KIO 2586/21

Sygn. akt: KIO 2586/21

WYROK

z dnia 17 września 2021 roku

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Beata Pakulska-Banach

Protokolant: Adam Skowroński

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2021 roku w Warszawie odwołania

wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 31 sierpnia 2021 roku

przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Citonet -

Warszawa Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu i Toruńskie Zakłady Materiałów

Opatrunkowych S.A. z siedzibą w Toruniu w postępowaniu prowadzonym

przez Samodzielny Wojewódzki Zespół Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki

Zdrowotnej w Warszawie

przy udziale: wykonawcy Tom-Marg ZPCH Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie,

zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt KIO

2586/21 po stronie zamawiającego

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu Samodzielnemu Wojewódzkiemu

Zespołowi Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w Warszawie w

zakresie części nr 1 zamówienia: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,

unieważnienie czynności odrzucenia oferty wykonawców wspólnie ubiegających się

o udzielenie zamówienia: Citonet - Warszawa Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu i Toruńskich

Zakładów Materiałów Opatrunkowych S.A. z siedzibą w Toruniu oraz powtórzenie czynności

badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty wykonawców wspólnie ubiegających się

o udzielenie zamówienia: Citonet - Warszawa Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu i Toruńskich

Zakładów Materiałów Opatrunkowych S.A. z siedzibą w Toruniu.

2. Kosztami postępowania obciąża wykonawcę Tom-Marg ZPCH Sp. z o.o. z siedzibą

w Krakowie i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr

(słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego -

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Citonet - Warszawa

Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu i Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych S.A.

z siedzibą w Toruniu, tytułem wpisu od odwołania;

2.2. zasądza od wykonawcy Tom-Marg ZPCH Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie na rzecz

odwołującego - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Citonet -

Warszawa Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu i Toruńskich Zakładów Materiałów

Opatrunkowych S.A. z siedzibą w Toruniu kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy

pięćset złotych zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione

z tytułu uiszczenia wpisu od odwołania.

Stosownie do art. 579 ust. 1 i art. 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo

zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1129, ze zm.) na niniejszy wyrok -

w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa

Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący: .........................................

Sygn. akt: KIO 2586/21

Zamawiający - Samodzielny Wojewódzki Zespół Publicznych Zakładów

Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w Warszawie - prowadzi postępowanie o udzielenie

zamówienia publicznego w trybie podstawowym na realizację zadania pn.: „Świadczenie

usług pralniczych dla Szpitala Nowowiejskiego”, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11

września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1129, ze zm.),

zwanej dalej: „ustawą Pzp”.

Ogłoszenie o zamówieniu zamieszczono w Biuletynie Zamówień Publicznych

pod numerem 2021/BZP 00043862. Wartość zamówienia nie przekracza kwot określonych

w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp.

W dniu 31 sierpnia 2021 roku wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie

zamówienia: Citonet - Warszawa Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu i Toruńskie Zakłady

Materiałów Opatrunkowych S.A. z siedzibą w Toruniu (zwani dalej łącznie: „odwołującym”)

wnieśli - w zakresie części nr 1 - odwołanie wobec czynności badania i oceny ofert,

odrzucenia oferty odwołującego oraz wyboru oferty Tom - Marg ZPCH Sp. z o.o.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1) art. 226 ust. 1 pkt 10 oraz art. 16 pkt 1 ustawy Pzp poprzez nieuzasadnione odrzucenie

oferty odwołującego;

2) art. 239 ust. 1 oraz art. 16 pkt 1 ustawy Pzp poprzez wybór oferty innej niż

najkorzystniejsza, tj. oferty Tom - Marg ZPCH Sp. z o.o.

W oparciu o powyższe odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania i nakazanie

zamawiającemu:

1) unieważnienia czynności badania i oceny ofert oraz czynności wyboru oferty

najkorzystniejszej w zakresie części nr 1;

2) unieważnienia czynności odrzucenia oferty odwołującego w zakresie części nr 1;

3) powtórzenia czynności badania i oceny ofert oraz czynności wyboru oferty

najkorzystniejszej w zakresie części nr 1.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący podnosił co następuje.

W pierwszej kolejności odwołujący wyjaśnił, że w dniu 26 sierpnia 2021 r.

zamawiający zawiadomił go o odrzuceniu jego oferty w zakresie części nr 1 na podstawie

art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, jako zawierającej błąd w obliczeniu ceny, polegający

na zaoferowaniu ceny ze zwolnieniem z podatku VAT, podczas gdy - zdaniem

zamawiającego - należy zastosować stawkę podatku VAT 23%. Jednocześnie zamawiający

zawiadomił, że w zakresie części nr 1 wybrał ofertę Tom - Marg ZPCH Sp. z o.o.

W ocenie odwołującego odrzucenie jego oferty jest bezpodstawne i sprzeczne

z przepisami ustawy Pzp oraz ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

(zwanej dalej: „ustawą o VAT”).

Odwołujący podkreślił, iż zamawiający nie uzasadnił swojego twierdzenia

o niedopuszczalności zwolnienia z podatku VAT w ofercie odwołującego, ograniczając się

do zacytowania fragmentu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z

dnia 6 września 2016 r. (I SA/Kr 829/16) oraz zaznaczenia w tym cytacie zdania o rzekomym

braku bezpośredniego związku usług z procesem leczenia. Zdaniem odwołującego

przytoczenia fragmentu wyroku nie sposób uznać za wystarczające uzasadnienie odrzucenia

oferty, zwłaszcza że ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie został

uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 r. I FSK

2118/16, w którym Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził zwolnienie z podatku VAT

usług sprzątania i utrzymania czystości świadczonych na rzecz podmiotów leczniczych.

Jednocześnie odwołujący zauważył, że treść zaznaczonego przez zamawiającego zdania

o rzekomym braku bezpośredniego związku usług z procesem leczenia pozostaje w

wyraźnej sprzeczności z wyjaśnieniami treści specyfikacji warunków zamówienia, które

zamawiający przedstawił w piśmie z dnia 5 maja 2021 r. Odwołujący podniósł, że tym

samym, nie wiadomo jakie jest szczegółowe stanowisko zamawiającego w sprawie

zwolnienia z podatku VAT i jakie konkretnie powody zadecydowały o uznaniu przez

zamawiającego, że w przypadku oferty odwołującego takie zwolnienie nie ma zastosowania.

