KIO 3554/21

sygn. akt: KIO 3554/21, KIO 3577/21

WYROK

z dnia 23 grudnia 2021 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Emil Kuriata

Protokolant: Adam Skowroński

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2021 r., w Warszawie, odwołań wniesionych

do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej:

A) w dniu 6 grudnia 2021 r. przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Wielobranżowe

Dafmar D.M., ul. Nowa 32; 64-111 Lipno (KIO 3554/21),

B) w dniu 10 grudnia 2021 r. przez wykonawcę ABC-Service sp. z o.o.,

ul. Bolesławiecka 15; 53-614 Wrocław (KIO 3577/21),

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Polska Agencja Żeglugi Powietrznej,

ul. Wieżowa 8; 02-147 Warszawa,

przy udziale wykonawcy Eco Expert sp. j. K. M. A., ul. Międzychodzka 12; 66-400 Gorzów

Wielkopolski - zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego - po stronie

zamawiającego (KIO 3554/21, KIO 3577/21),

orzeka:

1. Oddala odwołania.

2. Kosztami postępowania obciąża: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Dafmar D.M., ul.

Nowa 32; 64-111 Lipno (KIO 3554/21) oraz ABC-Service sp. z o.o., ul. Bolesławiecka

15; 53-614 Wrocław (KIO 3577/21) i zalicza w poczet kosztów postępowania

odwoławczego kwotę 30 000 zł 00 gr (słownie: trzydzieści tysięcy złotych zero groszy)

uiszczoną przez: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Dafmar D.M., ul. Nowa 32; 64-111

Lipno (15.000,00 zł) oraz ABC-Service sp. z o.o., ul. Bolesławiecka 15; 53-614

Wrocław (15.000,00 zł), tytułem wpisu od odwołań.

Stosownie do art. 579 ust. 1 i art. 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo

zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od

dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący: ..............................

sygn. akt: KIO 3554/21, KIO 3577/21

Zamawiający - Polska Agencja Żeglugi Powietrznej, prowadzi postępowanie o udzielenie

zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest „Utrzymanie czystości i porządku wraz

z utrzymaniem terenów zewnętrznych w obiektach PAŻP”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii

Europejskiej z dnia 22 września 2021 r., pod nr 2021/S 184-479162.

KIO 3554/21

Dnia 26 listopada 2021 roku, zamawiający poinformował wykonawców o wyniku

prowadzonego postępowania (część 12 zamówienia).

Dnia 6 grudnia 2021 roku wykonawca Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Dafmar D.M. z

siedzibą w Lipnie (dalej „Odwołujący”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej od niezgodnych z przepisami ustawy czynności i zaniechań zamawiającego w

postępowaniu - w zakresie części 12 zamówienia.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie poniżej wskazanych przepisów ustawy

Pzp, poprzez dokonanie wyboru oferty wykonawcy ECO EXPERT sp.j. K.M. A., (dalej: „ECO

EXPERT”) jako oferty najkorzystniejszej podczas, gdy:

1) oferta ECO EXPERT podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw.

z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp i jako taka nie może zostać wybrana jako najkorzystniejsza.

Zamawiający zaniechał odrzucenia oferty ECO EXPERT pomimo, że złożone przez tego

wykonawcę wyjaśnienia są niespójne, wybiórcze i w konsekwencji nie pozwalają na obalenie

domniemania posiadania przez zaoferowaną cenę przymiotu rażąco niskiej ceny

(uzasadnienie podanej w ofercie ceny). Wręcz przeciwnie wyjaśnienia złożone przez ECO

EXPERT potwierdzają, że cena ofertowa tego wykonawcy ma charakter rażąco niskiej.

ewentualnie:

2) wybór oferty ECO EXPERT nastąpił przedwcześnie albowiem zamawiający pomimo

niewyjaśnienia przez wykonawcę wszystkich okoliczności dotyczących ceny złożonej oferty,

w sposób niebudzący wątpliwości, nie kontynuował procedury wyjaśnień. Zamawiający

obowiązany był do kontynuowania procedury wyjaśnienia charakteru ceny, aby

z dochowaniem standardu należytej staranności i w sposób niebudzący wątpliwości

zweryfikować czy oferta ECO EXPERT podlega bądź nie podlega odrzuceniu na podstawie

art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp (posiada bądź nie posiada przymiot rażąco niskiej ceny).

W związku z powyższym odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości

i nakazanie zamawiającemu:

1) unieważnienia czynności wyboru jako oferty najkorzystniejszej, oferty ECO EXPERT,

2) przeprowadzenie ponownego badania i oceny ofert, a w ramach tego badania:

- odrzucenie oferty ECO EXPERT z uwagi na niezłożenie wyjaśnień w zakresie rażąco

niskiej ceny, które uzasadniają podaną w ofercie cenę,

ewentualnie:

- wezwanie wykonawcy ECO EXPERT do złożenia wyjaśnień, które w sposób niebudzący

wątpliwości wykażą, że cena zaoferowana przez ECO EXPERT nie ma charakteru

rażąco niskiej, w szczególności poprzez wyjaśnienie okoliczności wskazanych

w uzasadnieniu odwołania,

- uznania oferty odwołującego za ofertę ocenioną jako najkorzystniejsza i poddania

odwołującego weryfikacji podmiotowej, poprzedzającej wybór jego oferty jako

najkorzystniejszej.

Odwołujący wskazał, że posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść

szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego wskazanych w odwołaniu przepisów

ustawy. Oferta odwołującego uplasowała się na drugiej pozycji w ramach tzw. rankingu ofert

(sporządzonego po odrzuceniu ofert), jednakże na pierwszym miejscu w rankingu znajduje

się oferta ECO EXPERT, której wybór i zaniechanie odrzucenia są kwestionowane

odwołaniem. Uchylenie nieprawidłowej decyzji zamawiającego, wprost umożliwia

odwołującemu ubieganie się o zamówienie oraz jego uzyskanie. Ponadto czynności

i zaniechania zamawiającego wywołują, co najmniej, potencjalną szkodę po stronie

odwołującego, który w wyniku bezprawnych czynności i zaniechań zamawiającego, narażony

jest na nieuzasadnione poniesienie kosztów udziału w postępowaniu, jak również

nieuzyskanie przychodów z tytułu realizacji zamówienia, które z naruszeniem przepisów ma

zostać udzielone ECO EXPERT.

Odwołujący wskazał, co następuje.

1. zarzut zaniechania odrzucenia oferty ECO EXPERT na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8

w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.

Zamawiający dnia 3 listopada 2021 r. wezwał ECO EXPERT do złożenia wyjaśnień

w zakresie charakteru ceny zaoferowanej przez wskazanego wykonawcę, w celu ustalenia

czy pomimo powstania domniemania rażąco niskiej ceny, istnieją okoliczności uzasadniające

i wykazujące stan odmienny.

ECO EXPERT dnia 10 listopada 2021 r. złożył zamawiającemu wyjaśnienia, które

w części zostały objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Mając na względzie, że zamawiający

dokonał wyboru oferty ECO EXPERT, nie budzi wątpliwości, iż zamawiający przyjął, że:

1) wykonawca, złożonymi wyjaśnieniami wykazał i udowodnił, w sposób skuteczny

i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że zaoferowana cena nie ma przymiotu rażąco

niskiej,

2) zaoferowana przez ECO EXPERT cena nie ma charakteru rażąco niskiej i wobec

oferty wykonawcy nie zaktualizowała się podstawa eliminacyjna z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy

Pzp.

Odwołujący kwestionuje obie ww. okoliczności podnosząc, że:

1) posiadanie przez zaoferowaną przez ECO EXPERT ceny, przymiotu rażąco niskiej

jest dalece prawdopodobne, już w świetle tylko i wyłącznie okoliczności wynikających z treści

oferty złożonej przez tego wykonawcę na wydzieloną w postępowaniu część 12 zamówienia,

jak i poprzez porównanie tych warunków kontraktowych z zaoferowanymi przez ECO

EXPERT na pozostałe części zamówienia, na które ofertę złożył wskazany wykonawca.

W konsekwencji wyjaśnienia ECO EXPERT winny być oceniane z uwzględnieniem ww.

okoliczności a:

a) ECO EXPERT z wzmożoną starannością winien wykazać okoliczności pozwalające

na obalenie domniemania rażąco niskiej ceny,

b) zamawiający z wzmożoną starannością i wnikliwością winien poddać wyjaśnienia

ECO EXPERT weryfikacji, w szczególności w zakresie ich spójności oraz zupełności,

2) wyjaśnienia ECO EXPERT nie spełniają wymogów o których mowa w art. 224 ust. 6

ustawy Pzp i jako takie aktualizują po stronie zamawiającego obowiązek odrzucenia oferty

ECO EXPERT jako obarczonej rażąco niską ceną.

3) zaoferowana przez ECO EXPERT cena obarczona jest rażąco niską ceną.

Cena zaoferowana przez ECO EXPERT.

Odwołujący wskazał, iż:

1) szacowana wartość zamówienia. Oferta ECO EXPERT dla części nr 12 zamówienia

wysokości 3 116 448,00 zł jest niższa o 39,59 % od wartości zamówienia dla części nr 12

powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem

postępowania zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy w wysokości 5 159 122,78 zł,

1) kwota jaką zamawiający podał przed otwarciem ofert, tj. kwota jaką zamawiający

zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia (brutto): 5 159 122,78. Pomimo, iż zgodnie

z art. 224 ust. 2 pkt 1) ustawy Pzp, nie jest to wartość, która bezpośrednio stanowi punkt

wyjścia dla badania rażąco niskiej ceny, to pozostaje z taką wartością (wartością zamówienia

powiększoną o należny podatek od towarów i usług) w ścisłej korelacji. W konsekwencji

okoliczność, iż cena zaoferowana przez ECO EXPERT stanowi ok. 61% kwoty jaką

zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia (brutto), nie tylko stanowi

istotny symptom posiadania przez tę cenę przymiotu rażąco niskiej, lecz również

w znacznym stopniu generuje podstawy do uznania, że cena ta nie ma charakteru

rynkowego, a domniemanie to powinno poprzez złożone wyjaśnienia, w sposób niebudzący

wątpliwości obalić ECO EXPERT,

2) ceny zaoferowane przez wykonawców w ramach cz. 12 zamówienia. Spośród

nieodrzuconych przez zamawiającego ofert, oferta ECO EXPERT posiada najniższą cenę,

która jest niższa od kolejnej w rankingu ceny ofertowej o ok. 28% (kolejna w rankingu jest

oferta, w której zaproponowano 4 321 440,00 zł). Znaczna różnica kwotowa, aby nie budzić

wątpliwości co do bycia symptomem rażąco niskiej ceny, winna być szczegółowo

uzasadniona, w tym w szczególności poprzez wykazanie, że w kalkulacji uwzględniono

wszystkie elementy zamówienia a zaoferowana cena pozwala na rzetelne i należyte

wykonanie zamówienia,

3) różnice cenowe pomiędzy ceną zaoferowaną przez ECO EXPERT, a cenami

zaoferowanymi przez innych wykonawców, w ramach:

a) części 3 zamówienia - różnica pomiędzy ceną zaoferowaną przez ECO EXPERT a

każdym innym wykonawcą ubiegającym się o część 3 zamówienia, wynosiła od 7% - 13%

(cena zaoferowana przez ECO EXPERT była najniższa i oferta ta została wybrana jako

najkorzystniejsza),

b) części 4 zamówienia - różnica pomiędzy ceną zaoferowaną przez ECO EXPERT

a każdym innym wykonawcą ubiegającym się o część 4 zamówienia, wynosiła od 11% -

32%, przy czym cena zaoferowana przez ECO EXPERT była najwyższa, ale ze względu na

to, że wszystkie oferty oprócz złożonej przez ECO EXPERT zostały odrzucone, oferta ECO

EXPERT została wybrana jako najkorzystniejsza,

c) części 9 zamówienia - różnica pomiędzy ceną zaoferowaną przez ECO EXPERT

a każdym innym wykonawcą ubiegającym się o część 9 zamówienia, wynosiła od 27%

(oferta ECO EXPERT była wyższa o tyle procent od najtańszej, wybranej jako

najkorzystniejsza, oferty) do 10% (była tańsza od najdroższej oferty o wskazaną wartość

procentową),

d) części 10 zamówienia - różnica pomiędzy ceną zaoferowaną przez ECO EXPERT

a każdym innym wykonawcą ubiegającym się o część 10 zamówienia, wynosiła od 9% do

20% i była ofertą z najniższą ceną, została wybrana jako najkorzystniejsza,

e) części 11 zamówienia - różnica pomiędzy ceną zaoferowaną przez ECO EXPERT

a każdym innym wykonawcą ubiegającym się o część 11 zamówienia, wynosiła od 34%

(oferta ECO EXPERT była droższa o 34% od oferty najtańszej, wybranej przez

zamawiającego jako oferta najkorzystniejsza) do 28% (oferta ECO EXPERT była tańsza

o 28% od oferty najdroższej na cz. 11 zamówienia).

Powyższe zestawienie ukazuje, że wyłącznie w części 12 zamówienia oferta ECO

EXPERT była niższa od kolejnej w rankingu oferty, aż o 28%. Różnica ta jest znaczna nie

tylko w wymiarze procentowym, ale przede wszystkim nominalnym. W pozostałych częściach

postępowania przewaga nad kolejnymi wykonawcami sięgała maksymalnie 20%, ale

niejednokrotnie oferta ECO EXPERT była droższa niż oferty konkurentów, lub klasyfikowała

się w środkowych pozycjach list rankingowych. Jednocześnie różnice nominalne były niższe

niż w części 12 zamówienia. Oferty ECO EXPERT oraz odwołującego złożone na inne

części zamówienia, o które ubiegali się zarówno ECO EXPERT jak i odwołujący nie są tak

znaczne jak w przypadku części 12 zamówienia. Powyższe:

1) ukazuje, że istnieją uzasadnione podstawy dla przyjęcia, że zaoferowana przez ECO

EXPERT w ramach cz. 12 zamówienia cena ma przymiot rażąco niskiej. Nie sposób również

z ww. względów podzielić stanowiska ECO EXPERT zgodnie z którym „fakt, iż wycena

dokonana przez zamawiającego lub innych wykonawców biorących udział w postępowaniu

jest wyższa od ceny zaoferowanej przez Spółkę jawną, nie przesądza o rażąco niskiej cenie,

a istniejące różnice należy uznać za zjawisko rynkowe”. Powyższe zestawienie kwotowe

ukazuje, że cena zaoferowana przez ECO EXPERT w ramach 12 części, stanowi sytuację

atypową również dla ofert składanych przez tego wykonawcę i nie wpisuje się w „normalne

zjawisko rynkowe”,

2) nakazuje przyjąć, że ECO EXPERT nie ma wypracowanych ogólnych czynników

przewagi konkurencyjnej, które w sposób uniwersalny pozwalają przyjąć, że ceny oferowane

przez ECO EXPERT są niższe niż ceny konkurencji i okoliczność ta jest oczywista i nie

wymaga dowodzenia. Wskazana okoliczność musi być uwzględniana przy weryfikacji

wyjaśnień, które złożył ECO EXPERT w toku postępowania.

