

wykonawcy będą w stanie, bez dokonywania dodatkowych interpretacji, stwierdzić, co jest

przedmiotem zamówienia (jakie usługi, dostawy czy roboty budowlane), oraz że wszystkie

elementy istotne dla wykonania zamówienia będą w opisie uwzględnione. (...) Wreszcie

warto podkreślić, że sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia w sposób wyczerpujący

i jednoznaczny przekłada się na zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania

wykonawców w postępowaniu. Mając dostęp do takiej samej informacji, wykonawcy mogą

konkurować ze sobą na jednakowych zasadach. Jak wskazał TSUE w wyroku

z 10.05.2012 r., C-368/10, Komisja Europejska v. Królestwo Niderlandów, EU:C:2012:284,

specyfikacje techniczne powinny umożliwiać oferentom jednakowy dostęp do zamówienia

i nie mogą powodować tworzenia nieuzasadnionych przeszkód w otwarciu zamówień na

konkurencję, muszą być dostatecznie precyzyjne, aby umożliwić oferentom ustalenie

przedmiotu zamówienia, a instytucjom zamawiającym udzielenie zamówienia, oraz powinny

być jasno wskazane, aby wszyscy oferenci wiedzieli, jakie wymagania określone przez

instytucje zamawiające należy spełnić”. (tak W. Dzierżanowski, Ł. Jaźwiński, J. Jerzykowski,

M. Kittel, M. Stachowiak, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, art.

99, LEX).

Odnoszą się natomiast do art. 99 ust. 4 p.z.p. należy zaznaczyć, że norma ta dotyczy

jednej z głównych zasad związanych z procesem formułowania przedmiotu zamówienia,

zakazującej opisywania go w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję.

Ustawodawca zdecydował się również na wskazanie w niej przykładowego katalogu

naruszeń, jakie mogłyby wpływać na uprzywilejowanie bądź wyeliminowanie niektórych

wykonawców lub produktów. Tym niemniej, co istotne dla rozpoznawanego sporu,

posłużenie się sformułowaniem „mógłby utrudniać uczciwą konkurencję” powoduje, że na

odwołującym ciąży jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, że opis przedmiotu zamówienia

może utrudniać uczciwą konkurencję, zaś ciężar dowiedzenia, że do takiego utrudnienia -

pomimo prawdopodobieństwa jego wystąpienia - nie doszło lub nie może dojść, przerzucony

zostaje na zamawiającego. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu,

wskazującym na wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie.

W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie

dowodowe zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, środek zastępczy dowodu niedający

pewności, lecz przymiot wiarygodności. Norma ta zatem nie wymaga pełnego udowodnienia

utrudnienia uczciwej konkurencji, a za wystarczające należy uznać wykazanie realnego

prawdopodobieństwa takiego utrudnienia. Przy czym prawdopodobieństwo niedozwolonego

ograniczenia uczciwej konkurencji w postępowaniu staje się realne, kiedy wadliwa treść

dokumentacji postępowania w sposób nieuprawniony faworyzuje jedne podmioty,

dyskryminując innych wykonawców. Nie musi to być zawsze dyskryminacja bezpośrednia,

ponieważ również pośrednio można utrudnić uczciwą konkurencję, przykładowo, kiedy

uniemożliwia się przystąpienie wykonawcy do przetargu, ponieważ SWZ nie pozwalała na

jednoznaczne ustalenie zakresu zamówienia, czy nie zawiera informacji niezbędnych do

złożenia oferty, które posiada jedynie wykonawca wcześniej realizujący zamówienie na rzecz

zamawiającego, posiadający wiedzę wykraczającą poza treść wadliwej SWZ.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanego sporu Izba wskazuje co

następuje. Z treści SWZ wynika, że zamawiający posiada już określoną infrastrukturę, zaś

zadaniem wykonawcy będzie rozbudowa i dodanie wymaganych funkcjonalności do

istniejącego systemu. Odwołujący zarzucił zamawiającemu, że ukształtowanie dokumentacji

postępowania uniemożliwia złożenie oferty innym wykonawcom, niż dostawca obecnego

systemu zamawiającego. Wymagania są niejednoznaczne, niespójne i utrudniają uczciwą

konkurencję, wobec czego żądano uzupełnienia dokumentacji o wskazane w odwołaniu

informacje lub dopuszczenie wymiany systemu na nowy.