W dalszej kolejności odwołujący stwierdził, iż podtrzymuje swoje stanowisko w

sprawie zwolnienia z podatku VAT przedstawione w wyjaśnieniach z dnia 19 maja 2021 r.,

a mianowicie, iż zwolnienie z podatku VAT wynika z art. 43 ust. 1 pkt 18 a w zw. z ust. 17

i ust. 17a ustawy o VAT, z uwzględnieniem Interpretacji Ogólnej Nr

PT1.8101.5.2017.PSG.622 Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 29 grudnia 2017 r.

opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Ministra Rozwoju i Finansów z 2017 r., pod poz. 5

(zwanej dalej: „Interpretacją Ogólną”) oraz wyjaśnień specyfikacji warunków zamówienia,

udzielonych przez zamawiającego w piśmie z dnia 5 maja 2021 r. w odpowiedzi na pytania

wykonawców.

Odwołujący następnie przytoczył treść przepisu art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT,

zgodnie z którym: zwalnia się z podatku VAT usługi w zakresie opieki medycznej, służące

profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę

towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, świadczone na rzecz

podmiotów leczniczych na terenie ich zakładów leczniczych, w których wykonywana jest

działalność lecznicza, a także przepisu art. 43 ust. 17 ustawy o VAT, zgodnie z którym:

zwolnienie to nie ma zastosowania do świadczenia usług ściśle związanych z usługami

podstawowymi, jeżeli: - nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej lub - ich

głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez

konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z

takiego zwolnienia.

Odwołujący wskazał, że do zastosowania zwolnienia

wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT niezbędne jest spełnienie łącznie

następujących warunków:

1) usługa musi być usługą w zakresie opieki medycznej, służącą profilaktyce, zachowaniu,

ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia lub usługą ściśle z ww. usługami związaną,

świadczoną na rzecz podmiotów leczniczych,

2) usługa musi być niezbędna do wykonania usługi podstawowej,

3) usługa musi być wykonana na terenie zakładów leczniczych, w których wykonywana

jest działalność lecznicza,

4) głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika,

przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników

niekorzystających z takiego zwolnienia.

Odwołujący wyjaśniając powyższe warunki niezbędne do zastosowania zwolnienia

wynikającego z powołanego przepisu ustawy o VAT wskazywał, że:

1) Przez usługi ściśle związane z usługami w zakresie opieki medycznej, o których

mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT, należy rozumieć usługi pomocnicze do danej

usługi głównej, przy czym według Interpretacji Ogólnej, opieka szpitalna i medyczna stanowi

proces, składający się z szeregu czynności wykonywanych na terenie placówki leczniczej.

Proces ten rozpoczyna się od przyjęcia pacjenta do placówki, a kończy się wraz z jej

opuszczeniem przez pacjenta. W ramach tego procesu konieczne jest wykonanie wielu

czynności, z których część może być również - i w praktyce często jest - wykonywana przez

podmioty zewnętrzne. Wśród tych czynności są również usługi ściśle związane z usługami w

zakresie opieki medycznej, służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i

poprawie zdrowia, tj. usługi stanowiące nieodzowny element działalności placówek,

świadczących opiekę medyczną. Odwołujący podkreślił, że w Interpretacji Ogólnej zostały

wymienione przykłady takich usług, m.in. “czynności związane z gospodarką bielizną i

odzieżą szpitalną oraz pościelą (jej zmiana, transport wewnątrzszpitalny, pranie)”.

Następnie odwołujący zauważył, że również Naczelny Sąd Administracyjny,

w wyrokach z dnia 19 grudnia 2018 r. I FSK 2118/16 oraz z dnia 28 października 2020 r.

I FSK 980/19, wyraźnie wymienił pranie jako przykład usługi pomocniczej ściśle związanej

z usługami w zakresie opieki medycznej, zwolnionej z podatku VAT na podstawie

art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT.

Odwołujący wskazał również, że aby rozwiać ewentualne wątpliwości dotyczące

usług będących przedmiotem zamówienia w niniejszej sprawie, zwrócił się do

zamawiającego w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Pzp z wnioskiem o wyjaśnienie charakteru

usług stanowiących przedmiot zamówienia, zadając zamawiającemu pytanie: „Czy usługi

będące przedmiotem zamówienia są ściśle związane z usługami podstawowymi (tj. usługami

w zakresie opieki medycznej, służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i

poprawie zdrowia), dokonywanymi przez Zamawiającego świadczącego usługi

podstawowe?”

W wyjaśnieniach z dnia 5 maja 2021 r. (w odpowiedzi na pytanie nr 1) zamawiający

potwierdził: „TAK, usługi będące przedmiotem zamówienia są ściśle związane z usługami

podstawowymi.”

Odwołujący wyjaśnił, iż zadał zamawiającemu kolejne pytanie: „Czy usługi będące

przedmiotem zamówienia nie pozostają w ścisłym związku z usługami niesłużącymi

profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia (np. z operacjami

plastycznymi wykonywanymi wyłącznie z powodów kosmetycznych czy też upiększających,

testami genetycznymi dla celów ustalenia ojcostwa, badaniami lekarskimi przeprowadzanymi

w celu wydania zaświadczenia niezbędnego do otrzymania odszkodowania

od ubezpieczyciela itp.)? Jeżeli pozostają w ścisłym związku ww. usługami, to w jakim

zakresie?” .

W wyjaśnieniach z dnia 5 maja 2021 r. (w odpowiedzi na pytanie nr 3) zamawiający

wyjaśnił: „Tak, usługi będące przedmiotem zamówienia nie pozostają w ścisłym związku

z usługami niesłużącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie

zdrowia.”

Odwołujący stwierdził, że z przywołanych wyjaśnień zamawiającego wynika

jednoznacznie, że w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka zastosowania zwolnienia

z podatku VAT, o której mowa wyżej w pkt 1).

Odwołujący dodał, że ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy

o VAT, mogą skorzystać nie tylko zarejestrowane podmioty lecznicze. W treści tego przepisu

nie ma bowiem mowy o tym, że chodzi o usługi świadczone przez podmioty lecznicze,

lecz o usługi świadczone na rzecz podmiotów leczniczych.

Zdaniem odwołującego, takie stanowisko jest zgodne z systematyką ustawy o VAT,

w której przewidziano dwa odrębne zwolnienia podatkowe odnoszące się do tożsamych

pod względem przedmiotowym usług (tj. usług w zakresie opieki medycznej, służących

profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawy towarów

i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanych). Zakres przedmiotowy obu zwolnień

podatkowych jest zbieżny; nie są one jednak tożsame w zakresie podmiotowym. Pierwsze

ze wskazanych zwolnień podatkowych, to zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT -

objęte są nim usługi „świadczone na rzecz podmiotów leczniczych”. Drugie ze zwolnień

przewidzianych w ustawie, to zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o

VAT - objęte są nim usługi „wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty

lecznicze”.

