KIO 1342/19

Sygn. akt: KIO 1342/19

WYROK

z dnia 1 sierpnia 2019 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Jolanta Markowska

Protokolant: Aldona Karpińska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2019 r. w Warszawie odwołania wniesionego do

Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 15 lipca 2019 r. przez wykonawcę: PGZ Stocznia

Wojenna sp. z o.o., ul. Śmidowicza 48, 81-127 Gdynia w postępowaniu prowadzonym przez

zamawiającego: Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa, ul. Hryniewieckiego 10,

81-340 Gdynia,

orzeka:

1. oddala odwołanie,

2. kosztami postępowania obciąża wykonawcę: PGZ Stocznia Wojenna sp. z o.o.,

ul. Śmidowicza 48, 81-127 Gdynia, i:

1) zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr

(słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: PGZ

Stocznia Wojenna sp. z o.o., ul. Śmidowicza 48, 81-127 Gdynia tytułem wpisu

od odwołania,

2) zasądza kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy)

od wykonawcy: PGZ Stocznia Wojenna sp. z o.o., ul. Śmidowicza 48, 81-127

Gdynia na rzecz zamawiającego: Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa,

ul. Hryniewieckiego 10, 81-340 Gdynia stanowiącą koszty poniesione z tytułu

wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

(tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1986 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego

doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do

Sądu Okręgowego w Gdańsku.

Sygn. akt: KIO 1342/19

Zamawiający: Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa, z siedzibą w Gdyni,

prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu

nieograniczonego na: „Dostawę wielozadaniowego statku ratowniczego dla Morskiej Służby

Poszukiwania i Ratownictwa”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku

Urzędowym Unii Europejskiej pod nr2019/S 128-312399 w dniu 8 lipca 2019 r.

Wykonawca: PGZ Stocznia Wojenna, sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni wniósł odwołanie

wobec treści ogłoszenia o zamówieniu i Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia,

zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1986 ze zm.), zwanej dalej „Pzp”:

1. art. 22 ust. 1a w związku ust. 1b pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 Pzp, poprzez sformułowanie

warunków odnoszących się do zdolności technicznej i zawodowej w sposób nieproporcjonalny

do przedmiotu zamówienia, a przez to ograniczający uczciwą konkurencję,

2. art. 23 ust. 5 Pzp, poprzez uniemożliwienie wykonawcom wspólnie ubiegającym się o

udzielenie zamówienia sumowania ich potencjałów dla wykazania spełniania warunków

udziału w postępowaniu, mimo że ograniczenie takie nie jest obiektywnie uzasadnione ani

proporcjonalne,

3. art. 41 pkt 7 i 7a w związku z art 25 i 26 ust. 1 Pzp, poprzez sformułowanie warunku

udziału w postępowaniu w taki sposób, że nie może on być potwierdzony wymaganymi przez

Zamawiającego dokumentami,

4. art. 22 ust. 1a w związku ust. 1b pkt 2 oraz art. 7 ust. 1 Pzp, poprzez sformułowanie

warunków odnoszących się do sytuacji ekonomicznej i finansowej w sposób nieproporcjonalny

do przedmiotu zamówienia, a przez to ograniczający uczciwą konkurencję, a ponadto w

sposób nieprecyzyjny, a tym samym uniemożliwiającym ocenę zdolności wykonawcy.

Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu zmiany treści ogłoszenia i

odpowiadających im zapisów specyfikacji w ten sposób, że:

1. pkt III. 1.3). 1. ogłoszenia przybierze treść: „W okresie ostatnich 6 lat (a jeżeli okres

prowadzenia działalności, jest krótszy - w tym okresie), należycie: 1) opracował projekt

techniczny lub roboczy co najmniej jednego wybudowanego lub przebudowanego i

odebranego następnie statku specjalistycznego o wartości prac min. 150 000 000,00 PLN

netto (sto pięćdziesiąt milionów złotych) oraz 2) wybudował lub przebudował jeden statek

specjalistyczny, a wartość prac wyniosła min. 150 000 000,00 PLN netto (sto pięćdziesiąt

milionów złotych).

Za „statek specjalistyczny” Zamawiający uzna statek posiadający co najmniej jedną z

poniższych cech:

— statek klasy Chemical recovery (do zwalczania substancji niebezpiecznych i

szkodliwych)

— statek przeznaczony do ratowania ludzi i mienia na morzu,

— posiadanie klasy oil recovery (do zbierania zanieczyszczeń olejowych),

— statek posiadający wyposażenie umożliwiające oznaczenie statku symbolem klasy

min. FiFi-1,

— statek częściowo gazoszczelny (dostarczanie powietrza do cytadeli i zespołu

napędowego odbywa się z wykorzystaniem filtrowentylacji),

— statek z napędem diesel-electric,

— statek zaopatrzeniowy typu AHTS lub PSV,

— okręt wojenny.”,

2. pkt III.1.3).3. ogłoszenia przybierze treść: „W przypadku wspólnego ubiegania się o

udzielenie niniejszego zamówienia, warunki o których mowa w pkt III. 1.2) i III. 1.3) niniejszego

ogłoszenia, wykonawcy powinni spełniać łącznie”,

3. pkt. III. 1.3). 1.2) ogłoszenia przybierze treść: „wykaz dostaw w okresie ostatnich

sześciu lat przed upływem terminu składania ofert (a jeżeli okres prowadzenia działalności jest

krótszy - w tym okresie) wraz z podaniem ich przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz

których dostawy zostały wykonane należycie”, ewentualnie warunek pkt III. 1.3) zostanie

zmodyfikowany w ten sposób, że projekt i wykonanie statku specjalistycznego będzie musiało

być dokonane w ciągu 3 lat przed upływem okresu składania ofert,

4. pkt lll.l .2).2. ogłoszenia przybierze treść: „osiągnęli, w okresie trzech (3) ostatnich lat

obrotowych przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności

jest krótszy - za ten okres obrót, wynoszący minimalnie średniorocznie 135.000.000,00 PLN

(słownie: sto trzydzieści pięć milionów złotych)”, zaś pkt III.1.2).3. zostanie wykreślony,

wnosząc ponadto o obciążenie Zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego.

I. Zarzut naruszenia art. 22 ust. 1a Pzp w związku z art 7 ust. 1 Pzp, poprzez sformułowanie

warunków odnoszących się do zdolności technicznej i zawodowej w sposób nieproporcjonalny

do przedmiotu zamówienia, a przez to ograniczający uczciwą konkurencję.

Ustawodawca określił, iż zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu oraz

wymagane od wykonawców środki dowodowe w sposób proporcjonalny do przedmiotu

zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania

zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności. Zasada

proporcjonalności oznacza, że opisane przez zamawiającego warunki udziału w postępowaniu

muszą być uzasadnione wartością zamówienia, charakterystyką, zakresem, stopniem

złożoności lub warunkami realizacji zamówienia. Nie powinny także ograniczać dostępu do

zamówienia wykonawcom dającym rękojmię należytego wykonania zamówienia.

W sprawie C- 376/08 (Serrantoni Srl), Trybunał Sprawiedliwości UE wskazał, że przy

określaniu, jacy wykonawcy nie mogą wziąć udziału w postępowaniu, niezbędne jest

zachowanie zasady proporcjonalności, a więc ograniczania konkurencji gwarantowanej w

Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską w stopniu jak najmniejszym i jedynie

niezbędnym dla osiągnięcia celów. W wyroku w sprawie C-234/03 (Contse SA) TS orzekł, że

naruszeniem Traktatu jest żądany przez zamawiającego wymóg doświadczenia, który powinni

udowodnić wykonawcy, jeśli nie jest niezbędny dla oceny zdolności wykonawcy do wykonania

zamówienia. Proporcjonalność warunków do przedmiotu zamówienia oznacza zatem, że mają

one być adekwatne do osiągnięcia celu, a więc wyboru wykonawcy dającego rękojmię

należytego wykonania przedmiotu zamówienia. W orzeczeniu ETS w sprawie C-448/01 (EVN

AG) stwierdzono natomiast, że postawienie zbyt wygórowanego warunku udziału w

postępowaniu może faworyzować duże przedsiębiorstwa, dyskryminując mniejszych

dostawców, którzy mogliby z powodzeniem wykonać zamówienie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zdaniem Odwołującego

należy uznać, że warunek (sformułowany w pkt lll.1.3).l. ogłoszenia) zaprojektowania i

wybudowania dwóch statków specjalistycznych o wartości przynajmniej 150 milionów złotych

każdy, jest nieproporcjonalny i faworyzuje dużych wykonawców kosztem wykonawcy

mniejszego, który z powodzeniem mógłby wykonać zamówienie. Owszem, w orzecznictwie

podkreśla się, że wymaganie dwóch porównywalnych dostaw, co do zasady nie jest

wymaganiem nieproporcjonalnym, tym niemniej stanowisko to nie znajduje uzasadnienia w

specyfice tego, konkretnego, zamówienia. Nie sposób bowiem uznać, iż wykonawca, który

zaprojektował i wykonał w sposób należyty jeden statek specjalistyczny o wartości

przenoszącej 150 milionów złotych nie ma zdolności zawodowej do zrealizowania

porównywalnego zmówienia. Przyjęcie tezy przeciwnej, w myśl której realizacja tak złożonego,

kosztownego i długotrwałego zamówienia udała się niejako „szczęśliwie” czy „przypadkiem”,

wykonawcy, który nie miał faktycznie zdolności do jego zrealizowania, jest absurdalne z punktu

widzenia logiki i zasad doświadczenia życiowego. Można wręcz zaryzykować twierdzenie, iż

taki wykonawca nie tylko ma zdolność do wykonania statku obecnie, ale miał ją nawet przed

przystąpieniem do wykonywania umowy referencyjnej. Trudno bowiem oczekiwać by jego

poprzedni, działający racjonalnie, kontrahent zawarł z nim umowę o wartości kilkuset milionów

złotych bez skrupulatnego sprawdzenia kwalifikacji takiego wykonawcy.

