§ 3.

Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Prezes Rady Ministrów: D. Tusk Załącznik do uchwały nr 75 Rady Ministrów z dnia 10 lutego 2026 r. (M.P. poz. 247) STRATEGIA PRZECIWDZIAŁANIA PRANIU PIENIĘDZY ORAZ FINANSOWANIU TERRORYZMU Warszawa 2026 r. Monitor P olski – 3 – Poz. 247 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP..................................................................................................................................... 6 2. WIZJA ROZWOJU KSPPPFT..................................................................................................... 12 2.1. Założenia systemu...................................................................................................................... 12 2.2. Koncepcja zmian......................................................................................................................... 17 3. PLAN DZIAŁAŃ....................................................................................................................... 20 3.1. Priorytety rozwoju KSPPPFT........................................................................................................ 20 3.2. Plan działań................................................................................................................................. 21 3.3. Rekomendacje i dobre praktyki.................................................................................................. 26 3.4. Finansowanie realizacji działań................................................................................................... 29 4. MONITOROWANIE REALIZACJI PLANU DZIAŁAŃ..................................................................... 30 Skróty: ABW Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego AMLA Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (ang. Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism) AML/CFT przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (ang. anti-money laundering and counter-terrorism financing) AW Agencja Wywiadu BBN Biuro Bezpieczeństwa Narodowego CBA Centralne Biuro Antykorupcyjne CBŚP Centralne Biuro Śledcze Policji CBZC Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości CIRF Centrum Informatyki Resortu Finansów Dz. U. Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej Dz. Urz. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej (ang. Official Journal of the EU – O.J. EU) EBA Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (ang. European Banking Authority) GIIF Generalny Inspektor Informacji Finansowej Grupa Egmont organizacja międzynarodowa zrzeszająca JAF JAF jednostka analityki finansowej (ang. financial intelligence unit) KAS Krajowa Administracja Skarbowa KBF Komitet Bezpieczeństwa Finansowego KGP Komenda Główna Policji KNF Komisja Nadzoru Finansowego KOR Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu KSPPPFT Krajowy System Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu MC Ministerstwo Cyfryzacji MF Ministerstwo Finansów ML/FT pranie pieniędzy lub finansowanie terroryzmu MON Ministerstwo Obrony Narodowej MRiT Ministerstwo Rozwoju i Technologii MS Ministerstwo Sprawiedliwości MSWiA Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji MSZ Ministerstwo Spraw Zagranicznych NBP Narodowy Bank Polski organ nadzoru organ uprawniony do sprawowania nadzoru w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w granicach przysługującego temu organowi prawa nadzoru lub kontroli, określonego w odrębnych przepisach organizacje non-profit organizacje niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi, niedziałające w celu osiągnięcia zysku – osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia PK Prokuratura Krajowa SG Straż Graniczna SKW/SWW Służba Kontrwywiadu Wojskowego, Służba Wywiadu Wojskowego UKNF Urząd Komisji Nadzoru Finansowego ustawa o p.p.p.f.t. ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu ŻW Żandarmeria Wojskowa 1. WSTĘP 1. Podnoszenie skuteczności Krajowego Systemu Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu jest procesem ciągłym, podzielonym na dwa naprzemienne etapy. Pierwszy etap to zdefiniowanie ryzyk występujących w systemie i przedstawienie rekomendacji. Drugim etapem jest opracowanie planu działania w celu zminimalizowania ryzyk oraz realizacji rekomendacji zdefiniowanych w etapie pierwszym. Etap pierwszy kończy się publikacją Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, która stanowi diagnozę sytuacji oraz prognozę trendów rozwojowych w odniesieniu do systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu. Produktem drugiego etapu jest Strategia Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu. 2. Pierwsza KOR została opublikowana w 2019 r. Następnie w 2021 r. przygotowana została pierwsza Strategia Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu. Wdrażanie pierwszej Strategii zakończono w 2023 r. Realizowano wszystkie 27 planowanych działań, ale ukończono 24 z nich. Wśród działań nieukończonych znalazły się działania 15, 19 oraz 25.1 Koniec tego etapu oraz opracowanie i publikacja drugiej Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu dały możliwość ponownej oceny słabych i mocnych stron całego KSPPPFT oraz zdefiniowania nowych propozycji działań, które zaprezentowano w niniejszym dokumencie. 3. Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu z 2023 r. składa się z części głównej2 oraz trzech aneksów.3 W KOR szeroko opisano zidentyfikowane w Polsce zagrożenia wynikające z prania pieniędzy w powiązaniu z poszczególnymi typami przestępstw bazowych. Dodatkowo KOR bierze pod uwagę ryzyka związane z produktami i usługami dostępnymi na rynku finansowym i pozafinansowym oraz najczęściej stosowane metody prania pieniędzy. Dokument ten zawiera także informacje dotyczące zagrożeń 1 Działanie nr 15 – Dokończenie prac nad rozporządzeniami wykonawczymi i wzorami dokumentów elektronicznych, o których jest mowa w art. 79, art. 84, art. 93, art. 94 i art. 109 ustawy o p.p.p.f.t., a także wprowadzenie ich w życie. Działanie nr 19 – Przygotowanie propozycji zmiany przepisów w zakresie wymiany informacji o klientach pomiędzy instytucjami obowiązanymi, a także pomiędzy instytucjami obowiązanymi a organami ścigania, organami nadzoru, KAS i JAF przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa wymiany tych informacji – umożliwienie zawierania bilateralnych porozumień pomiędzy instytucjami obowiązanymi, na podstawie których będzie dokonywana wymiana informacji realizowana pomiędzy nimi za obopólną zgodą zaangażowanych instytucji. Działanie nr 25 – Wypracowanie założeń pod budowę platformy szkoleniowej (forum eksperckiego), służącej wymianie wiedzy i doświadczeń pomiędzy JAF, jednostkami współpracującymi i instytucjami obowiązanymi w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. 2 Zawierającej opis rynku finansowego i pozafinansowego, opis zjawisk prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, opis systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finasowania terroryzmu, zagrożenia związane z praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu, podatności na pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu oraz ocenę ryzyka prania pieniędzy i finasowania terroryzmu. 3 Aneks 1 ̶ Metodyka przeprowadzenia krajowej oceny ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu; Aneks 2 ̶ Analiza ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu według sektorów; Aneks 3 ̶ Analiza transakcji ponadprogowych (powyżej 15 000 EUR), dokonanych w latach 2020–2022. Monito r Polski – 7 – Poz. 247 związanych z finansowaniem terroryzmu, w tym informacje o stosowanych metodach w tym obszarze. Jednocześnie – bazując na doświadczeniach krajowych i zagranicznych – w aneksie nr 2 do KOR dokonano analizy ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu z podziałem na poszczególne obszary rynku finansowego i pozafinansowego. W przedmiotowym aneksie przedstawiono opis możliwych scenariuszy wystąpienia ryzyka ML/FT, a także wskazano sposoby ograniczenia zidentyfikowanych zagrożeń. Dla każdego z obszarów zaproponowano działania mitygujące, które powinny zostać podjęte przez instytucje obowiązane. W opisanych w aneksie nr 2 obszarach ryzyka ML/FT powtarzającymi się środkami ograniczającymi ryzyko są: utrzymywanie wysokiego poziomu wyszkolenia pracowników poszczególnych sektorów, przykładanie szczególnej wagi do czynników geograficznych mogących wskazywać na wyższe ryzyko prania pieniędzy, a także rozwijanie przez instytucje obowiązane narzędzi i systemów informatycznych wspomagających realizację celów przeciwdziałania praniu pieniędzy. W aneksie nr 3 do Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu przedstawiono natomiast analizę transakcji ponadprogowych za lata 2020–2022, w kontekście kierunków geograficznych ich przepływów. 4. Bazując na metodyce opisanej w aneksie nr 1, oszacowano poziom ryzyka prania pieniędzy oraz poziom ryzyka finansowania terroryzmu (tj. tzw. ryzyka ogólnego prania pieniędzy oraz tzw. ryzyka ogólnego finansowania terroryzmu). Szacunki oparto na wyliczeniach poziomów zagrożenia, podatności, prawdopodobieństwa i konsekwencji w ramach tzw. ryzyka podstawowego4 oraz poziomów zagrożenia i podatności dla tzw. ryzyka szczątkowego5. Tabela 1 – Szacunki poziomów ryzyka wskazane w Krajowej Ocenie Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu6

4 Ocena tzw. ryzyka podstawowego (odrębna dla prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu) bazuje w szczególności na ocenie zagrożeń związanych z produktami i usługami oferowanymi na rynku, szacunkach wartości majątkowych podlegających praniu czy będących przedmiotem finansowania terroryzmu, informacjach o sposobie funkcjonowania organów wchodzących w skład KSPPPFT, danych statystycznych dotyczących ich działalności, a także przepisach prawnych i ich stosowaniu. 5 Ocena tzw. ryzyka szczątkowego (również odrębna dla prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu) bazuje na ocenie poziomów zagrożenia, podatności i prawdopodobieństwa oszacowanych dla poszczególnych scenariuszy ryzyka (zawierających modus operandi prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu), przedstawionych w aneksach nr 2 do Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu. 6 Zgodnie z przyjętą metodyką Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu poziomy zagrożenia, podatności, prawdopodobieństwa, konsekwencji oraz ryzyka były szacowane w ramach 4-stopniowej skali.

