KIO 815/19

Sygn. akt KIO 815/19

WYROK

z dnia 23 maja 2019 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski

Protokolant: Adam Skowroński

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. w Warszawie odwołania wniesionego

6 maja 2019 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej

przez wykonawcę: ROBEN Zakład Usług Ogólnych B.S., Świeradów Zdrój

w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn. Letnie utrzymanie dróg,

chodników, przejść, placów i parkingów oraz utrzymanie terenów zielonych na terenie gminy

Boguszów-Gorce w okresie od 01.05.2019 r. do 15.11.2019 r. (nr postępowania

WIM.271.5.2019)

prowadzonym przez zamawiającego: Gmina Miasto Boguszów-Gorce

przy udziale wykonawcy: Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej „SANIKOM”

sp. z o.o. z siedzibą w Lubawce - zgłaszającego przystąpienie do postępowania

odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu Gminie Miastu Boguszów-Gorce

unieważnienie wyboru najkorzystniejszej oferty, a w ramach powtórzonych

czynności - odrzucenie oferty złożonej przez Przedsiębiorstwo Gospodarki

Komunalnej „SANIKOM” sp. z o.o. z siedzibą w Lubawce z uwagi na niewykazanie

przez tego wykonawcę, że cena jego oferty nie jest rażąco niska w stosunku

do przedmiotu zamówienia.

2. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Gminę Miasto Boguszów-Gorce i:

1) zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7500 zł 00 gr

(słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez

odwołującego ROBEN Zakład Usług Ogólnych B.S. w Świeradowie Zdroju,

2) zasądza od zamawiającego Gminy Miasta Boguszów-Gorce na rzecz

odwołującego ROBEN Zakładu Usług Ogólnych B.S. w Świeradowie Zdroju

kwotę 11100 zł 00 gr (słownie: jedenaście tysięcy sto złotych zero groszy) -

stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu uiszczonego

wpisu od odwołania oraz uzasadnionych kosztów strony w postaci wynagrodzenia

pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1986 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni

od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze.

Przewodniczący: ....................................

Zamawiający Gmina Miasto Boguszów-Gorce prowadzi na podstawie ustawy z dnia

29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1986 ze zm.)

{dalej również: „ustawa pzp”, „pzp”} w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o

udzielenie zamówienia na usługi pn. Letnie utrzymanie dróg, chodników, przejść, placów

i parkingów oraz utrzymanie terenów zielonych na terenie gminy Boguszów-Gorce w okresie

od 01.05.2019 r. do 15.11.2019 r. (nr postępowania WIM.271.5.2019).

Ogłoszenie o tym zamówieniu 12 kwietnia 2019 r. zostało zamieszczone w Biuletynie

Zamówień Publicznych pod nr 537167-N-2019.

Wartość tego zamówienia nie przekracza kwot określonych w przepisach wydanych

na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy pzp.

29 kwietnia 2019 r. Zamawiający przesłał Odwołującemu ROBEN Zakładowi Usług

Ogólnych B.S. w Świeradowie Zdroju {dalej również: „Roben”} zawiadomienie o

rozstrzygnięciu postępowania - wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej „SANIKOM” sp. z o.o. z siedzibą w Lubawce {dalej

również: „Sanikom”}.

6 maja 2019 r. Odwołujący wniósł w stosownej formie elektronicznej do Prezesa

Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie (zachowując wymóg przekazania jego kopii

Zamawiającemu) od powyższej czynności, a także od zaniechania odrzucenia oferty

Sanikomu.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu następujące naruszenia przepisów ustawy pzp

{lista zarzutów}:

1. Art. 90 ust. 3 i art. 89 ust. 1 pkt 4 - przez zaniechanie przeprowadzenia przez

Zamawiającego pogłębionej, merytorycznej analizy wyjaśnień złożonych przez Sanikom

i poprzestanie na jedynie formalnej ich ocenie, co doprowadziło do zaniechania

odrzucenia oferty Sanikom, mimo że wykonawca ten jedynie w sposób formalny dopełnił

procedury wyjaśnienia i nie obalił domniemania, że cena oferty jest rażąco niska,

a szczegółowa analiza przedstawionych wyjaśnień i dowodów potwierdza, że oferta

zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.

2. Art. 90 ust. 2 w zw. z art. 7 i art. 89 ust. 1 pkt 4 - przez zaniechanie odrzucenia oferty

złożonej przez Sanikom w sytuacji, gdy wykonawca ten nie wykazał, że jego oferta nie

zawiera rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia, a treść wyjaśnień

sugeruje, że wykonawca nic wypełnił wymogów specyfikacji istotnych warunków

zamówienia {dalej w uzasadnieniu: „specyfikacja”, „SIWZ” lub „s.i.w.z.”} co do liczby

pracowników przewidzianych do realizacji zamówienia, co z kolei winno skutkować

odrzuceniem jego oferty również na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2.

3. Art. 7 - przez wybór jako najkorzystniejszej ofert podlegającej odrzuceniu i zaniechanie

przeprowadzenia w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej i równej konkurencji

procedury badania ofert.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

1. Unieważnienia wyboru najkorzystniejszej oferty.

2. Ponownego badania i oceny ofert, w tym odrzucenia oferty Sanikomu, a w konsekwencji

uznania oferty Odwołującego za najkorzystniejszą.

Odwołujący sprecyzował powyższą listę zarzutów przez zbiorcze podanie

następujących okoliczności prawnych i faktycznych uzasadniających wniesienie odwołania.

Odwołujący zrelacjonował następujące okoliczności dotyczące przebiegu

postępowania.

