KIO 670/20

Sygn. akt KIO 670/20

WYROK

z dnia 2 lipca 2020 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Lubomira Matczuk-Mazuś

Protokolant: Piotr Kur

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego

do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30 marca 2020 r. przez wykonawcę: N. S.,

Szacowanie szkód w uprawach rolnych, szkolenia, usługi ogólnobudowlane, ul. Lipowa

11, 74-240 Lipiany

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Województwo Zachodniopomorskie

- Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, pl. Hołdu Pruskiego 8,

70-550 Szczecin

orzeka:

1. oddala odwołanie;

2. kosztami postępowania obciąża wykonawcę: N. S., Szacowanie szkód

w uprawach rolnych, szkolenia, usługi ogólnobudowlane, ul. Lipowa 11, 74-240 Lipiany, i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie:

siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: N. S.,

Szacowanie szkód w uprawach rolnych, szkolenia, usługi ogólnobudowlane, ul. Lipowa

11, 74-240 Lipiany - tytułem wpisu od odwołania,

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1843) na wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje

skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w

Szczecinie.

Przewodniczący:.................................

Sygn. akt KIO 670/20

Zamawiający - Województwo Zachodniopomorskie - Urząd Marszałkowski

Województwa Zachodniopomorskiego z siedzibą w Szczecinie - prowadzi postępowanie o

udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Świadczenie

usług polegających na szacowaniu szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez

dziki, jelenie, daniele, sarny i łosie na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich

oraz szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez zwierzęta łowne objęte

całoroczną ochroną na obszarach obwodów łowieckich polnych”, nr referencyjny:

WOiRZL.II.272.3.2020.ABJ, na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień

publicznych, zwanej dalej „ustawa Pzp”, „ustawa” lub „Pzp”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych:

511141-N-2020 z dnia 17 lutego 2020 r.

Wartość zamówienia jest mniejsza niż kwota określona w przepisach wydanych na

podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp.

Odwołujący - N. S., Szacowanie szkód w uprawach rolnych, szkolenia, usługi

ogólnobudowlane z siedzibą w Lipianach - wniósł na podstawie art. 179 ust. 1, art. 180 ust. 4

i art. 182 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp - odwołanie od czynności Zamawiającego, zarzucając

naruszenie ustawy Pzp:

1) art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 przez uznanie, że jego oferta zawiera rażąco niską cenę i

w konsekwencji odrzucenie oferty, podczas gdy nie doszło do wystąpienia rażąco niskiej

ceny, a zatem oferta winna zostać uznana za najkorzystniejszą,

2) art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 7 ust. 1 przez niezapewnienie zachowania uczciwej konkurencji w

postępowaniu.

Wniósł o nakazanie Zamawiającemu:

1) ponownej oceny ofert;

2) ponownego dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej.

W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, jak niżej.

I. Wykonawca posiada interes prawny w złożeniu odwołania, ponieważ w przypadku nie

odrzucenia jego oferty, oferta ta zostałaby uznana za najkorzystniejszą.

II. Decyzja Zamawiającego o odrzuceniu oferty Odwołującego, uznającą ją za zawierającą

rażąco niską cenę i wyborze tym samym oferty Ośrodka Rzeczoznawców SITR K. K. jest

wadliwa z uwagi na następujące okoliczności:

1) naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 ustawy poprzez uznanie, że oferta zawiera

rażąco niską cenę i w konsekwencji odrzucenie złożonej oferty, podczas gdy nie doszło do

wystąpienia rażąco niskiej ceny, a zatem oferta winna zostać uznana za najkorzystniejszą,

2) naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 7 ust. 1 ustawy poprzez nie zapewnienie zachowania

uczciwej konkurencji w postępowaniu.

Przepis art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp nakazuje odrzucić ofertę, która zawiera rażąco niską

cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Zasadą jest, że w przypadku

podejrzenia, że cena lub koszt w ofercie noszą znamiona rażąco niskiej, zamawiający

powinien zwrócić się do wykonawcy o wyjaśnienia w trybie określonym w art. 90 ust. 1 Pzp.

Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe,

wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości

zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami

określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający

zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub

kosztu w zakresie przykładowo wskazanym w tym przepisie. Zgodnie z art. 90 ust. 3

zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który: nie udzielił wyjaśnień, lub jeżeli dokonana

ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską

cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Nie sposób uznać aby w przedmiotowej sprawie wyjaśnienia i przedstawione dowody

potwierdzały, że oferta Odwołującego zawiera rażąco niską cenę.

Zamawiający stwierdził, że oferta została odrzucona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4

w związku z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, ponieważ zawiera rażąco niską cenę, a wyjaśnienia

Wykonawcy nie potwierdziły, że cena nie jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu

zamówienia i tym samym została uznana za najkorzystniejszą i wybrana oferta nr 2. Nie

sposób zgodzić się z Zamawiającym w zakresie uznania oferty za zawierającą rażąco niską

cenę i tym samym dokonania jej odrzucenia oraz uznania za najkorzystniejszą ofertę nr 2 i

dokonanie jej wyboru. W toku postępowania Odwołujący złożył szczegółowe wyjaśnienia w

zakresie rzekomej rażąco niskiej ceny. Wskazał, że kwota jaką zaproponował nie jest wcale

niska, kwota na jaką złożył ofertę jest dla niego satysfakcjonująca, pozwalająca zapewnić jego

firmie byt i opłacalność w funkcjonowaniu firmy, a także ponadprzeciętny zysk.

Odwołujący jest w przeciwieństwie do konkurencji w tym przetargu, tj. Ośrodek

Rzeczoznawców SITR K. K. z siedzibą w Szczecinie, dużo bardziej konkurencyjny ze względu,

że jest firmą jednoosobową, nikogo nie zatrudnia i przez nikogo nie jest zatrudniany, gdzie w

przeciwieństwie do pani K. - zatrudnia ona dwóch rzeczoznawców i musi ich utrzymać.

Zaoferowana przez Odwołującego cena ok. 130 000.00 zł przypada tylko na niego jednego, w

przypadku pani K. zaproponowana przez nią kwota ok. 218 000.00 zł powinna być podzielona

na 3 osoby i wtedy na 1 osobę przypada tylko ok. 73 000.00 zł. Odwołujący nie posiada we

własnej firmie żadnych podwykonawców, tylko wszelkie zlecenia wykonuje osobiście, przez

co koszty jego są dużo niższe. Ponadto licząc, że minęło już 2.5 miesiąca, w miesiącu

listopadzie i grudniu jest praktycznie brak szacowań, to kwota ok. 130 000.00 zł przypada na

8 miesięcy pracy, to już z założeń i przewidywań Zamawiającego wychodzi minimum do

wykonania 2 szacowania dziennie (143 szacowania wstępne i 304 końcowe), przez co są

obniżone koszty jednego szacowania i kwota wynagrodzenia przypadająca na 1 miesiąc pracy

wyniesie ok. 15 000.00 zł brutto, co jest wynagrodzeniem średniomiesięcznym

ponadprzeciętnym i Odwołujący uważa, że w tym przypadku nie może być mowy o rażąco

niskiej cenie. Na założenie firmy Odwołujący skorzystał w części z pomocy środków z Unii

Europejskiej w ramach programów PROW 2014-2020 w kwocie 100 000.00 zł. Za kwotę tę

zakupił nowoczesny sprzęt do prowadzenia działalności z zakresu szacowania szkód

łowieckich, w znacznym stopniu skracającym i umożliwiającym szybsze i dokładniejsze

wykonywanie zleceń w tym zakresie, a także obniżającym koszty wykonywania tych zadań i

zobowiązał się w zamian do utrzymania firmy i prowadzenia tej działalności przez minimum 5

lat. Oszczędności w wykonaniu działań polegają gównie na doświadczeniu i wiedzy

merytorycznej z zakresu szacowania szkód łowieckich, przede wszystkim na tym, że w ciągu

dnia dokonuje się wielu szacowań, nie jednego, przez co w znacznym stopniu obniżają się

koszty dojazdu do upraw, co jest największym kosztem w kosztorysie kwoty szacowania jednej

uprawy. Przy opracowywaniu oferty i analizie kosztów i zysków Odwołujący oparł się przede

wszystkim na wieloletniej znajomości rynku szacowania szkód, wiedzy i doświadczeniu

zdobytym przez lata w tej dziedzinie, rachunku prawdopodobieństwa i analizie produkcji

roślinnej w województwie, a także na wykonywanych od lat szacowaniach w poszczególnych

rodzajach upraw, a także na bardzo niskim procencie ryzyka, które jest wliczone w każdą

działalność i funkcjonowanie każdej firmy. Budzące wątpliwości Zamawiającego pozycje 0.00

zł w rozbiciach cenowych dołączonych do oferty są bezzasadne, dla przykładu Odwołujący

podał, że np. zgodnie z ustawą Prawo łowieckie i RMŚ nie robi się szacowań wstępnych na

użytkach zielonych, w sadach. Aby wygrać przetarg należy podać niższą cenę za usługi (aby

ten przetarg wygrać), zwłaszcza gdzie przy wyborze oferty Zamawiający pod uwagę bierze

głównie cenę (60%). Odwołujący nauczony poprzednim rokiem, gdzie przegrał przetarg ze

względu na zbyt wysoką cenę usług, gdzie konkurencja jeszcze bardziej zaniżyła swoje ceny,

musiał podjąć ryzyko i wyeliminować na podstawie doświadczenia uprawy, których nie będzie

do szacowania lub trafią się sporadycznie i będzie je wykonywał za 0.00 zł. Np. szacując

szkody od ponad 20 lat nie szacował nigdy upraw ziemniaków powyżej 2 ha, opinię z

szacowania sporządza się sporadycznie 1-2 razy do roku, Odwołujący nie widział ogródka

działkowego pow. 2.00 ha itp. Na tym polega również ryzyko firmy, że niektóre rzeczy należy

przewidzieć i zaryzykować składając ofertę. Z czynności związanych z szacowaniem

największym kosztem jest niewątpliwie dojazd do upraw. Łącząc szacowanie kilku upraw

dziennie, koszt dojazdu bardzo znacznie spada i rozbija się na dużo mniejsze składowe do

jednego szacowania, aniżeli wyliczył to biegły przeprowadzając i wyliczając realny koszt

przeprowadzenia jednego szacowania. Wyliczył on bowiem koszt jednego szacowania w

jednym dniu i dojazd do niego, co znacznie powiększa koszt jednej czynności. Ponadto, nie

wiadomo jaki środek transportu przyjął biegły wyliczając koszt jednego szacowania.

Odwołujący posiada samochód, który w utrzymaniu jest bardzo tani i ekonomiczny. Koszty

powiadomień, uzgodnień terminów szacowań, wykonanie analizy rynkowej są dla jego firmy

praktycznie bezkosztowe w dobie obecnego rozwoju komunikatorów, poczty elektronicznej,

możliwości powiadomień o szacowaniu zgodnie z RMŚ np. smsem. Koszty te są w

abonamencie, gdzie Odwołujący ma darmowe minuty, smsy itd. Odnośnie faktur VAT, to

obecnie Odwołujący jest nie na VAT, a na ryczałcie 8.5%, co również znacznie obniża koszty

jego działalności. Obniżając pozostałe koszty dysponuje sprzętem nowej generacji znacznie

ułatwiającym i przyspieszającym wykonanie działań w terenie zgodnie z nową ustawą i RMŚ,

dostarczenie dokumentacji do siedziby zamawiającego również nie pociąga za sobą zbyt

wielkich kosztów.

