Uchwała nr 29 Rady Ministrów z dnia 12 stycznia 2026 r. w sprawie ustanowienia programu inwestycyjnego pod nazwą "Rozbudowa Specjalistycznego Szpitala im. Ks. Biskupa Józefa Nathana w Branicach o budynek z oddziałami psychiatrii dla dorosłych oraz częściowa termomodernizacja pawilonu C i D"

1. Rada Ministrów ustanawia program inwestycyjny pod nazwą „Rozbudowa Specjalistycznego Szpitala im. Ks. Biskupa Józefa Nathana w Branicach o budynek z oddziałami psychiatrii dla dorosłych oraz częściowa termomodernizacja pawilonu C i D”, zwany dalej „Programem inwestycyjnym”, stanowiący załącznik do uchwały. 2. Program inwestycyjny ustanawia się na lata 2026–2029.

1. Program inwestycyjny jest dofinansowany ze środków Funduszu Medycznego. 2. Łączna kwota środków z Funduszu Medycznego z Subfunduszu Infrastruktury Strategicznej w okresie realizacji Programu inwestycyjnego wyniesie 48 120 037 zł. 3. Kwota środków na realizację Programu inwestycyjnego jest corocznie ujmowana w planie finansowym Funduszu Medycznego, stanowiącym załącznik do ustawy budżetowej na dany rok, i podawana do publicznej wiadomości na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zdrowia.

Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Prezes Rady Ministrów: D. Tusk Załącznik do uchwały nr 29 Rady Ministrów z dnia 12 stycznia 2026 r. (M.P. poz. 99) Załącznik do uchwały nr 29 Rady Ministrów z dnia 12 stycznia 2026 r. (M.P. poz.) Program inwestycyjny pod nazwą „Rozbudowa Specjalistycznego Szpitala im. Ks. Biskupa Józefa Nathana w Branicach o budynek z oddziałami psychiatrii dla dorosłych oraz częściowa termomodernizacja pawilonu C i D” dla projektu strategicznego wskazanego do dofinansowania ze środków Funduszu Medycznego1) w konkursie nr FM-SIS.03.PSYCH.20242) 1) Zgodnie z ustawą z dnia 7 października 2020 r. o Funduszu Medycznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 889 oraz z 2025 r. poz. 1739). 2) Na wybór propozycji projektów strategicznych w zakresie dofinansowania zadań polegających na budowie, przebudowie, modernizacji lub doposażeniu infrastruktury strategicznej podmiotów wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w zakresie opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, na podstawie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. I. Podmiot realizujący program Nazwa podmiotu Specjalistyczny Szpital im. Ks. Biskupa Józefa Nathana w Branicach, zwany dalej „Szpitalem” Adres podmiotu 48-140 Branice, ul. Szpitalna 18 Informacje o podmiocie Szpital jest jednym ze szpitali w województwie opolskim udzielającym świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz jedynym w województwie prowadzącym oddział psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym zabezpieczeniu. Szpital udziela świadczeń opieki zdrowotnej mieszkańcom województwa opolskiego oraz innych ościennych województw w zakresie: opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, rehabilitacji leczniczej oraz świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej. Szpital dysponuje 517 łóżkami w następujących oddziałach: 1) Oddział Psychiatrii Ogólnej B – 30 łóżek; 2) Oddział Psychiatrii Ogólnej C – 30 łóżek; 3) Oddział Psychiatrii Sądowej w warunkach podstawowego zabezpieczenia D1 – 100 łóżek; 4) Oddział Sądowo-Psychiatryczny o wzmocnionym zabezpieczeniu D2 i B5 – 75 łóżek; 5) Oddział Rehabilitacji Neurologicznej, w tym Pododdział Rehabilitacji Ogólnoustrojowej – 65 łóżek; 6) Zakład Opiekuńczo Leczniczy – 120 łóżek; 7) Oddział Leczenia Alkoholowych Zespołów Abstynencyjnych B7 – 25 łóżek; 8) Oddział Terapii Uzależnienia od Alkoholu B4 – 52 łóżka; 9) Zakład Pielęgnacyjno-Opiekuńczy – 20 łóżek. Szpital udziela także świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w poradni: neurologicznej, zdrowia psychicznego oraz poradni dla osób z problemami alkoholowymi. Liczba hospitalizacji ogółem w Szpitalu w 2022 r. wyniosła – 3708, a w 2023 r. – 3852. W Szpitalu jest zatrudnionych łącznie 480 osób, w tym: lekarzy – 23, lekarzy na