Wobec powyższego należy uznać, że wykonawca, który prawidłowo zrealizował jedno

porównywalne zamówienie jest zdolny również do wykonania zamówienia niniejszego.

Wymaganie drugiej realizacji jest rażąco nieproporcjonalne do przedmiotu zamówienia,

również z uwagi na fakt, że statki specjalistyczne budowane są, jak sama nazwa wskazuje, na

specjalne zamówienie, a zatem rzadko. Wymaganie realizacji dwóch statków

specjalistycznych w stosunkowo krótkim 6-letnim okresie, oznacza, że zamówienie mogłyby

uzyskać wyłącznie ogromne stocznie, które wodują dziesiątki statków rocznie (wśród których

mogą znaleźć się 2 statki specjalistyczne), albo wykonawcy, którym szczęśliwie udało się

uzyskać dwa zamówienia na takie jednostki w krótkim czasie, co wszak wcale nie świadczy o

ich większych kwalifikacjach zawodowych, a jedynie o sprawności ich działu ofertowego.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż zamawiający zdefiniował pojęcie

„statek specjalistyczny” w sposób ewidentnie preferujący podmiot, który wykonał konkretny

rodzaj statku specjalistycznego, będący jednocześnie rodzajem jedynie luźno związanym z

przedmiotem zamówienia. Zamawiana jednostka ma być wielozadaniowym statkiem

ratowniczym, przy czym wielozadaniowość ma, zgodnie z opisem technicznym, stanowiącym

załącznik nr 1 do SIWZ (str. 9-10), obejmować realizację dodatkowych funkcji:

- holownika (pkt 2.2.a),

- statku przeciwpożarowego (2.2.b),

- statku zaopatrzeniowego (2.2.c-d)

- statku do zbierania zanieczyszczeń olejowych (2.3.b-d)

- statku do zwalczania zanieczyszczeń chemicznych innych niż olej (2.3e-h).

Niezrozumiałym jest zatem, dlaczego w pkt III.1.3).1 ogłoszenia Zamawiający tak

zdefiniował statek specjalistyczny, że dla spełnienia warunku wymaganego doświadczenia

wystarczającym jest zbudowanie statku do zwalczania zanieczyszczeń chemicznych innych

niż olej, nie będącego statkiem wielozadaniowym, zaś pozostałe funkcje (w tym podstawowa

funkcja ratownicza) muszą występować w zbiegu i to aż z dwiema innymi cechami. Budzi to

uzasadnione obawy, że definicja owa została skonstruowana na potrzeby konkretnego

wykonawcy, który zrealizował statek do zwalczania zanieczyszczeń chemicznych, nie będący

jednocześnie statkiem wielozadaniowym, co oczywiście naruszałoby zasadę uczciwej

konkurencji. Dla usunięcia takiego naruszenia konieczne jest, albo wyeliminowanie

konieczności zbiegu różnych funkcji w przypadku także innych rodzajów statków, albo

ewentualnie, jeżeli uznajemy, że wielozadaniowość statku referencyjnego jest z punktu

zamawiającego istotna, objęcie również statku do zwalczania zanieczyszczeń chemicznych

koniecznością posiadania dwóch dodatkowych cech.

II. Zarzut naruszenia art. 23 ust. 5 Pzp, poprzez uniemożliwienie wykonawcom wspólnie

ubiegającym się o udzielenie zamówienia sumowania ich potencjałów dla wykazania

spełniania warunków udziału w postępowaniu, mimo że ograniczenie takie nie jest obiektywnie

uzasadnione ani proporcjonalne.

Zgodnie pkt III.1.3).3. ogłoszenia, warunek dotyczący wiedzy i doświadczenia musi

być spełniony przez przynajmniej jednego z wykonawców. Jednocześnie ogłoszenie to odsyła

do rozdziału V SIWZ, który w pkt 5 stanowi, iż co najmniej jeden z wykonawców powinien

spełniać wszystkie warunki, o których mowa w rozdziale V pkt 2 SIWZ, zaś punkt ten odnosi

się nie do warunków dotyczących wiedzy i doświadczenia, ale do zdolności technicznej lub

zawodowej oraz sytuacji ekonomicznej i finansowej. Ponadto, załącznik nr 2 do SIWZ pod

koniec pkt 1.3.2 wskazuje, że samodzielne spełnianie warunku odnosi się do wiedzy i

doświadczenia, odsyłając jednak jednocześnie do nieistniejącego rozdziału VI pkt 1.4 ppkt 7)

SIWZ. Na podstawie tak niespójnych zapisów SIWZ i ogłoszenia nie sposób ustalić, czy

intencją zamawiającego było wyeliminowanie możliwości sumowania potencjałów

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w odniesieniu do wiedzy i

doświadczenia, zdolności technicznej lub zawodowej, czy też do sytuacji ekonomicznej i

finansowej.

Niezależnie od tego, jaka rzeczywiście była wola zamawiającego, należy zauważyć, iż

zamawiający w żaden sposób nie wykazał obiektywnego uzasadnienia i proporcjonalności

wprowadzenia konieczności spełniania warunków przez jednego z wykonawców

samodzielnie. Jak wynika z dyspozycji przepisu art. 23 ust 5, aby zamawiający mógł określić

szczególny sposób spełniania przez wykonawców warunków udziału w postępowaniu, winien

powyższe wymaganie obiektywnie uzasadnić, a ciężar przeprowadzenia uzasadnienia

spoczywa na nim (tak np. wyrok KIO 2140/18). Nie sposób nie zgodzić ze stanowiskiem

wyrażonym w wyroku KIO 207/18, w myśl którego zamawiającego obciąża ciężar wykazania,

że łączne doświadczenie wykonawców tworzących konsorcjum nie zapewni takiego

potencjału, który pozwoli prawidłowo wykonać zamówienie, a możliwe jest to, co do zasady,

tylko dla zamówień, których przedmiot jest niepodzielny lub co najmniej trudny do podzielenia

w toku wykonawstwa. Jeżeli przedmiot zamówienia jest podzielny, a z taką sytuacją mamy do

czynienia w niniejszym postępowaniu, to wprowadzenie ograniczeń w sumowaniu potencjałów

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, jest bezzasadne i

nieproporcjonalne.

III. Zarzut naruszenia art. 41 pkt 7 i 7a w związku z art 25 i 26 ust. 1 Pzp, poprzez

sformułowanie warunku udziału w postępowaniu w taki sposób, że nie może on być

potwierdzony wymaganymi przez Zamawiającego dokumentami.

Pkt III. 1.3) ogłoszenia formułuje warunek wykonania projektu i statku w okresie 6-

letnim, natomiast pkt. III. 1.3). 1.2) ogłoszenia na potwierdzenie tego warunku wymaga wykazu

dostaw wykonanych lub wykonywanych w okresie 3-letnim. Sprzeczność ta powoduje, że

wykonawcy nie mogą wiedzieć czy prawidłowy jest wykaz warunków, czy też dokumentów na

ich potwierdzenie. Jednocześnie, jeżeli zamiarem Zamawiającego było zakreślenie okresu 6-

letniego, to w żaden sposób nie wykazał on zasadności odstąpienia od okresu przewidzianego

w §2 ust. 4 pkt 2) rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów. Oczywiście ust. 5

powołanego przepisu przewiduje możliwość zastosowania dłuższego niż 3-letni okresu, jednak

nie w sposób całkowicie arbitralny, a jedynie przy wykazaniu przesłanki zapewnienia

odpowiedniego poziomu konkurencji, której to Zamawiający nie wykazał.

IV. Zarzut naruszenia art. 22 ust. 1a w związku ust. 1b pkt 2) oraz art. 7 ust. 1 Pzp, poprzez

sformułowanie warunków odnoszących się do sytuacji ekonomicznej i finansowej w sposób

nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, a przez to ograniczający uczciwą konkurencję,

a ponadto w sposób nieprecyzyjny, a tym samym uniemożliwiający ocenę zdolności

wykonawcy.

Mimo wprowadzenia w art. 22c ust. 2 Pzp ogólnej zasady możliwości żądania obrotu

w wysokości dwukrotności wartości przedmiotu zamówienia, nie jest zasadnym przekonanie,

że zastosowanie takiego progu jest możliwe w każdym postępowaniu, bez względu na

specyfikę przedmiotu zamówienia. W rzeczywistości treść powołanego przepisu w żaden

sposób nie wyłącza konieczności formułowania warunków udziału w postępowaniu zgodnie z

zasadą proporcjonalności, wyrażoną art. 22 ust. 1a.