Wg Odwołującego wyliczone przez biegłego koszty jednej czynności szacowania są

zbyt wysokie i nie mają nic wspólnego z realiami i wg Odwołującego biegły przyjął błędne

założenia, a w szczególności liczył wykonanie 1. czynności szacowania, gdzie najwięcej

kosztuje dojazd do szkody, łącząc wykonanie kilku szkód w ciągu jednego przejazdu koszt ten

drastycznie spada. Odwołujący nie wie co ma tytuł magistra do stawki za szacowanie 32.39 zł

za godzinę, gdyż jest to ustawowa najwyższa stawka jaką może otrzymać biegły sądowy

pracując na zlecenie sądu bez względu na to, czy jest magistrem czy też nie ma żadnego

wykształcenia. Wg wyliczeń Odwołującego podane przez niego stawki są realne i pozwalają

na dobre funkcjonowanie jego firmy i należyte jej utrzymanie i zarobek na ponadprzeciętnym

poziomie.

Jeżeli chodzi o podane dane w załączniku nr 6 do SIWZ, to Odwołujący podał je

błędnie interpretując zawarte w nim zapytanie, jak również błędnie je zrozumiały osoby

udzielające Odwołującemu rekomendacji, gdyż za wartość protokołu Odwołujący uznał wraz

z tymi osobami kwoty wyszacowanych upraw, które znajdowały się na tych protokołach, a nie

kwoty za jakie były wykonane te protokoły i szacowania, przez co Zamawiający błędnie wyliczył

sobie średnią cenę jednego szacowania.

Odwołujący przedstawił rekomendacje tylko z kilku podmiotów, z którymi

współpracuje, szacowań wykonywał znacznie więcej na co posiada więcej dowodów, ale z

tych, które przedstawił średnie kwoty szacowań są znacznie niższe i przedstawiają się

następująco:

1. Dla Koła Łowieckiego „Dzik” w Myśliborzu, którego Odwołujący jest członkiem i w którym

wykonuje wszystkie szacowania, mediacje i opinie, robi to za darmo, otrzymuje jedynie zwrot

kosztów dojazdu w ramach delegacji

2. Gospodarstwa rolne panów Kozaków - wykonuje te czynności za darmo po koleżeńsku

3. Koło „Artemida” Golin - wystawia rachunki za jedno szacowanie w wysokości średnio między

200-300 zł za szacowanie

4. Spółki „Radeko”, „Ekorol”, „Ekorol-Plus”, „Pffeifer&Wspólnik” - otrzymuje wynagrodzenie w

wysokość 25% kwoty znajdującej się na protokole bez względu na ilość szacowań

5. Dla Gospodarstw pani J. i pana P. wykonuje szacowania w ramach współpracy, gdzie zbiera

materiały do pracy doktorskiej, w zamian za szacowania może wyniki szacowań upubliczniać

w pracy doktorskiej i różnego rodzaju publikacjach, za te szacowania nie pobiera

wynagrodzenia.

Szacuje jeszcze szkody dla wielu innych podmiotów, z których nie zamieścił

rekomendacji, gdyż było konieczne wykazanie wykonania w 3. ostatnich latach tylko 200

szacowań, gdzie w każdej chwili Odwołujący może dowieść i okazać minimum 200 kopii

protokołów z ostatnich trzech lat.

Odwołujący wykonywał jaszcze w tych ostatnich latach opinie sądowe, zabezpieczenia

dowodowe jako biegły sądowy, szacował szkody dla kół łowieckich „Diana” Myślibórz, „Bór”

Słubice, „Orzeł” Szczecin i wielu gospodarstw rolnych indywidualnych, a także uczestniczył w

szacowaniach z ramienia Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej od 2013 r. na terenie całego

województwa.

Średnia cena usługi w firmie Odwołującego jest dużo niższa aniżeli wyliczona przez

biegłego, a zwłaszcza przez Zamawiającego wobec podania błędnie przez Odwołującego

wartości protokołu, gdzie za jego wartość przyjął wartość wyszacowanych szkód z protokołu,

a nie cenę za jaką został wykonany protokół.

Cena jaką podał Odwołujący w ofercie zeszłorocznej, była wyższa tylko cena

jednostkowa, cena całego pakietu była niższa, a wiąże się to z tym, że było planowane do

szacowania dużo mniej upraw (w tym roku ok. 450), przez co do zarobienia są podobne

pieniądze przy dużo niższej cenie za poszczególną usługę. Ponadto, aby być konkurencyjnym

i wygrać przetarg, zmuszony jest obniżyć cenę usług, chcąc by została wybrana jego oferta,

gdzie Zamawiający bierze w 60% cenę usługi. Przez to, że Odwołujący dał w zeszłym roku

cenę wyższą, jego oferta została odrzucona, w związku z tym w bieżącym roku ją obniżył, jeśli

chodzi o ceny jednostkowe, ale wartość całej oferty jest wyższa niż w zeszłym roku.

Odwołujący uważa, że podane przez niego wartości usług przedstawionej oferty nie stanowią

w żadnym razie rażąco niskiej ceny.

Jednocześnie przytoczone argumenty potwierdzają, że rozstrzygnięcie przedmiotowego

postępowania w zaistniały sposób stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji poprzez

utrudnianie innym przedsiębiorcom dostępu do rynku.

Ponadto procedowanie rozstrzygnięcia ww. przetargu budzi wiele wątpliwości i wg

skarżącego wiele nieprawidłowości oraz stronniczość Zamawiającego, który nie wiadomo

dlaczego chce na zamawianą usługę wydać niemal dwa razy tyle pieniędzy podatników niż

zaoferował odwołujący się podmiot. Nie pouczono Odwołującego o możliwości odwołania do

KIO. W przedziwny sposób budzący podejrzenia o procedowaniu i wyborze oferty bardzo

niekorzystnej dla Zamawiającego stanowi fakt, że wyjaśnienie odnośnie rażąco niskiej ceny

wpłynęło do Zamawiającego 11.03.2020 r. i nie budziło żadnych wątpliwości, było zgodne z

rzeczywistością. W dniu 20.03.2020 r. (piątek) Zamawiający wystąpił do Odwołującego z

wezwaniem o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą o 30 dni. Wyznaczył

termin wyrażenia zgody na dzień 26.03.2020 r. W poniedziałek 23.03.2020 r. pracownica

Zamawiającego telefonicznie ponaglała Odwołującego o przesłanie tej zgody. Zgoda ta

została wysłana do Zamawiającego w dniu 24.03.2020 r. około godz. 12.00, a więc na dwa dni

przed terminem. Po około godzinie Odwołujący otrzymał informację o rozstrzygnięciu

przetargu i wyborze oferty konkurencji, która była niekorzystna dla Zamawiającego i niemal

dwa razy droższa, zawierała kilkustronne wyjaśnienie o wyborze, którego w tak krótkim czasie

nie dało się sporządzić, więc musiało to być już wcześniej przygotowane i wg Odwołującego

wcześniej ustawione i uzgodnione, wg Odwołującego niezgodnie z prawem i mogło nastąpić

popełnienie przestępstwa. Przedziwnym jest też to, w tym samym dniu została odwołana ze

stanowiska pani dyrektor wydziału na rzecz, którego mają być świadczone usługi.

Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione okoliczności faktyczne oraz wskazane

naruszenia przepisów, odwołanie - w ocenie Odwołującego - winno zostać uwzględnione w

całości.

Zamawiający, w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o:

1) oddalenie odwołania w całości,

2) obciążenie Odwołującego kosztami postępowania odwoławczego w całości,

3) zasądzenie od Odwołującego na rzecz Zamawiającego uzasadnionych kosztów

postępowania odwoławczego, w tym kosztów związanych z dojazdem na wyznaczoną

rozprawę Izby na podstawie rachunków, które zostaną przedłożone na rozprawie przed

Krajową Izbą Odwoławczą.

W uzasadnieniu Zamawiający wskazał, co następuje.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 ustawy p.z.p. Wykonawca

zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 ustawy p.z.p.

poprzez odrzucenie jego oferty z uwagi na zaoferowanie rażąco niskiego wynagrodzenia i nie

wykazanie w ramach złożonych wyjaśnień, w jaki sposób skalkulowano ofertę na oferowanym

poziomie.

Według Odwołującego złożona przez niego oferta, nie jest ofertą z rażąco niską ceną i powinna

zostać wybrana jako najkorzystniejsza. Tymczasem na dowód prawidłowego skalkulowania

oferty Odwołujący posłużył się argumentami, które w żaden sposób nie stanowią rzetelnego,

matematycznego wyjaśnienia zaoferowanej ceny oferty. Argumenty przytoczone w odwołaniu

w zdecydowanej większości stanowią powielenie wyjaśnień złożonych w trakcie postępowania

w dniu 11 marca 2020 r.

Zarówno w pierwotnych wyjaśnieniach jak i w treści odwołania Wykonawca nie odniósł się do

meritum problemu, tj. do rzetelnego przedstawienia całości kalkulacji swojej oferty.

Wykonawca ponownie informował Zamawiającego, że działalność prowadzi jednoosobowo,

że nie zatrudnia podwykonawców, że jest zwolniony z VAT, że zakupił w ramach pomocy

WPROW sprzęt na kwotę 100.000,00. Szeroka argumentacja dotycząca wyliczeń

matematycznych odnosi się tylko i wyłącznie do czynności innych niż Odwołujący stron, tj.

dotyczy szacowania wartości zamówienia przez samego Zamawiającego, do kalkulowania

kosztów przez konkurencyjnego wykonawcę, do rzekomo niemiarodajnych wyliczeń ceny jaka

przykładowo była podana w wezwaniu z dnia 5 marca 2020 r. kierowanym do Odwołującego.

Z treści wyjaśnień i odwołania wynika m.in., że:

1. „Oszczędności w wykonaniu działań polegają gównie na doświadczeniu i wiedzy

merytorycznej z zakresu szacowania szkód łowieckich, przede wszystkim na tym, iż w ciągu

dnia dokonuje się wielu szacowań, nie jednego przez co w znacznym stopniu obniżają się

koszty dojazdu do upraw co jest największym kosztem w kosztorysie kwoty szacowania jednej

uprawy. Przy opracowywaniu oferty i analizie kosztów i zysków oparłem się przede wszystkim

na wieloletniej znajomości rynku szacowania szkód, wiedzy i doświadczeniu zdobytym przez

lata w tej dziedzinie, rachunku prawdopodobieństwa i analizie produkcji roślinnej w

województwie, a także na wykonywanych od lat szacowaniach w poszczególnych rodzajach

upraw, a także na bardzo niskim procencie ryzyka, które jest wliczone w każdą działalność i

funkcjonowanie każdej firmy.”

2. „Wg moich wyliczeń podane stawki przeze mnie są realne i pozwalają na dobre

funkcjonowanie mojej firmy i należyte jej utrzymanie i zarobek na ponadprzeciętnym

poziomie.”

3. „Ponadto aby być konkurencyjnym i wygrać przetarg, zmuszony jestem obniżyć cenę usług

chcąc by została wybrana moja oferta, gdzie zamawiający bierze w 60% cenę usługi. Przez

to, że dałem w zeszłym roku cenę wyższą, moja oferta została odrzucona, w związku z tym w

bieżącym roku ją obniżyłem jeśli chodzi o ceny jednostkowe, ale wartość całej oferty jest

wyższa niż w zeszłym roku. Uważam, że podane przeze mnie wartości usług przedstawionej

przeze mnie oferty nie stanowią w żadnym razie rażąco niskiej ceny.”