W opinii odwołującego, skoro w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT został

wyraźnie sformułowany warunek wykonywania usługi przez podmioty lecznicze,

a w art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT warunek taki nie został sformułowany, to z

porównania obu przepisów wynika, że warunkiem zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy

o VAT nie jest wykonanie usługi przez podmiot leczniczy. Odwołujący przywołał przy tym

wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2018 r. I FSK 2118/16 oraz z

dnia 28 października 2020 r. I FSK 980/19, w których Sąd ten stwierdził, że w

przeciwieństwie do zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 18, w przypadku, o którym

mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a, kwalifikacja podmiotowa (czyli status podmiotu leczniczego)

dotyczy usługobiorcy, a nie usługodawcy.

2) Odwołujący wyjaśnił także, że zwrócił się do zamawiającego z wnioskiem o

wyjaśnienie przedmiotu zamówienia w niniejszej sprawie, zadając pytanie: „Czy usługi

będące przedmiotem zamówienia są niezbędne do wykonania przez Zamawiającego usług

podstawowych (tj. usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu,

ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia)?”

W wyjaśnieniach z dnia 5 maja 2021 r. (w odpowiedzi na pytanie nr 2) zamawiający

potwierdził: „TAK, usługi będące przedmiotem zamówienia są niezbędne do wykonania

przez Zamawiającego usług podstawowych.”.

Odwołujący stwierdził, że z powyższych wyjaśnień zamawiającego wynika

jednoznacznie, że w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka zastosowania zwolnienia

z podatku VAT, o której mowa wyżej w pkt 2).

3) Następnie odwołujący zauważył, że usługi będące przedmiotem zamówienia

w niniejszej sprawie zostały wprost opisane w Interpretacji Ogólnej (odbiór odzieży i pościeli

szpitalnej wykorzystywanej przez pacjentów oraz dowóz czystej odzieży i pościeli szpitalnej

dla pacjentów przebywających na terenie szpitala), jako przykład świadczenia czynności

na terenie podmiotu leczniczego w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT.

Bez znaczenia jest fakt, że samo pranie będzie wykonywane w pralni znajdującej poza

terenem zamawiającego

Jednocześnie odwołujący wskazał, iż zachowując daleko idącą staranność, zwrócił

się do zamawiającego z wnioskiem o wyjaśnienie przedmiotu zamówienia w niniejszej

sprawie, zadając pytanie: „Czy faktyczne wykorzystywanie usług będących przedmiotem

zamówienia będzie mieć miejsce na terenie zakładu leczniczego, w którym wykonywana

jest przez Zamawiającego działalność lecznicza?”.

W wyjaśnieniach z dnia 5 maja 2021 r. (w odpowiedzi na pytanie nr 4) zamawiający

potwierdził: „TAK, faktyczne wykorzystywanie usług będących przedmiotem zamówienia

będzie mieć miejsce na terenie zakładu leczniczego.”.

Odwołujący podkreślił, iż w konsekwencji spełniona jest także przesłanka

zastosowania zwolnienia z podatku VAT, o której mowa wyżej w pkt 3).

4) Odwołujący stwierdził, że w wyjaśnieniach z dnia 19 maja 2021 r. oświadczył, że

celem zastosowania zwolnienia z podatku VAT w złożonej ofercie nie jest osiągnięcie

dodatkowego dochodu przez podatnika przez konkurencyjne wykonywanie zaoferowanych

usług w stosunku do podatników niekorzystających ze zwolnienia. Jednocześnie dodał, że

podtrzymuje powyższe oświadczenie.

Odwołujący wyjaśnił, że głównym celem zastosowania zwolnienia z podatku VAT

było zachowanie zgodności oferty z obowiązującym prawem i specyfikacją warunków

zamówienia, a nie osiągnięcie przewagi konkurencyjnej. Podkreślił, iż przepisy podatkowe,

Interpretacja Ogólna oraz opis przedmiotu zamówienia wraz z wyjaśnieniami

zamawiającego, obowiązują wszystkich wykonawców. Zatem nie tylko odwołujący, ale

również konkurencyjny wykonawca, mogli i powinni zaoferować w niniejszym postępowaniu

cenę zwolnioną z podatku VAT.

Wobec powyższego, w ocenie odwołującego, również przesłankę zastosowania

zwolnienia z podatku VAT, o której mowa wyżej w pkt 4), należy uznać za spełnioną.

Odwołujący powołał się również na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 10 maja

2018 r., sygn. akt: KIO 715/18.

Odwołujący podkreślił, iż to, że nie świadczy na rzecz zamawiającego usług w

zakresie opieki medycznej, nie wyklucza zwolnienia z podatku VAT świadczonych przez

odwołującego usług prania, ściśle związanych ze świadczonymi przez zamawiającego

usługami w zakresie opieki medycznej.

Reasumując odwołujący stwierdził, że szczegółowa analiza przepisów ustawy o VAT,

treści Interpretacji Ogólnej oraz wyjaśnień zamawiającego z dnia 5 maja 2021 r. wskazuje,

że usługi prania będące przedmiotem zamówienia w niniejszym postępowaniu są zwolnione

z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18a w zw. z ust. 17 i ust. 17a ustawy o VAT.

Ponadto, odwołujący odnosząc się do wezwania zamawiającego z dnia 27 lipca 2021

roku o wyjaśnienie czy którykolwiek wykonawca wchodzący w skład konsorcjum

odwołującego jest podmiotem leczniczym, potwierdził swoje oświadczenie, złożone

zamawiającemu, iż Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych S.A. są podmiotem

leczniczym prowadzącym działalność leczniczą (od 2001 r.). Jednakże w ocenie

odwołującego fakt ten nie jest jednak konieczny do zastosowania zwolnienia z podatku VAT

na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT, gdyż zwolnienie to nie jest uwarunkowane

posiadaniem przez usługodawcę statusu podmiotu leczniczego.

Odwołujący zwrócił uwagę przy tym, że posiadanie przez Toruńskie Zakłady

Materiałów Opatrunkowych S.A. statusu podmiotu leczniczego, a dodatkowo istotny udział

tej spółki w realizacji przedmiotu zamówienia (Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych

S.A. są właścicielem głównych urządzeń, którymi Citonet - Warszawa sp. z o. o. będzie

świadczył usługi prania: tunelu pralniczego, magli, pralnic, suszarki i innych) otwiera

odwołującemu możliwość zastosowania zwolnienia z podatku VAT także na podstawie art.

43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT.