5. Szacunek poziomu ryzyka ogólnego dla finansowania terroryzmu (2,11)7 jest niższy o 0,48 w stosunku do poziomu ryzyka ogólnego dla prania pieniędzy (2,59)8. Oznacza to, że w kontekście metodologicznym analizy dostępnych danych, poziom ryzyka, jakie generuje zjawisko finansowania terroryzmu w Polsce, jest nieznacznie mniejsze od poziomu ryzyka generowanego przez pranie pieniędzy. Na taki wynik może mieć wpływ charakterystyka badanych zjawisk. Operacje finansowania terroryzmu są trudne do wykrycia, rzadko raportowane przez instytucje obowiązane, a także często realizowane poza systemem finansowym. Zupełnie inny charakter mają klasyczne próby prania pieniędzy, które są potencjalnie łatwiejsze do wykrycia, co przekłada się na zdecydowanie większą aktywność raportową instytucji obowiązanych. Ponadto, z samej definicji, środki z nielegalnej działalności przestępcy próbują wprowadzić do obiegu finansowego w celu ich ostatecznej legalizacji. Nowym zjawiskiem jest wzrost tzw. terroryzmu państwowego, którego ośrodki są identyfikowane w państwach sąsiadujących z Polską. 6. Komplet wyżej opisanych zjawisk prowadzi do wniosku, że z uwagi na skalę priorytetowo należy traktować działania polegające na zapobieganiu przestępstwu prania pieniędzy. Jednocześnie, w obecnej sytuacji geopolitycznej, nie można dopuścić do zmniejszenia aktywności w zakresie wykrywania i zwalczania finansowania różnych form terroryzmu, który może mieć drastyczne i trudne do przewidzenia skutki dla szeroko rozumianego bezpieczeństwa państwa. 7. W związku z tendencją wzrostową stwierdzonych przestępstw i spadkiem poziomu ich wykrywalności9, a także bliskością konfliktu wojennego na Ukrainie, konsekwencje w obszarze prania pieniędzy w zakresie ryzyka podstawowego oszacowano na poziomie 2,44 – czyli średnim.10 Jednocześnie należy zauważyć, że na poziom oszacowania ryzyka szczątkowego prania pieniędzy miały wpływ poziomy ryzyka prania pieniędzy dla wybranych produktów i usług. Warto w szczególności zwrócić uwagę na te obszary ryzyka prania pieniędzy, dla których oszacowany poziom prawdopodobieństwa ich wystąpienia (na podstawie wskazanych poziomów podatności i zagrożenia) jest wysoki lub bardzo wysoki (poziom ryzyka >= 2,6 – zgodnie z metodyką przyjętą w aneksie nr 1 do Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu).11 7 Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, Warszawa 2023 r., str. 320. 8 Tamże, str. 315. 9 Wynika to z raportu z ostatniej ewaluacji Komitetu MONEYVAL Rady Europy (2022 r.) i zidentyfikowanych niedociągnięć polskiego systemu AML/CFT. 10 Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, Warszawa 2023 r., str. 313. 11 Tamże, str. 314 (Tabela nr 37 w Krajowej Ocenie Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu – Poziomy ryzyka prania pieniędzy dla poszczególnych obszarów). Monito r Polski – 9 – Poz. 247 8. Żaden z obszarów nie został oszacowany na poziomie ryzyka bardzo wysokiego. Do ryzyka wysokiego, tj. posiadającego poziom ryzyka >= 2,6 zaliczono łącznie 10 obszarów.12 9. Najwyżej oszacowano poziom prawdopodobieństwa prania pieniędzy dla przewozu przez granice wartości majątkowych przy wykorzystaniu osób fizycznych. Relatywnie wysoki jest także szacunek tego prawdopodobieństwa dla wykorzystania obszaru usług telekomunikacyjnych powiązanych z płatnościami mobilnymi oraz obszaru finansowania społecznościowego. Zwrócić należy także uwagę na obszar walut wirtualnych, a także obszar organizacji typu non-profit. 10. W przypadku finansowania terroryzmu odnotowano wysoki poziom zagrożenia w ramach szacowania ryzyka podstawowego. Na powyższe miały wpływ przede wszystkim czynniki ryzyka w związku z trwającym konfliktem wojennym w Ukrainie, tj. wystąpienie potencjalnego ryzyka dla bezpieczeństwa Państwa w związku z identyfikowanymi zagrożeniami będącymi następstwem napiętej sytuacji w regionie (zbrojny atak na Ukrainę oraz działania hybrydowe ze strony Rosji i Białorusi) oraz zwiększone i przewidywalne zagrożenia terrorystyczne wynikające z masowego napływu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uchodźców z terenu Ukrainy oraz migrantów z terenu Białorusi, Mołdawii i Gruzji. 11. Podobnie jak w przypadku szacunków ryzyka szczątkowego dla prania pieniędzy, przy szacowaniu ryzyka szczątkowego dla finansowania terroryzmu nie przyporządkowano żadnego z obszarów do poziomu bardzo wysokiego.13 12. Do ryzyka wysokiego (tj. z poziomem ryzyka >= 2,614) zaliczono fizyczny przewóz wartości majątkowych przez granicę oraz usługi płatnicze (oferowane przez inne podmioty niż banki). Z kolei do ryzyka średniego wliczono wszystkie pozostałe obszary, z wyjątkiem „innych instytucji finansowych” oraz gier hazardowych, które są objęte ryzykiem niskim.15 13. Opisane wyżej obszary wysokiego ryzyka wymagają szczególnej uwagi. Do nich przede wszystkim powinny odnosić się środki ograniczające ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu podejmowane na płaszczyźnie legislacyjnej i praktycznej, odnoszącej się do działalności wszystkich podmiotów działających w ramach KSPPPFT. 14. Na podstawie analizy zarówno zagrożeń, jak i podatności, w Krajowej Ocenie Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu wskazano podstawowe wnioski, które powinny być fundamentem dalszych prac nad procesem zwiększenia efektywności funkcjonowania KSPPPFT. Proces ten opiera się na podnoszeniu skuteczności przepisów prawnych, procedur, szkoleniu pracowników instytucji obowiązanych i współpracujących oraz wykorzystywaniu nowych technologii. System ten wymaga skutecznego nadzoru, współpracy jednostki analityki finansowej z organami ścigania i innymi instytucjami, 12 Zgodnie z nomenklaturą wykorzystywaną na potrzeby Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu mowa tu o następujących obszarach: bankowość; usługi płatnicze oferowane przez inne podmioty niż banki; wymiana walut; waluty wirtualne; fizyczny przewóz wartości majątkowych przez granicę; usługi telekomunikacyjne powiązane z płatnościami mobilnymi; finansowanie społecznościowe; handel dobrami o wysokiej wartości; działalność gospodarcza; organizacje typu non- profit. 13 Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, Warszawa 2023 r., str. 319. 14 Zgodnie z metodyką przyjętą w aneksie nr 1 do Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu. 15 Tamże, str. 319. Monito r Polski – 10 – Poz. 247 a także stosowania środków bezpieczeństwa finansowego. Kluczowe znaczenie ma podejście oparte na ryzyku, które wymaga identyfikacji, oceny i zarządzania ryzykiem prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu przez uczestników KSPPPFT. Działania ograniczające ryzyko obejmują przeciwdziałanie ryzyku prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, akceptację poziomu ryzyka, jego monitorowanie oraz decyzję o odstąpieniu od poszczególnych działań w celu jego ograniczenia. Przyczyniają się również do wzrostu efektywności systemu i utrudniają przestępcom czerpanie korzyści z przestępstw, a także pomagają rozpoznawać kierunki rozwoju przestępczości. Najczęściej stosowanymi środkami są te określone w ustawie z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu16, takie jak identyfikacja klienta, identyfikacja beneficjenta rzeczywistego, analiza stosunków gospodarczych i monitorowanie transakcji.17 15. Zgodnie z wnioskami, wskazanymi w Krajowej Ocenie Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, instytucje obowiązane muszą intensyfikować swoje działania w obszarach wysokiego ryzyka18. Stosowanie środków ograniczających ryzyko wymaga zarówno działań legislacyjnych, jak i praktycznych, co obejmuje raportowanie do GIIF, prowadzenie szkoleń i aktualizację procedur w kontekście zmieniających się technologii i regulacji. W obliczu zagrożeń związanych z kryptowalutami kluczowe znaczenie w ograniczeniu ryzyka w tym obszarze ma przyjęcie przepisów, takich jak regulacje MiCA19, które ujednolicają rynek cyfrowych usług finansowych i zwiększają kontrolę nad kryptoaktywami.20 Ponadto trwają prace nad projektem ustawy o rynku kryptoaktywów, który przewiduje wprowadzenie nowych rozwiązań w tym obszarze, mających na celu realizację zadań wynikających z rozporządzenia MiCA,21 w tym wyznaczenie KNF jako właściwego organu odpowiedzialnego za nadzór nad realizacją postanowień omawianego rozporządzenia. 