W niniejszym postępowaniu wartość przedmiotu zamówienia wynosi około 270

milionów złotych, jednakże jego realizacja przewidziana jest na okres dwóch lat, a zatem

roczna skala obrotów osiągana w związku z realizacją zamówienia będzie zbliżona do 135

milionów złotych. Wymaganie obrotu w wysokości niemal trzykrotnie wyższej (pkt III. 1.2).2.

ogłoszenia) jest rażąco nieproporcjonalne do skali zamówienia i faworyzuje wykonawców

wielkich, kosztem podmiotów mniejszych, ale dających rękojmię należytej realizacji

przedmiotu zamówienia.

Wymaganie określone w pkt III. 1.2).3. ogłoszenia określa natomiast nie tylko rażąco

wygórowany poziom obrotu (300 mln), ale jednocześnie odnosi go do nie zdefiniowanego w

żaden sposób pojęcia „obszaru objętego zamówieniem”. Jeżeli przez „obszar objęty

zamówieniem” będziemy rozumieć projektowanie i wykonanie statków specjalistycznych w

rozumieniu zapisu pkt III.1.3).l. ogłoszenia, to wymóg ten wypada uznać za absurdalnie

wygórowany i sprzeczny z pozostałymi warunkami ogłoszenia. Zamawiający bowiem, z jednej

strony wymaga, aby wykonawcy zrealizowali dwie budowy statków specjalistycznych, o

łącznej wartości 300 mln, w ciągu 6 lat, a z drugiej stawia wymaganie, by obrót z tego tytułu

wynosił w okresie ostatnich 3 lat co najmniej 900 (3x300) milionów złotych.

Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie pismem z dnia 29 lipca 2019 r.,

przesłanym do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30 lipca 2019 r. Zamawiający

wniósł o oddalenie odwołania.

Zdaniem Zamawiającego, zarzut braku proporcjonalności warunku zdolności

technicznej i zawodowej w postaci opracowania dokumentacji projektowej dwóch statków oraz

wykonania dwóch statków o wartości min. 150 000 000 PLN (słownie: sto pięćdziesiąt milionów

złotych) każdy jest niezasadny. Zamawiający podkreślił, że przedmiotem zamówienia jest

zaprojektowanie i budowa specjalistycznej, wielozadaniowej jednostki - statku morskiego,

przeznaczonego do ratowania ludzi i mienia na morzu. Jest to wysoce specjalistyczna

jednostka, której dotąd nie ma w zasobach Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa,

powołanej ustawowo do ratowania życia na morzu. Szczególne cechy statku to m.in. (w ślad

za opisem technicznym):

1. gazoszczelność realizowana poprzez nadciśnienie i filtrowentylację dostarczanego

powietrza (celem tej cechy jest realizowanie zadań ratowniczych w sytuacji zanieczyszczenia

powietrza np. oparami z płonących chemikaliów);

2. napęd spalinowo-elektryczny (diesel-electric, tj. silniki spalinowe napędzają generatory

prądu, którym zasilane są silniki elektryczne napędzające śruby - stosowany tam, gdzie

wymagana jest duża manewrowość i zmienne obciążenie napędu głównego);

3. możliwość prowadzenia pełnych działań ratowniczych w każdych warunkach

pogodowych, w warunkach skażenia wody i atmosfery;

4. zwalczanie zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska morskiego, w tym zbierania

zanieczyszczeń olejowych oraz chemicznych innych niż olej;

5. funkcje holownicze;

6. gaszenie pożarów;

7. wykrywanie i monitorowanie niebezpiecznych i szkodliwych substancji;

8. prowadzenia prac nurkowych (poszukiwanie i ratowanie rozbitków znajdujących się

pod wodą).

Specjalistyczny i wielozadaniowy charakter jednostki, jej wysoki stopień

skomplikowania (a co za tym idzie, cena) powoduje, że jednostki tego typu nie są często

budowane oraz nie przez każdą stocznię. Aby prawidłowo i skutecznie zaprojektować i

zbudować tego typu jednostkę wymagane jest posiadanie szczególnej wiedzy i doświadczenia

w zakresie projektowania i budowy jednostek posiadających co najmniej kilka szczególnych

cech.

Zamawiający w treści SIWZ - zał. nr 2 do SIWZ Warunki udziału w postępowaniu,

określił w zakresie warunku wiedzy technicznej i zawodowej m.in. warunek dot. wiedzy i

doświadczenia (pkt III.1.3.1 ogłoszenia o zamówieniu). Zamawiający wyjaśnił, że aby otworzyć

konkurencję nie ograniczył wymagania doświadczenia wyłącznie do legitymowania się

doświadczeniem w zakresie wybudowania analogicznej jednostki, ale zdecydował, że

wybudowanie jednostek posiadających kilka spośród cech, jakie będą zintegrowane w

jednostce Zamawiającego, będzie doświadczeniem wystarczającym. Z pewnością jednak nie

jest wystarczające doświadczenie w zaprojektowaniu i budowie jednostki posiadającej tylko

jedną cechę z wielu, jakie będą łącznie „zintegrowane” w jednostce Zamawiającego.

Zdaniem Zamawiającego, wykonanie jednej realizacji nie jest proporcjonalne do

przedmiotu zamówienia, gdyż nie potwierdza posiadania zdolności technicznej i zawodowej w

postaci wiedzy i doświadczenia w wymiarze wystarczającym do wykonania zamówienia

objętego postępowaniem. Zamawiający wskazał wymóg legitymowania się doświadczeniem

w sporządzeniu dokumentacji (2) dwóch statków oraz wybudowaniu (2) dwóch statków, gdyż

dopiero dwukrotne wykonanie powyższych realizacji przysparza wiedzy i doświadczenia

koniecznego do wykonania niniejszego zamówienia.

Odwołujący nie wykazał żadnego dowodu, który potwierdziłby, iż jednorazowa

przebudowa lub budowa statku specjalistycznego w rozumieniu treści SIWZ, gwarantuje

posiadanie przez wykonawcę doświadczenia wystarczającego do wykonania tak

skomplikowanego przedmiotu zamówienia, jakim jest zaprojektowanie i budowa

wielozadaniowego statku ratowniczego.

Wymaganie Zamawiającego dotyczące wykazania się dwiema dostawami, tj.

zaprojektowaniem i wybudowaniem dwóch statków specjalistycznych o wartości minimum 150

000 000 PLN każdy jest w najwyższym stopniu uzasadnione specyfiką, indywidualnymi

cechami niniejszego zamówienia - budowy statku do ratowania życia ludzkiego o dodatkowych

funkcjonalnościach z zakresu funkcjonalności statków specjalistycznych, a więc jednostki o

wysokim stopniu skomplikowania, mającej stawić czoło niezwykle ważnym zadaniom. Statek

ten będzie użytkowany w bardzo trudnych warunkach atmosferycznych, w jakich zwykle

prowadzi się akcje ratownicze. Od prawidłowości zaprojektowania i wykonania rzeczonego

wielozadaniowego statku ratowniczego zależeć będzie zdrowie i życie osób uczestniczących

w akcji oraz powodzenie akcji ratowniczej. Jednorazowa realizacja niesie za sobą ryzyko i

powody do obaw o potencjał danego wykonawcy oraz wiedzę i doświadczenie konieczne w

przezwyciężeniu trudności, które mogą wystąpić przy niniejszej realizacji, a z którymi

dotychczas wykonawca się nie spotkał.

Zdaniem Zamawiającego, realizacja drugiej jednostki jest rynkowym potwierdzeniem,

iż wykonawca jest uczestnikiem rynku, który zrealizował budowę pierwszej jednostki w sposób,

który umożliwił mu uzyskanie kolejnego zamówienia. Czyli udana pierwsza jednostka

przyniosła zamówienia na kolejną bądź kolejne, a co za tym idzie, zrealizowanie choćby jednej

kolejnej jednostki świadczy o ugruntowaniu wiedzy i doświadczenia.

Zarzut określenia definicji statku specjalistycznego w sposób ograniczający konkurencję

Zamawiający wyjaśnił, że formułując definicję statku specjalistycznego, wskazał, że za

„statek specjalistyczny” uzna:

a) statek klasy Chemical recovery (do zwalczania substancji niebezpiecznych i

szkodliwych)

b) lub inny statek posiadający co najmniej trzy z poniższych cech:

- statek przeznaczony do ratowania ludzi i mienia na morzu;

- posiadanie klasy oil recovery (do zbierania zanieczyszczeń olejowych);

- statek posiadający wyposażenie umożliwiające oznaczenie statku symbolem klasy min.

FiFi-1;

- statek częściowo gazoszczelny (dostarczanie powietrza do cytadeli i zespołu napędowego

odbywa się z wykorzystaniem filtrowentylacji);

- statek z napędem diesel-electric;

- statek zaopatrzeniowy typu AHTS lub PSV;

- okręt wojenny.

Biorąc pod uwagę zbrojeniową specyfikę działalności Odwołującego, Zamawiający

podniósł, że okręt wojenny bez żadnej z cech wymaganych przez Zamawiającego jest

jednostką kompletnie odmienną od zamawianej w niniejszym postępowaniu, tak jak różne jest

doświadczenie przy jego projektowaniu i budowie.