kontraktach – 7, pielęgniarek – 159, psychologów – 15, fizjoterapeutów – 13, terapeutów uzależnień – 8, logopedów – 3, instruktorów terapii zajęciowej – 19. Od 2014 r. jest realizowany wdrożony Zintegrowany System Zarządzania zgodnie z normami ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 i ISO 22000:2018. W 2024 r. zakończono inwestycję polegającą na adaptacji budynku byłej pralni na Pracownię Terapii Zajęciowej wraz z salą relaksacyjno-edukacyjną, budową szklarni z wolierą dla kaczek, a także modernizacją ogrodu szpitalnego z utworzeniem oczek wodnych i licznymi nasadzeniami. Szpital bierze udział w drugiej już edycji programu w ramach realizowanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego projektu pt. „Ja. Tu zaczyna się zdrowie. Wsparcie zdrowia psychicznego”, skierowanego do młodzieży szkolnej. Ponadto w Szpitalu są cyklicznie organizowane: 1) konferencja naukowa o tematyce psychiatrycznej; 2) konferencja o tematyce przeciwdziałania alkoholizmowi; 3) międzynarodowe warsztaty dla terapeutów zajęciowych. W szkoleniach uczestniczą lekarze, psycholodzy, terapeuci z regionu. Program inwestycyjny umożliwi wprowadzenie nowych form terapeutycznych dla przebywających w Szpitalu pacjentów, a dodatkowo spowoduje znaczący wzrost zainteresowania osób z zewnątrz samym obiektem Szpitala, jak i prowadzoną przez niego działalnością. II. Okres realizacji programu Planowany termin realizacji Programu inwestycyjnego został ustalony na lata: 2026–2029. III. Cel programu Celem głównym Programu inwestycyjnego jest budowa nowego budynku, w którym zlokalizowane zostaną trzy 30-łóżkowe oddziały psychiatrii sądowej o podstawowym zabezpieczeniu, w celu zapewnienia pacjentom bardziej komfortowych warunków oraz dodatkowych łóżek psychiatrii sądowej. Dodatkowo planuje się modernizację istniejącej infrastruktury Szpitala w pawilonach C i D, polegającej na ich częściowej termomodernizacji. Do celów szczegółowych Programu inwestycyjnego można zaliczyć: 1) poprawę techniczną infrastruktury Szpitala, której obecny stan techniczny jest niewystarczający do spełnienia wymogów prawa budowlanego oraz przepisów szczegółowych dla obiektów ochrony zdrowia; 2) poprawa warunków bytowych pacjentów, przez utworzenie sal 1–3-osobowych z własnymi węzłami sanitarnymi; 3) zapewnienie pacjentom lepszych warunków terapii oraz szerszego jej zakresu; 4) zapewnienie lepszych warunków pracy personelu; 5) zapewnienie dodatkowych łóżek psychiatrii sądowej podstawowego zabezpieczenia; 6) podniesienie efektywności energetycznej obiektów użyteczności publicznej. IV. Zadania programu IV.1. Opis inwestycji Obecnie na terenie Szpitala istnieje 6 pawilonów wchodzących w skład kompleksu wybudowanego przez Ks. Biskupa J. Nathana. Zabudowa tworzy samowystarczalną strukturę szpitalną z obiektami szpitalnymi, częścią techniczną zaopatrującą kompleks w ogrzewanie, prąd, wodę, odbiór ścieków oraz nieczystości eksploatacyjnych, wraz z kościołem i obiektami mieszkalnymi. Zakresem Programu inwestycyjnego jest objęta budowa nowego, trzypiętrowego Pawilonu Szpitalnego z przeznaczeniem na oddziały psychiatrii sądowej, a także dwa istniejące budynki kompleksu szpitalnego – Pawilon C i D, w których zostanie przeprowadzona częściowa termomodernizacja w zakresie wymiany okien i pokrycia dachowego wraz ze wzmocnieniem konstrukcji. Zadania planowane do realizacji: 1) Zadanie 1 – Budowa nowego budynku z przeznaczeniem na oddziały psychiatrii sądowej; 2) Zadanie 2 – Modernizacja Pawilonu C; 3) Zadanie 3 – Modernizacja Pawilonu D. Wszystkie budynki znajdują się w tej samej lokalizacji pod adresem ul. Szpitalna 18 w miejscowości Branice. IV.2. Zadania 1) Zadanie 1 – Budowa nowego budynku pod oddziały psychiatrii sądowej W ramach zadania planuje się budowę nowego budynku zbliżonego gabarytowo do pozostałych istniejących zabytkowych budynków zespołu Szpitala. Obiekt został zlokalizowany w zachodniej części kompleksu szpitalnego w miejscu trzech budynków o funkcjach pomocniczych przeznaczonych do