Reasumując odwołujący stwierdził, że jego oferta nie zawiera błędu w obliczeniu

ceny, zatem jej odrzucenie narusza art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Jednocześnie oferta

odwołującego jest korzystniejsza od jedynej konkurencyjnej oferty, tj. oferty Tom - Marg

ZPCH Sp. z o.o., a zatem czynność wyboru oferty Tom - Marg ZPCH Sp. z o.o. w zakresie

części nr 1 stanowi naruszenie art. art. 239 ust. 1 ustawy Pzp.

Według odwołującego, powyższe czynności pozostają również w sprzeczności

z zasadą równego traktowania wykonawców, naruszają zatem art. 16 pkt 1 ustawy Pzp.

W oparciu o powyższe odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania.

Zamawiający w dniu 1 września 2021 roku przekazał wykonawcy biorącemu udział

w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego informację o wniesieniu odwołania

wraz z jego kopią.

W dniu 3 września 2021 roku wykonawca Tom-Marg ZPCH Sp. z o.o. z siedzibą

w Krakowie (zwany dalej: „przystępującym”) zgłosił przystąpienie do postępowania

odwoławczego po stronie zamawiającego. Jednocześnie w piśmie tym przystępujący

przedstawił swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie odwołania.

Izba ustaliła, że zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego

ww. wykonawcy spełnia wymogi określone w art. 525 ust. 1 i 2 ustawy Pzp i tym samym

wykonawca ten stał się uczestnikiem postępowania odwoławczego.

W dniu 16 września 2021 roku zamawiający przekazał do Izby - za pośrednictwem

poczty elektronicznej - odpowiedź na odwołanie, w której oświadczył, iż uwzględnia w

całości zarzuty przedstawione w odwołaniu. W dniu 17 września 2021 roku w toku

posiedzenia niejawnego z udziałem stron i uczestnika postępowania odwoławczego

pełnomocnik zamawiającego potwierdził złożone oświadczenie o uwzględnieniu w całości

zarzutów przedstawionych w odwołaniu.

W dniu 17 września 2021 roku w toku posiedzenia niejawnego z udziałem stron

i uczestnika postępowania odwoławczego wykonawca Tom-Marg ZPCH Sp. z o.o. z siedzibą

w Krakowie wniósł sprzeciw wobec uwzględnienia przez zamawiającego zarzutów odwołania

w całości.

Wobec powyższego Izba skierowała odwołanie do rozpoznania na rozprawie.

Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 17 września 2021 roku z udziałem stron

i uczestnika postępowania odwoławczego, na podstawie zgromadzonego w sprawie

materiału dowodowego oraz oświadczeń i stanowisk stron, Krajowa Izba Odwoławcza

ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem

odwołania na podstawie art. 528 ustawy Pzp.

Izba ustaliła także, iż odwołujący wykazał interes w uzyskaniu zamówienia

oraz możliwość poniesienia szkody w związku z ewentualnym naruszeniem

przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp, czym wypełnił materialnoprawne przesłanki

dopuszczalności odwołania, o których mowa w art. 505 ustawy Pzp.

Izba dopuściła i przeprowadziła dowody z dokumentacji postępowania przekazanej

przez zamawiającego w szczególności z: Ogłoszenia o zamówieniu oraz treści Specyfikacji

Warunków Zamówienia (dalej zwanej: „SWZ”), oferty odwołującego, wezwań zamawiającego

skierowanych do odwołującego i odpowiedzi odwołującego na te wezwania, informacji

o wyborze najkorzystniejszej oferty i odrzuceniu oferty odwołującego - w zakresie części

nr 1.

Skład orzekający Izby wziął także pod uwagę stanowiska i oświadczenia stron

i uczestnika postępowania odwoławczego złożone w odwołaniu, piśmie przystępującego

oraz ustnie do protokołu posiedzenia i rozprawy w dniu 17 września 2021 roku.

Izba ustaliła co następuje:

Zamawiający prowadzi postępowanie - w trybie podstawowym - o udzielenie

zamówienia na realizację zadania pn.: Świadczenie usług pralniczych dla Szpitala

Nowowiejskiego.

Przedmiotem zamówienia jest:

- świadczenie usług pralniczych dla Oddziałów Szpitala Nowowiejskiego zlokalizowanych

w Warszawie (część nr 1);

- świadczenie usług pralniczych dla Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego Psychiatrycznego

w Rasztowie (część nr 2).

Pismem z dnia 26 sierpnia 2021 roku zamawiający poinformował wykonawców

o wyborze oferty najkorzystniejszej, tj. oferty wykonawcy Tom-Marg ZPCH Sp. z o.o.

oraz o odrzuceniu oferty odwołującego - w zakresie części nr 1.

Zamawiający w uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty odwołującego w zakresie

części nr 1 powołał się na przepis art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp i stwierdził, że podlega

ona odrzuceniu z uwagi na fakt, iż zawiera błędy w obliczeniu ceny.

W uzasadnieniu faktycznym zamawiający wskazał, że odwołujący niewłaściwe

zastosował stawkę podatku VAT, co stanowi błąd w obliczeniu ceny i nie podlega poprawie

jako omyłka rachunkowa. Zamawiający podał, że wykonawca zastosował stawkę podatku

VAT w wysokości ZW%, podczas gdy powinien zastosować stawkę 23% zgodnie z art. 41

ust. 1 ustawy o VAT.

Zamawiający stwierdził, że ze względu na zasadę równego traktowania wykonawców

oraz zasadę uczciwej konkurencji oferty złożone w postępowaniu muszą być porównywalne,

a więc obliczone z zastosowaniem tych samych reguł (przy zastosowaniu tej samej stawki

podatku VAT). W przypadku wystąpienia w ofercie innej niż pisarska i rachunkowa omyłki,

powodującej niezgodność oferty ze specyfikacją warunków zamówienia (SWZ),

niepowodującej istotnych zmian w treści oferty, zamawiający musi dokonać poprawienia

takiej oferty, w przypadku zaś wystąpienia błędu w obliczaniu ceny, musi odrzucić ofertę.

Zamawiający dalej wskazał, że zgodnie z orzecznictwem, oferta z błędną stawką

podatku VAT podlega odrzuceniu ze względu na błąd w obliczeniu ceny (zamawiający

powołał się przy tym na wyrok KIO z dnia 11 stycznia 2021 roku, sygn. akt: KIO 3229/20).

Następnie zamawiający powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2016 roku, sygn. akt: I SA/Kr 829/16, w

którym Sąd ten odniósł się do usług z zakresu utrzymania czystości i porządku w szpitalach

w ramach realizacji procesu profilaktyki czy też leczenia pacjentów stwierdzając, iż „usługi te

jednak nie są elementem tego procesu, nie realizują go bezpośrednio o bezpośrednio nie

wspomagają. Z uwagi na ten fakt nie przedstawiają bezpośredniego związku z procesem

leczenia nad odbiorcami tych świadczeń” (który to fragment wyroku zamawiający dodatkowo

podkreślił w swojej decyzji, stosując pogrubioną czcionkę).

