WYROK

KIO 967/17

Krajowa Izba Odwoławcza · 26 maja 2017

Pobierz PDF

Data orzeczenia: 26 maja 2017
Sąd / organ: Krajowa Izba Odwoławcza
Skład orzekający: Agata Mikołajczykprzewodniczący, Mikołajczyk Agataprzewodniczący, Mateusz Zientakprotokolant
Zamawiający: Zakład Opiekuńczo-Leczniczy
Hasła tematyczne: Podatek VAT
Podstawa prawna: art. 89 ust.1 pkt 6

Sentencja

Sygn. akt: KIO 967/17

WYROK

z dnia 26 maja 2017 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Agata Mikołajczyk

Protokolant: Mateusz Zientak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. w Warszawie odwołania wniesionego

do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 15 maja 2017 r. przez Odwołującego -

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: E. B. PKB Sp. z o. o.

S.K.A., E. PKB Sp. z o. o. Sp. k. ul. (…) w postępowaniu prowadzonym przez

Zamawiającego: Zakład Opiekuńczo-Leczniczy w K., ul. (…),

przy udziale wykonawcy: P. B. P. C. – K. S.A. ul. (…), zgłaszającego przystąpienie do

postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego,

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu:

1.1. unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty wykonawcy -

Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego C. – K. S.A. z K.;

1.2. unieważnienie czynności odrzucenia na podstawie art. 89 ust.1 pkt 6 ustawy – Prawo

zamówień publicznych oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: E. B.PKB Sp. z o. o. S.K.A., E. PKB Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w K.;

1.3. ponowne badanie oferty wnoszącego odwołanie i ocenę niepodlegających odrzuceniu

ofert zgodnie z kryteriami oceny określonymi w SIWZ.

2. Kosztami postępowania obciąża Zamawiającego - Zakład Opiekuńczo-Leczniczy w K.,

ul. (…) i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10. 000 zł 00 gr

(słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie

ubiegających się o udzielenie zamówienia: E. B. PKB Sp. z o. o. S.K.A., E. PKB Sp. z o.

o. Sp. k. ul. (…) tytułem wpisu od odwołania,

2.2. zasądza od zamawiającego - Z. O.-L. w K., ul. (…) na rzecz wykonawców wspólnie

ubiegających się o udzielenie zamówienia: E. B. PKB Sp. z o. o. S.K.A., E. PKB Sp. z o.

o. Sp. k. ul. (…) kwotę 10.000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy),

stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione tytułem wpisu od odwołania.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2164 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia

jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej

do Sądu Okręgowego w Krakowie.

Przewodniczący: ………………………………

Sygn. akt: KIO 967/17

Uzasadnienie

Odwołanie zostało wniesione przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: E. B. PKB Sp. z o. o. S.K.A., E. PKB Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w K.

[Odwołujący lub Konsorcjum], w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego

prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego którego przedmiotem jest „Wykonanie

robót budowlanych polegających na budowie Pawilonu nr 5 w Zakładzie Opiekuńczo -

Leczniczym w K.” (znak postępowania: ZP 5/2017). Zdaniem wnoszącego odwołanie,

Zamawiający – Zakład Opiekuńczo-Leczniczy w K. naruszył art. 89 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia

29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych [Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 ze zm.] [ustawa

Pzp] z uwagi na jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym odrzuceniu

oferty Odwołującego, w związku z uznaniem, iż oferta Odwołującego zawiera błąd w

obliczeniu ceny polegający na zastosowaniu stawki podatku od towarów i usług VAT w

wysokości 8%, zamiast w prawidłowej wysokości 23%, podczas gdy Odwołujący w ofercie

prawidłowo zastosował stawkę VAT w wysokości 8% w odniesieniu do robót budowlanych

polegających na budowie budynku zakładu opiekuńczo-leczniczego. W związku z

powyższym wnoszę o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie: unieważnienia czynności

odrzucenia oferty Odwołującego, powtórzenia czynności badania i oceny ofert oraz

dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej zgodnie z przepisami Ustawy, z uwzględnieniem

oferty Odwołującego. Ponadto o zasądzenie na rzecz Odwołującego kosztów postępowania

odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

Odwołujący podał, że ma interes w uzyskaniu zamówienia. Biorąc pod uwagę

okoliczność wykluczenia z postępowania konsorcjum firm, których liderem był S. P. z uwagi

na nieprzedłużenie okresu związania z ofertą, Odwołujący uzyskałby przedmiotowe

zamówienie w przypadku gdyby Zamawiający nie odrzucił oferty Odwołującego - w wyniku

badania ofert zostałaby wybrana oferta Odwołującego jako oferta najkorzystniejsza.

Wybrana pismem z dnia 9 maja 2017 r. jako najkorzystniejsza oferta wykonawcy C. K. S.A.

uzyskała w przedmiotowym postępowaniu maksymalną ilość 100 pkt., w tym za cenę - 60

pkt., za długość okresu rękojmi - 20 pkt., za skrócenie terminu wykonania - 20 pkt.