16. GIIF odgrywa istotną rolę w KSPPPFT, dostarczając informacji o obszarach ryzyka i wskazówek dotyczących zarządzania nimi. Intensyfikacja analiz statystycznych i strategicznych pozwala na lepsze planowanie działań kontrolnych i rozpoznawanie nowych metod prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. Wprowadzenie takich narzędzi, jak System Informacji Finansowej, umożliwia sprawniejsze gromadzenie i przetwarzanie danych. W Krajowej Ocenie Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu podkreślono, że regulacje sektora finansowego, nadzór KNF oraz działania instytucji obowiązanych mają na celu ograniczanie ryzyka generowanego przez produkty i usługi podatne na nadużycia. Ważne jest także odpowiednie dostosowanie środków ograniczających ryzyko do charakterystyki poszczególnych produktów finansowych, co pozwala na skuteczniejsze przeciwdziałanie przestępstwom.22 16 Dz. U. z 2025 r. poz. 644, z późn. zm. 17 Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, Warszawa 2023 r., str. 321. 18 Zgodnie z nomenklaturą wykorzystywaną na potrzeby Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu mowa tu o następujących obszarach: bankowość, usługi płatnicze, wymiana walut, kryptowaluty oraz przewóz wartości majątkowych przez granice. 19 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie rynków kryptoaktywów oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 1095/2010 oraz dyrektyw 2013/36/UE i (UE) 2019/1937 (Dz. Urz. UE L 150 z 09.06.2023, str. 40, z późn. zm.). 20 Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, Warszawa 2023 r., str. 321. 21 Projekt ustawy o rynku kryptoaktywów (UC131), dostępny: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12405051 22 Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, Warszawa 2023 r., str. 323. Monito r Polski – 11 – Poz. 247 17. Istnieje szereg zagrożeń związanych z działalnością podmiotów na rynku finansowym w kontekście prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Zagrożenia te obejmują np. lokowanie środków przez osoby fizyczne i podmioty gospodarcze w rzekomo wysoce opłacalne inwestycje walutowe na rynku Forex czy też nabywanie certyfikatów funduszy inwestycyjnych zamkniętych (FIZ), które mogą być również wykorzystywane w schematach służących do unikania podatków. Ryzyko zwiększa także rozwój nowych oraz skala wykorzystywania i akceptowania już znanych kryptowalut, internetowych kantorów i instytucji płatniczych, gdzie mogą występować przypadki operacji na rachunkach założonych na podstawie fikcyjnych dokumentów lub przez tzw. „słupy”. Działalność crowdfundingowa oraz zwiększona w ostatnich latach aktywność nierezydentów na terenie Polski podnoszą poziom zagrożenia występujący w systemie. Ograniczenie ryzyka wymaga odpowiedniego stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, w tym konsekwentnej weryfikacji źródeł majątku, celów transakcji oraz aktualizacji danych klientów. Instytucje obowiązane muszą też zwracać uwagę na relacje z podmiotami z obszarów wysokiego ryzyka, szczególnie w sytuacjach, gdy dane klientów są niekompletne lub niezweryfikowane. Konieczny jest też ścisły monitoring transakcji powiązanych ze szczególnie podatnymi na nieprawidłowości dziedzinami gospodarki takimi jak: handel dziełami sztuki23, certyfikatami energii czy świadczenie usług informatycznych.24 18. Zgodnie z wnioskami wynikającymi z KOR, współpraca między UKNF i GIIF w obszarze nadzoru oraz działalności szkoleniowej dla instytucji obowiązanych jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania systemu. Istotne jest monitorowanie przez odpowiednie organy nadzoru działalności fundacji i innych organizacji non-profit ze względu na ich podatność na pranie pieniędzy i powiązania z osobami zajmującymi eksponowane stanowiska polityczne. Konieczne jest zwiększenie skuteczności zwalczania przestępstw bazowych, minimalizacji ryzyk związanych z transakcjami międzynarodowymi, szczególnie powiązanymi z rajami podatkowymi. Wnioski te stały się podstawą dalszych działań GIIF podejmowanych we współpracy z KBF, których wynikiem jest plan działań zawarty w niniejszej strategii, mający na celu zwiększenie efektywności funkcjonowania KSPPPFT.25 19. W przedstawionym w KOR opisie podatności mających wpływ na ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu26 odniesiono się zarówno do regulacji prawnych, jak i praktyki funkcjonowania elementów krajowego systemu AML/CFT. Dlatego m.in. jednym z wniosków jest konieczność wykonania części przewidzianych w ustawie o p.p.p.f.t. delegacji ustawowych i wydanie odpowiednich rozporządzeń. 23 Tamże, str. 260. 24 Tamże, str. 329. 25 Tamże, str. 329–330. 26 Informacje w punktach od 3 do 13 są wnioskami wynikającymi z analiz przeprowadzonych na potrzeby Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu. Monito r Polski – 12 – Poz. 247 2. WIZJA ROZWOJU KSPPPFT 2.1. Założenia systemu 20. KSPPPFT tworzą GIIF, instytucje obowiązane oraz jednostki współpracujące. Ramy ich funkcjonowania wyznaczają przepisy prawne, w szczególności zawarte w ustawie o p.p.p.f.t. Rysunek 1. Schemat KSPPPFT 21. KSPPPFT jest typową strukturą typu „naczyń połączonych”, w której praca każdej części zależy od jakości funkcjonowania pozostałych elementów. Działanie GIIF, a także jednostek współpracujących zależy od czynności podejmowanych przez instytucje obowiązane, a ich funkcjonowanie od tego, w jaki sposób reagują na nie GIIF oraz jednostki współpracujące, w szczególności organy nadzorcze. Interakcja pomiędzy GIIF i jednostkami współpracującymi, zwłaszcza z organami ścigania, KNF, NBP czy KAS, ma wpływ na jakość ich działań AML. Główną rolę w KSPPPFT pełni GIIF wspomagany przez Departament Informacji Finansowej MF, czyli polską JAF. 22. Istotą zadań JAF jest przede wszystkim przyjmowanie oraz analizowanie zgłoszeń o podejrzanych transakcjach i innych informacji, dotyczących prania pieniędzy (a także powiązanych przestępstwach bazowych) lub finansowania terroryzmu. W tym celu musi być ona w stanie uzyskiwać informacje od instytucji obowiązanych, a także posiadać bezpośredni lub pośredni dostęp do informacji finansowych, administracyjnych i tych Monito r Polski – 13 – Poz. 247 zdobywanych przez organy ścigania, umożliwiający pozyskiwanie w odpowiednim czasie danych niezbędnych jej do właściwego wykonywania zadań. Szczegółowo zadania GIIF są opisane w ustawie o p.p.p.f.t. 27 23. JAF przekazuje wyniki swoich analiz oraz wszelkie inne stosowne informacje właściwym organom, jeżeli istnieją podstawy, by podejrzewać pranie pieniędzy, powiązane z nim przestępstwa bazowe lub finansowanie terroryzmu. Dodatkowo musi być w stanie odpowiadać na wnioski o informacje składane przez właściwe krajowe organy (w zakresie przestępstw bazowych dla prania pieniędzy lub kwestii związanych z finansowaniem terroryzmu). Z kolei te organy powinny przekazywać JAF informacje zwrotne na temat wykorzystania otrzymanych informacji i wyników dochodzeń lub kontroli przeprowadzonych na podstawie tych informacji. Ponadto JAF wymienia informacje28 ze swoimi odpowiednikami zagranicznymi (zgodnie z przepisami unijnymi, a także wymogami Grupy Egmont 29). 24. Jakkolwiek główne zadania JAF powinny się skupiać na czynnościach związanych z analizą informacji napływających do jednostki oraz kooperacji z jednostkami współpracującymi z jednej strony, oraz zagranicznymi jednostkami analityki finansowej z drugiej strony, to jednak – zgodnie z przepisami ustawy o p.p.p.f.t. – na JAF, realizującej zadania GIIF, spoczywa o wiele więcej zadań, w tym m.in. związanych z kontrolowaniem instytucji obowiązanych w zakresie wypełniania przez nie obowiązków wynikających z przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu30, jak również prowadzeniem postępowań administracyjnych związanych z nakładaniem kar administracyjnych za nieprzestrzeganie ww. obowiązków oraz wiele innych zadań administracyjnych. 25. Z tego też powodu warunkiem efektywnego funkcjonowania GIIF jest stworzenie odpowiedniego balansu pomiędzy realizacją zadań będących istotą jego 27 Art. 12 ustawy o p.p.p.f.t. 28 W przypadku wymiany informacji zawierających dane osobowe, ich przetwarzanie odbywa się na podstawie i w granicach prawa, z poszanowaniem zasad ochrony danych osobowych określonych w RODO (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.). 