Wyjaśnienia złożone przez ECO EXPERT.

Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp „Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub

kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie,

lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub

kosztu”. Zgodnie z ugruntowanym dorobkiem orzeczniczym Izby oraz sądów powszechnych,

jak również jednolitym stanowiskiem doktryny, wykazanie że cena nie ma przymiotu rażąco

niskiej ciąży na wezwanym do wyjaśnień wykonawcy i obowiązany jest on przy dochowaniu

należytej staranności podjąć działania, które uzasadnią, że cena została skalkulowana

w sposób rynkowy, pozwalający na rzetelną realizację zamówienia. Kalkulacja winna

umożliwiać rzetelne wykonanie zamówienia, tj. nieprowadzące do występowania przejawów

nienależytego wykonania umowy, takich jak m.in. występujące w toku realizacji zamówień,

na które w wyjaśnieniach powołuje się ECO EXPERT.

Tytułem przykładu odwołujący załącza jako dowody:

1) pismo Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 22 lipca 2021 r.

2) pismo Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 22 lipca 2021 r.

3) pismo Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2021

r.

4) pismo Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2021 r.

Na gruncie aktualnych przepisów wykazanie, że cena nie ma przymiotu rażąco niskiej,

obciąża wykonawcę w stopniu większym niż na gruncie uchylonych przepisów ustawy Pzp.

Powyższe znajduje poparcie w orzecznictwie Izby, w tym w wyroku z dnia8 września 2021 r.,

KIO 2031/21.

Przyjęte założenia wyjściowe

ECO EXPERT opiera swoje wyjaśnienia na okoliczności, iż „realizuje z powodzeniem

umowy przetargowe w zakresie usług sprzątania dołączamy referencje z aktualnie

wykonywanych oraz zakończonych kontraktów”.

ECO EXPERT nie wykazuje przy tym, że realizacja ww. umów następuje na zbieżnych

warunkach finansowych, jak również pomija różnice jakie występują pomiędzy realizacją

umów na rzecz ww. podmiotów, względem realizacji przedmiotu zamówienia. ECO EXPERT

pomija zarówno aspekty immanentnie związane z miejscem świadczenia usług, które istotnie

determinują sposób świadczenia usług jak i kosztotwórczość tych usług, a także

ustanowione warunki kontraktowe. Przyjęte przez ECO EXPERT porównanie ukazuje,

przyjęte przez ECO EXPERT założenie wyliczeniowe - analogię względem dotychczas

realizowanych zamówień, bez jednoczesnego uwzględnienia aspektów różnicujących, w tym

związanych ze specyficznym i szczególnym miejscem realizacji usług (w tym wynikającym

z pełnionej przez to miejsce funkcji). Powyższe ukazuje również okoliczność, iż ECO

EXPERT tożsame wyjaśnienia (w zakresie opisowym oraz dowodowym) sporządził na

potrzeby części 4 i 12 zamówienia, które to części wykazują między sobą znaczne różnice.

Uniwersalność wyjaśnień ukazuje, że ECO EXPERT sporządził kalkulację na potrzeby

części 12 zamówienia, z tożsamymi założeniami jak dla pozostałych części, a co najmniej

tymi samymi co dla 4 części zamówienia. Niebagatelne znaczenie ma również to,

że w części 4 zamówienia ofert ECO EXPERT była najdroższa (o od 11 do 32%) ale ze

względu na to, że wszystkie oferty oprócz złożonej przez ECO EXPERT zostały odrzucone,

oferta ECO EXPERT została wybrana jako najkorzystniejsza. Przyjęte przez ECO EXPERT

założenie wstępne przejawia się również w bardziej szczegółowych wyliczeniach oraz

okolicznościach, które mają uzasadniać, że oferta tego wykonawcy nie jest obarczona

rażąco niską ceną. Przyjęte założenia wyjściowe emanują na treść kalkulacji i jako takie

winny być okolicznością uwzględnianą przy ich ocenie, a z pewnością nie powinny stanowić

okoliczności, która pozwala na uznanie, że kalkulacja ECO EXPERT jest prawidłowa tylko

dlatego, że wykonawca ten realizuje inne usługi. Aspekt ten nie jest w żaden sposób swoisty

dla ECO EXPERT, ponieważ również inni wykonawcy ubiegający się o zamówienie

posiadają doświadczenie w realizacji usług, zbieżnych rodzajowo.

Kalkulacja.

ECO EXPERT w wyjaśnieniach, dokonał wyliczenia kosztów, które uwzględnił przy

kalkulacji zaoferowanej ceny. Mając na względzie sposób sformułowania kalkulacji przez

ECO EXPERT należy przyjąć, że zawiera on wszystkie elementy kosztowe uwzględnione

przez tego wykonawcę przy kalkulacji cenowej i w wartości przyjętej przez tego wykonawcę.

Odwołujący zwraca uwagę, że pomimo, posługiwania się przez ECO EXPERT po stronie

kosztowej oraz wydatkowej wartościami netto, to zysk (miesięczny oraz w skali 48 miesięcy)

został ustalony jako wartość brutto.

Powyższe zestawienie rozpatrywane wespół z treścią wyjaśnień oraz załączonych przez

ECO EXPERT wyjaśnień:

1) ukazuje, że ECO EXPERT nie uwzględnił wszystkich elementów kosztowych

związanych z realizacją zamówienia,

2) zaniżył wysokość kosztów związanych z realizacją zamówienia (nie doszacował ich

wysokości), a przez to w sposób nieuzasadniony przyjął, że zaoferowana cena pozwala na

pokrycie wydatków związanych z realizacją zamówienia a nadto na wypracowanie zysku i to

w ww. wysokości,

3) nie uwzględnił warunków kontraktowych, oraz ryzyk jakie z nich wynikają, a które

mają wpływ na kalkulację kosztową.

Powyższe potwierdza również porównanie ze sobą kalkulacji sporządzonej przez ECO

EXPERT na potrzeby wyjaśnień składanych dla 12 części zamówienia oraz dla 4 części

zamówienia, czynione wespół z porównaniem zakresów, wymagań oraz specyfiki tych części

zamówienia.

W związku z przyjętym przez ECO EXPERT sposobem zredagowania wyjaśnień,

wskazane powyżej okoliczności zostaną omówione łącznie, w ramach poszczególnych

kategorii kosztowych.

Odwołujący wskazał, że głównymi kategoriami kosztowymi realizacji usług składających

się na przedmiot zamówienia są koszty: osobowe, oraz sprzętowe - rozumiane szeroko

zarówno jako koszty sprzętu, narzędzi jak i koszty środków niezbędnych do realizacji usług

(np. środki chemiczne, czyszczące itp.).

Koszty osobowe - pracownicy fizyczni.

ECO EXPERT w swoich wyjaśnieniach wskazuje, że koszty osobowe, w zakresie osób

realizujących usługi, wyliczył przy uwzględnieniu zaangażowania 10 osób, przy

uwzględnieniu częściowego zaangażowania tych osób (0,75 lub 0,5 etatu).

Powyższe wyłącznie na pierwszy rzut oka jest założeniem prawidłowym i nawiązującym

do treści załącznika nr 1 do SWZ (SOPZ), w którym zastrzeżono, że „codzienny serwis

sprzątający stanowić będzie co najmniej pięć osób w godzinach 7-19”. Zgodnie bowiem

z warunkami kontraktowymi „Wykonawca zobowiązuje się, że jakość świadczonych Usług

gwarantować będzie ich wysoki standard, a stan sprzątanych i czyszczonych pomieszczeń

będzie zapewniać bezpieczeństwo użytkowników” (§3 ust. 5 wzoru umowy) w tym poprzez

świadczenie „Usług przez personel w liczbie zapewniającej utrzymanie wysokiego ich

standardu” (§5 ust. 3 wzoru umowy). Ustanowione wymagania kontraktowe, wymagają

zaangażowania takiej ilości osób, która gwarantuje „wysoki standard” realizacji usług, tj.

standard podwyższony, większy aniżeli zwykły standard realizacji usług. Usługi te muszą być

realizowane nie tylko w podwyższonym standardzie jakości ale i we wszystkie dni tygodnia.

Realizacja zamówienia z wykorzystaniem ilości osób założonej przez ECO EXPERT nie

pozwala na realizację zamówienia zgodnie z ww. wymogiem. Jest to tym bardziej istotne,

że cz. 13 zamówienia obejmuje w istocie dwa miejsca świadczenia usług:

1) Budynek Wieży Kontroli Ruchu Lotniczego TWR Poznań wraz z budynkiem

technicznym i przyległym terenem utwardzonym znajdujący się w Poznaniu 60-427, przy

ul. Przytocznej 1a,

2) Obiekty znajdujące się na terenie Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej przy

ul. Radarowej 1, 62-081 Wysogotowo wraz z przyległym terenem zewnętrznym.

Powyższe udaremnia realizację usług jednocześnie, tymi samymi osobami. W kalkulacji

ECO EXPERT nie dokonuje wyliczenia iloma osobami zamierza realizować usługi w ramach

poszczególnych obiektów. Powyższe nakazuje przyjąć, że ECO EXPERT zamierza tymi

samymi osobami realizować usługi na obu obiektach, co ze względu na ich wielkość, a także

specyfikę jest założeniem nierealnym. Odwołujący w oparciu o swoje doświadczenia

związane z realizacją usług szacuje, że niezbędnym minimum jest realizacja usług

z wykorzystaniem zasobu osobowego na poziomie:

1) 5 osób - Budynek Wieży Kontroli Ruchu Lotniczego TWR Poznań, przy ul.

Przytocznej 1a,

2) 7 osób - Obiekty znajdujące się na terenie Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej przy

ul. Radarowej 1, wraz z przyległym terenem zewnętrznym.

We wskazanym zakresie odwołujący podniósł, że niedoszacowanie kosztów osobowych

wynika z:

1) założenia zbyt małego zasobu osobowego do realizacji usług.

Odwołujący aktualnie realizujący usługi w obiekcie przy ul. Przytocznej, na bieżąco

i w sposób ciągły angażuje do realizacji zamówienia, 4 osoby na pełen etat (3 pełne etaty do

realizacji prac wewnętrznych i 1 etat do prac zewnętrznych) oraz dodatkowe 0,5 etatu

(święta i weekendy). Mając na względzie zakres usług będących przedmiotem zamówienia

przy ul. Radarowej 1, jak również swoistość tego miejsca świadczenia usług, zakres osób,

które należy zapewnić dla świadczenia usług w podwyższonym standardzie jakościowym

wynosi 6 pełnych etatów (5 etatów dla prac wewnętrznych oraz jeden etat dla prac

zewnętrznych) + 0,5 etatu (święta i weekendy). Aktualna realizacja przez odwołującego

usług w ww. miejscu realizacji zamówienia, jak również w innych miejscach sąsiadujących,

uchyla argument jakoby przewaga konkurencyjna ECO EXPERT nad innymi wykonawcami,

w tym odwołującym, miała swoje źródło w tym, że „na terenie Wielkopolski, a zwłaszcza

w Poznaniu, posiadamy rozwiniętą i dobrze zorganizowaną strukturę pracowniczą, sprzęt

oraz sprawdzonych dostawców, co umożliwia znaczące obniżenie kosztów, poprzez

rozbudowanie tych struktur bez potrzeby tworzenia ich od podstaw, co związane byłoby ze

znacznie większym kosztem realizacji zamówienia”. We wskazanym zakresie istotne jest

również odnotowanie, że ECO EXPERT w żaden sposób nie wykazał, w jakim stopniu

i w jakim zakresie wykorzystanie ww. zasobów pozwala na równoległe realizowanie

zamówienia w części 12 zamówienia, a tym samym osiągnięcie powoływanego efektu

synergii kosztowej. Wyjaśnienia ECO EXPERT w tym zakresie są gołosłowne. Wykonawca

ten, przedstawił dowody wyłącznie na warunki kontraktowe jakie ma uzgodnione

z dostawcami (objęte tajemnicą przedsiębiorstwa).

2) nieuwzględnienia prawidłowego zasobu etatowego.

Codzienny serwis sprzątający jest serwisem, z założenia realizowanym w każdym dniu

tygodnia, nie wyłączając sobót i niedziel. Mając na względzie powyższe, jak również

uwzględniając wymogi dotyczące maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, który

w przypadku osób z niepełnosprawnościami ma charakter sztywny i zgodnie z art. 15 ust. 1

ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 573) wynosi 40 godzin tygodniowo, nie

budzi wątpliwości, iż ECO EXPERT nie uwzględnił w sposób należyty wysokości kosztów

osobowych, chociażby ze względu na nieuwzględnienie odpowiedniej ilości etatów

przeznaczonych do realizacji usług. We wskazanym zakresie uwagi w pkt 1) pozostają

aktualne. ECO EXPERT w swoich wyjaśnieniach powołuje się na to, że pracownicy będący

osobami z niepełnosprawnościami mają zaświadczenia lekarskie dozwalające na

„zatrudnienie tych osób do pracy w porze nocnej i godzinach nadliczbowych”. ECO EXPERT

na tę okoliczność przedkłada wyłącznie jedno zaświadczenie. W konsekwencji należy uznać,

że nie wykazał w sposób umożliwiający realną weryfikację, że wszystkie osoby, które mają

zostać delegowane do realizacji zamówienia dysponują stosownymi zaświadczeniami

lekarskimi. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej

i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 573)

wyłącznie reżimu art. 15, znajduje zastosowanie na wniosek osoby zatrudnionej i po wydaniu

zgody przez lekarza. Stan ten ma zatem charakter wyjątku, a nie reguły wiodącej i jako taki

winien być z pewnością wykazany w ramach wyjaśnień ECO EXPERT. Niewykazanie

powyższego na tym etapie stanowi kolejny przejaw nierzetelności wyjaśnień. Dodatkowo

w związku z koniecznością realizacji usług również w weekendy, niezbędne jest

uwzględnienie w kalkulacji także podwyższonych kosztów wynagrodzeń, na realizację usług

w dni weekendowe. Kalkulacja ECO EXPERT pomija ten aspekt czym czyni kalkulację, co

najmniej niewiarygodną. ECO EXPERT pominął również okoliczność, iż zgodnie z art. 19

ust. 1 ww. ustawy „osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia

niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni

roboczych w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba ta

nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni

niepełnosprawności”. W konsekwencji niezbędne jest aby ECO EXPERT przy dokonywanej

kalkulacji przewidział większą rezerwę na koszty związane z urlopami osób

niepełnosprawnych i koniecznością zapewnienia zastępstwa niż uczynił to w wyliczeniach

sporządzonych na potrzeby wyjaśnień. Niedoszacowanie osobowe ma jeszcze większy

zasięg, albowiem ECO EXPERT apriorycznie oparł koszty osobowe pracowników fizycznych,

przy uwzględnieniu realizacji zamówienia przez osoby z niepełnosprawnościami. Jak

wskazuje ECO EXPERT „czynnikiem obniżającym koszty wykonania zamówienia jest pomoc

publiczna. ECO EXPERT s.j. jako pracodawca z otwartego rynku pracy, zatrudniający osoby

niepełnosprawne, obniża koszty pracy dzięki uzyskiwaniu dofinansowań do wynagrodzeń

osób zatrudnionych na umowie o pracę z wynagrodzeniem minimalnym ustalonym na

podstawie art.2 ust. 3-5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu

za pracę (Dz. U. Nr 200, poz.1679, z 2004 r. Nr 240, poz.2407 oraz z 2005 r. Nr 157,

poz.1314). Zasady dofinansowania wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych

precyzuje ustawa z dn. 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz

zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Z 2008 r. Nr 14, poz. 92 późń.zm.),

rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie

miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U.