Odwołujący, podobnie jak C. K. S.A. i wszyscy pozostali oferenci, w ofercie uwzględnił

najwyżej punktowany termin wykonania zamówienia, tj. 21 października 2018 r. i najwyżej

punktowany okres rękojmi, tj. 72 miesięcy. Cena ofertowa brutto oferty Odwołującego

wynosiła jednak 24.566.488,74 zł, a zatem była niższa od oferty wykonawcy C. K. S.A.

stanowiącej kwotę 25,393.824,21 zł (różnica wynosiła zatem 827.335,47 zł). W

konsekwencji, gdyby Zamawiający nie odrzucił oferty Odwołującego - oferta Odwołującego

zostałaby wybrana jako najkorzystniejsza. Odwołujący uzyskałby bowiem 100 pkt,, zaś

wykonawca C. K. S.A. 98,05 pkt. W konsekwencji w związku z bezzasadną i sprzeczną z

Ustawą czynnością Zamawiającego - Odwołujący utracił obiektywną możliwość uzyskania

przedmiotowego zamówienia, co naraziło go na szkodę w postaci utraconych przychodów i

zysków możliwych do osiągnięcia w przypadku udzielenia mu zamówienia. Gdyby bowiem

Zamawiający nie odrzucił oferty Odwołującego postępowania - oferta Odwołującego

zostałaby wybrana jako najkorzystniejsza.

Mając na uwadze powyższe - wskazać należy, iż Odwołujący ma interes w uzyskaniu

przedmiotowego zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez

Zamawiającego przepisów ustawy Pzp.

W uzasadnieniu podnoszonego w odwołaniu zarzutu podał, co następuje:

Zawiadomieniem o wyborze najkorzystniej oferty z dnia 9 maja 2017 r. Zamawiający

poinformował Odwołującego o odrzucenie jego oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt. 6

Ustawy. W ocenie Zamawiającego Odwołujący zastosował nieprawidłową stawkę podatku od

towarów i usług VAT wynoszącą 8%, podczas gdy powinna zostać zastosowana stawka

podatku od towarów i usług VAT 23%. Zamawiający wskazał, że przedmiotem postępowania

jest budowa pawilonu nr 5 Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w K.. Nawiązując do treści

projektu wykonawczego Zamawiający wskazał, iż budynek częściowo przeznaczony będzie

na udzielanie całodobowych świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki psychiatrycznej i

leczenia uzależnień w trybie stacjonarnym oraz częściowo na ośrodek opieki dziennej. W

części budynku przeznaczonej dla udzielania świadczeń stacjonarnym Zamawiający

przewiduje pobyt 120 pacjentów. Zamawiający wyjaśnił, iż podział powierzchni przedstawia

się następująco: opieka stacjonarna 992,5 m2 piwnice oraz 3140,7 m2 kondygnacje

nadziemne, opieka dzienna 308,1 m2 piwnice oraz 1642,6 m2 kondygnacje nadziemne.

Zamawiający wyjaśnił, iż zgodnie z rozporządzeniem w sprawie Polskiej Klasyfikacji

Obiektów Budowlanych obiekty budowlane klasyfikuje się w jednej pozycji, zgodnie z ich

głównym użytkowaniem. W ocenie Zamawiającego głównym celem użytkowania

przedmiotowego budynku będzie udzielanie całodobowych świadczeń zdrowotnych w

zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień w trybie stacjonarnym. Jednocześnie

Zamawiający wskazał, iż stosownie do art. 41 ust. 12 i 12a ustawy o podatku od towarów i

usług obniżoną stawkę VAT stosuje się również do obiektów budownictwa mieszkaniowego,

do których zaliczono m. in. obiekty sklasyfikowane w PKOB w klasie ex 1264 - wyłącznie

budynki instytucji ochrony zdrowia świadczące usługi zakwaterowania z opieką lekarską i

pielęgniarską zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych. W związku z powyższym

Zamawiający uznał, iż kluczowe dla ustalenia prawidłowej stawki VAT jest ustalenie, czy

budynek, który będzie przeznaczony na działalność Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w K.

obejmującą udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki

psychiatrycznej i leczenia uzależnień w trybie stacjonarnym jest budynkiem instytucji ochrony

zdrowia świadczącym usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską dla ludzi

starszych, niepełnosprawnych itp. Mając na uwadze powyższe Zamawiający uznał, iż

zastosowanie obniżonej 8% stawki podatku do robót budowlanych w postaci budowy

przedmiotowego budynku było nieprawidłowe. Zamawiający stwierdził, iż mimo, że w

budynku będą świadczone usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, będą to

jedynie usługi składowe wchodzące w skład usługi głównej jaką jest udzielanie świadczeń

zdrowotnych. W takiej sytuacji przedmiotowy budynek w ocenie Zamawiającego nie jest

budynkiem instytucji ochrony zdrowia świadczącym usługi zakwaterowania z opieką lekarską

i pielęgniarską zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, którego budowa winna

zostać opodatkowana stawką VAT 8%. Budynek ten należy w ocenie Zamawiającego raczej

uznać za budynek instytucji świadczących usługi medyczne i chirurgiczne oraz pielęgnacyjne

dla ludzi (tiret drugi klasy 1264).