Zamawiający podkreślił, że statek klasy „CHEMICAL RECOVERY VESSEL” jest

statkiem wielozadaniowym, na co wskazuje opis przeznaczenia statku sformułowany przez

towarzystwo klasyfikacyjne „wymagania klasyfikacyjne dotyczą statków o konstrukcji stalowej,

które w przypadku zdarzenia związanego z uwolnieniem się substancji chemicznych mogą być

wykorzystane do prowadzenia działań w atmosferze niebezpiecznej. Statki spełniające

wymagania klasy mogą bez żadnych ograniczeń także być wykorzystane do działań na

obszarach wody zanieczyszczonej substancjami olejowymi.” Jest to statek specjalistyczny, do

którego zaprojektowanie lub/i budowa przysparza wiedzy i doświadczenia koniecznego do

wykonania zamówienia. W przypadku innych statków, posiadanie trzech z nich będzie

podstawą uznania wybudowanego czy zaprojektowanego statku za statek specjalistyczny w

myśl oceny spełnienia warunku. Statki posiadające klasę CHEMICAL RECOVERY VESSEL

posiadają jednocześnie wyposażenie umożliwiające zbieranie i przechowywanie

zanieczyszczeń z substancji niebezpiecznych.

Zarzut, że statek klasy CHEMICAL RECOVERY VESSEL nie jest statkiem

wielozadaniowym jest nieuzasadniony, ponieważ już sama definicja klasy statku wykazuje

jego wielozadaniowość. Pojęcie wielozadaniowości jest bardzo ogólne i praktycznie każdy

urządzenie, które jest w stanie wykonywać więcej niż jedną funkcję, można uznać za

wielozadaniowe. Zamiarem Zamawiającego było precyzyjne określenie wielozadaniowości i

zostało to między innymi wykonane, poprzez określenie definicji statku specjalistycznego.

Jednocześnie cechy takiego statku oraz szczególna trudność w jego budowie (operowanie w

warunkach zanieczyszczenia chemicznego i olejowego), zbieranie zanieczyszczeń

chemicznych oraz gazoszczelność pokrywają się z najważniejszymi i najtrudniejszymi w

projektowaniu i budowie cechami statku będącego przedmiotem zamówienia.

Zamawiający, wskazując obowiązek wypełnienia trzech z wskazanych cech innych

jednostek niż CHEMICAL RECOVERY VESSEL, rozszerzył możliwość legitymowania się

doświadczeniem o wybudowanie statków, które nie są w pełni tożsame z opisanym

przedmiotem zamówienia. Budowa statków posiadających trzy, spośród cech referencyjnych

nie jest rzadkością, a posiadanie doświadczenia w wykonaniu akurat jednostek o takich

cechach nie jest kwestią szczęścia czy przypadku (jak to Odwołujący próbuje przedstawić w

treści odwołania), a uznania ich wiedzy i doświadczenia przez armatorów, uczestników rynku

budowy statków.

Sprowadzenie powyższej definicji jedynie do konieczności spełnienia jednej cechy, o

co wnosi Odwołujący, sprowadzałoby w rzeczywistości ten warunek do warunku

doświadczenia w wybudowaniu jakiegokolwiek statku, który nie musiał być statkiem

specjalistycznym, i nie przysparza w tym zakresie wiedzy i doświadczenia, zdolności

technicznej i zawodowej potrzebnej do wykonania zamówienia objętego niniejszym

postępowaniem przetargowym, gdyż nie oddaje skomplikowania wykonania niniejszego

zamówienia, które ujawnia się już w procesie jego zaprojektowania i budowy. Definicja

wymaganego doświadczenia oparta o zdefiniowane przez Zamawiającego pojęcie statku

specjalistycznego wynika z jego wiedzy i doświadczenia w eksploatacji statków ratowniczych,

w tym statków przeznaczonych do działań specjalistycznych polegających na zwalczaniu

zagrożeń i zanieczyszczeń morza. Doświadczenie i wiedza Zamawiającego w tym zakresie są

dodatkowo pogłębiane poprzez kontakty z innymi służbami ratowniczymi na terenie Europy.

W odniesieniu do zarzutu nieuprawnionego wydłużenia okresu badania doświadczenia

z trzech do sześciu lat Zamawiający wyjaśnił, że w treści ogłoszenia o zamówieniu oraz SIWZ

zezwolił na legitymowanie się doświadczeniem zdobytym w okresie ostatnich 6 lat.

Odwołujący w żądaniu zmiany treści ogłoszenia proponuje zmianę powyższego w taki

sposób, że projekt i wykonanie statku specjalistycznego będzie musiało być dokonane w ciągu

ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a zatem żąda w istocie ograniczenia

konkurencji. Zdaniem Zamawiającego, realizacja zamówień w piątym czy szóstym roku przed

terminem składania ofert potwierdza posiadanie wiedzy i doświadczenia na równi z

wykonaniem zamówień w okresie ostatnich trzech lat, gdyż nie nastąpiła w tym czasie

spektakularna zmiana technologii lub sposobu realizacji zamówień.

Zamawiający wyjaśnił, że celem usunięcia nieścisłości wprowadził do treści SIWZ i

ogłoszenia zdanie wskazujące, iż w przypadku legitymowania się przez wykonawcę

doświadczeniem zdobytym w okresie 6 lat - takie doświadczenie może wskazać w

wymaganym wykazie.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 23 Pzp, poprzez niezasadne uniemożliwienie

wykonawcom wspólne ubiegającym się o udzielenie zamówienia sumowania ich potencjałów

Zamawiający stwierdził, że wymaga, aby w przypadku wykonawców wspólnie ubiegających

się o udzielenie zamówienia, jeden z wykonawców legitymował się doświadczeniem w

wybudowaniu dwóch statków, na co jednoznacznie wskazuje treść zał. nr 2 do SIWZ.

W przypadku natomiast oddzielnej realizacji usługi zaprojektowania oraz budowy

statków, Zamawiający uzna ten warunek również za spełniony w sytuacji, gdy spośród

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, jeden z wykonawców

zrealizował dwie usługi zaprojektowania, a drugi - budowy dwóch statków. Powyższe jest

wyrazem możliwości oddzielenia doświadczenia w zaprojektowaniu od doświadczenia w

budowie statku.

Brak jest natomiast możliwości podziału doświadczenia zdobywanego przy budowie

drugiego statku i zrównania go z doświadczeniem zdobytym przez dwa podmioty - każdy w

wykonaniu jednego statku. W realiach zamówień publicznych za utrwalone należy uznać

twierdzenie, że doświadczenie dwóch wykonawców z pojedynczymi realizacjami nie równa się

doświadczeniu jednego wykonawcy z dwiema realizacjami. Zamawiający uznał, że dopiero

druga realizacja przysparza doświadczenia niezbędnego do wykonania zamówienia, ale

jednocześnie Zamawiający rozszerzył zbiór statków, którymi może się wykonawca

legitymować, wskazując konieczność spełnienia jedynie trzech cech spośród cech statku

specjalistycznego oraz wydłużył dwukrotnie okres, w którym doświadczenie to mogło zostać

zdobyte - z 3 do 6 lat, a także wskazał niższą wartość statków budowanych - 150 000 000

PLN, co stanowi niespełna 55% wartości szacunkowej zamówienia, dopuszczając tym samym

legitymowanie się doświadczeniem w budowie mniejszych jednostek.

W zakresie zarzutu nieproporcjonalności warunku dotyczącego sytuacji ekonomicznej

wykonawcy Zamawiający wyjaśnił, że wymaga, aby wykonawcy osiągnęli, w okresie trzech (3)

ostatnich lat obrotowych przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia

działalności jest krótszy - za ten okres obrót, wynoszący minimalnie średniorocznie

350.000.000,00 PLN (słownie: trzysta pięćdziesiąt milionów złotych) oraz odpowiednio obrót z

obszaru objętego zamówieniem [czyli z projektowania i budowy dowolnych statków] 300 000

000,00 PLN.

Zdaniem Zamawiającego, posiadanie wymaganego obrotu wykazuje, iż wykonawca

prowadził działalność o łącznym obrocie średniorocznym o wartości zbliżonej do wartości

zamówienia. Obrót ten mógł zarówno dotyczyć realizacji kilku budów niewielkich statków

(wszystkich, a nie jak wskazuje odwołujący - statków specjalistycznych - obrót w obszarze

objętym zamówieniem) lub dużego statku, a w przypadku obrotu z działalności pełnej - obrót

z każdej działalności prowadzonej przez wykonawcę.

Ponadto, Zamawiający wymaga średniorocznego obrotu o wartości 300 000 000 PLN

/ 350 000 000 PLN, a wartość zamówienia opiewa na kwotę 273 400 000 PLN. Prawodawca

unijny wyraźnie odnosi się w tym przypadku do szacunkowej wartości zamówienia (motyw 83

preambuły dyrektywy 2014/24/UE), a nie do części tej wartości, jak to przyjął Odwołujący.

Wykazując proporcjonalność tegoż warunku wystarczającym zdaje się chociażby przywołanie

treści Dyrektywy 2014/24/UE: „w przypadkach szczególnych w tym np. związanych z wysokim

ryzykiem realizacji zamówienia lub tym, że terminowa i prawidłowa realizacja zamówienia jest

szczególnie istotna (...) wymagania te mogą być nawet większe niż wskazana dwukrotność

szacunkowej wartości zamówienia (motyw 83 preambuły dyrektywy 2014/24/UE)”.

