KIO 682/20

Sygn. akt KIO 682/20

WYROK

z dnia 9 lipca 2020 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Anna Packo

Protokolant: Piotr Kur

po rozpoznaniu na rozprawie w dniach: 22 czerwca, 2 lipca i 6 lipca 2020 r., w Warszawie,

odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30 marca 2020 r.

przez wykonawcę

Zakład Instalacji Sanitarnych i Robót Inżynieryjnych SANEL Spółkę z ograniczoną

odpowiedzialnością z siedzibą w Rudzie Śląskiej

w postępowaniu prowadzonym przez

Katowicką Infrastrukturę Wodociągowo-Kanalizacyjną Spółkę z ograniczoną

odpowiedzialnością z siedzibą w Katowicach

przy udziale wykonawcy TIM Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe „Ergopol”

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą

w Katowicach zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie

zamawiającego

orzeka:

1. uwzględnia odwołanie i nakazuje Katowickiej Infrastrukturze Wodociągowo-

-Kanalizacyjnej Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością odrzucenie oferty

złożonej przez TIM Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe „Ergopol” Spółka

z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową na podstawie art. 90 ust. 3

ustawy Prawo zamówień publicznych,

2. kosztami postępowania obciąża Katowicką Infrastrukturę Wodociągowo-

-Kanalizacyjną Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr

(słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Zakład

Instalacji Sanitarnych i Robót Inżynieryjnych SANEL Spółkę z ograniczoną

odpowiedzialnością tytułem wpisu od odwołania,

2.2. zasądza od Katowickiej Infrastruktury Wodociągowo-Kanalizacyjnej Spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz Zakładu Instalacji Sanitarnych

i Robót Inżynieryjnych SANEL Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

kwotę 23 600 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia trzy tysiące sześćset złotych zero

groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu

wpisu i wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1843 z późn. zm.) na niniejszy wyrok - w terminie

7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Katowicach.

Przewodniczący: .............................

Sygn. akt: KIO 682/20

Zamawiający - Katowicka Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna Sp. z o.o. prowadzi

postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na „budowę kanalizacji deszczowej

w rejonie ulicy Gospodarczej oraz Górniczego Dorobku w Katowicach” na podstawie ustawy

z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1843

z późn. zm.), w trybie przetargu nieograniczonego.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 11 września 2019 r. w Dzienniku

Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem 2019/S 175-427190. Wartość zamówienia jest

większa niż kwoty określone na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień

publicznych.

1 Wyjaśnienia poziomu ceny oferty Przystępującego

Zamawiający, działając na podstawie art. 90 ust. 1 i 1a ustawy Prawo zamówień

publicznych, zgodnie z wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z 21 lutego 2020 r., sygn. KIO

247/20, wezwał przystępującego - TIM Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe „Ergopol”

Sp. z o.o. sp. komandytowa do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących

wyliczenia zaoferowanej ceny, w tym istotnej części składowej, jaką jest wykonanie zbiornika

retencyjnego wraz z robotami ziemnymi, konstrukcyjnymi i towarzyszącymi (pozycja 2.5 PR-

2 kosztorysu ofertowego) wskazując, że przedmiotowych wyjaśnień należy udzielić

w szczególności w zakresie: a) oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych

rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia

dostępnych wykonawcy, oryginalności projektu wykonawcy, kosztów pracy, których wartość

przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę

albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia

10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę; b) pomocy publicznej

udzielonej na podstawie odrębnych przepisów; c) wynikającym z przepisów prawa pracy

i przepisów o zabezpieczeniu społecznym, obowiązujących w miejscu, w którym

realizowane jest zamówienie; d) wynikającym z przepisów prawa ochrony środowiska;

e) powierzenia wykonania części zamówienia podwykonawcy. Zamawiający wskazał, iż

obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny spoczywa na wykonawcy.

W odpowiedzi Przystępujący wyjaśnił, że wartość oferty 1.847.058,77 PLN netto,

2.272.866,29 PLN brutto, a szczególnie pozycji 2.5 w została skalkulowana na poziomie

1.534.933,42 PLN netto przy uwzględnieniu sprzyjających i dostępnych warunków

cenotwórczych wykonania zamówienia polegających na:

1. Dysponowaniu sprzętem i urządzeniami do realizacji przedmiotu zamówienia, co skutkuje

niższymi kosztami oraz brakiem konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów związanych

z wynajmem sprzętu, a także brakiem przestojów spowodowanych trudnościami w dostępie

do wynajmowanego sprzętu. Wykaz cen podstawowego sprzętu w porównaniu z wynajmem

(netto PLN/m-g): koparka na podwoziu gąsienicowym - łyżka 0,6 m3 - 58,00/120,00-140,00;

samochód skrzyniowy 10-15 t - 50,00/84,00-100,00; samochód samowyładowczy 16 t -

60,00/95,00-125,00; żuraw samochodowy do 4 t - 45,00/90,00-112,00. Koszt sprzętu

wynajmowanego znacznie podwyższa koszt prowadzenia budowy, a opłata za wynajmowany

sprzęt jest naliczana bez względu na to, ile godzin dany sprzęt rzeczywiści pracuje.

Dysponując własnym sprzętem, uzyskuje spore oszczędności nakładów finansowych (nawet

do 30% kosztu sprzętu).

2. Dysponowaniu doświadczonym serwisem sprzętu budowlanego, bezpośrednim dostępem

do części zamiennych, co pozwala na znaczne oszczędności kosztów eksploatacji sprzętu

oraz skrócenie okresu przestoju do minimum (koszt części zamiennych - oszczędności

z tytułu rabatów 8-32% ceny materiałów, koszt napraw ujęty w wynagrodzeniu miesięcznym

pracowników). Dysponując serwisem sprzętu budowlanego uzyskuje spore oszczędności

nakładów finansowych (nawet do 10% kosztu sprzętu).

3. Posiadaniu umowy o współpracy ze stacjami benzynowymi, dzięki czemu wynegocjowane

ceny paliwa są niższe od rynkowych (różnica 8-10% ceny 1 litra paliwa). Dysponując umową

o współpracy ze stacjami benzynowymi uzyskuje oszczędności nakładów finansowych (ok.

1-2% kosztu sprzętu).

4. Korzystaniu z atrakcyjnych rabatów (czasami nawet 50%) na zakup materiałów i osprzętu,

co skutkuje możliwością zaoferowania konkurencyjnych cen za wykonanie przedmiotowego

zamówienia. Wykaz cen podstawowych materiałów na potrzeby realizacji przedmiotowego

zadania (porównanie materiał podstawowy ZINPLAST/INSTAL Katowice w PLN netto dla

Przystępującego oraz UPONOR): zbiornik retencyjny dn 1500 mm 5x49,5 m PEHD SN12,5

470.000,00/870.446,67; separator ECO-LAM po rabacie 10.500, cena katalogowa:

17.400,00; separator i osadnik po rabacie: 9 300, cena katalogowa: 15.400; rury PEHD 600

mm SN8, 106,00 mb 29.150/ 44.309,88. Posiadając tradycję w wykonawstwie i regulując

płatności na rzecz dostawców zgodnie z warunkami umów, otrzymuje wysokie rabaty na

zakupy materiałów, czyli uzyskuje oszczędności nakładów finansowych (ok. 50% wartości

sumarycznej podstawowych materiałów).

5. Dysponowaniu profesjonalnym kierownikiem budowy, który posiada szerokie

doświadczenie w prowadzeniu trudnych technicznie zadań w branży kanalizacyjnej oraz

wodociągowej, dzięki czemu realizacja zadania będzie prowadzona z ograniczeniem

zbędnych wydatków wynikających np. ze złej organizacji pracy bądź podejmowanych

błędnych decyzji (oszczędność nawet ponad 2% wartości budowy).

6. Dysponowaniu pracownikami profesjonalnie przygotowanymi oraz wykonującymi swoje

zadania - brygady pracujące w stałym składzie od wielu lat, pracownicy z doświadczeniem

oraz zaangażowaniem (oszczędności nawet do 2% wartości).

7. Bliskość siedziby w stosunku do miejsca realizacji - 6 km oraz do siedziby

Zamawiającego - 3,5 km. Koszt przejazdu brygady (3,50 PLN/km x 5,5 km x 2 = 38,50

PLN/dzień roboczy), dzięki czemu brak potrzeby organizacji biura budowy oraz zaplecza (ok.

4500 PLN netto/mies. x 6 mies. = 27 000,00 PLN).

8. Dobrym przygotowaniu wyceny robót pod względem strategicznym ze względu na

planowane w tym samym czasie prowadzenie robót o podobnym charakterze w rejonie

ul. Gospodarczej, - można zrezygnować z kosztu wywozu zbędnej ziemi z wykopu oraz

kosztu jej utylizacji. Prowadzone będą jednocześnie roboty dla zadania „Budowa układu

drogowego z podziałem na odcinki realizacyjne: Etap 1 - odc. od ul. Szopienickiej do ulicy

Gospodarczej” organizowanego przez Miasto Katowice, gdzie wykonawca tej inwestycji musi

pozyskać spore ilości mas ziemnych (ok. 50.000,00 m3). Oszczędność wyniesie: wywóz

ziemi (1.938,128 m3) na odległość do 10,00 km - 69 520,65 PLN netto, utylizacja ziemi -

38.762,56 PLN netto, razem 108 283,21 PLN netto, tj. 7,05% pozycji 2,5 kosztorysu

ofertowego, 5,86% w skali całego zadania).

9. Znajomości warunków terenowo-gruntowych z tytułu realizacji w ubiegłym roku zdania

„Budowa kanalizacji sanitarnej w rejonie Mrówczej Górki w Katowicach”, nie natrafiono na

wodę gruntową w rejonie prac, brak jest zatem przesłanek na doliczanie dodatkowych

kosztów (ok. 20.000,00 PLN netto) z tytułu odpompowywania wody, co generuje

oszczędności nakładów finansowych (ok. 1% wartości zadania).

10. Posiadanie własnego, wypracowanego systemu zarządzania jakością usprawniającego

organizację pracy, pozwalającego na obniżenie kosztów pracy pracowników (ok. 0,5%

wartości zadania).

Zaproponowana cena realizacji zadania nie jest rażąco niska, obejmuje zakres wszystkich

prac niezbędnych do wykonania przedmiotu zamówienia wynikających z dokumentacji

technicznej, specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót, wzoru umowy oraz

warunków lokalnych terenu budowy, uwzględnia wszystkie koszty związane z realizacją

zamówienia, wynikające z przedmiarów robót, dokumentacji projektowej, specyfikacji

technicznej wykonania i odbioru robót, wymagań zawartych w specyfikacji istotnych

warunków zamówienia oraz koszty dodatkowe m.in. robót przygotowawczych, nadzorów

branżowych, oznakowania i zabezpieczenia robót w pasie drogowym, wykonania

geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej wybudowanych urządzeń oraz przebudowy

kolidujących urządzeń obcych wraz z naniesieniem zmian na mapę zasadniczą, utrzymania

i konserwacji zabudowanych urządzeń przez okres gwarancji. Przystępujący przedstawił też

kosztorys ofertowy dla pozycji 2.5 z PR-2 kosztorysu zagregowanego dołączonego do oferty

przetargowej.

Zamawiający uznał powyższe wyjaśnienia za przekonujące, a ofertę Przystępującego za

najkorzystniejszą, z czym nie zgodził się Odwołujący.

II Zarzuty odwołania

Odwołujący - Zakład Instalacji Sanitarnych i Robót Inżynieryjnych SANEL Sp. z o.o. wniósł

odwołanie zarzucając Zamawiającemu naruszenie:

1. art. 89 ust. 1 pkt 4 oraz art. 90 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo zamówień

publicznych poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego, pomimo iż cena oferty

jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia;

2. art. 90 ust. 2 i 3 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo

zamówień publicznych poprzez wadliwą ocenę wyjaśnień złożonych przez Przystępującego

i uznanie, że wyjaśnienia potwierdzają, iż oferta Przystępującego nie zawiera rażąco niskiej

ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia, a w konsekwencji zaniechanie odrzucenia tej

oferty, pomimo iż wykonawca nie złożył wyjaśnień spełniających wymagania określone w art.

90 ust. 1-3 ustawy Prawo zamówień publicznych, a jego oferta zawiera rażąco niską cenę;

3. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych

poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Przystępującego, pomimo iż jej treść

nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu: unieważnienia

czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, dokonania powtórnej czynności badania i oceny

ofert, odrzucenia oferty złożonej przez Przystępującego i dokonania wyboru oferty

najkorzystniejszej.

W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, że 28 stycznia 2020 r. Zamawiający

przekazał wykonawcom zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty. Wobec tej

czynności Odwołujący wniósł odwołanie, w którym zarzucił Zamawiającemu m.in. naruszenie

art. 90 ust. 1a pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez zaniechanie wezwania

Przystępującego do udzielenia wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny, w sytuacji, gdy cena

oferty jest niższa o 50,59% od wartości zamówienia powiększonej o VAT, a rozbieżności te

nie wynikają z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia. Wyrokiem

z 21 lutego 2020 r., sygn. KIO 247/20 Izba uwzględniła odwołanie w tym zakresie i nakazała

wezwanie Przystępującego do złożenia wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny.

Zamawiający dokonał unieważnienia wyboru oferty najkorzystniejszej i 4 marca 2020 r.

skierował do Przystępującego wezwanie do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów,

dotyczących wyliczenia zaoferowanej ceny, w tym istotnej części składowej, jaką jest

wykonanie zbiornika retencyjnego wraz z robotami ziemnymi, konstrukcyjnymi

i towarzyszącymi (pozycja 2.5 PR-2 kosztorysu ofertowego). W odpowiedzi na wezwanie,

9 marca 2020 r., Przystępujący przedstawił wyjaśnienia, do których został dołączony

kosztorys dla poz. 2.5 kosztorysu ofertowego złożonego wraz z ofertą przetargową.

W świetle dyspozycji art. 90 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych wezwanie

wykonawcy do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień

publicznych rodzi domniemanie, iż cena oferty jest rażąco niska, zgodnie zaś z treścią art. 90

ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych to na wykonawcy spoczywa obowiązek

wykazania, że za zaoferowaną cenę jest w stanie zamówienie wykonać. Zamawiający,

dokonując oceny złożonych wyjaśnień, ma obowiązek zweryfikowania, czy są one realne,

poparte wiarygodnymi dowodami, tj. czy w sposób skuteczny wykonawca obalił ciążące na

nim domniemanie zaoferowania rażąco niskiej ceny. Jak stanowi bowiem art. 90 ust. 3

ustawy Prawo zamówień publicznych, nie tylko brak złożenia wyjaśnień, ale również złożenie

wyjaśnień potwierdzających złożenie oferty z rażąco niską ceną lub kosztem obliguje

Zamawiającego do odrzucenia oferty. Jedynie rzetelne badanie takich wyjaśnień, a nie

poprzestanie na akceptacji ogólnikowych argumentów jest gwarantem zachowania uczciwej

konkurencji w postępowaniu przetargowym. Nie chodzi bowiem o złożenie jakichkolwiek

wyjaśnień, a wyjaśnień, które w sposób niebudzący wątpliwości pozwalają na ustalenie, czy

oferta zawiera rażąco niską cenę - wyjaśnienia powinny być konkretne, jasne, spójne i

adekwatne do danego przedmiotu zamówienia; wskazywanie ogólników o wielkim

doświadczeniu wykonawcy, jego znakomitej organizacji produkcji, optymalizacji kosztów,

wdrożeniu niezwykle nowoczesnych i energooszczędnych technologii, posiadaniu

wykwalifikowanej acz taniej kadry, korzystnym położeniu jego bazy czy siedziby etc.

przeważnie nic nie wnosi do sprawy i nie niesie informacji o żadnych możliwych do

uchwycenia wartościach ekonomicznych. Jako taka może być traktowana jedynie jako

dopełnienie i tło do bardziej konkretnych i wymiernych danych podawanych w ramach

wyjaśnień, a nie ich podstawa czy zasadnicza treść. Informacje podawane w wyjaśnieniach

powinny być więc na tyle konkretne, aby możliwe było ich przynajmniej przybliżone

przełożenie na uchwytne i wymierne wartości ekonomiczne, a także możliwa ich weryfikacja

oraz ocena wiarygodności (wyrok sygn. KIO 1826/15). Prawidłowa ocena złożonych

wyjaśnień powinna uwzględniać zgodność oferty z przedmiotem zamówienia oraz

konieczność wykazania przez wykonawcę okoliczności, które są tylko dla niego

indywidualne, a jednocześnie nie zachodzą w przypadku pozostałych wykonawców

ubiegających się o tego rodzaju zamówienia o podobnej skali i wartości. Czynniki obniżające

koszty powinny mieć charakter obiektywny i nie mogą być wspólne dla pozostałych

wykonawców biorących udział w postępowaniu.

Treść wyjaśnień złożonych przez Przystępującego potwierdza, że jego oferta powinna zostać

odrzucona jako zawierająca rażąco niską cenę. Odpowiedź udzielona na wezwanie

Zamawiającego jest lakoniczna, ogólnikowa, a tym samym nie potwierdza realności

zaoferowanej ceny za wykonanie przedmiotu zamówienia. Zamawiający nieprawidłowo

ocenił zatem złożone przez Przystępującego wyjaśnienia. Przystępujący nie przedstawił

żadnych dowodów potwierdzających prawidłowość wyliczenia kosztów podanych w treści

wyjaśnień i w dołączonym do nich kosztorysie ofertowym. Zamawiający nie może, co jest

nakazem art. 90 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, ocenić wyjaśnień „wraz ze

złożonymi dowodami”. Złożone wyjaśnienia są zatem „oświadczeniem gołosłownym”, a

załączony do wyjaśnień ceny kosztorys ofertowy obrazuje jedynie wysokość kosztów

wykonania jednej pozycji z przedmiaru robót (poz. 2.5 z PR-2 kosztorysu), nie potwierdza

jednak prawidłowości przyjętych w nim wartości. Kosztorys ofertowy nie wyjaśnia, w jaki

sposób zostały obliczone wskazane w nim pozycje kosztowe (tzn. dlaczego w takiej akurat

wysokości wykonawca określił poszczególne koszty, brak dowodów uzasadniających

realność zakładanych szacunków), przede wszystkim zaś dotyczy tylko jednej pozycji

przedmiaru, a nie całej ceny ofertowej. Zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie

stanowiskiem KIO przedstawienie samych wyjaśnień bez dowodów jest niewystarczające.