Zamawiający powołał się przy tym na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 sierpnia

2014 r. KIO 1571/14, w którym Izba w ocenie Zamawiającego wyraziła identyczne

stanowisko

Zamawiający wskazał, iż w związku z powyższym przedmiotowy budynek nie może być

sklasyfikowany w dziale 1264 PKOB w wyszczególnieniu w tirecie 6 -budynki instytucji

ochrony zdrowia świadczące usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską

zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych. W takiej sytuacji w ocenie

Zamawiającego roboty budowlane związane z budową tego budynku nie mogą być objęte

stawką VAT 8%. Zdaniem Odwołującego, odrzucenie jego oferty było nieprawidłowe, a jej

uzasadnienie należy uznać za błędne. Wbrew stanowisku Zamawiającego, Odwołujący

prawidłowo zastosował stawkę VAT 8% w zakresie robót budowlanych dotyczących budowy

budynku pawilonu nr 5 Zakładu Opiekuńczo- Leczniczego w K.. Przedmiotowy budynek

zostanie po jego wybudowaniu przeznaczony na działalność stacjonarną zakładu

opiekuńczo-leczniczego. Przyznał to sam Zamawiający, który na stronie 4 uzasadnienia

zawiadomienia z dnia 9 maja 2017 r. stwierdził, iż „Należy zatem ustalić, czy budynek który

będzie przeznaczony na działalność Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w K. obejmującą

udzielanie całodobowych świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki psychiatrycznej i

leczenia uzależnień w trybie stacjonarnym jest budynkiem instytucji ochrony zdrowia

świadczącym usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską dla ludzi starszych i

niepełnosprawnych, itp.”. Zamawiający przyznał przy tym, iż aż 4133,2 m2 ze wskazanej

przez Zamawiającego całkowitej analizowanej powierzchni budynku wynoszącej 6083,9 m2

przeznaczone będzie pod opiekę stacjonarną. Daje to 68% udział powierzchni

przeznaczonej pod opiekę W opisie do stacjonarną. projektu wykonawczego

zagospodarowania terenu (załącznik nr 8 do SIWZ) wskazano natomiast, iż: „Zadanie

inwestycyjne dotyczyć będzie budynku przeznaczonego na opiekę psychiatryczną i odrębną

częścią przeznaczoną na ośrodek opieki dziennej powiązanego funkcjonalnie przewiązką z

pozostałymi pawilonami składającymi się na kompleks Zakładu z instalacjami wewnętrznymi

wraz z zagospodarowaniem terenu, infrastrukturą techniczną, komunikacją pieszą, kołową,

budową miejsc parkingowych oraz budową dwóch zbiorników p.poż wraz z punktami poboru”

Odwołujący wskazał, że „Działalność zakładów opiekuńczo-leczniczych reguluje art. 12 ust.

1 pkt. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. Zgodnie z rzeczonymi

przepisami działalność stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych innych niż

szpitalne udziela się w przypadku świadczeń polegających w szczególności na udzielaniu

całodobowych świadczeń zdrowotnych, które obejmują swoim zakresem pielęgnację i

rehabilitację pacjentów niewymagających hospitalizacji, oraz zapewnianiu im produktów

leczniczych i wyrobów medycznych, pomieszczeń i wyżywienia odpowiednich do stanu

zdrowia, a także prowadzeniu edukacji zdrowotnej dla pacjentów i członków ich rodzin oraz

przygotowaniu tych osób do samoopieki i samopielęgnacji w warunkach domowych. Zgodnie

natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o działalności leczniczej, pod pojęciem stacjonarne i

całodobowe świadczenie zdrowotne inne niż świadczenie szpitalne rozumie się świadczenia

opiekuńcze, pielęgnacyjne, paliatywne, hospicyjne, świadczenia z zakresu opieki

długoterminowej, rehabilitacji leczniczej, leczenia uzależnień, psychiatrycznej opieki

zdrowotnej oraz lecznictwa uzdrowiskowego, udzielane pacjentom, których stan zdrowia

wymaga udzielania całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych w odpowiednio

urządzonych, stałych pomieszczeniach. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27

sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

świadczeniobiorca przebywający w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, który udziela

świadczeń całodobowych, ponosi koszty wyżywienia i zakwaterowania. Zasady klasyfikacji

budynków określa z kolei rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w

sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). Zgodnie z częścią I ust. 5

akapit trzeci objaśnień do PKOB stanowiących załącznik do ww. rozporządzenia w

przypadku obiektów budowlanych użytkowanych lub przeznaczonych do wielu celów (np.

budynek mieszkalny będący jednocześnie hotelem i biurem) klasyfikuje się je w jednej

pozycji, zgodnie z ich głównym użytkowaniem”.

Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego niniejszej sprawy w pierwszej

kolejności stwierdził, że Zamawiający zamierza w przedmiotowym budynku prowadzić

działalność w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Działalność ta

prowadzona będzie w przeważającej i wyodrębnionej części budynku w trybie stacjonarnym.

W części budynku przeznaczonym na realizacji funkcji stacjonarnej przewiduje się pobyt 120

pacjentów. Jego zdaniem, „Jak wynika z przytoczonego powyżej art. 12 ust. 1 pkt. 1 w zw. z

art. 9 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej jednym z podstawowych świadczeń zakładów

opiekuńczo-leczniczych jest udzielanie świadczeń polegających na zapewnianiu pacjentom

pomieszczeń i wyżywienia odpowiednich do stanu zdrowia. Zapewnianie wyżej wskazanych

świadczeń to zatem niewątpliwie usługa zakwaterowania. Z uwagi na brak legalnej definicji

usługi zakwaterowania – konieczne jest odwołanie się do językowego znaczenia pojęcia

„zakwaterować”. Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN

(http://sjp.pwn.pl) zakwaterować to „przydzielić komuś miejsce czasowego zamieszkania”. W

takiej sytuacji dla odpowiedniej klasyfikacji przedmiotowego budynku konieczna jest ocena

ich głównego użytkowania zgodnie z PKOB, czyli w oparciu o kryterium powierzchni. Biorąc

pod uwagę ww. kryterium - wskazać należy, iż jak sam podał Zamawiający w swoich

wyjaśnieniach z dnia 9 maja 2017 r. 68% powierzchni przeznaczone będzie pod funkcję

stacjonarną. Pozostała część, tj. 32% powierzchni przeznaczona natomiast będzie na

ośrodek opieki dziennej. Nie budzi zatem wątpliwości, iż przeważająca funkcja budynku to

opieka stacjonarna. Realizacja funkcji stacjonarnej będzie możliwa dzięki 120 miejscom

zakwaterowania pacjentów. Jak wynika z projektu, zakwaterowania będzie realizowane w 57

pokojach jedno-, dwu- i - czteroosobowych. Dla pacjentów przebywających w części

stacjonarnej zgodnie z projektem przewidziano pomieszczenia służące zarówno

bezpośrednio funkcji zakwaterowania (kuchnie, stołówka, izolatki, magazyny bielizny), jak i

funkcji związanej ze świadczeniem opieki lekarskiej i pielęgniarskiej. Klasyfikacja

wyszczególnienia z tiretu szóstego klasy 1264 PKOB dotyczy jednak nie tylko usług

zakwaterowania, ale usług zakwaterowania świadczonych łącznie z opieką lekarską i

pielęgniarską. Skoro zatem w stacjonarnej wyodrębnionej części budynku świadczone będą

usługi zakwaterowania wraz z usługami lekarskimi i pielęgniarskimi dla pacjentów będących

mieszkańcami części stacjonarnej - to cała wyodrębniona część stacjonarna budynku winna

być zaklasyfikowana w tirecie 6 klasy 1264 jako budynek instytucji ochrony zdrowia

świadczący usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi

starszych i niepełnosprawnych, itp. Wszystkie pomieszczenia w części stacjonarnej budynku,

pomimo zróżnicowania ich funkcji są bowiem związane ze świadczeniem usług

zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską dla ludzi starszych, niepełnosprawnych”.

Odwołujący podał, że „Zasady klasyfikacji budynków PKOB przewidują natomiast

klasyfikację całego budynku zgodnie z działalności przeważającą. W przedmiotowym

budynku 68% jego powierzchni przeznaczone jest na realizację funkcji stacjonarnej, a 32%

na realizację funkcji ośrodka opieki dziennej. W takiej sytuacji zgodnie z częścią I ust. 5

akapitem czwartym wyjaśnień do PKOB należy określić jaki procent całkowitej powierzchni

użytkowej przeznaczony jest na różne cele, zgodnie z grupowaniami klasyfikacji - na

najbardziej szczegółowym poziomie. Wykonawca stwierdził, że (…) skoro 68% powierzchni

budynku przeznaczone będzie na realizację funkcji stacjonarnej - to cały budynek winien być

sklasyfikował tirecie 6 klasy 1264. Przedmiotowy budynek należy zatem zakwalifikować do

budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, o którym mowa art. 41 ust.

12a ustawy o VAT jako obiekt sklasyfikowany w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych

w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi

zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i

niepełnosprawnych. W konsekwencji w odniesieniu do robót budowlanych polegających na

budowie przedmiotowego budynku Odwołujący prawidłowo zastosował stawkę VAT 8%.