Realizacja niniejszego zamówienia charakteryzuje się znaczącym skomplikowaniem i

związanym z nim ryzykiem wystąpienia najwyższych konsekwencji nieprawidłowej realizacji -

narażenia życia i zdrowia ludzi, ryzykiem wystąpienia trudności w realizacji umowy związanej

z potrzebą skoordynowania zakupu setek elementów wyposażenia, materiałów, z których

każdy może opóźnić realizację danych etapów i ich zaliczkowanie. Ponadto termin realizacji

warunkuje wypełnienie umowy o dofinansowanie. Tym samym Zamawiający był uprawniony

nawet do sformułowania powyższego warunku na poziomie znacznie wyższym niż

dwukrotność wartości szacunkowej zamówienia. Zamawiający podkreślił, że budowa statku

wymaga od wykonawcy zaangażowania znacznych zasobów finansowych, płatność

realizowana jest zasadniczo po zaprojektowaniu, zbudowaniu, przejściu prób i odebraniu

statku. Zamawiający dopuścił częściowe zaliczki lecz wymaga to przedstawienia każdorazowo

stosownej gwarancji spłaty zaliczki i nie są to płatności częściowe. Tym bardziej zatem

określenie wymagania legitymowania się obrotami w wartościach zbliżonych do zamówienia i

dalece niższych, niż limity ustawowe, nie jest nadmierne i nie stanowi niedozwolonego

ograniczenia konkurencji.

Krajowa Izba Odwoławcza, uwzględniając dokumentację postępowania, dokumenty

zgromadzone w aktach sprawy i wyjaśnienia złożone na rozprawie przez strony

postępowania odwoławczego, ustaliła i zważyła, co następuje.

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał posiadanie legitymacji uprawniającej do

wniesienia odwołania, stosownie do art. 179 ust. 1 Pzp.

Przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie i budowa specjalistycznej,

wielozadaniowej jednostki - statku morskiego, przeznaczonego do ratowania ludzi i mienia na

morzu.

W pkt III SIWZ Zamawiający zawarł opis przedmiotu zamówienia, a szczegółowy Opis

techniczny przedmiotu zamówienia został zawarty w załączniku nr 1 do SIWZ. W pkt 2 Opisu

technicznego określone zostały funkcje operacyjne statku: „Statek ma być zaprojektowany na

potrzeby żeglugi nieograniczonej oraz posiadać konstrukcję i wyposażenie umożliwiające

pełnienie funkcji specjalnych w odniesieniu do:

a. Poszukiwania i ratowania życia na morzu.

b. Działań interwencyjnych wykonywanych w celu ratowania życia na morzu, ochrony

ludności i środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa morskiego.

c. Zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska morskiego.

Statek ma być zaprojektowany na potrzeby żeglugi nieograniczonej oraz posiadać konstrukcję

i wyposażenie umożliwiające pełnienie funkcji specjalnych w odniesieniu do:

a. Poszukiwania i ratowanie życia na morzu.

b. Działań interwencyjnych wykonywanych w celu ratowania życia na morzu,

ochrony ludności i środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa

morskiego.

c. Zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska morskiego.

d. Działań innych, polegających na stworzeniu możliwości wykorzystania

statku, jako uniwersalnej platformy dla działań lub wsparcia działań,

prowadzonych przez inne podmioty (np. prowadzenie prac podwodnych,

wydobycie oleju z wraków itp.).

2.1. Statek powinien zapewniać wypełnienie funkcji poszukiwania i ratowania życia na morzu

w każdych warunkach pogodowych oraz w warunkach skażenia wody i atmosfery, w tym

przede wszystkim:

a. Poszukiwanie rozbitków - wzrokowe i techniczne.

b. Podnoszenie rozbitków z wody.

c. Podnoszenie rozbitków z innych jednostek ratunkowych.

d. Podnoszenie tratw z rozbitkami.

e. Ewakuowanie rozbitków bezpośrednio z zagrożonej jednostki.

f. Ewakuowanie niepełnosprawnych i rannych.

g. Ewakuowanie osób z pomieszczeń zagrożonych pożarami i oddziaływaniem

niebezpiecznych i szkodliwych substancji chemicznych HNS (Hazardous and Noxious

Substances).

h. Segregacja poszkodowanych i kwalifikowana pierwsza pomoc medyczna -

pomieszczenia dla rozbitków w tym pomieszczenie udzielania pomocy medycznej z

pełnym wyposażeniem do jej udzielania z możliwością przekazywania parametrów

medycznych i obrazu do MTMAS (Maritime Telemedical Assistance Service).

i. Współpraca ze śmigłowcem ratownictwa morskiego -pokład współpracy ze śmigłowcem

(winching deck) - pozwalający na swobodne i bezpieczne opuszczanie personelu

ratowniczego i sprzętu oraz podnoszenie poszkodowanych.

2.2. W zakresie działań interwencyjnych wielozadaniowy statek ratowniczy powinien być

zdolny do:

a. Holowania awaryjnego statków na Bałtyku - statek ratowniczy musi być wyposażony w

windę holowniczą o uciągu dostosowanym do uciągu na palu około 100 ton i zestaw

wyposażenia w sprzęt holowniczy. Umiejscowienie windy, haka oraz pozostałego

wyposażenia holowniczego powinno umożliwiać wykonywanie innych działań

ratowniczych na pokładzie, w tym operacji podnoszenia poszkodowanych przy użyciu

śmigłowca ratowniczego.

b. Gaszenia pożarów, w celu umożliwienia ewakuacji pasażerów i załogi z innego statku

przy pomocy hydromonitorów, poprzez podanie prądów wodnych i pianowych jak i

poprzez zasilenie instalacji ppoż. poszkodowanego statku (możliwość podłączenia

instalacji statku ratowniczego do instalacji statku ratowanego - łączniki międzynarodowe

przynajmniej jeden na każdej burcie oraz możliwość wielopunktowego (cztery punkty

plus jeden łącznik międzynarodowy) podłączenia węży pożarowych na każdej burcie

statku ratowniczego.

c. Wsparcia zagrożonych jednostek poprzez podanie kabla zasilającego w energię

elektryczną oraz przekazanie pomp i/lub odpompowanie własnymi pompami zalanych

przedziałów.

d. Wsparcia eskortowanych / zagrożonych jednostek poprzez stworzenia możliwości

zaopatrzenia w wodę, paliwo, środki medyczne, żywność, itp.

e. Ponadto w ramach bezpieczeństwa żeglugi statek powinien posiadać zdolność do:

i) Prowadzenia eskorty zagrożonych jednostek do miejsca schronienia zapewniając

wsparcie psychologiczne i natychmiastową gotowość do podjęcia działań ratowniczych

w przypadku pogorszenia się sytuacji na eskortowanej jednostce, wsparcie nawigacyjne

i bezpieczeństwa ruchu, maksymalnie do 5 dni;

ii) Holowania awaryjnego w ramach działania zgodnego z Międzynarodową Konwencją o

Interwencji.

2.3. Biorąc pod uwagę zwalczanie zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska morskiego

wielozadaniowy statek ratowniczy powinien być zdolny do:

a. Prowadzenia działań ratowniczych w warunkach skażenia wody i atmosfery.

b. Wykrywania i monitorowania dryfu substancji olejowych.

c. Ograniczania rozlewu substancji olejowych.

d. Zbierania zanieczyszczeń olejowych z powierzchni wody(wysokość fali do 2,5 m).

e. Wykrywania i monitorowania niebezpiecznych i szkodliwych substancji chemicznych

(HNS).

f. Zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń chemicznych innych niż olej (HNS), w tym poprzez

zbieranie zanieczyszczeń z powierzchni wody (wysokość fali do 1,5 m);

g. Awaryjnego odładowania z zagrożonej jednostki substancji niebezpiecznych i szkodliwych

(płynnych i w opakowaniach), z uwzględnieniem transferu ładunku na statek własny oraz

statek inny.

h. Poszukiwania i usuwania niebezpiecznych ładunków w opakowaniach utraconych na

morzu.

i. Awaryjnego odładowania paliwa bunkrowego z uszkodzonego zbiornika, z

uwzględnieniem paliwa na statek własny i statek inny.

j. Transfer zebranych zanieczyszczeń znajdujących się w zbiornikach lub pokładzie statku

na inne statki.

2.4.Prace inne obejmują między innymi:

a. Prace płetwonurkowe umożliwiające realizację zadań obejmujących poszukiwanie i

ratowanie rozbitków znajdujących się pod wodą.

b. Prace umożliwiające obserwację i prowadzenie poszukiwania na dnie morskim.

Podsumowując opis przedmiotu zamówienia Zamawiający wyjaśnił, że jest to wysoce

specjalistyczna jednostka, której dotąd nie ma w zasobach Morskiej Służby Poszukiwania i

Ratownictwa, powołana ustawowo do ratowania życia na morzu. Szczególne cechy ww. statku

to m.in. (w ślad za opisem technicznym):

1. gazoszczelność realizowana poprzez nadciśnienie i filtrowentylację dostarczanego

powietrza (celem tej cechy jest realizowanie zadań ratowniczych w sytuacji

zanieczyszczenia powietrza np. oparami z płonących chemikaliów);

2. napęd spalinowo-elektryczny (diesel-electric, tj. silniki spalinowe napędzają generatory

prądu, którym zasilane są silniki elektryczne napędzające śruby - stosowany tam, gdzie

wymagana jest duża manewrowość i zmienne obciążenie napędu głównego);

3. możliwość prowadzenia pełnych działań ratowniczych w każdych warunkach

pogodowych, w warunkach skażenia wody i atmosfery;

4. zwalczanie zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska morskiego, w tym zbierania

zanieczyszczeń olejowych oraz chemicznych innych niż olej;

5. funkcje holownicze;

6. gaszenie pożarów;

7. wykrywanie i monitorowanie niebezpiecznych i szkodliwych substancji;

8. prowadzenia prac nurkowych (poszukiwanie i ratowanie rozbitków znajdujących się pod

wodą).