29 Grupa Egmont jest organizacją międzynarodową, której celem jest wspieranie jednostek analityki finansowej w wymianie informacji oraz wzmocnienie ich współpracy na poziomie międzynarodowym, poprzez określenie wspólnych standardów. 30 W ramach prowadzonych kontroli, GIIF weryfikuje też przestrzeganie środków ograniczających określonych w rozporządzeniu 765/2006 (rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy, Dz. Urz. UE L 134 z 20.05.2006, str. 1 z późn. zm.), rozporządzeniu 269/2014 (rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających, Dz. Urz. UE L 78 z 17.03.2014, str. 6, z późn. zm.), rozporządzeniu 833/2014 (rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie, Dz. Urz. UE L 229 z 31.07.2014, str. 1, z późn. zm.) oraz w ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (kontrola w zakresie przestrzegania wskazanych środków ograniczających jest realizowana na podstawie art. 143c pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, z późn. zm.). funkcjonowania jako jednostki analitycznej a pozostałymi obowiązkami nałożonymi na ten organ. Nie bez znaczenia jest również przyjęcie regulacji wzmacniających narzędzia UE do AML, tj. tzw. pakietu AML.31 26. W przypadku instytucji obowiązanych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 21 i 22 ustawy o p.p.p.f.t.32 istnieje nadzór określony przepisami ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach33 oraz ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach34, sprawowany w przypadku fundacji przez ministrów i starostów, a w przypadku stowarzyszeń – przez wojewodów i starostów. Jednak powyższe przepisy prawne nie przewidują uprawnień dla ww. organów do weryfikacji sprawozdań czy dokumentów księgowych lub finansowych stowarzyszeń i fundacji w celu rozpoznania, które z nich są instytucjami obowiązanymi. W ramach poprzedniej strategii przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu Ministerstwo Sprawiedliwości zostało wskazane jako podmiot odpowiedzialny za dokonanie przeglądu i zaproponowanie ewentualnych zmian przepisów prawnych dotyczących stowarzyszeń i fundacji, umożliwiających właściwym organom realne działania nadzorcze nad nimi. Opracowany został projekt ustawy o sprawozdawczości organizacji pozarządowych (UD217), którego wnioskodawcą był Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego. Projekt ten zakładał jednolite zasady składania sprawozdań finansowych i merytorycznych przez organizacje pozarządowe, w tym organizacje pożytku publicznego, oraz stworzenie przejrzystego systemu sprawozdawczości.35 27. Dla skuteczności analiz GIIF prowadzonych w celu potwierdzania lub wykluczania podejrzenia prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu kluczowe są trzy elementy: a. Szybkie i niewymagające dużego nakładu pracy zasilanie baz danych informacjami gromadzonymi na podstawie przepisów prawa, wykorzystywanych przez GIIF, organy ścigania i inne jednostki współpracujące. b. Regularna weryfikacja, czy zakres gromadzonych danych jest optymalny. c. Przystosowanie systemów informatycznych do automatycznego przyjmowania ustrukturyzowanych informacji oraz wykrywania powiązań. Dodatkowo istotne jest dążenie do konsolidacji dostępu do różnych kategorii informacji poprzez dedykowany system informatyczny, co znacznie ułatwi prowadzenie analiz.36 31 Informacje na temat pakietu AML na: https://finance.ec.europa.eu/financial-crime/anti-moneylaundering-and-countering-financing-terrorism-overview_en. 32 Tj. fundacji oraz stowarzyszeń posiadających osobowość prawną, spełniających warunek dotyczący przyjmowania lub dokonywania płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro. 33 Dz. U. z 2023 r. poz. 166. 34 Dz. U. z 2020 r. poz. 2261. 35 M.in. poprzez zapewnienie jawności i przejrzystości sprawozdawczości organizacji pozarządowych oraz wprowadzenie jednolitych form i obowiązków sprawozdawczych dla różnych form podmiotowości prawnej organizacji pozarządowych. 36 W resorcie finansów funkcjonuje Centralna Hurtownia Danych (CHD). Jest to system, w którym są składowane dane z wewnętrznych oddzielnych i rozproszonych systemów (m.in. podatkowych, celnych, akcyzowych) oraz źródeł zewnętrznych. CHD umożliwia kompleksowy dostęp do danych, wspierając przy tym analizę danych oraz na podstawie wyników analizy podejmowanie decyzji zarówno strategicznych, jak i operacyjnych. 28. Dla GIIF i organów ścigania ważny jest szybki i pełny dostęp do informacji o produktach i usługach finansowych wykorzystywanych do gromadzenia i przekazywania środków finansowych, które mogą być wykorzystywane w ramach działań przestępczych.37 Szybka identyfikacja tych produktów skraca czas prowadzenia czynności ustawowych i pozwala na pełniejsze zobrazowanie potencjalnych działań przestępczych. Polska wdrożyła już dyrektywę 2018/843 wprowadzającą centralne rejestry/centralne systemy pozyskiwania danych. 38 29. Istotne jest także rozważenie zakresu informacji finansowych przekazywanych z urzędu na podstawie przepisów ustawy o p.p.p.f.t. Mowa tu przede wszystkim o tzw. transakcjach ponadprogowych, które są raportowane przez instytucje obowiązane do GIIF. Istotna jest wysokość progu wartości transakcji, powyżej którego powinny być one raportowane. Przy jego wyznaczeniu powinno się brać pod uwagę wartość merytoryczną uzyskiwanych informacji o transakcjach oraz poziom obciążenia instytucji obowiązanych zadaniami związanymi z ich przekazywaniem. Za wysoki próg może mieć wpływ na zwiększone ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związane przede wszystkim z anonimowością przeprowadzanych transakcji realizowanych często właśnie tuż poniżej tego progu. Informacje o transakcjach gotówkowych pozwalają też na pozyskanie wiedzy o środkach wpływających oraz wycofywanych z instytucji obowiązanych. 30. Powyższa kwestia pozostaje w ścisłym związku z zagadnieniem limitu wartości transakcji okazjonalnych, powyżej którego mają być stosowane środki bezpieczeństwa finansowego. Powyższe dotyczy m.in. identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości oraz identyfikacji beneficjenta rzeczywistego i podejmowanie uzasadnionych czynności w celu weryfikacji jego tożsamości, a także ustalenia struktury własności i kontroli (w przypadku klienta będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej).39 31. Aby stworzyć przestrzeń do bezpiecznej, szybkiej i efektywnej wymiany informacji między członkami KSPPPFT, konieczne jest wdrożenie odpowiednich rozwiązań technologicznych. GIIF np. zdecydował się na stworzenie nowego systemu SIGIIF 2.0 opartego na oprogramowaniu goAML, które umożliwia ustrukturyzowane przekazywanie informacji między członkami KSPPPFT za pomocą schemy xml. 32. Odpowiednie przygotowanie kadr oraz zapewnienie wystarczających zasobów finansowych pozostają kluczowe wobec narastającego zagrożenia praniem pieniędzy 37 Działania w tym zakresie objęte są treścią Priorytetu IV Planu działań pn. „Przegląd i optymalizacja dostępu, trybu, zakresu i jakości wymiany informacji”. 38 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz zmieniająca dyrektywy 2009/138/WE i 2013/36/UE (Dz. Urz. UE L 156 z 19.06.2018, str. 43). 39 Warto zauważyć, że Komisja Europejska w zaleceniach dla krajów członkowskich UE, wskazanych przy ponadnarodowej ocenie ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, wzywa je do rozważenia „[…] określenia niższego progu, w stosownych przypadkach, z uwzględnieniem ryzyka związanego z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zidentyfikowanym na poziomie krajowym”. – vide: Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oceny ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, które ma wpływ na rynek wewnętrzny i dotyczy działalności transgranicznej, Bruksela, 24 lipca 2019 r., s. 20 (na: https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/0b2ecb04-aef4-11e9-9d01- 01aa75ed71a1/language-en). oraz powiązań przestępczości zorganizowanej z terroryzmem. W odpowiedzi na te wyzwania GIIF prowadzi szkolenia online oraz udostępnia newslettery typologiczne, wspierając instytucje obowiązane w identyfikowaniu podejrzanych działań. W organach ścigania oraz w Departamencie Informacji Finansowej MF wzmacniane są wydziały analiz strategicznych i operacyjnych. W kontekście rosnącej adaptacyjności zorganizowanych grup przestępczych do nowych wyzwań technologicznych i prawnych szkolenia dla pracowników organów ścigania w obszarze AML/CFT nadal stanowią priorytet. 