Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Przewodniczący Rady Polityki Pieniężnej: A. Glapiński Członkowie Rady Polityki Pieniężnej: I.K. Dąbrowski, I. Duda, W.S. Janczyk, C. Kochalski, L. Kotecki, P. Litwiniuk, G. Masłowska, J.B. Tyrowicz, H.J. Wnorowski Załącznik do uchwały nr 2/2023 Rady Polityki PZiaełąncizęnżikn edjo uchwały nr 2/2023 Rady Polityki z dnia 9 maja 2P0ie2n3i ęrż.n (eMj z. Pdn. ipa o9z m. …aja)2 023 r. (M.P. poz. 528) Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 Warszawa, maj 2023 r. Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 Przedkładając sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej, Rada Polityki Pieniężnej wypełnia zobowiązanie zawarte w art. 227 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej do złożenia Sejmowi sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego. Zgodnie z art. 53 ustawy o Narodowym Banku Polskim sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej jest ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Sprawozdanie prezentuje główne elementy realizowanej strategii polityki pieniężnej, opis uwarunkowań makroekonomicznych i decyzji podejmowanych w zakresie polityki pieniężnej w roku objętym sprawozdaniem, a także opis stosowanych instrumentów polityki pieniężnej. Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 zawiera załączniki, w których przedstawiono kształtowanie się wybranych zmiennych makroekonomicznych, a także Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami w roku objętym sprawozdaniem. Przy ocenie polityki pieniężnej ex post należy brać pod uwagę jej uwarunkowania, w tym przede wszystkim to, że działania władz monetarnych wpływają na gospodarkę ze znacznym opóźnieniem, a jednocześnie są podejmowane w warunkach niepewności dotyczącej przyszłych procesów makroekonomicznych. Należy także uwzględniać to, że w gospodarce występują wstrząsy makroekonomiczne, które – choć pozostają poza kontrolą krajowej polityki pieniężnej – mogą w znacznej mierze wpływać na sytuację gospodarczą i procesy inflacyjne w krótkim, a także w średnim okresie. W ostatnich latach wstrząsy makroekonomiczne związane były przede wszystkim ze skutkami gospodarczymi pandemii COVID-19 oraz agresji zbrojnej Rosji na Ukrainę. Ze względu na ich szczególną siłę i trwałość odziaływania, wstrząsy te w istotny sposób wpływały na sytuację makroekonomiczną, w tym procesy inflacyjne, na świecie i w Polsce. Narodowy Bank Polski Spis treści 1. Strategia polityki pieniężnej w 2022 r. 5 2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2022 r. 7 3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2022 r. 17 Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne i finansowe 25 Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami 29 Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 1. Strategia polityki pieniężnej w 2022 r. W 2022 r. Rada Polityki Pieniężnej, zwana dalej „Radą” lub „RPP”, prowadziła politykę pieniężną zgodnie z Założeniami polityki pieniężnej na rok 2022, przyjętymi uchwałą nr 8/2021 z dnia 8 września 2021 r. w sprawie ustalenia założeń polityki pieniężnej na rok 2022 (M.P. poz. 879). Główne elementy realizowanej w 2022 r. strategii polityki pieniężnej przedstawiono poniżej. Podobnie jak w poprzednich latach głównym celem polityki pieniężnej było utrzymanie stabilności cen, przy jednoczesnym wspieraniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz stabilności systemu finansowego. W ten sposób Rada realizowała podstawowe zobowiązania Narodowego Banku Polskiego zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78,, z 2001 r. Nr 28, poz. 319, z 2006 r. Nr 200, poz. 1471 oraz z 2009 r. Nr 114, poz. 946) oraz w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 2025). Zgodnie z art. 227 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej „Narodowy Bank Polski odpowiada za wartość polskiego pieniądza”. Ustawa o Narodowym Banku Polskim, zwanym dalej „NBP”, w art. 3 ust. 1 stanowi, że „podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP”. Rada dążyła do zapewnienia stabilności cen, wykorzystując strategię celu inflacyjnego. W ramach tej strategii od 2004 r. celem polityki pieniężnej jest utrzymanie inflacji – rozumianej jako procentowa roczna zmiana indeksu cen towarów i usług konsumpcyjnych – na poziomie 2,5% z symetrycznym przedziałem odchyleń o szerokości ±1 punktu procentowego w średnim okresie. W latach 2004-2022 przeciętny poziom inflacji w Polsce wynosił 2,9% rocznie, a więc był zgodny z celem NBP, choć w części okresów dynamika cen znajdowała się poza określonym przedziałem odchyleń od celu. Średniookresowy charakter celu inflacyjnego oznacza, że – ze względu na szoki makroekonomiczne i finansowe – inflacja może okresowo kształtować się powyżej lub poniżej celu, w tym również poza określonym przedziałem odchyleń od celu. Reakcja polityki pieniężnej na szoki jest elastyczna i zależy od ich przyczyn oraz oceny trwałości ich skutków, w tym wpływu na procesy inflacyjne. W przypadku odchylenia inflacji od celu, Rada w sposób elastyczny określa pożądane tempo powrotu inflacji do celu, ponieważ szybkie sprowadzenie inflacji do celu może wiązać się z istotnymi kosztami dla stabilności makroekonomicznej lub finansowej. W Założeniach polityki pieniężnej na rok 2022 wskazano, że decydując o zmianach parametrów prowadzonej polityki pieniężnej Rada będzie brała pod uwagę konieczność akomodacji dostosowań cenowych, które są związane przede wszystkim z powrotem gospodarki na ścieżkę zrównoważonego wzrostu po szoku związanym z pandemią COVID-19, z procesem doganiania przez Polskę bardziej rozwiniętych gospodarek (tj. procesem konwergencji), a także ze skutkami zachodzących w gospodarce zmian strukturalnych, w tym transformacji energetycznej. Realizowana przez Radę strategia polityki pieniężnej zakłada elastyczność w zakresie stosowanych instrumentów. Oznacza to, że instrumentarium NBP może być dostosowywane do natury występujących w gospodarce zaburzeń oraz uwarunkowań rynkowych. Elastyczne kształtowanie instrumentów polityki pieniężnej sprzyja efektywnemu działaniu mechanizmu transmisji oraz stabilności makroekonomicznej i finansowej. Narodowy Bank Polski 1. Strategia polityki pieniężnej w 2022 r. Podejmując decyzje w zakresie polityki pieniężnej, Rada bierze pod uwagę opóźnienia, z jakimi wpływają one na gospodarkę. Długość opóźnień, jakie występują od podjęcia decyzji w zakresie parametrów polityki pieniężnej do zaobserwowania jej najsilniejszego wpływu na wielkości realne (m.in. produkcję i zatrudnienie) oraz inflację, wynosi kilka kwartałów i może zmieniać się w czasie. Ponadto polityka pieniężna jest prowadzona w warunkach niepewności, dotyczącej w szczególności przyszłego kształtowania się sytuacji gospodarczej. Stabilizowanie inflacji na niskim poziomie jest ważnym, ale niewystarczającym warunkiem utrzymania równowagi w gospodarce, która z kolei sprzyja utrzymaniu stabilności cen w długim okresie. Zagrożeniem dla stabilności cen w długim okresie mogą być nierównowagi w sektorze finansowym. Nierównowagom tym powinna przeciwdziałać przede wszystkim polityka makroostrożnościowa nakierowana na ograniczenie ryzyka systemowego i wspieranie w ten sposób długookresowego, zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Ma to znaczenie zwłaszcza w warunkach znacznej swobody przepływu kapitału i integracji rynków finansowych. Prowadzona przez Radę polityka wspiera działania polityki makroostrożnościowej, w tym sprzyja utrzymaniu stabilności systemu finansowego i ogranicza ryzyko narastania nierównowag w gospodarce, uwzględniając w swoich decyzjach kształtowanie się cen aktywów (w tym cen nieruchomości) oraz dynamikę akcji kredytowej, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP. Oprócz polityki pieniężnej i makroostrożnościowej istotną rolę w utrzymywaniu stabilności makroekonomicznej pełni także polityka fiskalna. Dla zachowania stabilności makroekonomicznej niezbędne jest prowadzenie polityki fiskalnej, która łagodzi wpływ szoków na gospodarkę i jednocześnie zapewnia długookresową stabilność finansów publicznych. W 2022 r. – podobnie jak w poprzednich latach – Rada realizowała strategię celu inflacyjnego w warunkach płynnego kursu walutowego. Reżim płynnego kursu nie wyklucza interwencji na rynku walutowym, gdy jest to uzasadnione przez warunki rynkowe lub sprzyja zapewnieniu stabilności makroekonomicznej lub finansowej kraju. Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022
2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania
w 2022 r.
W 2022 r. parametry polityki pieniężnej, w tym poziom stóp procentowych NBP, były dostosowywane do sytuacji w gospodarce tak, aby zapewnić stabilność cen i jednocześnie wspierać zrównoważony wzrost gospodarczy oraz stabilność systemu finansowego. Decyzje Rady w zakresie polityki pieniężnej były podejmowane na podstawie dostępnych informacji, uwzględniając ocenę dotyczącą przyczyn i trwałości szoków wpływających na sytuację gospodarczą, w tym przede wszystkim na procesy inflacyjne. Istotnym czynnikiem kształtującym uwarunkowania makroekonomiczne polityki pieniężnej NBP w 2022 r. było rozpoczęcie agresji zbrojnej Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. Dane dostępne przed rozpoczęciem rosyjskiej agresji wskazywały, że w wielu gospodarkach, w tym w Polsce, następowało ożywienie aktywności gospodarczej po kryzysie związanym z pandemią COVID-19, przy trwającym jednocześnie wzroście cen surowców, czego efektem było przyspieszenie inflacji na świecie. W związku z rozpoczęciem rosyjskiej agresji wyraźnie nasilił się wzrost cen surowców, czemu towarzyszyły wzrost niepewności i pogorszenie nastrojów podmiotów gospodarczych, a także osłabienie kursów walut części gospodarek, w tym złotego. Jednocześnie nadal występowały zaburzenia w handlu międzynarodowym. W efekcie, dynamika aktywności gospodarczej na świecie stopniowo się obniżała, a inflacja w wielu krajach silnie rosła, osiągając najwyższe poziomy od dekad i istotnie przewyższając cele banków centralnych. Również w Polsce inflacja w 2022 r. znacząco wzrosła, co wynikało w dużej mierze z silnego wzrostu cen surowców na rynkach światowych (roczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w 2022 r. wyniósł 14,4%). Inflacja była także podwyższana przez efekty zaburzeń w globalnych łańcuchach dostaw i wysokie koszty transportu w handlu międzynarodowym. W tych warunkach rosły koszty funkcjonowania przedsiębiorstw, co – przy początkowo relatywnie wysokiej, choć stopniowo obniżającej się, dynamice popytu – skłaniało firmy do podnoszenia cen dóbr konsumpcyjnych i przyczyniało się do wzrostu inflacji bazowej. Towarzyszyła temu korzystna sytuacja na krajowym rynku pracy, w tym niski poziom bezrobocia i wyższa niż w poprzednich latach dynamika nominalnych wynagrodzeń. W warunkach oddziaływania negatywnych zewnętrznych szoków podażowych, które z jednej strony przyczyniały się do wyraźnego wzrostu inflacji, a z drugiej strony ograniczały tempo wzrostu aktywności gospodarczej, a także wobec korzystnej sytuacji na rynku pracy, w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. występowało istotne ryzyko kształtowania się inflacji powyżej celu inflacyjnego NBP w horyzoncie oddziaływania polityki pieniężnej. Aby ograniczyć to ryzyko, na posiedzeniach od stycznia do września 2022 r.1 Rada ośmiokrotnie podwyższyła stopy procentowe NBP, w tym stopę referencyjną łącznie z 1,75% do 6,75%2, po wcześniejszych trzech podwyżkach stóp procentowych dokonanych w IV kw. 2021 r. (Tabela 1). W lutym 2022 r. Rada zdecydowała również o podwyższeniu 1 Posiedzenia w dniach: 4 stycznia, 8 lutego, 8 marca, 6 kwietnia, 5 maja, 8 czerwca, 7 lipca i 7 września 2022 r. 2 8 lutego 2022 r. Rada podjęła także decyzję o podwyższeniu podstawowej stopy rezerwy obowiązkowej z 2,0% do 3,5%. Narodowy Bank Polski 2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2022 r. podstawowej stopy rezerwy obowiązkowej z 2,00% do 3,50%, począwszy od kwietniowego okresu jej utrzymywania. Łączna skala podwyżek stopy referencyjnej NBP w okresie od października 2021 r. do września 2022 r. wyniosła 6,65 punktu procentowego i była największa w historii Rady (tj. od 1998 r.). W IV kw. 2022 r. stopa referencyjna NBP kształtowała się na najwyższym poziomie w okresie obowiązywania celu inflacyjnego NBP na obecnym poziomie (tj. od 2004 r.; Wykres 1). Wykres 1. Stopa referencyjna NBP Dokonane przez Radę zacieśnienie polityki proc.