Złożone zostały dwie oferty: Sanikomu z ceną 438750,00 zł oraz Odwołującego

z ceną 487500,00 zł, przy czym Zamawiający na realizację zamówienia przeznaczył kwotę

530200,00 zł, stąd cena oferty Sanikomu odbiega od tej kwoty o ok. 17%

Pismem z 24 kwietnia 2019 r. Zamawiający zdecydował się wezwać Sanikom do

złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 pzp, podkreślając, wykonawca ma przedstawić

konkretne informacje o okolicznościach stanowiących podstawę dokonanej wyceny, przy

czym informacje miały być na tyle konkretne, by możliwa była ich weryfikacja oraz ocena

wiarygodności: Złożone dokumenty powinny pozwolić, wręcz udowodnić Zamawiającemu,

ze podana przez Wykonawcę cena jest ceną rynkową, a Wykonawca przy realizacji

zamówienia nie poniesie żadnej straty. (...) Przedłożenie przez Wykonawcę jedynie

ogólnych, lakonicznych wyjaśnień i niewiarygodnych dowodów, bądź brak jakichkolwiek

dowodów, może prowadzać do odrzucenia oferty bez prowadzenia dodatkowych wyjaśnień.

Sanikom nie zakwestionował powyższego wezwania i pismem z 29 kwietnia 2019 r.

przedstawił Zamawiającemu wyjaśnienia, które obejmują trzy strony ogólnych informacji

o wykonawcy i przyjętych przez niego założeniach do kalkulacji ceny oraz uproszczoną

kalkulację (ogólny opis pozycji, kwota przypisana do pozycji, zliczenie podanych wartości

w tabeli liczącej 14 pozycji). Do wyjaśnień nie zostały dołączone żadne dokumenty, które

można by uznać za dowody.

Sanikom wskazał w wyjaśnieniach na następujące okoliczności.

Po pierwsze, na swoje doświadczenie w zakresie świadczenia usług letniego

utrzymania, co pozwala na efektywne zaplanowanie czynności i działań, co skutkuje

możliwością kalkulowania kosztów w sposób precyzyjny, a także powołał się na dodatni

wynik finansowy spółki.

Po drugie, na posiadanie na terenie Boguszów-Gorce własnej bazy transportowej,

co ma zmniejszyć koszty realizacji zamówienia ze względu na bliską jej odległość od miejsca

wykonywania zamówienia oraz fakt, że baza jest wykorzystywana do realizacji innych

kontraktów.

Po trzecie, na posiadanie na własność wszystkich pojazdów i sprzętów niezbędnych

do wykonania przedmiotu zamówienia, przy czym pojazdy zostały w znacznej mierze

zamortyzowane. Ponadto flota spółki tankowana jest na własnej stacji paliw, co generuje

znaczne oszczędności w zakupie paliwa. Upusty uzyskane przez Wykonawcę wynoszą

obecnie 0,22 zł/litr oleju napędowego.

Po czwarte, na ustalenie kosztów pracy z uwzględnieniem wynagrodzenia

minimalnego, przy czym: Koszty związane z wynagrodzeniem pracowników zostały

zoptymalizowane m. in. poprzez podzielenie kosztów wynagrodzenia. Część pracowników

zatrudnionych na pełnym etacie w przedsiębiorstwie obsługuje dwa różne zadania -

zajmować się będzie letnim utrzymanie dróg oraz innymi pracami zleconymi. Podział czasu

pracy pracowników nie wpłynie na jakość świadczonych usług....

Po piąte, że z uwagi na prowadzenie przez niego zakładu unieszkodliwia odpadów

i składowisk ograniczył koszty związane z zagospodarowaniem i unieszkodliwieniem

odpadów zgromadzonych w wyniku realizacji zamówienia.

Sanikom wskazał także na uzyskiwany przez siebie upustu na zakup paliwa,

Według relacji Odwołującego w kalkulacji są m.in. następujące pozycje:

- energia elektryczna (50 zł/miesiąc),

- podatek od nieruchomości i gruntów (1400 zł/miesiąc),

- amortyzacja (3100 zł/miesiąc)

- ubezpieczenia majątkowe (150 zł/miesiąc)

- paliwo do środków transportu (2900 zł/miesiąc),

- koszty wynagrodzeń (38500 zł/miesiąc),

- koszty składek na ubezpieczenia społeczne (9940,60 zł/miesiąc),

- koszty zapewnienia „świadczeń związanych z BHP dla pracowników (1543,75 zł/miesiąc).

W odwołaniu przywołano również w następującym zakresie postanowienia

specyfikacji

3.1. Przedmiotem zamówienia jest realizacja usług, w szczególności, w zakresie:

1) Letnie utrzymanie dróg, chodników, przejść, placów i parkingów;

a) zamiatanie mechaniczne lub ręczne ulic,

b) zamiatanie mechaniczne lub ręczne utwardzonych chodników, przejść, placów

i parkingów,

c) 4-krotne koszenie trawy na poboczach dróg,

2) utrzymanie terenów zielonych, w szczególności:

a) koszenie, sprzątanie i pielęgnacja w okresie letnim terenów zielonych,

b) codzienne bieżące utrzymywanie czystości wokół wydzielonych terenów do gromadzenia

odpadów komunalnych,

c) konserwacja i naprawa koszy ulicznych oraz pojemników na psie odchody,

d) bieżące opróżnianie koszy ulicznych oraz pojemników na psie odchody i wywóz odpadów

zgromadzonych w wyniku realizacji zamówienia, celem utylizacji,

e) systematyczne codzienne podlewanie kwiatów j rabat kwiatowych zlokalizowanych

na terenie Gminy Boguszów-Gorce w miejscach wskazanych w załączniku nr 3 do umowy,

j) sprzątanie miasta w czasie i po imprezach masowych organizowanych przez Gminę,

po wcześniejszym uzgodnieniu terminu z Zamawiającym,

g) wygrabianie i wywóz zebranych liści celem utylizacji.