Zamawiający dalej stwierdził, że niewłaściwe zastosowanie stawki podatku VAT

przez wykonawcę nie podlega poprawie. Biorąc zaś powyższe pod uwagę, zdaniem

zamawiającego, należy stwierdzić, że wykonawca w złożonej ofercie dokonał obliczenia ceny

brutto z uwzględnieniem nieprawidłowej stawki podatku VAT, co stanowi błąd w obliczeniu

ceny w myśl art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Zamawiający wskazał także, że wykonawca

na etapie składnych wyjaśnień, do których był wzywany, nie przedstawił indywidualnej

interpretacji podatkowej, z której wynikałaby możliwość zastosowania odmiennej stawki

podatku VAT.

Wobec powyższej czynności zamawiającego odwołujący złożył odwołanie w dniu

1 września 2021 roku.

Bezsporne jest to, że zamawiający w ramach SWZ nie określił konkretnej stawki

podatku VAT jaką powinni zastosować wykonawcy przy obliczeniu ceny oferty.

W rozdziale XV SWZ Sposób obliczania ceny oferty w pkt 5 ppkt 4 zamawiający

nałożył na wykonawcę obowiązek wskazania stawki podatku od towarów i usług, która

zgodnie z wiedzą wykonawcy, będzie miała zastosowanie. Dodatkowo w pkt 9 ww. rozdziału

zamawiający wskazał, że wykonawcy są zobowiązani podać cenę z zastosowaniem stawki

podatku VAT w wysokości obowiązującej w Polsce dla przedmiotu zamówienia.

Jeśli wykonawcy są podmiotowo zwolnieni z płacenia podatku VAT, mają obowiązek

dołączyć do oferty zaświadczenie wydane przez właściwy organ podatkowy potwierdzający

fakt zwolnienia na podstawie ustawy o VAT.

Jednocześnie w wyjaśnieniach treści SWZ z dnia 5 maja 2021 roku zamawiający

udzielił następujących odpowiedzi na pytania wykonawców:

1) „Czy usługi będące przedmiotem zamówienia są ściśle związane z usługami

podstawowymi (tj. usługami w zakresie opieki medycznej, służącymi profilaktyce,

zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia), dokonywanymi przez

Zamawiającego świadczącego usługi podstawowe?”

Odpowiedź:

„TAK, usługi będące przedmiotem zamówienia są ściśle związane z usługami

podstawowymi.

Niniejsza odpowiedź Zamawiającego nie stanowi wyłącznej wykładni do zastosowania

przez Wykonawcę prawidłowej stawki podatku Vat, którą Wykonawca zobowiązany jest

ustalić samodzielnie, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa.”.

2) „Czy usługi będące przedmiotem zamówienia są niezbędne do wykonania

przez Zamawiającego usług podstawowych (tj. usług w zakresie opieki medycznej, służących

profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia)?”

Odpowiedź:

„TAK, usługi będące przedmiotem zamówienia są niezbędne do wykonania

przez Zamawiającego usług podstawowych.”

3) Czy usługi będące przedmiotem zamówienia nie pozostają w ścisłym związku z usługami

niesłużącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia

(np. z operacjami plastycznymi wykonywanymi wyłącznie z powodów kosmetycznych czy też

upiększających, testami genetycznymi dla celów ustalenia ojcostwa, badaniami lekarskimi

przeprowadzanymi w celu wydania zaświadczenia niezbędnego do otrzymania

odszkodowania od ubezpieczyciela itp.)? Jeżeli pozostają w ścisłym związku ww. usługami,

to w jakim zakresie?”

Odpowiedź:

„Tak, usługi będące przedmiotem zamówienia nie pozostają w ścisłym związku z usługami

niesłużącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.”

4) „Czy faktyczne wykorzystywanie usług będących przedmiotem zamówienia będzie mieć

miejsce na terenie zakładu leczniczego, w którym wykonywana jest przez Zamawiającego

działalność lecznicza?”

Odpowiedź:

„TAK, faktyczne wykorzystywanie usług będących przedmiotem zamówienia będzie mieć

miejsce na terenie zakładu leczniczego.”.

Odwołujący w formularzu oferty dla części nr 1 określił stawkę podatku VAT jako:

„VAT ZW”.

W związku z powyższym, pismem z dnia 14 maja 2021 roku, zamawiający - działając

na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp - wezwał odwołującego do wyjaśnienia treści oferty,

tj. wyjaśnienia prawidłowości zastosowanego zwolnienia z podatku VAT dla przedmiotu

zamówienia, w szczególności przedstawienie stosownej interpretacji indywidualnej wydanej

dla wykonawcy.

Pismem z dnia 19 maja 2021 roku odwołujący złożył wyjaśnienia, w których wskazał,

że zastosowanie zwolnienia z podatku VAT wynika z analizy obowiązujących przepisów

prawa (powołał się w tym zakresie na art. 43 ust. 1 pkt 18a w zw. z ust. 17 i ust. 17a ustawy

o VAT) oraz Interpretacji Ogólnej Nr PT1.8101.5.2017.PSG.622 Ministra Rozwoju i Finansów

z dnia 29 grudnia 2017 roku i wyjaśnień zamawiającego z dnia 5 maja 2021 roku.

W wyjaśnieniach z dnia 19 maja 2021 roku odwołujący przedstawił szeroką

argumentację, która w dużej mierze została powielona w treści odwołania (uzasadnienie

przytoczone powyżej). Jednocześnie odwołujący zwrócił uwagę na możliwość wspólnego

wystąpienia zamawiającego i wykonawcy do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej

o wydanie interpretacji indywidualnej, w przypadku dalszych wątpliwości co do zasadności

zwolnienia z podatku VAT.

Pismem z dnia 31 maja 2021 roku zamawiający ponownie zwrócił się do

odwołującego o wyjaśnienie treści oferty w zakresie zastosowanej przez niego stawki

podatku VAT ZW%, wskazując, iż w pierwotnych wyjaśnieniach wykonawca powołał się na

interpretację ogólną, a nie indywidualną. Zamawiający wskazał, że biorąc pod uwagę fakt, że

kwestia zwolnienia w zakresie usług, objętych przedmiotem zamówienia, nie jest

jednoznaczna, prosi o przedłożenie uzupełniających wyjaśnień, w szczególności

przedstawienie stosownej interpretacji indywidualnej wydanej dla wykonawcy. Zamawiający

podkreślił, że to adresat interpretacji decyduje, czy zastosuje się do otrzymanej interpretacji,

czy też nie. Natomiast na etapie interpretacji przepisów prawa podatkowego dochodzi

jedynie do niewiążącej wymiany poglądów w zakresie rozumienia określonych przepisów

prawa podatkowego na tle określonego stanu faktycznego lub stanu hipotetycznego.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie odwołujący podtrzymał swoje wcześniejsze

wyjaśnienia oraz poinformował, że aktualnie oczekuje na otrzymanie od Dyrektora Krajowej

Informacji Skarbowej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego

w wymaganym zakresie.