Przedstawiona argumentacja w żaden sposób nie pozwalała i w dalszym ciągu nie pozwala

uznać Zmawiającemu, że wyjaśnienia co do kalkulacji ceny zostały złożone w taki sposób, by

można uznać, iż nie zaktualizowała się podstawa do odrzucenia oferty o jakiej stanowi art. 89

ust. 1 pkt 4 p.z.p. i art. 90 ust. 3 ustawy p.z.p.

Zamawiający podkreślił, że porównanie zaoferowanego wynagrodzenia Odwołującego, czy to

do szacunkowej wartości zamówienia zarówno w obecnym postępowaniu, jak i w

postępowaniach z lat poprzednich, czy to do konkurencyjnej oferty, wskazuje na znaczne

różnice cenowe, które nie mogły być pozostawione jako niewyjaśnione.

Zamawiający zwrócił uwagę na fakt, że w 2019 roku Odwołujący przystąpił do postępowania

o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na

świadczenie przedmiotowych usług i wycenił swoją usługę przeprowadzenia jednego

szacowania wstępnego na kwotę 615,63 zł i szacowania ostatecznego na kwotę 655,88 zł.

Uśredniony koszt jednego szacowania wyniósł 635,76 zł. Zatem, porównując ww. kwotę do

uśrednionej ceny jednego szacowania zaoferowanej w tegorocznym postępowaniu - 274,68 zł

- widać, że Odwołujący obniżył oferowaną cenę tej samej usługi rok do roku, aż o 57%. Jako

wyjaśnienie tak znaczącej różnicy Odwołujący wskazał jedynie na chęć uzyskania zamówienia

przy równoczesnym braku wyjaśnienia, jakie elementy przyjęto do tegorocznej kalkulacji i w

jakiej wysokości. Odwołujący w ramach próby wyjaśnienia ceny z dnia 10 marca 2020 r.

załączył rachunki: nr 4/10/19 z dnia 17.10.2019 r. za wykonanie szacowania na kwotę 2.000

zł; nr 3/10/19 z dnia 14.10.2019 r. na kwotę 1.200 zł; nr 6/10/19 z dnia 25.10.2019 r na kwotę

250 zł; nr 1/10/19 z dnia 3.10.2019 r. na kwotę 1.600 zł i nr 3/01/2020 z dnia 28.01.2020 r. na

kwotę szacowania szkód 2.250 zł. Z przedłożonych przez Skarżącego rachunków wynika, że

średnio jedno szacowanie wykonywał za kwotę 1.460,00 zł.

Analizując powyższe rachunki w odniesieniu do oferowanego uśrednionego kosztu jednego

szacowania ogółem w kwocie 274,68 zł okazało się, że wyjaśnienia nie są spójne z cenami

oferowanymi innym podmiotom. Odwołujący oświadczył także, że w latach 2017-2019 wykonał

ok. 1060 szacowań i protokołów na wartość ok. 1.570.000,00 zł, czyli koszt jednego

szacowania wyniósł średnio 1.484,13 zł. Zamawiający powziął wątpliwości co do prawdziwości

podanych informacji i zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w

Gorzowie Wielkopolskim z prośbą o informację nt. liczby szacowań szkód przeprowadzonych

przez pana N. S. na rzecz Koła Łowieckiego „Artemida” oraz Koła Łowieckiego „Dzik”. W

odpowiedzi z dnia 10 marca 2020 r. Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w

Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że pan N. S. wykonał na rzecz Koła Łowieckiego „Artemida”:

w roku gospodarczym 2017-2018 sześć protokołów szacowania szkód, w roku gospodarczym

2018-2019 dwanaście protokołów szacowania szkód, w roku gospodarczym 2019-2020

trzynaście protokołów szacowania szkód, a na rzecz Koła Łowieckiego „Dzik”: w roku

gospodarczym 2017-2018 pięćdziesiąt jeden protokołów szacowania szkód, w roku

gospodarczym 2018-2019 siedemdziesiąt dwa protokoły szacowania szkód, w roku

gospodarczym 2019-2020 sześćdziesiąt sześć protokołów szacowania szkód. Oznacza to, że

łączna liczba wykonanych szacowań szkód faktycznie przeprowadzonych przez pana N. S. na

rzecz Kół Łowieckich „Artemida” i „Dzik” (220 szt. z uwzględnieniem roku 2020) jest znacząco

niższa niż deklarowana.

Zamawiający wskazał, że należy uznać za niepolegające na faktach, twierdzenia

Odwołującego stanowiące próbę wykazania, że szacunkowa wartość przedmiotu

postępowania została obliczona nieprawidłowo. Zamawiający zaprezentował zestawienie

dotyczące kosztów realizacji zadania polegającego na szacowaniu na terenie województwa

zachodniopomorskiego szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki,

jelenie, daniele, sarny i łosie na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich oraz

szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez zwierzęta łowne objęte całoroczną

ochroną na obszarach obwodów łowieckich polnych w latach 2018 i 2019.

W roku 2018 średni koszt przeprowadzenia szacowania szkody, zgodnie z cennikiem

będącym częścią umowy zawartej z Wykonawcą, wynosił 674,74 zł (średnio 652,01 zł za

szacowanie wstępne i 697,47 zł za szacowanie końcowe). Faktyczny średni koszt

przeprowadzonych szacowań, obliczony na podstawie rozliczonych faktur, wyniósł w 2018 r.

odpowiednio - 652,01 zł za szacowanie wstępne oraz 696, 17 zł za szacowanie końcowe.

Przeprowadzono łącznie 182 szacowania - 34 wstępne i 148 końcowych).

W roku 2019 średni koszt szacowania szkody, zgodnie z cennikiem będącym częścią umowy

zawartej z Wykonawcą, wynosił 690,39 zł (średnio 663, 12 zł za szacowanie wstępne i 717,66

zł za szacowanie końcowe. Faktyczny średni koszt przeprowadzonych szacowań, obliczony

na podstawie rozliczonych faktur w 2019 r. wyniósł 784,95 zł (średnio 680,02 zł za szacowanie

wstępne i 868,34 za szacowanie końcowe). Przeprowadzono łącznie 323 szacowania - 143

wstępne i 180 końcowych.

Podobnej wielkości kwoty obowiązują także w innych regionach Polski. W województwie

lubuskim średni koszt szacowania szkody zgodnie z umową zawartą na rok 2020 to 796,36 zł

brutto. W latach od 2016 do 2019 r. Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego ponosił

koszty szacowania szkód w wysokości 501,72 zł za wykonanie szacowania wstępnego oraz

682,34 zł za wykonanie szacowania ostatecznego. W województwie opolskim czynności

dotyczące szacowania szkód łowieckich wynagradzane są w zależności od powierzchni

uprawy, na której szacowana jest szkoda i prezentują się następująco - uprawa do 1 ha -

430,50 zł, uprawa 1-3 ha - 430,50 zł, uprawa 3-5 ha - 492 zł, uprawa 5-10 ha - 676 zł, uprawa

10 - 15 ha - 799 zł.

Powyższe informacje potwierdzają prawidłowość dokonanych szacunków i dodatkowo

obrazują znaczące rozbieżności pomiędzy cenami Odwołującego, a cenami obowiązującymi

nie tylko w regionie Zachodniopomorskim, ale także w innych regionach.

Działając zgodnie z art. 90 ustawy p.z.p. Zamawiający wezwał Wykonawcę do złożenia

wyjaśnień wynagrodzenia, w tym do złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub

kosztu. W wezwaniu pouczono także wykonawcę o konsekwencjach nie złożenia wyjaśnień,

czy też złożenia wyjaśnień wskazujących na oferowanie realizacji zamówienia za rażąco

niskim wynagrodzeniem.

Dowód: Kopia wezwania z dnia 5 marca 2020 r. wraz z potwierdzeniem otrzymania

przez Odwołującego.

Zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy p.z.p. obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco

niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Sytuacja, w której wykonawca po otrzymaniu

wezwania do wyjaśnienia poziomu zaoferowanej przez siebie ceny nie przedstawia kalkulacji

pozwalającej na jej rzetelną weryfikację, tj. np. przedstawia bardzo ogólne wyjaśnienia, bez

odniesienia do stosownej analizy czynników cenotwórczych i/lub okoliczności, które realnie

wpływają na poziom zaoferowanej ceny, bądź zasadniczą część wyjaśnień sprowadza do

kwestionowania kalkulacji dokonywanych przez inne podmioty, należało uznać za sytuację, w

której wykonawca nie złożył wymaganych wyjaśnień. Powyższe potwierdza bezpośrednie

brzmienie art. 90 ust. 3 p.z.p., wskazującego na to, że Zamawiający odrzuca ofertę

wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień, ale także orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej,

która w sentencjach wielu wyroków wskazywała, iż brak wyjaśnień żądanych przez

Zamawiającego w trybie art. 90 ust. 1 p.z.p. stanowi samodzielną przesłankę odrzucenia oferty

niezależnie od ustalenia wystąpienia ceny rażąco niskiej, przy czym z brakiem wyjaśnień

utożsamia się nie tylko zaniechanie złożenia wyjaśnień, ale także złożenie wyjaśnień

lakonicznych, czy też ogólnikowych. Zamawiający przytoczył kilka wyroków KIO

potwierdzających prawidłowość jego działania (wyroki Krajowej Izby Odwoławczej: z dnia 12

lutego 2019 r. KIO 135/19; z dnia 17 grudnia 2019 r. KIO 2449/19; z dnia 13 listopada 2019 r.

KIO 2197/19; z dnia 8 października 2019 r. KIO 1834/19; z dnia 20 lutego 2019 r. KIO 191/19;

z dnia 15 marca 2018 r. KIO 393/18).

Jako rzetelne wyjaśnienia nie mogły być uznane ogólne twierdzenia dotyczące

uzyskania dofinansowania do działalności gospodarczej, czy też korzystanie ze zwolnienia z

VAT, czy też planowane świadczenia usługi na terenie całego województwa przy pomocy

„taniego” w eksploatacji samochodu i przy zaangażowaniu tylko jednej osoby, tj.

jednoosobowego przedsiębiorcy składającego ofertę. Z tego samego powodu za dowód nie

mogły być uznane informacje na temat dotychczasowego doświadczenia wykonawcy, tj.

złożone dodatkowo dokumenty referencyjne. Nie sposób bowiem uznać referencje za

dokument dowodzący, że zaoferowana cena nie posiada statusu rażąco niskiej chociażby z

tego powodu, że dotyczą one zupełnie innego zamówienia. Cel dokumentu jakim są referencje

w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest zupełnie inny. Na marginesie

powyższego Zamawiający zaznaczył, iż jako dowody rzetelnej kalkulacji ceny dołączono puste

druki rachunków, bądź wypełnione druki rachunki, z których nie wynika nic ponad to, że zostały

wystawione.

Zamawiający podkreślił, że obowiązkiem Wykonawcy wezwanego w trybie art. 90 ust. 1 p.z.p.

jest złożenie wyjaśnień precyzyjnych, należycie umotywowanych, rozpraszających

wątpliwości Zamawiającego. W toku postępowania o udzielenie zamówienia ciężar wykazania

Zamawiającemu, że zaoferowana cena nie jest rażąco niska, spoczywa na Wykonawcy i jego

obciąża także ryzyko niezachowania wystarczającej staranności w udzieleniu wyjaśnień.

