KIO 1856/20

Sygn. akt: KIO 1856/20

WYROK

z dnia 17 września 2020 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Danuta Dziubińska

Protokolant: Piotr Kur

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2020 r. w Warszawie odwołania

wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 5 września 2020 r. przez

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Impel System Spółka z

ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu, Impel Facility Services

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu, w postępowaniu

prowadzonym przez Akademię Sztuki Wojennej w Warszawie,

przy udziale wykonawcy AWIMA Spółka jawna B. W. z siedzibą w Józefowie, zgłaszającego

przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego,

orzeka:

1. Oddala odwołanie;

2. Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: Impel System Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we

Wrocławiu, Impel Facility Services Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

z siedzibą we Wrocławiu, i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie:

siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu

od odwołania;

2.2. zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy

tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony poniesione

z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień

publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1843) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia

jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej

do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie.

Przewodniczący: ....................................

Sygn. akt: KIO 1856/20

Akademia Sztuki Wojennej w Warszawie (dalej: „Zamawiający”) prowadzi w trybie

prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia

publicznego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

(tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1843), zwanej dalej: „ustawa Pzp” na usługę utrzymania czystości w

budynkach Akademii Sztuki Wojennej. Wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty

określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp. Ogłoszenie

o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych 23 marca 2020 r.

pod numerem 526388-N-2020.

W dniu 31 lipca 2020 r. Zamawiający zawiadomił wykonawców o odrzuceniu oferty

złożonej przez wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Impel System

Sp. z o.o., Impel Facility Services Sp. z o.o. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z

art. 90 ust. 3 ustawy Pzp z uwagi na zaoferowanie rażąco niskiej ceny. Na czynność

odrzucenia oferty w dniu 5 sierpnia 2020 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie

zamówienia: Impel System Sp. z o.o., Impel Facility Services Sp. z o.o. (dalej wspólnie:

„Odwołujący”) wnieśli odwołanie, zarzucając Zamawiającemu naruszenie:

1) art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp poprzez

bezpodstawne odrzucenie oferty Odwołującego jako zawierającą rażąco niską cenę,

podczas gdy złożone przez Odwołującego, konkretne, jasne i spójne oraz adekwatne do

przedmiotu zamówienia wyjaśnienia jednoznacznie potwierdzają, iż zaoferowana cena

nie jest rażąco niska w stosunku do opisanego w SIWZ przedmiotu zamówienia;

2) art. 7 ust. 1 w zw. żart. 29 ust. 1 i 31 ust. 1 ustawy Pzp poprzez przerzucanie na

Odwołującego negatywnych skutków niejasnego i niespójnego opisu przedmiotu

zamówienia,

3) art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp poprzez naruszenie zasad zachowania uczciwej konkurencji

oraz równego traktowania wykonawców;

4) ustawy Pzp poprzez pozorne wykonanie przez Zamawiającego nakazu wyroku KIO w

sprawie o sygnaturze akt KIO 1200/20 z dnia 20.07.2020 r.

W związku z powyższymi zarzutami Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu:

1) uchylenia czynności odrzucenia oferty odwołującego,

2) dokonania ponownej weryfikacji wyjaśnień rażąco niskiej ceny i ustalenie, że cena oferty

odwołującego jest realna, rzeczywista, możliwe jest wykonanie przedmiotu zamówienia

za jej wartość,

3) dokonania oceny ofert i wybór najkorzystniejszej oferty spośród ofert ważnych.

W uzasadnieniu Odwołujący wskazał m.in., iż w dniu 31 lipca 2020 r. na podstawie

przekazanego przez Zamawiającego zawiadomienia o odrzuceniu ofert powziął informację o

odrzuceniu jego oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust. 3 ustawy

Pzp, w związku ze stwierdzeniem przez Zamawiającego, że oferta Odwołującego zawiera

rażąco niską cenę. Jest to kolejne odrzucenie oferty Odwołującego w tym samym

postępowaniu przetargowym, ponieważ Zamawiający na mocy wyroku KIO w sprawie KIO

1200/20 z dnia 20.07,2020 r. zobowiązany został do unieważnienia czynności odrzucenia

oferty Odwołującego i powtórzenia badania i oceny ofert. Zamawiający wykonał nakaz KIO

jednak ponownie dopuścił się naruszenia przepisów ustawy Pzp poprzez dokonanie

czynności odrzucenia oferty Odwołującego. Odwołujący wskazał, że Zamawiający niejako

dla pozoru wykonał wyrok KIO ponieważ jego działania w sposób jednoznaczny zmierzają do

odrzucenia oferty Odwołującego za wszelka cenę, przy czym Zamawiający „na siłę”

podejmuje próbę uzasadnienia, że oferta Odwołującego zawiera rażąco niską cenę,

podnosząc te same argumenty w uzasadnieniu odrzucenia oferty, które podnosił w

odpowiedzi na odwołanie w poprzednim postępowaniu przed KIO w sprawie o sygn. KIO

1200/20.

Odwołujący podał, że w postępowaniu zostało złożonych 10 ofert. Cena jego oferty

kształtuje się na poziomie zbliżonym do cen kilku ofert. Oferta Odwołującego zgodnie z

udzielonymi Zamawiającemu wyjaśnieniami została skalkulowana wg następującego

rozkładu procentowego kosztów wykonania przedmiotu zamówienia: wynagrodzenia -

76,32%, chemia i higiena - 4,89%, sprzęt i maszyny -3,10%, usługi dodatkowe - 4,81%,

pozostałe - 2,75%, zysk firmy - 8,13%. Najistotniejszym czynnikiem kosztotwórczym jest

zatrudnienie pracowników oraz ich wynagrodzenia, do której to części wyjaśnień złożonych

przez Odwołującego, Zamawiający zgodnie z treścią pisma z 31.07.2020 r. ma zastrzeżenia,

pomimo, że jak sam przyznaje w treści uzasadnienia do odrzucenia oferty Odwołującego:

„Nie ulega wątpliwości, że w zakresie kosztów osobowych, Wykonawca (Odwołujący)

szczegółową kalkulację kosztów osobowych przygotował w oparciu o wymogi

Zamawiającego opisane w SIWZ, wyszczególnił on koszt związany z zatrudnieniem osób z

podziałem na poszczególne budynki, które objęte są przedmiotem zamówienia” (pierwsze

zdanie na str.3). Zastrzeżenia Zamawiającego w zakresie przedstawionych mu wyjaśnień

przez Odwołującego w zakresie kosztów zatrudnienia pracowników są nieuzasadnione,

bezpodstawne i dotyczą:

a) dokonania kalkulacji kosztów zatrudnienia pracowników wg obowiązujących w Polsce

stawek nie niższych niż minimalne wynagrodzenie za pracę,

b) braku przedstawienia przez Odwołującego umów o pracę z pracownikami dedykowanymi

do realizacji przedmiotu zamówienia, z których to umów wynikałoby w jakiej wysokości

wynagrodzenie osiągają,

c) przyjęcie zaniżonych wg Zamawiającego wartości dot. wynagrodzenia pracowników w

zakresie wynagrodzenia brutto osób sprzątających, kosztu pracodawcy, odzieży

roboczej, kosztów badań lekarskich i szkoleń BHP,

d) braku ujęcia w kalkulacji wody dla pracowników w okresie letnim w cenie 82 zł / miesiąc.

Zdaniem Odwołującego powyższe twierdzenia Zamawiającego są pozbawione

uzasadnienia nie tylko z racji tego, że nie mają odzwierciedlenia w realnych kosztach

wykonania usługi, w tym w kosztach zatrudnienia pracowników, ale także przeczą

powszechnie wiadomym faktom wynikającym ze zwykłego doświadczenia życiowego. Sam

Zamawiający w treści uzasadnienia zawiadomienia o odrzuceniu oferty przyznaje wprost, że

Odwołujący ujął w przedstawionej w ramach wyjaśnień rażąco niskiej ceny wszystkie koszty

osobowe zostały skalkulowane szczegółowo i właściwie wg opisu przedmiotu zamówienia tj.

na podstawie SIWZ. Co więcej, przy wycenie Wykonawca zakładał wartość minimalnego

wynagrodzenia na 2021 r. w kwocie 3000 zł, co przy dzisiejszej wiedzy jest kwotą wyższą niż

ta, jaka w rzeczywistości będzie obowiązywać od 1 stycznia 2021 r. W chwili obecnej

wiadomo jest, że nie będzie to kwota większa niż 2800 zł. W chwili przygotowywania

uzasadnienia do odrzucenia oferty Odwołującego w dniu 31.07.2020 r. Zamawiający

podobnie jak całe społeczeństwo miał dostęp do tej informacji. Zamawiający powinien wziąć

to pod uwagę tym bardziej, że sam powołuje się na założenie przez Odwołującego w

przedstawionych Zamawiającemu wyjaśnieniach co do zadeklarowanych 3000 zł jako

minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2021 r. Przedmiotem zamówienia jest

wykonanie usługi utrzymania czystości. Nie są to usługi, które powodują konieczność

zatrudnienia pracowników posiadających specjalistyczne, wysoko opłacane uprawnienia. Z

tych też przyczyn odnoszenie się przez Zmawiającego do średniej wartości wysokości

wynagrodzenia pracowników, do której wyliczenia uwzględniane są wysokości wynagrodzeń

osób zarabiających wysokie kwoty na skutek wykonywania pracy np. o charakterze

specjalistycznym, wymagającej uzyskania kosztownych uprawnień i wielu lat doświadczenia,

nauki w danej dziedzinie, powoduje z oczywistych względów rażące zniekształcenie obrazu

wysokości wynagrodzeń osiąganych przez pracowników wykonujących usługi porządkowo

czystościowe. To właśnie po to ustawodawca określa kwoty minimalnego wynagrodzenia o

pracę aby zapewnić osobom, które wykonują pracę tego rodzaju, która mogłaby być nisko

opłacana, aby zapewnić im godne wynagrodzenie odpowiadające realiom w Polsce.