2004 2006 2008 2010 2012 2014 2016 2018 2020 2022 ujemne. Źródło: dane NBP. Informacje dostępne w IV kw. 2022 r. wskazywały, że osłabienie koniunktury w gospodarce światowej oraz spadek cen surowców, a także związane z tym oczekiwane obniżanie się inflacji za granicą, będą sprzyjać ograniczeniu presji inflacyjnej także w polskiej gospodarce. Oceniano, że w tym samym kierunku będzie oddziaływać osłabienie krajowego wzrostu gospodarczego, w tym ograniczenie konsumpcji, a także obniżenie dynamiki kredytu. W takich warunkach Rada uznała, że dokonane wcześniej istotne zacieśnienie polityki pieniężnej NBP będzie sprzyjać obniżaniu się inflacji w Polsce w kierunku celu inflacyjnego. Jednocześnie ze względu na skalę i trwałość odziaływania szoków, pozostających poza wpływem krajowej polityki pieniężnej, wskazywano, że w krótkim okresie inflacja pozostanie wysoka, a powrót inflacji do celu będzie następował stopniowo. Taką ocenę wspierały formułowane pod koniec 2022 r. prognozy, w tym listopadowa projekcja inflacji i PKB. W efekcie na posiedzeniach od października do grudnia 2022 r. Rada utrzymywała stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie. 3 Przytaczana w Sprawozdaniu dynamika agregatów monetarnych i kredytowych definiowana jest jako dynamika roczna w ujęciu transakcyjnym. Dane dotyczą monetarnych instytucji finansowych. Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 Tabela 1. Stopy procentowe NBP na koniec poszczególnych miesięcy (w proc.)
Miesiąc
Stopa referencyjna
Stopa lombardowa
Stopa depozytowa
Stopa redyskontowa
Stopa dyskontowa
weksli
weksli
wrzesień 2021 r. 0,10 0,50 0,00 0,11 0,12
październik 2021 r.
0,50
1,00
0,00
0,51
0,52
listopad 2021 r. 1,25 1,75 0,75 1,30 1,35
grudzień 2021 r.
1,75
2,25
1,25
1,80
1,85
styczeń 2022 r.
2,25
2,75
1,75
2,30
2,35
luty 2022 r.
2,75
3,25
2,25
2,80
2,85
marzec 2022 r.
3,50
4,00
3,00
3,55
3,60
kwiecień 2022 r.
4,50
5,00
4,00
4,55
4,60
maj 2022 r.
5,25
5,75
4,75
5,30
5,35
czerwiec 2022 r.
6,00
6,50
5,50
6,05
6,10
lipiec 2022 r.
6,50
7,00
6,00
6,55
6,60
sierpień 2022 r.
6,50
7,00
6,00
6,55
6,60
wrzesień 2022 r.
6,75
7,25
6,25
6,80
6,85
październik 2022 r.
6,75
7,25
6,25
6,80
6,85
listopad 2022 r.
6,75
7,25
6,25
6,80
6,85
grudzień 2022 r.
6,75
7,25
6,25
6,80
6,85
Źródło: dane NBP. W dalszej części rozdziału przedstawiono informacje dotyczące makroekonomicznych uwarunkowań podejmowanych przez Radę decyzji w 2022 r., które zostały przedstawione w dwóch podokresach, tj. od I kw. do III kw. oraz w IV kw. 2022 r. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w okresie od I kw. do III kw. 2022 r. Dane napływające na początku 2022 r. (tj. przed agresją zbrojną Rosji na Ukrainę) wskazywały, że aktywność w gospodarce światowej – po silnym ożywieniu w 2021 r. – dalej rosła, choć w części krajów następowało pogorszenie koniunktury. W kierunku wzrostu globalnej aktywności gospodarczej oddziaływała odbudowa popytu konsumpcyjnego po kryzysie pandemicznym. Była ona wspierana przez poprawiającą się sytuację na rynku pracy i mniejszą niż rok wcześniej skalę restrykcji epidemicznych. Z kolei negatywnie na aktywność gospodarczą na świecie na początku 2022 r. oddziaływały przede wszystkim wysokie ceny surowców4 i towarów zaopatrzeniowych oraz utrzymujące się silne zaburzenia w globalnych sieciach podaży przejawiające się ograniczoną dostępnością materiałów i komponentów produkcji oraz wzrostem ich cen. Po rozpoczęciu agresji zbrojnej Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. nastąpił ponowny silny wzrost cen surowców, w tym energetycznych i rolnych, w warunkach obaw o ich dostępność wobec perspektyw ograniczenia podaży przede wszystkim z Rosji (Wykres 2, Wykres 3, Wykres 4). Wskutek dalszego silnego wzrostu, średnia cena ropy naftowej Brent w czerwcu 2022 r. była około 2 razy wyższa niż 4 Cena ropy naftowej (przytaczane w Sprawozdaniu ceny ropy naftowej odnoszą się do notowań ropy Brent w dolarach amerykańskich za baryłkę) średnio w styczniu 2022 r. w porównaniu do średniej sprzed wybuchu pandemii COVID-19 (tj. średniej z lat 2015-2019) była o około 50% wyższa, cena gazu ziemnego (przytaczane w Sprawozdaniu ceny gazu ziemnego odnoszą się do notowań kontraktów futures na gaz ziemny dostarczany do holenderskiego hubu TTF w dolarach amerykańskich za megawatogodzinę) była około 5 razy wyższa, cena węgla (przytaczane w Sprawozdaniu ceny węgla odnoszą się do notowań kontraktów futures na węgiel kamienny w porcie Richard’s Bay w dolarach amerykańskich za tonę) była około 2 razy wyższa, a indeks światowych cen surowców rolnych (w euro) był o około 30% wyższy. Narodowy Bank Polski 2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2022 r. średnio przed pandemią (tj. w latach 2015-2019). I choć w III kw. 2022 r. cena ropy obniżyła się w związku z pogorszeniem koniunktury w gospodarce światowej, to jednak wciąż była wyższa niż średnio przed pandemią. Bezpośrednio po rozpoczęciu rosyjskiej agresji silnie wzrosły również ceny gazu ziemnego na rynku europejskim, które następnie podlegały znacznym wahaniom, kształtując się na zdecydowanie wyższych poziomach niż w poprzednich latach. W III kw. 2022 r. średnia cena gazu osiągnęła przejściowo rekordowy poziom, około 10 razy wyższy niż średnio przed pandemią, ze względu na znaczne obawy o dostępność tego surowca w Europie w sezonie zimowym w związku z ograniczeniem dostaw z Rosji5. Z kolei ceny węgla na rynkach międzynarodowych – po silnym wzroście na początku 2022 r. – w kolejnych miesiącach kształtowały się na wysokim poziomie, przy czym w ciągu III kw. 2022 r. obniżyły się. Rozpoczęcie rosyjskiej agresji zbrojnej na Ukrainę oddziaływało też w kierunku dalszego wzrostu cen surowców rolnych, co było związane z ograniczeniem podaży części z nich oraz z silną presją kosztową (wynikającą z wyższych cen energii oraz środków produkcji, w tym nawozów6). W okresie marzec-wrzesień 2022 r. indeks cen surowców rolnych był średnio o około 60% wyższy od średniej sprzed pandemii. Wykres 2. Cena baryłki ropy naftowej Brent Wykres 3. Ceny gazu ziemnego i węgla kamiennego USD USD/t USD/MWh
Węgiel
(lewa oś)
Gaz (p
rawa oś)
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Źródło: dane Bloomberg. Źródło: dane Bloomberg, obliczenia NBP. Poza przyczynieniem się do wzrostu cen surowców, agresja zbrojna Rosji na Ukrainę wpłynęła także na wyraźny wzrost niepewności dotyczącej perspektyw sytuacji gospodarczej na świecie i pogorszenie nastrojów podmiotów gospodarczych, czemu towarzyszyło utrzymywanie się silnych zaburzeń w globalnych łańcuchach podaży. W tych warunkach – a także wobec zacieśniania polityki pieniężnej przez wiele banków centralnych – dane7 i prognozy napływające w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. wskazywały na stopniowe obniżanie się rocznej dynamiki aktywności i pogarszanie się perspektyw koniunktury w otoczeniu gospodarczym Polski (Wykres 5). Wiele instytucji wskazywało 5 W związku z rozpoczęciem agresji Rosji na Ukrainę Gazprom ograniczał eksport gazu do Unii Europejskiej (dalej zwanej „UE”), w tym zrywając jednostronnie umowy dotyczące dostaw tego surowca, a także zmniejszając – a od końca sierpnia 2022 r. całkowicie wstrzymując – przesył gazu gazociągiem Nord Stream 1. 6 Na wzrost cen nawozów wpływały wyższe ceny gazu ziemnego i ograniczenie ich eksportu z Rosji i Białorusi. 7 W strefie euro dynamika PKB wyniosła 4,8% r/r w IV kw. 2021 r., 5,5% r/r w I kw. 2022 r. i 4,4% r/r w II kw. 2022 r. W Stanach Zjednoczonych dynamika PKB wyniosła 5,7% r/r w IV kw. 2021 r., 3,7% r/r w I kw. 2022 r. i 1,8% r/r w II kw. 2022 r. Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 też na zwiększone ryzyko wystąpienia w kolejnych kwartałach recesji gospodarczej w strefie euro, w szczególności w Niemczech8. Wykres 4. Indeks cen surowców rolnych Wykres 5. Mediana prognoz analityków ankietowanych przez Bloomberg dotyczących dynamiki PKB w 2023 r. w strefie euro i w Polsce formułowanych w 2022 r. indeks, proc. sty-20=100
Po
lska
str
efa euro
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 22m1 22m3 22m5 22m7 22m9 22m11 Źródło: dane Bloomberg, obliczenia NBP. Źródło: dane Bloomberg. W skład indeksu cen artykułów rolnych wchodzą ceny: pszenicy, rzepaku, wieprzowiny, ziemniaków, cukru, kakao, kawy, odtłuszczonego mleka w proszku, masła i zagęszczonego mrożonego soku pomarańczowego. System wag odwzorowuje strukturę konsumpcji polskich gospodarstw domowych. W warunkach silnego wzrostu cen surowców i przedłużających się zaburzeń w handlu międzynarodowym w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. inflacja w większości gospodarek wyraźnie wzrosła, osiągając w wielu z nich poziomy najwyższe od dekad. Rosła również inflacja bazowa, do czego obok wtórnych efektów szoków podażowych przyczyniała się również wysoka dynamika popytu związana z jego odbudową po kryzysie pandemicznym i wzrost kosztów pracy. W strefie euro inflacja HICP wzrosła z 5,1% r/r w styczniu 2022 r. do 9,9% r/r we wrześniu (Wykres 6), co było najwyższym (wówczas) odczytem w historii tego obszaru walutowego. Natomiast w Stanach Zjednoczonych inflacja CPI – po wzroście z 7,5% r/r w styczniu 2022 r. do 9,1% r/r w czerwcu (tj. do najwyższego poziomu od 1981 r.) – we wrześniu obniżyła się do 8,2% r/r. W pierwszych trzech kwartałach 2022 r. inflacja silnie wzrosła również w gospodarkach regionu Europy Środkowo- -Wschodniej, w tym w krajach należących do strefy euro (Wykres 7). Inflacja HICP we wrześniu 2022 r. wyniosła w Litwie 22,5% r/r, w Łotwie 22,0% r/r, a w Estonii 24,1% r/r. Z kolei w Czechach inflacja CPI we wrześniu 2022 r. osiągnęła 18,0% r/r, na Węgrzech 20,1% r/r, a w Rumunii 15,9% r/r. 8 Negatywny scenariusz przedstawiony w ramach projekcji Europejskiego Banku Centralnego z czerwca 2022 r. zakładający m.in. pełne odcięcie dostaw rosyjskiego gazu ziemnego do Europy wskazywał na możliwy spadek PKB w strefie euro o 1,7% w 2023 r. (PKB miałby być niższy niż w scenariuszu bazowym o 5,1% w 2023 r.). Jednocześnie pesymistyczny scenariusz zaprezentowany przez Bundesbank w czerwcu 2022 r. zakładał, że PKB w Niemczech będzie niższy niż w scenariuszu bazowym o prawie 7% średnio w 2023 r. Z kolei Międzynarodowy Fundusz Walutowy w materiale opublikowanym w lipcu 2022 r. szacował, że w razie odcięcia dostaw gazu PKB Niemiec byłby niższy niż w scenariuszu bazowym o 2,7% w 2023 r. Narodowy Bank Polski 2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2022 r. Wykres 6. Wskaźniki inflacji cen dóbr konsumpcyjnych Wykres 7. Wskaźniki inflacji cen dóbr konsumpcyjnych w Stanach Zjednoczonych i strefie euro (r/r) w krajach Europy Środkowo-Wschodniej (r/r) proc. proc.