3.2. Dodatkowe warunki realizacji przedmiotu zamówienia:

1) Utrzymanie pełnej gotowości do świadczenia usług, tj.: 7 dni w tygodniu, 24 godziny

na dobę.

W razie potrzeby reakcja na telefon osoby upoważnionej ze strony Zamawiającego.

Pkt 7.3 SIWZ:

Zamawiający uzna warunek za spełniony, jeżeli Wykonawca wykaże, że dysponuje lub ma

możliwość dysponowania osobami skierowanymi do realizacji zamówienia publicznego,

w szczególności odpowiedzialnych za. świadczenie usług, wraz z załączeniem informacji

na temat ich kwalifikacji zawodowych, uprawnień, doświadczenia / wykształcenia

niezbędnych do wykonania zamówienia publicznego, a także zakresu wykonywanych przez

nie czynności oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami:

• pracownik fizyczny - 5 osób w zakresie pielęgnacji terenów zielonych - doświadczenie

w pracy minimum 2 lata,

• pracownik fizyczny - minimum 15 osób,

• koordynator działań - 1 osoba - doświadczenie minimum 2 lata w zakresie prowadzenia

koordynacji usług objętych przedmiotem zamówienia,

Dla osób, o których mowa w tiret od 1 do 3 Zamawiający nie dopuszcza możliwości łączenia

funkcji.

W § 6 ust. 1 wzoru umowy Zamawiający nałożył na wykonawcę szeroko określony

obowiązek zatrudnienia osób wykonujących zamówienie na podstawie umowy o pracę.

Odwołujący zarzucił, że Sanikom nie jest w stanie, biorąc pod uwagę złożone

wyjaśnienia i aktualne uwarunkowania rynkowe, wykonać bez straty przedmiot zamówienia

w sposób zgodny z oczekiwaniami Zamawiającego wyrażonymi w SIWZ.

Jednocześnie Odwołujący zarzucił, że złożone wyjaśnienia jedynie pozornie wskazują

na poprawność sporządzonej przez niego kalkulacji ceny, bo choć zawierają pewne

informacje co do założeń przyjętych na etapie kalkulacji ceny, w rzeczywistości są

niewiarygodne i bardzo ogólne. W istocie sprowadzają się bowiem do haseł, których - wobec

braku załączonych dowodów - nie mógł zweryfikować Zamawiający.

Ponadto według Odwołującego nie wiadomo, w jaki sposób okoliczności wskazywane

jako umożliwiające obniżenie ceny w istocie przekładają się na cenę oferty.

Po pierwsze, doświadczenie jest istotne dla oszacowania kosztów wykonania

zamówienia, ale sam fakt posiadania doświadczenia w realizacji określonych usług nie

świadczy o poprawnym skalkulowaniu ceny w tym konkretnym postępowaniu, zwłaszcza

w sytuacji, gdy każdy z wykonawców, którzy chcieli wziąć udział w niniejszym postępowaniu

musieli wykazać się posiadaniem odpowiedniego doświadczenia. Z kolej okoliczność,

że spółka generuje zysk nie jest równoznaczna z tym, że zysk ma na każdym kontrakcie,

w tym także, że będzie uzyskany w tym zamówieniu.

Po drugie, nie sposób tej okoliczności wywieść z przedstawionej kalkulacji, gdzie

pozycja „baza” nie pojawia się, a pozostałe pozycje są opisane w takim stopniu ogólności,

że nic sposób przypisać kosztów w nich podanych do kosztów utrzymania bazy, na które

składają się koszty jej utrzymania i remontu (przy założeniu, że nieruchomość jest już

zamortyzowana), dostawy mediów (co najmniej woda, prąd, ścieki, koszty ogrzewania,

odbiór odpadów) oraz podatki, ubezpieczenia, ochrona, obsługa przez pracowników.

W kalkulacji pojawiają się co prawda powyżej wymienione pozycje, jednak nie wiadomo

(w przypadku amortyzacji i ubezpieczeń majątkowych), czy wartości te odnosić należy do

bazy czy pojazdów. A nawet gdyby przyjąć, że koszty te należy odnieść do bazy, nie są one

kompletne. Dodatkowo nie są poparte żadnymi dowodami, a zatem nie wiadomo, czy są to

wartości podane prawidłowo (odnoszą się do realnych kosztów ponoszonych przez

wykonawcę).

Po trzecie, przy pojazdach zamortyzowanych (a więc co najmniej kilkuletnich), które

nadto mają być używane w zasadzie codziennie w całym okresie realizacji zamówienia,

należy uwzględnić koszty ich bieżących napraw i remontów, koszty wymiany materiałów

zużywalnych (płyny, oleje, filtry), przeglądy, OC, podatki. I znów wobec przedstawienia

bardzo ogólnej kalkulacji nie wiadomo, czy koszty te są ujęte w cenie ofertowej w ogóle,

a jeśli tak, to w jakiej wysokości i czy są to koszty rzeczywiście ponoszone przez wykonawcę

(ustalone na poziomie rynkowym dostępnym wykonawcy), skoro wykonawca nie wskazuje,

jaką ilość pojazdów i jakich rodzajów zamierza przeznaczyć do realizacji zamówienia, ile

godzin pracy miesięcznie tych pojazdów wykonawca założył kalkulując cenę i skąd biorą się

wartości podane w kalkulacji (brak jakichkolwiek dowodów).