Czynienie zaś zarzutu Odwołującemu, że dokonał kalkulacji kosztów zgodnie z przepisami

prawa powszechnie obowiązującego i na tej podstawie podjęcie próby przekonania Wysokiej

Izby i Odwołującego, że cena oferty Odwołującego jest rażąco zaniżona - należy wg

Odwołującego odczytywać jako dowód na złą wolę Zamawiającego i rażące naruszenie

przepisów ustawy Pzp. Zgodnie z tymi samymi danymi GUS, które przytoczył Zamawiający

przeciętne wynagrodzenie w 2018 r. w sprzątaniu wynosiło 2162,72 zł brutto, przy ogólnym

przeciętnym wynagrodzeniu 4246,59 zł, co wskazuje na o wiele niższe wynagradzanie

pracowników wykonujących usługi sprzątania. Oczywistym jest także, że żaden Wykonawca

dopóki nie uzyska potwierdzenia udzielenia jemu zamówienia na skutek rozstrzygnięcia

postępowania przetargowego nie dokonuje czynności związanych z zatrudnieniem

pracowników dla realizacji tego przedmiotu umowy. Takie działanie było by pozbawione

uzasadnienia nie tylko ekonomicznego ale także logicznego. Poza tym jak taki

przedsiębiorca wyglądałby w oczach potencjalnych pracowników, których zrekrutowałby na

cel realizacji umowy, której na skutek nie uzyskania zamówienia nie miałby prawa

realizować. Gdyby jednak Zamawiający w istocie oczekiwał aby Odwołujący lub jakikolwiek

inny wykonawca biorący udział w postępowaniu zobowiązany był do przedstawienia umów o

pracę - zapewne wpisał by to do postanowień SIWZ. Zamawiający nie wymagał aby

wykonawcy dokonywali zatrudnienia pracowników na etapie składania oferty.

Następnie Odwołujący podał, że ZUS pracodawcy to suma składek ponoszonych przez

Pracodawcę/Zleceniodawcę: 9,76% emerytalna; 6,5% rentowa, 1,2% wypadkowa, 0,1 %

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, 2,45% Fundusz Pracy - stąd wartość

549,30 zł składek ZUS. W koszcie uwzględniono 1/12 wymiaru urlopu (17,33 rbh urlopu)

oraz 1/12 wymiaru chorobowego, przyjętego statystycznie na podstawie danych

historycznych (3,78 rbh) - dało to kwotę 344,99 zł. W "Kosztach Pozostałych" (Odwołujący

wskazał wartość 1067,96 zł) uwzględnione były między innymi takie koszty jak odzież

robocza, BHP, woda itp. - określone przez Zamawiającego na łączną wartość 432,00 zł.

Zamawiający zakłada najgorszy możliwy scenariusz - np. woda dostarczana

pracownikom codziennie przez 3 miesiące. Nie można przewidzieć aury, ale z danych

historycznych takie założenie i tak jest nierealne. Zgodnie z danymi IMGW, średnia

temperatura najgorętszych miesięcy w roku w ostatnich latach nie przekroczyła 21,5'C.

Zamawiający w SIWZ nie wymagał aby to Wykonawca dostarczał wodę - zazwyczaj woda

tak jest dostępna powszechnie. Odwołujący nie spotkał się jeszcze w ramach swoich 25

letnich doświadczeń, aby musiał cysterną czy w inny sposób dostarczać wodę na sprzątany

obiekt - zazwyczaj obiekty te mają wodę bieżącą. Zgodnie z powszechnie dostępną

informacją znajdującą się na stronie -

woda z kranu w Warszawie jest zdatna do picia. Wykonawca nie ma obowiązku wliczać

kosztu związanego z PPK ponieważ z zasad doświadczenia życiowego wynika, że

pracownicy liniowi rezygnują z tego świadczenia, dlatego koszt w kwocie 334,86 zł doliczony

niejako "na siłę" do sumy przez Zamawiającego sztucznie zwiększa szacowaną wartość,

jaka "powinna być". W konsekwencji powyższego przy założeniu nawet najbardziej

ekstremalnie negatywnego scenariusza Odwołujący bez problemu jest w stanie zrealizować

przedmiot zamówienia za wynagrodzeniem określonym w złożonej przez siebie ofercie.

Dodatkowo Zamawiający opisując przedmiot zamówienia w dokonany sposób narzucił

Odwołującemu określone ramy dotyczące kalkulacji ceny oferty, w jakich Odwołujący się bez

problemu w ramach zaoferowanej ceny mieści.

Według Zamawiającego Odwołujący w zakresie udowodnienia posiadania możliwości

zakupu chemii do sprzątania i dezynfekcji, sprzętu ręcznego oraz sprzętu mechanicznego w

preferencyjnych cenach przedstawił jedną z umów „nieaktualną”, bo zawartą w dniu

31.03.2014 r. na czas 5 lat oraz dołączył fakturę zakupu wystawioną przez sklep internetowy,

który nie został wyszczególniony jako dostawca, z którym odwołujący wynegocjował

korzystne warunki na obniżenie kosztów zakupu. Podkreślić należy, że Zamawiający

poczynił powyższe ustalenia i wskazał je jako podstawę do odrzucenia oferty Odwołującego,

pomimo załączenia przez Odwołującego do wyjaśnień szeregu innych dokumentów

potwierdzających posiadanie możliwości korzystania z korzystnych kontraktów na dostawę

chemii do sprzątania i dezynfekcji, sprzętu ręcznego oraz sprzętu mechanicznego także od

innych dostawców. Co więcej skoro wykonawca na dowód powyższego przedstawił fakturę

ze „sklepu internetowego” to tym samym potwierdził fakt zakupu określonych w tej fakturze

dóbr po cenach w niej wskazanych, co powinno być zinterpretowane przez Zamawiającego

na korzyść Odwołującego. Przedstawiona faktura została wystawiona przez jednego z

największych dostawców profesjonalnej chemii i środków do sprzątania. Określenie tego

dostawcy „sklepem internetowym” prawdopodobnie wynika z wyszukania przez

Zamawiającego w Internecie nazwy dostawcy. Pierwszy wynik wyszukiwarki internetowej to

strona pokazująca właśnie platformę zakupową „Henry Kruse”, która ma w linku nazwę

„sklep internetowy”. Jakkolwiek jednak nie nazywać tego dostawcy, Odwołujący załączając

wskazaną fakturę potwierdził, że korzysta z cen, które nie są dostępnie powszechnie na

rynku dla wszystkich klientów oraz potwierdził treść swoich twierdzeń, zawartych w

wyjaśnieniach złożonych Zamawiającemu. Co więcej na jakiej podstawie Zamawiający może

przyjąć, że takie same upusty ma każdy wykonawca składający ofertę w postępowaniu - to

właśnie twierdzenia Zamawiającego są gołosłowne w tym zakresie i oderwane od realiów tej

sprawy. W okolicznościach powyżej opisanego stanu faktycznego Zamawiający znając

strukturę kosztów wykonania usługi, jednocześnie wiedząc, że koszty związane z dostawą

chemii do sprzątania i dezynfekcji, sprzętu ręcznego oraz sprzętu mechanicznego stanowią

ok 8% całych kosztów wykonania przedmiotu zamówienia, nie miał przestrzeni do uznania,

że oferta Odwołującego zawiera rażąco niską cenę, chociażby dlatego, że suma marży oraz

suma kosztów związanych z zakupem chemii do sprzątania i dezynfekcji, sprzętu ręcznego

oraz sprzętu mechanicznego to 16 %. Gdyby nawet przyjąć, że Zamawiający przy ocenie

wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przez Odwołującego nie odnosił się do struktury

kosztów, to Wykonawca przedłożył dokumenty stanowiące dowód na potwierdzenie posiada

przez siebie zawartych kontraktów z dostawcami chemii do sprzątania i dezynfekcji, sprzętu

ręcznego oraz sprzętu mechanicznego korzystnych kontraktów na dostawy. Wyjaśnienia

Odwołującego w tym zakresie są zatem szerokie, pełne oraz poparte dowodami, dlatego

odrzucenie jego oferty stanowi dokonanie czynności przez Zamawiającego z naruszeniem

zasad uczciwej konkurencji oraz przepisów art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust. 3

ustawy Pzp. Na poparcie prezentowanego stanowiska Odwołujący przywołał tezy z wyroków

Izby z dnia 30 kwietnia 2019 r. i z dnia 12 września 2019 r. (bez wskazania sygnatur).

Pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc

o jego oddalenie.

Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego oraz stanowiska Stron, a także zgromadzone dowody,

ustaliła i zważyła co następuje:

Odwołanie nie zawiera braków formalnych. Wpis w prawidłowej wysokości został

wniesiony w ustawowym terminie. Nie wystąpiła podstawa odrzucenia odwołania, o których

mowa w art. 189 ust. 2 ustawy Pzp.

Wykazując swoje uprawnienie do skorzystania ze środków ochrony prawnej Odwołujący

podał, że ma interes w złożeniu niniejszego odwołania, ponieważ w razie uwzględnienia

odwołania oferta Odwołującego może być ofertą najkorzystniejszą w przedmiotowym

postępowaniu.

W ocenie Izby Odwołujący legitymuje się uprawnieniem do skorzystania w

przedmiotowym postępowaniu ze środków ochrony prawnej. Została wypełniona

materialnoprawna przesłanka, o której mowa w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Odwołujący jest

zainteresowany pozyskaniem zamówienia, i w tym celu złożył ofertę. W przypadku

potwierdzenia się zarzutów odwołania, mógłby liczyć na udzielenie zamówienia i osiągnięcie

zakładanych korzyści.

Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, wypełniając wymogi o

których mowa w art. 185 ust. 2 i 3 ustawy Pzp, przystąpił wykonawca AWIMA Sp. j. B. W.

(dalej: „Przystępujący”) stając się jego uczestnikiem. Przystępujący wniósł o oddalenie

odwołania.

