WYROK

KIO 3083/21

Krajowa Izba Odwoławcza · 15 listopada 2021

Pobierz PDF

Data orzeczenia: 15 listopada 2021
Sąd / organ: Krajowa Izba Odwoławcza
Skład orzekający: Anna Chudzikprzewodniczący, Chudzik Annaprzewodniczący, Aldona Karpińskaprotokolant
Zamawiający: Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Hasła tematyczne: VAT błąd w obliczeniu ceny odrzucenie oferty
Podstawa prawna: art. 226 ust 1 pkt 10

Sentencja

Sygn. akt: KIO 3083/21

WYROK

z dnia 15 listopada 2021 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Anna Chudzik

Protokolant: Aldona Karpińska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2021 r. w Warszawie odwołania

wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 18 października 2021 r. przez

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Naprzód Hospital Sp.

z o.o. z siedzibą w Łodzi, Servizi Ospedalieri S.p.A. z siedzibą w Ferrarze, „IZAN+” Sp.

z o.o. z siedzibą w Krakowie,

w postępowaniu prowadzonym przez Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Warszawskiego

Uniwersytetu Medycznego w Warszawie,

orzeka:

1. Oddala odwołanie;

2. Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: Naprzód Hospital Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, Servizi Ospedalieri S.p.A.

z siedzibą w Ferrarze, „IZAN+” Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr

(słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego

tytułem wpisu od odwołania,

2.2. zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr

(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), stanowiącą uzasadnione

koszty strony poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo

zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1129) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni

od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący: .............................

Zamawiający - Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Warszawskiego Uniwersytetu

Medycznego w Warszawie - prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie

o udzielenie zamówienia pn. Świadczenie usługi w zakresie procesu dekontaminacji: mycia,

dezynfekcji i sterylizacji, gwarantującego sterylny produkt - narzędzi chirurgicznych oraz

sprzętu medycznego. Wartość zamówienia przekracza progi unijne. Ogłoszenie

o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 21 maja

2021 r. pod nr 2021/S 098-257084.

W dniu 18 października 2021 r. Konsorcjum: Naprzód Hospital Sp. z o.o., Servizi

Ospedalieri S.p.A. „IZAN+” Sp. z o.o., wniosło odwołanie wobec odrzucenia oferty tego

Konsorcjum oraz unieważnienia postępowania. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu

naruszenie przepisów:

1) art. 226 ust 1 pkt 10 ustawy Pzp w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 18 i 18a ustawy z dnia 11

marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 685 z późn. zm.)

poprzez odrzucenie oferty Odwołującego z powodu błędów w obliczeniu ceny lub

kosztu, mimo że oferta takich błędów nie zawierała, gdyż podlegała zwolnieniu z VAT na

podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 i 18a ustawy o podatku od towarów i usług;

2) art. 255 pkt 2 ustawy Pzp, poprzez unieważnienie postępowania z powodu odrzucenia

wszystkich złożonych ofert, podczas gdy oferta Odwołującego nie podlegała odrzuceniu.

Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności

unieważnienia postępowania, unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego oraz

dokonania ponownej oceny ofert.

Odwołujący wskazał, że Zamawiający w zawiadomieniu z 6 października 2021 r.

poinformował o unieważnieniu przetargu na podstawie art. 260 ust. 1ustawy Pzp, tj.

w związku z odrzuceniem wszystkich ofert złożonych w postępowaniu. Dodatkowo

Zamawiający poinformował, że oferta Odwołującego została odrzucona na podstawie art.

226 ust. 1 pkt.10 ustawy Pzp. Zamawiający wskazał, że Odwołujący zastosował zwolnienie

od podatku od towarów i usług podając jako podstawę prawną art. 43 ust. 1 pkt. 18 i 18a

ustawy o podatku od towarów i usług. Zamawiający, powołując się na pismo z 21 czerwca

2021 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (znak: 0111-KDIB3-

2.4012.191.2021.2.ASZ), stanowiącego interpretację indywidualną dotyczącą świadczenia

usługi sterylizacji w sposób opisany w treści SWZ, uznał, że brak jest podstaw do

zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust 1 pkt. 18a

ustawy o VAT.

Odwołujący zakwestionował powyższe stanowisko. Wskazał, że z treści art 43 ust.