rozbiórki, na działkach nr 132/51 i 132/24. Celem zadania jest utworzenie w nowym budynku nowoczesnych oddziałów psychiatrii sądowej z salami 1–3-osobowymi z własnymi węzłami sanitarnymi, mieszczącymi 90 pacjentów. Efektem realizacji będzie m.in. zwiększenie liczby łóżek, stworzenie komfortowych warunków leczenia pacjentów i podniesienie standardów udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Budynek zaprojektowano w prostej formie nawiązującej do zabytkowych budynków Szpitala w celu utrzymania jednolitego charakteru założenia. Współczesny charakter nadaje minimalistyczna estetyka i detale budynku. Wokół budynku zaproponowano zmodernizowany układ dróg wewnętrznych zapewniający obsługę nowo projektowanego budynku. Pozostałą część zajmują tereny zielone i układ chodników i dziedziniec. Miejsca postojowe zapewnia istniejący parking zlokalizowany na południowy wschód od projektowanego obiektu. 2) Zadanie 2 – Modernizacja Pawilonu C W ramach zadania planuje się modernizację budynku pawilonu C położonego w zespole szpitalnym w Branicach przy ul. Szpitalnej 18, na działce o nr 132/52. Budynek wymaga termomodernizacji jak i kompleksowej przebudowy dachu. Termomodernizacja budynku będzie polegać na wymianie stolarki okiennej oraz poprawie warunków izolacyjności cieplnej, w tym wzmocnieniu konstrukcji i wymiany pokrycia dachu. Stan techniczny dachu stale się pogarsza, na co wpływają głównie ubytki w jego pokryciu spowodowane działaniami czynników atmosferycznych, m.in. wiatru. Ich liczba i wielkość stale się powiększa. Powoduje to zawilgocenia elementów konstrukcyjnych, czego skutkiem jest ich niszczenie i utrata właściwości nośnych, a dodatkowo zaciekanie powierzchni sufitów na poniższych oddziałach. W konstrukcji można zauważyć wiele ubytków elementów drewnianych, co znacząco osłabia konstrukcję i stanowi realne zagrożenie. Konstrukcja dachu wymaga niemal natychmiastowych działań naprawczych, poprzedzonych szczegółowym sprawdzeniem i aktualizacją posiadanej dokumentacji technicznej, gdyż od czasu jej powstania stan techniczny dachu uległ znaczącemu pogorszeniu. Pokrycie dachu, zgodnie z wytycznymi konserwatorskimi, zostanie wymienione na dachówkę ceramiczną – karpiówkę, o kolorystyce i wzorze zgodnej z pokryciem istniejącym. Okna w obiekcie zostaną wymienione z zachowaniem obecnych wymiarów i parametrów w istniejących otworach. Zastosowane zostaną okna z PCV imitujące drewno w kolorze białym, uchylno-rozwieralne, o profilu pięciokomorowym z ogranicznikiem otwierania (ze względu na specyfikę oddziału). Okna ze względu na zabytkowy charakter obiektu i ochronę konserwatorską muszą mieć zachowany wygląd okien starych. Ponadto 6 okien drewnianych oryginalnych, zabytkowych od strony południowej zostanie poddanych renowacji. Termomodernizacja jest kluczowa dla poprawy komfortu pacjentów oraz personelu przez zapewnienie odpowiedniej izolacji termicznej i stabilnej temperatury wewnątrz pomieszczeń. Jednocześnie zwiększy efektywność energetyczną obiektu, zmniejszając zużycie energii i koszty ogrzewania. Program inwestycyjny pozwoli nie tylko na poprawę warunków leczenia i opieki, ale również ograniczy koszty ogrzewania i utrzymania obiektu. Celem realizacji zadania jest podniesienie komfortu pacjentów z zaburzeniami psychicznymi przebywających na oddziałach szpitalnych, a także komfortu pracy personelu oraz podniesienie efektywności energetycznej obiektu. Efektem końcowym realizacji zadania będzie zmodernizowany, energooszczędny pawilon C kompleksu Szpitala, który będzie służyć pacjentom przebywającym na oddziałach Psychiatrii Ogólnej i Psychiatrii Sądowej. 