Tym samym nie powinny one były zostać zaakceptowane przez Zamawiającego, a oferta

złożona przez Przystępującego powinna była zostać odrzucona. Przystępujący nie wskazał

w swoich wyjaśnieniach czynników obiektywnych, które uzasadniałyby obniżenie ceny oferty,

natomiast powołał się na bardzo ogólne okoliczności, które są właściwe chyba wszystkim

wykonawcom ubiegającym się o udzielenie zamówienia. W związku z tym złożone przez

tego wykonawcę wyjaśnienia nie mogą być uznane za wystarczające w kontekście art. 90

ust. 2 i 3 ustawy Prawo zamówień publicznych. Żadna z podanych przez niego okoliczności

nie stanowi obiektywnej podstawy do obniżenia ceny do poziomu określonego w ofercie.

Ad. 1 - Dysponowanie sprzętem i urządzeniami do realizacji zamówienia jest okolicznością

właściwą wszystkim wykonawcom, z których większość posiłkuje się własnym sprzętem,

zwłaszcza tak podstawowym jak wymieniony przez Przystępującego. Przy tym lista sprzętu

wskazanego w wyjaśnieniach nie uwzględnia zasadniczego specjalistycznego sprzętu

niezbędnego do realizacji przedmiotu zamówienia, tj. wibromłota do pogrążania grodzic oraz

dźwigu o udźwigu ok. 50 t, który to sprzęt jest niezbędny do pogrążenia grodzic i do montażu

zbiornika. Udział sprzętu niezbędnego do wykonania zadania: żuraw ok. 50 t - 27,038%,

wibromłot - 17,901%, samochód samowyładowczy -16,969%, koparka gąsienicowa -

3,327%, samochód skrzyniowy - 1,035%, żuraw samojezdny kołowy 4t - 0,291%.

Przystępujący stwierdził, że dysponując własnym sprzętem uzyskuje spore oszczędności

nakładów finansowych (nawet do 30% kosztu sprzętu), nie podaje jednak względem czego

dokonywana jest ta oszczędność i w jaki sposób realnie przekłada się ona na cenę oferty.

Ad. 2 - dysponowanie doświadczonym serwisem sprzętu budowlanego: Przystępujący nie

przedstawił konkretnych informacji ani nie wykazał, jak ten czynnik wpływa na obniżenie

ceny, nie wiadomo, do czego odnosi się podane 10% i w jaki sposób zostało obliczone, jest

to wartość maksymalna i nie wszędzie oszczędność będzie uzyskana. Przystępujący nie

wyjaśnił, czy i w jakiej wysokości uwzględnił koszty związane z funkcjonowaniem tego

serwisu przy kalkulacji ceny ofertowej. Przystępujący wskazał, że osiąga oszczędności z

tytułu rabatów 8-32%, nie przedstawił jednak żadnego dowodu i nie przypisał procentowych

rabatów do konkretnych pozycji; bez znaczenia jest rabat w wysokości 32%, jeżeli dotyczy

nieistotnej pozycji kosztorysowej.

Ad. 3 - większość wykonawców, którzy posiadają własny park maszynowy i środki

transportu posiada umowy o współpracy ze stacjami benzynowymi oraz uzyskuje rabat od

ceny paliw na podobnym poziomie, czynnik ten nie może być zatem traktowany jako

obiektywny czynnik wyróżniający tego wykonawcę, który umożliwiłby obniżenie ceny.

Ad. 4 - Przystępujący przedstawił wykaz materiałów na potrzeby realizacji zamówienia

podając zestawienie cen od dwóch różnych dostawców, lecz tak znacząca różnica w cenie

materiałów zdaje się dowodzić, że materiały ZINPLAST nie spełniają wymagań technicznych

i jakościowych określonych w dokumentacji postępowania. Tym samym, uwzględniając

w złożonej ofercie materiały ZINPLAST Przystępujący zaoferował rozwiązanie niezgodne

z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia, zatem złożona przez niego oferta

powinna zostać odrzucona również na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo

zamówień publicznych. Przystępujący nie przedstawił dowodów potwierdzających fakt

posiadania przez niego rabatów na zakup materiałów oraz wysokość udzielonych rabatów.

Ad. 5 i 6 - dysponowanie profesjonalnym kierownikiem budowy i profesjonalnymi

pracownikami jest właściwe dla wszystkich wykonawców, zatem nie może zostać uznane za

obiektywny czynnik umożliwiający temu wykonawcy obniżenie ceny do poziomu określonego

w ofercie. Ponadto okoliczność ta pozostaje w dysonansie z oceną oferty Przystępującego

w ramach kryterium oceny ofert „doświadczenie personelu wykonawcy wyznaczonego do

realizacji zadania”, z której wynika, że w ramach tego kryterium Przystępujący otrzymał

jedynie 2,5 na 10 pkt możliwych do uzyskania (Odwołujący otrzymał w ramach tego

kryterium 7,5 pkt). Przystępujący nie wykazał, w jaki sposób te okoliczności przedkładają się

na obniżenie ceny i jaką wysokość kosztów pracy uwzględnił kalkulując cenę oferty. Koszty

pracy są natomiast jednym z podstawowych czynników, które powinny były zostać

wyjaśnione, na które wprost wskazuje przepis art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień

publicznych

Ad. 7 - bliskość siedziby wykonawcy jest atutem pozornym, mającym niewielki wpływ na

wycenę całej inwestycji. Jeżeli Przystępujący nie zamierza organizować biura budowy

i zaplecza na miejscu budowy, oznacza to, że jego pracownicy będą wielokrotnie w ciągu

dnia pokonywać dystans pomiędzy siedzibą wykonawcy a terenem budowy, co będzie

czasochłonne i będzie generować znaczne koszty. Jako pracodawca Przystępujący

zobowiązany jest zapewnić pracownikom miejsce do spożywania posiłków i czerpania wody,

skoro nie będzie zaplecza budowy, to w celu spożycia posiłku pracownicy będą musieli udać

się do siedziby wykonawcy, zatem będą to co najmniej dwa pełne przejazdy w obie strony

każdego dnia trwania robót. Ponadto koszt zaplecza to także teren utwardzony dla postoju

sprzętu lub samochodów, co generuje opłatę za teren, ochronę itp. Argument dotyczący

braku konieczności zorganizowania zaplecza jest niewiarygodny, gdyż założone prace mają

trwać 6 miesięcy. Dodatkowo Przystępujący, jak wskazał w ofercie, zamierza zlecić

podwykonawcy będącemu podmiotem udostępniającym zasoby - Hydromex Plus Sp. z o.o.

sp. komandytowa z siedzibą w Częstochowie realizację części prac, tj. roboty dotyczące

budowy zbiornika. Skoro podwykonawca ma wykonać roboty w zakresie budowy zbiornika,

to bliskość siedziby Przystępującego nie ma wpływu na obniżenie ceny ofertowej.

Przystępujący przyjął też błędne założenia do kalkulacji, gdyż dojazd i powrót z ul.

Budowlanej do Gospodarczej to 13 km, a nie 5,5 km w jedną stronę, zatem powinno być 3,5

PLN/km x 13 km = 45,50 PLN/dzień roboczy.

Ad. 8 - Przystępujący planuje zagospodarować całą ziemię wybraną w ramach tego zadania

na sąsiedniej inwestycji. Jest to inwestycja Miasta Katowice, a Przystępujący nie przedstawił

żadnego dowodu na to, że ziemia pozyskana w ramach tego kontraktu może zostać

wykorzystana na innym zadaniu. Nie wykazał też, że na sąsiedniej inwestycji można

wbudować grunt nieprzepuszczalny i wysadzinowy, który powstanie podczas robót ziemnych

w trakcie przedmiotowego zadania. Nie przedstawił też dowodu, że wykonawca tej inwestycji

będzie zainteresowany pozyskaniem gruntu. Ani Zamawiający, ani Przystępujący nie mają

żadnego mechanizmu umożliwiającego wyegzekwowanie takiego działania od wykonawcy

innej inwestycji.

Ponadto ziemia wydobyta w trakcie prowadzenia robót budowlanych, jeżeli nie jest

zagospodarowana w miejscu prowadzenia robót, traktowana jest jako odpad, w związku

z czym zastosowanie mają do niej przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach

oraz przepisy wykonawcze. Zagospodarowanie takiego odpadu musi się odbyć ściśle według

zasad wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r.

w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne

niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz

dopuszczalnych metod ich odzysku. Ze złożonych wyjaśnień nie wynika, czy Przystępujący

uwzględnił konieczność spełniania wymagań określonych w tych przepisach.

Ad. 9 - Przystępujący wskazał, że jako wykonawca inwestycji w sąsiedztwie nie natrafił na

wodę gruntową w rejonie prac, „brak jest zatem przestanek do doliczenia dodatkowych

kosztów (ok. 20.000 PLN netto) z tytułu odpompowywania wody”. Zamawiający

w dokumentacji postępowania zawarł informację o wysokim poziomie wód gruntowych

(wyjaśnienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia z 15 października 2019 r.).

Składając przedmiotowe oświadczenie Przystępujący potwierdził niedoszacowanie oferty,

gdyż przyznał, że nie wycenił jednego z elementów realizacji robót (odwodnienia wykopów

o wartości ok. 20.000 zł), zatem już z tego powodu oferta powinna zostać odrzucona jako

zawierająca rażąco niską cenę. Ponadto w ramach innej inwestycji dotyczącej tego samego

terenu budowy, w protokole 434/KD/2018 w sprawie uzgodnienia projektu budowlano-

wykonawczego kanalizacji deszczowej dla projektowanego zespołu zabudowy

mieszkaniowej w rejonie ul Gospodarczej stwierdza się, że na terenie budowanego osiedla

występuje wysoki poziom wód gruntowych. Ponieważ inwestycja będąca przedmiotem

zamówienia zlokalizowana jest na obszarze osiedla w bezpośrednim sąsiedztwie

projektowanej kanalizacji, należy założyć konieczność odwodnienia terenu robót.

Ad. 10 - system zarządzania jakością nie może zostać uznany za obiektywną okoliczność

pozwalającą na obniżenie ceny. Przystępujący nie wskazał, o jaki system zarządzania

jakością chodzi ani jak jego zastosowanie wpływa na realizację przedmiotowego kontraktu.

Każdy z wykonawców robót budowlanych posiada jakiś wdrożony system zarządzania

pracami, wypracowany w toku całej swojej działalności.

Przystępujący wskazał też, że uwzględnił w cenie koszty dodatkowe, jednak dla żadnego

z tych kosztów nie podał, w jakiej wysokości zostały one uwzględnione podczas

kalkulowania ceny ofertowej, nie jest zatem możliwe ustalenie, czy rzeczywiście zostały one

uwzględnione w cenie ofertowej i w odpowiedniej wysokości pozwalającej na ich pokrycie.

Przystępujący nie odniósł się również do kosztów związanych z powierzeniem wykonania

części zamówienia podwykonawcy - podmiotowi udostępniającemu zasoby, a jest to jeden

z podstawowych czynników wymienionych w art. 90 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień

publicznych, który powinien zostać wyjaśniony w ramach wyjaśnień rażąco niskiej ceny.

Co do dołączonego do wyjaśnień kosztorysu dla poz. 2.5 PR-2 kosztorysu ofertowego

złożonego wraz z ofertą Odwołujący wskazał, że w jego ocenie potwierdza on, że cena

zaoferowana przez Przystępującego jest ceną rażąco niską w stosunku do przedmiotu

zamówienia, gdyż większość pozycji kosztorysu została niedoszacowana i zaniżona.

Z kosztorysu wynika również, że przyjęty przez tego wykonawcę sposób wykonania robót

jest niezgodny z wymaganiami Zamawiającego określonymi w treści dokumentacji

postępowania. Tym samym oferta powinna zostać odrzucona również na podstawie art. 89

ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych.

1. Zbiornik retencyjny - wyjaśnieniach Przystępujący powołał się na oszczędność

w dostawie zbiornika porównując ceny zbiorników Zinplast i Uponor. Przystępujący podał

w kosztorysie w poz. 1.21 „dostarczenie i montaż zbiornika wraz z pasami” 615.068,68 zł

netto, a podana w wyjaśnieniach cena zbiornika Zinplast to 470.000 zł netto. Zaoferowany

zbiornik retencyjny Zinplast nie spełnia wymagań Zamawiającego określonych w

dokumentacji postępowania, w szczególności STWiORB 2.2.1.3. Zbiorniki retencyjne,

zgodnie z którym rury, z których wykonano korpus zbiornika oraz elementy sytemu muszą

bezwzględnie posiadać Aprobatę Techniczną ITB i IBDiM - rury, kształtki, studnie. Z

informacji posiadanych przez Odwołującego wynika, że Zinplast nie posiada

aprobaty/Krajowej Oceny Technicznej (AT/KOT) IBDiM dla rur i kształtek, z jakich wykonany

ma zostać zbiornik. Posiada jedynie rekomendację techniczną IBDiM, co nie jest tożsame z

wymaganym AT/KOT. Ponadto zbiornik firmy Zinplast budzi zastrzeżenia co do wymagań w

zakresie dennic sferycznych. Z projektu wykonawczego zbiornika rys. nr D2-730-S-000- 301-

A_Zbiomik retencyjny DN1500 oraz STWiORB 2.2.1.3. Zbiorniki retencyjne wynika, jak

powinna wyglądać wymagana konstrukcja dennic: „Zbiornik zakończony sferycznymi,

dwupłaszczowymi dennicami o sztywności obwodowej dopasowanej do korpusu zbiornika.”

2. Zasypanie zbiornika gruntem z wykopu - z pozycji 1.16 kosztorysu wynika, że

Przystępujący uwzględnił zasypanie zbiornika gruntem z wykopu, który został złożony jako

odkład. Zgodnie ze STWiORB 5.2.2.9. Zasypywanie wykopów - zagęszczenie gruntu:

„Zasypywanie wykopów winno odbywać się wyselekcjonowanym urobkiem warstwami nie

głębszymi niż 20 cm z sukcesywnym zagęszczaniem. Generalnie przewidziano zasypkę

kanałów gruntem z wykopów za wyjątkiem kanałów znajdujących się w nawierzchniach

utwardzonych oraz obiektów sieciowych tj. zbiorniki retencyjne czy komory, do których

zasypki należy użyć grunt przepuszczalny, niewysadzinowy.”

Według preambuły do przedmiaru robót komplet wykonania/przebudowy obiektów

sieciowych obejmuje: zasypanie wykopu (z zagęszczeniem gruntu) po zakończeniu robót

montażowych w terenie o nawierzchni utwardzonej zasypanie wykopu gruntem

przepuszczalnym i niewysadzinowym (z zagęszczeniem gruntu do wskaźnika I>1.00 dla dróg

i chodników) - podłoże ma stanowić podłoże grupy nośności G1.

Jak wynika z opublikowanej przez Zamawiającego dokumentacji geologicznej, na terenie

robót stwierdzono występowanie gruntów typu piasek gliniasty, ił i węgiel z

przewarstwieniami. Grunty te są gruntami wysadzinowymi i nieprzepuszczalnymi, które

można zakwalifikować, przy założeniu warunków wodnych jako przeciętne, do grupy

nośności podłoża G3, a nawet G4.

Gruntów, które zostaną wykopane podczas robót ziemnych, nie można zatem wykorzystać

ponownie do wykonania nimi zasypki, gdyż zgodnie z wymaganiami STWiORB: „Zasypanie

przewodów przeprowadza się w trzech etapach: etap I - wykonanie warstwy ochronnej rur

przewodowych z wyłączeniem odcinków na złączach, etap II - po próbie szczelności

(ciśnienia) złączy przewodu,. wykonanie warstwy ochronnej w miejscach połączeń, etap III -

zasypka wykopu gruntem piaszczystym, warstwami z jednoczesnym zagęszczaniem

i rozbiórką umocnień ścian wykopu. Zasypywanie wykopów winno odbywać się

wyselekcjonowanym urobkiem warstwami nie głębszymi niż 20 cm z sukcesywnym

zagęszczaniem. Generalnie przewidziano zasypkę kanałów gruntem z wykopów za

wyjątkiem kanałów znajdujących się w nawierzchniach utwardzonych oraz obiektów

sieciowych, tj. zbiorniki retencyjne czy komory, do których zasypki należy użyć grunt

przepuszczalny, niewysadzinowy.”

Grunty zlokalizowane w miejscu zbiornika można zaliczyć do gruntów wysadzinowych, które

nie spełniają wymagań STWiORB do ponownego wbudowania. Do gruntów

niewysadzinowych zaliczają się np. piaski, pospółki, żwiry. Konieczność zastosowania ww.

gruntu znajduje także uzasadnienie w wyjaśnieniach z 21 października 2019 r. do

specyfikacji istotnych warunków zamówienia, w których Zamawiający poinformował, że

zbiornik zostanie zabudowany pod parkingiem o zwiększonym ruchu kołowym. Wymusza to

zasyp wykopu gruntem umożliwiającym osiągnięcie odpowiednich parametrów technicznych.

Sam Zamawiający w kosztorysie inwestorskim, poz. 22d.3.2, przewidział konieczność

zakupu i dostarczenia gruntu przepuszczalnego, niewysadzinowego, w ilości 2.990,178 m3,

którego koszt wraz z dostarczeniem to 102 533,20 zł netto.

W poz. 1.16 kosztorysu ofertowego Przystępującego wskazano cenę jednostkową 15,37 zł,

która - jak wynika z jej rozbicia - nie uwzględnia zakupu materiału w postaci piasku lub

pospółki, a jedynie załadunek i przywóz gruntu. Także w wykazie materiałów nie ma

wzmianki o piasku/pospółce (wyszczególniono jedynie zbiornik, separator, rury fi 600).

Zatem Przystępujący błędnie wycenił omawianą pozycję, gdyż nie ujął zakupu materiału

wskazanego w STWiORB, a - jak wynika z doświadczenia Odwołującego - koszt dostawy

piasku (materiał + transport) do Katowic wynosi 27 zł/t. W przeliczeniu tony na m3 wartość

piasku wynosi 27 zł/t x 1,6 t/m3 x 1,22 m3/m3 (współczynnik zagęszczenia piasku) = 52,70

zł/m3. Niedoszacowanie wynosi zatem co najmniej 1.765,618 m3 x (52,70 zł/m3 - 15,37 zł/m3)

= 65.910,52 zł (netto).

3. Odspojenie gruntu skalistego - w wyjaśnieniach specyfikacji istotnych warunków

zamówienia z 15 października 2019 r. w punkcie 2. Zamawiający doprecyzował warunki

geotechniczne wraz ze wskazaniem miąższości warstw gruntowych wskazując, że na

głębokościach około 3,0 m do 7,0 m występuje skala miękka (SM) litologicznie wykształcona

jako iłowiec, natomiast na głębokości powyżej 7,0 m występuje iłowiec o zwiększonej

wytrzymałości traktowany jako skała twarda (ST). Poniżej utworów powierzchniowych (gliny,

piaski, węgiel itp.) znajduje się podłoże karbońskie oraz załączył dane dotyczące otworu

geotechnicznego zlokalizowanego w pobliżu zbiornika retencyjnego.