Stany Z
jednoczone
strefa e
uro
Węgry
Cze
chy R
umunia
Litwa
Łotwa
Esto
nia P
olska
Słowacja
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Źródło: dane Bureau of Labor Statistics, Eurostat. Źródło: dane Eurostat, OECD i krajowych urzędów Stany Zjednoczone – inflacja CPI. Strefa euro – inflacja HICP. statystycznych. Polska, Czechy, Węgry, Rumunia – inflacja CPI. Litwa, Łotwa, Estonia, Słowacja – inflacja HICP. W tych warunkach, w pierwszych trzech Wykres 8. Stopy procentowe wybranych banków centralnych proc.
Stan
y Zjednoczo
ne
Wielka Bryt
ania
Rum
unia
Czechy
Polsk
a
Strefa euro
do września podniosła przedział dla stopy fed 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Źródło: dane Bloomberg. funds łącznie o 3,00 pkt proc. (z 0,00-0,25% do 3,00- Stopa procentowa banku centralnego: dla Stanów Zjednoczonych – środek przedziału dla stopy fed funds; dla strefy euro – deposit facility; dla Wielkiej Brytanii – Bank Rate; dla Czech – 3,25%). Jednocześnie banki centralne wielu stopa repo 2W; dla Rumunii – monetary policy rate; dla Polski – stopa referencyjna NBP. innych gospodarek, w tym w Europie Środkowo-Wschodniej – które rozpoczęły zacieśnianie polityki pieniężnej wcześniej, tj. w 2021 r. – kontynuowały podwyższanie stóp procentowych (przy czym w III kw. 2022 r. bank centralny Czech utrzymywał stopy procentowe na niezmienionym poziomie po wcześniejszych podwyżkach; Wykres 8). W Polsce dane dostępne na początku 2022 r. wskazywały na trwające ożywienie aktywności gospodarczej, a prognozy sygnalizowały utrzymywanie się korzystnej koniunktury w kolejnych kwartałach. Rozpoczęcie agresji zbrojnej Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. oraz gospodarcze implikacje wojny przyczyniły się do pogorszenia koniunktury i nastrojów oraz do silnego wzrostu niepewności. Towarzyszyło temu osłabienie kursów walut części gospodarek, w tym złotego. Informacje napływające w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. świadczyły o tym, że dynamika PKB się obniża, do czego przyczyniało się również wygasanie odbudowy gospodarczej po kryzysie pandemicznym. Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 Wzrost PKB w Polsce wyniósł 8,8% r/r w I kw. 2022 r.9 (wobec 8,6% r/r w IV kw. 2021 r.), a następnie obniżył się do 6,1% r/r w II kw. 2022 r. Jednocześnie w I i II kw. 2022 r. roczna dynamika konsumpcji była relatywnie wysoka, choć istotnie niższa niż w IV kw. 2021 r. Sprzyjała temu korzystna sytuacja na rynku pracy oraz dodatkowy popyt związany z napływem uchodźców z Ukrainy, a także mniejsza niż rok wcześniej skala restrykcji epidemicznych. Rosły też inwestycje. Dane z końca omawianego okresu wskazywały jednak na dalsze obniżenie rocznej dynamiki aktywności gospodarczej w III kw. 2022 r., a lipcowa projekcja inflacji i PKB przewidywała znaczące spowolnienie wzrostu PKB w kolejnych kwartałach. Informacje napływające w omawianym okresie świadczyły o tym, że sytuacja na rynku pracy była korzystna, co znajdowało odzwierciedlenie w szczególności w niskiej stopie bezrobocia i wyraźnym wzroście nominalnych wynagrodzeń. Jednocześnie w kierunku wzrostu podaży pracy oddziaływał napływ uchodźców z Ukrainy w następstwie agresji zbrojnej Rosji10. W pierwszych trzech kwartałach 2022 r. inflacja w Polsce – podobnie jak w wielu innych gospodarkach – wzrosła (z 9,4% r/r w styczniu do 17,2% r/r we wrześniu 2022 r.). Wzrost inflacji wynikał głównie z wyraźnego wzrostu cen surowców na rynkach światowych. W kierunku wysokiej inflacji oddziaływały również podwyżki regulowanych krajowych taryf na nośniki energii na początku 2022 r.11 Wyższe ceny surowców znalazły odzwierciedlenie w wysokiej dynamice cen żywności i energii, a także – wraz z przedłużającymi się zaburzeniami w handlu międzynarodowym – przyczyniały się do wzrostu kosztów funkcjonowania przedsiębiorstw. Z kolei rosnący popyt, pomimo obniżania się jego dynamiki, skłaniał przedsiębiorstwa do podnoszenia cen dóbr konsumpcyjnych. W związku z tym rosła również inflacja bazowa. Inflację ograniczyło natomiast obniżenie części stawek podatkowych w ramach tzw. Tarczy Antyinflacyjnej12. Prognozy napływające po rozpoczęciu agresji zbrojnej Rosji na Ukrainę wskazywały ponadto, że inflacja w kolejnych kwartałach będzie się kształtować na wyższym poziomie niż prognozowano wcześniej. W warunkach oddziaływania negatywnych zewnętrznych szoków podażowych, które przyczyniały się do wyraźnego wzrostu inflacji i ograniczały tempo wzrostu gospodarczego, a także wobec korzystnej sytuacji na rynku pracy, Rada oceniała, że uwarunkowania makroekonomiczne w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. wskazywały na istotne ryzyko kształtowania się inflacji powyżej celu inflacyjnego w horyzoncie oddziaływania polityki pieniężnej. Aby ograniczyć to ryzyko, a więc dążąc do obniżenia inflacji do celu NBP w średnim okresie, Rada ośmiokrotnie podwyższyła stopy procentowe NBP, w tym stopę referencyjną łącznie z 1,75% do 6,75%, po wcześniejszych trzech podwyżkach stóp procentowych dokonanych w IV kw. 2021 r. W lutym 2022 r. Rada zdecydowała również o podwyższeniu 9 W I kw. 2022 r. największy dodatni wkład do wzrostu PKB w ujęciu rocznym miał przyrost zapasów. 10 Z kolei część Ukraińców – głównie mężczyzn – pracujących wcześniej w Polsce, powróciła do Ukrainy po rozpoczęciu rosyjskiej agresji. 11 Wzrost taryf był związany z silnym wzrostem cen gazu ziemnego na rynkach światowych oraz wzrostem hurtowych cen energii elektrycznej i uprawnień do emisji CO2 (w związku z polityką klimatyczną UE). 12 Tzw. Tarcza Antyinflacyjna to pakiet rozwiązań z zakresu polityki fiskalnej. W ramach tych działań w 2022 r. obowiązywały m.in. czasowe obniżenie stawek podatku VAT na energię elektryczną, cieplną, gaz ziemny, paliwa silnikowe, nawozy i podstawowe produkty żywnościowe, zniesienie akcyzy na energię elektryczną dla gospodarstw domowych, obniżenie do minimalnego poziomu przewidzianego przepisami UE akcyzy na paliwa silnikowe i lekki olej opałowy oraz rekompensaty dla sprzedawców gazu ziemnego w związku z ograniczeniem skali wzrostu cen tego surowca dla odbiorców taryfowych. Narodowy Bank Polski 2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2022 r. podstawowej stopy rezerwy obowiązkowej z 2,00% do 3,50%, począwszy od kwietniowego okresu jej utrzymywania. Podwyżki stóp procentowych NBP przyczyniły się do wzrostu oprocentowania kredytów i depozytów gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw (Wykres 10). Wzrosły także rentowności obligacji. Jednocześnie roczna dynamika kredytów dla gospodarstw domowych w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. wyraźnie się obniżała i od III kw. 2022 r. była ujemna (Wykres 11), natomiast dynamika kredytów dla przedsiębiorstw istotnie rosła. Wykres 9. Dynamika nominalna agregatów monetarnych M1 Roczna dynamika agregatu monetarnego M3 i M3 (r/r) obniżyła się w omawianym okresie, przy czym proc. 40 40 w ujęciu nominalnym pozostawała wyraźnie 35 35 dodatnia, a w ujęciu realnym była ujemna od 30 Agregat monetarny M1 30 początku 2022 r. Z kolei roczna dynamika 25 Agregat monetarny M3 25 agregatu M1 w ujęciu nominalnym była ujemna 20 20 od czerwca 2022 r. (Wykres 9), a w ujęciu realnym 15 15 od lutego 2022 r. Jednocześnie następowała 10 10 zmiana struktury depozytów gospodarstw 5 5 0 0 domowych, w tym przesunięcie części środków 5 z depozytów bieżących na depozyty terminowe, 10 wobec silniejszego wzrostu oprocentowania 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Źródło: dane NBP. depozytów terminowych. Wykres 10. Średnie oprocentowanie nowych i renegocjowanych Wykres 11. Dynamika kredytów dla sektora gospodarstw umów domowych oraz wkład jej głównych składowych (r/r) proc. proc.