W szczególności istotną pozycją jest paliwo do środków transportu (2 900 zł/miesiąc),

przy czym nie wiadomo, w jaki sposób pozycja ta została przez wykonawcę wyliczona, tj.,

jakie środki transportu uwzględnił wykonawca, ile założył kilometrów do przejechania, jakie

przyjął średnie spalanie pojazdów i wreszcie, jaki koszt zakupu paliwa. W zakresie tego

ostatniego Sanikom poprzestał na wskazaniu uzyskiwanego przez siebie upustu na zakup

paliwa, ale fakt uzyskania takiego upustu nic został przez niego wykazany (brak dowodu), a

także nie wiadomo, od jakiej ceny ów upust jest uzyskiwany, zwłaszcza w sytuacji, gdy

wykonawca usługę dostawy oleju napędowego zamawia na rynku zamówień publicznych.

Należałoby także zadać pytanie, czy Sanikom uzyskał gwarancję stałości ceny na zakup

oleju napędowego do końca realizacji niniejszego zamówienia, co jest niezwykle istotne

wobec faktu, iż ceny paliw w ostatnim czasie rosną.

Po czwarte, odnośnie kosztów osobowych, Odwołujący wywiódł z przywołanych

powyżej postanowień SIWZ, że zakres czynności objętych przedmiotem zamówienia jest

bardzo szeroki, w tym obejmuje także pełną gotowość do wykonywania usługi (24 godziny

na dobę 7 dni w tygodniu), a Zamawiający założył, że wykonawca do realizacji zamówienia

powinien skierować co najmniej 21 osób i dysponowanie taką liczbą osób uznał za warunek

udziału w postępowaniu.

Odwołujący wyliczył, że koszt zatrudnienia przy realizacji zamówienia 21

pracowników, przy uwzględnieniu wysokości najniższego wynagrodzenia minimalnego

określonego na podstawie obowiązujących przepisów prawa i kosztów pracodawcy z tym

związanych (koszt ubezpieczeń społecznych ponoszonych przez pracodawcę zgodnie z

przepisami prawa), wynosi 21 x 2727,68 zł (koszt pracodawcy zatrudniającego pracownika,

któremu wypłacane jest najniższe wynagrodzenie pracownika, tj. 2250 zł) plus ok. 21%

(koszt ubezpieczeń społecznych pokrywanych przez pracodawcę), co daje; 57281,28 zł

miesięcznie. Tymczasem Sanikom na koszty wynagrodzeń łącznie kwotę 49440,60 zł

miesięcznie, a więc wartość o ok. 7840 zł na miesiąc mniej niż wynikałoby to z wymogów

SIWZ i obowiązującego prawa. Koszt wynagrodzeń wyliczony przez Odwołującego nie

obejmuje rezerwy na urlopy, zwolnienia lekarskie pracowników, czy konieczność wypłaty

dodatków za pracę w nocną, w niedziele i święta oraz koszt zapewnienia im odzieży,

szkoleń, badań lekarskich i in. Przy czym rezerwa urlopy i zwolnienia lekarskie i inne podane

koszty nie została przez Sanikom wskazana w wyjaśnieniach, a więc można założyć, że nie

jest objęta ceną ofertową.

Odwołujący dodał, że Sanikom nie wskazał w wyjaśnieniach, jaki jest u niego poziom

kosztów zatrudnienia jednego pracownika zatrudnianego na potrzeby realizacji zamówienia

i, jeśli jest to koszt nie wyższy niż tzw. najniższa krajowa, że za takie kwoty wykonawca ten

jest w stanie obecnie znaleźć pracowników chętnych do pracy. Przy przyjęciu, że koszty

zatrudnienia pracownika przez Sanikom są wyższe niż tzw. najniższa krajowa, wskazane

niedoszacowanie będzie jeszcze wyższe. Trudno jest bowiem uznać, że wynagrodzenie

koordynatora, jak też pracowników fizycznych przeznaczonych do utrzymania zieleni, będzie

kształtować się na takim samym poziomie jak wynagrodzenie pracowników fizycznych.

Odwołujący zaznaczył, że Sanikom nie mógł poprzestać na wskazaniu,

że „optymalizuje koszty zatrudnienia” dzięki dzieleniu ich na różne kontrakty, gdyż w świetle

orzecznictwa Izby nie może pokrywać kosztów zatrudnienia pracowników przewidzianych do

realizacji tego zamówienia, wpływami z innych kontraktów. Po drugie, liczba pracowników

wymagana przez Zamawiającego do realizacji zamówienia jest liczbą minimalną i przy

założonym zakresie obowiązków wykonawcy nie ma obiektywnie możliwości, aby osoby

przewidziane do realizacji tego zamówienia mogły jednocześnie pracować na rzecz innych

zamówień. Założenie, że wykonawca do realizacji zamówienia skieruje mniejszą niż 21

liczbę pracowników świadczyłoby natomiast o niezgodności treści jego oferty z SIWZ. Po

trzecie, nawet gdyby przyjąć, że działanie polegające na wykonywaniu przez pracowników

Sanikom różnych zamówień równocześnie z niniejszym zamówieniem jest dopuszczalne,

Zamawiający - nie wiedząc, ilu pracowników Sanikom zamierza skierować do realizacji

zamówienia, jaki będzie ich czas pracy na rzecz tego zamówienia i wreszcie, jaki jest poziom

kosztów ich zatrudnienia - nie ma żadnych narzędzi ku temu, by zweryfikować zgodność

założeń Sanikom z wymogami SIWZ i poprawność wyliczenia tego kosztu. Wyjaśnienia

Sanikomu, bez poparcia ich konkretnymi wyliczeniami i dowodami, które mogłyby podlegać

weryfikacji, można dopasować w zasadzie do każdej kwoty, jaką podałby wykonawca.

Trudno takie wyjaśnienia uznać za wiarygodne.