33. W 2024 r. rozpoczął działalność Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu, którego celem jest między innymi koordynacja i wsparcie jednostek analityki finansowej, w tym poprzez zapewnianie rozwiązań analitycznych i rozwiązań w zakresie wymiany informacji. Zarówno bezpośredni, jak i pośredni nadzór sprawowany przez AMLA i inne organy nadzorcze powinien opierać się na szybkim dostępie do danych na temat podmiotów zobowiązanych oraz działań nadzorczych podejmowanych wobec nich. W tym celu AMLA stworzy centralną bazę danych, która będzie gromadziła informacje od wszystkich organów nadzorczych.40 AMLA udostępni te informacje organom nadzorczym, organom spoza obszaru przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, innym organom i podmiotom krajowym odpowiedzialnym za zapewnienie zgodności z prawem europejskim,41 jak również przepisami dotyczącymi europejskich urzędów nadzoru,42 na zasadzie ograniczonego dostępu i poufności, jeżeli jest to niezbędne do wykonywania ich zadań. Oprócz udostępniania danych AMLA będzie też analizować zgromadzone informacje i z własnej inicjatywy udostępniać wyniki swoich analiz organom nadzorczym oraz, w stosownych przypadkach, podmiotom zobowiązanym. 34. Efektywne współdziałanie organów ścigania w ramach KSPPPFT poprzez sprawne prowadzenie przez nie dochodzeń finansowych jest niezwykle istotne zwłaszcza w świetle wyzwań związanych z nasileniem w niektórych obszarach działalności przestępczej w kontekście agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz rosnącej nielegalnej migracji. Uniemożliwienie przestępcom czerpania korzyści z przestępstw, rozpoznanie kierunków rozwoju przestępczości zorganizowanej w Polsce (zwłaszcza prania pieniędzy oraz terroryzmu i jego finansowania), a także rozpoznanie metod, którymi aktualnie przestępcy się posługują, ma wielką wagę dla zmniejszenia zagrożenia związanego z pojawiającą się przestępczością. Efektywność KSPPPFT stanowi istotny element zwalczania przestępczości finansowej. Konieczne jest, aby wszystkie elementy KSPPPFT działały w sposób skoordynowany i spójny, także dokonywały dokładnych pomiarów zagrożenia przestępczością. Są to niezbędne elementy skutecznego 40 Warto wspomnieć, że już obecnie organy nadzoru AML/CFT z krajów UE wprowadzają dane, w tym dotyczące kar administracyjnych, za pośrednictwem platformy eGATE oraz platformy EuReCA prowadzonych przez EBA. EuReCa ma zostać przejęta przez AMLA. 41 Z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE (28), dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/110/WE (29), dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE (30), dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/17/UE (31), rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 (32), dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/56/UE (33), dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE (34) lub dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 (35). 42 Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Bankowego (EUNB), Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) i Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA). monitorowania, a co za tym idzie, przeciwdziałania niektórym skutkom wojny pomiędzy Ukrainą a Federacją Rosyjską oraz zwiększającej się liczby uchodźców i migrantów, które to czynniki mają wpływ na bezpieczeństwo Polski. 35. Efektywne współdziałanie organów ścigania w ramach KSPPPFT ma również istotne znaczenie w przeciwdziałaniu zagrożeniom związanym z terroryzmem państwowym. Polska jest w sposób istotny narażona na to zjawisko, którego przejawy mogą manifestować się na różne sposoby, w tym poprzez dezinformację i propagandę, działania hybrydowe, tłumienie opozycji lub osiąganie politycznych, ideologicznych lub ekonomicznych celów poprzez wykorzystanie przemocy. Ważną formą terroryzmu państwowego może stać się wzmacnianie sieci przestępczych, w tym w Polsce. W sytuacjach kryzysowych niektóre państwa mogą wspierać grupy przestępcze lub terrorystyczne, aby osiągnąć swoje cele polityczne, co może prowadzić do wzrostu przemocy i chaosu. 2.2. Koncepcja zmian 36. Docelowo KSPPPFT powinien być oparty na następujących założeniach: 1) Jako centralna jednostka KSPPPFT, JAF powinna jeszcze szerzej niż dotychczas pełnić rolę głównego centrum wymiany informacji, odpowiadając jednocześnie za prowadzenie analiz operacyjnych i strategicznych w obszarze AML/CFT. Ponadto do JAF powinny trafiać informacje o postępowaniach karnych i ich wynikach, jeśli dotyczą spraw związanych z ML/FT43. Ponadto JAF powinna mieć pełny dostęp do informacji o czynnościach podejmowanych przez organy nadzorcze w zakresie AML/CFT wobec nadzorowanych instytucji obowiązanych. W celu wzmocnienia roli centrum wymiany informacji, również z partnerami międzynarodowymi, na podstawie rozporządzenia AMLA,44 unijne JAF powinny delegować do AMLA co najmniej jednego pracownika z każdej jednostki. Ich zadaniem będzie wsparcie AMLA we wszystkich zadaniach związanych z JAF, w tym w przeprowadzaniu wspólnych analiz oraz przygotowywaniu dokumentów strategicznych w obszarze AML/CFT. 2) Analizy prowadzone przez GIIF powinny być maksymalnie zautomatyzowane. Informacje wykorzystywane w analizach powinny mieć formę elektroniczną i ustrukturyzowaną, aby automatycznie zasilać system informatyczny GIIF (SIGIIF). 3) Wymiana informacji pomiędzy GIIF a instytucjami obowiązanymi powinna być prowadzona głównie w formie elektronicznej, z wykorzystaniem wzorów ustrukturyzowanych dokumentów elektronicznych, przy zastosowaniu dedykowanych modułów SIGIIF. Zastosowanie ustrukturyzowanych dokumentów elektronicznych wpłynęłoby na skrócenie czasu wpływu informacji o podejrzanych transakcjach oraz poprawiłoby jakość przekazywanych informacji. Miałoby również wpływ na 43 Z wyłączeniem niektórych informacji, w szczególności tych, których przekazanie może pociągać za sobą negatywne konsekwencje, nie tylko dla bezpieczeństwa tych informacji, ale również bezpieczeństwa państwa. 44 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1620 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie ustanowienia Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr 1093/2010, (UE) nr 1094/2010 i (UE) nr 1095/2010 (Dz. Urz. UE. L 2024/1620 z 19.06.2024). Monito r Polski – 18 – Poz. 247 skuteczność analizy wpływających do GIIF informacji oraz przyspieszyłoby wymianę informacji między GIIF a jednostkami współpracującymi i zagranicznymi JAF. 4) Wymiana informacji na temat klientów pomiędzy poszczególnymi instytucjami obowiązanymi, a także pomiędzy instytucjami obowiązanymi a organami ścigania, organami nadzoru, KAS i JAF powinna obejmować szerszy zakres danych. Nowe możliwości w zakresie wymiany informacji daje instytucja tzw. „partnerstwa na rzecz wymiany informacji”.45 Umożliwia ona wymianę i przetwarzanie informacji między instytucjami zobowiązanymi oraz odpowiednimi organami w celu zapobiegania praniu pieniędzy, przestępstwom źródłowym i finansowaniu terroryzmu, zarówno na poziomie lokalnym, jak i międzynarodowym. Mechanizm ten umożliwia wymianę informacji nie tylko w obrębie np. jednej grupy bankowej, ale także z innymi instytucjami. Celem jej jest zwiększenie skuteczności w identyfikowaniu i zapobieganiu nielegalnym przepływom finansowym. 5) Poszczególne kategorie instytucji obowiązanych, w tym działające w sektorze pozafinansowym, powinny posiadać własne organy nadzoru branżowego46. Umożliwiłoby to polepszenie jakości nadzoru nad tymi podmiotami pod kątem ich zgodności z regulacjami AML/CFT i wsparłoby proces propagowania wiedzy i podnoszenie świadomości AML/CFT w tych podmiotach. Stosowane wobec instytucji sektora finansowego zasady nadzoru branżowego powinny się również odnosić do instytucji sektora niefinansowego.47Kwestia ta została podkreślona przez Komisję Europejską w aktualizacji ponadnarodowej oceny ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.48 6) W zakresie kontroli zgodności instytucji obowiązanych z przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – mając na celu zwiększenie poziomu przygotowania i efektywności kompetencji nadzorczych i kontrolnych – działalność GIIF powinna skupiać się przede wszystkim na: • koordynowaniu krajowego systemu nadzoru/kontroli AML/CFT, • wymianie informacji i doświadczeń z innymi organami nadzoru, • rozpowszechnianiu wiedzy o właściwym stosowaniu przepisów AML/CFT, • planowaniu i przeprowadzaniu kontroli w instytucjach obowiązanych działających w sektorach związanych z bardzo wysokim lub wysokim ryzykiem, • prowadzeniu postępowań administracyjnych w związku z wynikami kontroli GIIF oraz wymianie wiedzy w tym obszarze z UKNF i NBP. 45 Jest to mechanizm opisany w art. 75 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (Dz. Urz. UE L 2024/1624 z 19.06.2024). 