Kredy Kredy Kredy Depoz
ty konsump ty mieszkan ty dla przed yty gospod
cyjne iowe siębiorstw arstw domo
wych z term
inem pierw
otnym
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Źródło: dane NBP. Źródło: dane NBP. Kategoria Pozostałe kredyty obejmuje kredyty związane z funkcjonowaniem kart kredytowych, kredyty dla przedsiębiorców indywidualnych oraz rolników indywidualnych oraz inne należności. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w IV kw. 2022 r. Informacje dostępne w IV kw. 2022 r. sygnalizowały wyraźne pogarszanie się koniunktury w otoczeniu polskiej gospodarki. Osłabienie dynamiki aktywności – pomimo utrzymującej się w wielu gospodarkach korzystnej sytuacji na rynkach pracy, w tym niskiego bezrobocia – wynikało z wysokich cen surowców i materiałów zaopatrzeniowych, niepewności związanej z trwającą agresją zbrojną Rosji na Ukrainę, globalnego zacieśnienia polityki pieniężnej i pogorszenia nastrojów konsumentów. Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 Dotyczyło to w szczególności gospodarki strefy euro, gdzie dynamika PKB istotnie się obniżyła w III kw. 2022 r.13, a napływające dane sygnalizowały dalsze pogorszenie koniunktury w IV kw. 2022 r., w tym znaczne ryzyko spadku aktywności. Po wcześniejszym silnym wzroście, ceny wielu surowców na rynkach międzynarodowych obniżyły się w IV kw. 2022 r., jednak nadal kształtowały się na wysokim poziomie (Wykres 2, Wykres 3, Wykres 4). W kierunku pewnego obniżenia cen surowców oddziaływało w szczególności spowolnienie gospodarcze na świecie i złagodzenie wcześniejszych obaw dotyczących możliwych niedoborów ich podaży. Ceny części surowców pozostawały jednak kilkukrotnie wyższe niż w poprzednich latach, negatywnie oddziałując na aktywność gospodarczą14. W IV kw. 2022 r. inflacja na świecie w dalszym ciągu była wysoka, choć w części gospodarek pod koniec roku nieco się obniżyła. Istotnym źródłem podwyższonej dynamiki cen były nadal wysokie ceny surowców oraz opóźnione efekty wcześniejszych zaburzeń w handlu międzynarodowym, a także czynniki popytowe i rosnące koszty pracy. Jednocześnie w większości gospodarek inflacja bazowa również była wciąż wysoka. W strefie euro inflacja HICP wzrosła do 10,6% r/r w październiku 2022 r. (tj. do najwyższego poziomu w historii strefy euro), a w kolejnych dwóch miesiącach obniżała się (do 9,2% r/r w grudniu 2022 r.). Również w Stanach Zjednoczonych w ciągu IV kw. 2022 r. inflacja CPI była podwyższona, jednak się obniżała, osiągając w grudniu 6,5% r/r (Wykres 6). W krajach Europy Środkowo-Wschodniej dynamika cen w IV kw. 2022 r. pozostawała wysoka, pomimo pewnego obniżenia w większości z nich pod koniec roku (Wykres 7). W kilku państwach Europy Środkowo-Wschodniej (w Litwie, Łotwie i na Węgrzech) inflacja w grudniu 2022 r. przekraczała 20%. W tych warunkach banki centralne w otoczeniu polskiej gospodarki podwyższały stopy procentowe lub utrzymywały je na niezmienionym poziomie po wcześniejszych podwyżkach (Wykres 8). W IV kw. 2022 r. EBC dwukrotnie podwyższył stopy procentowe, w tym stopę depozytową do 2,00%. Podwyżki stóp procentowych kontynuował również Fed i na koniec 2022 r. przedział dla stopy fed funds wynosił 4,25-4,50%. Spośród banków centralnych gospodarek Europy Środkowo-Wschodniej, banki centralne Czech i Węgier utrzymywały pod koniec 2022 r. główne stopy procentowe na niezmienionym poziomie. W Polsce dane napływające w IV kw. 2022 r. wskazywały na spowolnienie dynamiki aktywności gospodarczej. Wzrost PKB obniżył się do 3,9% r/r w III kw. 2022 r. z 6,1% r/r w II kw., na co złożył się silny spadek rocznej dynamiki konsumpcji i inwestycji. Dostępne informacje – w tym wyhamowanie wzrostu realnej sprzedaży detalicznej w ujęciu rocznym – świadczyły o dalszym wyraźnym obniżeniu dynamiki aktywności gospodarczej w IV kw. 2022 r., przy osłabionym popycie konsumpcyjnym15. Formułowane w IV kw. 2022 r. prognozy przewidywały, że w 2023 r. tempo wzrostu PKB będzie wyraźnie niższe niż w 2022 r. (Wykres 5). Informacje napływające pod koniec 2022 r. sygnalizowały, że mimo spowolnienia aktywności gospodarczej, sytuacja na rynku pracy pozostawała dobra, w tym na niskim poziomie kształtowała się 13 Dynamika PKB w strefie euro wyniosła 2,4% r/r w III kw. i 1,8% r/r w IV kw. 2022 r. Z kolei w Stanach Zjednoczonych dynamika PKB wyniosła 1,9% r/r w III kw. i 0,9% r/r w IV kw. 2022 r. 14 Cena ropy naftowej Brent średnio w grudniu 2022 r. w porównaniu do średniej sprzed wybuchu pandemii COVID-19 (tj. z lat 2015-2019) była o około 40% wyższa, cena gazu była około 6 razy wyższa, cena węgla była około 3 razy wyższa, a indeks cen surowców rolnych był o ponad 45% wyższy. 15 W IV kw. 2022 r. dynamika PKB wyniosła 2,3% r/r przy spadku konsumpcji o 1,1% r/r. Narodowy Bank Polski 2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2022 r. stopa bezrobocia, choć dane BAEL za III kw. 2022 r. wskazały na spadek liczby pracujących. Przeciętne wynagrodzenia nominalne w dalszym ciągu silnie rosły, jednak w ujęciu realnym roczna dynamika wynagrodzeń była ujemna. Inflacja CPI w Polsce w kolejnych miesiącach IV kw. 2022 r. obniżała się (w październiku wyniosła 17,9% r/r, w listopadzie 17,5% r/r, a w grudniu 16,6% r/r). Spadek inflacji w listopadzie i grudniu wynikał w znacznej mierze z niższej dynamiki cen nośników energii i paliw. Jednocześnie inflacja nadal kształtowała się na wysokim poziomie, na co w znacznej mierze wpływało przenoszenie – pomimo słabnącej dynamiki popytu – wysokich kosztów, związanych z nadal wysokimi cenami surowców, na ceny dóbr konsumpcyjnych. Wraz z utrzymującymi się – pomimo ich stopniowego łagodzenia – efektami zaburzeń w globalnych łańcuchach dostaw, przyczyniało się to do wzrostu inflacji bazowej. Dostępne w IV kw. 2022 r. prognozy wskazywały, że inflacja w kolejnych latach będzie obniżać się w kierunku celu inflacyjnego NBP, jednak wobec znacznej skali i trwałości wcześniejszych szoków spadek ten – podobnie jak w innych gospodarkach – miał następować stopniowo. Zgodnie z listopadową projekcją inflacji i PKB – przy założeniu niezmienionych stóp procentowych NBP – inflacja miała powrócić do celu NBP w 2025 r. W związku z silnym zacieśnieniem polityki pieniężnej NBP w poprzednich kwartałach, w IV kw. 2022 r. oprocentowanie kredytów i depozytów kształtowało się na wysokim poziomie (Wykres 10). Przeciętne oprocentowanie nowych i renegocjowanych kredytów mieszkaniowych było w grudniu 2022 r. wyższe w porównaniu z wrześniem 2021 r. (tj. okresem bezpośrednio przed pierwszą podwyżką stóp procentowych NBP w 2021 r.) o 6,3 pkt proc., kredytów dla przedsiębiorstw o 6,5 pkt proc., a depozytów gospodarstw domowych o 6,0 pkt proc. Stan kredytów dla gospodarstw domowych obniżył się w grudniu 2022 r. o 4,3% r/r (Wykres 11). Roczna dynamika kredytów dla przedsiębiorstw obniżyła się w ciągu IV kw. 2022 r., choć nadal była wysoka i wyniosła 9,5% r/r w grudniu 2022 r. Towarzyszył temu dalszy spadek rocznej dynamiki agregatów monetarnych w ujęciu nominalnym (Wykres 9), przy ujemnej rocznej dynamice tych agregatów w ujęciu realnym. W grudniu 2022 r. dynamika agregatu M3 wyniosła 5,0% r/r w ujęciu nominalnym (była zatem ponad trzykrotnie niższa od rocznej dynamiki nominalnego PKB w IV kw. 2022 r.) i około -10% r/r w ujęciu realnym, z kolei dynamika agregatu M1 wyniosła -8,4% r/r w ujęciu nominalnym i około -20% r/r w ujęciu realnym. Jednocześnie w ciągu IV kw. 2022 r. nastąpiła aprecjacja złotego względem głównych walut. Podsumowując, informacje dostępne w IV kw. 2022 r. wskazywały, że osłabienie koniunktury w gospodarce światowej oraz spadek cen surowców będą oddziaływały w kierunku obniżenia globalnej inflacji, co – wraz z osłabieniem krajowego wzrostu gospodarczego, w tym ograniczeniem konsumpcji, a także obniżeniem dynamiki kredytów – będzie przyczyniało się do ograniczenia presji inflacyjnej także w polskiej gospodarce. W takich warunkach Rada oceniała, że dokonane wcześniej istotne zacieśnienie polityki pieniężnej NBP będzie sprzyjać spadkowi inflacji w Polsce w kierunku celu inflacyjnego NBP. Jednocześnie ze względu na skalę i trwałość odziaływania szoków, pozostających poza wpływem krajowej polityki pieniężnej, wskazywano, że w krótkim okresie inflacja pozostanie wysoka, a powrót inflacji do celu inflacyjnego NBP będzie następował stopniowo. Taką ocenę wspierały prognozy dostępne pod koniec 2022 r., w tym listopadowa projekcja inflacji i PKB. W związku z tym na posiedzeniach w październiku, listopadzie i grudniu 2022 r. Rada utrzymała stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie, w tym stopę referencyjną NBP na poziomie 6,75%. Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2022 r. W 2022 r. NBP prowadził politykę pieniężną wykorzystując instrumenty przewidziane w Założeniach polityki pieniężnej na rok 2022. W pierwszych trzech kwartałach 2022 r. podwyższono stopy procentowe NBP oraz zwiększono poziom podstawowej stopy rezerwy obowiązkowej. Z kolei w IV kw. 2022 r. stopy procentowe NBP oraz podstawowa stopa rezerwy obowiązkowej były utrzymywane na niezmienionym poziomie. Płynność sektora bankowego w 2022 r. W 2022 r. nastąpił spadek nadpłynności utrzymującej się w sektorze bankowym w porównaniu do roku poprzedniego. Średni dzienny poziom środków pozostających w dyspozycji sektora bankowego przekraczających poziom rezerwy obowiązkowej wyniósł w grudniu 2022 r. 236 600 mln zł i był o 17 266 mln zł niższy niż w analogicznym okresie 2021 r.16 Do spadku poziomu środków w dyspozycji sektora bankowego, jaki miał miejsce w trakcie 2022 r., w najistotniejszym stopniu przyczyniło się podwyższenie podstawowej stopy rezerwy obowiązkowej z 2,00% do 3,50%, począwszy od kwietniowego okresu jej utrzymywania. W rezultacie wymagany poziom rezerwy obowiązkowej w grudniu 2022 r. był wyższy o 30 320 mln zł w porównaniu do stanu z grudnia 2021 r. Na ograniczenie nadpłynności sektora bankowego na przestrzeni 2022 r. wpłynął również wzrost pieniądza gotówkowego w obiegu, obserwowany w szczególności w okresie przypadającym bezpośrednio po rozpoczęciu przez Rosję agresji zbrojnej na Ukrainę, tj. na przełomie lutego oraz marca 2022 r. Poziom środków pozostających w dyspozycji sektora bankowego obniżył się z tego tytułu o 13 819 mln zł, porównując średnią dzienną wartość z grudnia 2022 r. do średniej dziennej wartości z grudnia 2021 r. Z kolei w kierunku wzrostu nadpłynności sektora bankowego w 2022 r. oddziaływały przede wszystkim transakcje walutowe prowadzone przez NBP, w tym skup walut obcych, głównie od Ministerstwa Finansów. Przyrost ten został częściowo ograniczony w wyniku sprzedaży walut obcych przez NBP przede wszystkim na potrzeby Komisji Europejskiej. Przewaga dokonywanego przez NBP skupu walut obcych nad ich sprzedażą spowodowała w 2022 r. wzrost poziomu środków w dyspozycji sektora bankowego o 28 846 mln zł (w ujęciu analogicznym jak wyżej). W wyniku ograniczenia nadpłynności sektora bankowego średni dzienny poziom krótkoterminowych operacji polityki pieniężnej17 w grudniu 2022 r. wyniósł 236 387 mln zł, tj. spadł o 12 463 mln zł względem analogicznej wartości z grudnia 2021 r. 16 W rozdziale 3 dane oraz obliczenia przedstawiono co do zasady stosując konwencję, iż miesiąc, kwartał lub rok odnoszą się do przypadających w tym czasie okresów utrzymywania rezerwy obowiązkowej. 17 W pozycji tej uwzględniono: podstawowe operacje otwartego rynku (emisja bonów pieniężnych NBP), operacje dostrajające (emisja bonów pieniężnych NBP o terminach krótszych niż operacje podstawowe) oraz operacje depozytowo-kredytowe NBP. Narodowy Bank Polski 3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2022 r. Stopy procentowe NBP Podstawowym instrumentem polityki pieniężnej w 2022 r. były stopy procentowe NBP. Stopa referencyjna NBP, określając rentowność podstawowych operacji otwartego rynku, wpływała na poziom krótkoterminowych rynkowych stóp procentowych. Stopa lombardowa NBP wyznaczała oprocentowanie oferowanego przez NBP kredytu lombardowego, umożliwiającego pozyskiwanie środków z banku centralnego na termin overnight. Stopa depozytowa NBP determinowała oprocentowanie depozytu umożliwiającego lokowanie w NBP środków na termin overnight. Od stycznia do września 2022 r. RPP dokonała ośmiu podwyżek stóp procentowych NBP, w efekcie których stopa referencyjna NBP wzrosła z poziomu 1,75% do 6,75%, stopa depozytowa NBP – z 1,25% do 6,25%, a stopa lombardowa NBP – z 2,25% do 7,25%. Korytarz stóp procentowych NBP, wyznaczony poziomami stopy depozytowej i lombardowej, w trakcie 2022 r. był symetryczny względem stopy referencyjnej NBP i wynosił +/- 50 pb. Operacje otwartego rynku W 2022 r. celem operacyjnym polityki pieniężnej pozostawało kształtowanie stawki POLONIA18 w pobliżu stopy referencyjnej NBP. Głównym instrumentem służącym realizacji tego zadania były podstawowe operacje otwartego rynku. Wykorzystując wskazane operacje, NBP oferował bankom możliwość bilansowania własnych pozycji płynnościowych w trakcie okresów utrzymywania rezerwy obowiązkowej, dążąc do ukształtowania warunków płynnościowych w sektorze bankowym w sposób właściwy z punktu widzenia realizacji celu operacyjnego. Operacje podstawowe stosowane były w 2022 r. regularnie, raz w tygodniu, w formie emisji bonów pieniężnych NBP, co do zasady z 7-dniowym terminem zapadalności19. Za pomocą tych operacji NBP absorbował przeważającą część nadwyżek środków pozostających w dyspozycji sektora bankowego. Rentowności poszczególnych operacji były równe obowiązującemu w dniu ich przeprowadzania poziomowi stopy referencyjnej NBP. W 2022 r. NBP przeprowadził 53 operacje podstawowe. Średni dzienny poziom bonów pieniężnych NBP wyemitowanych w ramach wyżej wymienionych operacji wyniósł 191 636 mln zł i był niższy o 13 875 mln zł w porównaniu do stanu z 2021 r. (Wykres 12). Uzupełniającą rolę w zakresie realizacji celu operacyjnego NBP pełniły operacje dostrajające. W 2022 r. operacje te przeprowadzane były każdorazowo w formie emisji bonów pieniężnych NBP o rentowności równej poziomowi stopy referencyjnej NBP obowiązującemu w dniu ich zaoferowania. W 2022 r. NBP przeprowadził 12 operacji dostrajających w ostatnich dniach roboczych okresów utrzymywania rezerwy obowiązkowej oraz 21 operacji w pozostałych dniach tych okresów. Terminy zapadalności opisywanych operacji wahały się od 1 do 4 dni. Średni dzienny poziom operacji dostrajających w 2022 r. wyniósł 5 998 mln zł i był wyższy niż w 2021 r. o 5 604 mln zł. 18 Stawka POLONIA (Polish Overnight Index Average) wyznaczana jest jako średnia (ważona wolumenem poszczególnych transakcji) oprocentowania niezabezpieczonych depozytów międzybankowych zawartych na termin overnight w danym dniu roboczym do godziny 16.30 pomiędzy Uczestnikami Fixingu Stawki Referencyjnej POLONIA. 19 Wyjątek stanowiły operacje przeprowadzone w dniach: 10 listopada 2022 r. (operacja 8-dniowa), a także 4 listopada i 30 grudnia 2022 r. (operacje 6-dniowe). Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022
Wykres 12. Średni dzienny poziom absorbujących operacji otwartego rynku NBP w poszczególnych okresach utrzymywania
rezerwy obowiązkowej w 2022 r. (wartość nominalna bonów pieniężnych NBP)
Średni dzienny poziom bonów pieniężnych NBP wyemitowanych w ramach operacji dostrajających mld zł Średni dzienny poziom bonów pieniężnych NBP wyemitowanych w ramach operacji podstawowych 260 260 240 240 220 220 200 200 180 180 160 160 140 140 120 120 100 100 80 80 60 60 40 40 20 20 0 0 22m1 22m2 22m3 22m4 22m5 22m6 22m7 22m8 22m9 22m1022m1122m12
Źródło: dane NBP.