2009 nr 8 poz.43). Należy podkreślić, że firma ECO EXPERT s.j. zatrudnia w przeważającej

mierze osoby z niepełnosprawnością, a procentowy udział osób niepełnosprawnych

w realizacji kontraktów wynosi prawie 70%, tym samym Wykonawca przyczynia się do

aktywizacji zawodowej osób z orzeczonym stopniem o niepełnosprawności, a przy tym nie

ponosi kosztów ZPCHR, ponieważ nie posiada takiego statusu”. Dodatkowo jak sam

wykonawca wskazał w wyjaśnieniach (części opisowej) nawet realizując zamówienia

z udziałem osób z niepełnosprawnościami, rzeczywiste koszty wynagrodzenia pracownika

kształtują się w ECO EXPERT w sposób zróżnicowany (od 1508,70 zł do 2558,70 -

wyłącznie w zakresie wskazanym przez wykonawcę). Jednocześnie ECO EXPERT nie

wykazał z jaką metodologią przyjął wyliczenie kosztów pracowniczych (w zakresie osób

realizujących usługi sprzątania) w ramach kalkulacji i dlaczego przyjął określone założenia

kosztowe. Odwołujący stoi na stanowisku, że ECO EXPERT przyjął takie założenia, które

wyłącznie na potrzeby kalkulacji pozwalają mu na ukazanie ceny jako realnej, a poprzez

nieujawnienie przyjętych w ww. zakresie założeń, nie ma możliwości obiektywnego

zweryfikowania tych założeń wyjściowych. Powyższe samo przez się czyni wyjaśnienia

nierzetelnymi i niewiarygodnymi. Nie sposób również pominąć, że ECO EXPERT przyjął

koszty realizacji zamówienia osobami z niepełnosprawnościami, która to okoliczność wiąże

się z uzyskiwaniem dofinansowania. Jednocześnie ECO EXPERT nie przekazał

zamawiającemu żądnych dowodów na wykazanie, że będzie dysponował takimi osobami

przez cały okres realizacji zamówienia, lub że jest w stanie zastąpić te osoby innymi

osobami, które zatrudnia również na preferencyjnych warunkach. W konsekwencji jeżeli

realizacja zamówienia nastąpi również przy udziale osób innych niż aktywizowane

zawodowo, koszty realizacji zamówienia znacznie wzrosną. ECO EXPERT całkowicie

pominął tę okoliczność (nawet jako element ryzyka realizacji kontraktu).

Pozostałe koszty osobowe.

ECO EXPERT w wyliczeniach całkowicie pominął koszty osobowe, związane

z uczestniczeniem w realizacji zamówienia innych osób, niż osoby sprzątające. Pomimo,

iż już sam ECO EXPERT wskazuje w treści wyjaśnień, że „Jako sprzyjający czynnik

wykonywania zamówienia dla wykonawcy uznać należy fakt, iż firma ECO EXPERT s.j.

zatrudnia fachowców na stanowisku koordynatora rejonu, odpowiadających za nadzór oraz

jakość wykonania i koordynację prac w poszczególnych rejonach kraju” to kosztu udziału

ww. osoby w realizacji zamówienia nie uwzględnił w kosztorysie. Co prawda w kosztorysie

przewidziano „koszty inne np. koszty polis, gwarancji, koszty administracyjne, kontroli

jakości, paliwa i inne”, jednakże w wysokości 4 500,00 miesięcznie. Mając na względzie niski

wymiar kwotowy tej kategorii kosztów, racjonalna interpretacja tej pozycji nie pozwala uznać,

aby obejmowała ona koszty inne niż koszty materiałowo-eksploatacyjne i uwzględniała

również koszty osobowe.

Powyższe dotyczy również innych osób zaangażowanych w realizację zamówienia, w tym

w sposób pośredni np. obsługa biurowa, administracyjna, księgowa - tj. kosztów związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej, które muszą zostać pokryte realizowanymi

kontraktami. Koszty jakie generuje konieczność zatrudnienia ww. kategorii osób winny być

uwzględnione co najmniej w części w ramach kosztów realizacji zamówienia.

Koszty sprzętowe - sprzęt.

Zamawiający w załączniku nr 6 do wzoru umowy wskazał minimalny zasób sprzętowy,

którym musi dysponować wykonawca realizujący zamówienia. Konieczność uwzględnienia

w kalkulacji cenowej ww. kosztów wynika wprost z: postanowienia Rozdziału XV ust. 1 SWZ,

§ 6 ust 1 wzoru umowy, § 6 ust 7 wzoru umowy, § 8 ust. 3 wzoru umowy.

ECO EXPERT w kosztach narzędzi uwzględnił „np. stelaże do mopów, wiaderka, serwis

sprzętu, łopaty do śniegu i inne” i oszacował ich wysokość na 1 160,00 złotych miesięcznie.

Wymienione przez ECO EXPERT koszty dotyczą tzw. narzędzi eksploatacyjnych, które

w największym zakresie podlegają wymianie w związku z zużyciem ich w trakcie

świadczenia usług. ECO EXPERT całkowicie pominął koszty (np. najmu, leasingu, naprawy,

serwis, amortyzacji) wymaganego przez zamawiającego sprzętu. ECO EXPERT w części

opisowej wyjaśnień oświadczył, „że na dzień dzisiejszy posiadamy zgromadzone zapasy

sprzętu w postaci wózków do sprzątania, odkurzaczy, maszyn czyszczących oraz

odkurzaczy piorących i innych, a część wymienionych sprzętów przeznaczymy do wykonania

usługi sprzątania w niniejszym postępowaniu. Posiadane zasoby sprzętowe pozwolą

zrealizować usługę na wysokim poziomie bez konieczności ponoszenia dodatkowych

kosztów związanych z zakupem nowych maszyn i urządzeń”. Powyższe nie znajduje

żadnego odbicia w kalkulacji cenowej, jak również złożonych dowodach (nie potwierdzono

tego, że ECO EXPERT rzeczywiście dysponuje jakimikolwiek urządzeniami - za wyjątkiem

urządzenia do mycia przeszkleń na wysokości, czy też może je wykorzystać do realizacji

zamówienia, czy też w jaki sposób ich wykorzystanie wpływa na ponoszone przez

wykonawcę koszty realizacji zamówienia). Oświadczenie to jest zatem gołosłowne,

nieudowodnione a nadto stoi w kolizji z kalkulacją cenową. Należy przyjąć, że poza

zakresem uwzględnionych kosztów sprzętowych pozostają koszty związane z zapewnieniem

i wykorzystaniem sprzętu, który generuje znaczne koszty nabycia jak i eksploatacji,

w szczególności następujących urządzeń:

1. odkurzacz przemysłowy do sprzątania dużych powierzchni (min 2 szt.);

2. profesjonalny odkurzacz piorący do czyszczenia wykładzin dywanowych i tapicerki

(min 1 szt.);

3. odkurzacz cicho ssącym (maks. 65 dB) - (min 2 szt.);

4. maszyna czyszcząco - myjącą (min 1 szt.);

5. szorowarka do czyszczenia posadzek betonowych i terakot - min 1 szt.

6. dmuchawa spalinowa (2 szt.);

7. profesjonalne urządzenie do mycia okien i elewacji - 1 szt.

8. profesjonalna myjka ciśnieniowa - 1 szt.

9. zamiatarka spalinowa - 1 szt. - może stanowić osprzęt do ww. urządzeń

samojezdnych

10. opryskiwacz 1 szt.,

a także urządzenia samojezdnego z osprzętem do odśnieżania i odladzania (pług,

piaskarka) z przyczepą do wywożenia śniegu - 2 szt. Sprzęt taki - pominięty przez ECO

EXPERT - jest niezbędny aby w razie opadów śniegu w wymaganym czasie doprowadzić

nawierzchnię do standardu „czarnej powierzchni”. Powierzchnia na której realizowana jest

taka usługa również jest znaczna - 3574 m2 i 4417,64 m2.

Koszty sprzętowe - środki chemiczne.

ECO EXPERT wyróżnił wyłącznie ogólną kategorię kosztów materiałowych: środki

chemiczne środki do dezynfekcji, artykuły higieniczne, środki do czyszczenia i inne, ustalają

ich miesięczny koszt na kwotę 5 800 zł. Powyższe nakazuje przyjęcie, że ECO EXPERT co

najmniej nie doszacował kosztów jakie generuje konieczność zapewnienia środków

chemicznych. Jednocześnie ECO EXPERT w żaden sposób nie wykazał, że przyjęte

założenia kosztowe pozwalają mu na zapewnienie środków chemicznych w ilości i rodzaju

pozwalającym na należyte wykonanie umowy. Już sam zamawiając dokonując odrzucenia

oferty innego wykonawcy w ramach postępowania wskazał, że „Wykonawca wskazał dalej,

iż koszty środków czystości oraz higienicznych przewidzianych na omawianych obiektach,

zostały wyliczone na podstawie doświadczenia oraz wieloletniej współpracy z producentami

profesjonalnych środków czystości oraz środków higienicznych z uwzględnieniem

wypracowanych systemów rabatów, które umożliwiają zakup środków po cenach

producenta. Jednakże nie zostały przedłożone żadne dowody potwierdzające wysokość tych

cen np. faktura, umowa czy zamówienie, co Wykonawca winien uczynić”. Taka sama miara

powinna zostać przyjęta przy ocenie wyjaśnień ECO EXPERT i winna stanowić podstawę

uznania, że wykonawca ten nie wykazał, że zaoferowana cena nie ma przymiotu rażąco

niskiej, ze względu na niepodołanie ciężarowi dowodowemu w tym zakresie. ECO EXPERT

w sposób ogólny wskazał na kwotę 5 800 zł, nie wykazując jakie środki czystości i w jakiej

cenie nabycia uwzględnił w kalkulacji. ECO EXPERT wskazuje wyłącznie ogólną kwotę oraz

powołuje się na to, że „ilość środków czystości została w sposób ekonomiczny zredukowana

dzięki zastosowaniu profesjonalnych środków czystości występujących w dużej mierze w

formie koncentratów. Dodatkowo obecna technologia pozwala na racjonalne

wykorzystywanie środków czystości - w tym przypadku Wykonawca przewidział

zastosowanie nowoczesnych urządzeń (pomp zamiennie dozowników). Zastosowanie tego

typu urządzeń przy dozowaniu koncentratów pozwala na zmniejszenie zużycia środków

czyszczących bez wpływu na jakość wykonywanych usług”. Odwołujący wskazuje, że ECO

EXPERT w kalkulacji nie wykazał wykorzystania ww. sprzętu. Niezależnie od powyższego

ewentualne wykorzystanie koncentratów, może dotyczyć wyłącznie niektórych środków. Nie

sposób ich wykorzystać co najmniej w zakresie w jakim zamówienie wymaga zapewnienia:

kostki WC, papieru toaletowego, ręczników kuchennych, ścierek z mikrofibry czy wkładów do

mopa. Nawet zatem jeżeli ECO EXPERT wykorzystuje koncentraty, to oszczędność w tym

zakresie ma charakter marginalny, nie niwelujący niedoszacowania w tym zakresie.

Odwołujący załącza do niniejszego odwołania kalkulację minimalnych wydatków na środki

chemiczne, która wykazuje, że przyjęta kwota winna wynosić nie mniej niż 6464,77 złotych.

Mając na względzie, iż w części opisowej, dotyczącej wyłącznie niektórych aspektów

kosztowych ECO EXPERT wyraźnie odnosi się do wskazanej kategorii kosztowej, które

reedukacja ma stanowi podstawę do osiągnięcia znacznych oszczędności, zasadne jawi się

przyjęcie, że oferta tego wykonawcy jest w istocie niedoszacowana i obarczona rażąco niską

ceną - w szczególności wobec wskazanych w odwołaniu kosztów, które w ogóle zostały

pominięte przy kalkulacji przez tego wykonawcę.

Koszty związane z realizacją pominiętych części zamówienia.

Zamawiający w załączniku nr 1 do SWZ wyspecyfikował zarówno wymogi dotyczące

sposobu realizacji zamówienia, jak i sprecyzował zakres usług i obowiązków, które

wykonawca zobowiązany jest realizować w toku wykonywania zamówienia. ECO EXPERT

pominął koszty związane z realizacją niektórych elementów zamówienia, w tym:

1) polimeryzacji,

2) mycia opraw, lamp, kratek wentylacyjnych,

3) mycia kontenerów, brak bieżącej wody

4) usuwania nieczystości z rynien i dachu,

5) usuwania śniegu z dachu,

6) mechanicznego usuwania chwastów i mchu,

7) wywozu śniegu we wskazane miejsce,

8) czyszczenie wykładzin w pokojach kontrolerów przy użyciu odpowiednich środków

9) sprzątania podestu antenowego,

10) mycie żaluzji w Sali kontroli lotów,

a w szczególności realizacji usług wyspecjalizowanych i znacznie kosztotwórczych (co

wynika z przyjęcia przez ECO EXPERT, że realizacja zamówienia jest podobna do usług,

które dotychczas wykonywał).

W zakresie usług wyspecjalizowanych i swoistych dla przedmiotu zamówienia pozostaje

m.in. mycie kopuły osłonowej radaru. Całościowe mycie zewnętrznej powłoki kopuły przy

użyciu ciepłej wody pod ciśnieniem wraz ze specjalistycznym detergentem zalecanym przez

producenta (zawierającego 5-9% roztwór amoniaku) generuje koszt w wysokości 30.000

netto, a zgodnie z wymogami zamówienia usługa taka ma być realizowana raz do roku.

Szczególne znaczenie ma to, że usługę taką może realizować wyłącznie wyspecjalizowany

podmiot - PolishRadome Services (jedyny usługodawca uprawniony do konserwacji kopuł

L3Harris), (dowód: oferta, oświadczenie L3Harris wraz z tłumaczeniem).

Pominięcie ww. zakresu usług przez ECO EXPERT, co najmniej w zakresie

skalkulowanych kosztów realizacji zamówienia, zaprezentowanych na potrzeby wyjaśnienia,

ukazuje nierzetelność i niewiarygodność przedstawionych przez wykonawcę wyjaśnień.