Gdyby Wykonawca w odpowiedzi na wezwanie z dnia 5 marca 2020 r. udzielił wyczerpujących

wyjaśnień, przedstawił kalkulację ceny uwzględniającą wszystkie elementy cenotwórcze, (w

tym np. koszty pracy, dojazdu, amortyzację sprzętu, uwzględnienie podatku dochodowego,

ZUS czy zużycia materiałów biurowych), wykazał przy pomocy dowodów rzetelność

przeprowadzonych obliczeń, to Zamawiający miałby jakiekolwiek szanse na pozytywną ocenę

wyjaśnień. Tymczasem Odwołujący zaniechał zadośćuczynienia wezwaniu w prawidłowy

sposób i złożył wyjaśnienia, które w istocie nie rozwiały wątpliwości związanych ze

skalkulowanym wynagrodzeniem. Wykonawca w udzielanych wyjaśnieniach powinien

udowodnić Zamawiającemu, że jego cena ofertowa jest realna, wiarygodna, tzn. że z tytułu

realizacji zamówienia i pozyskanego za nie wynagrodzenia, przy zachowaniu należytej

staranności nie będzie ponosił strat. Odwołujący nie przedstawił w wyjaśnieniach, ani

szczegółowej kalkulacji kosztów składających się na cenę ofertową, ani nie przedstawił

rzetelnej argumentacji dlaczego przyjęte przez niego ogólnikowe założenia uznać należałoby

za prawidłowe. Takiej argumentacji brakuje zarówno w zakresie nieudowodnionego wpływu

uzyskanej pomocy na założenie działalności, czy też wykorzystywaniu nowoczesnego

sprzętu. Odwołujący w złożonych wyjaśnieniach nie oszacował w żaden sposób

czasochłonności, a tym samym realnych kosztów związanych z przemieszczaniem się po

całym województwie. Powszechne są sytuacje, w których tego samego dnia konieczne jest

przeprowadzenie szacowań w lokalizacjach znacznie oddalonych od siebie, a w okresach

kumulacji szacowań szkód (wczesną wiosną a także w okresie żniw, wykopków i zbioru

kukurydzy) dochodzi do sytuacji, w których konieczne jest przeprowadzenie dużej liczby

szacowań w odległych lokalizacjach tego samego dnia. Przykładem mogą być tu szacowania

szkód przeprowadzone na rzecz Zamawiającego dokładnie na rok przed sporządzeniem

niniejszego pisma w dniu 29 marca 2019 r. dwaj przedstawiciele podmiotu upoważnionego do

szacowania szkód w imieniu Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego przeprowadzili

szacowania szkód w miejscowościach: Szczecinek, Wolin, Łobez i Wałcz, pokonując przy tym

łącznie odległość 516 km w ramach dojazdu do i z miejsca szacowania szkód.

Dowód: Kopie protokołów z Szacowań wykonanych w dniu 29 marca 2019 r.

Zdecydowana większość argumentów Odwołującego sprowadza się do próby wykazania

nieprawidłowego skalkulowania stawek przez inne podmioty. W ocenie Odwołującego błędna

kalkulacja dotyczy np. zawyżonych szacunków Zamawiającego, czy też np. zawyżonych

szacunków przez biegłego sądowego „Wg mnie wyliczone przez biegłego koszty jednej

czynność szacowania są zbyt wysokie i nie mają nic wspólnego z realiami i wg mnie przyjął

on błędne założenia, a w szczególności liczył on wykonanie 1 czynności szacowanie gdzie

najwięcej kosztuje dojazd do szkody, łącząc wykonanie kilku szkód w ciągu jednego

przejazdu koszt ten drastycznie spada, nie wiem co ma tytuł magistra do stawki za

szacowanie 32,39 zł za godzinę, gdyż jest to ustawowa najwyższa stawka jaką może

otrzymać biegły sądowy pracując na zlecenie sądu bez względu na to czy jest magistrem czy

tez nie ma żadnego wykształcenia.” Tymczasem obowiązkiem Wykonawcy było wykazanie

prawidłowego skalkulowania ceny własnej oferty, a nie kwestionowanie cen innych

uczestników rynku. Odwołujący nie wywiązał się ze swojego obowiązku, czym w praktyce

pozbawił Zamawiającego wyboru co do decyzji o odrzuceniu oferty.

Odnosząc się do sugestii Odwołującego, że fakt przesuniętego w czasie podpisania umowy

na realizację usługi polegającej na szacowaniu szkód wyrządzonych w uprawach i płodach

rolnych przez dziki, jelenie, daniele, sarny i łosie na obszarach niewchodzących w skład

obwodów łowieckich oraz szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez zwierzęta

łowne objęte całoroczną ochroną na obszarach obwodów łowieckich polnych będzie skutkował

tym, że „kwota ok. 130 000.00 zł przypada na 8 miesięcy pracy to już założeń i przewidywań

zamawiającego wychodzi minimum do wykonania 2 szacowania dziennie (143 szacowania

wstępne i 304 końcowe) przez co są obniżone koszty jednego szacowania i kwota

wynagrodzenia przypadająca na 1 miesiąc pracy wyniesie ok. 15 000.00 zł brutto” (cytat z

odwołania do KIO z dnia 26.03.2020 r.), Zamawiający zauważył, co następuje:

1) Wartość oferty - tu wskazana na 130 000,00 zł - nie jest równa rzeczywistej wartości usługi

szacowania szkód, która jest zależna od liczby zgłoszeń szkód skierowanych do Urzędu

Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego oraz liczby zleconych i

przeprowadzonych szacowań szkód, będących konsekwencją obsługi wspomnianych

zgłoszeń. Nie sposób zatem kalkulować przychodów z tytułu realizacji usługi poprzez

podzielenie wartości oferty na liczbę miesięcy pozostającą do końca roku.

2) Zadanie polegające na szacowaniu szkód realizowane jest przez cały rok (a nie jak twierdzi

Odwołujący w piśmie z dnia 10.03.2020 r. przez 8 m-cy), jednak jest ono powiązane z

dynamiką upraw roślin oraz behawiorem zwierzyny. W praktyce oznacza to, że dochodzi do

kumulacji zgłoszeń szkód i szacowań szkód w okresie wczesnowiosennym do maja, w okresie

żniw - od lipca do sierpnia, oraz w okresie zbioru kukurydzy i upraw okopowych - od

października do listopada, a także zasiewów ozimych - w grudniu. Co za tym idzie, założenie,

że Odwołujący będzie w ramach realizacji zamówienia wykonywał na rzecz Zamawiającego

średnio 2 szacowania dziennie może być prawdziwe, jednak mowa tu o wartości uśrednionej

i prognozowanej. W praktyce często oznacza to np. konieczność wykonania przez Wykonawcę

na rzecz Zamawiającego 20 szacowań szkód w czerwcu oraz 140 szacowań szkód w lipcu i

sierpniu, co przełoży się na identyczną jak zakładana przez Odwołującego wartość średnią,

ale jednocześnie wymusi przeprowadzanie większej liczby szacowań szkód w dużo krótszym

okresie czasu. Podkreślił także, że ze względu na specyfikę produkcji rolnej zazwyczaj nie ma

możliwości odłożenia szacowania szkód w czasie tak, aby móc doprowadzić do kumulacji

wielu szacowań w jednym miejscu i w tym samym czasie. Tym samym trudno mówić o

możliwości obniżenia kosztów realizacji usługi w ten sposób, szczególnie jeśli miałaby ona być

realizowana w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz zapisami umowy.

Działanie Odwołującego w zakresie dotyczącym wyjaśnienia ceny musiało skutkować

odrzuceniem oferty. Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 9 kwietnia 2010

r., IV Ca 1299/09, Wykonawca powinien wskazać i opisać obiektywne czynniki mające wpływ

na wysokość zaoferowanej ceny, wyjaśnienia powinny być jak najbardziej szczegółowe i winny

zawierać wszystkie aspekty mające wpływ na cenę, tak aby nie pozostawiały wątpliwości co

do prawidłowego jej wyliczenia, a jednocześnie nie mogą opierać się na samych

oświadczeniach wykonawcy, gdyż art. 90 ust. 3 p.z.p. stanowi o ”dowodach” na ich

potwierdzenie. Złożenie przez skarżącego dodatkowych wyjaśnień i przedstawienie nowych

argumentów (w celu wykazania prawidłowości wyliczenia wskazanej w ofercie ceny) dopiero

na rozprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą było spóźnione i nie mogło być wzięte pod

uwagę ani przez Izbę, ani tym bardziej przez Sąd. Definicja ”określonego terminu” na złożenie

wyjaśnień zamawiającemu (art. 90 ust. 1 p.z.p.) oznacza, że informacje i dowody

przedstawione przez wykonawcę muszą być znane zamawiającemu na konkretnym etapie

postępowania przetargowego (celem umożliwienia mu podjęcia decyzji co do ewentualnego

przyjęcia oferty lub jej odrzucenia), a nie w toku postępowania odwoławczego lub skargowego.

Potwierdza to także wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 28 października 2016 r. KIO

1947/16: „Mocą przepisu art. 90 ust. 3 p,z.p. o tym, czy wykonawca zaoferował rażąco niską

cenę przesądza treść wyjaśnień. Zamawiający nie ma uprawienia do dokonania oceny w

oparciu o inne okoliczności niż te, wynikające ze złożonych wyjaśnień.” Zamawiający w tym

miejscu zaznaczył, iż postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego przeprowadzane

jest na podstawie dokumentów wymaganych przez Zamawiającego i złożonych przez

Wykonawców w ofercie bądź na wezwanie. W związku z powyższym, ocena i badanie

dokonywane przez członków Komisji przetargowej następuje na podstawie ww. dokumentów.

Odwołujący bezpodstawnie zarzucił Zamawiającemu, nieprawidłowości w przeprowadzaniu

samej procedury postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Odnośnie

niepoinformowania Wykonawcy o możliwości odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej,

Zamawiający przypomniał, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 17 ustawy p.z.p., w Specyfikacji

istotnych warunków zamówienia w rozdziale XXII zamieszczone zostały opisy dotyczące

środków odwoławczych, w tym wymienione są czynności, na które przysługuje Wykonawcy

odwołanie. Przepisy ustawy p.z.p. nie zobowiązują Zamawiającego do ciągłego informowania

Wykonawców o możliwościach i uprawnieniach Wykonawców, w każdym kierowanym do nich

piśmie. Do Wykonawców należy dokładne zapoznanie się z treścią Specyfikacji istotnych

warunków zamówienia, a w razie jakichkolwiek wątpliwości kierowania na etapie ogłoszenia

wszelkich pytań do treści w niej zawartych.

Następnym twierdzeniem nie znajdującym potwierdzenia w dokumentacji postępowania jest

to, że wyjaśnienia Wykonawcy odnośnie rażąco niskiej ceny „nie budziły żadnych wątpliwości”

Zamawiającego. Powyższy wniosek Odwołującego jest bezpodstawny, ponieważ nie została

wysłana żadna informacja do Wykonawców odnośnie oceny ww. wyjaśnień, a efekt dokonanej

oceny jest uwidoczniony w zawiadomieniu o wynikach postępowania. Każda czynność

przeprowadzana przez członków Komisji przetargowej podlega ocenie dokonywanej przez

Kierownika Zamawiającego. Komisja przetargowa jest zespołem pomocniczym i nie ma

możliwości samodzielnie podejmować decyzji. W związku z powyższym, Wykonawca został

poinformowany o odrzuceniu oferty zgodnie z art. 92 ustawy p.z.p. wraz z informacją o

wyborze najkorzystniejszej oferty.