Źródło: dane NBP.
22m1 22m2 22m3 22m4 22m5 22m6 22m7 22m8 22m9 22m1022m1122m12 Źródło: dane NBP. W 2022 r. utrzymywała się zwiększona ostrożność banków w zakresie zarządzania własnymi pozycjami płynnościowymi, obserwowana od momentu wybuchu pandemii COVID-19. W 2022 r. dodatkowo wpływała na nią zapoczątkowana w lutym 2022 r. agresja zbrojna Rosji na Ukrainę. Przejawem wspomnianej ostrożności była preferencja banków do lokowania części wolnych środków w instrumentach zapewniających jak największą elastyczność w zarządzaniu płynnością, w tym w formie depozytu na koniec dnia w banku centralnym. Wskazane podejście banków do zarządzania własnymi pozycjami płynnościowymi znajdowało odzwierciedlenie w poziomie stawki POLONIA (Wykres 13). Średnie dzienne bezwzględne odchylenie tego indeksu od stopy referencyjnej NBP w 2022 r. wyniosło 32 pb. wobec 16 pb. odnotowanych w 2021 r.20 Należy przy tym zauważyć, że począwszy od października 2021 r. szerokość korytarza stóp procentowych NBP wynosiła niezmiennie 100 pb. (+/- 50 pb. względem stopy referencyjnej NBP), podczas gdy w pierwszych trzech kwartałach 2021 r. korytarz ten był dwukrotnie węższy (50 pb.) i ukształtowany w sposób asymetryczny (+40/-10 pb.). 20 Z uwagi na fakt, iż stawka POLONIA kalkulowana jest zgodnie z konwencją act/365, natomiast w przypadku emisji bonów pieniężnych NBP stosowana jest konwencja act/360, średnie dzienne odchylenie bezwzględne tego indeksu od stopy referencyjnej NBP wyznaczane jest według jednolitej bazy 365 dni. Przykładowo, w ostatnim kwartale 2022 r. odchylenie to kalkulowane było po przeliczeniu stopy referencyjnej NBP do poziomu 6,84%, w związku z czym w przypadku kształtowania się stawki POLONIA w tym okresie na poziomie stopy referencyjnej NBP (6,75%), jej bezwzględne odchylenie od wspomnianej stopy wynosiłoby 9 pb. Narodowy Bank Polski 3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2022 r.
Wykres 13. Stopy procentowe NBP oraz stawka POLONIA w latach 2021-2022
21m1 21m3 21m5 21m7 21m9 21m11 22m1 22m3 22m5 22m7 22m9 22m11 Źródło: dane NBP. W 2022 r. NBP nie przeprowadzał operacji strukturalnych. Na koniec 2022 r. wartość nominalna portfela papierów wartościowych (tj. obligacji skarbowych oraz dłużnych papierów wartościowych gwarantowanych przez Skarb Państwa, emitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 oraz przez Polski Fundusz Rozwoju SA) skupionych przez NBP w latach 2020-2021 wyniosła 136,2 mld zł, względem 144,0 mld zł według stanu na koniec 2021 r. (Wykres 14)21. 21 W 2022 r. nastąpił wykup obligacji skarbowych serii PS0422 (w dniu 25 kwietnia 2022 r.) oraz OK0722 (w dniu 25 lipca 2022 r.), których wartość nominalna w portfelu NBP wynosiła odpowiednio 7 284 mln zł i 500 mln zł. Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022
Wykres 14. Wartość nominalna portfela obligacji skupionych przez NBP w latach 2020-2021 w ramach strukturalnych operacji
22m1 22m2 22m3 22m4 22m5 22m6 22m7 22m8 22m9 22m10 22m1122m12 Źródło: dane NBP. Rezerwa obowiązkowa System rezerwy obowiązkowej sprzyjał realizacji celu operacyjnego polityki pieniężnej, oddziałując w kierunku stabilizacji krótkoterminowych rynkowych stóp procentowych. Uśredniony mechanizm utrzymywania rezerwy obowiązkowej stwarzał podmiotom nią objętym swobodę decydowania o wysokości środków gromadzonych na rachunkach w banku centralnym w poszczególnych dniach okresu rezerwowego, pod warunkiem utrzymania średniego stanu środków na rachunkach w NBP na poziomie nie niższym od wartości rezerwy wymaganej. W 2022 r. obowiązkowi utrzymania rezerwy obowiązkowej podlegały banki, oddziały instytucji kredytowych, oddziały banków zagranicznych działające w Polsce, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa. Narodowy Bank Polski 3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2022 r.
Wykres 15. Odchylenie średniego stanu rachunków podmiotów rezerwy obowiązkowej utrzymywanych w NBP od
wymaganego poziomu rezerwy w poszczególnych okresach jej utrzymywania w 2022 r.
31.12.21- 31.01.22- 28.02.22- 31.03.22- 02.05.22- 31.05.22- 30.06.22- 01.08.22- 31.08.22- 30.09.22- 31.10.22- 30.11.22- 30.01.22 27.02.22 30.03.22 01.05.22 30.05.22 29.06.22 31.07.22 30.08.22 29.09.22 30.10.22 29.11.22 01.01.23 Źródło: dane NBP. Wymagany poziom rezerwy obowiązkowej w grudniu 2022 r. wyniósł 65 570 mln zł (w tym rezerwa obowiązkowa banków komercyjnych – 60 770 mln zł, banków spółdzielczych – 4 523 mln zł, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych – 277 mln zł). W porównaniu do stanu obowiązującego w grudniu 2021 r. odnotowany został wzrost poziomu wyżej wymienionego wymogu o 30 320 mln zł, co wynikało przede wszystkim z podwyższenia (począwszy od kwietniowego okresu rezerwowego w 2022 r.) podstawowej stopy rezerwy obowiązkowej22 z 2,00% do 3,50%, tj. do poziomu obowiązującego w okresie poprzedzającym pandemię COVID-19 (Wykres 15)23. Wysokość oprocentowania środków rezerwy obowiązkowej w 2022 r. odpowiadała poziomowi stopy referencyjnej NBP. Na przestrzeni omawianego okresu, z uwagi na dokonane przez Radę podwyżki stóp procentowych NBP, wzrosła ona z poziomu 1,75% do 6,75%. W 2022 r. średni dzienny poziom nadwyżek środków utrzymywanych na rachunkach w NBP przez podmioty rezerwy (tj. przekraczających wymagany poziom rezerwy obowiązkowej) wahał się w poszczególnych okresach utrzymywania rezerwy obowiązkowej od 112 mln zł do 462 mln zł. 22 Podstawowa stopa rezerwy obowiązkowej odnosi się do środków złotowych i środków w walutach obcych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz środków uzyskanych z tytułu emisji papierów wartościowych. Stopa rezerwy obowiązkowej od środków uzyskanych z tytułu transakcji repo i sell-buy-back oraz środków pozyskanych co najmniej na 2 lata, w 2022 r. wynosiła 0,00%. 23 Wymagany poziom rezerwy obowiązkowej w kwietniowym okresie rezerwowym (2022 r.) wzrósł o 26 986 mln zł w porównaniu do poziomu obowiązującego w okresie marcowym (2022 r.). Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 W 2022 r. wystąpiło 8 przypadków nieutrzymania wymaganego poziomu rezerwy obowiązkowej przez podmioty objęte tym wymogiem. Ponadto, jeden bank korzystał w trakcie 2022 r. z częściowego zwolnienia z wymogu utrzymywania rezerwy obowiązkowej. Operacje depozytowo-kredytowe Oferowanie przez NBP kredytu lombardowego pozwalało bankom w 2022 r. na pozyskiwanie środków z banku centralnego w każdym dniu operacyjnym na termin overnight. Kredyt ten był zabezpieczany aktywami akceptowanymi przez NBP (m.in. skarbowymi papierami wartościowymi, papierami wartościowymi wyemitowanymi przez NBP, obligacjami gwarantowanymi przez Skarb Państwa, obligacjami komunalnymi i korporacyjnymi o wysokiej jakości kredytowej oraz listami zastawnymi). Z kolei depozyt na koniec dnia umożliwiał bankom w 2022 r. lokowanie, w każdym dniu operacyjnym, nadwyżek środków w banku centralnym na termin overnight. Oprocentowanie wyżej wymienionych instrumentów stanowiło odpowiednio górne oraz dolne ograniczenie dla stawek rynkowych wyznaczanych dla terminu overnight, zmniejszając skalę ich potencjalnych wahań.