Wyjaśnienia są w tym zakresie co najmniej wybiórcze i nie pozwalają w sposób niebudzący

wątpliwości wykazanie, że realizacja zamówienia może nastąpić za zaoferowaną cenę.

Mając jednocześnie na względzie, iż pominięte przez ECO EXPERT elementy cenowe mają

istotne znaczenie i nie mają charakteru bagatelnego, zasadne jest uznanie, że zaoferowana

przez ECO EXPERT cena ma przymiot rażąco niskiej.

Koszty kontraktowe i ryzyka.

Konieczność uwzględnienia w kalkulacji cenowej ww. kategorii kosztów wynika wprost

z postanowienia Rozdziału XV ust. 1 SWZ.

ECO EXPERT w swojej kalkulacji, jak i wyjaśnieniach, całkowicie pominął koszty ryzyk

kontraktowych (tzw. rezerwę), nie tylko generowane przez wskazane już powyżej

w odwołaniu, ale chociażby koszty generowane w okresie skorzystania przez

zamawiającego z uprawnienia wynikającego z: § 2 ust. 3 wzoru umowy, § 3 ust. 2 wzoru

umowy. Pominięcie ww. kategorii kosztowych świadczy o niedoszacowaniu kalkulacji

i jednocześnie o nierynkowym charakterze zaoferowanej ceny.

2. Zarzut zaniechania kontynuowania wyjaśnień (zarzut ewentualny).

Odwołujący w ramach zarzutu ewentualnego podnosi, że jeżeli okoliczności wskazane

przez odwołującego w pkt 1 uzasadnienia, nie zostaną uznane za wystarczające dla

wykazania, że: ECO EXPERT nie podołał ciążącemu na nim obowiązkowi złożenia

wyjaśnień rażąco niskiej ceny w sposób pozwalający uzasadnić zaoferowaną przez tego

wykonawcę cenę lub zaoferowana przez ECO EXPERT cena ma charakter rażąco niskiej,

a zamawiający zaniechał odrzucenia oferty ECO EXPERT na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8

w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, to zasadne jest przyjęcie, że niezłożenie przez ECO

EXPERT szczegółowych wyjaśnień w zakresie okoliczności wskazanych w pkt 1 nie pozwala

na niebudzące wątpliwości przyjęcie przez zamawiającego, że cena zaoferowana przez

wykonawcę nie ma przymiotu rażąco niskiej. W konsekwencji niezbędne jest kontynuowanie

przez zamawiającego procedury wyjaśniającej, w której ECO EXPERT wyjaśni

zamawiającemu sposób skalkulowania oferty, poprzez szczegółowe wyjaśnienie okoliczności

wykazujących, że w zaoferowanej cenie uwzględniono koszty, które na podstawie wyjaśnień

wykonawcy jawią się jako całkowicie pomięte, a które mają istotne znaczenie dla oceny

charakteru zaoferowanej ceny lub niedoszacowane. W warunkach tak daleko idących

braków w treści wyjaśnień, pozostawienie ich bez jednoznacznych odpowiedzi, nie pozwala

na uznanie, że zaoferowana przez ECO EXPERT cena nie ma charakteru rażąco niskiej.

Z kolei cel jakiemu służy zarówno weryfikacja rażąco niskiej ceny ofertowej, jak i instytucja

odrzucenia ofert obarczonych rażąco niską ceną, sprzeciwia się niedochowaniu standardu

należytego wyjaśnienia okoliczności, które co najmniej mogą wskazywać na posiadanie

przez cenę przymiotu rażąco niskiej. Zaniechanie przeprowadzenia takich wyjaśnień, nie

może zyskiwać na aprobatę wyłącznie ze względu na chęć szybkiego zakończenia

postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Zamawiający nie złożył pisemnej odpowiedzi na odwołanie.

Do postępowania odwoławczego - po stronie zamawiającego - skuteczne przystąpienie

zgłosił wykonawca Eco Expert sp.j. K. M. A. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim, który na

posiedzeniu złożył dodatkowe pismo procesowe w sprawie wraz z dowodami.

Przystępujący wskazał, co następuje.

Odnosząc się szczegółowo do postawionych zarzutów przystępujący wskazał, że wbrew

twierdzeniom odwołującego ma świetne rozpoznanie w zakresie realizacji zamówienia,

ponieważ realizował w latach 2018 2019 zamówienie o tożsamym zakresie na rzecz

zamawiającego (w zakresie jednej z dwóch lokalizacji objętych przedmiotem zamówienia),

więc zna zarówno aspekty immanentnie związane z miejscem świadczenia usług, które

w istotnie determinują sposób świadczenia usług jak i kosztotwórczość tych usług, a także

ustanowione warunki kontraktowe (dowód: referencje z PAŻP wraz z SIWZ, z którego wynika

przedmiotowy zakres zamówienia realizowanego w latach 2018-2019).

Przystępujący, wbrew twierdzeniom odwołującego, poniżej wskazuje również, że:

1) uwzględnił wszystkie elementy kosztowe związane z realizacją zamówienia,

2) prawidłowo określił wysokość kosztów związanych z realizacją zamówienia

(doszacował wszystkie koszty), a przez to w sposób uzasadniony przyjął, że zaoferowana

cena pozwala na pokrycie wydatków związanych z realizacją zamówienia a nadto na

wypracowanie zysku,

3) uwzględnił warunki kontraktowe oraz ryzyka jakie z nich wynikają, a które mają wpływ

na kalkulację kosztową.

Koszty osobowe.

Wyjaśnienia złożone przez przystępującego potwierdzają, że jego oferta spełnia

wymagania określone w załączniku nr 1 do SWZ (SOPZ), w którym zastrzeżono,

że „codzienny serwis sprzątający stanowić będzie co najmniej pięć osób w godzinach 7-19.”

dla lokalizacji przy ul. Radarowej 1 oraz „codzienny serwis sprzątający stanowić będzie co

najmniej trzy osoby w godzinach 7-19” dla lokalizacji przy ul. Przytocznej 1a - co zresztą

przyznaje sam odwołujący. Przystępujący zadeklarował 10 osób (podczas, gdy zamawiający

wymagał minimum 8 osób łącznie do 2 lokalizacji), a więc wykonanie zamówienia zgodnie

z warunkami kontraktowymi tj. „Wykonawca zobowiązuje się, że jakość świadczonych Usług

gwarantować będzie ich wysoki standard, a stan sprzątanych i czyszczonych pomieszczeń

będzie zapewniać bezpieczeństwo użytkowników.” (§ 3 ust. 5 wzoru umowy), w tym poprzez

świadczenie „Usług przez personel w liczbie zapewniającej utrzymanie wysokiego ich

standardu.” (§ 5 ust. 3 wzoru umowy). Przystępujący zaangażuje do realizacji zamówienia

taką liczbę osób, która gwarantuje „wysoki standard” realizacji usług, tj. standard

podwyższony, większy aniżeli zwykły standard realizacji usług. Liczba pracowników

dedykowana do niniejszego zamówienia przez przystępującego pozwala na realizację

zamówienia zgodnie z ww. wymogiem w obydwu miejscach świadczenia usług.

W związku z zarzutami odwołującego, przystępujący przygotował dodatkowo

rozbudowaną kalkulację kosztów dla części 12 zamówienia (Poznań) oraz dodatkowo

rozbudował koszty wynagrodzeń w 2022 r. Wskazane niżej dowody potwierdzają

bezzasadność podniesionych przez odwołującego zarzutów oraz potwierdzają, że złożonymi

wyjaśnieniami z dnia 10 listopada 2021 r. wykazał i udowodnił, w sposób skuteczny

i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że zaoferowana cena nie ma przymiotu rażąco

niskiej, a zaoferowana cena nie ma charakteru rażąco niskiej i wobec oferty wykonawcy nie

zaktualizowała się podstawa eliminacyjna z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp (dowód:

kalkulacja kosztów - część 12 Poznań, koszty wynagrodzeń 2022 r., umowy o pracę

i orzeczenia o stopniu niepełnosprawności).

Koszty sprzętowe - sprzęt.

Wbrew twierdzeniom odwołującego, przystępujący dysponuje zasobem sprzętowym

określonym w załączniku nr 6 do wzoru umowy.

W związku z powyższym przystępujący uwzględnił w kalkulacji cenowej ww. koszty

zgodnie z postanowieniem rozdziału XV ust. 1 SWZ, § 6 ust 1 wzoru umowy, § 6 ust 7 wzoru

umowy. Przystępujący złożonymi wyjaśnieniami z dnia 10 listopada 2021 r. wyjaśnił, „że na

dzień dzisiejszy posiadamy zgromadzone zapasy sprzętu w postaci wózków do sprzątania,

odkurzaczy, maszyn czyszczących oraz odkurzaczy piorących i innych, a część

wymienionych sprzętów przeznaczymy do wykonania usługi sprzątania w niniejszym

postępowaniu. Posiadane zasoby sprzętowe pozwolą zrealizować usługę na wysokim

poziomie bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z zakupem

nowych maszyn i urządzeń”. Ponadto koszty serwisu sprzętu zostały wprost wskazane

w wyjaśnieniach z dnia 10 listopada 2021 r., które przystępujący uwzględnił przy kalkulacji

zaoferowanej ceny, tj. w pozycji: Narzędzia np. stelaże do mopów, wiaderka, serwis sprzętu,

łopaty do śniegu i inne - 1 160,00 zł.

Niemniej jednak w związku z zarzutami odwołującego, przystępujący przygotował

dodatkowo zestawienie kupionych wcześniej urządzeń, które będą wykorzystane do

realizacji niniejszego zamówienia. Wskazane niżej dowody potwierdzają bezzasadność

podniesionych przez odwołującego zarzutów oraz potwierdzają, że złożonymi wyjaśnieniami

z dnia 10 listopada 2021 r. wykazał i udowodnił, w sposób skuteczny i niebudzący

jakichkolwiek wątpliwości, że zaoferowana cena nie ma przymiotu rażąco niskiej,

a zaoferowana cena nie ma charakteru rażąco niskiej i wobec oferty wykonawcy nie

zaktualizowała się podstawa z w art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp (dowód: kalkulacja kosztów

- część 12 Poznań, zestawienie zakupu urządzeń 1, zestawienie zakupu urządzeń 2).

Koszty sprzętowe środki chemiczne.

Przystępujący w wyjaśnieniach z dnia 10 listopada 2021 r. określił koszty materiałowe:

środki chemiczne środki do dezynfekcji, artykuły higieniczne, środki do czyszczenia i inne

i ich miesięczny koszt w wysokości 5 800 zł.

W związku z zarzutami odwołującego, przystępujący przygotował dodatkowo zestawienie

środków chemicznych i materiałowych za okres od stycznia 2019 r. do sierpnia 2019 r.,

w którym to okresie świadczył usługę sprzątania dla zamawiającego - obiektu przy ul.

Przytocznej (Wieża Kontroli Lotów). Z załączonego zestawienia wynika, że usługi

realizowane w obiekcie przy ul. Przytocznej kosztowały przystępującego średnio 764,99 zł

miesięcznie. Na bazie swoich doświadczeń przystępujący oszacował, że w 2022 r. koszt ten

będzie wynosił 994 zł netto miesięcznie (cena miesięczna za materiały w latach 2018-2019

plus 30% podwyżki). Na takiej samej zasadzie ustalono, że za obiekt przy ul. Radarowej

koszt na 2022 r. to będzie - 2 982 zł netto miesięcznie.

W związku z powyższym łącznie to będzie - 3 976zł netto, a pozostałe 1 824 zł to zapas

na środki chemiczne, środki do dezynfekcji, artykuły higieniczne, środki do czyszczenia

i inne. Ponadto przystępujący potwierdza swoje wyjaśnienia z dnia 10 listopada 2021 r.

w tym zakresie, że wykorzystanie pomp/dozowników (ograniczających zużycie środków

czystości) jest dostępne dla przystępującego w cenie produktów czyszczących (co

dodatkowo potwierdza umowa w sprawie udostępnienia urządzenia dozującego do środków

czyszczących marki Buzil - w załączeniu). Wskazane niżej dowody potwierdzają

bezzasadność podniesionych przez odwołującego zarzutów oraz potwierdzają, że złożonymi

wyjaśnieniami z dnia 10 listopada 2021 r. wykazał i udowodnił, w sposób skuteczny

i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że zaoferowana cena nie ma przymiotu rażąco

niskiej, a zaoferowana cena nie ma charakteru rażąco niskiej i wobec oferty wykonawcy nie

zaktualizowała się podstawa z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp (dowód: kalkulacja kosztów -

część 12 Poznań, zestawienie zakupu środków czystości w celu świadczenia usług w wież

kontroli ruchu lotniczego w Poznaniu, umowa w sprawie udostępnienia urządzenia

dozującego do środków czyszczących marki Buzil).

Koszty związane z realizacją:

1) polimeryzacji,

2) mycia opraw, lamp, kratek wentylacyjnych,

3) mycia kontenerów, brak bieżącej wody,

4) usuwania nieczystości z rynien i dachu,

5) usuwania śniegu z dachu,

6) mechanicznego usuwania chwastów i mchu,

7) wywozu śniegu we wskazane miejsce,

8) czyszczenie wykładzin w pokojach kontrolerów przy użyciu odpowiednich środków

9) sprzątania podestu antenowego,

10) mycie żaluzji w Sali kontroli lotów,

zostały przez przystępującego uwzględnione w wyjaśnieniach z dnia 10 listopada 2021 r.

i przystępujący oczywiście uwzględnił je przy kalkulacji zaoferowanej ceny tj. w pozycji:

- Mycie okien elewacji, powłoka hydrofobowa 80 000 zł/rok - w rozliczeniu 6 666,7 zł,

- Prace okresowe m.in. pranie wykładzin, żaluzji, pranie tapicerki, dezynsekcja i inne 36

000 zł rocznie - w rozliczeniu 3 000,00 zł.

W zakresie usług wyspecjalizowanych j swoistych dla przedmiotu zamówienia

przystępujący wyjaśnił, że Czyszczenie radarów (strona 20-21 odwołania) nie wymaga

korzystania z usług firmy wskazanej przez odwołującego. Zamawiający nie wymagał

korzystania z usług wskazanej przez odwołującego firmy, a konserwacja (o której mowa

w dowodzie załączonym do odwołania) nie może być utożsamiana z czyszczeniem

urządzeń, powinna być natomiast odnoszona do serwisu i wymiany części, nie zaś do

samego czyszczenia. Ponadto należy podnieść, że w tym zakresie z oferty odwołującego nie

wynika, aby zamierzał korzystać z usług tego podmiotu jako podwykonawcy, więc

oświadczenia w tym zakresie są niewiarygodne (dowód: kalkulacja kosztów - część 12

Poznań, oferta odwołującego w części 12, faktury, referencje).

Koszty kontraktowe i ryzyka.