1 pkt 18a ustawy o VAT wynika, że zwolnienie przysługuje w razie spełnienia kilku

warunków. Po pierwsze, zwolnieniem objęte są usługi w zakresie opieki medycznej, służące

profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz usługi i dostawy

ściśle związane z usługami w zakresie opieki medycznej. Po drugie, zwolnienie dotyczy

usług nabywanych przez zakłady opieki zdrowotnej i świadczonych na terenie zakładu opieki

zdrowotnej. Natomiast z art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy VAT wynika, że zwolnieniem objęte są

usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,

przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz usługi i dostawy ściśle związane z usługami

w zakresie opieki medycznej. Po drugie, zwolnienie dotyczy usług wykonywanych przez

podmioty lecznicze.

Odwołujący podniósł, że członek Konsorcjum - Naprzód Hospital Sp. z o.o. jest

podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej i jest wpisany do

rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Naprzód Hospital Sp. z. o.o.

prowadzi działalność leczniczą świadcząc usługi w zakresie opieki medycznej, które służą

profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz świadcząc usługi

i dostarczając towary ściśle związane z usługami w zakresie opieki medycznej, wykonywane

w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze. Naprzód Hospital Sp. z o. o.

świadczy usługi w zakresie opieki medycznej także na rzecz Zamawiającego, na podstawie

umowy z 1 kwietnia 2020 r. (DZPUCK.262.030.2020). Usługi te są sklasyfikowane jako

dodatkowe usługi szpitalne 85112000-7, Usługi szpitalne i podobne 85110000-3, także przez

samego Zamawiającego w SWZ (dowód: SIWZ nr DZPUCK.262.030.2020 wraz

załącznikami, faktury VAT FV/064/07/2021, faktury VAT FV/063/07/2021,

FV/068/08/2021,FV/069/08/2021, FV/036/09/2021, FV/035/09/2021,umowa nr

DZPUCK.262.030.080.2020, wpis do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność

Leczniczą). Z powyższego Odwołujący wywiódł, że przesłanki zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt

18 oraz pkt 18a zostały spełnione.

Odwołujący podniósł, że Zamawiający powołał się na indywidualną interpretację

podatkową Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 czerwca 2021 r. (znak: 0111-

KDIB3-2.4012.191.2021.2.ASZ), która nie dotyczy stanu faktycznego, jaki występuje w tej

sprawie.

Odwołujący wskazał, że zgodnie z Załącznikiem nr 2a do SWZ (Opis Przedmiotu

Zamówienia), przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług w zakresie pełnego procesu

dekontaminacji narzędzi chirurgicznych, sprzętu medycznego, bielizny operacyjnej i innego

asortymentu. Z art. 43 ust. 1 pkt 18 i 18a ustawy VAT wynika, że zwolnieniem objęte są

usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,

przywracaniu i poprawie zdrowia oraz usługi ściśle z nimi związane. Pojęcie „zachowanie”

rozumieć należy jako dochowanie, utrzymanie czegoś w stanie niezmienionym,

nienaruszonym. „Profilaktyka zdrowia” obejmuje działania mające na celu zapobieganie

chorobom bądź innym niekorzystnym zjawiskom zdrowotnym. Proces leczenia szpitalnego

nie może doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia pacjenta, a jednocześnie ma

zapewniać warunki konieczne do odzyskiwania zdrowia. Leczenie szpitalne polega zatem na

objęciu pacjenta odpowiednią opieką, która obejmuje stworzenie pacjentowi odpowiedniego

środowiska, w tym zapewnienia sterylnych narzędzi i sterylnego asortymentu,

wykorzystywanego do zabiegów i operacji. Pacjenci szpitalni w stanach chorobowych są

szczególnie narażeni na zakażenia oraz na ich negatywne konsekwencje. Zgodnie z art. 2

pkt. 24 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi -

sterylizacja to proces zniszczenia zdolnych do namnażania się form biologicznych czynników

chorobotwórczych. Opublikowane w 2018 r. ustalenia Najwyższej Izby Kontroli pt.