Średnia głębokość posadowienia zbiornika wynosi 2,91 m, co nie uwzględnia koniecznego

przegłębienia wykopu dla ułożenia podsypki piaskowej oraz płyt dociążających, tj. 0,6 m.

Średnia głębokość wykopu z uwzględnieniem konstrukcji posadowienia zbiornika wynosi

zatem 3,51 m. W kontekście powyższej odpowiedzi Zamawiającego należy przyjąć, że na

głębokości 0,51 m (3,51 m * 3m) występuje skała miękka. Według KNR, według których

Przystępujący opracował kosztorys, grunt ten wymaga dodatkowego odspojenia w ilości: pod

zbiornikiem 54,8 m x 14,6 m x 0,51 m = 408,041 m3, przegłębienie pod kominem 5,0 m x14,6

m x 0,50 m = 36,50 m3, przegłębienie pod kominem 4,5 m x 14,6 m x 0,50 m = 32,85 m3,

tj. łącznie 477,391 m3, co daje wartość (cena jednostkowa wg kosztorysu inwestorskiego):

477,391 m3 \ 71,48 zł/m3 = 34.123,91 zł (netto).

Zamawiający wskazał, że w bliskiej lokalizacji zbiornika na głębokości 3 m - 7 m występuje

skała miękka. Odzwierciedlenie konieczności odspojenia gruntu skalistego ujęte zostało

w kosztorysie inwestorskim w poz.15 (15d.3.2): KNR 2-01 01 18-01 Mechaniczne odspojenie

skal w wykopach i przekopach kat. V - 20% obmiaru całości wykopów, ilość

16A*0,2=837,717 - cena jednostkowa 71,48, wartość 59.880,01. Roboty te nie zostały

wycenione przez Przystępującego w kosztorysie dla pozycji 2,5.

4. Obmiar ścianki szczelnej oraz montaż separatora i osadnika

Z przedstawionego przez Przystępującego kosztorysu ofertowego wynika, że dla wykonania

zbiornika konieczne jest wykonanie 138,8 m ścianki. Według projektu wykonawczego branży

konstrukcyjnej rys. „D2-730-CB-000-301-A_Zbiomik retencyjny_układ płyt dociążających”

długość ta wynosi 174 m. Wycena umocnienia wykopu przy użyciu ścianki szczelnej (według

wyceny Przystępującego za 1 mb - 4.141,88 zł) pkt 1.1 cena jednostkowa 2.592,53, poz. 1.2

cena jednostkowa 1.549,35 - wartość niedoszacowania wynosi co najmniej (174m-138,8m)

x 4.141,88 zł/m = 145.794,18 zł (netto).

5. Urządzenie monitorujące poziom wód w zbiorniku - zgodnie z wymogami specyfikacji

istotnych warunków zamówienia należy dostarczyć urządzenie monitorujące poziom wód

w zbiorniku. Kosztorys szczegółowy Przystępującego dla poz. 2.5. nie wykazuje jego

dostawy, W pozycjach 1-20 brak jest jego wyceny, natomiast opis pozycji 21. nie wskazuje,

że został on w niej ujęty: „dostarczenie i montaż zbiornika wraz z pasami”. Niedoszacowana

wartość to co najmniej 20.000 zł netto.

6. Montaż kominów włazowych - zgodnie z wymogami PW należy wykonać zwieńczenie

kominów zbiornika w ilości 10 kpl. W pozycjach 1-20 brak jest wyceny montażu kominów

włazowych, natomiast opis pozycji 21. nie wskazuje, że prace zostały w niej ujęte

(„dostarczenie i montaż zbiornika wraz z pasami”). Wartość tych robót to 11.090,70 zł netto

według wskaźników cenotwórczych Przystępującego i co najmniej o taką kwotę cena jest

zaniżona.

7. Pozostałe prace - Przystępujący nie ujął również w swojej kalkulacji następujących prac:

a) wykonania drogi technologicznej koniecznej do wykonania zabezpieczenia w postaci

ścianki szczelnej, b) wykonania prób szczelności.

Kalkulacja szczegółowa (przedstawiona przez Odwołującego) w oparciu o kalkulację

szczegółową z wykorzystaniem narzutów Przystępującego wskazuje, że wartość robót

niedoszacowanych to co najmniej 19.074,70 zł netto.

8. Odwodnienie wykopów - w złożonych wyjaśnieniach Przystępujący przyznał, że nie

wycenił odwodnienia wykopów. Odwołujący przedstawił własne szczegółowe obliczenia

kosztorysowe, zgodnie z którymi wartość nieuwzględnionych w ofercie Przystępującego

robót wynosi 93.062,16 zł netto.

9. Oględziny budynków i monitoring drgań - Przystępujący nie wykazał, że uwzględnił

oględziny budynków przez rzeczoznawcę budowlanego, do czego obligują wykonawców

postanowienia STWiORB: „Przed rozpoczęciem robót ziemnych rzeczoznawca budowlany

na koszt Wykonawcy winien dokonać oględzin budynków z udokumentowaniem rys

zewnętrznych i wewnętrznych”. Nie wykazał także, że przeprowadzi ocenę wpływu drgań na

budynki sąsiednie. Zgodnie z zapisami normy PN-B-02171:2017-06 „Ocena wpływu drgań

na ludzi w budynkach” budynki zlokalizowane w odległości do 25-30 m należy poddać ocenie

wpływu drgań. Najbliższe grodzice przedstawione w projekcie znajdują się w odległości ok.

12 m od budynku. Wartość niedoszacowanych robót to co najmniej: 60.000 zł netto.

10. Wykonanie płyt żelbetowych dociążających - wycena wykonania płyt żelbetowych

dociążających została dokonana nieprawidłowo i niezgodnie z projektem wykonawczym

branży konstrukcyjnej, według którego należy wykonać zbrojenie płyt prętami fi 10, a nie, jak

zakłada wycena Przystępującego, z prętów fi 7. Wątpliwa pozostaje także wycena

zastosowania odpowiedniej klasy betonu do wykonania płyt - dla podkładów betonowych

stosuje się beton niskiej klasy C8/10, natomiast zgodnie z dokumentacją płyty mają zostać

wykonane z betonu o wyższej klasie, tj. C30/37, co ma istotny wpływ na cenę. Cena

jednostkowa pozycji 1.4, gdzie zastosowano beton o niższej klasie, jest wyższa od ceny

jednostkowej pozycji 1.6, w której zastosowano wyższą klasę betonu. Jednocześnie cena

jednostkowa poz. 1.6 jest niższa od ceny samego materiału. Niedoszacowanie wynosi co

najmniej 25.626,67 zł.

11. Dobór układu podczyszczającego (poz. 2.6 Separator i osadnik wraz z robotami

ziemnymi i towarzyszącymi dn:2500mm+dn:2000mm) - przyjęty przez Przystępującego

materiał nie spełnia wymagań STWiORB. Przystępujący zaoferował: separator ECO-LAM

cena po rabacie 10.500,00 PLN, osadnik wirowy po rabacie 9.300,00 PLN.

Zgodnie z wymaganiami STWiORB 2.2.1.2. „Układ podczyszczający” (zgodnie z projektem

wykonawczym „wysokosprawny osadnik wirowy zintegrowany z separatorem lamelowym”

w celu zatwierdzenia materiału winien posiadać: deklaracje właściwości użytkowych

urządzenia potwierdzającą zgodność z normą PN-EN 858-1:2005/A1:2007, krajową

deklarację właściwości użytkowych potwierdzającą zgodność z Krajową Oceną Techniczną,

dokumentację techniczno-ruchową urządzenia, Zakładową Kontrolę Produkcji, deklaracje

właściwości użytkowych lub krajowe deklaracje właściwości użytkowych wraz z Krajową

Oceną Techniczną na korpusy urządzeń, instrukcję montażu korpusów oraz urządzenia,

wyniki badań chemicznej odporności betonu wg PN-EN 858-1:2005 wykonane nie wcześniej

niż 6 miesięcy przed złożeniem dokumentów.

Przystępujący zaoferował niezgodny z wymaganiami specyfikacji istotnych warunków

zamówienia układ podczyszczający nie posiadający wymaganej aprobaty KOT z

separatorem lamelowym funkcjonujący/zaprojektowany jako cały system.

Różnica między układem podczyszczającym spełniającym wymagania specyfikacji istotnych

warunków zamówienia a materiałem zaoferowanym przez Przystępującego wynosi co

najmniej 17.417,00 zł netto.

12. Dobór rur PEHD do wykonania kanalizacji fi 600 (poz. 2.1.Kanały z rur PEHD wykonane

metodą wykopową wraz z robotami ziemnymi i towarzyszącymi d:600mm SN8) - przyjęty

materiał nie spełnia wymagań STWiORB 2.2.1.1. Firma Zinplast, którą Przystępujący

wskazuje jako dostawcę, nie posiada aprobaty / Krajowej Oceny Technicznej IBDiM dla rur

i kształtek PEHD do kanalizacji bezciśnieniowej. Posiada jedynie rekomendację techniczną

IBDiM, co nie jest tożsame z wymaganymi.

Według ST 2.2.1.1. „Przewody i kształtki” przewody grawitacyjne: rury PEHD dwuścienne

SN8 metoda wykopowa „dla średnic DN600-400mm należy stosować rury PEHD

dwuścienne o gładkiej powierzchni zewnętrznej i wewnętrznej (typ A2 wg PN-EN 13476-2)

łączone przy pomocy złączki kielichowej z uszczelką dwuwargową z EPDM (lub SBR)

osadzoną w gniazdach złączki. Rury powinny posiadać sztywność obwodową nie mniejszą

niż 8 kN/m2 wg ISO 9969. (...) Rury muszą posiadać Aprobatę Techniczną ITB i IBDiM oraz

pozytywną opinie GiG-u.” Różnica między rurą PEHD spełniającą wymagania specyfikacji

istotnych warunków zamówienia a niewłaściwym materiałem zaoferowanym przez

Przystępującego wynosi 15.159,88 zł netto.

Podsumowując, daje to łączne niedoszacowanie 907.706,39 zł. Tym samym wyjaśnienia

złożone przez Przystępującego nie spełniają wymagań określonych przepisem art. 90

ustawy Prawo zamówień publicznych i zaktualizowała się przesłanka odrzucenia oferty

określona w art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo zamówień publicznych. Zgodnie bowiem z

wyrokiem KIO 1651/16 przepis art. 90 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych nakazuje

zamawiającemu odrzucenie oferty wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień dotyczących

elementów oferty mających wpływ na jej cenę lub jeśli złożone wyjaśnienia potwierdzają, ze

została zaoferowana cena rażąco niska, co interpretowane jest jako złożenie wyjaśnień,

które nie przekonują, że cena oferty została skalkulowana w sposób prawidłowy, a należyte

wykonanie zamówienia nie jest zagrożone. Podobnie w wyroku KIO 722/16 wskazano, że

sytuacja prawna wykonawcy, który złożył wyjaśnienia ogólne, nieadekwatne do wezwania

zamawiającego, nie pozwalające na ustalenie, że cena oferty została obliczona prawidłowo,

jest taka sama jak sytuacja prawna wykonawcy, który wyjaśnień nie złożył w ogóle, a w obu

przypadkach oferta podlega odrzuceniu. Ogólnikowość złożonych wyjaśnień nie może

stanowić podstawy do kierowania do wykonawcy kolejnego wezwania do udzielenia dalszych

wyjaśnień w trybie art. 90 ustawy Prawo zamówień publicznych, co jest stanowiskiem

jednoznacznie ugruntowanym w orzecznictwie.

III Stanowisko Zamawiającego

Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania z uwagi na brak podstaw faktycznych i prawnych

uzasadniających zarzuty i żądania Odwołującego oraz zasądzenie od Odwołującego

kosztów postępowania odwoławczego w wysokości 3.600 zł, oraz kosztów opłaty skarbowej

od udzielonego pełnomocnictwa, a także przeprowadzenie dowodu z dokumentów

wskazanych w uzasadnieniu.

Zamawiający wskazał, że otwarcie ofert odbyło się 30 października 2019 r. Przed otwarciem

Zamawiający podał kwotę, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia

wynoszącą 4.600.000,00 zł brutto. Do upływu terminu składania ofert złożono 8 ofert z

cenami brutto: Przystępujący: 2.272.866,29 PLN, Odwołujący: 3.897.793,74 PLN, pozostali

wykonawcy: 3.832.680,00 PLN, 3.190.546,20 PLN, 3.190.546,20 PLN, 2.682.712,66 PLN,

3.460.723,08 PLN, 2.979.465.90 PLN (w trakcie postępowania odrzucono oferty pozostałych

wykonawców).

Zamawiający, pismem z 4 marca 2020 r., zgodnie z wyrokiem KIO, wezwał Przystępującego

do wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia zaoferowanej ceny, w tym

istotnej części składowej, jaką jest wykonanie zbiornika retencyjnego wraz z robotami

ziemnymi, konstrukcyjnymi i towarzyszącymi (pozycja 2.5 PR-2 kosztorysu ofertowego).

Przystępujący 9 marca 2020 r. udzielił obszernych wyjaśnień oraz przedłożył kosztorys

ofertowy do pozycji 2.5. Zamawiający dokonał oceny złożonych wyjaśnień, dokumentując

czynność notatką służbową komisji przetargowej z 16 marca 2020 r. Następnie poinformował

wykonawców o wyborze jako najkorzystniejszej oferty Przystępującego, na co Odwołujący

wniósł odwołanie.

Zamawiający podniósł, iż dokonał wezwania Przystępującego do wyjaśnień rażąco niskiej

ceny wskazując jednocześnie zakres udzielonych informacji w postaci złożenia dowodów,

dotyczących wyliczenia zaoferowanej ceny, w tym istotnej części składowej, jaką jest

wykonanie zbiornika retencyjnego wraz z robotami ziemnymi, konstrukcyjnymi

i towarzyszącymi (pozycja 2.5 PR-2 kosztorysu ofertowego). Nie zgodził się z twierdzeniem

Odwołującego, jakoby na skutek wezwania Zamawiającego powstało domniemanie rażąco

niskiej ceny, bowiem czynność Zamawiającego była wynikiem wyłącznie orzeczenia KIO

247/20, które nakazało Zamawiającemu dokonanie wezwania. Zamawiający, zarówno przed

pierwszym wyborem, jak obecnie, dokonał weryfikacji oferty wykonawcy. Ponadto

Przystępujący nie tylko w formie pisemnych wyjaśnień i złożonych dokumentów, ale również

w trakcie posiedzenia przed KIO 21 lutego 2020 r. przedstawił w sposób szczegółowy

kalkulację oferty wraz z dowodami uzasadniającymi zaproponowane wynagrodzenie.

W konsekwencji, w ocenie Zamawiającego, cena zaproponowana przez wykonawcę w

ofercie nie jest rażąco niska, a wybór wykonawcy pozwala uznać, że powierzone

zamówienie zostanie wykonane zgodnie z oczekiwaniem Zamawiającego.

Wykonawca udzielił obszernych wyjaśnień oraz przedłożył kosztorys ofertowy dla pozycji 2.5

z PR-2 kosztorysu ofertowego, zgodnie z żądaniem Zamawiającego. Zamawiający dokonał

oceny tych wyjaśnień i kwestionuje pogląd Odwołującego, jakoby odpowiedź była

lakoniczna, ogólnikowa i nie potwierdzająca realności złożonej oferty. W ocenie

Zamawiającego to Odwołujący przedstawia ogólnikowe twierdzenia, wynikające w głównej w

mierze z jego negatywnej oceny działań Zamawiającego oraz woli uzasadnienia złożonej

przez niego najdroższej oferty w ramach postępowania. Z samego faktu złożenia przez

Odwołującego oferty o najwyższej cenie nie może wynikać konieczność dostosowania się

wszystkich wykonawców do kalkulacji jego oferty. Każdy bowiem z wykonawców cechuje się

samodzielnością w sporządzeniu warunków oferty, w tym kalkulacji poszczególnych jego

elementów. Ponadto podkreślił zakreślony zakres wezwania do wyjaśnienia, który został

sprecyzowany przede wszystkim do złożenia dowodów dotyczących wyliczenia zaoferowanej

ceny, w tym istotnej części składowej, jaką jest wykonanie zbiornika retencyjnego wraz

z robotami ziemnymi, konstrukcyjnymi i towarzyszącymi (pozycja 2.5 PR-2 kosztorysu

ofertowego). W odpowiedzi Przystępujący nie tylko przedłożył wyjaśnienia, ale także dołączył

do nich dokument w postaci szczegółowej kalkulacji w formie kosztorysu, w którym

zaprezentował przyjęty sposób wykonania kluczowego elementu zadania, jakim jest zbiornik

retencyjny. Przystępujący wskazał, iż wartość oferty netto 1.847.058,77zł/ brutto

2.272.8ó6,29 zł wynika z:

1. dysponowania własnym sprzętem i urządzeniami do realizacji przedmiotu zamówienia,

czym zyskuje oszczędności nawet do 30% kosztu sprzętu; jak widać z porównania, koszt

sprzętu wynajmowanego znacznie podwyższa koszt prowadzenia budowy, a opłata za

wynajmowany sprzęt jest naliczana bez względu na to, ile godzin dany sprzęt rzeczywiście

pracuje,

2. dysponowania doświadczonym serwisem sprzętu budowlanego, bezpośrednim dostępem

do części zamiennych, co pozwala na znaczne oszczędności kosztów eksploatacji sprzętu

i skrócenie okresu przestoju do minimum, zatem wykonawca uzyskuje oszczędności

nakładów finansowych nawet do 10% kosztu sprzętu,

3. umów o współpracy ze stacjami benzynowymi, dzięki czemu wynegocjowane ceny paliwa

są niższe od rynkowych, w wyniku czego wykonawca uzyskuje oszczędności nakładów

finansowych na poziomie ok. 1-2% kosztu sprzętu,

4. korzystania z atrakcyjnych rabatów na zakup materiałów i osprzętu, co skutkuje

możliwością zaoferowania konkurencyjnych cen i uzyskaniem oszczędności nakładów

finansowych do ok. 50% wartości sumarycznej podstawowych materiałów,

5. dysponowania profesjonalnym kierownikiem budowy, co skutkuje oszczędnością

nakładów finansowych nawet ponad 2% wartości budowy,

6. dysponowania pracownikami profesjonalnie przygotowanymi, co daje oszczędności nawet

do 2% wartości zadania,

7. bliskości siedziby w stosunku do miejsca realizacji przedmiotu umowy oraz do siedziby

Zamawiającego, co znacznie obniża koszt przejazdu na plac budowy oraz powoduje brak

potrzeby organizacji biura budowy oraz zaplecza,

8. bardzo dobrego przygotowania wyceny robót pod względem strategicznym, generującego

oszczędności nakładów finansowych (108.283,21 PLN netto, tj. 7,05% omawianej pozycji 2.5

kosztorysu ofertowego, 5,86% w skali całego zadania). Przystępujący wskazał, że ze

względu na planowane w tym samym czasie prowadzenie robót o podobnym charakterze w

rejonie ulicy Gospodarczej, gdzie wykonawca inwestycji musi pozyskać ok. 50.000.00 m3

mas ziemnych, może zrezygnować z kosztu wywozu zbędnej ziemi z wykopu oraz kosztu jej

utylizacji, gdyż może przekazać ziemię z wykopu tamtemu wykonawcy, a oszczędność z

tego tytułu wyniesie 108.283,21 PLN netto. Przystępujący wskazał też na znajomość

warunków terenowo-gruntowych zadania ze względu na zakończoną realizację innej

inwestycji na tym terenie w ubiegłym roku, co generuje oszczędności nakładów finansowych

do ok. 1% wartości zadania. Podczas wykonania tamtej inwestycji nie natrafiono na wodę

gruntową w rejonie prac, co oznacza, że brak jest przesłanek na doliczanie dodatkowych

kosztów (ok. 20.000,00 PLN netto) z tytułu odpompowywania wody,

9. posiadania własnego, wypracowany systemu zarządzania jakością, który usprawnia

organizację pracy pozwalającego na obniżenie kosztów pracy pracowników.