Po piąte, w kalkulacji przedstawionej przez Sanikom brak pozycji dotyczącej

unieszkodliwiania odpadów lub innej podobnej, co uwzględniając opisy pozostałych pozycji,

sugeruje, że Sanikom kosztów, o których mowa w cenie ofertowej nie ujął. Według

Odwołującego nawet w sytuacji, gdy wykonawca prowadzi własne instalacje do

przetwarzania odpadów, które są odbierane (wytwarzane) w ramach realizacji zamówienia,

pewne koszty związane z ich zagospodarowaniem ponosi. Mowa tu chociażby o kosztach

zeskładowania tej części odpadów, która nie może zostać poddana odzyskowi, które równe

są co najmniej wysokości uiszczanej przez wykonawcę tzw. opłaty marszałkowskiej (opłaty

za korzystanie ze środowiska, tu: składowanie odpadów). Koszt ten w 2019 r. kształtuje się

na poziomie 170 zł/Mg odpadów. Odpady przed składowaniem należy poddać przy tym

wstępnemu przetwarzaniu, co generuje koszty zapewnienia odpowiedniej do tego instalacji.

Założenie, że takich kosztów wykonawca nie będzie ponosił jest niedopuszczalne i świadczy

o zaniżeniu ceny ofertowej.

Zamawiający poinformował Izbę, że 7 maja 2019 r. przekazał kopię odwołania drogą

elektroniczną pozostałym wykonawcom.

9 maja 2019 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło w stosownej formie

elektronicznej zgłoszenie przez Sanikom przystąpienia do postępowania odwoławczego po

stronie Zamawiającego.

Wobec dokonania powyższego zgłoszenia w odpowiedniej formie, z zachowaniem

3-dniowego terminu oraz wymogu przekazania kopii zgłoszenia Stronom postępowania

(zgodnie z art. 185 ust. 2 pzp) - Izba nie miała podstaw do stwierdzenia nieskuteczności

przystąpienia, co do którego nie zgłoszono również opozycji.

Przystępujący wniósł o oddalenie odwołania jako w całości bezzasadnego.

Zamawiający nie uwzględnił zarzutów odwołania, a w jego imieniu nikt się nie stawił

na posiedzenie przed Izbą.

Ponieważ odwołanie nie zawierało braków formalnych, a wpis od niego został

uiszczony - podlegało rozpoznaniu przez Izbę.

W toku czynności formalnoprawnych i sprawdzających Izba nie stwierdziła,

aby odwołanie podlegało odrzuceniu na podstawie przesłanek określonych w art. 189 ust. 2

pzp. Nie zgłaszano w tym zakresie odmiennych wniosków.

Z uwagi na brak podstaw do odrzucenia odwołania lub umorzenia postępowania

odwoławczego sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie, podczas której

podtrzymano dotychczasowe stanowiska.

Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Odwołującego i Przystępującego,

uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, jak również biorąc pod uwagę

oświadczenia i stanowiska zawarte w odwołaniu, zgłoszeniu przystąpienia i dalszym

piśmie Przystępującego, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane

w protokole, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:

Z art. 179 ust. 1 pzp wynika, że odwołującemu przysługuje legitymacja do wniesienia

odwołania, gdy ma (lub miał) interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę

w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.

W ocenie Izby Odwołujący wykazał, że ma interes w uzyskaniu przedmiotowego

zamówienia, w którym złożył ofertę sklasyfikowaną na drugim miejscu. Odwołujący tym

samym może ponieść szkodę w związku z zarzucanymi Zamawiającemu naruszeniami

przepisów ustawy pzp dotyczącymi zaniechania odrzucenia oferty Przystępującego,

co uniemożliwia Odwołującemu uzyskanie przedmiotowego zamówienia, na co mógłby

w przeciwnym razie liczyć.

Izba ustaliła następujące okoliczności jako istotne dla sprawy:

W odwołaniu adekwatnie przywołano okoliczności faktyczne dotyczące przebiegu

badania przez Zamawiającego, czy oferta Sanikomu nie zawiera rażąco niskiej ceny

w stosunku do przedmiotu zamówienia, czyli treść wezwania i wyjaśnień udzielonych

w odpowiedzi na nie.

Odpowiada również prawdzie, że Sanikom nie kwestionował wezwania.

Datowane na 16 maja 2019 r. pismo procesowe Przystępującego zawiera w istocie

zupełnie nową wersję wyjaśnień, która mogła być wzięta pod uwagę tylko jako dowód, że nie

było przeszkód, aby złożyć na wezwanie Zamawiającego wyjaśnienia, z których wynikałoby

skąd się biorą poszczególne kwoty zawarte w tabeli kalkulacji (w oparciu o jakie założenia i w

jaki sposób zostały wyliczone poszczególne pozycje kosztowe), a także załączyć do nich

stosowne dowody (które zostały złożone dopiero na rozprawie).

W szczególności odnośnie kosztów wynagrodzenia pracowników dopiero w piśmie

procesowym Przystępujący ujawnił, że do realizacji tego zamówienia oddelegowanych

będzie: 1) 10 pracowników w pełnym wymiarze czasu z wynagrodzeniem w wysokości

2250,00 zł, 2) 10 pracowników w wymiarze połowy obowiązującego czasu pracy (po 4

godziny dziennie) z wynagrodzeniem 1125,00 zł oraz 3) 1 koordynator zatrudniony w pełnym

wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 4750,00 zł.