„Zakażenia w podmiotach leczniczych (lata 2016-2017 I Półrocze)” wskazują, że „zakażenia

szpitalne związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych stanowią poważny problem

wszystkich szpitali, nawet tych z krajów o najwyższych standardach opieki zdrowotnej

i dotyczą od 5 do 10% osób leczonych w szpitalu. W Polsce ok. 5% pacjentów

hospitalizowanych ulega zakażeniom szpitalnym, daje to roczną liczbę zakażeń szpitalnych

na poziomie ok. 400 tys. Zakażenia szpitalne powodują powikłania prowadzące często do

niepełnosprawności, są przyczyną wydłużenia pobytu w szpitalu i zwiększają koszty

świadczonych usług”. Ponadto Odwołujący powołał się na pismo Ministerstwa Zdrowia

Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych skierowane do Prezesa Zarządu Polskiego

Stowarzyszenia Sterylizacji Medycznej z 9 kwietnia 2021 r., zgodnie z którym, powołanie

zawodu technika sterylizacji medycznej miało również przyczynić się do podniesienia

poziomu edukacji, w tym obszarze, a w konsekwencji do podniesienia jakości wykonywanych

świadczeń zdrowotnych związanych z dezynfekcją i sterylizacją medyczną, co zwiększa

bezpieczeństwo pacjenta w przedmiotowym zakresie.

Odwołujący stwierdził, że sterylizacja narzędzi i innego asortymentu odgrywa

kluczową rolę w zapobieganiu zakażeniom miejsca operowanego, stanowi wręcz niezbędny

element operacji i zabiegów chirurgicznych. Wskazał, że w związku z ostatnimi zagrożeniami

spowodowanymi przez szerzące się epidemie i rosnącą świadomość rozprzestrzeniania się

oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, znaczenie sterylizacji jako elementu

udzielanych świadczeń nabiera jeszcze większego znaczenia. Usługi sterylne lub "nauki

o dekontaminacji", jak często są nazywane, zyskały uznanie jako samodzielna specjalizacja

w większości krajów o wysokich dochodach. W krajach o niskich i średnich dochodach nadal

znajduje się w hierarchii pielęgniarskiej (vide: wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia:

Dekontaminacja i regeneracja wyrobów medycznych dla palcówek służby zdrowia 2016 ).

Odwołujący powołał się na stanowisko Izby Skarbowej w Poznaniu, która

w interpretacji indywidualnej ILPP2/443-183/11-6/MR z 22 kwietnia 2011 r. wskazała, że

czynność sterylizacji narzędzi medycznych świadczona na rzecz zakładów opieki zdrowotnej

na ich terenie, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT. Natomiast dokonywana na zewnątrz,

dla lekarzy lub gabinetów kosmetycznych, jest opodatkowana 23% stawką podatku od

towarów i usług.

Zdaniem Odwołującego, z ugruntowanego kierunku interpretacji podatkowych wynika,

że zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust 1 pkt 18 i 18 a ustawy o VAT dotyczą szerokiego

zakresu usług świadczonych przez podmioty lecznicze na rzecz innych podmiotów

leczniczych. Dla przykładu zwolnienie z VAT obejmuje: usługi medycyny estetycznej

(Interpretacja Indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 lipca 2021 r. nr

0114-KDIP4-2.4012.216.2021.2.AS), badania diagnostyczne (Interpretacja Indywidualna

Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 sierpnia 2021 r. 0111-KDIB3-

2.4012.493.2021.1.SR), usługi fizjoterapii (Interpretacja Indywidualna Dyrektora Krajowej

Informacji Skarbowej 0114-KDIP4-2.4012.341.2021.1.MŻA z 8 czerwca 2021 r.), konsultacje

psychologiczne online (Interpretacja Indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej

z 8 czerwca 2021 r. 0114-KDIP4-2.4012.340.2021.1.MŻA), programy zdrowotne

(Interpretacja Indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 8 czerwca 2021 r.

0114-KDIP4-2.4012.323.2021.2.WH), usługi dietetyczne oraz konsultacje dietetyczne

(Interpretacja Indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 8 czerwca 2021 roku

0114-KDIP4-2.4012.320.2021.1.MŻA), usługi oceny postawy ciała (Interpretacja

Indywidualna Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0114-KDIP4-2.4012.339.2021.2.MMA),

usługi ortodontyczne (Interpretacja Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nr 0114KDIP4-

1.4012.114.2021.1.APR), prowadzenie laboratorium (Interpretacja Indywidualna Izby

Skarbowej w Katowicach IBPP4/443-574/11/EJ).