W przedmiocie zarzutu nr 2.2 odwołujący podnosił, że sposób redakcji wymagania ze

str. 4 OPZ pkt 4 założenia dla architektury logicznej systemu, gdzie wskazano, że

„Przedmiotem zamówienia jest rozbudowa istniejącego systemu informatycznego PWOMP

o e-Usługi i Rejestry oraz dostarczenie funkcjonalności potrzebnej do funkcjonowania wyżej

wymienionych, w taki sposób, aby całość systemu informatycznego, który będzie

funkcjonował w Podlaskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy po zakończeniu prac

odzwierciedlał funkcjonalność opisaną w tym załączniku”, powoduje brak możliwości

określenia wymaganego zakresu wdrożenia, a tym samym identyfikacji zakresu przedmiotu

zamówienia. Ponadto, zamawiający od str. 5 do 24 OPZ opisuje wymagania dotyczące

obecnie posiadanego systemu, które są połączeniem wymagań e-usług i rejestrów

z wymaganiami dla ogólnego systemu służącego do obsługi placówki medycznej (Hospital

Information System, dalej także jako „HIS"), więc każdy inny wykonawca, oprócz dostawcy

obecnego systemu, nie jest w stanie ustalić jaki zakres prac należy wykonać (nie posiada

wiedzy w jakim stanie znajduje się obecny system zamawiającego, jaki ma zakres

funkcjonalny, w jakim stopniu spełnia docelowe wymagania, a co należy dostosować, nie

wiadomo nawet kto jest jego producentem, itd.).

Izba stwierdziła, że znalazło potwierdzenie w materiale procesowym zarzucane

zamawiającemu naruszenie, ponieważ w dokumentacji postępowania brak jest dookreślenia

konkretnego i precyzyjnego zakresu usługi, którą ma wykonać wykonawca, tj. na kanwie

SWZ nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie zakresu świadczenia będącego przedmiotem

zamówienia, co uniemożliwia właściwe ustalenie tego, co należy wycenić w ofercie.

Zamawiający, który jest zobowiązany do ukształtowania opisu przedmiotu zamówienia

w sposób określony w art. 99 ust. 1 p.z.p. - omówiony przez skład orzekający we

wcześniejszej części uzasadnienia - nie podjął nawet próby, aby na podstawie treści

dokumentacji wykazać, że rzeczywiście zamówienie dotyczy wdrożenia systemu e-usług

i rejestrów o ściśle określonym, wskazanym w SWZ zakresie funkcjonalności. Zamawiający

nie podjął się wykazania, że jego SWZ ma charakter jednoznaczny i wyczerpujący, a za taką

nie może zostać uznana dokumentacja, która w istocie nawet klarownie nie rozdziela i nie

wskazuje na funkcjonalności, które posiada obecny system i te, które należy wykonać

w ramach przyszłej umowy, co spowodowało uwzględnienie zarzutu i żądania odwołującego.

Dalej odwołujący podnosił, iż rozbudowa istniejącego systemu informatycznego

nieodłączenie wiąże się z zagadnieniem integracji systemu starego z nowym, zaś

zamawiający nie udostępnił danych niezbędnych do jej wykonania. Brak jest opisu i nazwy

systemu, opisu interfejsów komunikacyjnych w nim istniejących, opisu struktur baz danych

wykorzystywanych przez system, opisu pól i tabel oraz wzajemnych powiązań między nimi.