Następnie Izba ustaliła, co następuje:

Przedmiotem zamówienia jest usługa polegająca na utrzymaniu czystości w budynkach

Akademii Sztuki Wojennej. Zgodnie z rozdz. IV pkt 4 SIWZ, do podstawowych czynności i

obowiązków Wykonawcy należy:

a) utrzymanie czystości w budynkach nr 6, 14, 28, 40, 50, 59, 69 oraz 112 należących do

Akademii Sztuki Wojennej znajdujących się przy al. Gen. A. Chruściela 103, 00-910

Warszawa;

b) czynności związane z utrzymaniem czystości, będą wykonywane przez Wykonawcę za

pomocą jego własnego personelu lub personelu podwykonawców, niezbędnego sprzętu

i własnych środków czystości. Ręczniki papierowe, papier toaletowy oraz mydło do

pojemników zamontowanych w toaletach zabezpiecza Zamawiający;

c) powierzenie wykonania zamówienia podwykonawcom wymaga zgody Zamawiającego;

d) Wykonawca zobowiązany będzie do zapewnienia schludnego wyglądu pracowników

wykonujących usługę, każdy z pracowników będzie musiał posiadać widoczny

identyfikator z napisem „Serwis sprzątający” oraz nazwę firmy;

e) do realizacji przedmiotu umowy Wykonawca skieruje minimum 10 pracowników, zgodnie

z przedłożonym w dniu podpisania umowy Wykazem osób skierowanych do realizacji

usługi, zawierającym następujące dane: imię i nazwisko, numer PESEL, formę

zatrudnienia, wymiar czasu pracy;

f) w przypadku dokonania zmiany pracowników przewidzianych do realizacji przedmiotu

umowy, Wykonawca każdorazowo powiadomi o tym fakcie Zamawiającego, przekazując

wykaz, o którym mowa w lit. f) powyżej;

g) Wykonawca zobowiązany będzie do wykonywania prac będących przedmiotem

zamówienia z należytą starannością i dokładnością;

h) oceny prawidłowości wykonania przedmiotowych prac dokonuje Zamawiający. Odbiór

wykonanej usługi nastąpi po podpisaniu przez obie strony protokołu odbioru (bez uwag).

Wykonawca zobowiązany będzie do dokonywania wszelkich poprawek na żądanie

Zamawiającego, o ile konieczność ich dokonania wyniknie z niewłaściwego wykonania

usługi;

i) w przypadku nieterminowego wykonania usług Zamawiający może wyznaczyć

Wykonawcy dodatkowy termin wykonania określonych usług;

j) Wykonawca zobowiązany będzie do ścisłego współdziałania z pracownikami

Zamawiającego;

k) Zamawiający zastrzega sobie prawo do wydawania poleceń pracownikom Wykonawcy,

wykonującym czynności w zakresie obejmującym przedmiot zamówienia;

l) Zamawiający będzie wymagał, aby Wykonawca używał środków czystości najwyższej

jakości, posiadających wszystkie wymagane przez prawo atesty, badania, itp.,

dopuszczające je do obrotu i użycia do powszechnego stosowania. Zamawiający ma

prawo do bieżącej kontroli środków zastosowanych przez Wykonawcę w trakcie realizacji

przedmiotu umowy i żądania zmiany środków w przypadku zakwestionowania ich jakości.

Podana przez Zamawiającego przed otwarciem ofert kwota, jaką zamierza przeznaczyć

na sfinansowanie zamówienia wynosi 904.200,87 zł. W postępowaniu zostało złożonych 10

ofert, zawierających ceny: Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe „Filpex” - 967.395,00 zł,

Cursarius Sp. z o.o. - 920.723,22 zł, J. K. MON 24 Security - 680.295,00 zł, Security &

Cleaning System Sp. z o.o. - 649.564,41 zł, Ever Cleaning Sp. z o.o.- 558.709,14 zł, Awima

s.j. B. W. - 732.037,68 zł, Amiux Sp. z o.o.- 598.257,00 zł, AMSA Sp. z o.o. - 596.230,00 zł,

Konsorcjum firm: Impel System Sp. z o.o., Impel Facility Services Sp. z o.o. - 518.275,23 zł,

Spółka Cywilna INTERLUX K. M., K. Ł.- 980.340,90 zł.

Zamawiający wezwał Odwołującego, na podstawie art. 90 ust. 1a ustawy Pzp (pismo z

dnia 30 kwietnia 2020 r.), do złożenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających

wpływ na wysokość zaoferowanej ceny. W wezwaniu Zamawiający m.in. poinformował, że

cena oferty Odwołującego jest niższa o 42,68 % od wartości zamówienia powiększonej o

należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania zgodnie z

art. 35 ust. 1 i 2, przez co wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Zamawiający wskazał na wymagane art. 90 ust. 1 ustawy Pzp elementy wyjaśnień i

zaznaczył, że oczekuje, aby wykonawca złożył wyczerpujące wyjaśnienia i udowodnił

realność zaoferowanej ceny. Zamawiający podał, że Odwołujący jest Obowiązany do

przedstawienia szczegółowej kalkulacji cenowej usługi, w której musi wykazać jaki wpływ na

zaoferowaną cenę mają, m.in.: koszty osobowe (koszty pracy) ponoszone na rzecz osób

przewidzianych do realizacji zamówienia, koszty dojazdu, zysk, koszty związane z nabyciem

środków oraz inne czynniki, a także stany faktyczne, które wpłynęły na przedstawioną przez

niego cenę oferty, które składają się na łączną wartość oferowanej ceny.

W wyznaczonym terminie Odwołujący złożył wyjaśnienia, w których podał, że

zaoferowana przez niego cena wyliczona została prawidłowo, z uwzględnieniem wszystkich

wymogów stawianych przez Zamawiającego w Specyfikacji Istotnych Warunków

Zamówienia. Dzięki szczegółowej analizie przedmiotu zamówienia oraz wieloletniemu

doświadczeniu w realizacji usług porządkowo - czystościowych złożył ofertę, która zapewnia

Zamawiającemu należytą realizację przedmiotu zamówienia przez cały okres obowiązywania

umowy. Zaoferowaną cenę udało się uzyskać dzięki wszystkim korzystnym warunkom

sprzyjającym wykonaniu zamówienia, takim jak: korzystne warunki zakupu środków

chemicznych, korzystne warunki zakupu sprzętu mechanicznego i ręcznego, posiadanie w

zasobach zaplecza technicznego, posiadanie wiedzy i doświadczenia, jak optymalnie

realizować usługę. Odwołujący oświadczył, że wartość oferowanych prac określona w ofercie

przetargowej jest ceną realistyczną, porównywalną z ceną rynkową podobnych zamówień.

Uwzględnia wszelkie koszty wytworzenia usługi zamówionej przez Zamawiającego oraz

wymóg co najmniej najniższego wynagrodzenia wraz z kosztami pracodawcy. Wykonawca

przedstawił w tabeli elementy mające wpływ na wysokość zaoferowanej ceny za realizację

przedmiotu zamówienia: przedstawiając wynagrodzenie brutto, koszt jednostkowy i koszt

miesięczny w odniesieniu do 1 osoby wymieniając: nadzór (3x w tygodniu 8h), sprzątający

bud. 6 (5x w tygodniu 6-14 i 14-22), sprzątający bud. 14 (5x w tygodniu 7-15), sprzątający

bud. 28 (5x w tygodniu 7-10), sprzątający bud. 40 (2x w tygodniu 10-12), sprzątający bud. 50

(5x w tygodniu 7-15), sprzątający bud. 59 (3x w tygodniu 6-7 i 12-15), sprzątający bud. 69

(5x w tygodniu 7-15), sprzątający bud. 112 (5x w tygodniu 7-15) oraz pozostałe miesięczne

koszty: koszt środków chemicznych i higieny, koszt amortyzacji sprzętu i maszyn, usługi

dodatkowe/specjalistyczne (mycie okien, mycie tapicerki, zabezpieczenie powierzchni itp..),

inne (w tym organizacyjne, HR itp.), marża i zysk Wykonawcy, koszt całkowity miesięcznie.

Odwołujący wskazał, że w skład kosztów każdego z pracowników (przy pełnym etacie)

wliczają się uśrednione koszty płacy minimalnej z dwóch lat (2600,00 zł w 7 miesiącach 2020

r. oraz zakładany wzrost do 3000,00 zł brutto w pozostałych 4 miesiącach 2021 r.): płaca

brutto - 2745,12 zł, składki ZUS - 549,30 zł, koszty urlopowe i chorobowe - 344,99 zł,

razem - 3639,41 zł i odpowiednio mniejsze wartości przy częściach etatu. Wykonawca

spełnia wymogi w zakresie płacy minimalnej, jak również wymóg minimalnego zatrudnienia

10 osób oraz organizację pracy wyznaczoną przez Zamawiającego w OPZ. W kalkulacjach

nie zostały ujęte osoby z orzeczoną grupą niepełnosprawności, co w przypadku

ewentualnego zatrudnienia mogłoby dodatkowo wpłynąć na obniżenie kosztów

pracowniczych (dofinansowanie PFRON). Impel posiada na terenie województwa

mazowieckiego wszystkie struktury oddziału, a co za tym idzie, nie ponosi kosztów tworzenia

nowej struktury organizacyjnej, do obsługi zamówienia, nadto wypracował technologię

sprzątania, umożliwiającą znaczne ograniczenie kosztów. Należą do nich między innymi

mycie okien wodą zdemineralizowaną czy wprowadzanie elementów tzw. „inteligentnego

sprzątania”. Technologia „Inteligentnego sprzątania” polega na wprowadzaniu do usługi

zaawansowanych modeli realizacji usługi takich jak np. przygotowywany indywidualnie do

każdego obiektu harmonogram prac porządkowych lub wykorzystanie sprzętu najwyższej,

jakości. Dzięki temu, można ograniczać koszty i tworzyć sprzyjające warunki wykonania

zamówienia. Nie bez znaczenia dla redukcji kosztów są wynegocjowane przez Wykonawcę

korzystne kontrakty na dostawy chemii do sprzątania i dezynfekcji, sprzętu ręcznego oraz

sprzętu mechanicznego, niezbędnego do realizacji tego typu prac. Realizacja polityki

zakupów, poprzez zamówienia centralne dla całej Grupy Kapitałowej Impel daje gwarancje

uzyskania korzystnej ceny. Przekłada się to na obniżenie kosztów realizacji usługi, przy

jednoczesnym zachowaniu najwyższych standardów oferowanych materiałów i sprzętu.