Odwołujący wskazał, że podobne stanowisko co stawki VAT w odniesieniu do robót

budowlanych realizowanych w odniesieniu do budynku zakładów opiekuńczo-leczniczego

zaprezentowały organy podatkowe, w tym: Dyrektor Izby Skarbowej w W. w interpretacji z

dnia 14 października 2011 r. znak (…), Dyrektor Izby Skarbowej w K. w interpretacji z dnia 7

maja 2012 r. znak (…), Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w interpretacji z dnia 12 września 2011

r. znak (…)”.

Odnosząc się do powołanego przez Zamawiającego wyroku KIO 1571/14 podniósł,

że (…) przedmiotowe rozstrzygnięcie oparto przede wszystkim na indywidualnej interpretacji

przepisów prawa podatkowego wydanej na wniosek zamawiającego-Wojewódzkiego

Centrum Psychiatrii Długoterminowej Zakład Opiekuńczo-Leczniczy w S. Ś., co potwierdza

poniższy fragment uzasadnienia orzeczenia: „W stanie faktycznym ustalonym w

postępowaniu, Izba za własną uznaje argumentację przedstawioną przez Dyrektora Izby

Skarbowej w P. w Interpretacji indywidualnej z dnia 7 lipca 2014 roku, iż prawidłową stawką

podatku od towarów i usług jest stawka podstawowa, 23%, zwłaszcza do robót budowlano-

montażowych wykonywanych wewnątrz budynków objętych przedmiotem zamówienia”.

Tymczasem w dniu 5 września 2014 r. jeden z wykonawców ubiegających się o udzielenie

zamówienia złożył własny wniosek o wydanie interpretacji również w odniesieniu do

właściwej stawki VAT dokładnie dla tego samego zadania pn. „Przebudowa i rozbudowa

istniejącego budynku A o budynek B z przeznaczeniem na Zakład Opiekuńczo - Leczniczy o

profilu psychiatrycznym, ETAP 2”. Dyrektor Izby Skarbowej w P. w interpretacji indywidualnej

z dnia 1 grudnia 2014 r. nr (…) wydanej na wniosek wykonawcy, podobnie jak we wcześniej

wydanej interpretacji z wniosku zamawiającego z dnia 7 lipca 2014 r, - uznał, iż stawka VAT

winna wynosić 23%. W związku z niekorzystną (bowiem podnoszącą koszty działalności) dla

służby zdrowia interpretacją w sprawie interweniowała poseł M. W., która w interpelacji nr

(…) z dnia 16 grudnia 2014 r. przesłanej przy piśmie z dnia 23 grudnia 2014 r. nr (…)

zapytała Ministra Finansów:

1) Czy budynek zakładu opiekuńczo-leczniczego świadczącego całodobowo

długoterminowe świadczenia zdrowotne obejmujące zakwaterowanie z opieką lekarską i

pielęgniarską (zgodnie ze statutem i kodem klasyfikacyjnym ustalonym przez GUS w Ł.)

nie może wg dyrektora Izby Skarbowej w P. skorzystać z ulgi?

2) Dlaczego wszystkie zakłady opiekuńczo-lecznicze w Polsce działające na takich samych

zasadach jak wojewódzkie centrum psychiatrii długoterminowej mogą stosować

preferencyjną stawkę podatku VAT?

3) Czy organy administracji państwowej chcą doprowadzić do zamknięcia jednostki, która i

tak boryka się na co dzień z ogromnymi problemami wynikającymi z niedofinansowania

opieki psychiatrycznej w Polsce? ”

Odpowiedzi na interpelację nr (…) udzielił w imieniu Ministerstwa Finansów podsekretarz

stanu J. N., który w piśmie z dnia 15 stycznia 2015 r. stwierdził m. in. co następuje: „

Nadesłana interpelacja w istocie dotyczy konkretnego podmiotu, który prowadzi inwestycję

rozbudowy budynku z przeznaczeniem na zakład opiekuńczo-leczniczy. Wykonawca

powyższej inwestycji zwrócił się do dyrektora Izby Skarbowej w P. o wydanie interpretacji

indywidualnej w zakresie prawidłowej stawki podatku VAT dla przedmiotowej inwestycji.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia I grudnia 2014 r.

nr (…) stwierdził, że wnioskodawca jako generalny wykonawca w związku z wykonywanymi

robotami budowlano-montażowymi przy budowie budynku z przeznaczeniem na zakład

opiekuńczo-leczniczy winien zastosować podstawową stawkę podatku w wysokości 23%. W

związku z tym, że po dokonaniu analizy ww. interpretacji indywidualnej stwierdzono jej

nieprawidłowość, minister finansów na podstawie art 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997

r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) zmienił przedmiotową

interpretacje w dniu 8 stycznia 2015 r. (nr zmiany interpretacji: (…)) i uznał za prawidłowe

stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym budynek przyszłego zakładu opiekuńczo-

leczniczego spełnia definicję budownictwa objętego społecznym programem

mieszkaniowym, o której mowa w art 41 ust 12a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku

od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) i należy zastosować

obniżoną stawkę podatku VAT 8%. ” Wraz z udzieleniem odpowiedzi na interpelację Minister