Zamawiający powinien podać pełen interfejs integracyjny do używanego przez siebie

systemu, bowiem wykonanie integracji pomiędzy systemem HIS jednego producenta, a e-

usługami innego producenta może być odpowiednio wycenione pod warunkiem, że

wykonawca otrzyma z odpowiednim wyprzedzeniem informacje, takie jak: sposób

i organizacja przekazywania danych, formaty przekazywanych komunikatów, zbiory danych

wykorzystywane w celu wymiany danych, ich struktura wraz z pełnym opisem

merytorycznym zawartości, logika powiązań pomiędzy zbiorami danych integracyjnych

i strukturami danych systemu HIS. Zaś obecna treść dokumentacji powoduje, że wdrożenie

e-usług przez podmiot inny, niż dostawca systemu HIS w praktyce graniczy

z niemożliwością.

Zamawiający ani nie zanegował, że wyżej wskazane dane są niezbędne do złożenia

oferty, ani nie wykazał, że obecna treść dokumentacji postępowania je uwzględnia. Nie

podjęto żadnej próby obrony treści aktualnej SWZ, w tym co istotne obecnego brzmienia

OPZ. Zamiast powyższego zamawiający wskazał, że zgodnie z żądaniem uwzględnionego

przez niego zarzutu nr 1 opublikuje załącznik nr A.1, w którym zostaną szczegółowo opisane

zakresy realizacji przedmiotu zamówienia, a także dołączył do odpowiedzi na odwołanie

specyfikację wymiany danych w ramach Podlaskiego Systemu Informacyjnego e-Zdrowie, co

zostanie opublikowane jako element dokumentacji przetargowej (str. 3 i nast. odpowiedzi na

odwołanie). Pomijając już, że zamawiający nie wykazał, iż rzeczona specyfikacja

przedstawia dane pozwalające na integrację przedmiotu zamówienia e-usług i rejestrów

z systemem HIS obecnie posiadanym przez zamawiającego, co podważał odwołujący, to na

dzień orzekania nie została ona dołączona do wiążącej treści dokumentacji postępowania.

Jak wcześniej wspomniano zamawiający nie dokonał żadnej modyfikacji SWZ

i wykonawców, zamawiającego oraz Krajową Izbę Odwoławczą wiąże brzmienie

dokumentacji opublikowanej przez zamawiającego, i to w jej ramach jest weryfikowane czy

doszło do naruszenia prawa przez jednostkę zamawiającą, ponieważ na dzień orzekania

podstawą do złożenia oferty jest jedynie to, co zamawiający upublicznił na swojej stronie

internetowej.

Nie tylko nie przedstawiono żadnych argumentów przemawiających za obroną

obecnej wersji dokumentacji postępowania, a zapowiedziano jej uzupełnienie, co jak trafnie

wskazał odwołujący potwierdza, że obecnie wiążąca treść dokumentacji nie pozwala na

prawidłowe złożenie oferty. Tym samym, oceniając omawiany zarzut odwołania należało

uwzględnić okoliczności w ten sposób przyznane i potwierdzone przez zamawiającego. Nie

dziwi również, iż wykonawca podtrzymał zarzut, skoro na chwilę orzekania przedmiotem

zaskarżenia jest dokumentacja w aktualnym na dzień wyrokowania kształcie, gdzie ofertę

może złożyć jedynie podmiot, który wdrożył obecny system, zaś zamawiający nie wykazał

okoliczności przeciwnej.

W konsekwencji powyższego skład orzekający stwierdził, że opis przedmiotu

zamówienia nie uwzględnia wszystkich wymagań i okoliczności mających wpływ na

sporządzenie oferty. Brak wyczerpującego i prawidłowego ukształtowania dokumentacji

postępowania powoduje, iż na jej podstawie nie jest możliwe należyte wycenienie

i przygotowanie oferty. Ponadto stwierdzone nieprawidłowości, powodujące naruszenie

przez zamawiającego art. 99 ust. 1 p.z.p., uniemożliwiają złożenie oferty w postępowaniu

innym wykonawcom niż obecny dostawca systemu, co powoduje naruszenie art. 99 ust.