46 Z jedynym tylko wyjątkiem instytucji obowiązanych, o których jest mowa w art. 2 ust. 1 pkt 23 ustawy o p.p.p.f.t, których możliwy zakres działalności jest zbyt szeroki, aby mógł podlegać wyspecjalizowanemu nadzorowi. 47 Tj. m.in. doradców podatkowych, audytorów, biegłych rewidentów, zewnętrznych księgowych, notariuszy oraz innych przedstawicieli wolnych zawodów prawniczych. 48 Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oceny ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, które ma wpływ na rynek wewnętrzny i dotyczy działalności transgranicznej, Bruksela, 24 lipca 2019 r., s. 9, 16 i 23 (na: https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/0b2ecb04-aef4-11e9-9d01- 01aa75ed71a1/language-en). Monito r Polski – 19 – Poz. 247 7) System AML/CFT powinien zmierzać w kierunku zrównoważonego podejścia, które umożliwia efektywne monitorowanie i analizę dużych transakcji gotówkowych, jednocześnie wprowadzając limity na płatności gotówkowe49, przy zachowaniu w gospodarce legalności obrotu gotówkowego. Wykorzystanie gotówki do prania pieniędzy niejednokrotnie było identyfikowane w wynikach postępowań analitycznych GIIF czy śledztw i dochodzeń prowadzonych przez organy ścigania. Gotówka, ze względu na swoją anonimowość i łatwość w obrocie, jest preferowanym narzędziem dla przestępców, którzy starają się ukryć źródła nielegalnych dochodów. Warto tu wspomnieć przykład o operacji "SpecTor", która dotyczyła przestępczości związanej z praniem pieniędzy oraz nielegalnej działalności w sieci Darknet.50 8) Każdy podmiot działający w ramach KSPPPFT powinien być w stanie stosunkowo szybko generować informacje51, w szczególności dane statystyczne. Gromadzenie i analizowanie danych statystycznych jest niezwykle istotne nie tylko z punktu widzenia przeprowadzania monitoringu skuteczności działania KSPPPFT, ale też umożliwia ono zastosowanie właściwych środków ograniczających ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz gwarantuje przekazywanie instytucjom obowiązanym adekwatnych informacji zwrotnych dotyczących użyteczności przekazywanych przez nie zgłoszeń podejrzanych transakcji i działań następczych. 9) Wyżej wymienione założenia zmian w KSPPPFT powinny być ukierunkowane na cztery główne płaszczyzny: przepisy prawne, procedury, szkolenia oraz wykorzystanie dokumentów elektronicznych i systemów teleinformatycznych. Strategia i podejmowane działania mitygujące ryzyka z KSPPPFT będą prowadzić do wzrostu efektywności systemu. 49 O których mowa w art. 80 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. 50 Operacja "SpecTor" to międzynarodowa akcja przeprowadzona przez Europol w 2023 roku, z udziałem przedstawicieli polskiej Policji (CBZC), skierowana przeciwko nielegalnym transakcjom prowadzonym w darknecie. W wyniku operacji aresztowano ponad 280 osób na całym świecie, a także przejęto duże ilości gotówki, kryptowalut, narkotyków i broni. Śledztwo było prowadzone we współpracy służb wielu krajów i miało na celu rozbicie zorganizowanych grup przestępczych działających anonimowo w sieci. (Więcej informacji: „288 dark web vendors arrested in major marketplace seizure”, https://www.europol.europa.eu/media-press/newsroom/news/288-dark-web-vendors-arrested-inmajor-marketplace-seizure. 51 W tym celu skuteczna byłaby odpowiednia zmiana przepisów. Na przykład, w przypadku szybkiego generowania informacji na temat rynku sztuki, w zakresie zmiany formy prowadzenia księgi ewidencyjnej zabytków przyjętych lub oferowanych do zbycia. Aktualnie zgodnie z treścią art. 59a ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292, z późn. zm.), podmiot gospodarczy wyspecjalizowany w zakresie obrotu zabytkami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany do prowadzenia księgi ewidencyjnej zabytków przyjętych lub oferowanych do zbycia, zarówno na własną rzecz, jak i na rzecz innych osób, o wartości przekraczającej 10 000 zł, a także ekspertyz wydanych przez ten podmiot, w szczególności ocen wskazujących czas powstania zabytku i wycen zabytku, o których mowa w art. 59 ust. 3 pkt 1 i 2. Jednakże dotychczasowa papierowa forma prowadzenia przedmiotowej księgi ewidencyjnej utrudnia wykorzystanie jej jako mechanizmu kontroli rynku sztuki do celów analitycznych i monitoringu tego rynku. Wprowadzenie obowiązku prowadzenia księgi ewidencyjnej w wersji elektronicznej ułatwiłoby kontrolowanie transakcji pod kątem prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Monito r Polski – 20 – Poz. 247 3. PLAN DZIAŁAŃ 3.1. Priorytety rozwoju KSPPPFT 37. Rozwój KSPPPFT nie może być postrzegany jako jednorazowe działanie. Wciąż pojawiające się nowe wyzwania w zakresie zagrożeń i podatności w obszarze prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu stanowią impuls do przeprowadzania kolejnych ocen systemu i identyfikacji następnych celów oraz kierunków zmian. To powoduje, że rozwój KSPPPFT jest procesem ciągłym. Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu i jej kolejne aktualizacje mają za zadanie identyfikowanie tych obszarów systemu, które powinny być modyfikowane i dostosowywane do zmieniającej się rzeczywistości, aby przeciwdziałać rozpoznawanym zagrożeniom i podatnościom. 38. Przedstawiona w poprzednim rozdziale koncepcja zmian tworzy punkt wyjścia do identyfikacji priorytetów rozwoju KSPPPFT. Mają one stanowić cele szczegółowe, wskazujące kierunki wymaganych zmian. Te priorytety to: I. Wzmocnienie i zwiększenie skuteczności działania i analiz prowadzonych przez JAF i jednostki współpracujące zgodnie z zasadami podejścia opartego na ryzyku. II. Wzmocnienie struktur AML/CFT w instytucjach obowiązanych poprzez przeciwdziałanie zidentyfikowanym ryzykom i wsparcie eksperckie. III. Harmonizacja i rozwój zasad nadzoru i kontroli nad instytucjami obowiązanymi. IV. Przegląd i optymalizacja dostępu, trybu, zakresu i jakości wymiany informacji. V. Wdrożenie skutecznego systemu szkoleń i wymiany doświadczeń AML/CFT. VI. Modyfikacja prawa krajowego w związku z identyfikacją nowych ryzyk i lokalnych potrzeb z obszaru AML/CFT oraz konieczności harmonizacji prawa krajowego z prawem UE i innymi standardami międzynarodowymi. 39. Zaprezentowane powyżej priorytety wynikają zarówno z treści Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, jak i dodatkowych informacji na temat zagrożeń i podatności KSPPPFT, które pojawiły się po jej przygotowaniu, a które były zidentyfikowane przez KBF. 40. Realizacja ww. priorytetów zajmie co najmniej 2 lata, z uwagi na ich szeroki zakres merytoryczny oraz tryb planowania wydatków budżetu państwa.52 Zakończenie zaplanowanych działań zgodnie z harmonogramem ma nastąpić w 2027 r. 52 Na podstawie art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1640 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie mechanizmów, które państwa członkowskie powinny wprowadzić w celu zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniającej dyrektywę (UE) 2019/1937 oraz zmieniającej i uchylającej dyrektywę (UE) 2015/849 (Dz. Urz. UE L 2024/1640 z 19.06.2024) państwo członkowskie ma aktualizować Krajową Ocenę Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu i dokonuje jej przeglądu co najmniej raz na 4 lata. Monito r Polski – 21 – Poz. 247 3.2. Plan działań 41. Poniżej przedstawiono zestawienie działań do realizacji w ramach poszczególnych priorytetów. Działanie określone w ramach każdego z poniżej zawartych priorytetów jest równoznaczne z zaleceniem, o którym mowa w art. 32 ust. 3 ustawy o p.p.p.f.t. Tabela 2 – Plan realizacji działań 1. - Numer porządkowy; 2.– Nazwa działania; 3. – Organ/ jednostka odpowiedzialna za realizację oraz poniżej organy/jednostki wspomagające realizację; 4. – Produkt; 5. – Termin realizacji