Zdaniem Odwołującego, skoro usługi takie jak usługi medycyny estetycznej, usługi

dietetyczne, laboratoryjne, programy zdrowotne podlegają zwolnieniu z podatku VAT, to tym

bardziej usługi sterylizacji, które są nieodzownym elementem operacji i zabiegów, należy

klasyfikować jako usługi, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 i 18 a ustawy o VAT.

Odwołujący wskazał, że Zamawiający dokonując pierwszej oceny ofert w dniu

6 sierpnia 2021 r. badał oferty pod kątem zastosowanej stawki VAT. W piśmie z 6 sierpnia

2021 r. Zamawiający stwierdził: Wskazania wymaga, że Wykonawca (STER-MED Sp. z o.o.,

TOM-MARG ZPCH Sp. z o.o.) nie wskazał w treści formularza cenowego, że w tym zakresie

zastosował zwolnienie z podatku VAT. Dodać trzeba, że pozostali Wykonawcy uczestniczący

w postępowaniu w treści formularzy cenowych wskazali stawkę w zakresie całości

zamówienia „zw - zwolnienie. Zamawiający z powodu błędnej stawki VAT odrzucił ofertę

STER-MED Sp. z o.o., TOM-MARG ZPCH Sp. z o.o. (a ofertę Odwołującego jedynie

z powodu rzekomo rażąco niskiej ceny). Odwołujący jak i TZMO S.A i Citonet - Warszawa

Sp. z o.o. powołali tą samą podstawę zwolnienia, tj. art. 43 ust. 1 pkt 18 i 18a ustawy o VAT.

Zamawiający, gdy była możliwość wyboru oferty wykonawcy: TZMO S.A i Citonet -

Warszawa Sp. z o.o., nie uważał, żeby wykonawcy mieli błąd w obliczeniu ceny i za

prawidłowe uznawał zastosowanie przez podmioty uczestniczące w postępowaniu

zwolnienia od opodatkowania. Gdy nie było już możliwości wyboru ww. wykonawcy

Zamawiający stwierdził rzekomy błąd w obliczeniu ceny u wszystkich wykonawców, tak by

unieważnić postępowanie.

Odwołujący podkreślił, że zwolnienie usług sterylizacji świadczonych przez podmioty

lecznicze na rzecz innych podmiotów leczniczych jest powszechnie stosowane. Stanowisko

Odwołującego znajduje potwierdzenie w stanowisku innych zamawiających (podmiotów

leczniczych), a także w treści umów dotyczących usług sterylizacji, zawartych na podstawie

przepisów ustawy Pzp. Odwołujący przedstawił umowy, których stroną jest TZMO S.A.

i Citonet Warszawa Sp. z o.o. Dla przykładu wskazał na umowę 39/2021 z 16 kwietnia 2021

r. między Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej w Mogilnie a Konsorcjum:

Citonet Bydgoszcz Sp. z o.o., Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych S.A., według

której usługi sterylizacji narzędzi chirurgicznych i sprzętu medycznego wraz z transportem

dla Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Mogilnie korzystają ze

zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 18a ustawy o VAT (§ 5 ust. 3 Umowy). Powyższe

okoliczności potwierdził Zamawiający w wyjaśnieniach treści SWZ z 29 marca 2021 r.

w odpowiedzi na pytanie 1 i 2, a także wykonawca w piśmie z 15 kwietnia 2021 r.

skierowanym do Zamawiającego. Odwołujący wskazał, że podobna sytuacja dotyczy umowy

nr EZ.28.4.2021 z 15 lipca 2021 r. między Wojewódzkim Wielospecjalistycznym Centrum

Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi a ww. Konsorcjum, na świadczenie usługi

dezynfekcji, mycia, konserwacji i sterylizacji parowej narzędzi chirurgicznych, usługi

sterylizacji bielizny operacyjnej, usług dezynfekcji, mycia, konserwacji i sterylizacji plazmowej

niskotemperaturowej sprzętu termolabilnego. Powyższe okoliczności potwierdził

Zamawiający w wyjaśnieniach treści SWZ z 31 maja 2021 r. w odpowiedzi na pytanie 1 i 2.