Przystępujący wskazał, że zaproponowana cena realizacji obejmuje zakres wszystkich prac

niezbędnych do wykonania przedmiotu zamówienia wynikających z dokumentacji

technicznej, specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót, wzoru umowy oraz

warunków lokalnych terenu budowy.

Zamawiający przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego odniósł się do

składowych elementów przygotowanej i złożonej w postępowaniu przetargowym oferty, w

tym złożonych przez wykonawcę wyjaśnień i dokumentów dotyczących:

1. kalkulacji kosztów materiałów (w tym wynegocjowanych materiałów) - zdaniem

Zamawiającego kluczowym elementem projektu (zamówienia) jest montaż zespołu

zbiorników retencyjnych, których dostawa ma znaczący wpływ na wartość oferty. Z

przesłanego wyjaśnienia wynika, że dysponuje on dwiema ofertami producentów urządzeń

(ZINPLAST i UPONOR), których kompleksowe koszty dostaw zostały zaprezentowane w

wyjaśnieniach. Wyjaśnienie w ocenie Zamawiającego jest wiarygodne, a obydwa zbiorniki

spełniają wymagania techniczne dokumentacji projektowej, co Zamawiający ustalił poprzez

rozeznanie posiadanych przez obydwu producentów dokumentów dopuszczających produkt

do zastosowania w budownictwie (poprzez analizę zamieszczonych i ogólnodostępnych

materiałów na stronach internetowych producentów, tj. zinplast.pl oraz uponor.pl).

Zamawiający nie narzucał konkretnego producenta zbiornika, zostawiając wykonawcom

swobodę w rozpoznaniu cenowym rynku oraz wyborze konkretnego producenta i materiału.

Nieprawdziwa jest informacja przywołana w treści odwołania, jakoby zbiorniki oferowane

przez firmę ZINPLAST nie posiadały wymaganej aprobaty/Krajowej Oceny Technicznej

IBDiM dla rur i kształtek, z jakich ma zostać wykonany zbiornik. Z zamieszczonych na stronie

tego producenta materiałów wynika, że oferowany produkt spełnia wszystkie wymagane

aprobaty/normy, co potwierdza kopia aktualnej Krajowej Oceny Technicznej.

Nieprawdziwą jest także informacja na temat nieposiadania przez zbiorniki dennic

sferycznych - zbiorniki posiadają wykończenie w postaci dennic o kształcie sferycznym, co

potwierdzają dokumenty, zdjęcia i rysunki zamieszczone na stronie producenta; rysunek

zamieszczony w odwołaniu jest niezgodny z rysunkiem zamieszczonym na stronie

producenta.

Przystępujący udokumentował koszt wykonania zbiorników retencyjnych wraz z wszelkimi

niezbędnymi robotami towarzyszącymi poprzez przedłożenie stosownej kalkulacji cenowej

opracowanej na bazie obowiązujących KNR i KNNR, obejmującej kompletność wykonania

całości prac.

Zamawiający, po analizie wyjaśnień, uznał za wiarygodne argumenty dysponowania

sprzętem oraz własnym serwisem jako źródeł oszczędności przy realizacji kontraktu, a także

oszczędności wynikających z wynegocjowanych cen paliw, które mają niebagatelny wpływ

na koszty pracy sprzętu. Posiadanie własnego serwisu w znaczny sposób skraca przestoje

w pracy sprzętu oraz przyspiesza wszelkie czynności eksploatacyjne minimalizując

niepotrzebne i nieprzewidziane koszty związane z przestojami. Posiadanie własnego

sprzętu, a nie jego wynajmowanie, zgodnie z przytoczonym zestawieniem w sposób czytelny

i wiarygodny pokazuje uzyskany poziom oszczędności.

Wyjaśnienie dotyczące sprzyjających okoliczności mających wpływ na koszty oferty, w tym:

lokalizacji inwestycji względem siedziby wykonawcy, rozpoznanie warunków terenowo-

-gruntowych w miejscu planowanej inwestycji, wewnętrzny i wypracowany system

zarządzania jakością. Dobre rozpoznanie warunków terenowo-gruntowych potwierdza

Zamawiający,

a wynika ono z faktu realizacji w ostatnim czasie inwestycji na rzecz Zamawiającego,

związanej z budową kanalizacji sanitarnej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej

inwestycji. Okoliczności te mają wpływ na przygotowanie oferty cenowej, a w konsekwencji

na realizację prac budowlanych. Zamawiający przyjmuje jako wiarygodne wyjaśnienia na

temat lokalizacji siedziby (wykonawca realizował i realizuje na rzecz Zamawiającego inne

kontrakty), podobną organizację pracy Przystępujący zastosował przy realizacji kontraktu

związanego z budową ww. kanalizacji sanitarnej.

Za wiarygodną Zamawiający uznał także okoliczność związaną z planowanym

zagospodarowaniem mas ziemnych w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji.

Zamawiający posiada wiedzę na temat realizowanych dwóch dużych inwestycji, w których

masy ziemne mogą być wykorzystane (budowa osiedla mieszkaniowego oraz budowa

układu drogowego), co wpisuje się w argumentację dotyczącą umiejętności i planowania

strategicznego. Z wyjaśnień Przystępującego wynika również, że posiada on wypracowany

system zarządzania jakością, co niewątpliwie ma wpływ na usprawnienie organizacji pracy

i obniżenie kosztów własnych przedsiębiorstwa. Z wyjaśnień Przystępującego wynika, że

dysponuje on profesjonalnym kierownikiem budowy z wieloletnim doświadczeniem oraz

profesjonalnie przygotowanymi brygadami pracowników, którzy zatrudnieni są u wykonawcy

od wielu lat. Taki personel potrafi sprawnie wykonać powierzone zadania, minimalizując

koszty wykonania robót poprzez skrócenie czasu ich wykonania z uwagi na ich

doświadczenie, umiejętności i organizację pracy. W ocenie Zamawiającego, wyjaśnienie jest

wiarygodne i nie budzące wątpliwości.

Zamawiający podkreślił, iż kluczowym elementem przedmiotu zamówienia jest montaż

zespołu zbiorników retencyjnych, których dostawa ma znaczący wpływ na wartość oferty.

Zaoferowana przez wykonawcę cena kompleksowego wykonania zbiornika retencyjnego

w ramach planowanej inwestycji obejmująca m.in. koszy wykonania robót ziemnych, roboty

konstrukcyjne związane z zabezpieczeniem ścian wykopów, dostawy i montażu zbiornika

wraz z innymi robotami towarzyszącymi odbiega wprawdzie od wartości kosztorysu

inwestorskiego, ale nie jest znacząco różna w stosunku do ofert pozostałych wykonawców,

jak również znajduje odzwierciedlenie w zaprezentowanych przez wykonawcę w ramach

wyjaśnień, cenach rynkowych. Cena ta jest „zwykłą ceną rynkową”. W takim przypadku

nieporozumieniem jest zarzucanie wykonawcy rażąco niskiej ceny.

Jak wskazało KIO w wyroku KIO 2133/17 wykazanie realności ceny będzie niosło za sobą

znaczne trudności natury dowodowej, nie sposób bowiem przedstawić dowodów na

okoliczność zastosowania metod pozwalających na uzyskanie znacznych oszczędności, czy

pomocy publicznej lub sprzyjających dla wykonawcy warunków realizacji zamówienia, jeżeli

cena zawarta w ofercie jest zwykłą ceną rynkową obliczoną przy wykorzystaniu

standardowych metod bez wykorzystania jakichkolwiek nadzwyczajnych okoliczności

i technik. Ponadto ewentualna dysproporcja cen zaoferowanych przez kilku wykonawców nie

daje jeszcze podstaw do założenia, że cena najniższa podana przez jednego z wykonawców

jest ceną rażąco niską, gdyż zależne jest to od efektywności oraz kosztów prowadzonej

działalności określonego podmiotu. Po drugie, podstawą odrzucenia oferty jest zaoferowanie

ceny rażąco niskiej, a nie certy niskiej, a te dwa pojęcia nie są tożsame. Okoliczność, iż

dopuszcza się możliwość (a nie stwierdza z całą pewnością) i że nie wszystkie składniki

ceny zostały skalkulowane w prawidłowych wysokościach, nie oznacza, że wykonawca ten

zmierza wykonywać zamówienie poniżej jego kosztów - wyrok KIO 1958/17.

Ponadto cena całkowita oferty Przystępującego nie jest niższa o 30% od średniej

arytmetycznej cen wszystkich złożonych w postępowaniu ofert: wysokość progu 30% to

2.231.678,79 zł, a wartość oferty Przystępującego to 2.272.866,29 zł brutto. Ponadto poziom

ceny wykonawcy w odniesieniu do średniej arytmetycznej wszystkich ofert złożonych

w postępowaniu pokazuje, iż wartość szacunkowa przedmiotowego zamówienia odbiegała

znacząco od realiów rynkowych. W tej mierze cena oferty Przystępującego stanowi 71,29%

średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert.

Poza ofertą Przystępującego także inni wykonawcy złożyli oferty, w których wartość

zamówienia była albo niższa od średniej arytmetycznej (oferta Brigadon Sp. z o.o.), albo do

niej bardzo zbliżona (oferta Hydrogop Sp. z o.o.). Okoliczność ta pozwala sądzić, że to nie

oferty innych wykonawców są zaniżone, a oferta Odwołującego jest zawyżona.

Za nieuzasadnione w ocenie Zamawiającego należy uznać poczynione przez Odwołującego

porównania wyjaśnień wykonawcy z własną kalkulacją oferty. Każdy bowiem z wykonawców

prowadzi własną politykę cenową, kalkulując własne koszty i zakładany zysk, prezentując

również indywidualną, subiektywną kalkulację ceny ofertowej. Fakt zatem zaoferowania

niższych cen przez konkurentów nie jest jeszcze dowodem na złożenie ceny rażąco niskiej.

Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez Zamawiającego ma na celu wyłącznie

ustalenie, czy oferta znacząco odbiegająca od cen pozostałych ofert oraz szacowanych

przez zamawiającego kosztów nadal jest ceną realną umożliwiającą wykonanie zamówienia

w warunkach rynkowych i z zyskiem. Wykonawca powinien zatem wykazać, jakie czynniki

decydowały o kalkulacji kosztów, jak również to, iż znajdowały one uzasadnienie

w obiektywnych okolicznościach.

W konsekwencji Przystępujący sprostał obowiązkowi wyjaśnienia braku podstaw do uznania,

że jego cena jest rażąco niska. Wykonawca przedstawił, oprócz obszernych wyjaśnień,

również szczegółowy koszt kluczowego elementu zamówienia, jakim jest zbiornik retencyjny.

Wobec tego Zamawiający dysponował możliwością weryfikacji, czy oferta wykonawcy

została w sposób prawidłowy skalkulowana, uwzględniając prawidłowe wykonanie

przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami specyfikacji istotnych warunków

zamówienia. Wyjaśnienia wykonawcy stanowią pełnoprawny dowód w rozumieniu art. 90 ust.

1 ustawy Prawo zamówień publicznych. Przepisy nie ograniczają bowiem wykonawców co

do środków dowodowych, które mają oni składać w celu wykazania prawidłowości i

rzetelności kalkulacji ceny oferty czy kosztu. Wykonawca nie jest zobowiązany do

przedstawiania konkretnych dowodów, w tym wiążących ofert swoich potencjalnych

kontrahentów, w celu wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny i że została

rzetelnie skalkulowana. Obowiązkiem wykonawcy jest wykazanie, że cena lub koszt jest

realny i nie zawiera znamion rażąco niskiej/niskiego w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Wykonawca może więc zadośćuczynić temu obowiązkowi za pomocą wszelkich dostępnych

środków dowodowych, a takim dowodem może być również samo oświadczenie wykonawcy.

Oczywiście ocena złożonych dowodów zawsze pozostaje w gestii zamawiającego i jest jego

subiektywną oceną, której jest on uprawniony dokonać w oparciu o posiadane

doświadczenie (wyrok KIO 104/18).

Zatem oferta Przystępującego nie zawiera ceny rażąco niskiej i jest ceną realną, adekwatną

do zakresu i kosztów prac składających się na przedmiot zamówienia, zakładając wykonanie

zamówienia powyżej jego rzeczywistych kosztów. Twierdzenia Odwołującego zawarte

w odwołaniu determinowane są w głównej mierze przez pryzmat jego oferty i

przedstawionych kalkulacji własnych, skutkujących przedłożeniem najdroższej oferty spośród

wszystkich złożonych w postępowaniu.

W piśmie procesowym Zamawiający uzupełniająco wskazał:

1. Co do dysponowania sprzętem i urządzeniami do realizacji przedmiotu zamówienia - nie

wyklucza możliwości pogrążania grodzic z wykorzystaniem innego sprzętu niż został

wskazany przez Odwołującego. Dobór sprzętu oraz zastosowanej technologii należy do

wykonawcy. Zamawiający uznał, że wskazany w wyjaśnieniach sprzęt, którym dysponuje

Przystępujący, pozwala na zrealizowanie prac zgodnie z projektem. Ponadto posiadanie

własnego sprzętu w sposób czytelny i wiarygodny pokazuje uzyskany poziom oszczędności.

2. Co do dysponowania doświadczonym serwisem sprzętu budowlanego i posiadania umów

o współpracy ze stacjami benzynowymi - Zamawiający przyjmuje argument posiadania

własnego serwisu i umów o współpracy ze stacjami benzynowymi jako źródła oszczędności

przy realizacji kontraktu.

3. Co do korzystania z atrakcyjnych rabatów na zakup materiałów - udzielone rabaty na

zakup materiałów stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wyjaśnienie zaprezentowane przez

Przystępującego w ocenie Zamawiającego jest wiarygodne, a zbiorniki dwóch

zaprezentowanych producentów spełniają wymagania techniczne i jakościowe określone

w dokumentacji przetargowej, co Zamawiający ustalił poprzez rozeznanie posiadanych przez

obydwu producentów dokumentów dopuszczających produkt do zastosowania

w budownictwie (poprzez analizę zamieszczonych i ogólnodostępnych materiałów na

stronach internetowych producentów). Argumentowanie przez Odwołującego, że o braku

spełnienia wymagań technicznych i jakościowych przesądza niższa cena zbiornika

ZINPLAST, jest chybione i nieprawdziwe, gdyż jest to jedynie domniemanie Odwołującego.

Aktualność oferty cenowej Przystępujący potwierdził na rozprawie 22 czerwca 2020 r.

poprzez okazanie oferty producenta zbiornika (firmy ZiNPLAST).

4. Co do dysponowania profesjonalnym kierownikiem budowy i profesjonalnymi

pracownikami - wyjaśnienie jest wiarygodne i nie budzi wątpliwości. Liczba uzyskanych

punktów w kryterium doświadczenia personelu wykonawcy, odnoszącego się jedynie do

okresu 5 lat przed złożeniem oferty nie jest jednoznaczne z ogólnym doświadczeniem i

dorobkiem zawodowym konkretnej osoby.

5. Co do bliskości siedziby wykonawcy - pozwala na realne ograniczenie kosztów realizacji

kontraktu. Zamawiający przyjmuje za wiarygodne wyjaśnienia, posiadając wiedzę na temat

lokalizacji siedziby Przystępującego, który realizował i realizuje na rzecz Zamawiającego

inne kontrakty.

6. Co do bardzo dobrego przygotowania wyceny robót pod względem strategicznym -

Zamawiający posiada wiedzę na temat realizowanych dwóch dużych inwestycji, w których

masy ziemne mogą być wykorzystane (budowa osiedla mieszkaniowego oraz budowa

układu drogowego), co wpisuje się w argumentację dotyczącą umiejętności i planowania

strategicznego. Powyższa argumentacja została potwierdzona przez Zamawiającego

u inwestorów sąsiadujących inwestycji. Pozyskany z wykopów urobek może zostać

zagospodarowany poprzez jego wbudowanie w terenowe skarpy lub wypełnienie pustek

pogórniczych w rejonie realizowanych w sąsiedztwie inwestycji.

7. Co do znajomości warunków terenowo-gruntowych ze względu na realizowanie prac na

rzecz Zamawiającego - Przystępujący wskazuje na bardzo dobre rozpoznanie warunków

terenowo-gruntowych, co potwierdza Zamawiający, gdyż wiedza ta wynika z faktu realizacji

w ostatnim czasie inwestycji na rzecz Zamawiającego, związanej z budową kanalizacji

sanitarnej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Ma to niezaprzeczalny wpływ

na przygotowanie oferty cenowej, a w konsekwencji realizację prac budowlanych. Wskazany

przez Odwołującego dokument (protokół z Rady Deszczowej nr 434/KD/2018) został

sporządzony na etapie opracowywania dokumentacji projektowej, czyli w momencie, kiedy

teren, gdzie została zaplanowana inwestycja, był nieużytkiem i nie rozpoczęto żadnych prac

budowlanych. Udzielona przez Zamawiającego odpowiedź dotyczyła warunków gruntowych

w rejonie planowanej inwestycji. Jako załącznik do udzielonej odpowiedzi przez

Zamawiającego została załączona archiwalna karta punktu dokumentacyjnego (data

wykonania odwiertu marzec 1986 r.). Informacje zawarte w przedmiotowej karcie miały

jedynie potwierdzić warunki gruntowe, zgodnie z treścią odpowiedzi Zamawiającego z 15

października 2019 r. Informacja dotycząca poziomu wody gruntowej zawarta w

przedmiotowym dokumencie nie była przedmiotem zapytania oraz udzielonych przez

Zamawiającego wyjaśnień. Szczegółowe informacje dotyczące poziomu wody gruntowej

zostały zawarte w dokumentacji projektowej i mogły zostać zweryfikowane przez każdego z

wykonawców na etapie opracowywania oferty przetargowej.