Dodatkowo, pismem z dnia 27 lipca 2021 roku zamawiający zwrócił się

do odwołującego o złożenie wyjaśnień, w związku z otrzymanym wezwaniem do

uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji

Skarbowej, o którą zamawiający się zwrócił w związku z prowadzonym postępowaniem, tj.:

- czy podmiot zewnętrzny - usługodawca jest podmiotem leczniczym? (zamawiający prosił

o wskazanie czy którykolwiek z podmiotów wchodzących w skład konsorcjum jest

podmiotem leczniczym?);

- czy podmiot zewnętrzny - usługodawca jest podmiotem wykonującym usługi w zakresie

opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie

zdrowia? (zamawiający prosił o wskazanie czy którykolwiek z podmiotów wchodzących

w skład konsorcjum jest takim podmiotem?);

- czy usługi prania będą świadczone na terenie podmiotu leczniczego w takim sensie,

że faktyczne wykorzystanie pranych przedmiotów będzie miało miejsce na terenie zakładu

podmiotu leczniczego, natomiast same czynności prania zostaną wykonane poza tym

terenem?

W odpowiedzi na powyższe pismo odwołujący wskazał, że podmiotem leczniczym są

Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych S.A. i jako taki podmiot wykonują usługi

w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu

i poprawie zdrowia. Potwierdził też, że zgodnie z wyjaśnieniami samego zamawiającego

faktyczne wykorzystanie pranych przedmiotów będzie miało miejsce na terenie zakładu

podmiotu leczniczego (zamawiającego), natomiast same czynności prania zostaną

wykonane poza tym terenem.

Jednocześnie odwołujący podtrzymał wyjaśnienia z dnia 19 maja 2021 roku

o zastosowaniu zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18a w zw. z ust. 17 i 17a

ustawy o VAT.

Izba zważyła co następuje:

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli

zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.

Stosownie do art. 239 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający wybiera najkorzystniejszą

ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.

Przepis art. 16 pkt 1 ustawy Pzp stanowi, iż zamawiający przygotowuje i

przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie

uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku

od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 685, ze zm.), zwanej dalej: „ustawą o VAT”:

zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce,

zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i

świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, świadczone na rzecz podmiotów

leczniczych na terenie ich zakładów leczniczych, w których wykonywana jest działalność

lecznicza.

Z kolei przepis art. 43 ust. 17 ustawy o VAT stanowi, iż zwolnienia, o których mowa

w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy

towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt

18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub

2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika,

przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników

niekorzystających z takiego zwolnienia.

Stosownie do art. 43 ust. 17a ustawy o VAT zwolnienia, o których mowa w ust. 1

pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia

usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty

świadczące usługi podstawowe.

Odwołanie podlega uwzględnieniu.

Izba podzieliła stanowisko odwołującego, że zamawiający bezpodstawnie odrzucił

jego ofertę w części 1 zamówienia, jako zawierającą błąd w obliczeniu ceny. Izba stanęła na

stanowisku, że zamawiający nie wykazał, iż odwołujący zastosował błędną stawkę podatku

VAT w części 1 zamówienia (tj. zwolnienie z podatku VAT).

W pierwszej kolejności podnieść należy, na co słusznie zwrócił uwagę odwołujący,

że zamawiający w uzasadnieniu dokonanej przez siebie czynności odrzucenia oferty

odwołującego nie uzasadnił w ogóle swoich twierdzeń o niedopuszczalności zwolnienia z

VAT w ofercie odwołującego. Zamawiający podkreślał jedynie, że oferta z błędną stawką

podatku VAT podlega odrzuceniu ze względu na błąd w obliczeniu ceny. Zwracał uwagę na

aspekt porównywalności ofert złożonych w postepowaniu. Nie wyjaśnił natomiast jakie

powody przesądzają o tym, że w przypadku oferty odwołującego zastosowanie zwolnienia z

podatku VAT dla przedmiotu zamówienia, stanowi błąd w obliczeniu ceny. Jedyne

uzasadnienie w tym zakresie w zasadzie stanowi przytoczony przez zamawiającego

fragment wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września

2016 roku (sygn. akt: I SA/Kr 829/16), w szczególności zdania: „usługi te jednak nie są

elementem tego procesu, nie realizują go bezpośrednio o bezpośrednio nie wspomagają.

Z uwagi na ten fakt nie przedstawiają bezpośredniego związku z procesem leczenia nad

odbiorcami tych świadczeń”.

Abstrahując już od tego, że - jak słusznie zauważył odwołujący - nie sposób uznać

przytoczenia fragmentu wyroku danego sądu za wystarczające uzasadnienie odrzucenia

oferty wykonawcy, to zauważyć należy, że przywołany przez zamawiającego wyrok został

uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 roku

(sygn. akt: I FSK 2188/16).

Tym samym trudno uznać uzasadnienie odrzucenia oferty odwołującego

za wystarczające. Jedynie dodatkowo zamawiający powołał się na fakt, że wykonawca na

etapie składanych wyjaśnień, nie przedstawił indywidualnej interpretacji podatkowej, z której

wynikałaby możliwość zastosowania odmiennej stawki podatku VAT. To stwierdzenie, jednak

padło, już po tym jak zamawiający przesądził, że wobec wcześniej przytoczonych

okoliczności, wykonawca dokonał obliczenia ceny brutto z uwzględnieniem nieprawidłowej

stawki VAT, co stanowi błąd w obliczeniu ceny. Nie wskazał natomiast jaki skutek wiąże z

tym, że wykonawca nie przedstawił interpretacji indywidualnej.

Tym samym, należy stwierdzić, że uzasadnienie faktyczne odrzucenia oferty

odwołującego było lakoniczne, a wręcz szczątkowe, i nie wyjaśniało podstaw decyzji podjętej

przez zamawiającego.

W tym miejscu należy wskazać, że również przystępujący w toku rozprawy podnosił

argument, że odwołujący nie przedstawił indywidualnej interpretacji podatkowej, przy czym

powoływał się na obowiązek w tym zakresie wynikający z rozdziału XV pkt 9 SWZ, w którym

zamawiający wskazał, że jeśli wykonawcy są podmiotowo zwolnieni z płacenia podatku VAT

to mają obowiązek dołączyć do oferty zaświadczenie wydane przez właściwy organ

podatkowy potwierdzający fakt zwolnienia.