Odwołujący wskazał również na umowę 3/2021 z 22 lutego 2021 r. między Szpitalem

Tucholskim Sp. z o.o. a ww. Konsorcjum na usługi dezynfekcji, mycia, przeglądu,

konserwacji, pakowania i sterylizacji narzędzi chirurgicznych i sprzętu medycznego parą

wodną pod ciśnieniem w temperaturach 134 C i 121 C, a także usługi dezynfekcji sprzętu

medycznego, zapewniająca wysoki poziom czystości mikrobiologicznej, gdzie również

zastosowano zwolnienie z podatku VAT (§ 4 ust. 1 umowy, formularz ofertowy, faktury oraz

wyjaśnienia Zamawiającego z 15 stycznia 2021 r. pkt 1 i 2. ).

Odwołujący podniósł, że prezentowane przez niego rozumienie przepisów potwierdził

Minister Rozwoju i Finansów w interpretacji ogólnej Nr PT1.8101.5.2017.PSG.622 z 29

grudnia 2017 r.

Zamawiający w pisemnej odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania.

Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod

uwagę stanowiska stron, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:

W związku z tym, że postępowanie o udzielenie niniejszego zamówienia zostało

wszczęte po 1 stycznia 2021 r., jest ono prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia

11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129), stosownie

do art. 1 ustawy z 11 września 2019 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień

publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2020 z późn. zm.).

Izba ustaliła, że Odwołujący spełnia określone w art. 505 ust. 1 nowej ustawy Pzp

przesłanki korzystania ze środków ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia,

a naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp może spowodować poniesienie

przez niego szkody polegającej na nieuzyskaniu zamówienia.

Izba stwierdziła, że przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie

Zamawiającego, zgłoszone przez Konsorcjum: CitoNet-Warszawa Sp. z o.o., Toruńskie

Zakłady Materiałów Opatrunkowych S.A., było nieskuteczne. Art. 525 ust. 3 ustawy Pzp

stanowi, że wykonawcy, którzy przystąpili do postępowania odwoławczego stają się jego

uczestnikami, jeżeli mają interes w tym, aby odwołanie zostało rozstrzygnięte na korzyść

jednej ze stron. Art. 2a Dyrektywy 2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11

grudnia 2007 r. zmieniającej dyrektywy Rady 89/665/EWG i 92/13/EWG w zakresie poprawy

skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie udzielania zamówień publicznych określa

definicję oferenta zainteresowanego, tj. podmiotu, który ma lub miał interes w uzyskaniu

danego zamówienia i który poniósł szkodę lub może ponieść szkodę w wyniku

domniemanego naruszenia i któremu należy zapewnić możliwość skorzystania ze środków

ochrony prawnej. Takim środkiem ochrony prawnej na gruncie prawa krajowego jest także

przystąpienie do postępowania odwoławczego. Zgodnie z ww. przepisem

Dyrektywy, oferentów uważa się za zainteresowanych, jeśli nie zostali jeszcze ostatecznie

wykluczeni. Wykluczenie ma charakter ostateczny, jeśli zainteresowani oferenci zostali o nim

powiadomieni i jeżeli zostało ono uznane za zgodne z prawem przez niezależny organ

odwoławczy lub nie może już podlegać procedurze odwołania. Ponieważ odrzucenie oferty

zgłaszającego przystąpienie stało się ostateczne wobec niewniesienia odwołania na tę

czynność, w świetle przywołanych wyżej przepisów zgłaszający przystąpienie nie może być

uznany za oferenta zainteresowanego w rozumieniu ww. Dyrektywy i tym samym za

spełniającego przesłankę z art. 525 ust. 3 ustawy Pzp.

Izba ustaliła następujący stan faktyczny:

Przedmiotem zamówienia, zgodnie z punktem III.1 SWZ, jest świadczenie usługi

w zakresie procesu dekontaminacji: mycia, dezynfekcji i sterylizacji, gwarantującego sterylny

produkt - narzędzi chirurgicznych oraz sprzętu medycznego na potrzeby, UCK WUM wraz

z dzierżawą pomieszczeń i transportem do lokalizacji. Zgodnie z punktem XI.4 SWZ (Opis

sposobu obliczenia ceny oferty), cena oferty musi zawierać cenę netto, podatek VAT

naliczony zgodnie z obowiązującymi przepisami, cenę brutto oraz musi być podana

w polskich złotych, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Zamawiający nie podał

stawki podatku VAT, jaką należy zastosować do obliczenia ceny oferty.