Przystępujący wskazał, że uwzględnił w swojej ofercie wszelkie koszty (bezpośrednie

i pośrednie) wykonania całego przedmiotu zamówienia przedstawionego przez

zamawiającego w niniejszej SWZ, wszelkie podatki (z zastrzeżeniem pkt 7, 8 i 9 poniżej), jak

również wszystkie inne koszty o jakimkolwiek charakterze, które mogą powstać w związku

z realizacją przedmiotu zamówienia (obejmujące koszty między innymi środków czystości,

opakowań, pracowników którzy będą realizowali usługę przy użyciu niezbędnego sprzętu,

zysk, narzuty, upusty oraz pozostałe składniki cenotwórcze) i wszystkie inne koszty

o jakimkolwiek charakterze, które mogą powstać w związku z realizacją przedmiotu

zamówienia. Przystępujący wbrew twierdzeniom odwołującego uwzględnił w swojej

kalkulacji, jak i wyjaśnieniach, koszty ryzyk kontraktowych (tzw. rezerwę), nie tylko

generowane przez wskazane już powyżej w odwołaniu, ale także koszty generowane

w okresie skorzystania przez zamawiającego z uprawnienia wynikającego z: § 2 ust. 3 wzoru

umowy, czy § 3 ust. 2 wzoru umowy.

Powyższe koszty zostały wskazane w wyjaśnieniach z dnia 10 listopada 2021 r., które

przystępujący uwzględnił przy kalkulacji zaoferowanej ceny tj. w pozycji:

- Koszty inne np. koszty polis, gwarancji, koszty administracyjne, kontroli jakości, paliwa

i inne - 4 500,00 zł.

Zarzut zaniechania kontynuowania wyjaśnień (zarzut ewentualny).

W związku z powyższym bezpodstawny jest także, zarzut ewentualny. Złożone przez

przystępującego w dniu 10 listopada 2021 r. szczegółowe wyjaśnienia w zakresie

okoliczności wskazanych w pkt 1 pozwalają na niebudzące wątpliwości przyjęcie przez

zamawiającego, że cena zaoferowana przez wykonawcę nie ma przymiotu rażąco niskiej.

W konsekwencji brak jest podstaw do kontynuowania przez zamawiającego procedury

wyjaśniającej, w której przystępujący miałby dalej wyjaśniać zamawiającemu sposób

skalkulowania oferty. Tym samy zamawiający dochował standardu należytego wyjaśnienia

okoliczności, które co najmniej mogą wskazywać na posiadanie przez cenę przymiotu rażąco

niskiej.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania, o których stanowi

przepis art. 528 ustawy Pzp.

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego

z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy

procedurze, której wartość szacunkowa zamówienia przekracza kwoty określone

w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu

przedmiotowego zamówienia, kwalifikowanego możliwością poniesienia szkody w wyniku

naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 505 ust. 1

ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska

stron, oraz uczestnika postępowania odwoławczego, złożone w pismach

procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła, iż odwołanie nie zasługuje na

uwzględnienie.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są bezzasadne.

Dla prawidłowego ustalenia, zgodności i zupełności udzielonego przez wykonawcę

wyjaśnienia ceny oferty, niezbędne jest przywołanie treści wezwania zamawiającego oraz

przytoczenie najważniejszych elementów złożonych przez wykonawcę wyjaśnień.

Zamawiający wzywając przystępującego do złożenia wyjaśnień wskazał, co następuje,

cyt. „W toku badania ofert, Zamawiający stwierdził, iż cena Państwa oferty dla części nr 12

w wysokości 3 116 448,00 zł jest niższa o 39,59 % od wartości zamówienia dla części nr 12

powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem

postępowania zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy w wysokości 5 159 122,78 zł. Zamawiający

zwraca się zatem o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenia dowodów dotyczących elementów

oferty, a mających wpływ na wysokość ceny, które w jednoznaczny sposób potwierdzą,

że zaoferowana cena pozwala na wykonanie zamówienia zgodnie z opisem przedmiotu

zamówienia. W szczególności, że wykonawca skalkulował i oferuje wykonanie zamówienia

z uwzględnieniem wszystkich wymogów określonych w SWZ dla realizacji niniejszego

zamówienia w zakresie części nr 4 i 12.

W wyjaśnieniach należy odnieść się do elementów dotyczących wyliczenia ceny,

w szczególności w zakresie:

1) zarządzania procesem świadczonych usług;

2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków usług;

3) oryginalności usług oferowanych przez wykonawcę;

4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do

ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo

minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10

października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub

przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane

zamówienie;

5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach

dotyczących pomocy publicznej;

6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego,

obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;

7) zgodności z przepisami dotyczącymi z zakresu ochrony środowiska;

8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia

podwykonawcy.

Zamawiający zwraca uwagę, iż powyższe elementy stanowią katalog otwarty, zaś

Wykonawca mając na uwadze wiedzę o czynnikach, które wpłynęły na ukształtowanie ceny

jego oferty zobowiązany jest do szczegółowego przedstawienia, opisania i udowodnienia

wszystkich czynników (także innych niż wskazane wyżej), które o wysokości jego ceny

zadecydowały. Zamawiający wymaga przedłożenia wyjaśnień oraz kalkulacji cenowej

dotyczącej wykonania zamówienia. Wykonawca jest zobowiązany szczegółowo wyjaśnić co

najmniej okoliczności o których mowa w pkt 4 i 6 powyżej.

Ocena złożonych wyjaśnień dokonywana przez Zamawiającego ma na celu ustalenie, czy

przedmiot zamówienia został wyceniony zgodnie z SWZ i załącznikami do SWZ oraz czy

cena została skalkulowana rzetelnie i czy będą Państwo w stanie zrealizować przedmiotowe

zamówienie. W wyjaśnieniach proszę wykazać, co spowodowało obniżenie ceny oraz

w jakim stopniu i dzięki jakim czynnikom cena została obniżona. Natomiast w przedłożonej

kalkulacji należy wykazać koszty realizacji poszczególnych elementów:

a) koszty osobowe z wyszczególnieniem ilości zaangażowanych osób,

b) koszty materiałów (o ile występują)

c) koszty sprzętu (o ile występują)

d) pozostałe koszty (o ile występują)

e) założony zysk

Przedłożone wyjaśnienia i kalkulacje muszą zostać poparte dowodami.

Dowodami mogą być wszelkiego rodzaju zaświadczenia, informacje wytworzone przez

podmioty niezależne od Wykonawcy (np. zaświadczenie o zwolnieniu podmiotowym,

uzyskanych upustach) i inne wpływające na cenę, które odróżniają Państwa ofertę od

konkurencji, a także szczegółowe założenia przyjęte przez Państwa do kalkulacji ceny.

Zamawiający wskazuje, iż zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy obowiązek wykazania,

że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na Wykonawcy.

Jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdzi, że oferta

zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, Państwa oferta zostanie

odrzucona zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy”.

Analizując treść wezwania zamawiającego można dojść do wniosku, iż zamawiający

w całości powołał się na treść przepisu art. 224 ust. 3 ustawy Pzp, zakreślając jednocześnie,

że wskazany katalog ma charakter otwarty, oraz że w szczególności wymagania złożenia

wyjaśnień dotyczących pkt 4 i 6. Ponadto zamawiający wskazał, że w wyjaśnieniach żąda

wykazania, co spowodowało obniżenie ceny oraz w jakim stopniu i dzięki jakim czynnikom

cena została obniżona. Natomiast w przedłożonej kalkulacji należy wykazać koszty realizacji

poszczególnych elementów (od a do e). Zamawiający podał również, że przedłożone

wyjaśnienia i kalkulacje muszą zostać poparte dowodami, opisując co może być dowodem.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej wyjaśnienia złożone przez przystępującego

odpowiadają żądaniu opisanego przez zamawiającego w wezwaniu do złożenia wyjaśnień.

Zgodnie z wezwaniem przystępujący złożył wyjaśnienia, w których wykazał jakie okoliczności

pozwalały mu na skalkulowanie ceny ofertowej oraz złożył wymagane kalkulacje z rozbiciem

na istotne elementy związane z realizacją zamówienia, przyporządkowując im określone

wartości pieniężne. Co istotne, przystępujący załączył do złożonych wyjaśnień oraz kalkulacji

dowody, które potwierdzają powołane okoliczności. Argumentacja odwołującego,

iż przystępujący w innych częściach zamówienia składał oferty cenowe inne, wyższe niż

konkurencja, zdaniem Izby, świadczy jedynie o konkretyzacji wyliczeń oddzielnie dla każdej

z części zamówienia. Indywidualizacja taka jest wręcz wymagana. Przeciwnie argumentując

można by stwierdzić, że zasadność podniesionego zarzutu mogłaby znaleźć swoje

uzasadnienie w sytuacji, w której przystępujący w każdej części, na którą składał ofertę,

zaoferowałby cenę najniższą, jednakże z tym zastrzeżeniem, że za każdym razem ocena

takiej oferty podlegałaby ocenie zamawiającego.

Przystępujący do załączonych wyjaśnień załączył również kalkulację stanowiącą koszty

wynagrodzeń w 2022 roku dla osób, które będą skierowane do realizacji zamówienia.

Okoliczność, iż odwołującemu kalkulacja ta nie odpowiada, wg. przyjętego przez niego

wzorca nie oznacza jednocześnie, że jest kalkulacją wadliwą, czy niepełną. Przystępujący

wskazał bowiem liczbę osób, wielkość etatów, liczbę osób z dofinansowaniem PFRON oraz

przypisał tym osobom zakładane wynagrodzenie. Przystępujący załączył również

przykładowe dowody związane z posiadaniem stopnia niepełnosprawności dla osób

skierowanych do realizacji zamówienia oraz dowody w postaci informacji o przysługującym

miesięcznym dofinansowaniu z PFRON do wynagrodzeń dla wykonawcy. Przystępujący

załączył również dowód w postaci zaświadczenia lekarskiego dotyczący zgody na

świadczenie pracy w godzinach nadliczbowych dla osoby posiadającej orzeczenie

o niepełnosprawności. Ponadto w wyjaśnieniach, przystępujący dokonał szczegółowego

omówienia powyższych okoliczności (z wyliczeniem).

Za bezzasadną Izba uznała argumentację odwołującego związaną z myciem kopuły

radaru. Izba podziela stanowisko przystępującego, że usługa ta dotyczy zwykłych czynności

wpisujących się w charakter zamówienia. Natomiast zarzut odwołującego dotyczy prac

konserwatorsko-naprawczych (na co złożył dowód: oświadczenie firmy L3Haris

z tłumaczeniem). Być może jest tak jak świadczy odwołujący, ale zakres przedmiotu

zamówienia nie obejmował prac wskazanych w ww. dowodzie.

Podsumowując stwierdzić należało, że wyjaśnienia przystępującego odpowiadają

zakresowi wezwania zamawiającego oraz potwierdzają prawidłowość zaoferowanej ceny.

Zgodnie z przepisem art. 537 pkt 1 ustawy Pzp, ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco

niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem

postępowania odwoławczego. W myśl powołanego przepisu, przystępujący na rozprawie

mógł powołać się na wyjaśnienia i dowody już złożone zamawiającemu i/lub mógł powołać

dodatkowe stanowisko w sprawie wraz z dowodami potwierdzającymi okoliczności już

wcześniej opisane. W przedmiotowej sprawie przystępujący złożył dodatkowe pismo

procesowe wraz z dodatkowymi dowodami. Izba stwierdziła, że dodatkowe stanowisko

przystępującego potwierdziło dobitnie wcześniej złożone wyjaśnienia, dlatego nie mogą być

uznane za uzupełnienie brakującej części wyjaśnień.

W ocenie Izby nie potwierdził się żaden ze stawianych zamawiającemu zarzutów. Skoro

bowiem Izba uznała, że cena oferty przystępującego nie zawiera rażąco niskiej ceny, to

wzywanie przystępującego do złożenia dodatkowych wyjaśnień, jest zbędne.

Zgodnie z przepisem art. 552 ust. 1 ustawy Pzp, wydając wyrok, Izba bierze za podstawę

stan rzeczy ustalony w toku postępowania odwoławczego. Z uwagi na okoliczność,

iż zamawiający oświadczeniem złożonym na posiedzeniu uwzględnił zarzut nr 2, do którego

to uwzględnienia przystępujący wniósł sprzeciw, a odwołujący oświadczył, iż w całości

podtrzymuje wszystkie zarzuty odwołania, Izba stwierdziła, że odwołanie podlega

rozpoznaniu w pełni, w zakresie wszystkich podniesionych zarzutów.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.

KIO 3577/21

Dnia 3 grudnia 2021 roku, zamawiający poinformował wykonawców o wyniku

prowadzonego postępowania (część 4, 11 i 14).

Dnia 10 grudnia 2021 roku wykonawca ABC-Service sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu

(dalej „Odwołujący”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej od

niezgodnych z przepisami ustawy czynności i zaniechań zamawiającego w postępowaniu -

w zakresie części 4, 11 i 14 zamówienia.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1. art. 226 ust. 1 pkt. 8 ustawy Pzp, przez niezgodną z przepisami czynność odrzucenia

oferty wykonawcy, która nie zawiera rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu

zamówienia,

2. art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez niedokonanie wyboru oferty odwołującego, która

jest ofertą najkorzystniejszą zgodnie z określonymi w postępowaniu kryteriami oceny

oferty.

W związku z powyższym odwołujący wniósł o:

1) nakazanie zamawiającemu dokonania ponownego badania i oceny ofert w tym

unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz unieważnienia

czynności odrzucenia oferty odwołującego,

2) nakazanie zamawiającemu powtórzenia oceny ofert, uznania oferty odwołującego za

ofertę ważną, ewentualnie do wezwania wykonawcy do złożenia uszczegółowienia

wyjaśnień w zakresie art. 224 ustawy Pzp i dokonania wyboru oferty odwołującego

jako oferty najkorzystniejszej na podstawie określonych w postepowaniu kryteriów

oceny oferty,

3) zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.

Odwołujący wskazał, że posiada interes w uzyskaniu niniejszego zamówienia oraz może

ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego ww. przepisów ustawy. Gdyby

zamawiający w sposób prawidłowy dokonał badania ofert mógłby ustalić, że oferta

odwołującego nie podlega odrzuceniu. Wówczas inaczej kształtowałby się ranking ofert,

a oferta odwołującego mogłaby zająć wyższą pozycję w rankingu i tym samym uzyskać

zamówienie publiczne. W związku z powyższym, odwołujący może ponieść szkodę powstałą

w wyniku naruszenia przepisów ustawy przez zamawiającego, polegającą na nie udzieleniu

odwołującemu przedmiotowego zamówienia publicznego.

Odwołujący wskazał, co następuje.