Rację jednak miał odwołujący stwierdzając, że zwolnienie z podatku VAT na

podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT (na które on się powoływał) ma charakter

przedmiotowy a nie podmiotowy. Tym samym, nie dotyczył go obowiązek z rozdziału XV pkt

9 SWZ (dotyczący wykonawców podmiotowo zwolnionych z VAT). Bezpośrednie odniesienie

w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT do podmiotów leczniczych odnosi się

do usługobiorcy, czyli w niniejszym postępowaniu odnosi się to do zamawiającego.

Nadto, okoliczność ta nie stanowiła w istocie podstawy odrzucenia oferty odwołującego,

a co najmniej zamawiający tego nie wyartykułował w uzasadnieniu odrzucenia tej oferty.

W dalszej kolejności należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości, iż podatnik

(wykonawca biorący udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia) zobowiązany jest

do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z prawidłowym

zdefiniowaniem i zaklasyfikowaniem wykonywanych czynności, na podstawie odpowiednich

klasyfikacji. Do obowiązków podatnika należy przyporządkowanie wykonywanej dostawy,

usługi czy roboty do danej stawki VAT. Nie ulega też wątpliwości, że wskazanie

przez wykonawcę błędnej stawki podatku VAT będzie skutkować odrzuceniem złożonej

przez niego oferty.

Mając na uwadze złożone przez wykonawcę odwołującego się wyjaśnienia w toku

postępowania o udzielenie zamówienia (a przytoczone obszernie powyżej), oparte

na przepisach ustawy o VAT i Interpretacji Ogólnej Ministra Rozwoju i Finansów z dnia

29 grudnia 2017 roku (PT1.8101.5.2017.PSG.622), jak i argumentację podniesioną

w odwołaniu, Izba uznała, że wykazał on, iż był uprawniony do zastosowania zwolnienia

od podatku VAT w stosunku do usług objętych przedmiotem zamówienia.

Odwołujący podnosił, że był uprawniony do zwolnienia od podatku VAT na podstawie

art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT i w sposób szczegółowy odniósł się do warunków

od spełnienia których jest możliwe powołanie się na to zwolnienie.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT stanowi, iż zwalnia się od podatku usługi

w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu

i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami

związane, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich zakładów leczniczych,

w których wykonywana jest działalność lecznicza.

Odwołujący podkreślał, że pierwszy warunek, tj. dostawa towarów i świadczenie

usług ściśle związanych z usługami w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce,

zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia jest spełniony.

Jednocześnie podkreślić należy, że jedynie tylko ten aspekt jest kwestionowany przez

zamawiającego w decyzji o odrzuceniu oferty odwołującego - i to pośrednio, bo poprzez

odwołanie się do fragmentu wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 września 2016 roku (sygn.

akt: I SA/Kr 829/16) i wytłuszczenie dwóch zdań: „Usługi te jednak nie są elementem tego

procesu, nie realizują go bezpośrednio o bezpośrednio nie wspomagają. Z uwagi na ten fakt

nie przedstawiają bezpośredniego związku z procesem leczenia nad odbiorcami tych

świadczeń”.

W tym zakresie argumentację zamawiającego i tak bardzo szczątkową,

i niewyczerpującą, bo w żaden sposób nie odnoszącą się do zaistniałego stanu faktycznego,

należy uznać za chybioną, już z tego względu, że - jak powyżej zostało wskazane -

zamawiający powołał się jedynie na wyrok Sądu, który został następnie uchylony na mocy

wyroku Sądu wyższej instancji.

Otóż, wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny

(sygn. akt: I FSK 2188/16) potwierdził możliwość zwolnienia z podatku VAT na podstawie art.

43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT m.in. usług w zakresie przygotowania pomieszczeń i

przedmiotów niezbędnych do operacji i zabiegów medycznych (sprzątanie i dezynfekcja

pomieszczeń, sterylizacja narzędzi, stołów operacyjnych, pojemników i innych przedmiotów),

czynności z zakresu gospodarki bielizną, odzieżą szpitalną, czy pościelą (zmiana pościeli,

transport wewnątrzszpitalny, pranie), wskazując, że są to świadczenia nie podejmowane

bezpośrednio w stosunku do pacjentów, jednakże nieodzowne z punktu widzenia

zapewnienia im należytej opieki i mogą być uznane za świadczenia pomocnicze ściśle

związane z usługą podstawową. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym powyżej

wyroku stwierdził również, że: „w przeciwieństwie do zwolnienia określonego w

VATU, w przypadku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a, kwalifikacja podmiotowa

dotyczy usługobiorcy (nie usługodawcy), a ponadto warunkiem zwolnienia ustanowiono

miejsce wykonywania świadczenia, albowiem zwolnieniem od podatku objęte są jedynie

takie usługi w zakresie opieki medycznej, które świadczone są na rzecz podmiotów

leczniczych na terenie ich zakładów leczniczych, w których wykonywana jest działalność

lecznicza. ”.

Z kolei w Interpretacji Ogólnej Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 29 grudnia 2017

roku wskazano, iż: „Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT zwalnia się od podatku

usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,

przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi

usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi w zakresie

opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie

zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane,

świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich zakładów leczniczych, w których

wykonywana jest działalność lecznicza. Zakres powyższego zwolnienia jest ograniczony

podmiotowo - stosownie bowiem do art. 43 ust. 17a ustawy o VAT zwolnienie, o którym

mowa m.in. w ust. 1 pkt 18a, ma zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług

ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące

usługi podstawowe (...)

Na podstawie art. 43 ust. 17 ustawy o VAT (stanowiącym implementację art. 134 dyrektywy

2006/112/WE) zwolnienia, o których mowa m.in. w ust. 1 pkt 18 i 18a, nie mają zastosowania

do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi,

jeżeli:

1. nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt

18 i 18a lub

2. ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez

konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających

z takiego zwolnienia.

(■■■)

W świetle powyższego zatem, aby daną czynność uznać za usługę ściśle związaną z

usługami w zakresie opieki medycznej służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,

przywracaniu i poprawie zdrowia, konieczne jest, aby ta czynność mogła być uznana za

usługę pomocniczą do danej usługi medycznej (usługi głównej).