Wykonawca realizując usługę na terenie całego województwa, dysponuje już odpowiednim

sprzętem, który może być wykorzystany przy realizacji przedmiotowej umowy. W praktyce

firm z branży usług porządkowo-czystościowych przyjmuje się globalne spojrzenie na koszty

w ujęciu miesięcznym. Do obliczenia oferty zostały przyjęte założenia wydajnościowe

realizacji usługi zgodnie z zasadami technologii sprzątania oraz z uwzględnieniem

możliwości eksploatacyjnych posiadanego lub planowanego parku maszynowego.

Kompleksowość spojrzenia na usługę objętą postępowaniem odzwierciedla także możliwość

płynnego delegowania pracowników do różnych prac na terenie danego obiektu tam, gdzie

akurat zachodzi potrzeba wykonania dodatkowych usług. Do wyjaśnień zostały załączone

oświadczenia pięciu kontrahentów o wysokości udzielonych rabatów, przykładową fakturę na

zakup środków czystości oraz wykaz środków trwałych wykonawcy.

Pismem z dnia 31 lipca 2020 r. Zamawiający poinformował o odrzuceniu oferty

Odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp,

przedstawiając obszernie swoje zastrzeżenia do uzyskanych od Odwołującego wyjaśnień i

przedstawiając kalkulację, z której wynika, iż wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z

SIWZ wymaga zaangażowania środków przewyższających kwoty podane przez

Odwołującego w wyjaśnieniach. Zamawiający podniósł m.in., że Odwołujący nie uwzględnił

wszystkich wymaganych elementów przedmiotu zamówienia. Treść uzasadnienia decyzji o

odrzuceniu oferty zawiera m.in. stwierdzenia: „Wykonawca oświadczył, iż zaoferowana cena

realizacji została wyliczona prawidłowo, z uwzględnieniem wszystkich wymogów stawianych

przez Zamawiającego w SIWZ. Wskazał również, że dzięki szczegółowej analizie przedmiotu

zamówienia oraz wieloletniemu doświadczeniu złożona oferta zapewnia należytą realizację.

Powyższe zapewnienia nie zostały w żaden sposób potwierdzone dowodami, Wykonawca

posłużył się jedynie ogólnymi stwierdzeniami, które nie odnoszą się do sposobu kalkulacji

konkretnego zamówienia. Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 8 kwietnia 2020 (sygn.

akt 502/19) wskazała, iż „...trudno uznać, że przystępującego wyróżnia dokonanie dokładnej

analizy przedmiotu zamówienia dla potrzeb obliczenia ceny oferty, skoro każdy wykonawca

musi się zapoznać z wymaganiami zamawiającego w celu wyceny swoich prac. Czynności

analityczne nie mogą być postrzegane jako wyróżnik sposobu działania przystępującego,

lecz raczej jako obowiązek każdego z wykonawców. Izba nie miała też wątpliwości, że każdy

z wykonawców posiadających wymagane przez zamawiającego doświadczenie w wykonaniu

usług rodzajowo podobnych wypracował podczas realizacji szeregu zamówień optymalną

metodykę działania. Wyjaśnienia Wykonawcy składane w odpowiedzi na wezwanie w trybie

art. 90 ust. 1 ustawy Pzp nie mogą ograniczać się do ogólnych stwierdzeń, a czynniki

umożliwiające osiągnięcie ceny na oferowanym poziomie zawsze muszą znaleźć odniesienie

do opisu przedmiotu zamówienia dotyczącego danego postępowania oraz przedstawić

konkretną, wiarygodną oraz rzetelną analizę, która jest potwierdzona dowodami, że

Wykonawca faktycznie dysponuje przedstawionymi w ofercie i wyjaśnieniach warunkami.

Jedynie taka sytuacja pozwala Zamawiającemu rzeczywiście zweryfikować realność

zaproponowanej ceny, potwierdzenie można znaleźć w wyroku KIO z 25 kwietnia 2019 r.

(KIO 624/19), gdzie Izba uznała, że „wykonawca, który składa wyjaśnienia w zakresie rażąco

niskiej ceny powinien wskazać, co spowodowało obniżenie ceny, jak również w jakim stopniu

wskazany czynnik wpłynął na jej obniżenie. Udzielone wyjaśnienia mają potwierdzić, iż

złożona oferta jest rzetelnie przygotowana, a cena prawidłowa oszacowana, zatem nie

stwarza zagrożeń dla prawidłowego wywiązania się wykonawcy z przyjętych obowiązków

umownych".

Nie ulega wątpliwości, że w zakresie kosztów osobowych, Wykonawca szczegółową

kalkulację kosztów osobowych przygotował w oparciu o wymogi Zamawiającego opisane w

SIWZ, wyszczególnił on koszt związany z zatrudnieniem osób z podziałem na poszczególne

budynki, które objęte są przedmiotem zamówienia. Jednak Wykonawca poprzestał na

wyliczeniach, nie dołączając żadnych dokumentów, w których Zamawiający mógłby znaleźć

potwierdzenie realności przyjętych do kalkulacji wysokości wynagrodzenia. Wykonawca

oświadczył, że do wyliczeń przyjął średnie minimalne wynagrodzenie za pracę dla

pracowników realizujących przedmiot zamówienia (Wykonawca przyjął średnie koszty płacy

minimalnej z dwóch lat 2.600,00 zł przez 7 miesięcy w 2020 r. oraz 3.000,00 zł przez 4

miesiące 2021 r.). W wyjaśnieniach Wykonawca powołał się na zgodność z prawem

przyjętego minimalnego wynagrodzenia za pracę, ale Zamawiający zwraca uwagę, że nie

może być ono jedynym dopuszczalnym kryterium oceny przyjęcia tego czynnika. Istotnym

jest również czy Wykonawca ma realną możliwość zatrudnienia lub już dysponuje

pracownikami, którzy podejmą się realizacji przedmiotu zamówienia po stawkach

przedstawionych w kalkulacji, dzięki czemu potwierdziłby tezę możliwości przyjęcia płac na

najniższym poziomie w ofercie. Takie stanowisko zaprezentowała Krajowa Izba Odwoławcza

w wyroku z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt. KIO 1563/18, gdzie stroną przystępującą w

przedmiotowej sprawie był Wykonawca oraz to jego dotyczył zarzut rażąco niskiej ceny, „

sposób kalkulacji kosztów wynagrodzenia przysługującemu pracownikowi z uwzględnieniem

przysługujących mu z mocy przepisów kodeksu pracy uprawnień powinna być sporządzona

w sposób jasny, pełny i nie wymagający wykładni. Izba zauważa także, że w przypadku

zarzutu rażąco niskiej ceny dotyczącej wyliczenia kosztów pracy ocenie podlega nie tylko

spełnianie wymagań w zakresie minimalnego wynagrodzenia za pracę z uwzględnieniem

obowiązkowych kosztów> pracowniczych, w tym kosztów urlopem wypoczynkowych, ale

także realność pozyskania pracowników za wskazaną staw>kę wynagrodzenia". Miejsce

świadczenia usługi znajduje się na terenie aglomeracji warszawskiej, w regionie, w którym

koszty utrzymania są wysokie, więc możliwość pozyskania pracowników za minimalne

wynagrodzenie nie jest oczywista oraz pewna. Według danych Głównego Urzędu

Statystycznego opublikowanych 04.03.2020 r. w Roczniku Statystycznym Pracy 2019 na

stronie internetowej przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w

województwie mazowieckim wyniosło w 2017 roku 5 219,09 zł, natomiast w 2018 roku 5

601,44 zł. Średnia różnica między wynagrodzeniem w województwie mazowieckim a resztą

kraju wynosi 1 300.58 zł brutto w roku 2017 oraz 1 415,44 zł brutto w roku 2018. Dane te

potwierdzają, że przyjęcie w wycenie minimalnego wynagrodzenia pracowników bez

udowodnienia, iż taktycznie Wykonawca może koszty związane z zatrudnieniem uplasować

na danym poziomie jest niewystarczające, w związku z czym. Wykonawca nie może

poprzestać jedynie na własnych oświadczeniach oraz zapewnieniach i winien załączyć

stosowne dowody chociażby takie jak: umowy o pracę, oświadczenia pracowników itp.

Potwierdzenie stanowiska Zamawiającego można znaleźć w wyroku Krajowej Izby

Odwoławczej z dnia 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt KIO 1453/18 „Gdyby wykonawca

prezentował wartości zaniżone lub z pogranicza minimalnego wynagrodzenia dla

poszczególnych osób z personelu wtedy faktycznie zasadne byłoby potwierdzenie w postaci

załączenia stosownych umów ". Biorąc pod uwagę, iż w przedmiotowej sprawie koszty pracy

stanowią ważny czynnik cenotwórczy, należy wobec braku udowodnienia Zamawiającemu

realności pozyskania pracowników za wskazaną stawkę wynagrodzenia oraz wobec braku

wymaganych dowodów bezsprzecznie stwierdzić, iż Wykonawca nie sprostał ciążącemu na

nim obowiązkowi urealnienia kosztów pracowniczych w cenie oferty.

Ponadto należy wskazać, iż w ocenie Zamawiającego, przyjęte w wyjaśnieniach składniki

cenotwórcze są nierealne oraz nie obalają domniemania istnienia rażąco niskiej ceny.”