Odwołujący wskazał, że posiada doświadczenie wyniesione z realizacji identycznych

usług na rzecz zamawiającego. Odwołujący posiada pełną wiedzę zarówno, co do lokalnej

specyfiki usługi sprzątania realizowanej w ramach części nr 4, 11, 14 objętych przedmiotem

zamówienia, jak i kosztów potrzebnych do realizacji przedmiotowego zamówienia

publicznego. Istotnym jest, iż odwołujący od kilku lat świadczy usługi na rzecz

zamawiającego, realizując je w sposób należyty. Koszty materiałów, środków czystości

ujmowane są w kosztach usługi sprzątania na podobnym poziomie. Odwołujący zauważył,

iż zamawiający od wielu lat korzysta z usług odwołującego, zna jakość świadczonych przez

odwołującego usług, poszczególne protokoły potwierdzają wykonanie usługi z należytą

starannością (dowód - referencje potwierdzające wykonanie należyte usług wystawione

przez PAŻP, przykładowy protokół odbioru usługi, przykładowa faktura).

Wiedza i doświadczenie w organizacji oraz realizacji tego typu zamówienia pozwoliły tym

samym na konkurencyjną wycenę przedmiotu zamówienia z zachowaniem odpowiednich

wymogów określonych w dokumentach zamówienia. Cena ofertowa zaoferowana przez

odwołującego jest porównywalna w metodyce kalkulacji do wycen zastosowanych

w poprzednich umowach. W szczególności fakt ten potwierdza, iż przyjęte do wyceny koszty

materiałów (w szczególności środków marki Silver Line) są realne. Odwołujący

w wyjaśnieniach podniósł, iż wykorzystuje materiały, środki które są produkowane dla

wykonawcy pozwalając mu skalkulować je na poziomie cen producenta (przy czym tych

samych środków używa realizując usługę na rzecz zamawiającego). Oczywistym jest,

iż jeżeli dana firma współpracuje na stałe z producentami różnego rodzaju materiałów,

komponentów lub innych produktów, z pewnością otrzymuje z tego tytułu korzystniejsze

warunki współpracy, w szczególności przejawia się to poprzez znaczące skrócenie łańcucha

dostaw (pozwala to właśnie zaoszczędzić na marży). Niewątpliwie to właśnie umiejętne

zarzadzanie zamówieniami (środki czystości oraz higieniczne) pozwala na uzyskanie

oszczędności związanych z efektem skali skutkujące możliwością zastosowania niższych

cen danego produktu - bowiem to właśnie odwołujący występuje tutaj jako ich dystrybutor.

Warto zauważyć, iż wskazane środki czystości, czy higieniczne są dostępne w sprzedaży

detalicznej u odwołującego (poprzez stronę odwołującego), ale jak już wskazano

i w wyjaśnieniach i powyżej są one dostępne w cenach detalicznych z uwzględnieniem

marży odwołującego. Tym samym, złożone przez odwołującego oświadczenie

o zastosowanych cenach jako oświadczenie dystrybutora jest środkiem dowodowym. Trudno

byłoby odwołującemu wystawić sobie fakturę za sprzedaż środków czystości lub

higienicznych bez marży. Skutkowałoby to sytuacją w której sprzedającym byłaby firma ABC-

Service sp. z o.o., kupującym również byłaby firma ABC-Service sp. z o.o.

Odwołujący podkreślił, iż dyrektywa art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, ma z jednej strony

zapobiegać wybieraniu ofert rażąco niskich (nie dających pewności, że zamówienie zostanie

wykonane należycie), z drugiej zaś jest przejawem fundamentalnych zasad systemu

zamówień publicznych opartych na zasadzie uczciwej konkurencji i równego traktowania

wykonawców. Jakkolwiek ustawa Pzp nie zawiera definicji rażąco niskiej ceny, to jednak

w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że występuje ona m.in., gdy jest nierealistyczna,

gdy budzi wątpliwości, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie za nią przedmiotu

zamówienia byłoby nieopłacalne, gdy różnica cen nie będzie możliwa do uzasadnienia

obiektywnymi okolicznościami pozwalającymi wykonawcy zrealizować to zamówienie bez

strat i dodatkowego finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie

umowne (por. m.in. wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn.

akt XII Ga 88/09 - LEX nr 552013). W przedmiotowej sytuacji nie ma żadnych wątpliwości,

iż odwołujący przy zachowaniu reguł rynkowych wykona za nią przedmiot zamówienia.

Dysproporcja cen zaoferowanych przez kilku wykonawców, nie daje jeszcze podstaw do

założenia, że cena najniższa podana przez jednego z wykonawców, jest ceną rażąco niską,

gdyż zależne jest to od efektywności oraz kosztów prowadzenia działalności określonego

podmiotu. Po drugie, podstawą odrzucenia oferty jest zaoferowanie ceny "rażąco niskiej",

a nie ceny "niskiej." Te dwa pojęcia nie są tożsame (por. wyrok Sądu Okręgowego

w Katowicach z dnia 21 czerwca 2010 r. (sygn. akt XIX Ga 175/10).

Istotnym jest również fakt przedstawienia bardzo szczegółowych kalkulacji

w wyjaśnieniach powodujących, iż są one rzetelne, realne i wiarygodne. Jednoznacznie

potwierdzające, iż oferowana cena nie jest rażąco niska. W szczególności w zakresie

dotyczącym wskazanych przez zamawiającego jako nieprawidłowe - kosztów osobowych.

Analiza wyjaśnień - samych kosztów osobowych wskazuje, iż odwołujący skalkulował

prawidłowo wynagrodzenie, mając na względzie minimalne wynagrodzenie, które na rok

2022 wyniesie 3010 zł, a minimalna stawka godzinowa 19,70 zł (zgodnie z rozporządzeniem

Rady Ministrów z dnia 14 września 2021 r. w sprawie wysokości minimalnego

wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2022 r.).

1. Część 4 - Utrzymanie czystości i porządku wraz z utrzymaniem terenów

zewnętrznych w obiektach PAŻP Katowice (kalkulacja zawarta w wyjaśnieniach z dnia

10.11.2021 r.).

Analiza wyjaśnień, w zakresie szczegółowej kalkulacji kosztów osobowych pozwala

stwierdzić, iż przyjęta wysokość wynagrodzenia jest wyższa niż minimalne wynagrodzenie

które na rok 2022 wyniesie 3010 zł, a minimalna stawka godzinowa 19,70 zł. Odwołujący

wskazał na różnicę pomiędzy minimalnym wynagrodzeniem a faktycznie skalkulowanymi

przez odwołującego kosztami osobowymi. Przyjęte do kalkulacji wynagrodzenie (wskazane

w poz. 25) jest wyższe od minimalnego (wskazane w poz. 26).

2. Część 11 - Utrzymanie czystości i porządku wraz z utrzymaniem terenów

zewnętrznych w obiektach PAŻP Wrocław (kalkulacja zawarta w wyjaśnieniach z dnia

10.11.2021 r.).

Analiza wyjaśnień, w zakresie szczegółowej kalkulacji kosztów osobowych pozwala

stwierdzić, iż przyjęta wysokość wynagrodzenia jest wyższa niż minimalne wynagrodzenie

które na rok 2022 wyniesie 3010 zł, a minimalna stawka godzinowa - 19,70 zł. Odwołujący

wskazał na różnicę pomiędzy minimalnym wynagrodzeniem a faktycznie skalkulowanymi

przez odwołującego kosztami osobowymi. Przyjęte do kalkulacji wynagrodzenie (wskazane

w poz. 28) jest wyższe od minimalnego (wskazane w poz. 29 ).

Ponadto, w przypadku kalkulacji dla części 11 odwołujący podkreślił, iż zamawiający

poprosił o wyjaśnienie tylko wybranych pozycji Formularza cenowego, tj. w zakresie pozycji

1 Stary Terminal oraz pozycji 4 formularza cenowego dotyczących prawa opcji. Pominięto

zatem dwie niezwykle istotne pozycje - pozycję 2 oraz pozycję 3 - które stanowią podstawę

organizacyjną całości usługi dla PAŻP Wrocław. Niezależnie od powyższego w zakresie

części 11 - pozycja nr 1 Stary Terminal koniecznym jest analiza opisu przedmiotu

zamówienia dla tej części usługi, bowiem zgodnie z zawartym w dokumentach zamówienia

opisem przedmiotu zamówienia usługa na Starym Terminalu obejmuje swym zakresem

pranie wykładziny dywanowej o powierzchni 73 m2 z częstotliwością 2 razy w roku.

Odwołujący dokonał bardzo szczegółowej analizy tego zakresu i stwierdził, iż jest to

wykładzina na podłodze technicznej, w pomieszczeniach, w których przebywają 2 osoby

z ograniczonym dostępem nawet dla pracowników PAŻP. Stąd zabrudzenie tej wykładziny

jest znikome. Mając na względzie fakt, iż w pomieszczeniu mamy podłogę techniczną

oczywistym jest, iż wykładziny tej nie można nadmiernie przemoczyć podczas prania. Stąd

pranie wykładziny jest raczej zabiegiem odświeżającym niż gruntownym praniem.

Zamawiający przewidział w specyfikacji, iż płatność za tę część usługi realizowana jest

w postaci stałego ryczałtu miesięcznego. Odwołujący analizując zdobyte doświadczenie

w realizacji usługi na rzecz PAŻP stwierdził, iż historycznie dodatkowe pranie wg potrzeb nie

wystąpiło podczas realizacji usługi od 2017 r.

3. Część 14 - Utrzymanie czystości i porządku wraz z utrzymaniem terenów

zewnętrznych w obiektach PAŻP Zielona Góra/Babimost (kalkulacja zawarta

w wyjaśnieniach z dnia 10.11.2021 r.).

Analiza wyjaśnień, w zakresie szczegółowej kalkulacji kosztów osobowych pozwala

stwierdzić, iż przyjęta wysokość wynagrodzenia jest wyższa niż minimalne wynagrodzenie

które na rok 2022 wyniesie 3010 zł, a minimalna stawka godzinowa - 19,70 zł. Odwołujący

wskazał na różnicę pomiędzy minimalnym wynagrodzeniem a faktycznie skalkulowanymi

przez odwołującego kosztami osobowymi. Przyjęte do kalkulacji wynagrodzenie (wskazane

w poz. 28) jest wyższe od minimalnego (wskazane w poz. 29 ).

Powyższe wyjaśnienia pozwalają na stwierdzenie, iż zamawiający nie dokonał

szczegółowej analizy przedstawionych kalkulacji własnych odwołującego, które niewątpliwie

stanowią środek dowodowy. Odwołujący podkreśla, iż rzetelna analiza zastosowanych

kosztów osobowych pozwoliłaby zamawiającemu na stwierdzenie, iż przedstawiony

w wyjaśnieniach odwołującego koszt osobowy jest zgodny z przepisami dotyczącymi

kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od

minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej lub od wartości

ustanowionych w przepisach odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest

realizowane zamówienie, a także informacji na temat zgodności z przepisami z zakresu

prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym

realizowane jest zamówienie.

Zamawiający podnosi cyt. „(...), iż w złożonych wyjaśnieniach, dla każdej części, nie

zostały wyjaśnione okoliczności, o których mowa w pkt 6, a także Wykonawca w swoich

wyjaśnieniach wskazał, iż koszty wynagrodzenia za pracę wyliczył na podstawie przepisów,

które w dniu rozpoczęcia świadczenia usługi tj. 1.01.2022 nie będą już obowiązywały. (...)”.

Jednakże nie sposób wyczytać z informacji o odrzuceniu oferty odwołującego z czego

wywodzi ten wniosek. Istotnym jest fakt, iż zamawiający winien dokonać szczegółowej

analizy całości wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny - całości czyli zarówno

szczegółowej kalkulacji stanowiącej dowód w postaci wyliczeń kosztów osobowych oraz

zawartych treści. Gdyby faktycznie zamawiający rzetelnie dokonał analizy wyjaśnień

zauważyłby, iż koszty osobowe są przyjęte w wysokości wyższej niż minimalne

wynagrodzenie na rok 2022. Odwołujący ma wrażenie, iż zamawiający dokonał bardzo

pobieżnej analizy i całość swojej decyzji oparł nie na przedstawionych środkach

dowodowych, a na zapisie „literalnym” zawartym w treści wyjaśnień - str. 3 - cyt. „(.).

W swojej kalkulacji uwzględniliśmy poziom minimalnego wynagrodzenia w 2021 roku”.

Zapis ten bezapelacyjnie stanowi omyłkę pisarską, oczywistą omyłkę pisarską. Jak

podkreśla się w orzecznictwie za oczywistą omyłkę, uznaje się taką, która ma charakter

przypadkowy, niezamierzony, jej poprawienie nie wymaga głębszej analizy. Omyłka taka nie

zmienia treści oświadczenia woli złożonego przez wykonawcę wraz z ofertą, ma raczej

jedynie za zadanie doprowadzić do formalnej zgodności treści oświadczenia do jego

prawidłowego brzmienia. Oczywistą omyłkę zamawiający jest w stanie poprawić

samodzielnie, bez uzyskiwania dodatkowych wyjaśnień ze strony wykonawcy. Powstaje

zatem pytanie czy zamawiający był w stanie ową omyłkę samodzielnie stwierdzić? Analiza

wyjaśnień pokazuje, że TAK.

Nie ziści się zatem podstawa odrzucenia oferty odwołującego wskazana przez

zamawiającego cyt. „(.). Wykonawca w swoich wyjaśnieniach wskazał, iż w swojej

kalkulacji uwzględnił poziom minimalnego wynagrodzenia w 2021 roku, podczas gdy w dniu

wszczęcia postępowania już zostało ogłoszone Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15

września 2021 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości

minimalnej stawki godzinowej w 2022 r. gdzie ustalono, że od dnia 1 stycznia 2022 r.

minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 3010 zł. (.)”, bowiem z treści wyjaśnień po

pierwsze wynika fakt, przyjęcia wysokości wynagrodzenia ustalonego na rok 2022, po drugie

odwołujący nie powołał się na wskazywane przez zamawiającego rozporządzenie

wykonawcze, po trzecie widzimy w treści wyjaśnień oczywista omyłkę pisarską - tylko

w jednym miejscu omyłkowo wpisano rok 2021.

Nawet uznając, iż pojawiły się u zamawiającego wątpliwości, co do treści złożonych

wyjaśnień, możliwe było skierowanie powtórnego wezwania. Jak podkreśla się

w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, skierowanie powtórnego wezwania do złożenia

wyjaśnień możliwe jest tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i może dotyczyć

wykonawcy, który rzetelnie złożył pierwsze wyjaśnienia, np. gdy w świetle złożonych

wcześniej wyjaśnień pojawiły się u zamawiającego nowe wątpliwości. Na możliwość

wielokrotnego wzywania do udzielenia wyjaśnień potwierdzają też opinie prawne Urzędu

Zamówień Publicznych zawarte w Informatorze Urzędu Zamówień Publicznych nr 11 z 2013

roku oraz orzeczeniach sądów okręgowych (np. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie

z 5 lipca 2007 r., V Ca 2214/06, wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2010

r., V Ga 122/10), w których sądy jednoznacznie wskazywały, że brak jest przeszkód do

ponownego wzywania wykonawcy do złożenia wyjaśnień, jeżeli pierwotne wyjaśnienia nie

rozwiały wątpliwości zamawiającego związanych z rażąco niską ceną. Stanowisko to nie jest

również kwestionowane w wyrokach Krajowej Izby Odwoławczej, która wielokrotnie

wskazywała, że nie ma żadnych przeszkód, aby ponownie wezwać wykonawcę do złożenia

wyjaśnień, gdy pierwotnie złożone wyjaśnienia budzą jeszcze wątpliwości (np. wyrok z dnia

23 czerwca 2015 r., KIO 1143/15 oraz wyrok z dni 18 lutego 2016 r., KIO 150/16).