W postępowaniu zostały złożone trzy oferty:

1) Konsorcjum: Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych S.A., Citonet-Warszawa Sp.

z o.o. (dalej: Konsorcjum TZMO);

2) Konsorcjum: STER-MED. Sp. z o.o., TOM-MARG ZPCH Sp. z o.o.;

3) Konsorcjum: Naprzód Hospital Sp. z o.o., Servizi Ospedalieri S.p.A., „IZAN+” Sp. z o.o.

(dalej: Konsorcjum Naprzód).

W formularzach cenowych (zał. Nr 1a, 1b i 1c do SWZ) wykonawcy: Konsorcjum

TZMO oraz Konsorcjum Naprzód powołali się na zwolnienie z podatku VAT.

Pismem z 6 lipca 2021 r. wezwał Odwołującego do złożenia wyjaśnień w zakresie

zastosowanej stawki VAT, tj. o podanie podstawy prawnej, na której wykonawca oparł się

ustalając stawkę podatku VAT w ofercie. W odpowiedzi na to wezwanie Odwołujący

poinformował, że podstawą prawną zastosowanego zwolnienia od podatku od towarów

i usług jest art. 43 ust. 1 pkt 18 i 18a ustawy o VAT.

Ponadto w dokumentacji postępowania znajdują się wyjaśnienia Odwołującego z 29

lipca 2021 r., zgodnie z którymi: Wykonawca dołączył do oferty oświadczenie w trybie art.

117 ust. 4 wypełnione zgodnie ze wzorem załącznika 7 do SWZ, w którego treści wskazał,

jakie warunki udziału spełnia oraz podmiot, który będzie realizował główny zakres usługi.

Wykonawcy w oświadczeniu precyzyjnie określili, że warunek określony w Rozdziale V pkt.

1, ppkt 4), dotyczący doświadczenia wykonawcy w zakresie świadczenia usługi w zakresie

procesu dekontaminacji: mycia, dezynfekcji i sterylizacji, gwarantującego sterylny produkt -

narzędzi chirurgicznych lub sprzętu medycznego spełnia Servizi Ospedalieri S.p.A i w tym

zakresie będzie realizował zamówienie. Powyższe zostało potwierdzone w wyroku Izby

w sprawie o sygn. akt KIO 2448/21.

Pismem z 6 sierpnia 2021 r. Zamawiający poinformował o wyborze jako

najkorzystniejszej oferty złożonej przez Konsorcjum TZMO. Jednocześnie Zamawiający

poinformował o odrzuceniu dwóch pozostałych oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp,

z uwagi na zaoferowanie rażąco niskiej ceny.

Następnie, po wyroku Izby w sprawie o sygn. akt KIO 2448/21, pismem

z 5 października 2021 r. Zamawiający poinformował o unieważnieniu czynności wyboru

oferty najkorzystniejszej oraz o unieważnieniu czynności odrzucenia oferty Konsorcjum

Naprzód.

W dniu 6 października 2021 r. Zamawiający poinformował o unieważnieniu

postępowania na podstawie art. 255 pkt. 2 ustawy Pzp, wskazując, że wszystkie złożone

w postepowaniu oferty zostały odrzucone. Zamawiający wskazał, że oferty złożone przez

Konsorcjum TZMO oraz przez Konsorcjum Naprzód zostały odrzucone na podstawie art. 226

ust. 1 pkt. 10 ustawy Pzp, tj. z uwagi na błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.

W uzasadnieniu czynności odrzucenia ww. ofert Zamawiający podał:

Wykonawcy konstruując ofertę zastosowali zwolnienie od podatku od towarów i usług

podając jako podstawę prawną art. 43 ust. 1 pkt. 18 i 18a ustawy z dnia 11 marca 2004 roku

o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U.2021.685) (dalej „ustawa o VAT”)

Wskazać należy, że zgodnie z pismem z dnia 21 czerwca 2021 r. Dyrektora Krajowej

Informacji Skarbowej (znak: 0111-KDIB3-2.4012.191.2021.2.ASZ) stanowiącego

interpretację indywidulaną dotyczącą świadczenia usługi sterylizacji w sposób opisany

w treści SWZ, brak jest podstaw do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług

na podstawie art. 43 ust 1 pkt. 18a ustawy o VAT.