8. Co do systemu zarządzania jakością - wykonawca, podczas kalkulowania ceny ofertowej,

zobowiązany jest do uwzględnienia wszystkich kosztów mających wpływ na realizację

zamówienia, jednak koszty te powinny zostać wliczone w inne pozycje kosztorysu

ofertowego. Przedmiar robót opisuje przedmiot zamówienia w sposób skrócony

(zagregowany). Zamawiający nie oczekuje od wykonawców informacji o wysokości kosztów

dodatkowych ani o ich przyporządkowaniu do konkretnych pozycji wycenionego przedmiaru

robót. Zamawiający uznaje, że cena ofertowa zawiera takie koszty. Przystępujący na etapie

składania ofert wskazał podwykonawcę przewidzianego do budowy zbiornika retencyjnego.

Zakres i wartość zleconych robót związanych z budową zbiornika retencyjnego został

określony w kosztorysie ofertowym złożonym przez Przystępującego w wyjaśnieniach. Tym

samym Zamawiający uzyskał wiedzę na temat wartości robót przewidzianych do realizacji

przez podwykonawcę.

9. Co do zbiornika retencyjnego - nie odpowiadają prawdzie twierdzenia Odwołującego, że

zbiornik retencyjny zaoferowany przez Przystępującego marki ZINPLAST nie spełnia

wymagań określonych w dokumentacji postępowania, w szczególności STWiORB 2.2.1.3.

Zgodnie z treścią punktu 2.2.1.3 STWiORB zbiorniki muszą posiadać KOT ITB. Rury z

których wykonano korpus zbiornika oraz elementy systemu muszą bezwzględnie posiadać

Aprobatę Techniczną ITB i IBDiM - rury, kształtki, studnie. Zatem wymóg posiadania KOT

ITB został ograniczony przez Zamawiającego wyłącznie do zbiornika retencyjnego. Zgodnie

z informacją udostępnioną na stronie internetowej producenta ZINPLAST ().

oraz ujawnioną w trakcie rozprawy, zbiornik retencyjny posiada wydaną przez Instytut

Techniki Budowlanej w Warszawie Krajową Ocenę Techniczną ITB-KOT-2019/0831. Rury, z

których wykonano korpus zbiornika oraz elementy systemu posiadają Krajową Ocenę

Techniczną nr IBDiM-KOT-2017/0102 oraz Krajową Ocenę Techniczną nr ITB-KOT-

2018/0482, wydane odpowiednio przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie oraz

Instytut Techniki Budowlanej.

Nieprawdziwą informacją przytoczoną przez Odwołującego jest informacja na temat dennic

sferycznych w zbiornikach. Zbiorniki posiadają wykończenie w postaci dennic o kształcie

sferycznym, co potwierdzają dokumenty, zdjęcia i rysunki zamieszczone na stronie

producenta. Dokumenty są ogólnodostępne i możliwe do pobrania przez każdego

wykonawcę.

10. Co do zasypywania zbiornika gruntem z wykopów - Zamawiający uznał, że

Przystępujący ujął wszystkie konieczne koszty w odpowiednich pozycjach przedmiarowych.

11. Co do odspojenia gruntu skalistego - Zamawiający uznał, że Przystępujący ujął

wszystkie konieczne koszty w odpowiednich pozycjach przedmiarowych. W pozycji 1.1

kosztorysu ofertowego przyjął współczynnik zwiększający z tytułu utrudnień wynikających z

warunków gruntowych.

12. Co do obmiaru ścianki szczelnej oraz montażu separatora i osadnika - Zamawiający

uznał, że Przystępujący przyjął wskazane ilości z własnych obliczeń. W kosztorysie

szczegółowym przedłożonym w ramach wyjaśnień przyjął ilości ścianek niezbędne jedynie

dla montażu zbiornika retencyjnego.

13. Co do urządzenia monitorującego poziom wód w zbiorniku - Zamawiający uznał, że

Przystępujący ujął wszystkie konieczne koszty w pozycjach kosztorysowych dotyczących

wykonania zbiornika retencyjnego.

14. Co do montażu kominów włazowych - Zamawiający uznał, że Przystępujący ujął

wszystkie konieczne koszty w pozycjach kosztorysowych dotyczących wykonania zbiornika

retencyjnego.

15. Co do pozostałych prac - Zamawiający uznał, że Przystępujący ujął wszystkie konieczne

koszty w pozycjach kosztorysowych dotyczących wykonania zbiornika retencyjnego.

16. Co do odwodnienia wykopów - Zamawiający uznał, że Przystępujący ujął wszystkie

konieczne koszty w odpowiednich pozycjach kosztorysowych z uwzględnieniem wyjaśnień

dotyczących pełnej znajomości warunków gruntowo-wodnych.

17. Co do oględzin budynków i monitoringu drgań - Zamawiający uznał, że Przystępujący

ujął wszystkie konieczne koszty w pozycjach kosztorysowych dotyczących wykonania

zbiornika retencyjnego. Zamawiający nie wymagał opracowania inwentaryzacji budynków, co

w swojej argumentacji podniósł Odwołujący, a jedynie dokonania stosownych oględzin

istniejących obiektów.

18. Co do wykonania płyt żelbetowych dociążających - przyjęta przez Przystępującego

podstawa wyceny jest zgodna z zawartymi w kosztorysie inwestorskim pozycjami. Taką

konstrukcję pozycji przyjął projektant opracowując kosztorys inwestorski. Ilość stali jest

zgodna z danymi zawartymi w dokumentacji projektowej.

19. Co do doboru układu podczyszczającego - nieprawdziwą informacją przytoczoną przez

Odwołującego jest fakt, że układ podczyszczający oferowany przez firmę ECOLOGIC nie

posiada wymaganej Krajowej Oceny Technicznej na separator funkcjonujący z osadnikiem

zawiesin. Z zamieszczonych na stronie tego producenta materiałów ogólnodostępnych

i możliwych do pobrania wynika, że producent dysponuje wszystkimi wymaganymi

dokumentami.

20. Co do doboru rur PEHD - nieprawdziwą informacją przytoczoną przez Odwołującego jest

fakt, że rury oferowane przez firmę ZINPLAST nie posiadają wymaganej aprobaty/Krajowej

Oceny Technicznej IBDiM dla rur i kształtek do kanalizacji bezciśnieniowej. Z

zamieszczonych na stronie tego producenta materiałów ogólnodostępnych i możliwych do

pobrania wynika, że producent dysponuje wszystkimi wymaganymi dokumentami.

Zamawiający, po analizie i weryfikacji wyjaśnień Przystępującego uznał za wiarygodne

wyjaśnienia przedstawione w piśmie z 4 marca 2020 r. Przystępujący, w ocenie

Zamawiającego, odpisał w sposób konkretny i jasny na zarzut rażąco niskiej ceny.

Przedstawione wyjaśnienia są spójne i uwzględniają zgodność oferty z opisem przedmiotu

zamówienia. Przystępujący w ww. piśmie odniósł się do konkretnych okoliczności złożonej

oferty oraz zawarł elementy mające wpływ na wysokość ceny, udokumentował koszty

wykonania zbiorników retencyjnych wraz z wszelkimi niezbędnymi robotami towarzyszącymi

poprzez przedłożenie stosownej kalkulacji cenowej (kosztorysu ofertowego), opracowanej na

bazie obowiązujących KNR i KNNR, obejmującej kompletność wykonania całości prac.

Przystępujący został zobowiązany do złożenia wyjaśnień dotyczących wykonania zbiornika

retencyjnego z uwagi na fakt, iż przedmiotowa pozycja stanowi ok. 80% wartości oferty.

Pozostały zakres oferty cenowej Przystępującego został wyceniony na podobnym poziomie

cenowym innych ofert złożonych w postępowaniu, co Zamawiający zweryfikował na etapie

badania i oceny ofert. Oferta Odwołującego jest ofertą najdroższą w postępowaniu i wszelkie

argumenty dotyczące zarzutów „rażąco niskiej ceny” względem Przystępującego wynikają

z własnych przyjętych kalkulacji, rozpoznań rynku oraz posiadanej wiedzy. Organizacja

pracy związanej z wykonywaniem prac budowlanych, strategia zakupu niezbędnych

materiałów, ilość jednostek i rodzaj sprzętu budowlanego niezbędnego do prowadzenia prac

oraz doświadczenie, w tym procesy zarządzania jakością są indywidualną kwestią każdego z

wykonawców.

IV Stanowisko Przystępującego

Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca

TIM Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe „Ergopol” Sp. z o.o. sp. komandytowa.

1. Przystępujący wskazał, że podany przez Odwołującego procentowy udział sprzętu oraz

zestawienie sprzętu niezbędnego do wykonania pogrążania grodzic, stanowi wyłącznie

propozycję Odwołującego, popartą jedynie wewnętrznymi, subiektywnymi przesłankami

i w żadnym wypadku nie może być traktowana jako wzorzec do sporządzania wycen, do

czego służą odpowiednie normy i dokumentacje ruchowe.

Norma stosowana do kalkulacji ceny wbijania ścianek szczelnych jest zawarta w tablicy 301

KNR nr 2-10 wydanego pod egidą Ministerstwa Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej

i Komunalnej. Zarówno w kosztorysie inwestorskim Zamawiającego, jak i w kosztorysie

ofertowym Przystępującego, w celu oszacowania kosztu wbijania ścianek, została

zastosowana kolumna nr 6 z tablicy 301. Zgodnie z zestawieniem sprzętu omawianej tablicy,

figuruje tam żuraw kołowy samojezdny 7-10 ton. Ze względu na fakt, że Katalogi Nakładów

Rzeczowych opracowywane były w większości w latach 80-tych XX wieku i nie obejmują

nowych materiałów budowlanych, nowoczesnych technologii oraz metod organizacyjnych,

dopuszczalne jest stosowanie analogii podczas korzystania z przedmiotowych norm. Trudno

wobec powyższego odnieść się do dołączonej tabeli jaką stworzył Odwołujący na własne

potrzeby.

Przystępujący zastosował samochód ciężarowy z zabudowanym mobilnym żurawiem

hydraulicznym typu Hiab o udźwigu 18 ton i zasięgu ramienia 22 mb, który wystarcza do

montażu modułów zbiornika o wadze ok. 2,4 tony. Można go dodatkowo wykorzystać jako

środek transportu materiałów na budowie bez konieczności angażowania dodatkowej

jednostki sprzętowej, bowiem posiada skrzynię ładunkową o ładowności 8,5 tony. Jest to

więc jednostka sprzętowa bardzo uniwersalna, potrafiąca przysporzyć duże oszczędności na

każdym etapie realizowanych inwestycji, jednocześnie przyśpieszając sam proces

realizacyjny. Nie ma konieczności stosowania tradycyjnego dźwigu 50 t, które to urządzenie

sugeruje Odwołujący jako jedyne do zrealizowania tego zadania.

2. Trudno zanegować zależność polegającą na znacznym obniżenia kosztów serwisowych

przy dysponowaniu własnymi serwisantami oraz dostępem do znacznie tańszych części.

Każdy serwis naprawczy posiada znaczące zniżki, których nie uzyskuje indywidualny klient.

Wykazywanie wszystkich cen hipotetycznych rodzajów napraw, typów części zamiennych

i innych materiałów eksploatacyjnych, stanowiłoby bezwartościowe zestawienie przypadków,

które mogą ale nie muszą się wydarzyć.

3. Realizowanie umów z dostawcami paliw, implikujące niższe ceny tankowanych produktów

są niezaprzeczalnym i oczywistym przykładem oszczędności. Przystępujący stopniowo

uzyskiwał coraz większe rabaty, dzięki którym obecnie oszczędności te stanowią znaczący

czynnik redukowania kosztów.

4. Z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra infrastruktury i Budownictwa z dnia

17 listopada 2016 r. w sprawie krajowych ocen technicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1968),

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie aprobat

technicznych oraz jednostek organizacyjnych upoważnionych do ich wydawania utraciło moc

na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych,

ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych oraz

ustawy o systemie oceny zgodności (Dz.U. z 2015 r., poz. 1165), w związku z czym od

1 stycznia 2017 r. przepisy nie zezwalają na wydawanie, zmienianie oraz przedłużane

terminów ważności aprobat technicznych. Zgodnie z postanowieniami tej ustawy, z dniem

1 stycznia 2017 roku wydawane będą krajowe oceny techniczne (wymienione w art. 1 pkt 5-7

ww. ustawy nowelizującej), w miejsce dotychczas wydawanych aprobat technicznych.

Aprobata techniczna jest udzielana dla wyrobu budowlanego, dla którego nie ustanowiono

Polskiej Normy wyrobu albo wyrobu budowlanego, którego właściwości użytkowe,

odnoszące się do wymagań podstawowych, różnią się istotnie od właściwości określonej w

Polskiej Normie wyrobu. W miejsce aprobat technicznych udzielane są Krajowe Oceny

Techniczne, którą to ocenę firma Zinplast posiada - KOT wydany przez ITB o numerze ITB-

KOT-2019/0831, a także KOT wydaną przez IBDiM nr IBDiM-KOT-2017/0102 wydanie 2 dla

ZINPLAST Sp. z o.o. Wyczerpuje on wymagania Zamawiającego zawarte w STWiORB.

Wszelkie upusty stanowią wypadkową wieloletniej, opartej na zaufaniu współpracy i stanowią

tajemnicę handlową firmy.

5. Dysponowanie doświadczonym personelem w sposób oczywisty obniża koszty

realizowania kontraktów. Podważanie tej dewizy świadczy o próbie zdezawuowania

wynikających z tego faktu oszczędności. Proces budowlany to nie tylko doświadczenie

kierownika budowy, ale i całego personelu na wszelkich jego etapach. Cały ten proces,

począwszy od sprawności logistycznej, przez wewnętrzną organizację nadzoru i

doświadczenie pracowników brygad, aż po biegłą znajomość obowiązujących procedur

budowlanych, jest znaczącym elementem uzyskiwanych oszczędności.

6. Organizacja pracy, w tym zaplecza technicznego, stanowi wewnętrzne rozwiązanie firmy

Przystępującego, uwzględniające wszelkie elementy konieczne do funkcjonowania budowy.

Wyliczenia Odwołującego wskazujące, że odległość na plac budowy to nie 5,5 km a 6,5 km,

nie wnoszą merytorycznej wartości do przedmiotu sporu. Brak konieczności budowy

i utrzymywania zaplecza technicznego nie jest równoznaczny z tym, że takowego nie będzie.

Podczas realizowania poprzedniego kontraktu w bezpośredniej bliskości obecnego zadania,

Przystępujący korzystał gościnnie oraz bezpłatnie z budynku Koła Wędkarskiego przy stawie

Upadowa. Tam też stacjonował sprzęt, maszyny budowlane oraz składowane były materiały,

również bezpłatnie. Wstępną prolongatę tych warunków zaplecza budowy na przedmiotowe

zadanie Przystępujący już uzyskał. Wyczerpuje to wymagania dotyczące warunków pracy

oraz biura budowy. Przystępujący przewidział pomieszczenia socjalne, miejsca postojowe

oraz składowe i inne.

7. Podważanie zagospodarowania nadmiarów ziemi na potrzeby innego, realizowanego

w bezpośredniej bliskości zadania nie ma podstaw racjonalnych. Takowe ustalenia zostały

przez Przystępującego poczynione, a ich realizacja będzie uaktywniona pod podpisaniu

umowy z Zamawiającym. Zawarte w geologicznej dokumentacji przetargowej dane wskazują

jednoznacznie, że grunt z wykopów jest gruntem nadającym się do wykorzystania

w działaniach budowlanych (opinia geotechniczna - Katowice rejon Mrówczej Górki -

załącznik do dokumentacji przetargowej - „grunty stanowiące podłoże projektowanej

inwestycji, poniżej nasypów niebudowlanych, są nośne”). Przystępujący uwzględnił

konieczność spełnienia wymagań zawartych w przepisach o zagospodarowaniu odpadów.

Jest to rutynowa procedura na każdym realizowanym zadaniu budowlanym.

8. Warunki gruntowo-wodne na przedmiotowym terenie winny odpowiadać stanowi

faktycznemu, a nie tylko zapisom dokumentacji. Poziom wód gruntowych zmienia się w

sposób mniej lub bardziej trwały. Badania geologiczne wykonywane były w 2017 roku.

Doświadczenie z wizji lokalnej oraz wiedza nabyta podczas realizacji sąsiadującego z

przedmiotowym kontraktem pozwala na poniższe wnioski:

- podczas realizacji przez Przystępującego w 2019 roku kontraktu w bezpośredniej bliskości

obecnie rozpatrywanego nie natrafiono na żadne wody gruntowe, pomimo ich

sygnalizowania w dokumentacji geologicznej, a firma realizująca na przedmiotowym terenie

budowę kanalizacji sanitarnej nie natrafiła na wodę gruntową,

- w otworach geologicznych nr 13 oraz 14 (załącznik do dokumentacji - opinia

geotechniczna) będących w bezpośredniej bliskości budowanego zbiornika nie występuje

woda gruntowa,

- kilka lat wcześniej teren mógł być nawodniony z uwagi na odprowadzaną systematycznie

na ten teren wodę z pokładów KWK Wieczorek; po stwierdzeniu zbytniego zasolenia tych

wód oraz wskutek działań organizacji proekologicznych odprowadzanie wód w ten teren

zostało wstrzymane. W efekcie odcięcia odprowadzenia wód z kopalni wyschnięciu uległ

staw znajdujący się w bezpośredniej bliskości terenu budowy, natomiast w oddalonym około

500 m stawie Upadowa poziom wody znacząco się obniżył i ta tendencja, według

przedstawicieli Koła Wędkarskiego KWK Wieczorek od kilku lat ulega dalszej degradacji,

- obecnie w związku z prowadzoną inwestycją budowy osiedla mieszkaniowego teren ten

został dodatkowo odwodniony poprzez wybudowanie kanalizacji deszczowej stanowiącej

infrastrukturę osiedla.