Finansów dokonał analizy przedmiotowej interpretacji. W wyniku analizy Minister stwierdził

jej nieprawidłowość, w związku czy ją zmienił. Zmiana interpretacji nastąpiła w trybie art. 14e

§ 1 Ordynacji podatkowej pismem Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 2015 r. znak (…). W

zmienionej interpretacji Minister Finansów stwierdził m. in.: „Mając na uwadze powyższe

przepisy oraz przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, że powstały

w wyniku przebudowy i budowy budynku B Zakład Opiekuńczo-Leczniczy o profilu

psychiatrycznym udzielający długoterminowego zakwaterowania wraz z opieką lekarską i

pielęgniarską, spełnia przesłanki pozwalające zakwalifikować go do budownictwa objętego

społecznym programem mieszkaniowym, o którym mowa art. 41 ust. 12a ww. ustawy o

podatku od towarów i usług jako obiekt sklasyfikowany w Polskiej Klasyfikacji Obiektów

Budowlanych w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących

usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i

niepełnosprawnych. W konsekwencji roboty budowlano-montażowe związane z budową

budynku B z przeznaczeniem na Zakład Opiekuńczo-Leczniczy (...) podlegają w całości

opodatkowaniu, zgodnie z art. 41 ust. 12 i 12a w zw. z art. 146a pkt 2 ww. ustawy o podatku

od towarów i usług stawką podatku w wysokości 8%. ” Powyższa zmieniona interpretacja

przepisów prawa podatkowego jednoznacznie potwierdza, iż w odniesieniu do robót

budowlanych dotyczących zakładów opiekuńczo-leczniczych o profilu psychiatrycznym

Minister Finansów bezpośrednio wyraził jednoznaczne stanowisko o konieczności

zastosowania 8% stawki podatku VAT. Podkreślić przy tym należy, iż zmiana interpretacji

indywidualnych na korzyść podatnika w trybie art.l4e § Ordynacji podatkowych jest instytucją

wykorzystywaną stosunkowo rzadko, jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Przedmiotową

decyzję Ministra Finansów należy zatem uznać za jednoznaczną wytyczną co do stawki VAT

w odniesieniu do omawianego zagadnienia, która określiła na przyszłość kierunek praktyki

organów podatkowych. Zmiana interpretacji, w odniesieniu do tego samego obiektu i

zadania, na które w swoim orzeczeniu powołał się KIO w wyroku z dnia 18 sierpnia 2014 r.

KIO 1571/14 - czyni natomiast cytowane przez Zamawiającego orzeczenie nieaktualnym w

kontekście zagadnienia prawidłowej stawki VAT w odniesieniu do robót budowlanych

dotyczących zakładów opiekuńczo-leczniczych o profilu psychiatrycznym”.

Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpił wykonawca -

Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego C. – K. S.A, wnosząc o oddalenie

odwołania

Izba ustaliła i zważyła, co następuje:

Odwołanie podlega uwzględnieniu.

Przedmiotem zamówienia w postępowaniu, w którym wniesiono odwołanie jest

„Wykonanie robót budowlanych polegających na budowie Pawilonu nr 5 w Zakładzie

Opiekuńczo - Leczniczym w K.”. Wykonawca w formularzu ofertowym – zgodnie ze wzorem

stanowiącym załącznik nr 1 do SIWZ - zobowiązany był wskazać tylko cenę brutto za

realizację przedmiotu zamówienia - bez wyodrębniania zastosowanej stawki podatku VAT.

Zgodnie ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia – punkt XVI.3 - cena miała

zawierać wszystkie koszty związane z realizacją zamówienia oraz uwzględniać inne opłaty i

podatki. W punkcie IX.1 SIWZ - w zakresie rozpoznawanym przez Izbę - wskazano, że na

ofertę składa się m.in. pod lit a) wymieniony formularza ofertowy oraz pod lit. c): „Kosztorys

ofertowy z cenami jednostkowymi i wartością robót określającą ofertowe wynagrodzenie

Wykonawcy. Zamawiający wymaga, aby wykonawca przygotował kosztorys ofertowy w

oparciu o załączone przedmiary robót. Wyceny robót należy dokonać przy zastosowaniu

określonych w przedmiarach technologii i materiałów lub technologii i materiałów

równoważnych, gwarantujących ten sam efekt użytkowy, techniczny oraz identyczną

trwałość i bezpieczeństwo użytkowania.” Ceny w kosztorysie – zgodnie z regułą – nie

uwzględniały stawek podatku VAT.