Następnie Zamawiający w układzie tabelarycznym przedstawiła założenia przyjęte przez

Wykonawcę oraz założenia minimalne wg Zamawiającego, z których wynika, że w ofercie

Odwołującego wystąpiło niedoszacowanie wynagrodzenia brutto osób sprzątających oraz

kosztów pracodawcy. Zamawiający poniżej tabeli wskazał:

„Ad. 1) W ocenie Zamawiającego Wykonawca błędnie przyjął, iż serwis weekendowy będzie

wykonywany średnio 2 x w miesiącu. Zgodnie z odpowiedzią udzieloną przez

Zamawiającego w dniu 09.04.2020 r. (pytanie 7) serwis weekendowy będzie wykonywany

minimum 2 x w miesiącu. Odpowiedź ta wskazuje, iż serwis weekendowy może być

świadczony również we wszystkie weekendy w miesiącu, jeżeli u Zamawiającego zajdzie

taka potrzeba. W związku z powyższym Wykonawca powinien przyjąć do wyceny

maksymalną ilość serwisów weekendowych w miesiącu.

Według Zamawiającego wartość serwisów weekendowych powinna być co najmniej 2 razy

większa niż wskazał to w wyjaśnieniach Wykonawca. Dlatego też wynagrodzenie brutto osób

sprzątających wskazanych przez Wykonawcę kalkulacji szczegółowej winno wynosić 23

262,39 zł, a nie jak przyjął Wykonawca 22 323,83 zł.

Ad. 2) W ocenie Zamawiającego koszty każdego z pracowników przyjęte przez Wykonawcę

w wyjaśnieniach nie zawierają wszystkich kosztów pracy związanych z zatrudnieniem

pracowników. Przyjęte przez Wykonawcę uśrednione koszty stanowią 32,58 %

wynagrodzenia brutto. W ocenie Zamawiającego powinny one wynosić co najmniej 40,73 % i

zawierać składniki wymienione w tabeli. Wykonawca w swoich wyjaśnieniach nierealnie

wyliczył koszty urlopowe i chorobowe podając kwotę 344,99, która stanowi ok 12,5 %

wynagrodzenia, gdy zaś same koszty urlopowe winny stanowić 10,5% (26 dni urlopu

wypoczynkowego w roku proporcjonalnie do ok. 253 dni pracujących w roku). Gdyby przyjąć,

iż pozostałe 2 % stanowiące koszty chorobowe to wg Wykonawcy pracownik średnio

przebywałby na zwolnieniu 5 dni w roku, co w zestawieniu z danymi ZUS i przy braku

udowodnienia poziomu zwolnień lekarskich u Wykonawcy stanowi wielkość nierealną. W

swojej kalkulacji Wykonawca zdaje się pominął koszty związane z przebywaniem

pracowników na odpłatnych zwolnieniach od pracy (urlop okolicznościowy, opieka nad

dzieckiem, krwiodawstwo, wezwania przed organy, badania lekarskie itp.). Zamawiający do

celów wyliczeń przyjął 7 dni w roku. Wykonawca pominął także obowiązkowe składki

płacone przez pracodawcę na pracownicze plany kapitałowe (PPK), w minimalnej wysokości

1,5 % (a przynajmniej nie zawarł informacji o nich).

Ad. 3) Biorąc pod uwagę elementy wymienione w pkt 1 i 2 oraz metodologię wyliczeń

zastosowaną przez Wykonawcę koszt miesięczny brutto (suma kosztów wynagrodzeń)

winien wynosić co najmniej 32 737,16 zł, a nie jak wyliczył Wykonawca 29 596,37 zł.

Ad. 4. 5, 6) Wykonawca w złożonej kalkulacji pominął koszty związane z zapewnieniem

pracownikom, m.in. odzieży roboczej, artykułów związanych z zapewnieniem bezpiecznej i

higienicznej pracy, koszty obowiązkowych badań lekarskich i szkoleń BHP oraz koszty

napojów (wody). Przyjęte przez Zamawiającego wartości są, wartościami szacunkowymi

określonymi na podstawie liczby zatrudnionych osób i wielkości przedmiotu zamówienia, i są

to wartości minimalne.

Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca ma obowiązek dostarczyć pracownikom

nieodpłatnie odzież oraz obuwie robocze, które spełniają wymagania określone w Polskich

Normach, jeżeli:

- odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,

- jest to konieczne ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub

bezpieczeństwo pracy.

W związku z tym, że stanowisko sprzątającego może wiązać się z narażeniem na

intensywne brudzenie oraz kontaktem ze środkami chemicznymi, materiałami biologicznie

zakaźnymi, należy takiego pracownika wyposażyć w odzież i obuwie robocze. Po

uwzględnieniu oceny ryzyka zawodowego na tym stanowisku pracodawca powinien ponadto

wyposażyć pracowników w odpowiednie środki ochrony indywidualnej np. rękawice

ochronne.

Zgodnie z art. 229 § 6 Kodeksu pracy, profilaktyczne badania lekarskie (wstępne, okresowe i

kontrolne) przeprowadzane są na koszt pracodawcy. Badania te przeprowadza się na

podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. Mówi o tym § 4 ust. 1 rozporządzenia

Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania

badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami

oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z

2016 r. poz. 2067).

Przepisy rozdziału VIII (działu dziesiątego) Kodeksu pracy, a szczególności art. 237'oraz

wydanego na podstawie delegacji art. 11i' rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia

21 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z

2004 r. Nr 180 poz. 1860, ze zm.) stanowią, iż pracodawca nie może dopuścić pracownika

do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych

umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i

higieny pracy. Pracodawca zobowiązany jest nie tylko zapewnić przeszkolenie wstępne

pracownika w zakresie bhp przed dopuszczeniem pracownika do pracy, ale również

prowadzić okresowe szkolenia w tym zakresie.

Jednym z obowiązków pracodawcy z zakresu BHP jest zapewnienie wszystkim pracownikom

wody pitnej. W okresie letnim pracodawca ma obowiązek zapewnić podwładnym dostęp do

wody, jeżeli wykonują oni swoją pracę na zewnątrz, a temperatura przekracza 25 stopni

Celsjusza oraz w pomieszczeniach, gdzie temperatura wynosi 28 stopni Celsjusza.

Ad. 7) Doliczając koszty wymienione w pkt 4, 5, 6 suma kosztów wynagrodzeń zgodnie z

przyjęta metodologią Wykonawcy powinna wynosić co najmniej 33 169,16 zł.

Ad. 8) Doliczając do sumy kosztów wynagrodzeń (przyjęta przez Zamawiającego kwota 33

169,16 zł) koszty pozostałe podane przez Wykonawcę w wyjaśnieniach (6 028,47 zł)

miesięczne minimalne koszty ponoszone przez Wykonawcę bez zastosowanego poziomu

marży powinny wynosić minimum 39 197,63 zł miesięcznie. Jest to wartość większa niż

koszt całkowity miesięcznie podany przez Wykonawcę w wyjaśnieniach (zawierający zysk).

W związku z powyższym nawet, jeżeli przyjąć ewentualne pokrycie kosztów nieujętych przez

Wykonawcę w wyjaśnieniach z możliwego zysku, to pozostaje kwota 419,09 zł dla której nie

ma pokrycia. Powyższy fakt świadczy o tym, iż przyjęta przez Wykonawcę wartość

miesięczna jest nieprawidłowa i nie zapewnia nawet minimalnego zysku.

W ocenie Zamawiającego Wykonawca nie ujął w swojej kalkulacji wszystkich kosztów pracy

niezbędnych do prawidłowego wyliczenia miesięcznych kosztów. Powszechnie przyjęta

definicja kosztów pracy wskazuje, iż są to wszelkie wydatki, które zobowiązany jest ponosić

pracodawca w trakcie całego okresu zatrudnienia pracowników. Do tych kosztów zaliczymy

wszystkie obciążenia finansowe funkcjonowania zakładu pracy, w tym wydatki związane,

m.in. z procesem rekrutacji, szkoleniem pracowników, opłaceniem badań pracowniczych,

wypłatą wynagrodzenia, prowadzeniem spraw administracyjnych, zapewnieniem

bezpieczeństwa i higieny pracy, działalnością socjalną, jak również koszty związane z

rozwiązaniem stosunku pracy czy przekazaniem określonych świadczeń rodzinie

ubezpieczonego pracownika w razie jego śmierci. Potwierdzeniem powyższego jest jednolita

linia orzecznicza w tym zakresie, chociażby wyrok KIO z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt

KIO 596/16, w którym Izba wskazała, iż „Powszechnie przyjmuje się, że koszty pracy to ogół

wydatków, jakie ponosi przedsiębiorca w związku z pozyskaniem, utrzymaniem.

przekwalifikowaniem i doskonaleniem pracowników. Wchodzą w to również koszty z tytułu

obligatoryjnych składek na ubezpieczenia społeczne. Przyjmuje się, że koszty pracy składają

się z dwóch części. Pierwszą z nich są koszty pozapłacowe, do których zaliczamy wszystkie

składki oraz koszty pracy, jakie ponosi przedsiębiorca poza wynagrodzeniem bezpośrednim.

Z kolei ta druga grupa to koszty płacowe, w których skład wchodzą wynagrodzenia osobowe,

dodatki oraz nagrody i premie. ”.

Ponadto Wykonawca wskazał, że na zaoferowaną cenę wpłynęły czynniki, takie jak:

- korzystne warunki zakupu środków chemicznych,

- korzystne warunki zakupu sprzętu mechanicznego i ręcznego,

- posiadanie w zasobach zaplecza technicznego,

- posiadanie wiedzy i doświadczenia, jak optymalnie realizować usługę.

Nie poparł jednak swoich stwierdzeń żadnymi kwotami, o jakie mógłby obniżyć cenę oferty.

Wykonawca stwierdził, iż posiada korzystne kontrakty na dostawy chemii do sprzątania i

dezynfekcji, sprzętu ręcznego oraz sprzętu mechanicznego, na dowód czego przedstawił

oświadczenia dostawców, w tym jedno nieaktualne oraz fakturę vat. Dołączone dowody nie

zostały w żaden sposób powiązane z kosztem przewidzianym przez Wykonawcę na środki

chemiczne oraz sprzęt mechaniczny i ręczny, a w związku z faktem, braku powiązania i

wykazania przez Wykonawcę, jaki wpływ ma on na obniżenie ceny dowód ten nie pozwala

na zweryfikowanie realności oświadczenia.