9. Przystępujący pracuje w oparciu o system zarządzania jakością ISO, dysponując

pracownikami posiadającymi uprawnienia audytorów. Powszechnie dostępna wiedza

o systemach jakości, jednoznacznie klasyfikuje system ISO w czołówce sprawnych

i przynoszących wymierne korzyści systemów zarządzania jakością .

10. Przystępujący uwzględnił wszelkie koszty dodatkowe, w tym roboty przygotowawcze itd.

Brak wyszczególnienia kosztowego nie jest podstawą twierdzenia, że nie zostały one

uwzględnione - zostały one uwzględnione pod pozycjami przygotowanymi przez

Zamawiającego w przedmiarze robót.

11. Koszt powierzenia części robót podwykonawcy został uwzględniony w pozycjach

przedmiarowych, dotyczących tych robót.

12. Zakup gruntu niewysadzinowego został uwzględniony w postaci zastosowania piasku,

podsypka, zasypka, obsypka - pozycja 1.14 kosztorysu na wartość 104.370,70 zł, jaki

przedłożono Zamawiającemu na okoliczność wyjaśnienia niskiej ceny. Pozycja ta jest już

większą wartością od przywołanej wartości Odwołującego w kwocie 93.048,06 zł. Ponadto

poza poziom zasypki piaskowej +30 cm ponad wierzch zbiornika uwzględniono zasypkę do

warstw konstrukcyjnych parkingu pozostałym gruntem nośnym dowożonym z odległości 1

km poz.: 1.16 + 1.17 (27 599,65+1454,45) tego kosztorysu. Zgodnie z opinią geotechniczną

załączoną do dokumentacji „grunty stanowiące podłoże projektowanej inwestycji, poniżej

nasypów niebudowlanych, są nośne”. Obecnie Przystępujący prowadzi inwestycję niedaleko

od przedmiotowej inwestycji, gdzie posiada duże nadmiary gruntu nośnego przydatnego do

przytoczonych zasypek do warstw konstrukcyjnych parkingu, więc pozycja związana

z podsypką, obsypką, zasypką oraz zasypaniem gruntem nośnym do warstw

konstrukcyjnych parkingu stanowi ogólną kwotę 133 424,80 zł.

13. Odwołujący wskazuje konieczność odspojenia skały miękkiej o dodatkowe 0,6 m

doliczając konieczne przegłębienia do średniej głębokości posadowienia zbiornika tj. 2,91 m.

Wskazana średnia głębokość posadowienia zbiornika 3,51 m nie wymaga dodatkowego

odspojenia gruntu w postaci skały miękkiej, bowiem w załączonych opracowaniach otworów

geotechnicznych nr 13 i 14, będących w bezpośredniej bliskości budowanych zbiorników,

brak postępu nawiercania zauważono na głębokościach odpowiednio powyżej 3,82 m oraz

3,2 m, co daje średnio 3,51 m. Głębokość 3,51 m to maksymalna głębokość z

uwzględnieniem przegłębienia, do której prowadzone będą roboty ziemne.

Wyliczenia Odwołującego dotyczące niedoszacowanej wartości są zatem całkowicie

bezpodstawne. Ponadto doświadczenie uzyskane podczas prowadzenia robót

w bezpośredniej bliskości przedmiotowego zadania na wcześniejszym kontrakcie nie

wykazało warstw skalnych na głębokości wskazanej przez Odwołującego, które nie byłyby

urabialne bezpośrednio przez większe koparki.

14. Zapewne w wyniku pomyłki interpretacyjnej Odwołujący twierdzi, iż projekt wykonawczy

branży konstrukcyjnej wskazuje na konieczność wykonania ścianki szczelnej na rzecz

zbiornika retencyjnego w ilości 174,00 m. Jest to twierdzenie nieuprawnione i niezgodne

z dokumentacją. Na wykonanie zabezpieczenia wykopu pod zbiornik retencyjny wystarczy

zgodnie, z tym samym rysunkiem konstrukcyjnym, 138,8 m. Pozostałą część metrażu,

błędnie zaliczonego przez Odwołującego do zbiornika retencyjnego, stanowi zabezpieczenie

elementów kanalizacji deszczowej.

15. Układ alarmujący o wartości 20.000,00 zł został wliczony do wyceny zbiornika

retencyjnego. Oferta na przedmiotowe urządzenie została uzyskana od firmy Navo-tech

z Zabrza. Twierdzenie, że Przystępujący nie ujął przedmiotowego kosztu w kosztorysie

ofertowym jest nieuprawnione i pozbawione podstaw merytorycznych.

16. Wartość wyceny kominów włazowych została uwzględniona w pozycji przedmiarowej

dotyczącej zbiornika retencyjnego.

17. Wizja lokalna na terenie budowy pozwoliła uniknąć wniosków o konieczności budowy

drogi technologicznej, gdyż taka droga istnieje w praktyce, w terenie bezpośrednio

sąsiadującym z projektowaną lokalizacją zbiornika retencyjnego. Jest ona jedną z dróg

technologicznych wykorzystywanych przez generalnego wykonawcę osiedla

mieszkaniowego.

18. Przystępujący współpracuje z firmami dokonującymi oceny i monitorującymi wpływ drgań

na budynki znajdujące się w pobliżu robót budowlanych. Zarówno taki monitoring drgań, jak

i oględziny budynków, zawierające dokumentację fotograficzną, zostały uwzględnione

w pozycji przedmiarowej dotyczącej zbiornika retencyjnego. Ceny tych i innych usług

przedstawianych przez Odwołującego (w tej pozycji 60.000,00) są daleko odbiegające od

cen rynkowych i znacznie zawyżone. Przystępujący przedstawił ofertę firmy Wibro-Projekt.

Pozycja została uwzględniona w pozycji zbiornik retencyjny.

19. Uwzględnienie pręta zbrojeniowego fi 7 mm opracowano na podstawie tablicy, jaką

przywołał Zamawiający w swoim kosztorysie inwestorskim, niemniej zastosowanie pręta fi 10

nie wpływa na cenę przedmiotowej pozycji, bowiem cenę handlową ustala się w oparciu o kg

stali i praktycznie jest bez znaczenia, czy to pręt fi 7 czy fi 10, gdyż cena jest identyczna.

Wartość została wyliczona na podstawie tonażu, a nie metrów bieżących prętów

zbrojeniowych, zawartych w dokumentacji przetargowej. Nie zachodzi więc różnica

wynikająca z tonażu zastosowanej stali, tym samym nie wpływa to na wartość zastosowanej

stali i tym samym wyliczonej pozycji kosztorysowej. Sama pracochłonność przy wykonywaniu

zbrojenia z zastosowaniem prętów fi 7 powinna być większa niż przy zastosowaniu pręta fi

10 mm, bowiem mając z góry określony ten sam tonaż stali dla prętów fi 7 i fi 10 mm, zużywa

się więcej prętów fi 7mm na taką samą ilość zastosowanej stali wyrażoną w tonach, niż w

przypadku zastosowania stali fi 10 mm. Całkowita wartość związana z wykonaniem płyt

żelbetowych stanowi sumę pozycji kosztorysu Przystępującego: 1.4 + 1.5 + 1.6 + 1.7 + 1.8 +

1.9 + 1.10 + 1.11 + 1.12 + 1.13. Suma tych pozycji wyraża się kwotą 102.131,18 zł i jest

wartością wyższą niż przyjęta przez Odwołującego w wysokości 82.902,07 zł za wykonanie

płyt żelbetowych dociążających. Zatem nie można mówić tu o niedoszacowaniu.

20. Kwestionowanie separatora z osadnikiem jest bezzasadne. Jego parametry odpowiadają

wymaganiom, a ponadto będą, jak i inne materiały, podlegały zatwierdzaniu na etapie

realizacji kontraktu i w tym przypadku materiał ten posiada wymaganą KOT zgodną z

wymaganiami Zamawiającego. Pozycja ta nie była brana po uwagę przez Zamawiającego

przy wyjaśnieniu ceny, gdyż nie wchodziła w zakres pozycji wykonania samego zbiornika.

Jest pozycją odrębną ujętą w PR-2.

21. Poz. 12 tabeli odwołania jest identyczna z wyjaśnieniami, jakie złożono w stosunku do

zbiornika Zinplastu: przedłożono ofertę odzwierciedlającą przyjętą cenę do kalkulacji, rury

posiadają KOT wydany zarówno przez ITB, jak i IBDiM. Pozycja przywołana przez

Odwołującego w punkcie 13. tabeli jako niewłaściwa mija się z prawdą, bowiem rury

Zinplastu spełniają wszystkie wymagania Zamawiającego i wskazane niedoszacowanie

Odwołującego nie ma uzasadnienia.

V Ustalenia Izby

Na wstępie Izba stwierdziła, że nie zachodzi żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem

odwołania, opisanych w art. 189 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych, a Odwołujący

ma interes we wniesieniu odwołania w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy Prawo zamówień

publicznych.

Izba ustaliła także, iż stan faktyczny postępowania w zakresie postawionych zarzutów (treść

specyfikacji istotnych warunków zamówienia, treść oferty Przystępującego, wezwania do

wyjaśnień i udzielonych przez niego wyjaśnień) nie jest sporny między Stronami

i Przystępującym. Izba uznała go za ustalony i nie będzie powtarzała.

Po zapoznaniu się z przedmiotem sporu oraz argumentacją Stron i Przystępującego, w

oparciu o stan faktyczny ustalony na podstawie przedstawionych dokumentów oraz

stanowisk Stron i Przystępującego Izba ustaliła i zważyła, co następuje: odwołanie zasługuje

na uwzględnienie.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:

1. art. 89 ust. 1 pkt 4 oraz art. 90 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo zamówień

publicznych poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego, pomimo iż cena oferty

jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia;

2. art. 90 ust. 2 i 3 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo

zamówień publicznych poprzez wadliwą ocenę wyjaśnień złożonych przez Przystępującego

i uznanie, że wyjaśnienia potwierdzają, iż oferta Przystępującego nie zawiera rażąco niskiej

ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia, a w konsekwencji zaniechanie odrzucenia tej

oferty, pomimo iż wykonawca nie złożył wyjaśnień spełniających wymagania określone w art.

90 ust. 1-3 ustawy Prawo zamówień publicznych, a jego oferta zawiera rażąco niską cenę;

3. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych

poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Przystępującego, pomimo iż jej treść

nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Wskazane przepisy brzmią następująco:

Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób

zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz

zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości (art. 7 ust. 1 ustawy Prawo zamówień

publicznych).

Zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy (art.

7 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych).

Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: 2) jej treść nie odpowiada treści specyfikacji istotnych

warunków zamówienia, z zastrzeżeniem 4) zawiera rażąco niską cenę

lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia (art. 89 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy Prawo

zamówień publicznych).

Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na

wykonawcy (art. 90 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych).

Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień lub jeżeli dokonana

ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską

cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia (art. 90 ust. 3 ustawy Prawo

zamówień publicznych).

W przedmiotowym postępowaniu Przystępujący złożył ofertę z ceną netto 1.847.858,77 zł

netto, 2.272.866,29 zł brutto. Częścią złożonej oferty był kosztorys ofertowy sporządzony

według przedmiarów robót składający się z trzech części:

1) PR-0 - zawierający koszty ogólne: koszty dostosowania się do wymagań dodatkowych

wynikających z zawartych umów z właścicielami nieruchomości na udostępnienie terenu na

czas budowy; koszty zajęcia pasa drogowego; koszty wykonania tymczasowej organizacji

ruchu na czas robót, jej utrzymanie i likwidacja; koszty obsługi geodezyjnej - wartość 25.000

zł netto,

2) PR-1 - „Roboty budowlane w zakresie przygotowania terenu pod budowę”: wycinka drzew

i krzewów z karczowaniem i utylizacją - wartość 2.800 zł netto,

3) PR-2 - „Roboty budowlane w zakresie wznoszenia kompletnych obiektów budowlanych

lub ich części oraz roboty w zakresie inżynierii lądowej i wodnej” - kanalizacja deszczowa:

poz. 2.1. Kanały z rur PEHD wykonane metodą wykopową wraz z robotami ziemnymi

i towarzyszącymi d:600 mm SN8 - 106,20 m, wartość 120.627,27 zł,

poz. 2.2. Kanały z rur PEHD wykonane metodą wykopową wraz z robotami ziemnymi

i towarzyszącymi d:400 mm SDR17 - 6,4 m, wartość 5.479,30 zł,

poz. 2.3. Kanały z rur PEHD wykonane metodą wykopową wraz z robotami ziemnymi

i towarzyszącymi d:300 mm SN8 - 2,60 m, wartość 2.074,10 zł,

poz. 2.4. Zasuwa klinowa wraz z kołnierzem specjalnym (2 szt.) do rur PE dn:400mm - 1

kpl., wartość 11.500,00 zł,

poz. 2.5. Zbiornik retencyjny wraz z robotami ziemnymi, konstrukcyjnymi i towarzyszącymi

dn:1500 mm 5x49,5m PEHD SN12,5 - 1 kpl., wartość 1.534.933,42 zł,

poz. 2.6. Separator i osadnik wraz z robotami ziemnymi i towarzyszącymi

dn:2500mm+dn:2000mm - 1 kpl., wartość 39.214,70 zł,

poz. 2.7. Studnie prefabrykowane żelbetowe wraz z robotami ziemnymi i towarzyszącymi

dn:1500 mm wraz z regulatorem przepływu - DR - 1 kpl., wartość 17.224,66 zł,

poz. 2.8. Studnie prefabrykowane żelbetowe wraz z robotami ziemnymi i towarzyszącymi

dn:2000 mm wraz z zastawkami wrzecionowymi - D1.5 - 1 kpl., wartość 24.157,36 zł,

poz. 2.9. Studnie prefabrykowane żelbetowe wraz z robotami ziemnymi i towarzyszącymi

dn:1500 mm- SW - 1 kpl - wartość 11.224,66 zł,

poz. 2.10. Studnie prefabrykowane żelbetowe wraz z robotami ziemnymi i towarzyszącymi

dn:1500 mm - 5 kpl. - wartość 53.623,30 zł,

razem: 1.820.058,77 zł netto.

W ofercie Przystępujący oświadczył, że zamierza powierzyć wykonanie części zamówienia

podwykonawcy - Hydromex Plus sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w Częstochowie

w zakresie budowy zbiornika retencyjnego.

W złożonym wraz z ofertą formularzu JEDZ (część II pkt C i D) Przystępujący oświadczył, że

będzie polegał na zdolnościach innych podmiotów w celu spełnienia kryteriów kwalifikacji i

nie będzie korzystał z podwykonawców, na których zdolności nie polega. Dodatkowo złożył:

1) JEDZ dla spółki Hydromex Plus,

2) zobowiązanie tego podmiotu do oddania niezbędnych zasobów w postaci zdolności

technicznej, tj. wiedzy i doświadczenia polegającego na budowie podziemnego zbiornika

retencyjnego kanalizacji deszczowej o pojemności minimum 200 m3, w którym podmiot ten

oświadczył również, że będzie brał udział w realizacji zamówienia w charakterze

podwykonawcy oraz będzie realizował część zamówienia, tj. roboty dotyczące budowy

zbiornika,

3) oświadczenie - zobowiązanie spółki Hydromex Plus do pełnienia roli podwykonawcy robót

kanalizacyjnych związanych z budową zbiorników retencyjnych na czas realizacji

przedmiotowego zamówienia na podstawie umowy o podwykonawstwo.

W przedstawionym następnie wykazie robót powołał się na doświadczenie spółki Hydromex

Plus w zakresie budowy zbiornika podziemnego w ramach budowanej kanalizacji

deszczowej.

Wzywając do udzielenia wyjaśnień Zamawiający wskazał, że Przystępujący ma udzielić

wyjaśnień, w tym złożyć dowody dotyczące wyliczenia zaoferowanej ceny, w tym istotnej

części składowej, jaką jest wykonanie zbiornika retencyjnego wraz z robotami ziemnymi,

konstrukcyjnymi i towarzyszącymi (pozycja 2.5 PR-2 kosztorysu ofertowego), w

szczególności w zakresie: a) oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych

rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia

dostępnych wykonawcy, oryginalności projektu wykonawcy, kosztów pracy, których wartość

przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę

albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy o

minimalnym wynagrodzeniu za pracę; b) pomocy publicznej udzielonej na podstawie

odrębnych przepisów; c) wynikającym z przepisów prawa pracy i przepisów o

zabezpieczeniu społecznym, obowiązujących w miejscu, w którym realizowane jest

zamówienie; d) wynikającym z przepisów prawa ochrony środowiska; e) powierzenia

wykonania części zamówienia podwykonawcy. Zamawiający wskazał, iż obowiązek

wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy.