Dodatkowo próba dopasowania się do zbiorczych kwot podanych w oderwaniu od

sposobu ich wyliczenia spowodowała błąd, na który zwrócił uwagę Odwołujący, gdyż z jednej

strony w piśmie wskazano, że zakłada się koszenie w przeciągu dwóch tygodni, cztery razy

w czasie trwania umowy (str. 6), a jednocześnie miesięczny koszt koszenia trawników przy

użyciu 6 kos mechanicznych obliczono tylko dla 4 dni koszenia łącznie w okresie realizacji

umowy.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia

faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła,

że odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Izba stwierdziła, że Odwołujący zasadnie domaga się odrzucenia oferty Sanikomu na

podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 pzp w zw. z art. 90 ust. 3 pzp, gdyż w udzielonych

Zamawiającemu wyjaśnieniach złożonych w trybie 90 ust. 1 i 2 pzp wykonawca ten nie

wykazał, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu

zamówienia, pomimo że to na nim spoczywał w tym zakresie ciężar dowodu.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części

składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą

wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z

wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów,

zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących

wyliczenia ceny lub kosztu, w szczególności w zakresie: 1) oszczędności metody wykonania

zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków

wykonywania zamówienia dostępnych dla wykonawcy, oryginalności projektu wykonawcy,

kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od

minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3-5 ustawy z dnia

10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U, Nr 200, poz. 1679,

z późn. zm.); 2) pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów, 3)

wynikającym z przepisów prawa pracy i przepisów o zabezpieczeniu społecznym,

obowiązujących w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie; 4) wynikającym

z przepisów ochrony środowiska; 5) powierzenia wykonania części zamówienia

podwykonawcy.

Według normy zawartej w art. 90 ust. 2 pzp obowiązek wykazania, że oferta nie

zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.

Art. 90 ust. 3 pzp stanowi, że zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie złożył

wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza,

że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Z kolei

zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską

cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Ponadto na mocy art. 190 ust. 1 a pkt 1 pzp ciężar dowodu, że oferta nie zawiera

rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo

uczestnikiem postępowania odwoławczego.

W pierwszej kolejności należy rozważyć co oznacza „rażąco niska cena”. Jak trafnie

wskazano w wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 28 kwietnia 2008 r. (sygn. akt XIX

Ga 128/08) przepisy ustawy pzp nie określają definicji pojęcia rażąco niskiej ceny. Punktem

odniesienia do jej określenia jest przedmiot zamówienia i przyjąć można, że cena rażąco

niska to taka, która jest nierealistyczna, niewiarygodna w porównaniu do cen rynkowych

podobnych zamówień i ewentualnie innych ofert złożonych w toku postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego.

Przy braku takiej legalnej definicji „rażąco niskiej ceny” orzecznictwo sądów

okręgowych oraz Krajowej Izby Odwoławczej, a wcześniej orzecznictwo arbitrażowe,

wypracowało pewne cząstkowe lub opisowe rozumienie tego pojęcia. I tak w wyroku Izby

z 28 marca 2013 r. (sygn. akt KIO 592/13) zauważono, że o cenie rażąco niskiej można

mówić wówczas, gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy

przez wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne. Ponadto w wyroku z 4 sierpnia 2011 r.

(sygn. akt KIO 1562/11) wskazano, że cena rażąco niska w stosunku do przedmiotu

zamówienia będzie ceną odbiegającą od jego wartości, a rzeczona różnica nie będzie

uzasadniona obiektywnymi względami pozwalającymi danemu wykonawcy, bez strat

i finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne,

zamówienie to wykonać. W podsumowaniu stwierdzono, że cena rażąco niska jest ceną

nierealistyczną, nieadekwatną do zakresu i kosztów prac składających się na dany przedmiot

zamówienia, zakładającą wykonanie zamówienia poniżej jego rzeczywistych kosztów

i w takim sensie nie jest ceną rynkową, tzn. generalnie niewystępującą na rynku, na którym

ceny wyznaczane są m.in. poprzez ogólną sytuację gospodarczą panującą w danej branży

i jej otoczeniu biznesowym, postęp technologiczno-organizacyjny oraz obecność

i funkcjonowanie uczciwej konkurencji podmiotów racjonalnie na nim działających. Podobnie

według powszechnie przywoływanej w doktrynie i orzecznictwie definicji zawartej

w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt XIX

Ga 3/07) o cenie rażąco niskiej można mówić wówczas, gdy oczywiste jest, że przy

zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla niego

nieopłacalne. Rażąco niska cena jest to cena niewiarygodna, oderwana całkowicie

od realiów rynkowych. Przykładem może być oferowanie towarów poniżej kosztów zakupu

lub wytworzenia albo oferowanie usług za symboliczną kwotę. Natomiast Sąd Okręgowy

w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 23 kwietnia 2009 r. (sygn. akt XII Ga 88/09) wskazał

następujące kryteria określające cenę rażąco niską: odbieganie całkowitej ceny oferty od cen

obowiązujących na danym rynku w taki sposób, że nie ma możliwości realizacji zamówienia

przy założeniu osiągnięcia zysku; zaoferowanie ceny, której realizacja nie pozwala

na utrzymanie rentowności wykonawcy na tym zadaniu; niewiarygodność ceny z powodu

oderwania jej od realiów rynkowych.

Ponadto w opinii prawnej Urzędu Zamówień Publicznych dotyczącej ceny rażąco

niskiej (opublikowanej w serwisie internetowym UZP) zbieżnie z powyższym wskazano,

m.in., że ustawa pzp wprowadzając możliwość odrzucenia oferty przez zamawiającego

z powodu rażąco niskiej ceny, nie precyzuje jednak tego pojęcia. Nie definiują go również

przepisy dyrektyw Unii Europejskiej będące u podstaw przedmiotowej regulacji. Znaczenia

tego wyrażenia nie wyjaśnia również orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Mając na względzie cel przedmiotowej regulacji wydaje się, iż za ofertę z rażąco niską ceną

można uznać ofertę z ceną niewiarygodną, nierealistyczną w porównaniu do cen rynkowych

podobnych zamówień. Oznacza to cenę znacząco odbiegającą od cen przyjętych,

wskazującą na fakt realizacji zamówienia poniżej kosztów wytworzenia usługi, dostawy,

roboty budowlanej.