4 p.z.p., ponieważ aktualna SWZ w sposób nieuprawniony faworyzuje podmioty, które mają

pełną wiedzę o systemie, której nie udostępniono w ramach dokumentacji postępowania, co

eliminuje możliwość zrealizowania zamówienia przez innych wykonawców. Izba zatem

podzieliła stanowisko odwołującego i nakazała zamawiającemu modyfikację dokumentacji

zgodnie z żądaniem wykonawcy, co przywraca możliwość konkurowania w przetargu na

zasadach równego traktowania i uczciwej konkurencji, zaś zamawiający nie wykazał, że

wcześniejsze brzmienie SWZ taki stan zapewniało.

Skład orzekający uwzględnił również zarzuty dotyczące punktu 2.6 i 2.7 z odwołania,

gdzie odwołujący żądał usunięcia wymagania nr 56 (zarzut nr 2.6) i wymagania nr 58 (zarzut

nr 2.7), oba ze str. 11 OPZ z tabeli dotyczącej wymagań funkcjonalnych i niefunkcjonalnych

- wymagania integracji z PSIEZ (Podlaskim Systemem Informacyjnym e-Zdrowie).

W zakresie zarzutu nr 2.6 odwołujący podniósł, że zamawiający oczekuje integracji

systemu z Podlaskim Systemem Informacyjnym e-Zdrowie w zakresie wskazanych platform

zewnętrznych, kiedy przedmiotem zamówienia jest rozbudowa posiadanego przez

zamawiającego systemu o e-usługi i rejestry. Zamawiający nie wskazuje, które elementy

dostarczone w ramach postępowania mają być zintegrowane ze wskazanymi elementami

portalu regionalnego e-zdrowie i dotycząc one, nie tyle rozbudowy zamawianej w ramach

postępowania, co systemu HIS obecnie wykorzystywanego przez zamawiającego. Zatem

wymaga się, aby wykonawca, który nie dostarczył systemu HIS (nie zna go, nie wie nawet co

to za system) w ramach postępowania na rozbudowę systemu o e-usługi i rejestry wykonał

jeszcze jego integrację ze wskazanymi w postanowieniu 56 ze str. 11 OPZ regionalnymi

platformami. Taki wymóg (poza tym, że nie jest związany z systemami e-usługi i rejestry) jest

możliwy do spełnienia tylko przez dostawcę systemu HIS używanego przez zamawiającego.

Natomiast zamawiający odniósł się do dokumentu specyfikacji wymiany danych

w ramach PSIEZ dołączonego do odwołania podnosząc, że opisuje ona w sposób

wystarczający możliwości integracyjne posiadanego systemu, więc bez większych przeszkód

można przeprowadzić stosowną integrację. Jak również dodano, że zastosowanie do niej

znajdą bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach

pokrewnych, w tym art. 75 ust. 2 ustawy i jeżeli wykonawca nie ma kodów źródłowych, to

może o nie wystąpić do producentów oprogramowania, więc w ocenie zamawiającego

nieprawdą jest, że wykonanie przedmiotu zamówienia jest możliwe jedynie przez aktualnego

dostawcę systemu HIS.

Izba stwierdziła, że po raz kolejny, zamiast odnieść się do wiążącej treści

dokumentacji postępowania, zamawiający wskazuje na niewłączony do niej dokument, co

potwierdza, że zaskarżona SWZ jest nieprawidłowa, ponieważ na jej kanwie nie ma

możliwości złożenia ważnej oferty, co powoduje potwierdzenie zarzucanego zamawiającemu

naruszenia prawa. Ponadto rację ma odwołujący, że każdy inny wykonawca, niż dostawca

obecnego systemu, nie tylko nie ma wiedzy wskazanej w SWZ w jaki sposób ma dokonać

integracji, a tym samym spełnić wymaganie pkt 56 str. 11 OPZ, ale nie jest w stanie wykonać

spornego zakresu zamówienia. Zamawiający doprowadził do uprzywilejowania obecnych

producentów nie pozyskując żadnych uprawnień, oprócz uprawnienia do korzystania

z systemu - por. karta licencji Comarch Polska S.A. w Warszawie pkt 6 ppkt 3 ze str.

9 odpowiedzi na odwołanie (zamawiający nie posiada np. kodów źródłowych produktów)

i usiłuje przerzucić na wykonawcę ryzyko związanie z wadliwym opisem przedmiotu

zamówienia.