Odpowiadając na wezwanie Przystępujący, oprócz złożenia wyjaśnień opisowych

streszczonych w punkcie I uzasadnienia, załączył „Kosztorys ofertowy” dla pozycji 2.5.

części PR-2, zawierający 21 pozycji (1.1 - 1.21). W poszczególnych pozycjach wskazano:

poz. 1.1. KNR 210/301/6 wbijanie ścianek szczelnych stalowych z terenu lub rusztowań

głębokość wbicia ścianki do 11 m, kategoria gruntu IV, wsp. zwiększający 1,27 do „R” oraz

1,27 do „S” z tyt. utrudnień wynikających z warunków gruntowych - 138,8 m - wartość

359.843,16 zł,

poz. 1.2. KNR 210/303/4 wyciąganie ścianek szczelnych stalowych z terenu lub rusztowań

głębokość wbicia ścianki do 11 m, kategoria gruntu III-IV - 138,8 m - wartość 215.049,78 zł,

poz. 1.3. KNR 205/208/5 konstrukcja podparć zawieszeń i osłon, masa do 250 kg - obejmuje

również demontaż - 6,97 m - wartość 16.906,29 zł,

poz. 1.4. KNR 202/1101/1 (1) podkłady betonowe na podłożu gruntowym. - 63,924 m3 -

wartość 18.613,39,

poz. 1.5. KNR 202/607/1 izolacje przeciwwilgociowe i przeciwwodne z folii polietylenowej

szerokiej, izolacja pozioma podposadzkowa - 639,624 m2 - wartość 21.408,22 zł,

poz. 1.6. KNR 202/205/1 (1) płyty fundamentowe żelbetowe, płyty, transport betonu

taczkami, japonkami - 116,16 m3 - wartość 27.299,92 zł,

poz. 1.7. KNR 202/204/1 (1) stopy fundamentowe żelbetowe, prostokątne o objętości do 0,5

m3, transport betonu taczkami, japonkami - 0,125 m3 - wartość 44,12 zł,

poz. 1.8. KNR 202/290/4 (1) zbrojenie konstrukcji monolitycznych budowli, pręty stalowe

okrągłe żebrowane fi do 7 mm - 10,285 t - wartość 26.591,15 zł,

poz. 1.9. KNR 202/290/4 (1) zbrojenie konstrukcji monolitycznych budowli, pręty stalowe

okrągłe żebrowane fi do 7 mm - 1,309 t - wartość 3.384,33 zł,

poz. 1.10. KNR 202/602/1 izolacje przeciwwilgociowe powłokowe poziome wykonywane na

zimno, emulsja asfaltowa, 1-warstowa - 581,05 m2 - wartość 1.841,93 zł,

poz. 1.11. KNR 202/602/2 izolacje przeciwwilgociowe powłokowe poziome wykonywane na

zimno, emulsja asfaltowa, dodatek za każdą następną warstwę - 581,05 m2 - wartość

1.603,70,

poz. 1.12. KNR 202/603/1 izolacje przeciwwilgociowe powłokowe bitumiczne pionowe

wykonywane na zimno, emulsja asfaltowa, 1-warstwowa - 174,6 m2 - wartość 724,59,

poz. 1.13. KNR 202/603/2 izolacje przeciwwilgociowe powłokowe bitumiczne pionowe

wykonywane na zimno, emulsja asfaltowa, dodatek za każdą następną warstwę - 174,6 m2 -

wartość 619,83 zł,

poz. 1.14. KNR 218/511/4 podłoża pod kanały i obiekty z materiałów sypkich, grubość 25 cm

- podsypka, obsypka, nasypka - 1.273,59 m3 - wartość 104.370,70 zł,

poz. 1.15. KNR 201/206/5 (2) roboty ziemne koparkami przedsiębiernymi z transportem

urobku samochodami samowyładowczymi do 1 km, koparka 0,6 m3, grunt kategorii IV,

samochód 5-10 t - 3.733,746 m3 - wartość 76.691,14 zł,

poz. 1.16. KNNR 1/206/4 (4) roboty ziemne koparkami przedsiębiernymi z transportem

urobku samochodami samowyładowczymi do 1 km, koparka 0,6 m3, grunt kategorii I-III,

spycharka 74 kW, samochód 5-10 t, przywóz ziemi do zasypu - 1.795,618 m3 - wartość

27.598,65 zł,

poz. 1.17. KNR 201/230/2 (2) zasypywanie wykopów spycharkami, przemieszczanie na

odległość do 10 m, grunt kategorii IV, spycharka 74 kW (100 KM) = 70% prac zasypowych -

0,7 m3 - wartość 1.454,45 zł,

poz. 1.18. KSNR 1/309/2 zasypywanie wykopów ze skarpami, z przerzutem na odległość do

3 m, z zagęszczaniem, kategoria gruntu IV = 30% prac zasypowych - 0,3 m3 - wartość

15.819,39 zł,

poz. 1.19. KNNR 1/208/2 (2) nakłady uzupełniające do tablic za każdy dalszy rozpoczęty 1

km transportu ponad 1 km samochodami samowyładowawczymi, drogi o nawierzchni

utwardzonej, kategoria gruntu I-IV, samochód 5-10 t - nie dotyczy, nadmiar ziemi w ilości

1.938,128 m3 będzie przekazany na potrzeby równolegle prowadzonej budowy - 19 m3 -

wartość 0 zł,

poz. 1.20. kalkulacja indywidualna opłata za składowanie ziemi - nie dotyczy, nadmiar ziemi

w ilości 1.938,128 m3 będzie przekazany na potrzeby równolegle prowadzonej budowy - 20

m3 - wartość 0 zł,

poz. 1.21. kalkulacja indywidualna dostarczenie i montaż zbiornika wraz z pasami - 1 kpl. -

wartość 615.068,68 zł.

Przystępujący wskazał też stawkę roboczogodziny 14 zł, i narzuty: koszty pośrednie 40%R +

40%S, zysk 7% (R+Kp(R)) + 7% (S+Kp(S)).

Jak wyjaśnił Przystępujący podczas rozprawy, kosztorys ten został sporządzony w oparciu

o wzór zastosowany w kosztorysie inwestorskim.

Przystępujący w postępowaniu odwoławczym przedstawił też ofertę (w postaci

korespondencji mailowej pomiędzy różnymi osobami, odbywającej się pomiędzy 9

października a 4 listopada 2019 r.), w której osoba podpisania jako specjalista do spraw

sprzedaży instal.katowice.pl, pisząc do p. P. M. (brak dodatkowego określenia tej osoby w

adresie mailowym) stwierdziła, że przedstawia ofertę „naszej firmy na n/w asortyment”:

1. „bateria zbiorników 5xDN1500; SN (12,5) Vcal baterii =~435,0 [mA3] połączenie

zbiorników 2xDN500 SDR26 (łączone na kielich na każde połączenie 2 kielichy) króćce w

baterii 2xDN600 1xDN300 1xDN400 SDR17+tuleja + kołnierz W jednym zbiorniku:Lcal=49,5

[m] (spawany na budowie z 4 części każda po 12,38 [m]) Vcal=~87,0 [mA3] 2xkomin

DN1000-0,7 [m]; 1,8 [m] (już po odjęciu 0,35 [m]) • stopnie (wyższy komin montowany na

kielich) w cenie: USŁUGA MONTOWANIA ZBIORNIKÓW DN1500 LOCO KATOWICE UL.

GOSPODARCZA (15 spawów) W cenie: USŁUGA TRANSPORTOWA ZBIORNIKÓW DN

1500 LOCO KATOWICE UL. GOSPODARCZA (21 transportów)” - 1 szt. - wartość netto

PLN 470.000,00,

2. Rura PEHD DW300 SN8 3.125 mb spiralna z kielichem cena z transportem - 3 szt. -

wartość 405,00 zł,

3. Rura PEHD DW600 SN8 6.25 mb spiralna z kielichem cena z transportem - 106 szt. -

wartość 29.150,00 zł.

W trakcie rozprawy Przystępujący przedłożył też oświadczenie z 30 czerwca 2020 r. złożone

w imieniu Zinplast Sp. z o.o., że cena zbiorników dostarczona na inwestycję dotyczącą

budowy podziemnych zbiorników retencyjnych w rejonie ulicy Gospodarczej obejmuje

również dostarczenie elementów betonowych stanowiących zwieńczenie kominów

włazowych zbiornika, tj. pierścieni odciążających, płyty pokrywowej oraz włazów żeliwnych z

logo Katowic.

Zgodnie z dyspozycją art. 180 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych odwołanie

przysługuje od niezgodnej z przepisami ustawy (ustawy Prawo zamówień publicznych)

czynności zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zaniechania

czynności, do której zamawiający jest zobowiązany na podstawie ustawy.

Przedmiotem odwołania w niniejszej sprawie jest nieprawidłowa - w ocenie Odwołującego -

czynność oceny przez Zamawiającego oferty Przystępującego pod kątem poziomu

zaoferowanej ceny oraz oceny dokonanych przez niego wyjaśnień w tym zakresie, złożonych

w trybie art. 90 ustawy Prawo zamówień publicznych, do których Zamawiający został

zobowiązany wyrokiem Izby sygn. KIO 247/20.

Art. 90 ustawy Prawo zamówień publicznych zawiera opis przeprowadzenia procedury

wyjaśniającej poziomu ceny oferty wykonawców i stanowi:

1. Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco

niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego co do

możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez

zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający zwraca się

o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu,

w szczególności w zakresie:

1) oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych,

wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla wykonawcy,

oryginalności projektu wykonawcy, kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia

ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki

godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r.

o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2018 r. poz. 2177);

2) pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów;

3) wynikającym z przepisów prawa pracy i przepisów o zabezpieczeniu społecznym,

obowiązujących w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;

4) wynikającym z przepisów prawa ochrony środowiska;

5) powierzenia wykonania części zamówienia podwykonawcy.

1a. W przypadku gdy cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30% od:

1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed

wszczęciem postępowania zgodnie z art. 35 ust. 1 i 2 lub średniej arytmetycznej cen

wszystkich złożonych ofert, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa

w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają

wyjaśnienia;

2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług,

zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania,

w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie

wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.

2. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na

wykonawcy.

3. Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień lub jeżeli dokonana

ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską

cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Postępowanie wyjaśniające w trybie art. 90 ustawy Prawo zamówień publicznych

prowadzone jest w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i stanowi

podstawę do stwierdzenia, że złożona oferta jest prawidłowa pod względem ceny lub też nie

- i w konsekwencji, czy podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 lub art. 90 ust.

3 ustawy Prawo zamówień publicznych, czy też nie.

Samo przeprowadzenie procedury opisanej w art. 90 ustawy Prawo zamówień publicznych

ma bardzo istotne znaczenie, bowiem z założenia jest czynnością jednorazową -

niepowtarzalną i niezastępowalną w ramach innych działań, m.in. w postępowaniu

odwoławczym. W ramach postępowania odwoławczego Izba, oczywiście, ustala stan rzeczy,

jak stanowi art. 191 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych i w oparciu o te ustalenia

wydaje wyrok - jednak zasadniczą częścią tych ustaleń jest stwierdzenie, co działo się w

postępowaniu przetargowym i w oparciu o jakie przesłanki zamawiający podjął dane

czynności, m.in. co do odrzucenia ofert czy wyboru oferty najkorzystniejszej. Czynności

niedokonane lub wadliwie dokonane w postępowaniu przetargowym co do zasady nie mogą

być zastąpione, poprawione czy uzupełnione w postępowaniu odwoławczym.

Podobnie w niniejszej sprawie Izba przeprowadziła postępowanie wyjaśniające i dowodowe,

lecz w celu weryfikacji poprawności czynności Zamawiającego pod kątem postawionych

zarzutów odwołania, a nie zastąpienia czynności wynikających z art. 90 ustawy Prawo

zamówień publicznych. Oceniając zaś stan rzeczy, przedstawione przez Strony

i Przystępującego dowody i twierdzenia oceniała pod kątem przeprowadzonej procedury

z art. 90 ustawy Prawo zamówień publicznych, również pod kątem ich zbieżności

i rozbieżności z wyjaśnieniami udzielonymi wcześniej Zamawiającemu.

Po wysłuchaniu Stron i Przystępującego Izba stwierdziła, że potwierdził się zarzut

Odwołującego związany z nieprawidłową oceną wyjaśnień Przystępującego w zakresie

poziomu zaoferowanej przez niego ceny oferty.

Co do oceny wyjaśnień należy przede wszystkim stwierdzić, że ocenia się je z punktu ich

przydatności dla ustalenia, czy cena jest realna i adekwatna do przedmiotu zamówienia.

Zatem przede wszystkim konieczne jest wskazanie wyceny metodą analityczną, tj. co

konkretnie w tej wycenie zawarto - taką metodą jest sporządzenie kosztorysu czy

podobnego arkusza/tabeli wyceny.

Tym samym znaczna część wyjaśnień w formie opisowej jest kompletnie nieprzydatna.

W wyjaśnieniach tych, zacytowanych szerzej w punkcie I uzasadnienia, Przystępujący

odwołał się do:

1. dysponowania własnym sprzętem i urządzeniami do realizacji przedmiotu zamówienia, co

skutkuje niższymi kosztami oraz brakiem konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów

związanych z wynajmem sprzętu, a także brakiem przestojów spowodowanych trudnościami

w dostępie do wynajmowanego sprzętu, przez co uzyskuje oszczędności nakładów

finansowych nawet do 30% kosztu sprzętu,

2. dysponowania doświadczonym serwisem sprzętu budowlanego i bezpośrednim dostępem

do części zamiennych, co pozwala na znaczne oszczędności kosztów eksploatacji sprzętu

oraz skrócenie okresu przestoju do minimum, przez co uzyskuje oszczędności nakładów

finansowych nawet do 10% kosztu sprzętu,

3. posiadania umowy ze stacjami benzynowymi, dzięki czemu uzyskuje oszczędności 1-2%

kosztu sprzętu,

4. korzystania z rabatów nawet 50% na zakup materiałów i osprzętu, co skutkuje

możliwością zaoferowania konkurencyjnych cen oraz porównania cen ZINPLAST/INSTAL

Katowice oraz UPONOR na: zbiornik retencyjny 470.000,00 zł /870.446,67 zł; separator

ECO-LAM 10.500 zł; separator i osadnik 9.300 zł; rury PEHD 600 mm SN8, 106,00 mb

29.150 zł;

5. dysponowania profesjonalnym i doświadczonym kierownikiem budowy (oszczędność

ponad 2% wartości budowy) oraz profesjonalnymi pracownikami (oszczędności do 2%

wartości),

6. bliskości siedziby w stosunku do miejsca realizacji, dzięki czemu brak potrzeby organizacji

biura budowy oraz zaplecza (ok. 4500 PLN netto/mies. x 6 mies. = 27 000,00 PLN),

7. dobrego przygotowania wyceny robót pod względem strategicznym ze względu na

planowane w tym samym czasie prowadzenie robót o podobnym charakterze w rejonie

ul. Gospodarczej, przez co można zrezygnować z kosztu wywozu zbędnej ziemi z wykopu

oraz kosztu jej utylizacji, dzięki czemu oszczędność wyniesie: 69.520,65 zł netto za wywóz

ziemi i 38.762,56 zł netto za jej utylizację, tj. 7,05% pozycji 2.5 kosztorysu ofertowego, 5,86%

w skali całego zadania,

8. znajomości warunków terenowo-gruntowych z tytułu wcześniejszej budowy kanalizacji

sanitarnej w rejonie Mrówczej Górki w Katowicach, gdzie nie natrafiono na wodę gruntową

w rejonie prac, brak jest zatem przesłanek do doliczania dodatkowych kosztów 20.000,00 zł

netto z tytułu odpompowywania wody, co generuje oszczędności nakładów finansowych (ok.

1% wartości zadania),

9. posiadanie własnego, wypracowanego systemu zarządzania jakością usprawniającego

organizację pracy, pozwalającego na obniżenie kosztów pracy pracowników o ok. 0,5%

wartości zadania,

Z powyższych wyjaśnień okoliczności wskazane w punktach: 1, 2, 3, 5 i 9 nie mają żadnego

przełożenia na cenę oferty i konkretne kwoty. Owszem, wynajmowanie sprzętu

prawdopodobnie będzie droższe niż korzystanie z własnego (jakkolwiek nie zawsze tak

bywa, gdyż inaczej przedsiębiorcy nie wynajmowaliby sprzętu i nie istniałaby instytucja

outsourcingu). Jednak wskazanie tej oszczędności bez przełożenia na konkretne kwoty nie

ma wartości dowodowych i nie jest miarodajne. Nie można zaprzeczyć, że wykonawca

mógłby wykonać zamówienie drożej - co jednak nie oznacza, że zaproponowana cena jest

prawidłowa. Podobnie większą oszczędność mógłby wykazać porównując korzystanie ze

sprzętu już posiadanego z zakupem nowego.

Tak samo, jeśli chodzi o serwis sprzętu czy koszt paliwa.

Należy zauważyć, że sporządzając kosztorys, wykonawca ujmuje w nim koszty, które

poniesie, a nie te, których nie poniesie - zatem wyjaśnienia powinny opierać się na tej

zasadzie i wykonawca powinien wskazać koszty realne, a nie hipotetyczne, które by poniósł

w innych okolicznościach lub gdyby był rozrzutny. „Oszczędność”, o której mowa, nie ma

polegać na wskazaniu, jak drogo mógłby wykonać zamówienie, tylko wykazaniu, że zmieści

się w zaoferowanym budżecie (cenie oferty).

W ocenie Izby Przystępujący nie wyjaśnił też przekonująco podnoszonych w odwołaniu

kwestii związanych z wykorzystaniem sprzętu, w szczególności wibromłota i żurawia. Jak

wskazał Odwołujący, z materiałów producenta żurawia wynika, że nie zaleca on

wykorzystywania tych urządzeń w sposób, w jaki przedstawił to Przystępujący.

Jeśli chodzi o kierowników budowy, robót czy pracowników - owszem, zdolna kadra ma

znaczenie, ale znów nie ma tu przełożenia na konkretne kwoty. Należy też zauważyć, że

zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych - przywołanym w treści

wezwania do wyjaśnień - Przystępujący powinien był się odnieść do kosztów pracy, co nie

do końca zrobił (podał jedynie stawkę roboczogodziny). Przy czym chodzi tu o koszty pracy

dla tego konkretnego zamówienia. Wskazanie w przepisie, że wartość przyjęta do ustalenia

ceny nie może być niższa od minimalnego ustawowego wynagrodzenia za pracę albo

minimalnej ustawowej stawki godzinowej, jest tylko jednym z odniesień i miało na celu

eliminację stawek niższych niż minimalne, na które kiedyś się powoływano w ramach umów

zlecenia czy o dzieło.

Zatem Izba zauważa na marginesie - zagadnienie to samo w sobie nie było podstawą

rozstrzygnięcia, ponieważ kwestia ta nie była podnoszona w odwołaniu, ale również budzi

wątpliwości co do poprawności dokonanej wyceny i podważa złożone wyjaśnienia - że

Zamawiający nie zbadał również realności wskazanych przez Przystępującego kosztów

wynagrodzenia pracowników. Przystępujący w wyjaśnieniach wskazał stawkę

roboczogodziny w wysokości 14 zł wraz z narzutem na robociznę 40%. Przy czym Izba

zakłada, że narzut na robociznę dotyczy kosztów pracy osób, a narzut za sprzęt - kosztów

pracy sprzętu odrębne od kosztów pracy osób (jak zużycie maszyny, paliwo, jej transport na

miejsce robót). Daje to stawkę godzinową pracy pracownika 14 + 5,60 = 19,60 zł.

Wynagrodzenie minimalne w 2020 roku wynosi 2.600 zł brutto. Pracodawca, poza

wynagrodzeniem brutto, ponosi dodatkowe obciążenie na wymagane składki w wysokości

532,48 zł, zatem całkowity koszt zatrudnienia pracownika z płacą minimalną wynosi 3.132,48

zł, co przy średnio 168 godzinach pracy w miesiącu daje stawkę godzinową 18,65 zł.

Oczywiście należy tu doliczyć czas, kiedy pracownicy są w pracy, więc pobierają

wynagrodzenie, ale nie zarabiają, np. transport z siedziby wykonawcy na teren robót,

przerwy. Zatem, aby pracownik „na siebie zarobił” stawka godzinowa pobierana od klienta

musi być większa niż bezpośredni koszt zatrudnienia pracownika.