W kontekście kwalifikowania usług wykonywanych w ramach świadczenia opieki szpitalnej

i medycznej, zauważyć należy, że opieka taka stanowi pewien proces (na który składa się

wiele różnych czynności wykonywanych na terenie danej placówki) rozpoczynający się od

momentu przyjęcia pacjenta do placówki medycznej, a kończący się w momencie

opuszczenia przez pacjenta tej placówki.

W ramach powyższego procesu konieczne jest wykonanie wielu czynności, z których część

może być również - i w praktyce często jest - wykonywana przez podmioty zewnętrzne.

Spośród tych czynności, te, które spełniają warunki do uznania ich za usługi ściśle związane

z usługami w zakresie opieki medycznej, służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,

przywracaniu i poprawie zdrowia, tj. stanowią nieodzowny element działalności placówek,

świadczących taką opiekę, podlegają zwolnieniu od VAT na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 18a

ustawy o VAT. Dla zastosowania wskazanego zwolnienia nie ma w szczególności znaczenia,

czy dana czynność jest fizycznie wykonywana w obecności konkretnego pacjenta

(lecz jej nieodzowność z punktu widzenia zapewnienia należytej opieki pacjentom).

Wśród takich usług można przykładowo wymienić: (...) czynności związane z gospodarką

bielizną i odzieżą szpitalną oraz pościelą (jej zmiana, transport wewnątrzszpitalny, pranie)

(■■■)

Wskazać również należy, że warunek świadczenia czynności na terenie podmiotu

leczniczego sprowadza się w istocie do tego, że są one faktycznie wykorzystywane (w

ramach świadczenia usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu,

ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia) na terenie tych podmiotów (np. dostawa

wyżywienia dla pacjentów przebywających na terenie szpitala, nawet, gdy zostało ono

przygotowane poza tym terenem, odbiór odzieży i pościeli szpitalnej wykorzystywanej przez

pacjentów oraz dowóz czystej odzieży i pościeli szpitalnej dla pacjentów przebywających na

terenie szpitala, nawet, gdy jej pranie zostało wykonane poza terenem szpitala).”.

Zatem, także przywołana powyżej Interpretacja Ogólna Ministra Rozwoju i Finansów

potwierdza, że przez usługi ściśle związane z usługami w zakresie opieki medycznej, o

których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT, należy rozumieć usługi pomocnicze,

takie jak choćby usługi prania, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych (tutaj

zamawiający).

Także treść przywołanej powyżej Interpretacji Ogólnej wskazuje na to, że zostaje

spełniony drugi z warunków, tj. usługi będą świadczone na rzecz podmiotu leczniczego

(którym jest zamawiający) na terenie jego zakładu leczniczego, w którym wykonywana

jest działalność lecznicza, nawet jeśli pranie zostanie wykonane poza terenem szpitala.

Istotne jest to, że odbiór i dowóz czystej odzieży i pościeli szpitalnej będzie dla pacjentów

przebywających na terenie szpitala. Na terenie szpitala będzie faktyczne wykorzystanie

usług.

Zostaną spełnione też warunki określone w art. 43 ust. 17 ustawy o VAT, a

mianowicie:

1) usługi objęte przedmiotem zamówienia, są bowiem niezbędne do wykonania usługi

podstawowej, stanowią bowiem nieodzowny element działalności zamawiającego,

świadczącego opiekę medyczną dla pacjentów (z punktu widzenia kompleksowego

charakteru takiej opieki);

2) ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika,

przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników

niekorzystających z takiego zwolnienia. Wiarygodne są wyjaśnienia wykonawcy w tym

zakresie, że celem zastosowania zwolnienia z podatku VAT w złożonej ofercie nie jest

osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika przez konkurencyjne wykonywanie

zaoferowanych usług w stosunku do podatników nie korzystających ze zwolnienia,

lecz zachowanie zgodności oferty z obowiązującym prawem i SWZ.

Dodać także należy, że jak wynika z wyjaśnień wykonawcy odwołującego się

składanych zamawiającemu w toku postępowania o udzielenie zamówienia jeden

z konsorcjantów, tj. Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych S.A. są podmiotem

leczniczym prowadzącym działalność leczniczą (od 2001 r.).

Mając powyższe na uwadze Izba uznała, że zamawiający nie wykazał, iż odwołujący

zastosował błędną stawkę podatku VAT w części 1 zamówienia (tj. zwolnienie z podatku

VAT).

Tym samym Izba uznała, że potwierdził się zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 10

oraz art. 16 pkt 1 ustawy Pzp, a w konsekwencji także art. 239 ust. 1 ustawy Pzp.

Wobec powyższego Izba uwzględniła odwołanie i nakazała zamawiającemu w

zakresie części nr 1 zamówienia: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,

unieważnienie czynności odrzucenia oferty odwołującego oraz powtórzenie czynności

badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty odwołującego.

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557 i 575

ustawy Pzp w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1, § 5 pkt 1 oraz § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Prezesa

Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego,

ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia

2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).

Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp w wyroku oraz w postanowieniu kończącym

postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego.

Stosownie do art. 575 tejże ustawy strony oraz uczestnik postępowania

odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie

do jego wyniku.

Przepis § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia określa wysokość wpisu w postępowaniu

o udzielenie zamówienia na dostawy lub usługi o wartości mniejszej niż progi unijne na

kwotę 7 500 zł.

Z kolei § 5 pkt 1 powołanego rozporządzenia stanowi, że do kosztów postępowania

odwoławczego zalicza się wpis.

Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia w przypadku uwzględnienia odwołania

przez Izbę w całości, koszty ponosi: uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący

sprzeciw, który przystąpił po stronie zamawiającego, jeżeli uczestnik ten wniósł sprzeciw

wobec uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów przedstawionych w

odwołaniu; w takim przypadku Izba zasądza od uczestnika wnoszącego sprzeciw na rzecz

odwołującego równowartość kwoty wpisu oraz koszty, o których mowa w

Wobec uwzględnienia odwołania w całości, biorąc pod uwagę powyżej powołane

przepisy ustawy Pzp i rozporządzenia, Izba zaliczyła w poczet kosztów postępowania

odwoławczego kwotę 7 500 zł uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania

oraz zasądziła od uczestnika postępowania odwoławczego wnoszącego sprzeciw

wobec uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów na rzecz odwołującego

kwotę 7 500 zł, stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu

od odwołania.

Jednocześnie Izba nie uwzględniła wniosku zamawiającego o zasądzenie na jego

rzecz kosztów z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego z uwagi na to,

że w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów odwołania

i wniesienia sprzeciwu brak jest podstaw prawnych do zasądzenia kosztów, o których mowa

www. rozporządzenia, na rzecz zamawiającego.

Mając powyższe na uwadze Izba orzekła jak w sentencji.

Przewodniczący: ...............................................

23