Zamawiający wyjaśnił również, że specjalistyczny i wielozadaniowy charakter

jednostki, jej wysoki stopień skomplikowania powoduje, że jednostki tego typu nie są często

budowane oraz nie przez każdą stocznię. Aby prawidłowo i skutecznie zaprojektować i

zbudować tego typu jednostkę wymagane jest posiadanie szczególnej wiedzy i doświadczenia

w zakresie projektowania i budowy jednostek posiadających co najmniej kilka szczególnych

cech. Na polskim rynku, według rozeznania Zamawiającego, jest przynajmniej dwóch

wykonawców zdolnych do spełnienia warunków udziału w przedmiotowym postępowaniu.

W Załączniku nr 2 do SIWZ Zamawiający opisał warunki udziału w postępowaniu,

dotyczące:

Pkt 1.2. sytuacji ekonomicznej lub finansowej

„O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają następujące

warunki udziału w postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej lub finansowej:

1.2.1. posiadają środki finansowe lub zdolność kredytową w wysokości nie niższej niż

100.000.000,00 PLN (słownie: sto milionów złotych 00/100),

1.2.2. osiągnęli, w okresie trzech (3) ostatnich lat obrotowych przed upływem terminu

składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - za ten okres obrót,

wynoszący minimalnie średniorocznie 350.000.000,00 PLN (słownie: trzysta pięćdziesiąt

milionów złotych)

1.2.3. osiągnęli, w okresie trzech (3) ostatnich lat obrotowych przed upływem terminu

składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - za ten okres, minimalny

obrót wynoszący w obszarze objętym zamówieniem średniorocznie 300.000.000,00 PLN

(trzysta milionów złotych).”

Pkt 1.3. zdolności technicznej lub zawodowej

„O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy:

1.3.1. W okresie ostatnich 6 lat (a jeżeli okres prowadzenia działalności, jest krótszy - w tym

okresie), należycie:

1) opracował projekt techniczny lub roboczy co najmniej dwóch (2) wybudowanych i

odebranych następnie statków specjalistycznych o wartości minimum 150.000.000,00 PLN

netto każdy (słownie: sto pięćdziesiąt milionów złotych )

oraz

2) wybudował dwa (2) statki specjalistyczne o wartości minimum 150.000.000,00 PLN netto

(sto pięćdziesiąt milionów złotych ) każdy.”

W odniesieniu do wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie Zamawiający

postanowił, że:

„W przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia,

spełnianie warunków udziału w postępowaniu będzie oceniane łącznie, poza warunkiem

określonym w pkt 1.3.1. Zgodnie z rozdziałem VI pkt. 1.4 ppkt 7) SIWZ: W przypadku

wspólnego ubiegania się o udzielenie niniejszego zamówienia, zgodnie z treścią zał. nr 2 do

SIWZ, warunek określone w pkt rozdziale V pkt. 2:

1) dotyczący wiedzy i doświadczenia, musi być spełniony przynajmniej przez jednego z

Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia,

2) warunek dot. zdolności ekonomicznej i finansowej oraz dysponowanie potencjałem

osobowym - jego spełnienie przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia oceniane jest łącznie.

2. Zasady oceny spełnienia warunków udziału przez wykonawców wspólnie ubiegających się

o udzielenie zamówienia, stosuje się do oceny spełnienia warunków udziału wykonawcy wraz

z podmiotem udostępniającym zasoby w trybie art. 22a Pzp.”

W dniu 29 lipca 2019 r. Zamawiający, na podstawie art. 38 ust 4 Pzp, wprowadził

następujące zmiany treści SIWZ, które zostały wprowadzone odpowiednio do treści

ogłoszenia o zamówieniu:

- Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia, Rozdział VI pkt 1 pkt 13:

„wykaz dostaw wykonanych lub wykonywanych w okresie ostatnich 3 (trzech) lat przed

upływem terminu składania ofert (a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym

okresie) wraz z podaniem ich przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których

dostawy zostały wykonane lub są wykonywane należycie, zgodnie z załącznikiem nr 7 do

SIWZ.

dopisuje się treść:

Zgodnie z treścią warunku udziału Zamawiający wydłużył okres legitymowania się

doświadczeniem. W przypadku legitymowania się doświadczeniem zdobytym w okresie 6 lat

- takie doświadczenie może Wykonawca wykazać w niniejszym wykazie.”

- Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia, Rozdział VI pkt 1 pkt 12

„Usuwa się pkt 12) o treści:

12) Dokumenty potwierdzające, że wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności

cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia na sumę

gwarancyjną określoną przez Zamawiającego.

Kolejne punktu otrzymują numerację odpowiednio.”

- Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia, Rozdział VI pkt 1, po pkt 10

„Zamawiający wprowadza treść:

11) Oświadczenie wykonawcy o obrocie wykonawcy w obszarze objętym zamówieniem za

okres nie krótszy niż ostatnie 3 lata obrotowe, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest

krótszy — za ten okres. (Dokument ten wykonawca składa w przypadku gdy powyższe

informacje nie wynikają ze sprawozdania finansowego i załączonych do niego dokumentów)1'.

Dotychczasowy pkt 11 otrzymuje kolejny numer wg numeracji, z zachowaniem konsekwencji

związanej ze zmianą numeracji.”

- Zał. nr 2 do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, Warunki udziału w postępowaniu

„Zamawiający dopisuje w pkt 1.2.3. treść:

Za obszar objęty zamówieniem, Zamawiający przyjmuje obszar budowy statków.”

- Zał. nr 2 do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, Warunki udziału w postępowaniu

oraz SIWZ Rozdział VI pkt 13 ppkt 7 SIWZ, ppkt 1)

„Zamawiający dopisuje treść i otrzymuje on brzmienie:

„W przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, spełnianie

warunków udziału w postępowaniu będzie oceniane łącznie, poza warunkiem określonym w

pkt 1.3.1. Zgodnie z rozdziałem VI pkt. 13 ppkt 7) SIWZ: W przypadku wspólnego ubiegania

się o udzielenie niniejszego zamówienia, zgodnie z treścią zat. nr 2 do SIWZ, warunek

określony w rozdziale V pkt. 2:

1) dotyczący zdolności technicznej i zawodowej w obszarze wiedzy i doświadczenia, musi

być spełniony przynajmniej przez jednego z Wykonawców wspólnie ubiegających się o

udzielenie zamówienia, przy czym Zamawiający uzna ten warunek za spełniony również

w sytuacji, gdy jeden z wykonawców legitymuje się doświadczeniem w opracowaniu

projektu technicznego lub roboczego co najmniej dwóch (2) wybudowanych i

odebranych statków specjalistycznych, a drugi wykonawca — budową (2) dwóch

statków specjalistycznych, o cechach zgodnie z treścią warunku.”

Na potwierdzenie wprowadzonych w dniu 29 lipca 2019 r. zmian w treści ogłoszenia i

specyfikacji istotnych warunków zamówienia Zamawiający przedstawił do akt sprawy wydruk

z portalu internetowego, przy pomocy którego prowadzone jest postępowanie.

W danym stanie faktycznym Izba zważyła, co następuje:

I. Zarzut naruszenia art. 22 ust. 1a w związku z ust.1b pkt 3 oraz w związku z art. 7

ust. 1 Pzp, poprzez sformułowanie warunków odnoszących się do zdolności

technicznej i zawodowej w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia,

a przez to ograniczający uczciwą konkurencję.

Zgodnie z art. 22 ust. 1a Pzp, zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu

oraz wymagane od wykonawców środki dowodowe w sposób proporcjonalny do przedmiotu

zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania

zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności. Stosownie do

ust. 1b pkt 3, warunki udziału w postępowaniu mogą dotyczyć zdolności technicznej lub

zawodowej.

Zachowanie zasady proporcjonalności przy określaniu warunków udziału w

postępowaniu oznacza, że warunki udziału w postępowaniu opisane przez zamawiającego

muszą być uzasadnione w odniesieniu do konkretnych warunków danego zamówienia, w tym

w szczególności - wartości zamówienia, charakterystyki i specyfiki przedmiotu zamówienia,

zakresu zamówienia, stopnia jego złożoności oraz warunków realizacji. Warunki udziału w

postępowaniu powinny być określone na minimalnym poziomie, tj. nie powinny ograniczać

dostępu do zamówienia wykonawcom dającym rękojmię jego należytego wykonania, a tym

samym nie mogą być określane ponad poziom niezbędny do osiągniecia celu, jakim jest

wyłonienie wykonawcy, który będzie zdolny prawidłowo zrealizować zamówienie, tj. w sposób

zgodny z wymaganiami Zamawiającego określonymi w SIWZ.

W przedmiotowym postępowaniu Zamawiający w pkt III.1.3).1 ogłoszenia o

zamówieniu określił warunek udziału w postępowaniu dotyczący zdolności technicznej i

zawodowej, wskazując, że wykonawca musi wykazać się zaprojektowaniem i wybudowaniem

dwóch statków specjalistycznych o wartości przynajmniej 150 milionów złotych każdy.