3) Zadanie 3 – Modernizacja Pawilonu D W ramach zadania nr 3 planuje się modernizację Pawilonu D mieszczącego dwa oddziały Psychiatrii Sądowej, D1 – o podstawowym zabezpieczeniu i D2 – o wzmocnionym zabezpieczeniu, które wymagają modernizacji podnoszącej komfort i bezpieczeństwo pacjentów jak i zatrudnionego personelu. Planuje się wykonanie częściowej termomodernizacji obejmującej wymianę okien w budynku, a także wzmocnienie konstrukcji dachu oraz wymianę pokrycia dachowego, który jest pokryty eternitem. Jest to konieczne z uwagi na szkodliwość azbestu dla zdrowia pacjentów i środowiska. Dachówka z eternitu zostanie rozebrana i zutylizowana zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska w wyznaczonych punktach do utylizacji substancji rakotwórczych. Obecne okna w budynku pawilonu D są już bardzo stare, nieszczelne, przepuszczające chłód zimą oraz ciepło latem, co nie wpływa dobrze na komfort pacjentów przebywających na oddziale. Okna w obiekcie zostaną wymienione z zachowaniem obecnych wymiarów i parametrów w istniejących otworach. Zastosowane zostaną okna z PCV imitujące drewno w kolorze białym, uchylno- -rozwieralne, o profilu pięciokomorowym z ogranicznikiem otwierania, (ze względu na specyfikę oddziału). Okna ze względu na zabytkowy charakter obiektu i ochronę konserwatorską muszą mieć zachowany wygląd okien starych. Modernizacja dachu znacząco wpłynie na bezpieczeństwo zarówno pod względem konstrukcyjnym obiektu jak i zdrowotnym pacjentów oraz personelu. Dachówka z eternitu, którym obecnie jest pokryty dach pawilonu D, zawiera azbest, który przy uszkodzeniach i starzeniu się materiału uwalnia włókna azbestowe do powietrza. Azbest jest silnie rakotwórczy i może powodować choroby układu oddechowego, w tym raka płuc i pylicę azbestową. Pacjenci szpitala psychiatrycznego często mają obniżoną odporność lub inne choroby współistniejące, które mogą zwiększać ich podatność na poważne negatywne skutki zdrowotne, związane z narażeniem na azbest. Jest to szczególnie ważne, ponieważ hospitalizacja pacjentów z zaburzeniami psychicznymi trwa często wiele tygodni, w czasie których są oni narażeni na ekspozycję tej substancji. Podobnie personel, pracując codziennie w takim środowisku, jest narażony na te same zagrożenia. Należy wziąć również pod uwagę wymagania sanitarno-higieniczne w podmiotach leczniczych. Eternitowy dach, narażony na działanie czynników atmosferycznych, może się degradować, co prowadzi do zanieczyszczenia otoczenia Szpitala i wnętrza budynku, gdy cząsteczki azbestu przedostają się np. przez wentylację. Zanieczyszczenie pomieszczeń azbestem jest niezgodne z wymogami sanitarnymi dla podmiotów leczniczych. Powyższe informacje czynią wymianę dachu kwestią pilną. Dach wykonany z nowoczesnych, bezpiecznych materiałów pozwoli na lepszą izolację termiczną i akustyczną budynku, tworząc bardziej komfortowe warunki leczenia i rekonwalescencji. Celem realizacji niniejszego zadania jest wyeliminowanie dodatkowych substancji mogących negatywnie wpływać na zdrowie pacjentów i personelu, a także środowisko oraz podniesienie komfortu przebywania pacjentów w Szpitalu i zwiększenie efektywności energetycznej budynku. Efektem końcowym realizacji zadania będzie zmodernizowany, energooszczędny pawilon D kompleksu Szpitala, bez szkodliwych substancji zagrażających zdrowiu i życiu pacjentów i personelu oraz środowiska, który będzie służyć pacjentom przebywającym na oddziałach Psychiatrii Sądowej, D1 – o podstawowym zabezpieczeniu i D2 – o wzmocnionym zabezpieczeniu. V. Opis zakładanych efektów medycznych i rzeczowych w wyniku realizacji inwestycji Realizacja Programu inwestycyjnego przyniesie wiele korzyści dla pacjentów Szpitala, można do nich zaliczyć: 1) Poprawę jakości opieki Podstawowy efekt dla pacjenta to zorganizowanie w nowym budynku nowoczesnych oddziałów psychiatrii sądowej, z salami 1–3-łóżkowymi z własnymi węzłami sanitarnymi oraz dostęp do sal pobytu dziennego, sal terapeutycznych i miejsc wypoczynkowych w ogrodzie. Zwiększenie komfortu pobytu i leczenia ma istotne znaczenie z powodu długiej terapii. Średni czas pobytu sięga przeważnie roku i pobyt w sali 1–3-osobowej właściwie wyposażonej ma niezwykłe znaczenie dla komfortu pobytu i leczenia pacjentów – zmniejsza dolegliwość izolacji, a także eliminuje sytuacje napięcia i agresji w oddziale. 