Zgodnie z tym stanowiskiem „Biorąc pod uwagę opis zdarzenia przyszłego, obowiązujące

w tym zakresie przepisy prawa podatkowego a także istniejące orzecznictwo TSUE należy

stwierdzić, że usługi prania i sterylizacji wykonywane przez Wnioskodawcę na rzecz

podmiotu leczniczego będące usługami pozostającymi w ścisłym związku z usługą

medyczną służącą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia

wykonywaną przez podmiot leczniczy nie będą objęte zwolnieniem od podatku na podstawie

art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT. Należy bowiem mieć na uwadze przepis art. 43 ust. 17a

ustawy o VAT, zgodnie z którym, zwolnienie o którym mowa w ust. 1 pkt 18a ma

zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami

podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe. Natomiast

Wnioskodawca nie jest podmiotem wykonującym usługi podstawowe tj. usługi w zakresie

opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie

zdrowia. Ponadto czynnościom tym nie można przypisać celu terapeutycznego. Nie sposób

uznać, że wymienione wyżej usługi są świadczeniami zdrowotnymi wykonywanymi

w stosunku do chorych, mającymi cel terapeutyczny. Nie ma zatem podstaw do rozciągania

zakresu zwolnienia dla usług opieki medycznej na czynności prania i sterylizacji, gdyż

podmiot je wykonujący (Wnioskodawca) nie jest podmiotem świadczącym usługi w zakresie

opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie

zdrowia. Reasumując usługi prania i sterylizacji nie będą korzystały ze zwolnienia od

podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT”.

Jednocześnie Zamawiający zwraca uwagę, że art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT dotyczy

usług wykonywanych w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze, a zatem

nie może znaleźć zastosowania w tym stanie faktycznym.

Jak wskazuje się w orzecznictwie „Za błąd w obliczeniu ceny należy uznać wadliwy dobór

przez wykonawcę elementów mających wpływ na właściwe obliczenie ceny oferty, w tym

przyjęcie i zastosowanie wadliwej stawki podatku VAT przez wykonawcę, w przypadku, gdy

zamawiający nie określił wysokości stawki tego podatku w SIWZ, ale wymagał

samodzielnego zastosowania przez wykonawcę obowiązujących przepisów w tym zakresie”.

[tak: Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 22 lutego 2021 r. KIO 272/21].

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Izby Zamawiający prawidłowo uznał, że cena oferty Odwołującego zawiera

błąd polegający na bezpodstawnym uwzględnieniu zwolnienia z podatku VAT, w związku

z czym podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, który stanowi, że

zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku:

- pkt 18) usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,

przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle

z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez

podmioty lecznicze;

- pkt 18a) usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu,

ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług

ściśle z tymi usługami związane, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie

ich zakładów leczniczych, w których wykonywana jest działalność lecznicza.

Art. 43 ust. 17a ustawy o VAT stanowi, że zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt

18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług

ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące

usługi podstawowe.

W pierwszej kolejności zauważenia wymaga, że przepisy ustanawiające zwolnienia

podatkowe, jako mające charakter wyjątku od zasady powszechności opodatkowania, nie

mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Następnie stwierdzić należy, że - wbrew twierdzeniom Odwołującego -

o nieprawidłowości czynności odrzucenia oferty z uwagi na nieuprawnione powołanie się na

zwolnienie podatkowe, nie może świadczyć okoliczność nieuzyskania przez Zamawiającego

interpretacji indywidualnej, potwierdzającej jego stanowisko. Konieczność uzyskania takiej

interpretacji nie wynika z przepisów prawa, co oznacza, że Zamawiający realizując

obowiązek zbadania prawidłowości obliczenia ceny, z uwzględnieniem przepisów

podatkowych, może takiej oceny dokonać we własnym zakresie. Jeżeli wynik tej oceny ma

oparcie w przepisach podatkowych, nie można Zamawiającemu zarzucić zaniechania

potwierdzenia jego stanowiska poprzez uzyskanie interpretacji podatkowej.

W ocenie Izby, brak jest podstaw, aby usługi będące przedmiotem zamówienia uznać

za usługi medyczne (usługi podstawowe), nie mają one bowiem same w sobie celu

terapeutycznego. Są to natomiast usługi ściśle związane z usługami w zakresie opieki

medycznej, służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia,

oraz dostawę towarów. Zostało to potwierdzone przez Zamawiającego w odpowiedziach na

pytania dotyczące treści SWZ z 18 czerwca 2021 roku (nr 116 oraz 117), z czym Odwołujący

nie polemizował na wcześniejszym etapie postępowania. Jednocześnie odpowiedzi tych nie

sposób traktować - jak to próbował robić Odwołujący - jako przesądzające o możliwości

skorzystania ze zwolnienia z podatku VAT, możliwość ta warunkowana jest bowiem również

dodatkowymi przesłankami.