W przedmiocie zarzutu nr 2.7 odwołujący wskazał, podobnie jak w zakresie zarzutu nr

2.6, iż wymaganie z pkt 58 str. 11 OPZ nie dotyczy przedmiotu postępowania i również

w tym przypadku może je wykonać wyłącznie dostawca obecnego systemu.

Skład orzekający podzielił stanowisko odwołującego, ponieważ potwierdziło się

w materiale procesowym, że dokumentacja postępowania uniemożliwia zrealizowanie tego

wymagania, integracja obecnego systemu z platformami zewnętrznymi nie jest możliwa na

gruncie wiążącego SWZ. Zamawiający po raz kolejny nie zdecydował się na wskazanie

treści dokumentacji, która mogłaby pozwolić na wypełnienie tego wymogu, odnosząc się do

specyfikacji wymiany danych dołączonej do odwołania, która nie jest elementem

upublicznionej dokumentacji postępowania. Zatem trudno uznać, aby zamawiający dopełnił

obowiązku prawidłowego i konkurencyjnego ukształtowania warunków przetargu, poprzez

opisanie opisał przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący

z uwzględnieniem wszystkich wymagań i okoliczności mających wpływ na sporządzenie

oferty. Zapowiedź publikacji zmiany obecnej SWZ, poprzez konieczność udostępnienia

dodatkowego dokumentu specyfikacji wymiany danych, powoduje przyznanie, że jej obecny

kształt nie pozwala na prawidłowe złożenie oferty.

Mając na uwadze powyższe w ocenie Izby potwierdziło się naruszenie przez

zamawiającego art. 99 ust. 1 i 4 w zw. z art. 16 pkt 1 p.z.p., zatem skład orzekający

uwzględnił zarzuty nr 2.6 i 2.7 odwołania i nakazał zamawiającemu usunięcie pkt 56 i 58 ze

str. 11 OPZ lub wydzielenie tych wymogów do osobnych części postępowania.

Na marginesie Izba wskazuje, że nie byłoby zasadnym uwzględnienie żądania

alternatywnego odwołującego dotyczącego dopuszczenia wymiany całego systemu na nowy.

Po pierwsze, zamówienie jest dofinansowane z funduszy unijnych w ramach Regionalnego

Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2014 - 2020 (wniosek numer

RPO.08.01.00-20-0018/19) oraz umowy zawartej z RPO z dnia 28 listopada 2019 o numerze

UDA-RPPD.08.01.00-20-0018/19-00. Zamawiający uzyskał dofinansowanie na rozbudowę

systemu o wymagane moduły, a nie na jego wymianę. Po drugie, Izba podziela stanowisko

zamawiającego, iż dopuszczenie wymiany całego systemu byłoby nieefektywne

i nieracjonalne, a całkowicie wystarczające, dla przywrócenia konkurowania w postępowaniu

spełniającego zasady naczelnie wskazane w art. 16 p.z.p., jest podanie danych do integracji,

których żądał wykonawca oraz usunięcie pkt 56 i 58 ze str. 11 OPZ lub ich wydzielenie do

oddzielnych części postępowania.

Izba oddaliła natomiast zarzut nr 2.4 odwołania dotyczący wymagania nr 11 ze str.

11 OPZ. Odwołujący podniósł, że obok wymaganej przez zamawiającego architektury

trójwarstwowej powszechny jest fakt stosowania systemów klasy HIS w architekturze

dwuwarstwowej, w której aplikacja jest zainstalowana bezpośrednio na komputerze

użytkownika i docelowo spełnia również warstwę biznesową. Jeśli zamawiający obawia się,

że aplikacja w architekturze dwuwarstwowej będzie działać zbyt wolno na stacji użytkownika,

to należy przypomnieć, że system w architekturze dwuwarstwowej może być wyświetlany za

pomocą serwerów terminalowych, bez obciążeń dla stacji użytkownika (np. przeglądarka lub

dedykowana aplikacja). Ponadto, w opinii odwołującego wymóg architektury trójwarstwowej

jest zasadny jedynie dla e-usług świadczonych drogą elektroniczną, w szczególności, gdy

odbiorcami są użytkownicy spoza organizacji zamawiającego. A z punktu widzenia realizacji

procesów i celów biznesowych narzucenie technologii nie jest zasadne i ogranicza

konkurencyjność, zaś dla użytkownika nie ma znaczenia czy pracuje na architekturze

trójwarstwowej, czy dwuwarstwowej.