53 Tj. KGP, CBŚP oraz CBZC. 54 Tj. KGP, CBŚP oraz CBZC. 55 Tj. KGP oraz CBŚP.

56 W zakresie rejestrów utworzonych na mocy ustawy, wszystkie jednostki. 57 Tj. KGP, CBŚP oraz CBZC. 58 Tj. CBZC.

59 Tj. KGP. 60 Tj. KGP. Monit or Polski – 24 – Poz. 247

61 Tj. KGP, CBŚP oraz CBZC. 62 Tj. KGP, CBŚP oraz CBZC. Monito r Polski – 25 – Poz. 247

63 Tj. KGP, CBŚP oraz CBZC. 42. Organ odpowiedzialny za realizację danego działania może – za zgodą GIIF – podjąć współpracę z innymi podmiotami niż wskazane w tabeli jako wspomagające. 43. Obowiązek przygotowania harmonogramów wykonania poszczególnych działań spoczywa na organach i jednostkach odpowiedzialnych za ich realizację. W przypadku wystąpienia trudności w realizacji danego działania w określonym czasie organy i jednostki odpowiedzialne za realizację tego działania realizują je w najkrótszym możliwym terminie, przy czym ostateczny termin zrealizowania działania nie może wykroczyć poza czas realizacji całej strategii. 3.3. Rekomendacje i dobre praktyki 44. W celu ujednolicenia i optymalizacji zasad współpracy i skutecznego nadzoru nad instytucjami obowiązanymi w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu elementem strategii jest również lista dobrych praktyk opisanych poniżej, których wdrożenie jest rekomendowane. Standaryzacja procesów oraz wprowadzanie jednolitych procedur zwiększa efektywność systemu AML/CFT i umożliwia zarówno instytucjom obowiązanym, jak i nadzorczym, lepsze zrozumienie ryzyk i skuteczniejsze wdrażanie środków zapobiegawczych. Przekłada się to również na szybsze wykrywanie podejrzanych transakcji, zwiększenie skuteczności nadzoru, poprawę współpracy międzyinstytucjonalnej oraz podnosi jakość szkoleń i zasobów ludzkich. W związku z powyższym w przypadku kontroli i nadzoru nad instytucjami obowiązanymi warto podjąć kroki w celu zastosowania poniższych rekomendacji: 1) W odniesieniu do realizacji art. 131 ust. 264 ustawy o p.p.p.f.t. rekomenduje się, aby organy kontrolne, o których mowa w art. 130 ust. 2 ustawy o p.p.p.f.t., opracowały plany kontroli w każdym przypadku, uwzględniając: Krajową Ocenę Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu oraz ostatnie dostępne sprawozdania Komisji Europejskiej (SNRA) i GIIF. Przy opracowywaniu planu kontroli wskazane w w/w dokumentach ryzyka powinny zostać odniesione do cech i działalności instytucji obowiązanych, wobec których organ kontrolny może przeprowadzić kontrolę. Na tej podstawie należy przeprowadzić ocenę ryzyka dla każdej z instytucji podlegających kontroli, a następnie do planu kontroli wytypować instytucje o najwyższym ryzyku. 2) Organy, o których mowa w art. 130 ust. 2 pkt 1 lit. d i oraz e, pkt 2 i 3 ustawy o p.p.p.f.t., podejmując czynności kontrolne, w celu ich optymalizacji, mogą zastosować poniższe dobre praktyki: a) kontrola podmiotów wskazanych w planie kontroli powinna być realizowana w sposób równomierny przez cały rok, z wyłączeniem II połowy grudnia i I połowy stycznia, b) plan kontroli powinien uwzględnić w wykazie podmiotów podlegających kontroli takie o potwierdzonym statusie instytucji obowiązanej, 64 Art. 131 ust. 2 ustawy o p.p.p.f.t: „Przy opracowywaniu planów kontroli bierze się pod uwagę ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu określone w szczególności w Krajowej Ocenie Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu oraz w sprawozdaniu Komisji Europejskiej, o którym mowa w art. 6 ust. 1–3 dyrektywy 2015/849.”. Monito r Polski – 27 – Poz. 247 c) ustalenia dokonywane w trakcie kontroli muszą być poparte dokumentami, które bezpośrednio odnoszą się do stwierdzanych naruszeń. Dobre praktyki wymagają, aby ustalenia były poparte wiarygodnymi i kompletnymi dowodami, d) każdemu opisanemu podczas kontroli stanowi faktycznemu powinno towarzyszyć jednoznaczne określenie, czy stanowi on naruszenie przepisów prawa. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa konieczne jest wskazanie konkretnego przepisu, a jeśli przepis ten zawiera kilka obowiązków, należy również wskazać jego odpowiednią część. Takie podejście zapewnia precyzyjność w ocenie sytuacji oraz ułatwia identyfikację odpowiedzialności i potencjalnych konsekwencji prawnych. W obliczu nowych zagrożeń związanych z praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu konieczne staje się również wprowadzenie innowacyjnych i skutecznych działań mających na celu ochronę systemu finansowego w Polsce. Wzmocnienie KSPPPFT powinno obejmować także rozwiązania dotyczące organów ścigania, rozbudowujące skuteczne podejście do walki z przestępczością finansową i zwiększające szanse na sukces w realizacji celów w zakresie bezpieczeństwa finansowego. Przytoczone poniżej rekomendacje stanowią przyczynek do takich działań, opartych na analizie dostępnych zasobów, rozwoju procedur wymiany informacji oraz podnoszenia kompetencji pracowników działów analitycznych jako kluczowych elementów systemu, pozwalających na wczesne i skuteczne identyfikowanie i neutralizowanie przestępczych wzorców. Wdrożenie proponowanych rekomendacji przyczyni się do wsparcia jeszcze bardziej efektywnej walki z przestępczością finansową w Polsce. 3) Zachodzące już w Polsce i przewidywane zmiany w zakresie migracji zmieniają płynnie czynniki ryzyka dla prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. W związku z powyższym rekomenduje się, aby wszelkie informacje o możliwości wykorzystywania migracji do prowadzenia działalności przestępczej, uzyskane przez wszystkie jednostki składające się na KSPPPFT, były niezwłocznie przekazywane do organów ścigania właściwych ze względu na rodzaj przestępstwa, będących częścią systemu. Natomiast organy ścigania biorące udział w KSPPPFT powinny opracować procedury wymiany informacji i przekazywania informacji o podejrzanych działaniach związanych z nielegalną migracją czy przestępczością z nią związaną. Efektywna wymiana wśród członków KSPPPFT informacji o zjawiskach i tendencjach związanych z migracją prowadzi do opracowania najlepszych praktyk związanych z identyfikacją przestępczych wzorców migracyjnych oraz identyfikacji podejrzanych transakcji finansowych, związanych z przemytem ludzi. Informacje o takich transakcjach powinny być niezwłocznie udostępniane GIIF. Sugeruje się, aby podjąć działania mające na celu szkolenie pracowników w zakresie nowych przepisów, procedur oraz technologii związanych z zarządzaniem danymi o migrantach i bezpieczeństwem. Konieczna jest też współpraca organów ścigania wchodzących w skład KSPPPFT z organami w innych krajach, aby wymieniać informacje i koordynować działania w zakresie zwalczania przestępczości związanej z migracją. Organy ścigania biorące udział w KSPPPFT powinny również angażować się w przeprowadzanie operacji w ramach wspólnych zespołów dochodzeniowych (np. Europol, Interpol), które łączą zasoby różnych krajów w celu zwalczania przemytu ludzi i nielegalnej migracji. Monito r Polski – 28 – Poz. 247 4) W przypadku organów i instytucji właściwych w sprawach zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw wskazane jest, aby te organy i instytucje, najlepiej corocznie, natomiast maksymalnie co 2 lata, dokonywały analizy, czy dysponują adekwatnymi zasobami finansowymi, ludzkimi i technicznymi do wykonywania swoich zadań w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Dotyczy to również zwalczania przestępstw bazowych, w szczególności tych, które w Krajowej Ocenie Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu z 2023 r. zostały zidentyfikowane jako związane z najwyższym poziomem zagrożenia.65 Przeprowadzane analizy powinny dotyczyć posiadania wystarczających funduszy na realizację działań związanych z AML i CFT, dysponowania odpowiednią liczbą wykwalifikowanych pracowników, którzy są odpowiednio przeszkoleni w zakresie przepisów i procedur AML/CFT oraz technik wykrywania i analizy podejrzanych transakcji, a także posiadania nowoczesnych technologii i narzędzi do monitorowania transakcji, które umożliwiają skuteczne wykrywanie nieprawidłowości i potencjalnych zagrożeń. Regularne oceny zasobów kadrowych, finansowych i technicznych są kluczowe dla zapewnienia, że jednostki odpowiedzialne za procesy AML/CFT dysponują odpowiednimi zasobami do realizacji swoich obowiązków. Należy zwrócić uwagę na fakt, że aby skutecznie móc reagować na nowe wyzwania w zakresie zmieniających się ryzyk związanych z przestępczością, zwłaszcza finansową, konieczna jest szybka identyfikacja ewentualnych niedoborów w zasobach, co umożliwia podjęcie działań w celu ich uzupełnienia. Regularne oceny sprzyjają lepszej współpracy między instytucjami, wprowadzają odpowiedzialność za zarządzanie zasobami dotyczącymi AML/CFT, zwiększają efektywność działań jednostek, co przyczynia się do lepszych wyników w wykrywaniu i zwalczaniu przestępczości związanej z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. 