Izba stwierdziła, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zachodzą określone

w powyższych przepisach dodatkowe przesłanki, od których zależy możliwość skorzystania

ze zwolnienia z podatku VAT.

Po pierwsze, w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 43 ust.

1 pkt 18a ustawy o VAT. Możliwość skorzystania z tej podstawy zwolnienia warunkuje

bowiem art. 43 ust. 17a ustawy, uzależniający zwolnienie od tego, czy podmiot świadczący

dostawy lub usługi ściśle związane z usługami podstawowymi świadczy również te usługi

podstawowe.

Zauważenia wymaga, że przedmiotem zamówienia w niniejszej sprawie jest

świadczenie usług w zakresie procesu dekontaminacji: mycia, dezynfekcji i sterylizacji,

gwarantującego sterylny produkt - narzędzi chirurgicznych oraz sprzętu medycznego. Nie

zostało to jednak powiązane ze zleceniem wykonawcy usług podstawowych, których

wykonaniu mają służyć usługi dekontaminacji.

Izba nie podziela stanowiska Odwołującego, jakoby o możliwości skorzystania ze

zwolnienia podatkowego w niniejszej sprawie przesądzała interpretacja ogólna Ministra

Rozwoju i Finansów nr PT1.8101.5.2017.PSG.622 z dnia 29 grudnia 2017 r. W interpretacji

tej stwierdzono, że usługi takie jak dezynfekcja pomieszczeń, sterylizacja narzędzi, mogą

podlegać zwolnieniu z podatku VAT, jednak pod warunkiem, że będą wykonywane na rzecz

podmiotu leczniczego na jego terenie przez odpowiednie podmioty, tj. podmioty świadczące

usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,

przywracaniu i poprawie zdrowia (art. 43 ust. 17a ustawy o VAT). W interpretacji tej wyraźnie

stwierdzono, że powyższe czynności nie będą objęte zwolnieniem od podatku od towarów

i usług w sytuacji, gdy podmiot je wykonujący nie będzie podmiotem wykonującym usługi

w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, ratowaniu, przywracaniu i poprawie

zdrowia. Z przywołanej interpretacji jednoznacznie wynika, że świadczenie usług

dodatkowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT, pozostaje objęte

zwolnieniem od podatku VAT jedynie w sytuacji, gdy usługi te wykonywane są przez

podmioty świadczące usługi podstawowe (art. 43 ust. 17a ustawy o VAT).

Tożsame stanowisko w powyższym zakresie przedstawił Naczelny Sąd

Administracyjny w wyroku 9 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 1571/15, wskazując, że dla

zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy z dnia 11 marca 2004 roku

o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), oprócz

spełnienia wymogów wprost w nim tkwiących, niezbędne jest ziszczenie się dodatkowego

warunku jego stosowania, który wynika z art. 43 ust. 17a ustawy. Według tego ostatniego

przepisu, analizowane zwolnienie ma zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia

usług ściśle związanych z usługami podstawowymi (tj. w przypadku art. 43 ust. 1 pkt 18a -

z wymienionymi na jego wstępie - usługami w zakresie opieki medycznej służącymi

profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia), ale tylko wtedy, gdy

są one (te dostawy towarów lub świadczenia usług) dokonywane przez takie podmioty, które

świadczą owe usługi podstawowe. Jeśli zatem te inne usługi nie są ściśle związane

z usługami podstawowymi (czyli wymienionymi we wstępnej części zwolnienia), lub są

świadczone przez inne podmioty niż świadczące usługi podstawowe, wówczas podlegają

one opodatkowaniu w sposób dla nich właściwy.

Takie same wnioski wynikają ze stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej

z dnia 21 czerwca 2021 r. (znak: 0111-KDIB3-2.4012.191.2021.2.ASZ), na które powołał się

Zamawiający odrzucając ofertę Odwołującego. Wskazano w nim, że przepis art. 43 ust. 17a