Jako dowód Wykonawca przedstawił również fakturę, która nie ma żadnego powiązania z

treścią wyjaśnień czy kalkulacją, należy zwrócić uwagę na fakt, iż zawiera ona jedynie

pozycje poszczególnych artykułów (nr artykułu, nazwa, ilość oraz j.m.), bez widocznych cen

jednostkowych, stawki podatku VAT, rabatu ani również wartości netto, co uniemożliwia

Zamawiającemu jakąkolwiek analizę niniejszego dokumentu w stosunku do sytuacji wobec

jakiej został on złożony, tj. Zamawiający nie jest w stanie zweryfikować, iż ceny zawarte w tej

fakturze nie są powszechnie dostępne na rynku (są indywidualne dla Wykonawcy) bez

posiadania np. stosownego oświadczenia sprzedającego o zastosowanych rabatach. Dowód

ten, świadczy jedynie o tym co, kiedy i od jakiego podmiotu nabył Wykonawca - dowód bez

znaczenia w ocenie oferty w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia

publicznego.

Z wyjaśnień oraz dowodów powinno jednoznacznie wynikać w jakim stopniu dany czynnik

pozwolił zredukować konkretny koszt. Wykonawca powinien przedstawić kalkulację tego jak

kształtuje się jego koszt realnie, a jak wyglądałby gdyby nie uzyskał rabatów od dostawców.

Samo powoływanie się na upusty od dostawców bez konkretnego, rzeczowego wskazania

jaki wpływ mają one na kształtowanie ceny nie może stanowić obiektywnego wyjaśnienia

jakiegokolwiek obniżenia ceny.

Wykonawca nie przedstawił, żadnych dowodów na podstawie których Zamawiający mógłby

mieć pewność, że globalna kwota przeznaczona na koszt środków chemicznych i higieny

oraz sprzęt mechaniczny i ręczny jest wystarczająca do zapewnienia należytego wykonania

przedmiotu zamówienia, nie wskazał sposobu wyliczenia kwoty przewidzianej na pokrycie

nabycia środków w odniesieniu do tego konkretnego zamówienia. Zgodnie z zapisami SIWZ

to Wykonawca jest odpowiedzialny za pokrycie kosztów zakupu środków niezbędnych do

wykonania prac, jednocześnie Zamawiający wymaga, aby środki czystości były najwyższej

jakości oraz posiadały wymagane przez prawo atesty. Brak powiązania dowodów

(oświadczeń dostawców) z kosztem przewidzianym na środki chemiczne i higieny oraz

sprzęt mechaniczny i ręczny, nie pozwala na weryfikację prawdziwości oświadczeń

zawartych w wyjaśnieniach, nie odnoszą się one do żadnych wyliczeń, które dałyby wiedzę

Zamawiającemu w tym zakresie.

W złożonych wyjaśnieniach Wykonawca podniósł, iż wypracował technologię sprzątania

znacznie ograniczającą koszty, posiada struktury oddziału na terenie województwa

mazowieckiego oraz możliwość płynnego delegowania pracowników do różnych prac na

terenie danego obiektu, jednak w żaden sposób nie wykazał związku między tymi

czynnikami, a obniżeniem ceny oferowanej usługi, nie przedstawił także żadnych dowodów,

które pozwalałyby urealnić te twierdzenia. Z wyjaśnień nie wynika na czym polega

wyjątkowość tych kwestii oraz ich nadrzędność w stosunku do innych Wykonawców.

Wykonawca w żadnym stopniu nie rozwinął powyższych twierdzeń, nie odniósł się do tego w

jaki sposób wypracowana technologia sprzątania, struktura organizacyjna bądź delegowanie

pracowników pozwoli uzyskać koszt na danym poziomie oraz jaką wartość dodaną

Wykonawca będzie mógł dzięki niej uzyskać w przedmiotowym postępowaniu.

Jako dowód. Wykonawca przedstawił także wykaz posiadanego sprzętu. Jednakże w ocenie

Zamawiającego, w związku z brakiem powiązania i wykazania przez Wykonawcę, jaki wpływ

ma on na obniżenie ceny, dowód ten również nie pozwala na zweryfikowanie realności

oświadczenia.

Reasumując Wykonawca nie przedstawił żadnych rzeczowych dowodów na poparcie swoich

oświadczeń zawartych w wyjaśnieniach. W ocenie Zamawiającego wyjaśnienia są

nieprecyzyjne, stanowią jedynie ogólne zapewnienie, iż Wykonawca za zaoferowaną cenę

jest w stanie należycie realizować zamówienie. Celem procedury wyjaśniania jest

definitywne rozstrzygnięcie, czy dana oferta podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1

pkt 4 ustawy Pzp. Oceny tej dokonuje Zamawiający indywidualnie w odniesieniu do każdego

konkretnego przypadku, w oparciu o wyjaśnienia Wykonawcy i załączone przez niego

dowody. Zamawiający ma obowiązek odrzucić ofertę takiego Wykonawcy, który nie udzielił

wyjaśnień lub jeżeli ich ocena potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt.

Złożenie wyjaśnień ogólnikowych, nieprzekonujących, że cena oferty została obliczona

rzetelnie jest równoznaczne w skutkach z brakiem złożenia wyjaśnień w ogóle - do takiego

wniosku doszła Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 8 kwietnia 2019 r. (sygn. akt KIO

502/19) „Orzecznictwo wypracowało pogląd, zgodnie z którym złożenie wyjaśnień

ogólnikowych, nieodpowiadających na wezwanie zamawiającego, nieprzekonujących, że

cena oferty została obliczona rzetelnie jest zrównane w skutkach z brakiem złożenia

wyjaśnień w> ogóle. W obu przypadkach oferta podlega odrzuceniu.

Cena nawet znacząco odbiegająca od szacunkowej wartości zamówienia, czy nawet od cen

innych Wykonawców, nie musi być ceną rażąco niską, o ile wezwany do wyjaśnień

Wykonawca jest w stanie udowodnić prawdziwość podanych w ofercie elementów

cenotwórczych. Wykonawca, który składa wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny,

powinien wykazać, co spowodowało obniżenie ceny oferty. Wystosowanie wezwania do

Wykonawcy rodzi po jego stronie obowiązek obalenia domniemania, iż zawarta w ofercie

cena nosi znamiona rażąco niskiej (KIO 1287/14 czy KIO 918/14). Ciężar dowodu spoczywa

na Wykonawcy, więc to on powinien zadbać o jakość swoich argumentów, poprzeć je

stosownymi dowodami i kalkulacjami. Wykonawca nie może być gołosłowny. Krajowa Izba

Odwoławcza zwróciła uwagę, że: „To wykonawca wszelkimi niezbędnymi środkami

dostępnymi w danej sprawie i uzasadnionymi w konkretnym stanie faktycznym, powinien

wykazać zamawiającemu, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej, pomimo

wypełnienia się określonych ustawowych przesłanek podejrzenia rażąco niskiej ceny w jego

ofercie. Przepisy nie określają przykładowego katalogu dowodem, które wykonawca

zobowiązany jest złożyć zamawiającemu w celu uzasadnienia racjonalności i rynkowej

wyceny swojej oferty. Możliwe jest przedstawienie zatem każdego dowodu, jednakże musi

być on adekwatny do konkretnej sytuacji i stanowić potwierdzenie tego, co wykonawca

dowodzi w swoich wyjaśnieniach” (wyr. KIO 619/19). Jednocześnie należy zwrócić uwagę, iż

Zamawiający nie ma obowiązku podpowiadać Wykonawcy dlaczego zadeklarowaną przez

niego cenę uważa za rażąco niską („ Ciężar dowodu, że cena nie jest ceną rażąco niską,

spoczywał na wykonawcy składającego ofertę, a nie na zamawiającym który w dodatku nie

musi „podpowiadać” wykonawcy, dlaczego uważa cenę za rażąco niską. Stanowisko takie

znajduje uzasadnienie w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 20JO r.

(IV Ca 1299/2009)" wyr. KIO 2659/12), mimo to wezwanie jakie wystosował do Wykonawcy

było obszerne, konkretne i stanowcze, wskazujące, iż Zamawiający oczekuje od Wykonawcy

dowodów na poparcie swoich twierdzeń. W odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego

Wykonawca zobowiązany jest udzielić przekonujących wyjaśnień, w ramach których odnosi

się w szczególności do kwestii wskazanych przez Zamawiającego w treści wezwania. Nie

udzielenie wyjaśnień odpowiadających treści wezwania sprecyzowanego przez

Zamawiającego skutkuje odrzuceniem oferty. Wykonawca, składając wyjaśnienia odnoszące

się do ceny oferty, powinien wskazać, co spowodowało możliwość obniżenia ceny oraz

stopień, w jakim cena została obniżona dzięki wskazanym czynnikom. Odpowiedź

Wykonawcy nie może być powierzchowna, aby można ją było potraktować, jako

wyczerpującą i rozwiewającą wątpliwości, nie może opierać się wyłącznie na ogólnych

zapewnieniach Wykonawcy, że jest w stanie należycie wykonać zamówienie za daną kwotę.

Aby odpowiedź złożona na wezwanie wystosowane na podstawie art. 90 ustawy Pzp

posiadała walor wyjaśnień elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny musi być

bardziej szczegółowa w zakresie elementów składających się na zaoferowaną cenę aniżeli

sama oferta.

Zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Zamówień Publicznych opublikowanym w Informatorze nr

6 z 2012 (czerwiec 2012) „przepis ustawy nakazuje zamawiającemu dokonać ustaleń w

przedmiocie rażąco niskiej ceny oraz ocenić dostarczone przez wykonawcę dowody. W toku

oceny wyjaśnień zamawiający zobowiązany jest wziąć pod uwagę wszystkie czynniki

wymienione w art. 90 ust. 2 ustawy (...), ale również wszelkie inne czynniki wpływające na

wysokość oferty, które wskaże wykonawca, jeśli są zgodne z prawem oraz nie zakłócają

uczciwej konkurencji. Wykonawca składając wyjaśnienia odnoszące się do swojej oferty,

powinien wskazać, co spowodowało możliwość obniżenia ceny oraz w jakim stopniu dzięki

tym czynnikom cena została obniżona. Przepis ustawy wyraźnie wskazuje więc, że

zamawiający powinien dać wykonawcy szansę założenia wyjaśnień i dowodów na ich

poparcie, ale brak przekonujących wyjaśnień wykonawcy lub wyjaśnienia i dowody

świadczące o rażąco niskiej cenie powinny powodować odrzucenie oferty.".

Biorąc po uwagę powyższe, należy stwierdzić, iż Wykonawca nie przedstawił

Zamawiającemu żadnej analizy w jakim stopniu każda z przywołanych okoliczności

umożliwia mu obniżenie ceny za realizację zamówienia i jakiego rzędu oszczędności osiąga

on z tytułu wskazanych okoliczności (czego wymagał Zamawiający w treści wezwania).

Należy zwrócić również uwagę, że szereg z okoliczności na które powołuje się Wykonawca

są powszechnie dostępne Wykonawcom w branży usług sprzątania (np. korzystne warunki

zakupu środków chemicznych, korzystne warunki zakupu sprzętu mechanicznego i

ręcznego, posiadanie w zasobach zaplecza technicznego, posiadanie wiedzy i

doświadczenia, jak optymalnie realizować usługę). Wykonawca nie wykazał w jaki sposób w

tym konkretnym postępowaniu umożliwią mu one tak drastyczne zaniżenie kosztów.

Przedstawione w wyjaśnieniach Wykonawcy informacje oraz dołączone do nich dokumenty

nie posiadają charakteru dowodowego oraz w żadnym stopniu nie świadczą o unikalnych

okolicznościach Wykonawcy, które pozwoliłyby należycie wykonywać przedmiot zamówienia

po zaoferowanych cenach. W związku z powyższym należało przyjąć, iż głównym

czynnikiem powodującym obniżenie przez Wykonawcę ceny za realizację usługi jest

możliwość zatrudnienia przez Wykonawcę osób na podstawie umowy o pracę z

wynagrodzeniem na poziomie płacy minimalnej. W ocenie Zamawiającego Wykonawca nie

sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania poprzez dostarczenie dowodów takiej

możliwości, chociażby: kopie umów, oświadczenia osób o zgodzie na pracę za

wynagrodzenie na poziomie płacy minimalnej, itp. Stwierdzić należy, że wyjaśnienia

Wykonawcy nie są wystarczające do uznania, że Wykonawca w sposób prawidłowy dokonał

kalkulacji kosztów wykonania zamówienia, uwzględniając koszty pracy, których wartość nie

może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wykonawca winien w cenie

oferty uwzględnić wszystkie koszty związane z zatrudnieniem pracowników wliczając w nie

również koszty wynikające z przepisów prawa, nie ograniczając się jedynie do kosztów

minimalnych wynikających z wypłacanego wynagrodzenia i konsekwencji. Kalkulacja

przedstawiona przez Zamawiającego potwierdza, że Wykonawca nie ujął wszystkich

składników związanych z zatrudnieniem, konsekwencją czego jest niedoszacowanie kosztów

związanych z realizacją przedmiotu zamówienia oraz potwierdzenie, iż Wykonawca będzie

ponosił straty z tytułu realizacji zamówienia.(...)”

Izba zważyła, co następuje.

Odwołanie podlega oddaleniu. Nie potwierdziły się bowiem zarzuty odwołania, w

granicach których, stosownie do art. 192 ust. 7 ustawy Pzp, Izba orzeka.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera

rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Stosownie do art. 90

ust. 3 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień lub

jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera

rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Na wstępie zauważenia wymaga, iż Izba dokonuje oceny czynności odrzucenia oferty na

podstawie ww. przepisów z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych

przedstawionych przez Zamawiającego w uzasadnieniu tej czynności. Postępowanie

odwoławcze ma bowiem na celu kontrolę prawidłowości działań zamawiającego.

W przypadku skierowania do wykonawcy przez zamawiającego wezwania do wyjaśnień

rażąco niskiej ceny powstaje domniemanie istnienia takiej ceny w tej ofercie, które, w dobrze

pojętym interesie wykonawcy, winno być przez niego obalone w składanych wyjaśnieniach.

Stosownie bowiem do art. 90 ust. 2 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera

rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Na zamawiającym natomiast, w

przypadku odrzucenia oferty z uwagi na stwierdzenie, iż zawiera rażąco niską cenę, ciąży

obowiązek wykazania, że ziściły się przesłanki takiego odrzucenia, że z otrzymanych

wyjaśnień wynika potwierdzenie, że cena oferty jest nierealna, nierynkowa, nie pozwala na

wykonanie zamówienia zgodnie z SIWZ, tak aby poniesione koszty zostały zrównoważone

przychodem z tytułu realizacji tego zamówienia.

Za rażąco niską cenę uznaje się cenę, która jest niewiarygodna, nie pozwala na

wykonania przedmiotu całego zamówienia bez straty, gdy zostanie m.in. wykazane, że

przychody mające być uzyskane od zamawiającego z tytułu realizacji zamówienia nie

pokryją kosztów jego realizacji. Podobna sytuacja zachodzi, gdy z wyjaśnień wykonawcy

wynika, że aby pokryć koszty realizacji zamówienia przerzuca źródła ich finansowania na

inne źródła spoza tego postępowania. Ocena w tym zakresie jest dokonywana z

uwzględnieniem specyfiki przedmiotu zamówienia oraz realiów rynkowych.

Wyjaśnienia składane na wezwanie w związku z podejrzeniem rażąco niskiej ceny

powinny być konkretne, jasne, spójne i adekwatne do danego przedmiotu zamówienia.

Ogólne zapewnienia, czy ogólniki dotyczące np. wieloletniego doświadczenia wykonawcy,

jeśli w ślad za nimi nie idą wyczerpujące wyjaśnienia, wskazujące na wykorzystanie tych

przymiotów dla możliwości obniżenia wynagrodzenia, nie wnoszą do sprawy istotnych treści,

bowiem nie wskazują na wymierne efekty ekonomiczne. Wyjaśnienia powinny zawierać

wskazanie konkretnych elementów mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny, przy

czym powinny to być wszystkie konieczne elementy związane z przedmiotem zamówienia i

wynikające z obowiązujących przepisów prawa. Nie jest wystarczające złożenie wyjaśnień

zawierających wymienienie wysokości ponoszonych kosztów, bez wykazania prawidłowości

ich określenia na takim poziomie. Wyjaśnienia powinny odpowiadać na wezwanie

Zamawiającego nie tylko co do formy, ale też co do treści.

Przechodząc od powyższych uwag na grunt analizowanej sprawy zaznaczyć należy w

pierwszej kolejności, iż wezwanie do wyjaśnień było jasne i stanowcze. Zamawiający

wyraźnie zaznaczył, że oczekuje: złożenia wyczerpujących wyjaśnień; przedstawienia

szczegółowej kalkulacji, popartej dowodami; udowodnienia realności i wiarygodności

zaoferowanej ceny; udowodnienia prawdziwości podanych w ofercie elementów

cenotwórczych i wskazanie co spowodowało obniżenie ceny, jak również w jakim stopniu

wskazany czynnik wpłynął na jej obniżenie (kalkulacja).

W ocenie Izby Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego wykazał w

jakim zakresie wykonawca ten nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku złożenia

wymaganych od niego wyjaśnień. Zamawiający przedstawił szczegółową analizę

otrzymanych wyjaśnień oraz swoje wyliczenia, wskazujące, że zaoferowana przez

Odwołującego cena nie pokrywa kosztów realizacji zamówienia.

Nie jest sporne, że przedmiotowe zamówienie w całości ma być realizowane przez osoby

będące obywatelami polskimi, zatrudnionymi na podstawie umów o pracę. Tym samym

szczególnego znaczenia nabiera analiza kalkulacji kosztów zatrudnienia takich osób, tym

bardziej, że zważywszy na specyfikę przedmiotu zamówienia, są to podstawowe koszty

związane z realizacją usługi. Koszty pracy wykazane w cenie ofertowej zgodnie z przepisami

prawa pracy winny zawierać wszystkie elementy, tj. nie tylko kwotę minimalnego

wynagrodzenia wraz z pochodnymi, lecz wszystkie koszty, które ponosi pracodawca w

związku z zatrudnianiem osób.

Zamawiający podał, że Odwołujący nie wykazał, że jest w stanie pozyskać w Warszawie

pracowników skłonnych pracować za minimalne wynagrodzenie, które przyjął w swoich

kalkulacjach, zaś dokonując wyceny kosztów pracy nie ujął w nich: pełnych kosztów

związanych z serwisem weekendowym (przyjął jego minimalny wymiar tj. 2x na miesiąc, a

może być on świadczony częściej), kosztów związanych z zastępstwem osób na urlopach,

zwolnieniach z pracy np. lekarskich, okolicznościowych, kosztów związanych z bhp, w tym

artykułów bhp, badań lekarskich i szkoleń bhp, wody dla pracowników w okresie letnim.

Wyliczenia przedstawione przez Zamawiającego, obejmujące koszty pracy konieczne do

poniesienia, nie znajdują pokrycia w przychodach, przy czym uwzględnienie kwoty

planowanego zysku w kalkulacji tego nie zmienia.