Skład orzekający stwierdził, że stanowisko odwołującego nie tyle dotyczy naruszenia

prawa przez jednostkę zamawiającą, a ma charakter życzeniowy. Odwołujący w zasadzie

nie wskazał na naruszenie norm p.z.p., a próbował zastąpić zamawiającego w formułowaniu

jego potrzeb, czyli opisu przedmiotu zamówienia. Argumentacja wykonawcy dotyczy

alternatywnego określenia wymagań SWZ, a nie naruszenia w zakresie wadliwej lub

dyskryminującej treści dokumentacji postępowania. Odwołujący nie wyjaśnił w jaki sposób

wymóg wprowadzony przez zamawiającego ogranicza konkurencję i jakie inne obiektywne

okoliczności, poza subiektywnym stwierdzeniem odwołującego, miałby uzasadniać

omawiany zarzut. Szczególnie, że zamawiający racjonalnie i logicznie uzasadnił, iż obecnie

system jest w technologii trójwarstwowej, zatem i rozbudowa winna być w tożsamej

architekturze, która ma wyższy standard, jest szybsza i prostsza, niż architektura

dwuwarstwowa, jak również jest lepsza dla konieczności wykonywaniu pracy zdalnej, co jest

istotne w związku z epidemią koronawirusa. Jest również wiele podmiotów oferujących

rozwiązania w technologii trójwarstwowej, więc wymóg nie narusza uczciwej konkurencji.

Uwzględniając powyższe zarzut nr 2.4, z powodu braku wykazania naruszenia prawa

przez zamawiającego, jako zarzut bezzasadny został przez skład orzekający oddalony.

Ponadto, Izba włączyła w poczet materiału dowodowego złożone przez odwołującego

odwołanie wniesione przez przystępującego w postępowaniu prowadzonym przez

Samodzielny Publiczny ZOZ w Rawie Mazowieckiej, tym niemniej dowód ten okazał się

nieprzydatny dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sporu, który dotyczy

oceny konkretnej treści dokumentacji postępowania w zakresie naruszeń wskazanych przez

odwołującego, a nie innych przetargów. Pomijając już, że rzeczone odwołanie zostało przez

przystępującego wycofane.

Krajowa Izba Odwoławcza częściowo uwzględniła odwołanie, bowiem wykazano, iż

w przedmiotowym stanie faktycznym została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej

w art. 554 ust. 1 pkt 1 p.z.p. Stwierdzone naruszenie przepisów ustawy, poprzez

uniemożliwienie złożenia oferty odwołującemu, może mieć wpływ na wynik postępowania

o udzielenie zamówienia publicznego.

W konsekwencji powyższego, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania skład orzekający wydał na podstawie art.

575 p.z.p. obciążając strony kosztami zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik

postępowania odwoławczego z uwzględnieniem § 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 i 2 w zw.

z § 5 pkt 1 i 2 lit. a i b rozporządzenia z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych

rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu

pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Na koszty postępowania złożył się uiszczony przez odwołującego wpis w wysokości

15 000,00 zł oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego. Odwołujący wygrał

w części 3/4 (uwzględniono 3 zarzuty), a przegrał w części 1/4 (oddalono 1 zarzut), zatem

Izba obciążyła odwołującego kosztami w wysokości 4 650,00 zł (1/4 wpisu 3 750,00 zł i 1/4

wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego 900,00 zł), zasądzając na jego rzecz od

zamawiającego kwotę w wysokości 10 350,00 zł, zgodnie z wynikiem postępowania

odwoławczego, będącym proporcją zarzutów uwzględnionych do zarzutów oddalonych.

Przewodniczący:

22