Zamawiający w zawiadomieniu z dnia 9 maja 2017 r. w części dotyczącej odrzucenia

oferty Odwołującego w szczególności podał, że „Zgodnie z projektem wykonawczym

budynek ten częściowo przeznaczony jest na udzielanie całodobowych świadczeń

zdrowotnych w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień w trybie stacjonarnym

(m.in. zespoły szatniowe personelu, pokoje personelu, pokoje łóżkowe pacjentów, jadalnie z

zespołami zapleczy kuchennych)) oraz częściowo przeznaczony jest na ośrodek opieki

dziennej (m.in. szatnie pacjentów, pokoje terapii grupowych, gabinety terapii indywidualnych,

zespół rehabilitacyjny, jadalnia z zespołem zaplecza kuchennego, pomieszczenia

pomocnicze (magazynowe, porządkowe)). W części przeznaczonej na udzielanie świadczeń

w trybie stacjonarnym przewiduje się pobyt 120 pacjentów rozmieszczonych w pokojach

jedno-, dwu- i czteroosobowych. Część na ośrodek opieki dziennej przeznaczona jest dla

pacjentów przebywających tylko na zabiegi/terapie w określonych godzinach. Budynek

posiada 3 kondygnacje nadziemne i jedną kondygnację podziemną. Podział powierzchni pod

względem przeznaczenia przedstawia się następująco: piwnice w części pod opieką

stacjonarną 992,5 m2, piwnice w części pod opieką dzienną 308,1 m2, kondygnacje

nadziemne - opieka stacjonarna 3140,7 m2, kondygnacje nadziemne - opieka dzienna

1642,6 m2”. Dalej stwierdził, że (…) zgodnie ze wskazówkami dotyczącymi klasyfikowania

obiektów budowlanych zawartymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999

r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) w przypadku obiektów

budowlanych użytkowanych lub przeznaczonych do wielu celów (np. budynek mieszkalny

będący jednocześnie hotelem i biurem) klasyfikuje sieje w jednej pozycji, zgodnie z ich

głównym użytkowaniem, Budynek pawilonu nr 5 Zakładu Opiekuńczo - Leczniczego w K.

przeznaczony jest na dwa cele: udzielanie całodobowych świadczeń zdrowotnych w zakresie

opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień w trybie stacjonarnym oraz ośrodek opieki

dziennej. Jak wynika z podziału powierzchni pod względem przeznaczenia, głównym celem

użytkowania będzie udzielanie całodobowych świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki

psychiatrycznej i leczenia uzależnień w trybie stacjonarnym (ponad 4 tys. m2 w porównaniu

do niecałych 2 tys. m2 w przypadku ośrodka opieki dziennej)”. Dla ustaleń, czy budowa

budynku przeznaczonego na taki cel jest objęta inną stawką podatku od towarów i usług niż

stawka podstawowa 23% wskazał, że: „Zgodnie z art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od

towarów i usług stawkę podatku, o której mowa w ust. 2 (tj. 8%), stosuje się do dostawy,

budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych

lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem

mieszkaniowym. Zgodnie z art. 41 ust. 12a cyt. ustawy przez budownictwo objęte

społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego

lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach

niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale

12, a także obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex

1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z

opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, z

zastrzeżeniem ust. 12b.

Klasa 1264 Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych „Budynki szpitali i zakładów opieki

medycznej" obejmuje: Budynki instytucji świadczących usługi medyczne i chirurgiczne oraz

pielęgnacyjne dla ludzi, Sanatoria, szpitale długoterminowego lecznictwa, szpitale

psychiatryczne, przychodnie, poradnie, żłobki, ośrodki pomocy społecznej dla matki i

dziecka, Szpitale kliniczne, Szpitale więzienne i wojskowe, Budynki przeznaczone do

termoterapii, wodolecznictwa, rehabilitacji, stacje krwiodawstwa, laktaria, kliniki

weterynaryjne, itp., Budynki instytucji ochrony zdrowia świadczące usługi zakwaterowania, z

opieką lekarską i pielęgniarską dla ludzi starszych, niepełnosprawnych, itp. Klasa nie

obejmuje: Domów opieki społecznej (bez opieki medycznej) dla ludzi starszych lub

niepełnosprawnych, itp. (1130). Jak wynika z treści 41 ust. 12a ustawy o podatku od towarów

i usług, do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym zalicza się

wyłącznie budynki wskazane w tirecie szóstym klasy 1264. Do budownictwa tego nie zalicza

się natomiast innego rodzaju budynków wskazanych w tej klasie”. Dalej w zakresie ustaleń,

„czy budynek który będzie przeznaczony na działalność Zakładu Opiekuńczo - Leczniczego

w K. obejmującą udzielanie całodobowych świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki

psychiatrycznej i leczenia uzależnień w trybie stacjonarnym jest budynkiem instytucji ochrony

zdrowia świadczącym usługi zakwaterowania, z opieką lekarską i pielęgniarską dla ludzi

starszych, niepełnosprawnych, itp.” podał, że: „Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 9

ust. 1 pkt. 1 ustawy o działalności leczniczej w zakładzie opiekuńczo leczniczym udzielane

są stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż szpitalne polegające na

udzielaniu całodobowych świadczeń zdrowotnych, które obejmują swoim zakresem

pielęgnację i rehabilitację pacjentów niewymagających hospitalizacji, oraz zapewnianiu im

produktów leczniczych i wyrobów medycznych, pomieszczeń i wyżywienia odpowiednich do

stanu zdrowia, a także prowadzeniu edukacji zdrowotnej dla pacjentów i członków ich rodzin

oraz przygotowaniu tych osób do samoopieki i samopielęgnacji w warunkach domowych.