Niezrozumiałym dla Odwołującego terminem jest, jak podano w odwołaniu, procedura

przedłużenia terminu związania ofertą. Zamawiający poinformował, że na podstawie art. 85

ust. 2 ustawy p.z.p. miał możliwość skierowania wniosku o przedłużenie terminu związania

ofertą, z której skorzystał. Mając na uwadze, że termin ten w postępowaniu dobiegał końca, a

zatwierdzenie propozycji Komisji przetargowej dotyczące dokonanej oceny i badania ofert oraz

rozstrzygnięcia postępowania musiało zostać dokonane na posiedzeniu Zarządu

Województwa Zachodniopomorskiego w wyznaczonym terminie, Zamawiający zdecydował się

na skierowanie wniosku o przedłużenie terminu związania ofertą do Wykonawców. W takim

postępowaniu nie można dopatrzyć się uchybień. Zamawiający postąpił zgodnie z art. 85 ust.

2, który wskazuje, że z ww. wnioskiem Zamawiający może zwrócić się do Wykonawców co

najmniej na 3 dni przed upływem terminu związania ofertą. Dbając o ciągłość i prawidłowość

postępowania oraz mając na uwadze opisane powyżej procedury urzędowe, Zamawiający

zwrócił się do Wykonawców wcześniej zachowując termin przewidziany w przepisie.

Podsumowując, Zamawiający wskazał, że Odwołujący zarzucając Zamawiającemu

nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy p.z.p. nie

przedstawił w tym zakresie dowodów.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 7 ust. 1 ustawy p.z.p.

Zarzut dotyczący naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy p.z.p. nie znajduje potwierdzenia w

dokumentacji przeprowadzonego postępowania, ponieważ Zamawiający nie zastosował

przedmiotowego przepisu w stosunku do żadnego z wykonawców. W tych okolicznościach

podnoszenie w treści odwołania zarzutu naruszenia ww. przepisu należy uznać za

niewłaściwe. Analogicznie należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy p.z.p.

Zgodnie z przywołanym przepisem obowiązkiem Zamawiającego jest przygotowanie i

przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający

zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami

proporcjonalności i przejrzystości. Całość prowadzonej procedury została przeprowadzona

zgodnie z powyższą zasadą. Wszyscy uczestnicy postępowania mieli zapewniony równy

dostęp do informacji związanych z postępowaniem, żaden z wykonawców nie był traktowany

w sposób uprzywilejowany, ani żaden nie był w jakikolwiek sposób dyskryminowany.

Odwołujący nie przywołał na potwierdzenie powyższych zarzutów żadnych argumentów

znajdujących odzwierciedlenie w dokumentacji postępowania.

Z powyższych przyczyn odwołanie winno ulec oddaleniu w całości jako bezzasadne.

Załączniki: wezwanie do złożenia wyjaśnień z 5 marca 2020 r., wyjaśnienia z 10 marca

2020 r., wezwanie do wyrażenia zgody na przedłużenie okresu związania ofertą, kopie

protokołów szacowań wykonanych 29 marca 2019 r.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.

Na posiedzeniu z udziałem stron i wykonawcy zgłaszającego przystąpienie do

postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego - Ośrodek Rzeczoznawców SITR K.

K. z siedzibą w Szczecinie - Izba uznała, że na skutek zgłoszenia przystąpienia do

postępowania odwoławczego po upływie terminu określonego w art. 185 ust. 2 ustawy Pzp (3

dni od otrzymania od Zamawiającego kopii odwołania), Wykonawca ten nie stał się

uczestnikiem postępowania odwoławczego.

Po rozpoznaniu odwołania na rozprawie Izba uznała, że Odwołujący jest legitymowany

do wniesienia odwołania, w rozumieniu przepisu art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Jest jednym z

dwóch wykonawców uczestniczących w postępowaniu o udzielenie zamówienia, z niższą ceną

oferty.

Izba ustaliła

W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego złożono 2 oferty:

Odwołujący z ceną oferty 129 160,60 zł, w tym -cena średnia arytmetyczna oględziny szkody

235,08 zł przy prognozowanej liczbie szacowań wstępnych 143, wyniosła 33 616,44 zł;

-średnia arytmetyczna szacowania ostatecznego szkody 314,29 zł przy prognozowanej liczbie

szacowań ostatecznych 304, wyniosła 95 544,16 zł.

W złącznikach 1a i 1b do oferty: Rozbicia Cenowe Oferty - szacowania wstępne, szacowania

ostateczne, Odwołujący wycenił 36 pozycji i 32 pozycje na 0,00 zł.

Cena wybranej oferty wyniosła 218 167,91 zł.

Wartość zamówienia ustalona przez Zamawiającego powiększona o należny podatek

od towarów i usług wyniosła 220 000 zł.

Cena oferty Odwołującego jest niższa od wartości zamówienia powiększonej o należny

podatek od towarów i usług o 41,29% i od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych

ofert (2) o 25,63%.

Zamawiający wezwał Odwołującego do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 90 ust. 1

ustawy Pzp (pismo z 5 marca 2020 r.), wskazując jak niżej:

Działając na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy (...), Zamawiający (...), zwraca się o udzielenie

wyjaśnień, w tym złożenie dowodów dotyczących wyliczenia ceny zamówienia, w

szczególności w zakresie:

1) oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych,

wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla

Wykonawcy, oryginalności projektu Wykonawcy, kosztów pracy, których wartość przyjęta

do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, albo

minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10

października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177

ze zm.);

2) pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów;

3) wynikającym z przepisów prawa pracy i przepisów o zabezpieczaniu społecznym,

obowiązujących w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;

4) wynikającym z przepisów prawa ochrony środowiska;

5) powierzenia wykonania części zamówienia podwykonawcy.

Oferowana przez Wykonawcę cena za realizację zamówienia wynosi 129 160,60 zł, natomiast

poszczególne składowe ceny podane w rozbiciach cenowych dołączonych do oferty budzą

wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnego z wymaganiami

określonymi przez Zamawiającego w SIWZ, w szczególności pozycie wycenione na poziomie

0,00 zł.

Należy zauważyć, że przeprowadzenie szacowanie szkody łowieckiej zgodnie z wymaganiami

określonymi przez Zamawiającego obejmuje szereg czynności wymienionych poniżej

czynności:

1. Przyjęcie zgłoszenia, wykonanie analizy rynkowej, uzgodnienie terminu i pisemne

powiadomienie poszkodowanego (zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska

z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w

uprawach i płodach rolnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 776), przygotowanie map działek wg

ewidencji gruntu i budynków, na których została wyrządzona szkoda, niezbędne do

wykonania szkicu uszkodzonej uprawy (zgodnie ze wzorem protokołu w przypadku szkody

łowieckiej, za którą odpowiada Skarb Państwa, stanowiącego załącznik do ww.

rozporządzenia).

2. Dojazd na miejsce wystąpienia szkody.

3. Praca w terenie i sporządzenie protokołu.

4. Sporządzenie rozliczenia - rachunku lub faktury VA T.

5. Dostarczenie dokumentacji (protokołu oraz rachunku/faktury VAT) do siedziby Urzędu

(zamawiającego).

Zamawiający ocenia, iż realny koszt przeprowadzenia ww. czynności oscyluje w granicach

350-400 zł brutto. Podstawą do przyjęcia takiej kalkulacji jest pozostająca w dyspozycji

Zamawiającego, sporządzona przez biegłego sądowego w 2019 r. dokumentacja szacowania

szkody, zrealizowana w cenie 364,40 zł brutto (w tym wynagrodzenie biegłego z tytułem

magistra za godzinę pracy wynosiło 32,39 zł x 6 godzin pracy + VAT + koszty dojazdu 125,37

zł).

Tymczasem w złożonej przez Pana ofercie koszt szacowania, wynikający ze średniej

arytmetycznej w zł brutto, wyniósł - po korekcie omyłki rachunkowej - 235,08 zł brutto za

szacowanie wstępne i 314,29 zł brutto za szacowanie ostateczne. Uśredniony koszt 1

szacowania ogółem wyniósł 274,68 zł brutto.

Mając powyższe na uwadze wątpliwości budzi fakt skalkulowania kosztów szacowania średnio

na poziomie 274,68 zł za jedno szacowanie, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, iż w cenie tej

zawarte jest nie tylko przeprowadzenie szacowania szkody i sporządzenie protokołu, ale także

koszty dojazdu oraz przeprowadzenia pozostałych czynności, związanych z uzgodnieniem

terminu szacowania, rozliczeniem usługi oraz przekazaniem dokumentacji Zamawiającemu.

Tym bardziej, że niektóre ceny jednostkowe za szacowanie wstępne bądź ostateczne

wykazane w załączniku nr 1b do SIWZ oszacowane zostały na poziomie 0,00 zł.

Ponadto powyższy uśredniony koszt jednego szacowania ogółem w kwocie 274,68 zł brutto

odbiega również znacznie od informacji zawartych w załączniku nr 6 do SIWZ, w których

oświadczył Pan, że w latach 2017-2019 wykonał ok. 1060 szacowań i protokołów na wartość

ok. 1.570.000 zł, czyli średnio w cenie 1.484,13 zł za jedno szacowanie/protokół (przy czym

najniższa kwota wynosi 500 zł, a najwyższa 6.000 zł za jedno szacowanie).

Podkreślenia wymaga również fakt, że w ofercie złożonej w postępowaniu o udzielenie

zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego o wartości

poniżej 221.000 euro pn. „Świadczenie usług polegających na szacowaniu szkód

wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, jelenie, daniele, sarny i łosie na

obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich oraz szkód wyrządzonych w

uprawach i płodach rolnych przez zwierzęta łowne objęte całoroczną ochroną na obszarach

Obwodów łowieckich polnych w 2019 r. wycenił Pan usługę przeprowadzenia szacowania na

kwotę 615,63 zł brutto za szacowanie wstępne i 655,88 zł brutto za szacowanie końcowe.

Uśredniony koszt jednego szacowania wynosił 635,76 zł brutto.

Oznacza to, że w ofercie złożonej w 2020 r, uśredniona cena za wykonanie jednego

szacowania szkody jest niższa od oferowanej przez Pana w ofercie złożonej w 2019 t.

uśrednionej ceny za wykonanie jednego szacowania szkody o 57%.

Zamawiający wnosi zatem o wyjaśnienie jakie elementy oferty (bądź inne czynniki) brane były

przez Pana pod uwagę przy ustalaniu ceny, w wyniku czego wysokość tej ceny została

zaoferowana na takim poziomie. Ponadto Zamawiający wzywa w szczególności do

wyjaśnienia oszacowania poszczególnych pozycji określonych w Rozbiciach Cenowych Oferty

stanowiących załącznik nr 1a i 1b do oferty, na poziomie 0,00 zł.

Zamawiający wzywa do przedstawienia wyczerpującej szczegółowej informacji na temat

sposobu uwzględnienia elementów, o których mowa powyżej, a także w innych obszarach),

które Wykonawca uważa za istotne, mając na uwadze m.in. zaangażowanie osobowe,

rzeczowe, sprzętowe i finansowe, a mających wpływ na wartość oferty Wykonawcy.