Wykres 16. Średnie dzienne saldo operacji depozytowo-kredytowych w poszczególnych okresach utrzymywania rezerwy
22m1 22m2 22m3 22m4 22m5 22m6 22m7 22m8 22m9 22m10 22m11 22m12 Źródło: dane NBP. Narodowy Bank Polski 3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2022 r. W 2022 r., podobnie jak w latach poprzednich, banki sporadycznie korzystały z kredytu lombardowego. Łączna kwota kredytu lombardowego udzielonego bankom przez NBP w omawianym roku – liczona za dni wykorzystania – wyniosła 62 mln zł, wobec 10 mln zł w 2021 r. Średni dzienny poziom wykorzystania wspomnianego instrumentu był równy 0,17 mln zł, w porównaniu do 0,03 mln zł w 2021 r. W 2022 r. banki złożyły w NBP depozyty na koniec dnia ogółem w kwocie 3 488 729 mln zł (liczone za dni ich utrzymywania), co oznacza spadek tej pozycji o 407 250 mln zł w porównaniu do roku poprzedniego. Średni dzienny poziom lokat tego rodzaju wyniósł w analizowanym okresie 9 506 mln zł, wobec 10 674 mln zł w 2021 r. Kredyt wekslowy NBP może oferować kredyt wekslowy przeznaczony na refinansowanie kredytów udzielanych przez banki przedsiębiorcom. W 2022 r. NBP nie wykorzystywał tego instrumentu. Swapy walutowe Wykorzystując transakcje walutowe typu swap, NBP może dokonywać kupna (lub sprzedaży) złotego za walutę obcą na rynku kasowym, przy jednoczesnej jego odsprzedaży (lub odkupie) w ramach transakcji terminowej w określonej dacie. W 2022 r. NBP nie wykorzystywał tego rodzaju operacji w ramach realizacji polityki pieniężnej. Interwencje walutowe W ramach obowiązującej strategii polityki pieniężnej NBP może dokonywać zakupu bądź sprzedaży na rynku walut obcych za złote. Znacząca deprecjacja złotego obserwowana bezpośrednio po rozpoczęciu agresji zbrojnej Rosji na Ukrainę nie była spójna z fundamentami polskiej gospodarki ani z kierunkiem prowadzonej polityki pieniężnej NBP i rodziła ryzyko zakłóceń sprawnego funkcjonowania rynku finansowego. W tych warunkach w marcu 2022 r. NBP dokonał sprzedaży pewnej ilości walut obcych za złote. Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne i finansowe
Tabela Z.1 PKB i jego komponenty w latach 2014-2022
2022
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2022
Ceny
proc. PKB
Roczna dynamika (w proc., ceny stałe roku poprzedniego)
bieżące
(mld PLN)
Q1
Q2
Q3
Q4
PKB
3078,3
100,0
3,8
4,4
3,0
5,1
5,9
4,4
-2,0
6,9
5,1
8,8
6,1
3,9
2,3
Popyt krajowy
3032,1
98,5
5,6
3,9
2,2
5,4
6,3
3,3
-2,7
8,5
5,1
10,8
7,2
3,1
0,6
Spożycie
2297,4
74,6
3,4
3,5
3,3
5,4
4,4
4,1
-1,5
5,8
2,0
5,4
5,3
0,9
-3,3
Spożycie
1720,9
55,9
3,4
3,8
3,6
6,3
4,4
3,5
-3,6
6,2
3,3
6,8
6,7
1,1
-1,1
gospodarstw
domowych
Akumulacja
734,7
23,9
14,5
5,6
-1,7
5,6
13,8
0,5
-7,5
19,4
15,9
36,9
14,6
10,5
10,4
Nakłady brutto
513,2
16,7
11,7
6,9
-7,6
1,6
12,6
6,2
-2,3
1,2
5,0
5,4
7,1
2,5
5,4
na środki trwałe
Eksport
1914,8
62,2
5,5
6,6
9,0
9,0
6,8
5,3
-1,1
12,3
6,2
5,6
6,4
9,0
3,9
Import
1868,6
60,7
9,4
5,6
7,7
9,9
7,5
3,2
-2,4
16,1
6,2
8,7
8,2
7,7
0,7
Wartość dodana
2736,1
88,9
3,7
4,5
2,8
5,0
5,9
4,3
-2,0
6,6
5,0
8,6
5,9
3,6
2,7
Przemysł
755,0
24,5
7,0
4,2
4,5
1,9
5,0
4,7
-3,5
0,0
7,5
13,7
8,1
5,8
3,5
Budownictwo
166,0
5,4
8,7
11,6
-5,0
-1,2
8,5
-0,8
-8,0
8,7
4,3
16,9
4,8
0,5
0,9
Usługi rynkowe
1416,3
46,0
1,6
5,0
3,8
8,2
6,1
5,4
-2,0
9,0
4,9
7,6
6,1
3,6
2,7
i rolnictwo
Usługi nierynkowe
398,8
13,0
3,1
-0,4
1,0
2,8
5,6
2,7
3,5
8,3
2,0
2,1
2,3
2,0
1,8
Wkład do rocznej dynamiki PKB (w pkt proc., ceny stałe roku poprzedniego)
Popyt krajowy
-
-
5,4
3,9
2,2
5,2
6,1
3,2
-2,6
8,0
4,9
10,2
6,8
3,1
0,6
Spożycie
-
-
2,7
2,7
2,6
4,1
3,3
3,1
-1,1
4,4
1,4
4,2
4,0
0,7
-2,3
Spożycie
-
-
2,0
2,3
2,1
3,6
2,5
2,0
-2,0
3,4
1,8
4,0
3,8
0,6
-0,5
gospodarstw
domowych
Akumulacja
-
-
2,8
1,2
-0,4
1,1
2,7
0,1
-1,5
3,6
3,5
6,0
2,8
2,4
2,9
Nakłady brutto
-
-
2,2
1,4
-1,6
0,3
2,2
1,2
-0,4
0,2
0,9
0,7
1,1
0,4
1,2
na środki trwałe
Eksport netto
-
-
-1,6
0,5
0,8
-0,1
-0,2
1,2
0,6
-1,1
0,2
-1,4
-0,7
0,8
1,7
Wkład do rocznej dynamiki wartości dodanej (w pkt proc., ceny stałe roku poprzedniego)
Przemysł
-
-
1,7
1,1
1,2
0,5
1,3
1,2
-0,9
0,0
1,9
3,7
1,9
1,3
1,1
Budownictwo
-
-
0,7
0,9
-0,4
-0,1
0,6
-0,1
-0,6
0,6
0,3
0,7
0,4
0,0
0,1
Usługi rynkowe
-
-
0,9
2,5
1,9
4,2
3,2
2,8
-1,1
4,7
2,5
3,8
3,3
1,9
1,3
i rolnictwo
Usługi nierynkowe
-
-
0,5
-0,1
0,2
0,4
0,8
0,4
0,5
1,3
0,3
0,4
0,4
0,3
0,3
Ź U i d U i
ródło: dane GUS, obliczenia NBP.
sługi rynkowe i rolnictwo obejmują sekcje A, G-N i R-U klasyfikacji PKD: rolnictwo, handel, transport, zakwaterowanie i gastronomię, informację i komunikację, działalność finansową
ubezpieczeniową, obsługę rynku nieruchomości, działalność profesjonalną, naukową i techniczną, administrowanie i działalność wspierającą, kulturę, rozrywkę i rekreację, pozostałą
ziałalność usługową, działalność gospodarstw domowych oraz organizacje i zespoły eksterytorialne.
sługi nierynkowe obejmują sekcje O, P i Q klasyfikacji PKD: administrację publiczną i obronę narodową, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne, edukację, a także ochronę zdrowotną
pomoc społeczną. Wkłady do dynamiki PKB i dynamiki wartości dodanej mogą nie sumować się do łącznej dynamiki PKB i dynamiki wartości dodanej ze względu na zaokrąglenia.
proc.
PKB
Q1 Q2 Q3 Q4 PKB 3078,3 100,0 3,8 4,4 3,0 5,1 5,9 4,4 -2,0 6,9 5,1 8,8 6,1 3,9 2,3 Popyt krajowy 3032,1 98,5 5,6 3,9 2,2 5,4 6,3 3,3 -2,7 8,5 5,1 10,8 7,2 3,1 0,6 Spożycie 2297,4 74,6 3,4 3,5 3,3 5,4 4,4 4,1 -1,5 5,8 2,0 5,4 5,3 0,9 -3,3 Spożycie gospodarstw 1720,9 55,9 3,4 3,8 3,6 6,3 4,4 3,5 -3,6 6,2 3,3 6,8 6,7 1,1 -1,1 domowych Akumulacja 734,7 23,9 14,5 5,6 -1,7 5,6 13,8 0,5 -7,5 19,4 15,9 36,9 14,6 10,5 10,4 Nakłady brutto 513,2 16,7 11,7 6,9 -7,6 1,6 12,6 6,2 -2,3 1,2 5,0 5,4 7,1 2,5 5,4 na środki trwałe Eksport 1914,8 62,2 5,5 6,6 9,0 9,0 6,8 5,3 -1,1 12,3 6,2 5,6 6,4 9,0 3,9 Import 1868,6 60,7 9,4 5,6 7,7 9,9 7,5 3,2 -2,4 16,1 6,2 8,7 8,2 7,7 0,7 Wartość dodana 2736,1 88,9 3,7 4,5 2,8 5,0 5,9 4,3 -2,0 6,6 5,0 8,6 5,9 3,6 2,7 Przemysł 755,0 24,5 7,0 4,2 4,5 1,9 5,0 4,7 -3,5 0,0 7,5 13,7 8,1 5,8 3,5 Budownictwo 166,0 5,4 8,7 11,6 -5,0 -1,2 8,5 -0,8 -8,0 8,7 4,3 16,9 4,8 0,5 0,9 Usługi rynkowe 1416,3 46,0 1,6 5,0 3,8 8,2 6,1 5,4 -2,0 9,0 4,9 7,6 6,1 3,6 2,7 i rolnictwo Usługi nierynkowe 398,8 13,0 3,1 -0,4 1,0 2,8 5,6 2,7 3,5 8,3 2,0 2,1 2,3 2,0 1,8 Wkład do rocznej dynamiki PKB (w pkt proc., ceny stałe roku poprzedniego) Popyt krajowy - - 5,4 3,9 2,2 5,2 6,1 3,2 -2,6 8,0 4,9 10,2 6,8 3,1 0,6 Spożycie - - 2,7 2,7 2,6 4,1 3,3 3,1 -1,1 4,4 1,4 4,2 4,0 0,7 -2,3 Spożycie gospodarstw - - 2,0 2,3 2,1 3,6 2,5 2,0 -2,0 3,4 1,8 4,0 3,8 0,6 -0,5 domowych Akumulacja - - 2,8 1,2 -0,4 1,1 2,7 0,1 -1,5 3,6 3,5 6,0 2,8 2,4 2,9 Nakłady brutto - - 2,2 1,4 -1,6 0,3 2,2 1,2 -0,4 0,2 0,9 0,7 1,1 0,4 1,2 na środki trwałe Eksport netto - - -1,6 0,5 0,8 -0,1 -0,2 1,2 0,6 -1,1 0,2 -1,4 -0,7 0,8 1,7 Wkład do rocznej dynamiki wartości dodanej (w pkt proc., ceny stałe roku poprzedniego) Przemysł - - 1,7 1,1 1,2 0,5 1,3 1,2 -0,9 0,0 1,9 3,7 1,9 1,3 1,1 Budownictwo - - 0,7 0,9 -0,4 -0,1 0,6 -0,1 -0,6 0,6 0,3 0,7 0,4 0,0 0,1 Usługi rynkowe - - 0,9 2,5 1,9 4,2 3,2 2,8 -1,1 4,7 2,5 3,8 3,3 1,9 1,3 i rolnictwo Usługi nierynkowe - - 0,5 -0,1 0,2 0,4 0,8 0,4 0,5 1,3 0,3 0,4 0,4 0,3 0,3 Źródło: dane GUS, obliczenia NBP. Usługi rynkowe i rolnictwo obejmują sekcje A, G-N i R-U klasyfikacji PKD: rolnictwo, handel, transport, zakwaterowanie i gastronomię, informację i komunikację, działalność finansową i ubezpieczeniową, obsługę rynku nieruchomości, działalność profesjonalną, naukową i techniczną, administrowanie i działalność wspierającą, kulturę, rozrywkę i rekreację, pozostałą działalność usługową, działalność gospodarstw domowych oraz organizacje i zespoły eksterytorialne. Usługi nierynkowe obejmują sekcje O, P i Q klasyfikacji PKD: administrację publiczną i obronę narodową, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne, edukację, a także ochronę zdrowotną i pomoc społeczną. Wkłady do dynamiki PKB i dynamiki wartości dodanej mogą nie sumować się do łącznej dynamiki PKB i dynamiki wartości dodanej ze względu na zaokrąglenia. Narodowy Bank Polski Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne i finansowe
Tabela Z.2 Roczna dynamika cen towarów i usług konsumpcyjnych oraz wkład głównych grup do rocznej dynamiki CPI
Wagi
Roczna dynamika (w proc.)
2022 proc.
2022
średnio
średnio
w 2022 r.
w 2021 r.