Pomimo generalnej adekwatności powyższych definicji, występowanie w nich,

po pierwsze - nieostrych terminów definiujących (takich jak „nierealistyczność”,

„niewiarygodność”, „nieadekwatność”, „znaczne odbieganie” etc.), po drugie - terminów

niewyraźnych (takich jak „nieopłacalność”, „koszt wytworzenia”, „rentowność na zadaniu”),

powoduje, że mają one ograniczoną przydatność przy rozstrzyganiu konkretnych

przypadków wystąpienia rażąco niskiej ceny. W szczególności powyższe definicje nie

wyjaśniają, jakiego rodzaju koszty przedsiębiorstwa ma pokrywać cena ofertowa ani nie

wskazują do jakich wskaźników lub progów rentowności postulat opłacalności ceny się

odnosi (np. w jakim stopniu zaoferowana cena ma wpływać na wynik finansowy całej

jednostki lub jej inne wskaźniki ekonomiczne, chociażby wskaźniki płynności finansowej).

Wydaje się, że co do zasady rażąco niską będzie cena niepokrywająca średniego

jednostkowego kosztu zmiennego wykonania, czyli pogarszająca wynik finansowy

przedsiębiorstwa. Zawsze jednak konieczne jest, aby cena oferty była rażąco niska

w stosunku do przedmiotu zamówienia, a dokładniej - jak wynika z przywołanych powyżej

wypowiedzi orzecznictwa i opinii UZP - jego wartości rynkowej. W konsekwencji wartość

rynkowa przedmiotu zamówienia, obejmująca jego pełny zakres i wszystkie konieczne

do jego wykonania nakłady kosztowe, ustalana przez porównanie cen występujących

w danej branży dla określonego asortymentu, stanowić będzie punkt odniesienia dla ceny

rażąco niskiej.

W tej sprawie poza wszelkim sporem jest okoliczność, że cena oferty Sanikomu na

tyle odbiegała od wartości zamówienia i ceny drugiej złożonej oferty, że Zamawiający uznał

za konieczne wezwanie do wyjaśnienia w trybie powyżej przywołanych przepisów, a na

Sanikom nałożyło obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.

W drugiej kolejności Izba uznała za celowe rozważenie ciężaru dowodu w przypadku

zarzutu dotyczącego rażąco niskiej.

Według art. 190 ust. 1 pzp strony i uczestnicy postępowania odwoławczego

są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki

prawne, przy czym dowody na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony

przeciwnej można przedstawiać do zamknięcia rozprawy. Jednakże zgodnie z art. 190 ust.

1a pzp ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy,

który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego (pkt 1),

a jeżeli nie jest - na zamawiającym (pkt 2). Należy wziąć jednak pod uwagę, że z powyżej

przywołanego art. 90 ust. 2 pzp wynika, że obowiązek ten spoczywa na wykonawcy już na

etapie składania wyjaśnień zamawiającemu. Oznacza to, że w toku postępowania

odwoławczego Izba bada prawidłowość dokonanej przez zamawiającego oceny złożonych

mu wyjaśnień i dowodów, a dodatkowe okoliczności, które nie były przedstawione w

odpowiedzi na wezwanie zamawiającego, i dowody zgłoszone na ich potwierdzenie przez

przystępującego nie mogą być brane pod uwagę.

Ponadto skoro według z art. 180 ust. 1 pzp odwołanie przysługuje wyłącznie od

czynności lub zaniechań zamawiającego, dokonując oceny czynności zamawiającego

polegającej na wyborze oferty przystępującego po udzieleniu przez niego wyjaśnień

elementów oferty mających wpływ na jej cenę, Izba zobligowana jest wyłącznie do zbadania,

czy wyjaśnienia złożone zamawiającemu pozwalały na akceptację ceny oferty.

Wreszcie zauważyć należy, że zgodnie z art. 192 ust. 7 pzp Izba nie może orzekać

co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu. Przy czym stawianego przez

wykonawcę zarzutu nie należy rozpoznawać wyłącznie pod kątem wskazanego przepisu

prawa, ale przede wszystkim jako wskazane okoliczności faktyczne, które podważają

prawidłowość czynności zamawiającego i mają wpływ na sytuację wykonawcy wnoszącego

odwołanie {zob. wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 25 maja 2012 r. sygn. akt XII Ga

92/12}. Oczywiste jest zatem, że odwołanie od zaniechania odrzucenia oferty jako

zawierającej rażąco niską cenę, która była przedmiotem badania pod tym względem, może

odnosić się wyłącznie do okoliczności, które wynikają z treści badanej oferty i wyjaśnień wraz

z dowodami, które zostały złożone na wezwanie zamawiającego.

Reasumując, z przywołanych powyżej przepisów wynika, że w toku postępowania

odwoławczego nie można już uzupełnić uprzednio złożonych wyjaśnień, w tym zgłosić

dowodów, gdyż kognicja Izby ogranicza się do zbadania w kontekście zarzutów odwołania,

czy wyjaśnienia złożone zamawiającemu zostały przez niego prawidłowo ocenione.