Przedstawione przez Wykonawcę wyjaśnienia muszą być merytoryczne a Wykonawca musi

dostarczyć wystarczający materiał niezbędny do oceny zaoferowanej ceny. Obowiązek

wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny spoczywa na Wykonawcy.

Stosownie do treści art. 90 ust. 3 ustawy PZP Zamawiający odrzuci ofertę wykonawcy, który

nie udzieli wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami

potwierdzi, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Odwołujący złożył wyjaśnienia (pismo z 10.03.2020 r.) następującej treści:

Oferta którą złożyłem, dotyczącą szacowania szkód łowieckich na rzecz Urzędu

Marszałkowskiego wg mnie kwota jaką zaproponowałem nie jest wcale niska, kwota na jaką

złożyłem ofertę jest dla mnie satysfakcjonująca, pozwalająca zapewnić mojej firmie byt i

opłacalność w funkcjonowaniu firmy, a także ponadprzeciętny zysk.

Począwszy od ogółu, jestem w przeciwieństwie do konkurencji która startowała w tym

przetargu tj. Ośrodek Rzeczoznawców SITR K. K. ul. Dworcowa 2 70-206 Szczecin, dużo

bardziej konkurencyjny ze względu iż jestem firmą jednoosobową, nikogo nie zatrudniam i

przez nikogo nie jestem zatrudniany, gdzie w przeciwieństwie do Pani K. zatrudnia ona dwóch

rzeczoznawców i musi ich utrzymać. Zaoferowana przeze mnie cena ok. 130 000.00 zł w

ofercie przypada tylko na mnie jednego, w przypadku Pani K. zaproponowana przez nią kwota

ok. 218 000.00 zł powinna być podzielona na 3 osoby i wtedy na 1 osobę przypada tylko ok.

73 000.00 zł. Ja nie posiadam we własnej firmie żadnych podwykonawców, tylko wszelkie

zlecenia wykonuję sam osobiście przez co koszty moje są dużo niższe. Ponadto licząc że

minęło już 2,5 miesiąca, w miesiącu listopadzie i grudniu jest praktycznie brak szacowań to

kwota ok. 130 000.00 zł przypada na 8 miesięcy pracy, to już z założeń i przewidywań

zamawiającego wychodzi minimum do wykonania 2 szacowania dziennie (143 szacowania

wstępne i 304 końcowe) przez co są obniżone koszty jednego szacowania i kwota

wynagrodzenia przypadająca na 1 miesiąc pracy wyniesie ok. 15 000.00 zł brutto co jest

wynagrodzeniem średniomiesięcznym ponadprzeciętnym i uważam że w tym przypadku nie

może być mowy o rażąco niskiej cenie. Na założenie firmy skorzystałem w części z pomocy

środków z Unii Europejskiej w ramach programów PROW 2014-2020 w kwocie 100 000.00 zł.

Za kwotę tą zakupiłem nowoczesny sprzęt do prowadzenia działalności z zakresu szacowania

szkód łowieckich, w znacznym stopniu skracajacym i umożliwiającym szybsze i dokładniejsze

wykonywanie zleceń w tym zakresie, a także obniżającym koszty wykonywania tych zadań i

zobowiązałem się w zamian do utrzymania firmy i prowadzenia tej działalności przez minimum

5 lat. Oszczędności w wykonaniu działań polegają gównie na doświadczeniu i wiedzy

merytorycznej z zakresu szacowania szkód łowieckich, przede wszystkim na tym iż w ciągu

dnia dokonuje się wielu szacowań, nie jednego przez co w znacznym stopniu obniżają się

koszty dojazdu do upraw co jest największym kosztem w kosztorysie kwoty szacowania jednej

uprawy.

Przy opracowywaniu oferty i analizie kosztów i zysków oparłem się przede wszystkim na

wieloletniej znajomości rynku szacowania szkód, wiedzy i doświadczeniu zdobytym przez lata

w tej dziedzinie, rachunku prawdopodobieństwa i analizie produkcji roślinnej w województwie,

a także na wykonywanych od lat szacowaniach w poszczególnych rodzajach upraw, a także

na bardzo niskim procencie ryzyka, które jest wliczone w każdą działalność i funkcjonowanie

każdej firmy.

Budzące wątpliwości zamawiającego pozycje 0.00 zł w rozbiciach cenowych dołączonych do

oferty po części są bezzasadne i świadczące o nieznajomości tematu dla przykładu podam iż

np. zgodnie z ustawą Prawo Łowieckie i RMŚ nie robi się szacowań wstępnych na użytkach

zielonych, w sadach, aby wygrać przetarg należy podać niższą cenę za usługi aby ten przetarg

wygrać zwłaszcza gdzie przy wyborze oferty zamawiający pod uwagę bierze głównie cenę

(60%), gdyż nauczony poprzednim rokiem gdzie przegrałem przetarg ze względu na zbyt

wysoką cenę usług, gdzie konkurencja jeszcze bardziej zaniżyła swoje ceny w roku ubiegłym,

musiałem podjąć ryzyko i wyeliminować na podstawie doświadczenia uprawy których nie

będzie do szacowania lub trafią się sporadycznie i będę je wykonywał za 0.00 zł. Np. szacując

szkody od ponad 20 lat nie szacowałem nigdy upraw ziemniaków powyżej 2 ha, opinię z

szacowania sporządza się sporadycznie 1-2 razy do roku, nie widziałem ogródka działkowego

pow. 2.00 ha itp. Na tym polega również ryzyko firmy iż niektóre rzeczy należy przewidzieć i

zaryzykować składając ofertę.

Z czynności związanych z szacowaniem największym kosztem jest niewątpliwie dojazd do

upraw. Łącząc szacowanie kilku upraw dziennie koszt dojazdu bardzo znacznie spada i rozbija

się na dużo mniejsze składowe do jednego szacowania, aniżeli wyliczył to biegły

przeprowadzając i wyliczając realny koszt przeprowadzenia jednego szacowania. Wyliczył on

bowiem koszt jednego szacowania w jednym dniu i dojazd do niego co znacznie powiększa

koszt jednej czynności. Ponadto nie wiadomo jaki środek transportu przyjął biegły wyliczając

koszt jednego szacowania. Ja posiadam samochód który w utrzymaniu jest bardzo tani i

ekonomiczny.

Koszty powiadomień, uzgodnień terminów szacowań, wykonanie analizy rynkowej są dla mojej

firmy praktycznie bez kosztowe w dobie obecnego rozwoju komunikatorów, poczty

elektronicznej możliwości powiadomień o szacowaniu zgodnie z RMŚ np. smsem. Koszty te

są w abonamencie gdzie mam darmowe minuty, smsy itd. Odnośnie faktur Vat to obecnie

jestem nie na VAT a na ryczałcie 8.5% co również znacznie obniża koszty mojej działalności.

Obniżając pozostałe koszty dysponuję sprzętem nowej generacji znacznie ułatwiającym i

przyspieszającym wykonanie działań w terenie zgodnie z nową Ustawą i RMS, dostarczenia

dokumentacji do siedziby zamawiającego również nie pociąga za sobą zbyt wielkich kosztów.

Wg mnie wyliczone przez biegłego koszty jednej czynność szacowania są zbyt wysokie i nie

mają nic wspólnego z realiami i wg mnie przyjął on błędne założenia, a w szczególności liczył

on wykonanie i czynności szacowanie gdzie najwięcej kosztuje dojazd do szkody, łącząc

wykonanie kilku szkód w ciągu jednego przejazdu koszt ten drastycznie spada, nie wiem co

ma tytuł magistra do stawki za szacowanie 32.39 zł za godzinę, gdyż jest to ustawowa

najwyższa stawka jaką może otrzymać biegły sądowy pracując na zlecenie sądu bez względu

na to czy jest magistrem czy też nie ma żadnego wykształcenia. Wg moich wyliczeń podane

stawki przeze mnie są realne i pozwalają na dobre funkcjonowanie mojej firmy i należyte jej

utrzymanie i zarobek na ponadprzeciętnym poziomie.

Jeżeli chodzi o podane przeze mnie dane w załączniku nr 6 do SIWZ, to podałem je błędnie

interpretując zawarte w nim zapytanie jak również błędnie je zrozumiały osoby udzielające mi

rekomendacji, gdyż za wartość protokołu uznałem wraz z tymi osobami kwoty wyszacowanych

upraw, które znajdowały się na tych protokołach, a nie kwoty za jakie były wykonane te

protokoły i szacowania przez co zamawiający błędnie wyliczył sobie średnią cenę jednego

szacowania.

Rekomendacje przedstawiłem tylko z kilku podmiotów z którymi współpracuję, szacowań

wykonywałem znacznie więcej na co posiadam więcej dowodów, ale z tych które

przedstawiłem średnie kwoty szacowań są znacznie niższe i przedstawiają się następująco:

1. Dla Koła Łowieckiego „Dzik” w Myśliborzu którego jestem członkiem i w którym wykonuję

wszystkie szacowania, mediacje i opinie, robię to za darmo, otrzymuję jedynie zwrot

kosztów dojazdu w ramach delegacji

2. Gospodarstwa rolne Panów K. - wykonuję te czynności za darmo po koleżeńsku

3. Koło „Artemida” Golin - wystawiam rachunki za jedno szacowanie w wysokości średnio

między 200-300 zł za szacowanie

4. Spółki „Radeko”, „Ekorol”, „EkoroI-Plus”, „Pffeifer&Wspólnik” - otrzymuję wynagrodzenie w

wysokość 25% kwoty znajdującej się na protokole bez względu na ilość szacowań

5. Dla Gospodarstw Pani J. i Pana P. wykonuję szacowania w ramach współpracy, gdzie

zbieram materiały do pracy doktorskiej w zamian za szacowania mogę wyniki szacowań

upubliczniać w pracy doktorskiej i różnego rodzaju publikacjach, za te szacowania nie

pobieram wynagrodzenia.

Szacuję jeszcze szkody dla wielu innych podmiotów z których nie zamieszczałem

rekomendacji gdyż było konieczne wykazanie wykonania w 3 ostatnich latach tylko 200

szacowań, gdzie w każdej chwili mogę dowieść i okazać minimum 200 kopii protokołów z

ostatnich trzech lat.

Wykonywałem jaszcze w tych ostatnich latach opinie sądowe, zabezpieczenia dowodowe jako

biegły sądowy, szacowałem szkody dla kół łowieckich „Diana” Myślibórz, „Bór” Słubice, „Orzeł”

Szczecin i wielu gospodarstw rolnych indywidualnych, a także uczestniczyłem w

szacowaniach z ramienia Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej od 2013 r. na terenie całego

województwa.

Średnia cena usługi w mojej firmie jest dużo niższa aniżeli wyliczona przez biegłego, a

zwłaszcza przez zamawiającego wobec podania błędnie przeze mnie wartości protokołu,

gdzie za jego wartość przyjąłem wartość wyszacowanych szkód z protokołu, a nie cenę za

jaką został wykonany protokół.

Cena jaką podałem w ofercie zeszłorocznej była wyższa tylko cena jednostkowa, cena całego

pakietu była niższa, a wiąże się to z tym iż było planowane do szacowania dużo mniej upraw

(w tym roku ok. 450), przez co do zarobienia są podobne pieniądze przy dużo niższej cenie za

poszczególna usługę. Ponadto, aby być konkurencyjnym i wygrać przetarg, zmuszony jestem

obniżyć cenę usług chcąc by została wybrana moja oferta gdzie zamawiający bierze w 60%

cenę usługi. Przez to że dałem w zeszłym roku cenę wyższą, moja oferta została odrzucona,

w związku z tym w bieżącym roku ją obniżyłem jeśli chodzi o ceny jednostkowe, ale wartość

całej oferty jest wyższa niż w zeszłym roku.