Stawka wskazana przez Przystępującego jest co prawda wyższa niż minimalna ustawowa,

jednak niekoniecznie jest stawką adekwatną do realnych wynagrodzeń pracowników branży

budowlanej, zwłaszcza wykwalifikowanych i z doświadczeniem (na co wskazywał

Przystępujący w swoich wyjaśnieniach) oraz pracujących w Katowicach i okolicy. Jak wynika

z powszechnie podawanych danych, średnie wynagrodzenie w branży budowlanej oscyluje

raczej w granicach 4.000 złotych brutto i rośnie (plus 20% kosztów pracodawcy), co daje

wartość osoboroboczogodziny powyżej 28 złotych. Przystępujący nie wykazał, że jest w

stanie zatrudnić pracowników po stawce wynagrodzenia minimalnego lub niewiele wyższej,

a Zamawiający w ogóle nie zauważył tej kwestii ani się do niej w żaden sposób nie odniósł.

Należy tu podkreślić, że Zamawiający ma obowiązek ocenić także realność założeń

wykonawcy przyjętych w wycenie i wyjaśnieniach, a nie tylko uważać je za czynność

dokonywaną pro forma.

Punkty: 4, 6, 7, 8 i 9 wnoszą już pewne informacje o dokonanej wycenie, częściowo

powtarzają też informacje zawarte w kosztorysie ofertowym, lecz można do nich podnieść

pewne zastrzeżenia.

W punkcie 4. Przystępujący powołał się na korzystanie z rabatów na zakup materiałów

i osprzętu, wskazał przykładowe kwoty - jednak nie ma odniesienia, czy są to urządzenia

zastosowane w tym zamówieniu, nie ma też żadnego dowodu, że za takie kwoty rzeczony

sprzęt zakupi. Także w tym przypadku można stwierdzić, jak powyżej: nikt nie przeczy, że

Przystępujący mógłby dokonać droższych zakupów, czy też, że są droższe urządzenia czy

materiały na rynku - jednak nie zawarto żadnego konkretnego odniesienia do wyceny oferty,

np. wskazania, że pozycja kosztorysu ofertowego nr... ma taką wartość, ponieważ ujęto w

niej materiał A w ilości. za cenę ., materiał B w ilości. za cenę, materiał C w ilości. za

cenę., do tego koszty R+S za cenę. itd. W wyjaśnieniach nie chodzi bowiem o wskazanie,

jak droga mogłaby być oferta, tylko że podana kwota wystarczy co najmniej na pokrycie

wszystkich kosztów związanych z wykonaniem.

Co do bliskości siedziby Przystępującego w stosunku do miejsca realizacji robót, dzięki

czemu brak jest potrzeby organizacji biura budowy oraz zaplecza, co daje oszczędność ok.

4500 PLN netto/mies. - Izba stwierdziła, iż ten element wyjaśnień można by przyjąć. Należy

jednak zwrócić uwagę na kilka elementów. Po pierwsze, Odwołujący ma rację, iż powoduje

to każdorazowo konieczność transportu pracowników oraz sprzętu. Po drugie Przystępujący

podczas rozprawy jednak zmienił stanowisko stwierdzając, że takie zaplecze będzie posiadał

darmowo przy siedzibie koła wędkarskiego oddalonego o ok. 500 metrów. Po trzecie,

pomijając kwestię, że niehumanitarne jest, by pracownicy nie posiadali w bezpośredniej

bliskości dostępu do toalety i bieżącej wody, to aktualizuje się kwestia wskazana powyżej.

Jeśli bowiem pracownik miałby się udać na takie oddalone zaplecze, to wymaga to dłuższej

przerwy w wykonywaniu pracy - tym samym pracownik pobiera swoje wynagrodzenie za

pracę, ale nie wypracowuje roboczogodziny od klienta, tym samym rzeczona stawka

roboczogodziny musi być wyższa niż wynikająca z samych kosztów wynagrodzenia

pracownika.

Co do dobrego przygotowania wyceny robót pod względem strategicznym ze względu na

ograniczenie kosztu wywozu zbędnej ziemi z wykopu oraz kosztu jej utylizacji, dzięki czemu

Przystępujący nie poniesie kosztów ponad 108 tys. złotych - to również to wyjaśnienie

można by przyjąć, jednak Przystępujący nie przedstawił dowodów w tym zakresie.

Co do samej kwestii dowodowej Izba stwierdza, że rzeczywiście nie na każdą okoliczność

wskazaną w wyjaśnieniach trzeba przedstawić dowody, w większości - przynajmniej

wstępnie - wystarcza szczegółowa kalkulacja wykonawcy. Jednak w przypadku, gdy

wykonawca odnosi się do nadzwyczajnych warunków czy okoliczności mu dostępnych,

powinien to też udowodnić. Zatem jeśli stwierdza, że uzyska wysoce atrakcyjną cenę zakupu

lub że uniknie kosztów, które powinny być poniesione, to jednak powinien poprzeć to

dowodami innymi niż własne stwierdzenie. W takim wypadku Zamawiający, po otrzymaniu

wyjaśnień, jednak mógł dodatkowo zwrócić się o przedstawienie dowodu na tę okoliczność.

Co do znajomości warunków terenowo-gruntowych w rejonie Mrówczej Górki w zakresie

występowania wód gruntowych, to również to wyjaśnienie można by przyjąć, ale i tu

występuje pewien mankament. Zamawiający w dokumentacji postępowania zawarł

informację o wysokim poziomie wód gruntowych (wyjaśnienia specyfikacji istotnych

warunków zamówienia z 15 października 2019 r.), wykonawcy zaś zobowiązani są złożyć

ofertę zgodną ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia (art. 82 ust. 3 ustawy Prawo

zamówień publicznych). Do tego, jak wskazano w art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień

publicznych, cenę i koszt, i ich części składowe, odnosi się do przedmiotu zamówienia, czyli

również tego, co wskazano w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, a w jej ramach -

dokumentacji technicznej, projektach i STWiORB. Wykonawca nie może sobie zatem

„poprawiać” specyfikacji istotnych warunków zamówienia według własnego uznania

wyceniając w ofercie co innego niż wskazał Zamawiający. Jeśli zaś zauważy w dokumentacji

błędy lub sprzeczność ze znanym mu stanem faktycznym, wpływające m.in. na wycenę

oferty, powinien w pierwszej kolejności zgłosić to zamawiającemu, a nie samodzielnie

dokonywać modyfikacji. W konsekwencji mogłoby się bowiem okazać, że inny zamawiający

po otrzymaniu takiej informacji o dokonanej wycenie odrzuciłby jego ofertę jako niezgodną ze

specyfikacją istotnych warunków zamówienia.

Co do wskazanego kosztorysu ofertowego, Izba przyjęła, że zawarte tam pozycje obejmują

to, co obejmują (co w nich opisano), czyli znajdują się w nich elementy, które wynikają z

opisu pozycji i nie znajdują się elementy, które z tego opisu nie wynikają - zarówno jeśli

chodzi o zakres rzeczowy, jak i ilościowy. KNR i KNNR w obecnych czasach jest już

przeżytkiem i już przed kilkoma/kilkunastoma laty wykonawcy postulowali, by w

specyfikacjach istotnych warunków zamówienia zamieszczać przedmiary odnoszące się nie

do KNR/KNNR, lecz poszczególnych punktów specyfikacji technicznych (ST), co daje lepsze

przełożenie na konkretne elementy robót, a tym samym lepiej wiadomo, co w danej pozycji

kosztorysu zostało wycenione. KNR-y mają jeszcze tę cechę, że miejscami są albo bardzo

szczegółowe, albo w ogóle nie odnoszą się do danego zakresu danych robót w danym

zamówieniu. Przekłada się to na powyższe stwierdzenie, że Izba oceniała, co jest w danej

pozycji, po jej opisie, czyli że znajdują się w niej elementy, które wynikają z opisu pozycji i

nie znajdują się elementy, które z tego opisu nie wynikają.

Tym samym, w ocenie Izby, z przedstawionych przez Przystępującego wyjaśnień - poz.

1.21. kosztorysu ofertowego - wynika, że wyceniono w niej dostarczenie i montaż zbiornika

wraz z pasami - 1 kpl. (Izba tu uznaje, że na ów komplet składają się elementy wymienione

w ofercie Instal Katowice oraz oświadczeniu Zinplast Sp. z o.o. z 30 czerwca 2020 r., o

których mowa powyżej), ale nie elementy, które nie są samym dostarczeniem i montażem

zbiornika (wraz z osprzętem), bo taka informacja z tego kosztorysu nie wynika. W pozycji tej

nie ma mowy o żadnych dodatkowych materiałach czy usługach i z niczego nie można

wywieść, że zostały tam ujęte.

Podobnie jeśli chodzi o poz. 1.14. czy 1.1. i 1.2 - jest tam taka ilość materiału, jak wskazano.

Jeśli chodzi o zastosowanie alternatywnej technologii czy wykonanie innych prac, których nie

wskazano w kosztorysie, to Izba nie może uznać, że zostały one w nim wycenione, skoro

w nim nie figurują.

Co do kwestii kosztów wykonania drogi technologicznej - Izba uznała, że skoro taka droga

istnieje i nie stwierdzono, że Przystępujący nie mógłby z niej bezpłatnie korzystać, to

wyjaśnienia w tym zakresie są przekonujące. Skoro zbiornik ma służyć mieszkańcom

budowanego osiedla, jest zrozumiałe, że deweloper jest zainteresowany jego budową, a tym

samym w jego interesie jest również umożliwienie korzystania z tej drogi. Gdyby jednak

Zamawiający stwierdził konieczność przedstawienia w tym zakresie dowodu, mógłby

dodatkowo o niego poprosić po otrzymaniu wyjaśnień w tym zakresie. Z drugiej strony jest to

kwestia o tyle drugorzędna, że nie można wykonawcy zarzucić, że się do niej nie odniósł

z własnej inicjatywy, nie mając ku temu wskazania w wezwaniu do wyjaśnień.

Co do możliwości wykorzystania gruntu wydobytego przy posadowieniu zbiornika do jego

zasypania Izba wzięła pod uwagę twierdzenie Zamawiającego, że ze specyfikacji istotnych

warunków zamówienia wynikało wprost, że grunt ten można wykorzystać do zasypania

zbiornika. Odwołujący stwierdził, że zmiana wynikła z udzielonych wyjaśnień specyfikacji

istotnych warunków zamówienia. Ze stanowiska Zamawiającego wynika jednak, że zmiana

ta, nawet jeśli nastąpiła, nie była czytelna nie tylko dla wszystkich wykonawców, ale też

Zamawiającego. Zatem Izba zastosowała tu przyjętą w procedurze zamówień publicznych

zasadę, by nie obciążać wykonawcy skutkami niejasnych postanowień specyfikacji istotnych

warunków zamówienia. Poza tym, wobec innych, wskazanych powyżej, mankamentów

wyceny oferty Przystępującego, kwestia ta nie ma przesądzającego znaczenia.

Izba uznała, że Odwołujący również słusznie wskazał na to, że w ofercie (formularzu oferty)

Przystępujący zadeklarował wykonanie zamówienia w zakresie montażu zbiornika przy

udziale konkretnego podwykonawcy, który jednocześnie jest podmiotem, na którego zasoby

Przystępujący się powoływał w zakresie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego

doświadczenia przy wykonaniu co najmniej jednych robót budowlanych polegających na

budowie podziemnego zbiornika retencyjnego kanalizacji deszczowej o pojemności 200 m3

i nie jest to ani firma Zinplast, ani Instal Katowice, lecz Hydromex Plus Sp. z o.o. sp.

komandytowa.

Zgodnie z art. 22a ust. 4 ustawy Prawo zamówień publicznych w odniesieniu do warunków

dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia, wykonawcy mogą

polegać na zdolnościach innych podmiotów, jeśli podmioty te zrealizują roboty budowlane

lub usługi, do realizacji których te zdolności są wymagane. Wykonawca taki jest więc

podwykonawcą koniecznym w świetle wymagań prawnych.

Jednocześnie Przystępujący zadeklarował w formularzu JEDZ, że nie będzie korzystał

z innych podwykonawców, jak też nie wskazał ich w formularzu oferty.

Tym samym całe twierdzenia dotyczące korzystania z usług firmy Zinplast i Instal Katowice

są niezgodne z deklaracjami zawartymi w ofercie i w tym zakresie nie mogą być uznane za

wiarygodne, jeśli chodzi o wycenę oferty. Zatem od firm tych Przystępujący może co

najwyżej zakupić materiały. Jednak i tu pojawia się wątpliwość, ponieważ przedstawiona

przez Przystępującego oferta pochodzi od firmy Instal Katowice, a nie firmy Zinplast i nie

pojawia się w niej nazwa zbiornika Zinplast. Z kolei oświadczenie z 30 czerwca 2020 r.

złożone w imieniu spółki Zinplast nie odnosi się do oferty firmy Instal Katowice.

Kwestia powierzenia wykonania części zamówienia podwykonawcy jest jednym z elementów

wyceny, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych. Jest też

elementem istotnym dla tej wyceny. Tym samym Zamawiający powinien był ocenić

wyjaśnienia również pod tym kątem, co pominął.

Wobec powyższego, oprócz stwierdzenia, że Zamawiający nieprawidłowo dokonał oceny

wyjaśnień Przystępującego, Izba stwierdziła, że również podczas rozprawy Przystępujący

nie przedstawił wyjaśnień spójnych i przekonujących. W związku z powyższym Izba uznała,

że ani Zamawiający nie mógł dokonać pozytywnej oceny wyjaśnień, ani nie może tego zrobić

Izba.

Skoro zaś Zamawiający nie jest w stanie dokonać pozytywnej oceny oferty Przystępującego

na podstawie złożonych wyjaśnień, spełniła się druga z przesłanek odrzucenia oferty

wskazanych w art. 90 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, bowiem w takim wypadku

ocena może być tylko negatywna. Taki skutek braku wykazania prawidłowości zaoferowanej

ceny, pozwalającej na pozytywną ocenę, wynika też z art. 90 ust. 2 ustawy Prawo zamówień

publicznych i polega na niedopełnieniu obowiązku wykazania, że oferta nie zawiera rażąco

niskiej ceny.

Udzielone przez Odwołującego wyjaśnienia powinny potwierdzić, że złożona oferta jest

rzetelnie przygotowana, a cena prawidłowo oszacowana. Przystępujący tego nie uczynił.

Zatem, o ile Izba nie stwierdziła, że zachodzi przesłanka odrzucenia oferty z art. 89 ust. 1 pkt

4 ustawy Prawo zamówień publicznych, o tyle uznała, że zachodzą przesłanki odrzucenia

z art. 90 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Ustawa Prawo zamówień publicznych zawiera dwukrotne odesłanie do sankcji odrzucenia

oferty w związku z rażąco niską ceną - art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 ustawy Prawo

zamówień publicznych. Pierwszy z nich zawiera bardziej kategoryczne stwierdzenie

(wystąpienia rażąco niskiej ceny), drugi zaś jest bardziej formalno-proceduralny i wskazuje

na brak złożenia wyjaśnień oraz ich negatywną ocenę przez zamawiającego lub brak

możliwości dokonania oceny pozytywnej, co w konsekwencji również skutkuje oceną

negatywną. Ma on także funkcję ochronną w stosunku do zamawiającego i pozostałych

wykonawców, aby uniknąć impasu związanego z brakiem stosownych wyjaśnień

pozwalających na ocenę oferty wezwanego wykonawcy.

W przepisie art. 90 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych wskazano bowiem, że

zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień lub jeżeli dokonana

ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską

cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Również w postępowaniu odwoławczym taki ciężar dowodu obciążał Przystępującego, co

wynika wprost z dyspozycji art. 190 ust. 1a ustawy Prawo zamówień publicznych, zgodnie

z którą ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na: 1)

wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego;

2) zamawiającym, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest uczestnikiem postępowania.

Co do zarzutu odwołania, że uwzględniając w złożonej ofercie materiały ZINPLAST

Przystępujący zaoferował rozwiązanie niezgodne z treścią specyfikacji istotnych warunków

zamówienia, zatem złożona przez niego oferta powinna zostać odrzucona również na

podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych, Izba stwierdziła, ze

zarzut nie potwierdził się.

Co do kwestii braku w zbiorniku retencyjnym dennic sferycznych Izba stwierdziła, że

Odwołujący w odwołaniu jedynie „rzucił hasło” w tym zakresie, jednak nie przedstawił

żadnych dowodów, a nawet nie odnosił się do tej kwestii podczas rozprawy. Izba uznała

więc, że Odwołujący nie podtrzymał tego zarzutu (o ile w ogóle uznać, że postawił w tym

zakresie jakiś konkretny zarzut).

Co do zarzutu dotyczącego braku aprobat technicznych lub Krajowej Oceny Technicznej dla

kwestionowanych materiałów, Izba przyjęła twierdzenie Przystępującego, że Zamawiający co

prawda zawarł w specyfikacji istotnych warunków zamówienia taki wymóg, jednak nie

wskazał jednocześnie, że dokumenty te powinny zostać do oferty załączone lub choćby być

wydane już w chwili złożenia oferty. Jak podkreślił Przystępujący, wykonawca musiał takie

dokumenty przedstawić dopiero w trakcie realizacji robót, do akceptacji przez inspektora

nadzoru. Wykonawcy w ofertach nie byli też zobowiązani do wskazania producentów i

modeli oferowanych materiałów.

Zatem nie jest niezgodna ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia sytuacja, w której

dany produkt uzyska taką ocenę techniczną w terminie późniejszym. Wykonawca, nie

identyfikując w ofercie produktów po ich nazwach, w razie późniejszego braku wymaganych

dokumentów lub braku akceptacji produktu przez inspektora nadzoru, może produkt taki

wymienić na inny.

Wobec powyższego Izba stwierdziła, że nie ma podstaw do odrzucenia oferty

Przystępującego w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Jakkolwiek zwraca uwagę, że może mieć to przełożenie na koszt wykonania zamówienia,

gdy wykonawca nie będzie w stanie zakupić produktu o porównywalnej cenie jak

zaoferowana.

W związku z powyższym Izba stwierdziła, że działanie Zamawiającego w zakresie oceny

poziomu ceny oferty Przystępującego w świetle złożonych przez niego wyjaśnień nie było

prawidłowe i orzekła jak w sentencji uwzględniając odwołanie i nakazując Zamawiającemu

odrzucenie oferty złożonej przez Przystępującego na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy Prawo

zamówień publicznych.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy

Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania, zgodnie z § 1 ust. 2

pkt 2, § 3 i § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r.

w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów

w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 972),

uwzględniając poniesione przez Odwołującego koszty wpisu w wysokości 20.000 złotych

i koszty wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego w wysokości 3.600 złotych.

Przewodniczący: .............................

49