5) W związku z faktem, że w KSPPPFT niezwykle istotna jest skuteczna działalność wyodrębnionych komórek organów ścigania, specjalizujących się w prowadzeniu analiz kryminalnych na bazie informacji i dokumentów o charakterze finansowym, rekomenduje się wsparcie przedmiotowych komórek organów ścigania poprzez stworzenie efektywnego programu edukacyjnego. Należy mieć na uwadze, że działania edukacyjne w zakresie rynku finansowego są już realizowane w UKNF, głównie w ramach projektu edukacyjnego Centrum Edukacji dla Uczestników Rynku – CEDUR. Wykorzystując te doświadczenia, w ramach planowanego do realizacji działania 1866, należy rozważyć możliwość stworzenia dedykowanego organom ścigania programu szkolenia, obejmującego prowadzenie analiz kryminalnych na bazie informacji i dokumentów o charakterze finansowym. Wiodącą rolę merytoryczną w realizacji tego zadania powinna objąć Policja. Przedmiotowy program szkolenia powinien być prowadzony w formie wykładów, interaktywnych warsztatów oraz dyskusji grupowych, co umożliwi uczestnikom aktywne zaangażowanie się w proces nauki. Podniesienie kwalifikacji przez pracowników 65 Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, Warszawa 2023 r., s. 296–297 (rozdz. 8.1.1). 66 „Przygotowanie forum eksperckiego, służącego wymianie wiedzy i doświadczeń pomiędzy JAF, jednostkami współpracującymi i instytucjami obowiązanymi w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.”. odpowiednich komórek organów ścigania w zakresie analizy kryminalnej w kontekście finansowym przyczyni się do skuteczniejszego zwalczania przestępczości finansowej w Polsce. 6) Wskazane jest także, aby w ramach doświadczeń z realizacji działania nr 26 ze Strategii Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu z 2021 r., a także w kontekście problemów z pozyskiwaniem informacji istotnych dla oceny badania efektywności KSPPPFT, organy i jednostki administracji publicznej funkcjonujące w ramach tego systemu (z wyjątkiem organów administracji samorządowej oraz wojewodów) podjęły czynności w celu dokonania przeglądu procedur i w razie stwierdzenia konieczności wypracowania procedur odnoszących się do: • gromadzenia danych jednostkowych – tak, aby obejmowały zakres danych zgodny z założeniami wypracowanymi wspólnie z GIIF, • gromadzenia danych statystycznych (przy uwzględnieniu struktury organizacyjnej jednostki/organu), w celu ich wykorzystania w ramach działań jednostki/organu i udostępniania GIIF, • procedury przekazywania danych GIIF. W przypadku zidentyfikowania przez właściwe jednostki i organy problemów natury prawnej, jednostki te i organy powinny podjąć działania w celu wypracowania skutecznych rozwiązań (np. podpisania odpowiedniego porozumienia lub zaproponowania zmian legislacyjnych). Również w przypadku ustalenia, że posiadane zasoby są niewystarczające dla gromadzenia i przetwarzania potrzebnych danych, należy podjąć działania w celu ich zapewnienia. Dostosowanie powinno przebiegać również na poziomie technicznym i wspierać rozwijanie bezpiecznej, elektronicznej wymiany ustrukturyzowanych danych w zdefiniowanych formatach wewnątrz struktury organu/ jednostki, jak i pomiędzy organem/jednostką a GIIF. 3.4. Finansowanie realizacji działań 45. Działania wymagające nakładów finansowych, czyli tych odnoszących się do zapewnienia odpowiednich zasobów kadrowych i technicznych (w tym dotyczące budowy i rozwoju systemów teleinformatycznych), będą finansowane przez poszczególne organy i jednostki administracji publicznej, odpowiedzialne za ich realizację, w ramach limitów wydatków określonych dla części budżetu państwa odpowiadających ich zakresowi działania. 46. Część działań wskazanych w strategii, zwłaszcza analitycznych, koncepcyjnych i związanych z projektowaniem przepisów, nie będzie generować kosztów. Realizacja określonych w strategii priorytetów pozwoli ograniczyć ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, wzmacniając bezpieczeństwo państwa, obywateli i gospodarki. Plan działań strategii obejmuje usprawnienie systemu poprzez przeglądy i aktualizacje przepisów, wypracowanie mechanizmów optymalizacyjnych KSPPPFT. Część działań może wymagać finansowania na etapie realizacji. Realizacja zadań strategii powinna mieć priorytetowy charakter. Strategia może być aktualizowana w związku ze zmianami Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu lub zaleceniami Komisji Europejskiej. Monito r Polski – 30 – Poz. 247 4. MONITOROWANIE REALIZACJI PLANU DZIAŁAŃ 47. Za prawidłowe monitorowanie realizacji priorytetów niniejszej strategii, w tym monitorowanie realizacji wynikających z niej zaleceń, o których mowa w art. 32 ust. 3 ustawy o p.p.p.f.t., odpowiada GIIF. Kierownicy poszczególnych organów i jednostek, będących jednostkami współpracującymi, odpowiednio wskazani w planie działań strategii (vide: tabela nr 2) jako podmioty odpowiadające za realizację poszczególnych działań (tj. podmioty wiodące), są odpowiedzialni za ich wykonanie. Jednostki współpracujące wskazane w ww. planie jako organy i jednostki wspomagające realizację działań współpracują z podmiotem wiodącym przy wykonywaniu poszczególnych działań w ramach każdego z priorytetów. 48. GIIF odpowiada za monitorowanie realizacji strategii. Na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy o p.p.p.f.t.: 1) jednostki współpracujące, będące organami administracji rządowej przekazują do GIIF informacje o podjętych działaniach wynikających z zaleceń zawartych w strategii, 2) jednostki współpracujące, niebędące organami administracji rządowej przekazują do GIIF informacje o sposobie wykorzystania zaleceń zawartych w strategii – co najmniej raz na 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Do przekazywania powyższych informacji zobligowane są wyłącznie jednostki, które zostały wskazane w tabeli nr 2. 49. Zgodnie z treścią art. 19 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy KBF wspomaga GIIF przy wykonywaniu obowiązku monitorowania realizacji strategii poprzez dokonywanie przeglądu postępów w jej realizacji. 50. Organy i jednostki odpowiedzialne za realizację poszczególnych działań, wskazanych w podrozdziale 3.2., przekazują do GIIF na piśmie, w terminie do dnia 21 stycznia oraz do dnia 21 lipca każdego roku kalendarzowego obowiązywania niniejszej strategii, informację o stanie ich realizacji. W terminie miesiąca od dnia zakończenia każdego roku kalendarzowego jednostki współpracujące przekazują do GIIF informację o wynikach oceny swoich zasobów kadrowych i finansowych przeznaczonych dla przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. 51. Przy ocenie stopnia realizacji strategii bierze się pod uwagę następujące współczynniki odnoszące się do podjętych i zakończonych działań: 1. współczynnik podjętych działań – W PD = (L PD: L WD)×100 %, gdzie L PD oznacza liczbę podjętych do realizacji działań, a L liczbę wszystkich działań WD przewidzianych w strategii, 2. współczynnik zrealizowanych działań – W ZD = (L ZD: L PD)×100 %, gdzie L ZD oznacza liczbę zrealizowanych działań, a L liczbę podjętych do realizacji PD działań. 52. Podsumowanie stopnia realizacji planu działań zawartych w strategii w każdym roku kalendarzowym jest przedstawiane przez GIIF podczas pierwszego posiedzenia KBF w następnym roku kalendarzowym jako punkt przeglądu postępów w realizacji strategii. W przypadku gdy w wyniku dokonanego przez KBF przeglądu postępów w realizacji strategii okaże się, że któreś działanie – bez wskazania przyczyn obiektywnych – nie jest realizowane zgodnie z planem, KBF może w drodze uchwały zarekomendować Przewodniczącemu KBF podjęcie działań w celu wyjaśnienia opóźnienia w realizacji tego zadania przez organ lub jednostkę odpowiedzialną za jego realizację. 53. Stopień osiągnięcia podstawowego celu, jakim jest wzrost efektywności funkcjonowania KSPPPFT, będzie mierzony przy opracowywaniu aktualizacji KOR, zgodnie z jej metodyką.