Uważam, że podane przeze mnie wartości usług przedstawionej przeze mnie oferty nie

stanowią w żadnym razie rażąco niskiej ceny, dla przykładu załączam kopie wystawionych dla

kół rachunków z zeszłego roku gdzie kwoty szacowań średnio odpowiadają średniej kwocie

jaką zamieściłem w ofercie. Załączam również zaświadczenie do reprezentowania ZR

podczas szacowań, za które nie pobieram żadnych wynagrodzeń.

Zamawiający w wyniku oceny wyjaśnień Odwołującego, odrzucił ofertę (pismo z

24.03.2020 r.) na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp uznając, że

zawiera rażąco niską cenę, a wyjaśnienia Wykonawcy nie potwierdziły, że cena nie jest rażąco

niska w stosunku do przedmiotu zamówienia.

W uzasadnieniu pisma wskazał:

Wykonawca złożył ofertę na kwotę 125 211 zł, po poprawieniu przez Zamawiającego

oczywistej omyłki rachunkowej cena oferty wynosi 129 160,60 zł. Wykonawca w załączniku

nr 1 a i 1 b wycenił poszczególne pozycje na poziomie 0,00 zł.

Znaczna rozbieżność pomiędzy cenami konkurujących wykonawców, a także pomiędzy ceną

przedmiotowej oferty i zakładanym budżetem zamówienia wzbudziły wątpliwości

Zamawiającego, co do skalkulowania oferty na poziomie umożliwiającym realizację

zamówienia i pokrywającym realne koszty wytworzenia usług. W tych okolicznościach w dniu

5 marca 2020 r. Zamawiający zwrócił się do Wykonawcy na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy

PZP, o wyjaśnienie rażąco niskiej ceny. Na prawidłowość takiego postępowania wskazuje

m.in. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 kwietnia 2018 r. Sygn. akt KIO 579/18 (LEX

nr 2515228), opisany w opracowaniu „Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. IV”

Nowicki Józef Edmund, Kołecki Mikołaj, gdzie czytamy m.in.: „Art. 90 ust. 1 ustawy Pzp

stanowi generalną zasadę, wskazującą na podstawę wystąpienia przez Zamawiającego do

konkretnego wykonawcy z żądaniem udzielenia wyjaśnień, odnoszących się do podejrzenia

wystąpienia w jego ofercie rażąco niskiej ceny lub kosztu. Jego treść zobowiązuje

Zamawiającego do zwrócenia się do wykonawcy o udzielenie wyjaśnień oraz złożenie

dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu, jeżeli cena lub koszt oferty, lub ich istotne

części składowe, w opinii Zamawiającego, wydalą się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu

zamówienia i budzą jego wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia

zgodnie z wymaganiami sformułowanymi przez Zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych

przepisów. Wobec powyższego, obowiązek żądania wyjaśnień jest w pełni zależny od

Zamawiającego i występuje w przypadku, gdy Zamawiający, oceniając oferty wykonawców,

poweźmie wątpliwości co do całej ceny lub kosztu oferty, lub ich istotnych części składowych.”

Do dnia 11 marca 2020 r. do godz. 15.30 wpłynęła odpowiedź ww. Wykonawcy.

Pan N. S. w swoim piśmie nie przedstawił żadnych kalkulacji bądź zestawień kosztów

mających wpływ na cenę zaoferowaną w niniejszym postępowaniu. Wykonawca nie wykazał

jakie składniki cenotwórcze, które mają istotne znaczenia dla skalkulowania ceny na

wskazanym w ofercie poziomie, były brane pod uwagę. Wykonawca skupił się na

porównywaniu swoich doświadczeń i wieloletniej działalności na rynku z Wykonawcą

konkurencyjnym. Wykonawca odnosił swoje wyjaśnienia do przywołanej w wezwaniu

przykładowej ceny za świadczenia podobnej usługi przez biegłego sądowego skupiając się na

kwestionowaniu jej prawidłowości, a także próbując wykazać, iż koszty biegłego sądowego są

znacznie wyższe niż wkalkulowane w ceny wyjaśnianej oferty. Argumentacja Wykonawcy

odnosiła się także do próby wykazania po stronie Zamawiającego nieznajomości przepisów

prawa dotyczących szkód łowieckich oraz okresów i miejsc, w których dokonuje się tego

rodzaju czynności.

Zamawiający pragnie zauważyć, iż dokonując szacowania wartości zamówienia brał pod

uwagę, że w poprzednich latach zazwyczaj przeprowadzał szacowania szkód w miesiącach

od marca do grudnia. Ponadto przepisy ustawy Prawo łowieckie nie wskazują na to, iż oględzin

nie dokonuje się w sadach ani innych uprawach niż użytki zielone, co kwestionował

Wykonawca w swoich wyjaśnieniach. Oględzin nie przeprowadza się w przypadku szkód

wyrządzonych w płodach rolnych oraz łąkach i pastwiskach, natomiast odstąpienie od

przeprowadzenia oględzin w przypadku pozostałych upraw rolnych ma miejsce, gdy szkoda

powstała i została zgłoszona bezpośrednio przed sprzętem lub w jego trakcie (art. 46 ust. 7

ustawy Prawo łowieckie).

Oceniając złożone wyjaśnienia, Zamawiający brał pod uwagę realność i możliwość

realizowania czynności związanych z szacowaniem szkód przez jedną osobę w tym samym

czasie, w odległych od siebie miejscach na obszarze Województwa Zachodniopomorskiego.

Zamawiający podkreśla, iż konieczność oględzin na miejscu wystąpienia szkody w oddalonych

od siebie rejonach województwa jest normą, a w konsekwencji jednego dnia wykonawca

musiałby przebyć znaczną odległość, co wpływa na koszty dotarcia do oddalonych od siebie

miejsc, a tym samym przeczy teorii obniżenia kosztów z uwagi na obsłużenie jednym

pojazdem kilku szkód w tym samym dniu. Wykonawca w swoim piśmie nie wykazał w jaki

sposób chce wykonać poszczególne zlecenia szacowania szkód w odległych miejscach w

samym czasie, ani nie wymienił „sprzętu nowej generacji”, który posiada.

Zadaniem Wykonawcy jest udowodnienie Zamawiającemu, iż podejrzenie dotyczące rażąco

niskiej ceny było nieuzasadnione. Wyjaśnienia nie mogą mieć charakteru ogólnego bądź

polegać na polemice prowadzonej z Zamawiającym i udowadnianiu braku wiedzy w

przedmiocie zamówienia czy znajomości przepisów. Rzetelne wyjaśnienia kalkulacji

wynagrodzenia nie mogą też sprowadzać się do oceny kalkulacji wynagrodzenia dokonanej

przez konkurencję ubiegającą się o to samo zamówienie.

Zamawiający musi mieć możliwość zweryfikowania składników cenotwórczych, które miały

wpływ przy kalkulowaniu ceny złożonej oferty i jednoznacznie stwierdzić, że badana cena nie

jest rażąco niska. Zgodnie z wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 23 maja 2019 r.

sygn. akt KIO 815/19 „...wskazywano w orzecznictwie, że dla zakwalifikowania oferty do

dalszego postępowania nie jest wystarczające złożenie jakichkolwiek wyjaśnień, lecz

wyjaśnień odpowiednio umotywowanych, przekonujących, że zaproponowana oferta nie

zawiera rażąco niskiej ceny... ” Krajowa Izba Odwoławcza w tym samym wyroku stwierdza, iż

„...Jeśli lektura wyjaśnień pozostawia istotne wątpliwości co do tego, że wykonanie przedmiotu

zamówienia za cenę wskazaną w ofercie test możliwe, zamawiający jest zobowiązany do

odrzucenia oferty..." W kolejnym wyroku Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 17

stycznia 2020 r. sygn. akt 5/20 stwierdza, iż „celem postępowania wyjaśniającego jest

ustalenie faktów potwierdzających, że zaoferowana przez wykonawcę cena jest realna,

wiarygodna i zapewni prawidłowe wykonanie przedmiotu zamówienia. Procedura

wyjaśniająca musi zmierzać do jednoznacznego wyjaśnienia sposobu skalkulowania ceny

oferty, a wyjaśnienia wykonawcy powinny zawierać informacje, przekładające się na

wymierne wartości ekonomiczne poparte adekwatnymi i wiarygodnymi dowodami.”

Ponadto, Wykonawca do przedmiotowych wyjaśnień dołączył kopie rachunków wystawionych

na koła łowieckie, w trzy niewypełnione druki rachunków oraz rachunki wystawione na kwoty,

z których wynika, iż cena za jedno szacowanie szkód wyniosła średnio około 1 460,00 zł.

Oznacza to, iż cena podana w ofercie różni się znacząco od rzeczywistych cen usług

świadczonych przez Wykonawcę.

Zamawiający przypomina, iż przy braku legalnej definicji „rażąco niskiej ceny” orzecznictwo

sądów okręgowych oraz Krajowej Izby Odwoławczej wypracowało opisowe rozumienie tego

pojęcia:

W wyroku Izby z 28 marca 2013 r. (sygn. akt KIO 592/13) zauważono, że o cenie rażąco

niskiej można mówić wówczas, gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych

wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne. Ponadto w wyroku z 4

sierpnia 2011 r. (sygn. akt KIO 1562/11) wskazano, że cena rażąco niska w stosunku do

przedmiotu zamówienia będzie ceną odbiegającą od jego wartości, a rzeczona różnica nie

będzie uzasadniona obiektywnymi względami pozwalającymi danemu wykonawcy, bez strat i

finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne,

zamówienie to wykonać. W podsumowaniu stwierdzono, że cena rażąco niska jest ceną

nierealistyczną, nieadekwatną do zakresu i kosztów prac składających się na dany. przedmiot

zamówienia, zakładającą wykonanie zamówienia poniżej jego rzeczywistych kosztów i w

takim sensie nie jest ceną rynkową. (...) Podobnie według powszechnie przywoływanej w

doktrynie i orzecznictwie definicji zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w

Katowicach z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt XIX Ga 3/07) o cenie rażąco niskiej można mówić

wówczas, gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez

wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne.” (wyrok z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt KIO

815/19).

Na rozprawie Odwołujący złożył dokumenty wnosząc o zaliczenie ich w poczet

dowodów w sprawie, nie przekazując odpisów Zamawiającemu (brak odpisów), z możliwością

wglądu do oryginałów.

Złożone dokumenty:

1) przykłady - 8 rachunków wskazujących kwoty, za jakie Odwołujący wykonywał szacowania

w 2019 r., w pierwszym przykładowo 5 upraw za 1 000 zł - cena jednostkowa 200 zł (nie

poświadczone za zgodność z oryginałem);

2) Ewidencja szkód łowieckich w uprawach i płodach rolnych oraz wypłaconych odszkodowań:

sezon 2019/20 - 6 stron, sezon 2020/21 - 2 strony, sezon 2018/19 - 7 stron, sezon 2016/17

- 6 stron; wszystkie wystawione przez Koło Łowieckie „DZIK” Myślibórz;

3) Wezwanie do złożenia wyjaśnień, złożone wyjaśnienia oraz pisma kierowane do Marszałka

Województwa Zachodniopomorskiego z 26.03.2020 r., 01.04.2020 r., 07.04.2020 r.;

4) plik pozostałych dokumentów potwierdzających wykształcenie oraz uprawnienia

Odwołującego.