2) Zwiększenie dostępności świadczeń opieki zdrowotnej Redukcja czasu oczekiwania: utworzenie dodatkowych oddziałów psychiatrii sądowej zwiększy liczbę dostępnych miejsc, co skróci czas oczekiwania na leczenie. Jest to szczególnie ważne w kontekście opieki sądowej, gdzie czas jest często krytycznym czynnikiem. Bardziej zindywidualizowana opieka: dodatkowe sale terapeutyczne oraz sale terapii zajęciowej, pozwolą na wprowadzenie dodatkowych metod terapii dostosowanych do potrzeb poszczególnych pacjentów. 3) Zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów i personelu Nowoczesne systemy bezpieczeństwa: modernizacja budynków zostanie przeprowadzona w taki sposób aby zapewnić lepsze zabezpieczenia budynków oraz infrastruktury, co zwiększa bezpieczeństwo zarówno pacjentów, jak i personelu. Ponadto pacjenci sądowi w przypadku braku miejsc na oddziale psychiatrii sądowej nie będą umieszczani na oddziałach psychiatrii ogólnej. Dzięki wymianie dachu, który obecnie jest pokryty eternitem, pacjenci i personel nie będą dłużej narażani na rakotwórcze działanie azbestu. 4) Koordynacja opieki posthospitalizacyjnej Zmodernizowane oddziały oraz dodatkowe oddziały psychiatrii sądowej będą lepiej koordynować opiekę posthospitalizacyjną, w tym współpracę z organizacjami pozarządowymi, opieką społeczną, czy instytucjami zajmującymi się egzekwowaniem prawa, co pomaga pacjentom w reintegracji społecznej. Służyć temu będzie także infrastruktura na potrzeby terapii zajęciowej w nowym budynku. Opisane powyżej efekty znacząco poprawią efekty leczenia i jakość życia pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, przyczyniając się do ich lepszego funkcjonowania społecznego oraz poprawy stanu zdrowia psychicznego, a w przypadku pacjentów detencyjnych umożliwią powrót do środowiska oraz zmniejszą prawdopodobieństwo ponownego popełnienia w przyszłości czynu zabronionego. Planowane efekty medyczne uzyskane w wyniku realizacji Programu inwestycyjnego: 1) zmniejszenie liczby pacjentów w oddziałach, co da możliwość indywidualnych terapii, większej intensywności, lepszej oceny skuteczności stosowanych terapii; 2) większa przestrzeń osobista pacjentów doprowadzi do zmniejszenia poziomu agresji i wzajemnego indukowania negatywnych zachowań; 3) zachowanie należytej intymności w sytuacjach skrajnych, wymagających działań zabezpieczających przed agresją (unieruchomienie, izolacja); 4) realizacja dodatkowych form terapii pozwalających na poprawę zdolności pacjentów; 5) możliwość przywrócenia zdolności do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie, w tym w życiu zawodowym i interpersonalnym po zakończeniu leczenia; 6) lepsza opieka i skuteczniejsza kontrola bezpieczeństwa pacjentów; 7) dodatkowe 90 miejsc na oddziale psychiatrii sądowej o podstawowym zabezpieczeniu skróci czas przyjęcia pacjentów między orzeczeniem sądu i decyzją komisji a możliwością podjęcia terapii w warunkach szpitalnych; 8) zachęta do podejmowania pracy przez wykwalifikowany personel specjalistyczny oraz absolwentów szkół medycznych z uwagi na dobre i bezpieczne warunki pracy. Planowane efekty rzeczowe (mierzalne): 1) liczba nowych łóżek na oddziale psychiatrii sądowej – 90 szt.; 2) powierzchnia nowego budynku – ok. 7299 m2, w tym powierzchnia trzech nowych oddziałów – ok. 5449 m2; 3) liczba dodatkowych miejsc pracy – 62 etaty. VI. Prognozowany plan finansowy i harmonogram rzeczowy VI.1. Prognozowany plan finansowy Tabela 1. Prognozowany plan finansowy

VI.2. Prognozowany harmonogram rzeczowy Tabela 2. Prognozowany harmonogram rzeczowy

Minister Zdrowia będzie nadzorować realizację Programu inwestycyjnego zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym określonym umową na udzielenie dotacji celowej – w celu zapewnienia osiągnięcia zaplanowanego w Programie inwestycyjnym końcowego efektu rzeczowego oraz założonych do realizacji mierników. Zmiany w zakresie harmonogramu rzeczowo-finansowego nie wymagają zmiany Programu inwestycyjnego. VII. Prognozowane mierniki programu Tabela 3. Prognozowane mierniki programu