W ocenie Izby, warunek ten został określony na poziomie proporcjonalnym do

przedmiotu zamówienia, a tym samym nie ma podstaw by twierdzić, że w sposób

nieuzasadniony faworyzuje dużych wykonawców. Na marginesie tylko Izba wskazuje, że

Odwołujący podnosząc powyższy zarzut nie wyjaśnił, jak rozumie „wykonawcę dużego” oraz

„wykonawcę mniejszego, który z powodzeniem mógłby wykonać zamówienie”. Odwołujący

potwierdził jednak, że zgodnie z orzecznictwem „wymaganie dwóch porównywalnych dostaw,

co do zasady nie jest wymaganiem nieproporcjonalnym”.

W świetle powyższego należy przyjąć, że wymaganie dwóch dostaw porównywalnych

do przedmiotu zamówienia stanowi poziom warunku - średni lub typowy. Paradoksalnie zatem,

aby uznać, że wymóg określony w przedmiotowym postępowaniu w zakresie zaprojektowania

i wybudowania dwóch statków specjalistycznych jest zbyt wygórowany należałoby stwierdzić,

że wykonanie przedmiotu zamówienia wymaga mniejszego doświadczenia i wiedzy, niż inne

typowe dostawy, co nie pokrywa się z rzeczywistymi warunkami i specyfiką tego zamówienia.

W ocenie Izby, jednokrotna realizacja zamówienia obejmującego zaprojektowanie i

wybudowanie statku specjalistycznego o wartości blisko o połowę niższej w okresie ostatnich

6 lat przed terminem składania ofert nie jest wystarczająca do nabycia wiedzy i doświadczenia

koniecznego do zrealizowania przedmiotu zamówienia opisanego w przedmiotowym

postępowaniu.

Przedmiotowe zamówienie, jak przyznał sam Odwołujący, jest zamówieniem bardzo

złożonym, kosztownym i długotrwałym. Zrealizowanie zamówienia tożsamego do przedmiotu

zamówienia, tj. o takim samym zakresie, stopniu złożoności oraz wartości, z dużym

prawdopodobieństwem dawałoby wykonawcy wystarczającą wiedzę i doświadczenie do

zrealizowania takiego samego zamówienia. Jednak wymaganie przez Zamawiającego

wykazania się przez wykonawców dokładnie taką samą realizacją, jak przedmiot zamówienia,

w przypadku tego postępowania należałoby uznać za wygórowane i nadmiernie ograniczające

konkurencję, choćby z tego względu, że jak wyjaśnił Zamawiający, takie jednostki do

ratownictwa morskiego jak jednostka objęta przedmiotowym postępowaniem, nie są

zamawiane często, a wręcz są to zamówienia rzadkie (sporadyczne). Odwołujący podobnie

również wskazywał, że „statki specjalistyczne budowane są, jak sama nazwa wskazuje, na

specjalne zamówienie, a zatem rzadko”.

W odniesieniu do wymagania, aby zaprojektowane i zbudowane statki miały charakter

specjalistyczny, należy wskazać, że Zamawiający zdefiniował pojęcie „statek specjalistyczny”

na potrzeby niniejszego przetargu, jako:

1) statek klasy Chemical recovery (do zwalczania substancji niebezpiecznych i

szkodliwych),

2) lub inny statek posiadający co najmniej trzy z poniższych cech:

- statek przeznaczony do ratowania ludzi i mienia na morzu;

- posiadanie klasy oil recovery (do zbierania zanieczyszczeń olejowych);

- statek posiadający wyposażenie umożliwiające oznaczenie statku symbolem klasy

min. FiFi-1;

- statek częściowo gazoszczelny (dostarczanie powietrza do cytadeli i zespołu

napędowego odbywa się z wykorzystaniem filtrowentylacji);

- statek z napędem diesel-electric;

- statek zaopatrzeniowy typu AHTS lub PSV;

- okręt wojenny.

Jak wynika z opisu statku klasy Chemical recovery, przedstawionego przez

Zamawiającego, jest to statek wielozadaniowy, posiadający najistotniejsze i najbardziej

skomplikowane funkcje, wspólne z przedmiotem niniejszego zamówienia, umożliwiające

działanie w warunkach zanieczyszczenia chemicznego atmosfery i powierzchni wody, które to

funkcje należy uznać za równoważne trzem pozostałym cechom wymienionym przez

Zamawiającego w pkt 2 przywołanym powyżej.

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że w przedmiotowym postępowaniu

Zamawiający wymaga doświadczenia w zaprojektowaniu i wybudowaniu dwóch statków

specjalistycznych, które mogą być jednostkami mniejszymi (o blisko połowę mniejszej

wartości) i spełniającymi tylko min. trzy cechy spośród całego zakresu cech, które będzie

posiadała zamawiana jednostka. Dopuszczenie przez Zamawiającego doświadczenia w

zaprojektowaniu i budowie jednostek o znacznie mniejszej wartości i złożoności stanowi w

ocenie Izby wyraz rozszerzenia konkurencyjności postępowania i dopuszczenia do udziału w

postępowaniu wykonawców, którzy do tej pory tak dużej i skomplikowanej jednostki nie

wykonali, ale wykonali co najmniej dwie jednostki mniejsze. Podkreślić należy, że

Zamawiający rozszerzył również zakres czasowy dla ocenianego doświadczenia do 6 lat.

W ocenie Izby, tak skonstruowany warunek udziału w postępowaniu jest

proporcjonalny do przedmiotu niniejszego zamówienia. Podkreślić w tym miejscu należy, że

Odwołujący twierdząc, że Zamawiający zdefiniował pojęcie „statek specjalistyczny” w sposób

„ewidentnie preferujący podmiot, który wykonał konkretny rodzaj statku specjalistycznego,

będący jednocześnie rodzajem jedynie luźno związanym z przedmiotem zamówienia”

prawdziwości tego twierdzenia nie wykazał.

II. Zarzut naruszenia art 23 ust. 5 Pzp, poprzez uniemożliwienie wykonawcom

wspólnie ubiegającym się o udzielenie zamówienia sumowania ich potencjałów dla

wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu, mimo że ograniczenie

takie nie jest obiektywnie uzasadnione ani proporcjonalne.

W świetle brzmienia art. 23 ust. 5 Pzp, zamawiający może określić szczególny,

obiektywnie uzasadniony sposób spełniania przez wykonawców, o których mowa w ust. 1,

warunków udziału w postępowaniu, o których mowa w art. 22 ust. 1 b, jeżeli jest to uzasadnione

charakterem zamówienia i proporcjonalne.

W wyniku modyfikacji treści ogłoszenia o zamówieniu i SIWZ dokonanej przez

Zamawiającego w dniu 29 lipca 2019 r. Zamawiający wyeliminował nieścisłości w zakresie

opisu warunków w odniesieniu do wykonawców ubiegających się wspólnie o zamówienie oraz

doprecyzował wymaganie, aby co najmniej jeden z wykonawców spełniał opisane warunki

udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i zawodowej oraz sytuacji

ekonomicznej i finansowej. Zamawiający dopuścił możliwość wykazania przez wykonawców

wspólnie ubiegających się o zamówienie doświadczenia jednego podmiotu w zakresie -

zaprojektowania dwóch statków oraz jednego wykonawcy w zakresie - wybudowania dwóch

statków, przyjmując, że zakres tych zadań można oddzielić, a zatem doświadczenie w

powyższym zakresie również może być wykazane odrębnie, co w ocenie Izby było działaniem

w pełni uzasadnionym i słusznym. Izba w pełni podzieliła również stanowisko Zamawiającego,

że nie można zrównać doświadczenia nabytego przy budowie drugiego statku z

doświadczeniem zdobytym przez dwa podmioty - każdego w wykonaniu jednego statku. W

ocenie Izby, nie budzi wątpliwości fakt, że doświadczenie dwóch wykonawców w pojedynczych

zadaniach nie równa się doświadczeniu jednego wykonawcy w dwóch zadaniach.

Skoro nieprawidłowości w opisie warunków, które podnosił Odwołujący zostały

usunięte, to tym samym nie ma podstaw by stwierdzić, że mają one lub mogą mieć jakikolwiek

wpływ na wynik postępowania, stosownie do art. 192 ust. 2 Pzp. Izba nie stwierdziła wobec

powyższego podstaw do uwzględnienia odwołania w zakresie tego zarzutu.

III. Zarzut naruszenia art. 41 pkt 7 i 7a w związku z art. 25 i art. 26 ust. 1 Pzp, poprzez

sformułowanie warunku udziału w postępowaniu w taki sposób, że nie może on być

potwierdzony wymaganymi przez Zamawiającego dokumentami.

Zgodnie z art. 41 pkt 7 i 7a Pzp, ogłoszenie o zamówieniu, o którym mowa w art. 40

ust. 1, zawiera co najmniej - warunki udziału w postępowaniu i podstawy wykluczenia oraz -

wykaz oświadczeń lub dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w

postępowaniu i brak podstaw wykluczenia.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 Pzp, w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający

może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do

przeprowadzenia postępowania. Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające:

1) spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji,

2) spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych

przez zamawiającego,

3) brak podstaw wykluczenia

- zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków

zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert.