W zakresie zarzutu nieuwzględnienia w złożonych kalkulacjach wynagrodzenia osoby

sprawującej nadzór podnieść należy, iż w każdej tabeli znajduje się pozycja pn. pozostałe

koszty (koszty księgowe, nadzór, usługi okresowe tj. odśnieżanie, mycie elewacji, koszenie

itp.). Tym samym dla każdej części wynagrodzenie osoby sprawującej nadzór jest ujęte

właśnie w tej pozycji. Potencjał kadrowy to często element decydujący o wartości niejednej

firmy. Odwołujący zatrudnia w każdej lokalizacji na stałe (umowa o pracę, pełen etat)

Kierowników Obsługi Obiektów "ABC-Service", są to właśnie pracownicy sprawujący nadzór.

Każdy z kierowników zatrudniony na pełnym etacie nadzoruje prace około 25-30 osób, stąd

średni koszt nadzoru pracy 1 osoby sprzątającej stanowi około 1/28 wynagrodzenia

kierownika obsługi obiektu. Nadzór nad realizacją usługi - w założeniu przyjętym do

kalkulacji - będzie pełnił ten sam Kierownik Obsługi Obiektu dla każdej z części

postępowania (1 osoba w Pyrzowicach, 1 osoba we Wrocławiu, 1 osoba w Babimoście).

Stąd koszty nadzoru należy rozpatrywać łącznie, w danej części, gdyż stanowią część

składową wynagrodzenia kierownika obsługi obiektu. Nie da się rozdzielić czasu, który

kierownik poświęca na nadzór poszczególnych powierzchni, bowiem nadzór będzie

sprawowany wyrywkowo na wszystkich zakresach, pomieszczeniach i terenie. Odwołujący

podkreśla, iż właśnie solidny zespół pracowników i współpracowników stanowi o prawdziwej

wartości firmy. Odwołujący dysponuje takim zespołem na stałe, a jego przewaga

konkurencyjna przejawia się nie tylko w jakości personelu, ale także kosztach jego

utrzymania. Odwołujący zatrudnia na stałe kompetentnych ludzi (stały zespół realizuje

konkretne zamówienia), wykonanie usługi powierza pracownikom w ramach stałych umów

o pracę. Bezsprzecznie należy wziąć pod uwagę fakt, iż faktyczny koszt pracowniczy jest

zdecydowanie niższy w porównaniu z kosztami, które wykonawca poniósłby, kompletując

z rynku zespół dedykowany konkretnemu zamówieniu.

W zakresie pozostałych zarzutów.

Nie sposób wyczytać z wyjaśnień, iż wykonawca nie będzie wykonywał usługi zgodnie

z wymogami dokumentów zamówienia, tym samym zarzuty, iż nie uwzględniono -

w zakresie części nr 4 z przedłożonej kalkulacji ani ze złożonych wyjaśnień nie wynika, żeby

wykonawca uwzględnił w cenie oferty, iż usługi mają być realizowane przez min. 1 osobę

w weekendy i święta w godzinach 7:00-15:00, zgodnie z OPZ dla części nr 4. - są daleko

idące. Odwołujący wskazał szczegółową kalkulację dla całości usługi dla czterech zakresów,

zgodnie z wymogami specyfikacji. Koszty osobowe nie zostały odniesione tylko do pracy

„w tygodniu” czy też „w dni robocze”. Wykonawca pokazał kalkulacje dla całości zakresów

składających się na utrzymanie czystości i porządku wraz z utrzymaniem terenów

zewnętrznych w obiektach PAŻP Katowice.

W zakresie zarzutu zamawiającego cyt. „(...). Wykonawca nie może powoływać się na

zdarzenia przyszłe i niepewne, bo jeśli jednak nie uda mu się zatrudnić pracownika

z orzeczonym stopniem niepełnosprawności to nie będzie również uprawniony do

korzystania z przyjętego do kalkulacji dofinasowania. (...)”, wydaje się, że zamawiający

opatrznie zrozumiał zawarte w wyjaśnieniach stwierdzenie - bowiem do kalkulacji przyjęto

aktualnie wykonującego usługę - osobę z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Jest to

pracownik, który jest osobą z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, tym samym

odwołujący nie powołuje się na zdarzenie przyszłe czy niepewne ale ujmuje w kalkulacji

pracowników już zatrudnianych, co z racji faktu, iż odwołujący jest podmiotem realizującym

społeczną i zawodową integrację grup defaworyzowanych jest pewne ze względu na fakt

zatrudniania pracowników z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. W kwestii dowodów

dotyczących sposobu naliczania oraz wysokości dofinansowania do zatrudniania

pracowników z orzeczonym stopniem niepełnosprawności podkreślić należy, iż nie zależy

ono od decyzji jakiegoś organu, a wynika wprost z art. 26a ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27

sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych.

Niezrozumiałym jest, że zamawiający dokonując analizy wyjaśnień odwołującego

całkowicie zlekceważył wskazane w nich kalkulacje własne, w szczególności kalkulacje

szczegółowe (stanowiące bezsprzecznie dowody), które wprost dowodzą, iż odwołujący

rzetelnie dokonał kalkulacji ceny ofertowej. Zamawiający nie tylko nie dokonał szczegółowej

oceny wyjaśnień (nie uwzględnił wszystkich elementów wyjaśnień, a decyzje swoje oparł na

wybranych fragmentach), ale również - mając na względzie, iż powziął wątpliwości co do

wskazanych w wyjaśnieniach elementów wyceny nie wezwał wykonawcy do ich

uszczegółowienia. Obiektywna, należyta ocena oferty jest obowiązkiem zamawiającego. Jak

wskazuje w zasadzie zgodne stanowisko doktryny oraz judykatury, rażąco niska cena to

cena nierealna, cena, za którą nie jest możliwe zrealizowanie zamówienia. Idea badania

rażąco niskiej ceny ma uchronić zamawiającego przed sytuacją, w której wykonawca nie

będzie w stanie zrealizować zamówienia zgodnie z przepisami prawa, w stosunku do

warunków swojej oferty, bądź nie zrealizuje tego zamówienia lub jakichś jego części, bądź

będzie starał się zrekompensować sobie niską cenę oferty, składając przykładowo

roszczenia w stosunku do zamawiającego (por. S. Arrowsmith, The Law of Public and

Utilities Procurement, Regulation in the EU and UK, 3rd edition, SWEET 8 MAXWELL 2014,

str. 802.). Jak wskazuje J. Pieróg (por. J. Pieróg, Prawo zamówień publicznych. Komentarz,

14. wydanie, Warszawa 2017, wyd. C.H. Beck, str. 463.) badanie rażąco niskiej ceny ma

zapobiegać wybieraniu ofert, które nie dają pewności, że zamówienie zostanie wykonane i to

bez uszczerbku dla jego jakości. W konsekwencji eliminacja ofert zawierających rażąco

niską cenę chroni instytucje zamawiające przed wykonawcami, którzy nie będą w stanie

zrealizować przedmiotu zamówienia albo wykonają je w sposób nienależyty. Jak podkreśla

Sąd Okręgowy w Legnicy (wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z 24 kwietnia 2017 r., VI Ga

62/17) o rażąco niskiej cenie można mówić wtedy, gdy jest oczywiste, iż odbiega ona od cen

rynkowych podobnych zamówień. Pojęcie rażąco niskiej ceny nie zostało zdefiniowane

w prawie zamówień publicznych ani w dyrektywach unijnych. Za ofertę z rażąco niską ceną

należy uznać ofertę z ceną nierealną, znacznie odbiegającą od cen rynkowych innych takich

samych lub podobnych rodzajów zamówień, wskazującą na możliwość wykonania

zamówienia poniżej kosztów wytworzenia usługi, dostawy czy roboty budowlanej lub ofertę

zawierającą cenę nierealną z punktu widzenia logiki, doświadczenia życiowego oraz

racjonalnego gospodarowania.

Zamawiający nie złożył pisemnej odpowiedzi na odwołanie.

Do postępowania odwoławczego - po stronie zamawiającego - skuteczne przystąpienie

zgłosił wykonawca Eco Expert sp.j. K. M. A. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania, o których stanowi

przepis art. 528 ustawy Pzp.

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego

z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy

procedurze, której wartość szacunkowa zamówienia przekracza kwoty określone

w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu

przedmiotowego zamówienia, kwalifikowanego możliwością poniesienia szkody w wyniku

naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 505 ust. 1

ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska

stron, oraz uczestnika postępowania odwoławczego, złożone w pismach

procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła, iż odwołanie nie zasługuje na

uwzględnienie.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są bezzasadne.

Dla prawidłowego ustalenia, zgodności i zupełności udzielonego przez wykonawcę

wyjaśnienia ceny oferty, niezbędne jest przywołanie treści wezwania zamawiającego,

przytoczenie najważniejszych elementów złożonych przez wykonawcę wyjaśnień oraz

odwołanie się do uzasadnienia faktycznego odrzucenia oferty odwołującego.

Zamawiający wzywając przystępującego do złożenia wyjaśnień wskazał, co następuje,

cyt. „W toku badania ofert, Zamawiający stwierdził, iż cena Państwa oferty dla części nr 4

w wysokości 844 143,84 zł jest niższa o 59,02 % od wartości zamówienia dla części nr 4

powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem

postępowania zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy w wysokości 2 060 042,66 zł.

W toku badania ofert, Zamawiający stwierdził, iż cena Państwa oferty dla części nr 14

w wysokości 158 060,16 zł jest niższa o 46,44 % od wartości zamówienia dla części nr 14

powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem

postępowania zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy w wysokości 295 111,43 zł oraz dodatkowo,

jest niższa o 31,93 % od średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert, która wynosi 232

198,49 zł.

W toku badania ofert, Zamawiający stwierdził, iż cena Państwa oferty dla części nr 11:

a) w zakresie pozycji nr 1 Formularza cenowego - Utrzymanie porządku i czystości

powierzchni wewnątrz Stary Terminal PL Wrocław - ul. Skarżyńskiego 36, w wysokości

24,60 zł miesięcznie wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia w tym

zakresie i budzi wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu

zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w OPZ

b) w zakresie pozycji nr 4 - 6 Formularza cenowego dot. prawa opcji w wysokości

71 479,05 zł jest niższa o 74,59 % od średniej arytmetycznej cen prawa opcji we wszystkich

złożonych ofertach, która wynosi 281 274,79 zł

Zamawiający zwraca się zatem o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenia dowodów

dotyczących elementów oferty, a mających wpływ na wysokość ceny, które w jednoznaczny

sposób potwierdzą, że zaoferowana cena pozwala na wykonanie zamówienia zgodnie

z opisem przedmiotu zamówienia. W szczególności, że wykonawca skalkulował i oferuje

wykonanie zamówienia z uwzględnieniem wszystkich wymogów określonych w SWZ dla

realizacji niniejszego zamówienia w zakresie części nr 4, 11 i 14.

W wyjaśnieniach należy odnieść się do elementów dotyczących wyliczenia ceny,

w szczególności w zakresie:

1) zarządzania procesem świadczonych usług;

2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków usług;

3) oryginalności usług oferowanych przez wykonawcę;

4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do

ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo

minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10

października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub

przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane

zamówienie;

5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach

dotyczących pomocy publicznej;

6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego,

obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;

7) zgodności z przepisami dotyczącymi z zakresu ochrony środowiska;

8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia

podwykonawcy.

Zamawiający zwraca uwagę, iż powyższe elementy stanowią katalog otwarty, zaś

Wykonawca mając na uwadze wiedzę o czynnikach, które wpłynęły na ukształtowanie ceny

jego oferty zobowiązany jest do szczegółowego przedstawienia, opisania i udowodnienia

wszystkich czynników (także innych niż wskazane wyżej), które o wysokości jego ceny

zadecydowały. Zamawiający wymaga przedłożenia wyjaśnień oraz kalkulacji cenowej

dotyczącej wykonania zamówienia. Wykonawca jest zobowiązany szczegółowo wyjaśnić co

najmniej okoliczności o których mowa w pkt 4 i 6 powyżej.

Ocena złożonych wyjaśnień dokonywana przez Zamawiającego ma na celu ustalenie, czy

przedmiot zamówienia został wyceniony zgodnie z SWZ i załącznikami do SWZ oraz czy

cena została skalkulowana rzetelnie i czy będą Państwo w stanie zrealizować przedmiotowe

zamówienie. W wyjaśnieniach proszę wykazać, co spowodowało obniżenie ceny oraz

w jakim stopniu i dzięki jakim czynnikom cena została obniżona. Natomiast w przedłożonej

kalkulacji należy wykazać koszty realizacji poszczególnych elementów:

a) koszty osobowe z wyszczególnieniem ilości zaangażowanych osób,

b) koszty materiałów (o ile występują)

c) koszty sprzętu (o ile występują)

d) pozostałe koszty (o ile występują)

e) założony zysk

Przedłożone wyjaśnienia i kalkulacje muszą zostać poparte dowodami.

Dowodami mogą być wszelkiego rodzaju zaświadczenia, informacje wytworzone przez

podmioty niezależne od Wykonawcy (np. zaświadczenie o zwolnieniu podmiotowym,

uzyskanych upustach) i inne wpływające na cenę, które odróżniają Państwa ofertę od

konkurencji, a także szczegółowe założenia przyjęte przez Państwa do kalkulacji ceny.

Zamawiający wskazuje, iż zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy obowiązek wykazania,

że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na Wykonawcy.

Jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdzi, że oferta

zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, Państwa oferta zostanie

odrzucona zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy”.

Analizując treść wezwania zamawiającego można dojść do wniosku, iż zamawiający

w całości powołał się na treść przepisu art. 224 ust. 3 ustawy Pzp, zakreślając jednocześnie,

że wskazany katalog ma charakter otwarty, oraz że w szczególności wymagania złożenia

wyjaśnień dotyczących pkt 4 i 6. Ponadto zamawiający wskazał, że w wyjaśnieniach żąda

wykazania, co spowodowało obniżenie ceny oraz w jakim stopniu i dzięki jakim czynnikom

cena została obniżona. Natomiast w przedłożonej kalkulacji należy wykazać koszty realizacji

poszczególnych elementów (od a do e). W zakresie zadania nr 11 zamawiający powołał się

również na wątpliwości w zakresie pozycji 1 oraz 4 - 6 formularza oferty. Zamawiający podał

również, że przedłożone wyjaśnienia i kalkulacje muszą zostać poparte dowodami, opisując

co może być dowodem.