Należy podkreślić, że nawet przed obarczeniem wykonawcy wezwanego w trybie

art. 90 ust. 1 pzp obowiązkiem uregulowanym aktualnie wprost w art. 90 ust. 2 pzp,

konsekwentnie wskazywano w orzecznictwie, że dla zakwalifikowania oferty do dalszego

postępowania nie jest wystarczające złożenie jakichkolwiek wyjaśnień, lecz wyjaśnień

odpowiednio umotywowanych, przekonujących, że zaproponowana oferta nie zawiera rażąco

niskiej ceny {por. uzasadnienia wyroków Sądu Okręgowego w Warszawie wydane: 5 stycznia

2007 r. sygn. akt V Ca 2214/06, 13 lutego 2014 r. sygn. akt V Ca 3765/13 (dotyczył wyroku

Izby z 22 października 2013 r. sygn. akt KIO 2354/13) oraz 17 lutego 2014 r. sygn. akt V Ca

3547/13 (dotyczył wyroku Izby z 7 października 2013 r. sygn. akt: KIO 2216/13, KIO

2221/13}. Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 8 czerwca 2006 r. sygn. akt

V Ca 459/06 wskazał ponadto, że postępowanie wyjaśniające ma utwierdzić zamawiającego,

że dokonana przez niego wstępna ocena oferty jest prawidłowa lub nie. Jeśli lektura

wyjaśnień pozostawia istotne wątpliwości co do tego, że wykonanie przedmiotu zamówienia

za cenę wskazaną w ofercie jest możliwe, zamawiający jest zobowiązany do odrzucenia

oferty.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Izby, skierowanie powtórnego wezwania do

złożenia wyjaśnień możliwe jest tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i może

dotyczyć wykonawcy, który rzetelnie złożył pierwsze wyjaśnienia, np. gdy w świetle

złożonych wcześniej wyjaśnień pojawiły się u zamawiającego nowe wątpliwości. Izba w pełni

podziela pogląd wyrażony uprzednio m.in. w wyroku z 13 października 2014 r. sygn. akt KIO

2025/14 oraz w wyroku z 28 lipca 2017 r. sygn. akt 1431/17, że ponowienie wezwania nie

może stanowić ratowania oferty, wówczas gdy wykonawca składa wyjaśnienia zbyt ogólne,

niekonkretne, nierzeczowe, niepoparte faktami, wykonawca ma bowiem obowiązek dołożyć

wszelkich starań, aby na pierwsze wezwanie zamawiającego rzetelnie wyjaśnić okoliczności,

które uzasadniają wysokość ceny jego oferty. Zamawiający nie może wzywać jednak

wykonawcy kilkakrotnie do uszczegółowienia i skonkretyzowania ogólnikowych twierdzeń

podanych wcześniej, prowadziłoby to bowiem do naruszenia zasady uczciwej konkurencji

i równego traktowania wykonawców, poprzez sugerowanie wykonawcy, jakie wyjaśnienia

powinien ostatecznie złożyć.

Izba zważyła, że Odwołujący adekwatnie zidentyfikował nierzetelne

lub nieprzekonujące elementy wyjaśnień. Przede wszystkim trafnie zakwestionował

ogólnikowy charakter wyjaśnień zawartych zarówno w części opisowej, jak i tabelarycznej

kalkulacji oraz brak ich wzajemnego powiązania, co w sytuacji niezałączenia jakichkolwiek

dowodów spowodowało, że nie mogły one zostać pozytywnie zweryfikowane przez

Zamawiającego.

W szczególności odnośnie ponoszonych kosztów osobowych, które bezspornie mają

największe udział w kosztach realizacji tego zamówienia, Zamawiający nie mógł w żaden

sposób stwierdzić, czy rzeczywiście koszty wynagrodzenia pozwalają na należytą realizację

usług objętych przedmiotem zamówienia. W kalkulacji podano wyłącznie łączną kwotę

wynagrodzeń oraz łączna kwotę składek na ubezpieczenie społeczne, co w powiązaniu z

ogólnikowym powołaniem się, że część pracowników będzie wykonywała inne prace, nie

wskazuje na liczbę osób przeznaczonych do realizacji tego zamówienia. W konsekwencji

obiektywnie Zamawiający nie mógł sprawdzić, czy ma pokrycie deklaracja,

że wynagrodzenie każdego z tych pracowników będzie odpowiadało co najmniej tzw.

wynagrodzeniu minimalnemu.

W tej sprawie nie było przeszkód, aby Przystępujący złożył wyjaśnienia

odpowiadające na wezwanie Zamawiającego do złożenia ich na odpowiednim poziomie

szczegółowości i popartych stosownymi dowodami. Natomiast udzielenie niewystarczających

wyjaśnień wynikało z niedołożenia przez Sanikom należytej staranności przy ich

formułowaniu w odpowiedzi na prawidłowo sformułowane wezwanie Zamawiającego. Z tego

względu nie było powodów, aby wzywać Sanikom ponownie do złożenia wyjaśnień, gdyż

godziłoby to w naczelne zasady równego traktowania wykonawców i zapewnienia uczciwej

konkurencji pomiędzy wykonawcami.

Mając powyższe na uwadze, Izba stwierdziła, że naruszenie przez Zamawiającego

art. 90 ust. 3 w zw. z 89 ust. 1 pkt 4 ustawy pzp miało wpływ na wynik prowadzonego przez

niego postępowania o udzielenie zamówienia, wobec czego - działając na podstawie art.

192 ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy pzp - orzekła, jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku,

na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy pzp. W pierwszej kolejności zaliczono do tych

kosztów uiszczony przez Odwołującego wpis - zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia Prezesa

Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu

od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich

rozliczania (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 972). Ponadto kosztami postępowania odwoławczego

obciążono Zamawiającego, od którego - zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 pkt 2 lit. b

rozporządzenia - zasądzono na rzecz Odwołującego poniesione przez niego koszty z tytułu

uiszczonego wpisu od odwołania oraz uzasadnionych kosztów w postaci wynagrodzenia

pełnomocnika, na podstawie rachunku złożonego do zamknięcia rozprawy.

Przewodniczący: ....................................

17