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
CPI
100,0
9,4
8,5
11,0
12,4
13,9
15,5
15,6
16,1
17,2
17,9
17,5
16,6
14,4
5,1
Inflacja bazowa
56,3
6,1
6,7
6,9
7,7
8,5
9,1
9,3
9,9
10,7
11,0
11,4
11,5
9,1
4,1
Towary nieżywnościowe
31,8
4,4
4,8
5,3
5,9
6,7
7,4
7,4
8,5
9,3
9,5
10,0
10,1
7,5
2,1
Usługi
24,5
8,3
9,1
9,1
10,1
10,8
11,5
11,7
11,8
12,5
13,0
13,2
13,4
11,2
6,8
Żywność i napoje
26,6
9,3
7,6
9,2
12,7
13,5
14,2
15,3
17,5
19,3
22,0
22,3
21,5
15,4
3,2
bezalkoholowe
Przetworzona
14,4
9,7
8,5
9,0
11,5
13,6
15,2
17,0
19,7
21,0
22,6
23,2
22,8
16,3
4,1
Nieprzetworzona
12,1
8,7
6,5
9,5
14,0
13,3
12,9
13,3
14,8
17,3
21,3
21,2
19,9
14,4
2,1
Energia
17,1
21,2
16,3
27,4
27,5
32,8
39,1
36,9
34,3
35,0
33,8
29,3
24,9
29,9
12,1
Nośniki energii
11,2
20,0
18,8
24,3
27,3
31,4
35,1
37,0
40,3
44,3
41,6
36,8
31,1
32,5
7,1
Energia elektryczna
4,5
3,2
5,0
5,0
5,0
5,0
5,1
5,1
5,1
5,1
5,1
5,1
5,1
4,9
9,9
Gaz
2,3
51,3
39,9
49,2
49,2
46,4
46,2
44,9
36,6
35,6
27,9
26,4
24,8
39,3
4,1
Opał
2,0
41,6
41,2
61,3
76,5
101,5
122,0
131,2
156,9
172,2
147,0
109,1
83,1
104,1
10,2
Energia cieplna
2,4
7,3
8,1
9,1
10,8
11,9
12,3
14,3
16,5
21,0
27,0
29,6
29,6
16,5
2,7
Paliwa
5,9
23,8
11,1
33,5
27,8
35,4
46,7
36,8
23,3
18,3
19,5
15,5
13,5
25,2
22,1
wg 12 grup COICOP
Żywność i napoje
26,6
9,3
7,6
9,2
12,7
13,5
14,2
15,3
17,5
19,3
22,0
22,3
21,5
15,4
3,2
bezalkoholowe
Napoje alkoholowe i wyroby
6,3
3,7
4,6
5,3
5,9
6,5
7,0
7,7
8,3
9,0
9,9
10,3
10,4
7,4
2,1
tytoniowe
Odzież i obuwie
4,5
4,2
3,5
3,3
3,7
4,3
4,4
4,7
5,2
7,0
7,0
6,8
7,6
5,2
-0,2
Użytkowanie mieszkania
19,3
14,9
14,3
17,7
19,5
22,0
24,2
25,3
27,4
29,9
28,7
26,0
22,6
22,8
7,4
i nośniki energii
Wyposażenie mieszkania
5,7
6,7
7,3
7,8
8,6
9,7
10,9
10,2
12,2
13,0
12,4
13,6
13,8
10,5
3,4
i prowadzenie gosp. dom.
Zdrowie
5,7
3,7
4,6
6,0
6,5
7,2
7,5
7,2
7,4
7,8
8,5
9,1
9,3
7,1
3,3
Transport
9,5
17,2
9,9
24,1
21,1
25,8
33,4
27,7
19,5
16,4
17,3
14,4
13,3
19,9
14,4
Łączność
4,9
4,0
5,4
3,0
2,6
3,6
4,6
5,1
4,3
2,9
3,3
5,0
4,9
4,1
5,5
Rekreacja i kultura
6,1
7,1
8,6
7,4
9,3
10,3
11,5
11,3
12,6
13,9
14,8
14,2
14,7
11,3
5,1
Edukacja
1,2
5,2
5,6
6,0
6,3
6,6
6,7
6,8
6,9
12,5
13,5
13,6
13,8
8,7
5,0
Restauracje i hotele
4,8
10,3
11,5
12,7
14,1
15,7
15,9
16,4
16,7
17,8
18,5
18,6
18,7
15,6
6,1
Inne towary i usługi
5,4
5,7
5,3
6,2
7,9
8,5
8,9
8,8
10,6
11,9
11,9
12,8
12,2
9,3
2,2
Wagi
Wkład do rocznej dynamiki CPI (w pkt proc.)
2022
2022
średnio
średnio
proc.
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
w 2022 r.
w 2021 r.
CPI
100,0
9,4
8,5
11,0
12,4
13,9
15,5
15,6
16,1
17,2
17,9
17,5
16,6
14,4
5,1
Inflacja bazowa
56,3
3,5
3,8
3,9
4,4
4,8
5,2
5,2
5,6
6,0
6,2
6,3
6,4
5,1
2,3
Towary
31,8
1,4
1,6
1,7
1,9
2,2
2,4
2,4
2,7
2,9
3,0
3,1
3,2
2,4
0,7
Usługi
24,5
2,0
2,2
2,2
2,5
2,6
2,8
2,9
2,9
3,1
3,2
3,2
3,2
2,7
1,6
Żywność i napoje
26,6
2,5
2,0
2,5
3,4
3,6
3,8
4,1
4,6
5,1
5,8
5,9
5,7
4,1
0,9
bezalkoholowe
Przetworzona
14,4
1,4
1,2
1,3
1,7
2,0
2,2
2,5
2,8
3,0
3,3
3,3
3,3
2,3
0,6
Nieprzetworzona
12,1
1,1
0,8
1,2
1,7
1,7
1,6
1,6
1,8
2,1
2,5
2,5
2,4
1,8
0,3
Energia
17,1
3,5
2,7
4,6
4,6
5,5
6,6
6,3
5,9
6,1
6,0
5,3
4,5
5,1
1,9
Nośniki energii
11,2
2,3
2,1
2,7
3,0
3,5
3,9
4,1
4,5
4,9
4,7
4,3
3,6
3,6
0,7
Energia elektryczna
4,5
0,1
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,4
Gaz
2,3
1,1
0,9
1,1
1,1
1,0
1,0
1,0
0,9
0,8
0,7
0,6
0,6
0,9
0,1
Opał
2,0
0,8
0,8
1,2
1,5
1,9
2,3
2,5
3,0
3,4
3,2
2,7
2,1
2,1
0,1
Energia cieplna
2,4
0,2
0,2
0,2
0,3
0,3
0,3
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
0,7
0,4
0,1
Paliwa
5,9
1,2
0,6
1,9
1,6
2,0
2,7
2,2
1,4
1,1
1,2
1,0
0,9
1,5
1,2
wg 12 grup COICOP
Żywność i napoje
26,6
2,5
2,0
2,5
3,4
3,6
3,8
4,1
4,6
5,1
5,8
5,9
5,7
4,1
0,9
bezalkoholowe
Napoje alkoholowe i wyroby
6,3
0,2
0,3
0,3
0,4
0,4
0,4
0,5
0,5
0,6
0,6
0,6
0,6
0,5
0,1
tytoniowe
Odzież i obuwie
4,5
0,2
0,2
0,1
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,3
0,3
0,3
0,3
0,2
0,0
Użytkowanie mieszkania
19,3
2,9
2,8
3,4
3,7
4,2
4,6
4,8
5,3
5,8
5,6
5,1
4,5
4,4
1,4
i nośniki energii
Wyposażenie mieszkania
5,7
0,4
0,4
0,4
0,5
0,6
0,6
0,6
0,7
0,7
0,7
0,8
0,8
0,6
0,2
i prowadzenie gosp. dom.
Zdrowie
5,7
0,2
0,3
0,3
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
0,5
0,5
0,5
0,4
0,2
Transport
9,5
1,5
0,9
2,2
2,0
2,4
3,1
2,7
1,9
1,6
1,7
1,4
1,3
1,9
1,3
Łączność
4,9
0,2
0,3
0,1
0,1
0,2
0,2
0,2
0,2
0,1
0,2
0,2
0,2
0,2
0,3
Rekreacja i kultura
6,1
0,4
0,5
0,5
0,6
0,6
0,7
0,7
0,8
0,8
0,9
0,9
0,9
0,7
0,3
Edukacja
1,2
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,2
0,2
0,2
0,1
0,1
Restauracje i hotele
4,8
0,5
0,5
0,6
0,7
0,7
0,8
0,8
0,8
0,9
0,9
0,9
0,9
0,7
0,3
Inne towary i usługi
5,4
0,3
0,3
0,3
0,4
0,5
0,5
0,5
0,6
0,6
0,6
0,7
0,7
0,5
0,1
Źródło: Dane GUS i obliczenia NBP na podstawie danych GUS.
Podana w tabeli inflacja bazowa oznacza dynamikę CPI po wyłączeniu cen żywności i energii.
Tabela Z.3 Bilans płatniczy (w mln PLN) w latach 2014-2022
Bilans płatniczy
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Rachunek bieżący
-48 898
-22 796
-18 603
-22 366
-41 151
-5 447
57 451
-38 016
-91 330
Saldo obrotów towarowych
-33 101
-8 766
-5 812
-20 464
-47 990
-18 733
31 444
-35 158
-113 656
Saldo usług
40 052
46 177
60 792
76 745
91 420
103 444
101 991
122 324
171 090
Saldo dochodów pierwotnych
-64 861
-67 310
-71 884
-84 041
-89 638
-95 598
-88 791
-123 432
-139 034
Saldo dochodów wtórnych
9 012
7 103
-1 699
5394
5 057
5 440
12 807
-1 750
-9 730
Rachunek kapitałowy
31 857
47 758
18 338
20 701
33 956
35 292
32 711
18 338
9 335
Rachunek finansowy
-26 897
8 610
14 216
-9 509
-1 455
22 707
80 099
-17 475
-74 362
Saldo inwestycji bezpośrednich
-43 111
-40 303
-14 092
-29 796
-60 293
-46 818
-55 076
-106 868
-121 318
Saldo inwestycji portfelowych
6557
16 752
-14 247
-17 162
15 998
46 508
29 424
43 599
-12 890
Saldo pozostałych inwestycji
7 771
32 709
-47 479
72 257
21 038
-11 177
37 794
-12 986
-1 733
Pochodne instrumenty finansowe
-54
-3664
766
-4256
-4 760
-5 364
-4 253
-13 713
373
Oficjalne aktywa rezerwowe
1 940
3 116
89 268
-30 552
26 562
39 558
72 210
72 493
61 206
Saldo błędów i opuszczeń
-9 856
-16 352
14 481
-7 844
5 740
-7 138
-10 063
2 203
7 633
Źródło: dane NBP.
Tabela Z.4 Wybrane wskaźniki nierównowagi zewnętrznej w latach 2014-2022
201
4 2015
2016
2017
2018
2019
2020 20
21 2022
Saldo obrotów bieżących/PKB (w proc.)
-2,9
-1,3
-1,0
-1,1
-1,9
-0,2
2,5 -1
,4 -3,0
Saldo obrotów bieżących i kapitałowych/PKB (w proc.)
-1,0
1,4
0,0
-0,1
-0,3
1,3
3,9 -0
,7 -2,7
Saldo obrotów towarowych i usług/PKB (w proc.)
0,4
2,1
3,0
2,8
2,0
3,7
5,7 3,
3 1,9
Oficjalne aktywa rezerwowe (w miesiącach importu towarów i usług)
5,4
5,4
6,5
4,8
4,9
5,2
6,3 5,
7 4,7
Zadłużenie zagraniczne brutto/PKB (w proc.)
73,6
72,0
76,7
67,3
64,2
58,9
60,7 56
,4 52,8
Międzynarodowa pozycja inwestycyjna netto/PKB (w proc.)
-68,
7 -60,6
-66,2
-60,3
-54,7
-48,8
-43,9 -39
,4 -33,8
Źródło: dane NBP i GUS, obliczenia NBP.