W odniesieniu do tego zamówienia wskazana przez Zamawiającego minimalna ilość

osób która ma być dedykowana do wykonywania zamówienia wskazuje, że przy tej ilości

osób codziennie ma być świadczona praca przy realizacji zamówienia. Oznacza to, że osoby

nieobecne w pracy z powodu urlopu czy zwolnienia lekarskiego winny mieć zapewnione

zastępstwo innej (dodatkowej) osoby. Odwołujący powinien zatem ująć w kosztach pracy

koszty wynagrodzenia pracowników także z tytułu urlopów, zwolnień lekarskich (za okresy

płacone przez pracodawcę). Z kalkulacji przedstawionej przez Odwołującego wynika

natomiast, że koszty te nie zostały uwzględnione, co wskazuje na niedoszacowanie z tego

tytułu ceny oferty.

Kalkulacja kosztów wynagrodzenia pracowników, z uwzględnieniem przysługujących im z

mocy przepisów kodeksu pracy uprawnień, powinna być sporządzona w sposób jasny i

pełny. W przypadku zarzutu rażąco niskiej ceny dotyczącej wyliczenia kosztów pracy ocenie

podlega nie tylko spełnianie wymagań w zakresie minimalnego wynagrodzenia za pracę z

uwzględnieniem obowiązkowych kosztów pracowniczych, ale także realność pozyskania

pracowników za wskazaną minimalną stawkę wynagrodzenia. W analizowanym przypadku

chodzi o rynek pracy w Warszawie, gdzie koszty utrzymania oraz wynagrodzenia są wyższe

niż w większości miejsc w kraju, a zatem oczekiwanie Zamawiającego, aby została

wykazana realna możliwość pozyskania pracowników do realizacji przedmiotowego

zamówienia za najniższe wynagrodzenie, w tym pracowników nadzoru, należy uznać za

uzasadnione. Zaoferowana cena, której najbardziej istotnym elementem jest koszt

wynagrodzeń pracowników, powinna bowiem nie tylko spełniać wymagania formalne

wynikające z przepisów prawa, ale też powinna być realna, aby zamówienie możliwe było do

wykonania bez np. potrzeby przerzucania kosztów na inne zamówienia realizowane przez

wykonawcę.

Zamawiający podniósł m.in., że Odwołujący przedstawił kilka dowodów na okoliczność

uzyskiwania rabatów np. na zakup środków chemicznych, jednakże nie wykazał w jakim

stopniu w tym konkretnym zamówieniu wpływa to na możliwość obniżenia ceny. Nie

przedstawił, informacji ani dowodów w jaki sposób kwota podana w kalkulacji przeznaczona

na zakup środków chemicznych i higieny oraz sprzęt jest wystarczająca dla zapewnienia

należytego wykonania zamówienia, nie przedstawił sposobu wyliczenia kwoty przewidzianej

na pokrycie kosztów nabycia środków na potrzeby zamówienia, przy uwzględnieniu, że

zgodnie z wymogami Zamawiającego, mają to być środki czystości najwyższej jakości,

posiadające wymagane przez prawo atesty.

Nadto Zamawiający zasadnie zauważył, że z wyjaśnień nie wynika wyjątkowość

przymiotów Odwołującego, i jego przewaga nad innymi wykonawcami. Twierdzenia o

wypracowanej technologii, posiadaniu oddziału na terenie woj. mazowieckiego oraz

możliwości delegowania pracowników nie zostały poparte dowodami. Odwołujący nie

wykazał w jaki sposób wpływają one na obniżenie wynagrodzenia w tym konkretnym

zamówieniu. Załączony do wyjaśnień wykaz posiadanego sprzętu bez powiązania z

określonymi kosztami, nie jest wystarczający dla uznania wykazania możliwości obniżenia

wynagrodzenia.

W ocenie Izby Zamawiający przedstawił argumentację, która pozwala na zweryfikowanie

poprawności jego wnioskowania, w tym wskazał, dlaczego brak wymaganych w wezwaniu

dowodów ma istotne znaczenie i prowadzi do negatywnej oceny tych wyjaśnień.

Odwołujący natomiast nie wykazał, że argumenty i wyliczenia Zamawiającego,

przedstawione w zawiadomieniu o odrzuceniu jego oferty, są wadliwe.

Izba nie podziela stanowiska Odwołującego przedstawionego na rozprawie, iż

przedstawienie dowodów na okoliczność, iż jest w stanie pozyskać pracowników w

Warszawie za minimalne wynagrodzenie, naruszałoby przepisy dotyczące ochrony danych

osobowych. Odwołujący pomija, że mogłyby to być zanonimizowane dokumenty. Ponadto

nie można podzielić stanowiska Odwołującego, że aby złożyć taki dowód musiałby zatrudnić

pracowników, a skoro nie ma pewności co do pozyskania zamówienia, to jest to niecelowe.

Skoro Odwołujący stwierdził, że ma w rejonie odpowiedni oddział i nie musi go organizować

na potrzeby przedmiotowego zamówienia, to mógłby złożyć dowody dotyczące już

zatrudnionych pracowników z wykazaniem, że w razie wyboru jego oferty, możliwe byłoby

wykonywanie zamówienia przez pracowników zatrudnionych za minimalne wynagrodzenie.

Nadto również podnoszony na rozprawie argument, o pokryciu serwisów weekendowych

świadczonych w większym wymiarze niż dwa razy na miesiąc z zapasu związanego z

przyjętym na 2021 r. minimalnym wynagrodzeniem, nie podważają analizy dokonanej przez

Zamawiającego. Jak bowiem wynika z wyjaśnień rażąco niskiej ceny do kalkulacji została

przyjęta kwota 2600,00 zł w 7 miesiącach 2020 r., oraz zakładana kwota minimalnego

wynagrodzenia za 4 miesiące 2021 r. w wysokości 3 000,00 zł. Nawet zatem, w sytuacji, gdy

obecnie wiadomo, że w 2021 r. kwota ta będzie niższa, to jednak, zważywszy na obecną

datę, również jest wiadome, że świadczenie usług w 2020 r., a więc za kwotę 2 600,00 zł nie

będzie możliwe przez okres przyjęty w kalkulacji.

Nie sposób także uznać argumentacji Odwołującego, przedstawionej na rozprawie,

dotyczącej braku uwzględnienia w kosztach dostarczenia pracownikom wody w sezonie

letnim, jako podważającej ocenę Zamawiającego. Przedłożenie wydruku ze strony MPWiK w

m.st. Warszawa S.A na dowód, że woda z kranu w mieście Warszawa jest zdatna do picia

także po awarii Czajki, potwierdza, że koszt ten nie został ujęty w kalkulacji ceny oferty, a

twierdzenie, że w Polsce są tylko 3 miesiące, gdzie temperatura może wskazywać na

wynikające z przepisów potrzebę dostarczania pracownikom wody, nie zmienia oceny, że za

taki okres pracodawca powinien uwzględnić stosowny koszt w swojej kalkulacji oferty.

W ocenie Izby przedstawione przez Zamawiającego uzasadnienie czynności odrzucenia

oferty Odwołującego wskazuje na przeprowadzenie wnikliwej analizy otrzymanych wyjaśnień

rażąco niskiej i potwierdza prawidłowości tej czynności. Zamawiający dokonał

zindywidualizowanej, uwzględniającej treść swojego wezwania do wyjaśnień oraz specyfikę

przedmiotu zamówienia, oceny otrzymanych wyjaśnień i wykazał podstawy do stwierdzenia,

że złożone przez Odwołującego wyjaśnienia potwierdziły, że złożona przez tego wykonawcę

oferta zawiera rażąco niską cenę. Izba podziela stanowisko Zamawiającego, że Odwołujący

nie sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania, iż jego oferta nie zawiera rażąco

niskiej ceny.

W związku z tym Izba uznała, iż nie zostało wykazane naruszenie przez Zamawiającego

przepisów art. 89 ust.1 pkt 4 i 90 ust.3 ustawy Pzp.

Nie potwierdziły się także pozostałe zarzuty odwołania. Nie zostało wykazane przez

Odwołującego, aby miało miejsce przerzucenie na Odwołującego negatywnych skutków

niejasnego i niespójnego opisu przedmiotu zamówienia, naruszenie zasad zachowania

uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, a także pozornego wykonania

nakazu wyroku Izby z dnia 20 lipca 2020 r. sygn. akt KIO 1200/20.

Jak zasadnie zauważył Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie, nie podnosił

konieczności zapewnienia przez wykonawcę wody na sprzątany obiekt w innym celu, niż

zapewnienie jej pracownikom do picia zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami

prawa. Również informacje w odniesieniu do serwisu weekendowego były przekazane

wykonawcom na równych zasadach, co pozwalało na racjonalne wyliczenie ich kosztu.

W ww. wyroku z dnia 20 lipca 2020 r. sygn. akt KIO 1200/20 Izba nakazała

Zamawiającemu dokonanie ponownej oceny złożonych przez Odwołującego wyjaśnień, w

uzasadnieniu wskazując m.in., iż w zależności od wyniku powtórzonej analizy wyjaśnień -

Zamawiający powinien uznać te wyjaśnienia za wystarczające albo odrzucić ofertę

Odwołującego, przedstawiając jednak skonkretyzowane i umotywowane uzasadnienie tej

czynności.

Jak wynika z dokumentacji postępowania, pismem z dnia 21 lipca 2020 r., Zamawiający

zawiadomił wykonawców o unieważnieniu czynności odrzucenia oferty Odwołującego oraz

poinformował o tym, iż dokona ponownej oceny tej oferty, w tym złożonych przez

Odwołującego wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny. Treść ww. zawiadomienia o

odrzuceniu oferty Odwołującego wskazuje, że Zamawiający dokonał tych czynności oraz

przedstawił pełne uzasadnienie decyzji podjętej w ich wyniku, tj. decyzji o odrzuceniu oferty

Odwołującego.

Z tych względów na podstawie art. 192 ust. 1 ustawy Pzp, Izba orzekła jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10

ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 3 pkt 1 i pkt 2 lit. b

, zasądzając od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 3

600 zł 00 gr tytułem zwrotu uzasadnionych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika strony.

Przewodniczący: ........................................

27