Zamawiający w informacji o odrzuceniu oferty odwołującego podał, cyt.: „3. oferta nr 12

w zakresie części nr 4, 11 i 14 złożona przez Wykonawcę ABC-Service Sp. z o.o. 53-614

Wrocław ul. Bolesławiecka 15, w oparciu o niżej wskazane uzasadnienie faktyczne i prawne.

UZASADNIENIE FAKTYCZNE:

Zamawiający działając na podstawie art. 224 ustawy wezwał Wykonawcę do złożenia

wyjaśnień w tym do złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia zaoferowanej ceny dla

części nr 4, 11 i 14. Wykonawca złożył wyjaśnienia w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art.

224 ust. 5 ustawy obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa

na Wykonawcy. Po zapoznaniu się z treścią złożonych wyjaśnień Zamawiający uznał,

iż złożone wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny. Zgodnie z zapisami SWZ

termin realizacji zamówienia został określony na 48 miesięcy, przy czym realizacja ma się

rozpocząć nie wcześniej niż od dnia 1.01.2022r. Wykonawca w swoich wyjaśnieniach

wskazał, iż w swojej kalkulacji uwzględnił poziom minimalnego wynagrodzenia w 2021 roku,

podczas gdy w dniu wszczęcia postępowania już zostało ogłoszone Rozporządzenie Rady

Ministrów z dnia 15 września 2021 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za

pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2022 r. gdzie ustalono, że od dnia

1 stycznia 2022 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 3010 zł. Zgodnie z wyrokiem

Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 2021-01-08, KIO 3269/20 „Zwrócić należy uwagę,

że przeważająca część zamówienia miała być realizowana w roku 2021 (12 miesięcy),

co powoduje, że kalkulując rzetelnie koszty oferty wykonawca miał obowiązek uwzględnienia

minimalnego wynagrodzenia za pracę na rok 2021, które w dniu składania oferty było

powszechnie znane. Zdaniem Izby, powoływane przez Zamawiającego w piśmie

procesowym klauzule waloryzacyjne, zawarte w projekcie umowy, przewidujące możliwość

zmiany wynagrodzenia w przypadku zmiany minimalnego wynagrodzenia za pracę,

w zaistniałych okolicznościach sprawy, w sytuacji, gdy w momencie składania oferty znana

była wysokość minimalnego wynagrodzenia na rok 2021 nie mogłyby mieć zastosowania.

Zawarcie tego rodzaju klauzul waloryzacyjnych nie zwalnia wykonawcy z rzetelnej kalkulacji

stawek roboczogodziny, uwzgledniającej obowiązujące w czasie realizacji zamówienia

minimalne wynagrodzenie za pracę.” Powyższe należy odnieść do każdej części

zamówienia, w której wykonawca składał wyjaśnienia dotyczące rażąco niskiej ceny, tj.

w zakresie części 4, 11 i 14. Wykonawca wskazał również, iż przewidział osobę do nadzoru,

która będzie w stałym kontakcie z Przedstawicielem Zamawiającego, jednakże ze złożonych

kalkulacji nie wynika aby w cenie oferty zostało uwzględnione wynagrodzenie takiej osoby.

W art. 224 ust. 4 ustawy ustawodawca nałożył na zamawiającego w przypadku zamówień

na roboty budowlane lub usługi obowiązek żądania wyjaśnień, w tym złożenia dowodów

w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, co najmniej

w zakresie określonym w ust. 3 pkt 4 i 6 art. 224 ustawy. Wymaga to przedstawienia

w wyjaśnieniach informacji na temat zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy,

których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego

wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej lub od wartości ustanowionych

w przepisach odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane

zamówienie, a także informacji na temat zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy

i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest

zamówienie. Zamawiający w wezwaniu wskazał, iż Wykonawca jest zobowiązany

szczegółowo wyjaśnić co najmniej okoliczności o których mowa w pkt 4 i 6 (odpowiadające

art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 Pzp).

W złożonych wyjaśnieniach, dla każdej części, nie zostały wyjaśnione okoliczności,

o których mowa w pkt 6, a także Wykonawca w swoich wyjaśnieniach wskazał, iż koszty

wynagrodzenia za pracę wyliczył na podstawie przepisów, które w dniu rozpoczęcia

świadczenia usługi tj. 1.01.2022 nie będą już obowiązywały.

Wykonawca wskazał, iż koszt środków czystości przewidzianych na obiekcie

Zamawiającego do bieżącego sprzątania, wynika z tego, iż Wykonawca zamierza stosować

środki marki Silver Line, które są produkowane dla Wykonawcy wskazując jednocześnie,

iż dzięki temu mógł skalkulować koszt tych środków na poziomie cen producenta.

Wykonawca wskazał dalej, iż koszty środków czystości oraz higienicznych przewidzianych

na omawianych obiektach, zostały wyliczone na podstawie doświadczenia oraz wieloletniej

współpracy z producentami profesjonalnych środków czystości oraz środków higienicznych

z uwzględnieniem wypracowanych systemów rabatów, które umożliwiają zakup środków po

cenach producenta. Jednakże nie zostały przedłożone żadne dowody potwierdzające

wysokość tych cen np. faktura, umowa czy zamówienie, co Wykonawca winien uczynić.

Zamawiający wyraźnie wskazał w treści wezwania, iż przedłożone wyjaśnienia i kalkulacje

musza zostać poparte dowodami, jednak Wykonawca nie dopełnił tego obowiązku.

Ponadto w zakresie części nr 4 z przedłożonej kalkulacji ani ze złożonych wyjaśnień nie

wynika żeby Wykonawca uwzględnił w cenie oferty, iż usługi mają być realizowane przez

min. 1 osobę w weekendy i święta w godzinach 7:00-15:00, zgodnie z OPZ dla części nr 4.

Natomiast w zakresie części nr 11 Wykonawca wskazał, iż do sprzątania w tej części

zamówienia ma zamiar zatrudnić dodatkowo do personelu aktualnie wykonującego usługę

osobę z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, z tego względu w kalkulacji

uwzględniono także dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika. Powyższe nie może

zostać uznane za prawidłowe bowiem Wykonawca powołując się na udzieloną pomoc

publiczną, musi ponadto wykazać, że pomoc publiczna została mu przyznana zgodnie

z prawem, tj. zgodnie z przepisami ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach

dotyczących pomocy publicznej. Wykonawca nie może powoływać się na zdarzenia przyszłe

i niepewne, bo jeśli jednak nie uda mu się zatrudnić pracownika z orzeczonym stopniem

niepełnosprawności to nie będzie również uprawniony do korzystania z przyjętego do

kalkulacji dofinasowania.

W zakresie części nr 14 Wykonawca wskazał, iż pracownik aktualnie realizujący usługę

utrzymania czystości to osoba z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, z tego względu

w kalkulacji uwzględniliśmy także dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika. Jednakże

do oferty nie został dołączony żaden dowód, podczas gdy Zamawiający wymagał złożenia

wyjaśnień oraz dowodów.

Uznać należy, iż odpowiedź wykonawcy na wezwanie do wyjaśnienia nie zawiera

żadnego wytłumaczenia sposobu kalkulacji ceny, żadnego wskazania czynnika

sprzyjającego wykonawcy i umożliwiającego zaoferowanie tak niskiej ceny, jak też żadnego

dowodu potwierdzającego przyjętą kalkulację i czynniki sprzyjające, to mamy do czynienia

z wyjaśnieniami o charakterze ogólnikowym. Wówczas zamawiający nie ma podstaw do

powtórnego wzywania wykonawcy do wyjaśnień, lecz powinien odrzucić jego ofertę - takie

stanowisko zostało wyrażone w ugruntowanym orzecznictwie KIO oraz w doktrynie.

Mając na uwadze powyższe oferta Wykonawcy podlega odrzuceniu bowiem złożone

wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.

UZASADNIENIE PRAWNE:

Zgodnie z art. 226 ust 1 pkt 8) ustawy „Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco

niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia”.

Krajowa Izba Odwoławcza oceniając wyjaśnienia złożone przez odwołującego stwierdziła,

że czynność zamawiającego, polegająca na odrzuceniu oferty odwołującego we wskazanych

w odwołaniu częściach zamówienia była prawidłowa. Podnieść bowiem należy, iż odwołujący

składając wyjaśnienia, w których co prawda podał kalkulacje, nie wykazał, że przyjęte przez

siebie założenia mają wpływ na wysokość zaoferowanej ceny. Do złożonych wyjaśnień

i zawartych w nich kalkulacjach odwołujący nie załączył żadnych dowodów, które mogłyby

potwierdzać okoliczności wywodzone w wyjaśnieniach. Tym samym Izba stwierdziła,

że odwołujący nie podołał ciężarowi wynikającemu z przepisu art. 224 ust. 5 ustawy Pzp,

który stanowi, iż obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu

spoczywa na wykonawcy.

Dla oceny prawidłowości złożonych wyjaśnień Izba przyjęła, że w wyjaśnieniach

odwołującego zaistniała oczywista omyłka pisarska, którą zamawiający winien zauważyć,

polegająca na odwołaniu się do poziomu wynagrodzenia z 2021 roku - powinno być z 2022

roku, albowiem wyliczenia odwołującego podane w kalkulacjach referują do tego poziomu.

Jednakże pozostaje to bez wpływu na ocenę złożonych wyjaśnień.

Izba wskazuje, że odwołujący w sposób bardzo ogólnikowy, można wręcz powiedzieć

lakoniczny, odniósł się do wezwania zamawiającego. Odwołujący wskazał bowiem,

że posiada doświadczenie w świadczeniu usług na rzecz tego zamawiającego, a koszty

związane z realizacją zamówienia zostały prawidłowo skalkulowane. Odwołujący wskazał,

że „Przedstawiona w ofercie kwota realna z uwagi na posiadanie przez nas tzw. „grupy

ruchomej” - pracowników zatrudnionych na umowę o pracę, którzy zajmują się

wykonywaniem usług dodatkowych/jednorazowych na wszystkich obiektach przez nas

obsługiwanych.”, nie precyzując jaki to ma wpływ na cenę oferty (brak stosownych wyliczeń

i dowodów). Ponadto odwołujący podał, iż „Przy wycenie braliśmy pod uwagę nasze

doświadczenie na obiekcie Zamawiającego, który aktualnie obsługujemy, co dało nam

pogląd na realizację usługi. Budynek występujący jako opcja został wyceniony jako

dodatkowy obiekt do aktualnie realizowanej usługi w budynku podstawowym. Sprzęt do

realizacji usługi posiadamy, więc nie ponosimy kosztów z tym związanych. Do sprzątania

mamy zamiar zatrudnić dodatkowo do personelu aktualnie wykonującego usługę osobę

z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, tego względu w kalkulacji uwzględniliśmy także

dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika. Osoby te będą realizowały czynności

związane z utrzymaniem czystości na obiektach Zamawiającego oraz terenu zewnętrznego

w zakresie bieżącego utrzymania czystości. Teren zewnętrzy w opcji również został

policzony w oparciu o usługę podstawową jako rozszerzenie zakresu. Wszystkie koszty

związane z koszeniem czy odśnieżaniem zostały uwzględnione w większej części w wycenie

podstawowej z uwagi, że opcja jest tylko rozszerzeniem zakresu obowiązków do czynności

już realizowanych. Do realizacji usługi zamierzamy zatrudnić zgodnie z wymaganiami

Zamawiającego osoby na umowę o pracę. W swojej kalkulacji uwzględniliśmy poziom

minimalnego wynagrodzenia w 2021 roku. Ponadto przewidzieliśmy osobę do nadzoru, która

będzie w stałym kontakcie z Przedstawicielem Zamawiającego. Koszt środków czystości

przewidzianych na Państwa obiekcie do bieżącego sprzątania, wynika z tego,

że zamierzamy stosować środki marki Silver Line, które są produkowane dla nas. Dzięki

temu mogliśmy skalkulować koszt tych środków na poziomie cen producenta. Usługę

jednorazowego sprzątania po budowie zamierzamy zrealizować również przy pomocy naszej

„grupy ruchomej” oraz pracowników już zatrudnionych”.

Odwołujący wskazał również, że „Do wykonania zamówienia zgodnie z zapisem SWZ

przewidzieliśmy zatrudnienie osób na umowę o pracę, dostosowując się do wymogów

Zamawiającego. Ponadto przewidzieliśmy wynagrodzenie dla Kierowników Obsługi

Obiektów, którzy będą nadzorowali wykonanie. Należy podkreślić, że Kierownicy Obsługi

Obiektów, również zatrudnieni są na umowę o pracę. Będą oni nadzorowali prace na

Państwa obiektach, ale także mają pod swoją opieką kilka obiektów innych Kontrahentów,

dlatego też, kwota przeznaczona przez nas na nadzór stanowi proporcjonalną część ich

wynagrodzenia. Koszt środków czystości oraz higienicznych przewidzianych na omawianych

obiektach, zostały wyliczone na podstawie doświadczenia oraz wieloletniej współpracy

z producentami profesjonalnych środków czystości oraz środków higienicznych dzięki czemu

mamy wypracowany system rabatów, który umożliwia zakup środków po cenach

producenta.”.

Tak przestawione wyjaśnienia odwołujący podsumował podając, iż:

„Reasumując, czynniki wpływające na cenę takie jak:

1. Wieloletnie doświadczenie, w tym również na obiektach Zamawiającego,

2. Wybrane rozwiązania techniczne takie jak własna baza sprzętowo-transportowa oraz

dodatkowe upusty u dostawców materiałów i środków,

3. Oszczędności wynikające z metody wykonywania zamówienia poprzez własne

jednostki organizacyjne wspierające się przy realizacji usługi,

4. Technologia prac okresowych oraz nasz ,, know-how” po ponad 30 latach sprzątania

w najbardziej reprezentacyjnych obiektach użyteczności publicznej,

5. Sposób zatrudniania pracowników i przygotowywane dla nich harmonogramy

miesięczne oraz system nadzoru,

6. Pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń,

jasno i bezdyskusyjnie wskazują, iż oferta „ABC-Service” Sp. z o.o. jest zgodna

z zapisami SWZ i nie zawiera rażąco niskiej ceny.”.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, tak przedstawione wyjaśnienia nie obaliły

domniemania rażąco niskiej ceny, dlatego też oferta odwołującego zasadnie została

odrzucona przez zamawiającego, w częściach 4, 11 i 14 zamówienia. Izba nie stwierdziła

również, aby tak złożone wyjaśnienia podlegały dodatkowemu wezwaniu przez

zamawiającego, gdyż w przypadku takiego wezwania, odwołujący de facto złożyłby nowe

wyjaśnienia, których treść nie wynika z już pierwotnie przedłożonych wyjaśnień. Co do

zasady bowiem, wyjaśnienia składane są jednorazowo i tylko w wyjątkowych sytuacjach

możliwe jest ich uzupełnienie. W przedmiotowym postępowaniu taka sytuacja nie zachodzi.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575

ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020

r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania

oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz.

2437).

Przewodniczący: ..............................

41