Zgodnie z ust. 2, Minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze

rozporządzenia, rodzaje dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, okres

ich ważności oraz formy, w jakich dokumenty te mogą być składane, mając na uwadze, że

potwierdzeniem spełniania warunków udziału w postępowaniu, kryteriów selekcji lub braku

podstaw wykluczenia może być zamiast dokumentu również oświadczenie złożone przed

właściwym organem, informacja z Krajowego Rejestru Karnego, wyciąg z odpowiedniego

rejestru, takiego jak rejestr sądowy, lub, w przypadku jego braku, równoważny dokument

wykazujący brak podstaw wykluczenia, spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub

kryteriów selekcji, wydany przez właściwy organ sądowy lub administracyjny, a

potwierdzeniem, że oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają wymagania

określone przez zamawiającego, może być w szczególności zaświadczenie podmiotu

uprawnionego do kontroli jakości, a także mając na uwadze aktualność tych dokumentów oraz

potrzebę zapewnienia ochrony informacji niejawnych, w przypadku zamówień wymagających

tych informacji, związanych z nimi lub je zawierających, w sposób określony w przepisach o

ochronie informacji niejawnych.

Przepis art. 26 ust. 1 Pzp wskazuje natomiast, że Zamawiający przed udzieleniem

zamówienia, którego wartość jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach

wydanych na podstawie art. 11 ust. 8, wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej

oceniona, do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni, terminie aktualnych na dzień

złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art.

25 ust. 1.

Odwołujący podnosił w ramach tego zarzutu sprzeczność treści pkt III. 1.3) ogłoszenia

o zamówieniu w zakresie opisu warunku wykonania projektu i budowy statku w okresie 6-

letnim z treścią pkt. III. 1.3). 1.2) ogłoszenia, w którym na potwierdzenie tego warunku

wymagano wykazu dostaw wykonanych lub wykonywanych w okresie 3-letnim. W świetle

dokonanej przez Zamawiającego w dniu 29 lipca 2019 r. zmiany treści ogłoszenia powyższa

sprzeczność opisu warunku została zniesiona, a zatem nie może mieć w tej sytuacji istotnego

wpływu na wynik prowadzonego postępowania w rozumieniu art. 192 ust. 2 Pzp. Izba nie

stwierdziła wobec powyższego podstaw do uwzględnienia odwołania w zakresie tego zarzutu.

IV. Zarzut naruszenia art. 22 ust. 1a w związku ust. 1b pkt 2 oraz art. 7 ust. 1 Pzp,

poprzez sformułowanie warunków odnoszących się do sytuacji ekonomicznej i

finansowej w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, a przez to

ograniczający uczciwą konkurencję, a nadto w sposób nieprecyzyjny, tym samym

uniemożliwiający ocenę zdolności wykonawcy.

Zgodnie z art. 22 ust. 1a Pzp, Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu

oraz wymagane od wykonawców środki dowodowe w sposób proporcjonalny do przedmiotu

zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wy-konania

zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności. Zgodnie z ust.

1b pkt 2, warunki udziału w postępowaniu mogą dotyczyć sytuacji ekonomicznej lub

finansowej.

Zgodnie z art. 22c ust. 1 Pzp, w odniesieniu do warunków udziału w postępowaniu

dotyczących sytuacji finansowej lub ekonomicznej, zamawiający może wymagać w

szczególności:

1) aby wykonawcy posiadali określony minimalny roczny obrót, w tym określony

minimalny roczny obrót w obszarze objętym zamówieniem;

2) aby wykonawcy przedstawili informacje na temat ich rocznych sprawozdań

finansowych wykazujących, w szczególności stosunek aktywów do zobowiązań;

3) posiadania przez wykonawcę odpowiedniego ubezpieczenia odpowiedzialności

cywilnej.

Zgodnie z ust. 2, zamawiający nie może wymagać, aby minimalny roczny obrót, o

którym mowa w ust. 1 pkt 1, przekraczał dwukrotność wartości zamówienia, z wyjątkiem

należycie uzasadnionych przypadków odnoszących się do przedmiotu zamówienia lub

sposobu jego realizacji. Zamawiający wskazuje w specyfikacji istotnych warunków zamówienia

lub protokole powody zastosowania takiego wymogu. Zgodnie z ust. 3, zamawiający może

wymagać informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2, jeżeli określi w specyfikacji istotnych

warunków zamówienia przejrzyste i obiektywne metody i kryteria, na podstawie których

uwzględnia te informacje. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu, jeżeli zamówienie jest podzielone na

części, przepisy ust. 1-3 stosuje się do każdej z tych części. Zamawiający może określić

minimalny roczny obrót także w odniesieniu do więcej niż jednej części zamówienia, na

wypadek, gdyby wykonawcy, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza,

przyznano kilka części zamówienia do realizacji w tym samym czasie.

Wprowadzona w art. 22c ust. 2 Pzp ogólna zasada co do możliwości żądania przez

zamawiającego wykazania przez wykonawców obrotu w wysokości dwukrotności wartości

przedmiotu zamówienia stanowi o maksymalnym progu wysokości rocznego obrotu w

stosunku do wartości zamówienia. Zamawiający ma zatem możliwość dostosowania warunku

dotyczącego wysokości wymaganego rocznego obrotu do specyfiki przedmiotu zamówienia.

W dalszym ciągu w powyższym zakresie obowiązuje także zasada proporcjonalnego

formułowania warunków udziału w postępowaniu, określona w art. 22 ust. 1a Pzp. Warunek

zdolności ekonomicznej i finansowej wykonawcy badany, poprzez wysokość rocznego obrotu

wykonawcy ma na celu niewątpliwie weryfikację zdolności ekonomicznych i finansowych

wykonawcy do realizacji danego zamówienia. Generalnie przyjmuje się, że pojęcie obrotu

służy do wyrażenia wielkości handlowej danego przedsiębiorstwa.

W niniejszym postępowaniu wartość przedmiotu zamówienia wynosi 273 400 000,00

zł. Zamawiający wymaga obrotu rocznego na poziomie 350 000,00 zł w zakresie ogólnej

działalności wykonawcy lub 300 000,00 zł w zakresie działalności związanej z przedmiotem

zamówienia - „obszaru objętego zamówieniem”, tj. na poziomie niewiele przekraczającym

jednokrotność wartości zamówienia. Nie może mieć tu znaczenia fakt, że zamówienie będzie

realizowane przez dwa lata. Wskazany powyżej przepis ustawy Pzp nie wprowadza żadnej

zależności w powyższym zakresie. Nie sposób zgodzić się z Odwołującym, że w przypadku

realizacji umowy w okresie dwóch lat, wymagany obrót nie powinien przekraczać połowy

wartości zamówienia. Zauważyć należy dodatkowo, że jak wyjaśnił Zamawiający, nie

przewidział on w przedmiotowym postępowaniu częściowych płatności na rzecz wykonawcy

w trakcie realizacji umowy, zatem wykonawca musi mieć odpowiedni potencjał do

ekonomicznego „udźwignięcia” zamówienia.

Wymaganie określone w pkt 111.1.2).3. ogłoszenia o zamówieniu w zakresie wysokości

obrotu odnosi się do pojęcia „obszaru objętego zamówieniem”, które to pojęcie zostało

zdefiniowane przez Zamawiającego w ramach modyfikacji z dnia 29 lipca 2019 r.

Izba nie podzieliła stanowiska Odwołującego, że wymóg pkt III. 1.3). 1. ogłoszenia jest

wygórowany i sprzeczny z pozostałymi warunkami ogłoszenia. Całkowicie błędne jest

rozumowanie Odwołującego, że skoro Zamawiający wymaga realizacji dwóch statków

specjalistycznych o łącznej wartości 300 000,00 zł w ciągu 6 lat, to powinien ograniczyć

warunek co do wysokości obrotu za ten okres - wyłącznie do tej wysokości. Taki sposób

rozumienia warunków udziału i wzajemnej ich zależności w postępowaniu nie znajduje

jakiegokolwiek oparcia w przepisach ustawy Pzp. Warunek zdolności technicznej i zawodowej

wykonawcy oraz warunek zdolności ekonomicznej i finansowej służą ocenie potencjału

wykonawcy pod innym kątem i w zakresie całkowicie innych aspektów. Oczywiste jest, że

warunki w danym postępowaniu muszą być spójne w kontekście danego przedmiotu

zamówienia i warunków realizacji danego zamówienia, w zakresie osiągnięcia celu, jakim jest

wybór wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania zamówieni. W ocenie Izby, w

przedmiotowym postępowaniu spójność ww. warunków została zachowana.

Reasumując, w przedmiotowym postępowaniu Zamawiający określił warunki udziału w

postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, z uwzględnieniem jego

specyfiki, złożonego charakteru oraz znacznej wartości. Nie potwierdziły się bowiem zarzuty

dotyczące nadmierności warunków, a tym samym niedozwolonego ograniczenia konkurencji

w postępowaniu, poprzez niedopuszczenie do udziału w postępowaniu podmiotów zdolnych

do należytego wykonania zamówienia.

Biorąc pod uwagę stan rzeczy ustalony w toku postępowania, Izba orzekła, jak

w sentencji, na podstawie art. 192 ust. 1 Pzp.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy

Pzp oraz § 3 pkt 1 i 2, § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca

2010 roku w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów

kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz.

972).

27