Zgodnie z załącznikiem nr 1 Ip. 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013

r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia

uzależnień świadczenia opiekuńczo-lecznicze psychiatryczne obejmujące opiekę,

pielęgnację i rehabilitację oraz leczenie chorych ze znacznymi i utrwalonymi zaburzeniami

zachowania, którym nie można zapewnić opieki w innych warunkach. Zgodnie z art. 3 pkt. 2

lit. d ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, na gruncie tej ustawy ilekroć mowa o szpitalu

psychiatrycznym, odnosi się to również do innego zakładu leczniczego podmiotu leczniczego

w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, sprawującego całodobową opiekę

psychiatryczną lub odwykową”. Mając na uwadze powyższe okoliczności i cytowane przepisy

stwierdził, że: (…) zakład opiekuńczo-leczniczy udzielający całodobowych świadczeń

zdrowotnych w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień w trybie stacjonarnym

przeznaczony jest do leczenia, pielęgnacji i rehabilitacji osób chorych psychicznie i

uzależnionych, których stan wymaga całodobowej opieki lekarsko-pielęgniarskiej.

Niewątpliwie w ramach prowadzonej przez taki zakład działalności leczniczej i

rehabilitacyjnej świadczone są także usługi zakwaterowania z opieką lekarską i

pielęgniarską, lecz należy zauważyć, że usługi te są jedynie usługą składową, wchodzącą w

skład usługi głównej, jaką jest udzielanie świadczeń zdrowotnych”.

Zatem według stanowiska Zamawiającego, budynek zakładu opiekuńczo -

leczniczego udzielający całodobowych świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki

psychiatrycznej i leczenia uzależnień w trybie stacjonarnym nie jest instytucją, której celem

jest świadczenie usług zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską i taki budynek

należy uznać raczej za budynek instytucji świadczących usługi medyczne i chirurgiczne oraz

pielęgnacyjne dla ludzi (tiret pierwszy klasy 1264) lub szpital długoterminowego lecznictwa,

szpital psychiatryczny (tiret drugi klasy 1264). Tym samym do robót budowlanych

dotyczących budowy takiego budynku nie ma zastosowania 8% stawka podatku od towarów

i usług. Powyższe stanowisko Zamawiający poparł wyrokiem KIO 1571/14 z dnia 18 sierpnia

2014 r. podkreślając identyczność stanowisk w analogicznym stanie faktycznym, albowiem

rozstrzygana kwestia dotyczyła – jego zdaniem - również Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego

o profilu psychiatrycznym powstałego w wyniku przebudowy i rozbudowy Wojewódzkiego

Centrum Psychiatrii Długoterminowej jako zakładu lecznictwa zamkniętego przeznaczonego

do diagnozowania, leczenia i rehabilitacji tych chorych, których stan wymaga całodobowej

opieki lekarsko-pielęgniarskiej, który w ramach prowadzonej działalności leczniczej i

rehabilitacyjnej zapewniał także zakwaterowanie długoterminowe dla osób psychicznie

chorych.

Zdaniem Izby twierdzenia wnoszącego odwołanie wykonawcy, w stanie faktycznym

sprawy, w przedmiocie zastosowanej do „bryły budynku” Pawilonu nr 5 stawki podatkowej

VAT w wysokości 8% zostały poparte stosownymi dowodami wymaganymi art. 190 ust.1

ustawy Pzp. Takich dowodów nie przedstawił Zamawiający.

Izba przede wszystkim miała na uwadze stanowiska właściwych w sprawie organów

podatkowych, na które powołał się Odwołujący, wyrażone co do stawki podatkowej VAT dla

robót budowlanych realizowanych w odniesieniu do budynku zakładów opiekuńczo-

leczniczego, w tym: Dyrektora Izby Skarbowej w W. w interpretacji z dnia 14 października

2011 r. znak IPPP1-443-1102/11-2/BS, Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w

interpretacji z dnia 7 maja 2012 r. znak (…), oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w

interpretacji z dnia 12 września 2011 r. znak (…)”. Także dla rozstrzygnięcia w tej sprawie

kluczowa była zmiana interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia

7.07.2014 r., która stanowiła podstawę rozstrzygnięcia we wskazanej w zawiadomieniu o

odrzuceniu oferty Odwołującego sprawie KIO 1571/14. W zmienionej interpretacji – pismo z

dnia 8.01.2015 r., znak (…) - Minister Finansów stwierdził m. in.: „Mając na uwadze

powyższe przepisy oraz przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, że

powstały w wyniku przebudowy i budowy budynku B Zakład Opiekuńczo-Leczniczy o profilu