Dodatkowo Odwołujący złożył kserokopię pisma Zarządu Województwa

Zachodniopomorskiego z 23 kwietnia 2020 r. - odpowiedź na pisma Odwołującego z 1 i 7

kwietnia 2020 r.

Izba zaliczyła w poczet dowodów dokumenty związane z prowadzeniem postępowania

o udzielenie zamówienia publicznego, które zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady

Ministrów z dnia 22 marca 2010 r. w sprawie regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu

odwołań (Dz.U. z 2018 r. poz. 1092 i 1992) stanowią akta sprawy odwoławczej (§ 8 ust. 1.

Odwołanie wraz z załącznikami oraz kopia dokumentacji postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego lub dokumentacja postępowania w postaci elektronicznej, a także

inne pisma składane w sprawie oraz pisma przekazywane przez Izbę w związku z

wniesionym odwołaniem, stanowią akta sprawy odwoławczej.)

Nie stanowią dowodów w postępowaniu przed Izbą - korespondencja z Zarządem

Województwa Zachodniopomorskiego rozpoznawana w trybie skargowym. Również Izba nie

zaliczyła do dowodów formularzy rachunków bez ich merytorycznej treści i dokumentów

nieprzekazanych Zamawiającemu na rozprawie, których też nie uzyskał na etapie

postępowania o udzielenie zamówienia.

Izba zważyła

Przepis art. 90 ust. 1 Pzp zobowiązuje zamawiającego do zwrócenia się do wykonawcy

o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu, w

razie symptomów rażąco niskiej ceny oferty budzących wątpliwości zamawiającego co do

możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez

zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, wskazując w punktach 1-5 tego

ustępu ustawowy zakres stanowiący otwarty katalog okoliczności sprzyjających kształtowaniu

ceny oferty.

Ustęp 1a pkt 1 tego artykułu zobowiązuje zamawiającego do takiegoż zwrócenia się

do wykonawcy, gdy cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30% od m.in. od wartości

zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem

postępowania zgodnie z art. 35 ust. 1 i 2 ustawy.

Norma zawarta w obu przepisach uzasadniała wezwanie Odwołującego do złożenia

wyjaśnień wraz z dowodami wskazującymi sposób ustalenia ceny oferty. Wezwanie z 5 marca

2020 r. skierowane do Odwołującego, co do zasady, nie było kwestionowane.

Zamawiający zwracając się o udzielenie wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny wraz

z dowodami potwierdzającymi wyjaśnienia i pouczeniem, że obowiązek wykazania, że

oferowana cena nie jest rażąco niska spoczywa na wykonawcy (art. 90 ust. 2 ustawy), wskazał

skutki nie udzielenia wyjaśnień lub potwierdzenia wyjaśnieniami i dowodami rażąco niskiej

ceny (art. 90 ust. 3 ustawy Pzp).

Obok ustawowego zakresu wyjaśnień (art. 90 ust. 1 pkt 1-5 ustawy), Zamawiający

wskazał czynności stanowiące przedmiot zamówienia, które w znaczący sposób wpływają na

kształtowanie ceny, to czynności wymienione w punktach 1-5 szacowania szkody łowieckiej

zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego (wezwanie). Uznał cenę za realną

na poziomie 350-400 zł na podstawie dokumentacji sporządzonej przez biegłego sądowego w

2019 r.

Na podstawie cen podanych przez Odwołującego w formularzu ofertowym cena za

jedno szacowanie wstępne to 235,08 zł i za jedno szacowanie ostateczne to 314,29 zł.

Uśredniona cena za jedno szacowanie to 274,68 zł (wszystkie ceny wyrażane są jako ceny

brutto, wynika to z definicji ceny).

Zamawiający wskazał różnicę w stosunku do szacowań z lat ubiegłych, w

szczególności różnicę w stosunku do uśrednionej ceny za wykonanie jednego szacowania

szkody w 2019 r. - 57%. Wskazał także różnice w stosunku do szacunku w ofercie

konkurencyjnej i wobec własnych ustaleń.

Podkreślił (podobnie Odwołujący w wyjaśnieniach i odwołaniu), że spośród czynności

przedmiotu zamówienia istotną stanowią koszty dojazdu do miejsca szacowania szkody/straty.

Oczekiwanie wyjaśnień oszacowań pozycji określonych w rozbiciach cenowych oferty

(załączniki nr 1a i 1b) na poziomie 0,00 zł, zostało zaniechane w toku rozprawy, przez uznanie

przez Zamawiającego (podobnie jak oszacowania w wybranej ofercie pozycji 1 gr), jako

możliwych do przyjęcia.

Zamawiający oczekiwał w wyniku wezwania przedstawienia przez Odwołującego

wyjaśnienia elementów oferty lub innych czynników branych pod uwagę przy ustalaniu ceny,

uzasadniających uśrednioną cenę jednostkową 274,68 zł za jedno szacowanie.

Zatem, obowiązkiem Odwołującego było przedstawienie elementów oferty (bądź

innych czynników) branych pod uwagę przy ustalaniu ceny, w wyniku których wysokość tej

ceny została zaoferowana na wskazanym poziomie.

Należało więc przedstawić wyczerpującą, szczegółową informację na temat sposobu

uwzględnienia elementów, o których mowa powyżej, a także w innych obszarach, które

wykonawca uważał za istotne, mając na uwadze m.in. zaangażowanie osobowe, rzeczowe,

sprzętowe i finansowe, a mających wpływ na wartość oferty (rachunkowe przedstawienie

uśrednionych kosztów szacowania szkody, przekładających się na cenę oferty). Wyjaśnienia

powinny być merytoryczne zawierające wystarczający materiał niezbędny do oceny

zaoferowanej ceny.

Przedstawienie sposobu uwzględnienia elementów oferty kształtujących cenę w

zakresie wynikającym z art. 90 ust. 1 pkt 1-5 ustawy Pzp oraz w zakresie doprecyzowanym

przez Zamawiającego w wezwaniu -

1. Przyjęcie zgłoszenia, wykonanie analizy rynkowej, uzgodnienie terminu i pisemne

powiadomienie poszkodowanego (zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z

dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach

i płodach rolnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 776), przygotowanie map działek wg ewidencji gruntu

i budynków, na których została wyrządzona szkoda, niezbędne do wykonania szkicu

uszkodzonej uprawy (zgodnie ze wzorem protokołu w przypadku szkody łowieckiej, za którą

odpowiada Skarb Państwa, stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia). 2. Dojazd na

miejsce wystąpienia szkody. 3. Praca w terenie i sporządzenie protokołu. 4. Sporządzenie

rozliczenia - rachunku lub faktury VAT.

5. Dostarczenie dokumentacji (protokołu oraz rachunku/faktury VAT) do siedziby Urzędu

(zamawiającego).

- to przedstawienie wyliczenia oferowanej uśrednionej ceny za jedno szacowanie z

uwzględnieniem wszystkich czynności związanych z realizacją przedmiotu zamówienia,

wskazanych przez Zamawiającego w wezwaniu.

Odwołujący nie przedstawił takiej kalkulacji. W wyjaśnieniach zamieścił obszerne opisy

w wielu kwestiach, w tym porównujące strukturę swojej firmy z konkurującym wykonawcą,

wskazał pomoc publiczną bez przełożenia na uśrednioną cenę oszacowania, podkreślił

wiedzę, doświadczenie, znajomość rynku, przewidywalność, podjęcie ryzyka, zawyżenie ceny

w 2019 r. i na podstawie nabytego doświadczenia zaniżenie ceny w bieżącym postępowaniu

o udzielenie zamówienia, w celu: „wygrania przetargu”.

W zakresie spornych kwestii wskazał ważność kosztu dojazdu do upraw, konieczność

łączenia dojazdów do różnych miejscowości w jednym dniu, posiadanie dobrego środka

transportu. Jednocześnie kwestionując koszty przejazdu wskazane przez biegłego w

dokumentacji (nie związanej z bieżącym postępowaniem), przez brak wskazania chociażby

środka transportu, w swoich wyjaśnieniach nie ujawnił środka transportu i jego kosztu w

przewidywanych w ofercie 447 szacowaniach. Również koszty komunikowania się, mimo że

są zmniejszone (bezpłatne, promocyjne) nie zostały przedstawione jako sposób

uwzględnienia tego elementu w oferowanej cenie.

Przykładowo wskazane szacowania: bezpłatne, koleżeńskie, na rzecz kół łowieckich,

spółek i indywidualnych gospodarstw rolnych, nie zostały wykazane jako sposób obliczenia

ceny (jakikolwiek procentowy udziału kosztu w cenie: plus/minus).

Na rozprawie, realizując obowiązek wynikający z art. 190 ust. 1a pkt 1 ustawy Pzp,

Odwołujący powtórzył opisy przedstawione w dokumentach prezentowanych wyżej (ustalenia

Izby), również w odwołaniu, podtrzymując swoje stanowisko. Nie podważył stanowiska

Zamawiającego przedstawionego w piśmie z 24 marca 2020 r. - odrzucenie oferty nr 1 na

podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp.

Nie przedstawił wyliczenia ceny oferty z którego wynikałaby uśredniona cena za 1

szacowanie 274,68 zł z uwzględnieniem czynności wymienionych w wezwaniu

Zamawiającego stanowiących przedmiot zamówienia, nie potwierdził tym samym, że cena

oferty 129 160,60 zł nie jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Przyznanie faktu zaniżenia ceny w celu wygrania przetargu, już czyni podstawę

uznania ceny oferty za nierealną.

Dokumenty: 8 rachunków, Ewidencja szkód łowieckich w uprawach i płodach rolnych

oraz wypłaconych odszkodowań: sezon 2019/20 - 6 stron, sezon 2020/21 - 2 strony, sezon

2018/19 - 7 stron, sezon 2016/17 - 6 stron; wszystkie wystawione przez Koło Łowieckie „DZIK”

Myślibórz, w przypadku uznania ich za dowody w sprawie, stanowiłyby materiał dla

Odwołującego do obliczenia ceny za 1 szacowanie i ceny oferty, o ile zostałyby wykorzystane

do opracowania sposobu obliczenia ceny.

Reasumując, nie zostało wykazane naruszenie przez Zamawiającego wskazanych w

odwołaniu przepisów ustawy Pzp: art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 90 ust. 3 przez uznanie, że

oferta Odwołującego zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia i w

konsekwencji odrzucenie złożonej oferty.

Odnośnie do zarzutu naruszenia przepisów art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy przez nie

zapewnienie zachowania uczciwej konkurencji w postępowaniu - Odwołujący nie uzasadnił

tego zarzutu.

Nie nastąpiło naruszenie przepisów art. 7 ust. 1 Pzp przez wnioskowanie przez

Zamawiającego o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą, gdyż jest to

ustawowa powinność Zamawiającego, a wniosek został skierowany do obu wykonawców.

Ze względu na powyższe, Izba oddaliła odwołanie na podstawie art. 192 ust. 1 ustawy

Pzp.

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 192 ust. 9 i 10

ustawy Pzp stosownie do jego wyniku, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Prezesa

Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od

odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania

(Dz. U. z 2018 r. poz. 972). Izba zaliczyła do kosztów postępowania odwoławczego wpis

uiszczony przez Odwołującego w kwocie 7 500 zł zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia.

Przewodniczący:.............................

30