Tabela Z.5 Agregat monetarny M3 (stan na koniec roku w mln zł)
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Pieniądz M3
1 059 015
1 154 993
1 265 662
1 324 369
1 446 093
1 565 575
1 822 728
1 984 816
2 091 315
Operacje z przyrzeczeniem odkupu
10 350
7 267
6 239
6 478
11 240
6 809
2 836
5 821
4 920
Emisja dłużnych papierów wartościowych
4 112
2 467
3 211
5 043
6 620
6 117
5 143
4 498
8 178
z terminem pierwotnym do 2 lat włącznie
Emisja udziałów/jednostek uczestnictwa
0
0
0
0
0
0
0
0
0
w funduszach rynku pieniężnego
Pieniądz M2
1 044 553
1 145 259
1 256 212
1 312 847
1 428 233
1 552 648
1 814 749
1 974 497
2 078 217
Depozyty i inne zobowiązania do 2 lat włącznie
438 270
453 134
440 908
406 473
415 880
397 776
283 035
249 710
493 334
Gospodarstwa domowe
290 770
304 874
302 917
279 207
282 755
277 564
190 210
147 790
302 447
Pozostałe instytucje finansowe
33 350
30 516
23 244
22 190
24 489
26 225
19 600
18 283
30 796
Przedsiębiorstwa niefinansowe
101 639
103 365
99 234
88 269
87 586
82 830
65 214
74 747
138 263
Instytucje niekomercyjne działające
6 800
7 022
7 251
7 515
7 779
7 373
3 886
3 178
7 321
na rzecz gospodarstw domowych
Instytucje samorządowe
4 526
5 633
5 887
6 046
4 562
3 244
3 272
4 332
9 190
Fundusze zabezpieczenia społecznego
1 184
1 724
2 375
3 245
8 710
540
853
1 380
5 317
Pieniądz M1
606 283
692 124
815 304
906 375
1 012 353
1 154 872
1 531 714
1 724 787
1 584 882
Pieniądz gotówkowy w obiegu
130 030
149 716
174 401
184 486
203 212
224 073
306 809
340 406
353 700
(poza kasami MIF)
Depozyty i inne zobowiązania bieżące
476 253
542 409
640 903
721 888
809 141
930 799
1 224 904
1 384 380
1 231 182
Gospodarstwa domowe
300 786
341 115
402 001
453 227
523 307
603 824
786 844
898 211
776 518
Pozostałe instytucje finansowe
18 574
20 302
25 899
31 589
32 800
26 065
31 196
37 769
33 554
Przedsiębiorstwa niefinansowe
124 239
145 975
169 753
187 139
199 722
233 409
311 223
340 367
325 015
Instytucje niekomercyjne działające
11 305
12 518
14 912
16 426
18 290
19 471
25 717
28 311
28 174
na rzecz gospodarstw domowych
Instytucje samorządowe
19 494
18 868
25 255
26 744
27 722
33 936
50 999
67 733
57 903
Fundusze zabezpieczenia społecznego
1 853
3 630
3 084
6 764
7 299
14 093
18 926
11 990
10 018
Źródło: dane NBP. MIF – Monetarne Instytucje Finansowe. Narodowy Bank Polski Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne i finansowe
Tabela Z.6 Czynniki kreacji pieniądza M3 (stan na koniec roku w mln zł)
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Aktywa zagraniczne netto
172 947
187 103
234 209
232 528
290 278
344 825
428 689
525 127
639 029
Aktywa zagraniczne
437 358
451 322
572 727
483 804
544 419
590 795
700 775
816 705
971 149
Pasywa zagraniczne
264 411
264 219
338 519
251 276
254 141
245 969
272 087
291 579
332 120
Należności
1 017 017
1 089 011
1 137 243
1 175 789
1 264 010
1 324 871
1 385 186
1 452 454
1 470 373
Kredyty i inne należności
963 655
1 029 145
1 076 440
1 113 993
1 197 892
1 259 552
1 262 829
1 327 636
1 346 078
Gospodarstwa domowe
593 273
632 523
665 062
676 362
723 233
766 334
789 087
826 552
794 284
Pozostałe instytucje finansowe
53 346
58 344
58 546
65 782
74 182
83 732
81 788
96 150
113 397
Przedsiębiorstwa niefinansowe
275 774
297 950
314 533
333 362
358 589
366 114
348 096
362 898
398 067
Instytucje niekomercyjne działające
5 683
6 068
6 485
6 946
7 296
7 621
7 995
8 359
8 496
na rzecz gospodarstw domowych
Instytucje samorządowe
35 579
34 260
31 814
31 541
34 592
35 750
35 863
33 676
31 835
Fundusze zabezpieczenia społecznego
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Dłużne papiery wartościowe, w tym:
41 985
47 229
48 020
47 502
47 610
46 910
103 687
108 951
110 138
Pozostałe instytucje finansowe
1 713
2 359
3 959
3 496
3 500
3 164
61 781
66 655
65 692
Przedsiębiorstwa niefinansowe
22 588
26 100
25 423
24 941
22 584
19 637
16 529
17 090
16 432
Instytucje samorządowe
17 684
18 770
18 638
19 064
21 526
24 109
25 377
25 206
28 014
Akcje i pozostałe udziały kapitałowe oraz
udziały/jednostki uczestnictwa w funduszach
11 377
12 637
12 783
14 294
18 508
18 409
18 669
15 867
14 157
inwestycyjnych niebędących funduszami
rynku pieniężnego, w tym:
Pozostałe instytucje finansowe
8 971
10 381
10 601
12 070
15 676
15 882
16 252
13 702
12 307
Przedsiębiorstwa niefinansowe
2 406
2 256
2 182
2 222
2 831
2 526
2 416
2 158
1 849
Zadłużenie netto instytucji rządowych szczebla
168 872
201 343
253 371
268 824
275 697
310 283
411 635
388 064
351 593
centralnego
Należności od instytucji rządowych szczebla
224 409
239 787
311 159
321 398
346 352
383 746
533 733
536 411
514 056
centralnego, w tym:
Kredyty
701
1 142
961
1 011
1 043
1 127
1 287
1 614
1 625
Dłużne papiery wartościowe
180 804
193 333
259 586
267 216
293 297
331 138
475 229
475 925
438 982
Zobowiązania wobec instytucji rządowych szczebla
55 536
38 444
57 788
52 574
70 655
73 464
122 099
148 347
162 464
centralnego
Długoterminowe zobowiązania finansowe
336 409
359 605
389 984
374 963
407 306
438 021
505 957
501 988
488 218
Depozyty i inne zobowiązania powyżej 2 lat
20 512
22 001
25 189
25 784
25 676
28 812
28 956
26 039
26 771
Gospodarstwa domowe
13 756
16 552
19 839
21 344
21 836
25 362
25 549
23 334
24 605
Pozostałe instytucje finansowe
5 851
4 624
4 452
3 483
2 939
2 541
2 312
1 243
630
Przedsiębiorstwa niefinansowe
813
733
777
789
772
784
948
1 311
1 376
Instytucje niekomercyjne działające na rzecz
64
68
102
144
100
100
118
126
137
gospodarstw domowych
Instytucje samorządowe
27
25
19
24
29
26
28
25
23
Fundusze ubezpieczeń społecznych
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Emisja dłużnych papierów wartościowych
40 422
43 879
53 782
69 762
72 267
78 530
106 207
117 215
124 315
z terminem pierwotnym powyżej 2 lat
Kapitał i rezerwy
275 475
293 725
311 013
279 417
309 363
330 679
370 794
358 733
337 131
Aktywa trwałe (bez aktywów finansowych)
50 382
51 475
52 610
53 221
54 777
61 958
65 391
65 037
66 950
Saldo pozostałych pozycji netto
-13 794
-14 334
-21 788
-31 031
-31 364
-38 341
37 785
56 121
51 587
Źródło: dane NBP. Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022
Załącznik 2. Wyniki głosowań członków
Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami
i uchwałami
Poniżej zamieszczono wyniki głosowania członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami podjętymi w 2022 r. ◼ Data: 4 stycznia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 1/2022 zmieniająca uchwałę w sprawie regulaminu Rady Polityki Pieniężnej. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: E. Gatnar G.M. Ancyparowicz Ł.J. Hardt C. Kochalski K. Zubelewicz J.J. Kropiwnicki E.M. Łon R. Sura J. Żyżyński ◼ Data: 4 stycznia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stopy referencyjnej NBP o 0,50 pkt. proc., tj. do poziomu 2,25% oraz o równoległe podwyższenie pozostałych stóp procentowych NBP do następujących poziomów: ▪ stopa lombardowa 2,75%, ▪ stopa depozytowa 1,75%, ▪ stopa redyskontowa weksli 2,30%, ▪ stopa dyskontowa weksli 2,35%. Decyzja RPP: Wniosek uzyskał większość głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: E.M. Łon G.M. Ancyparowicz J. Żyżyński E. Gatnar Ł.J. Hardt C. Kochalski J.J. Kropiwnicki R. Sura K. Zubelewicz Narodowy Bank Polski Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami ◼ Data: 4 stycznia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 2/2022 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych, oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej i stopy dyskontowej weksli w Narodowym Banku Polskim. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: E.M. Łon G.M. Ancyparowicz J. Żyżyński E. Gatnar Ł.J. Hardt C. Kochalski J.J. Kropiwnicki R. Sura K. Zubelewicz ◼ Data: 4 stycznia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie podstawowej stopy rezerwy obowiązkowej do 3,50%. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: E. Gatnar Przeciw: A. Glapiński Ł.J. Hardt G.M. Ancyparowicz K. Zubelewicz C. Kochalski J.J. Kropiwnicki E.M. Łon R. Sura J. Żyżyński Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 ◼ Data: 4 stycznia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o ustalenie oprocentowania środków rezerwy obowiązkowej na poziomie oprocentowania stopy depozytowej NBP. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: E. Gatnar Przeciw: A. Glapiński Ł.J. Hardt G.M. Ancyparowicz J.J. Kropiwnicki C. Kochalski K. Zubelewicz E.M. Łon R. Sura J. Żyżyński ◼ Data: 8 lutego 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stopy referencyjnej NBP o 0,50 pkt. proc., tj. do poziomu 2,75% oraz o równoległe podwyższenie pozostałych stóp procentowych NBP do następujących poziomów: ▪ stopa lombardowa 3,25%, ▪ stopa depozytowa 2,25%, ▪ stopa redyskontowa weksli 2,80%, ▪ stopa dyskontowa weksli 2,85%. Decyzja RPP: Wniosek uzyskał większość głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: E.M. Łon G.M. Ancyparowicz Ł.J. Hardt C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk R. Sura K. Zubelewicz J. Żyżyński Narodowy Bank Polski Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami ◼ Data: 8 lutego 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 3/2022 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych, oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej i stopy dyskontowej weksli w Narodowym Banku Polskim. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: E.M. Łon G.M. Ancyparowicz Ł.J. Hardt C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk R. Sura K. Zubelewicz J. Żyżyński ◼ Data: 8 lutego 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie podstawowej stopy rezerwy obowiązkowej do 3,50%. Decyzja RPP: Wniosek uzyskał większość głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: E.M. Łon G.M. Ancyparowicz Ł.J. Hardt C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk R. Sura K. Zubelewicz J. Żyżyński Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 ◼ Data: 8 lutego 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 4/2022 zmieniająca uchwałę w sprawie stóp rezerwy obowiązkowej banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych i Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- -Kredytowej oraz wysokości oprocentowania rezerwy obowiązkowej. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: E.M. Łon G.M. Ancyparowicz Ł.J. Hardt C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk R. Sura K. Zubelewicz J. Żyżyński ◼ Data: 8 marca 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stopy referencyjnej NBP o 0,75 pkt. proc., tj. do poziomu 3,50% oraz o równoległe podwyższenie pozostałych stóp procentowych NBP do następujących poziomów: ▪ stopa lombardowa 4,00%, ▪ stopa depozytowa 3,00%, ▪ stopa redyskontowa weksli 3,55%, ▪ stopa dyskontowa weksli 3,60%. Decyzja RPP: Wniosek uzyskał większość głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: nikt nie głosował I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk R. Sura H.J. Wnorowski J. Żyżyński Narodowy Bank Polski Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami ◼ Data: 8 marca 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 5/2022 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych, oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej i stopy dyskontowej weksli w Narodowym Banku Polskim. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: nikt nie głosował I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk R. Sura H.J. Wnorowski J. Żyżyński ◼ Data: 6 kwietnia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 6/2022 w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania finansowego Narodowego Banku Polskiego na dzień 31 grudnia 2021 r. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: nikt nie głosował I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk R. Sura H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 ◼ Data: 6 kwietnia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stopy referencyjnej NBP o 1,00 pkt. proc., tj. do poziomu 4,50% oraz o równoległe podwyższenie pozostałych stóp procentowych NBP do następujących poziomów: ▪ stopa lombardowa 5,00%, ▪ stopa depozytowa 4,00%, ▪ stopa redyskontowa weksli 4,55%, ▪ stopa dyskontowa weksli 4,60%. Decyzja RPP: Wniosek uzyskał większość głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: P. Litwiniuk I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki R. Sura H.J. Wnorowski ◼ Data: 6 kwietnia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 7/2022 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych, oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej i stopy dyskontowej weksli w Narodowym Banku Polskim. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: P. Litwiniuk I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki R. Sura H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami ◼ Data: 5 maja 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: L. Kotecki Przeciw: A. Glapiński I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski P. Litwiniuk R. Sura H.J. Wnorowski ◼ Data: 5 maja 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stopy referencyjnej NBP o 0,75 pkt. proc., tj. do poziomu 5,25% oraz o równoległe podwyższenie pozostałych stóp procentowych NBP do następujących poziomów: ▪ stopa lombardowa 5,75%, ▪ stopa depozytowa 4,75%, ▪ stopa redyskontowa weksli 5,30%, ▪ stopa dyskontowa weksli 5,35%. Decyzja RPP: Wniosek uzyskał większość głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: L. Kotecki I.K. Dąbrowski P. Litwiniuk W.S. Janczyk C. Kochalski R. Sura H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 ◼ Data: 5 maja 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 8/2022 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych, oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej i stopy dyskontowej weksli w Narodowym Banku Polskim. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: L. Kotecki I.K. Dąbrowski P. Litwiniuk W.S. Janczyk C. Kochalski R. Sura H.J. Wnorowski ◼ Data: 5 maja 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 9/2022 w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2021. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: L. Kotecki I.K. Dąbrowski P. Litwiniuk W.S. Janczyk C. Kochalski R. Sura H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami ◼ Data: 5 maja 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 10/2022 w sprawie oceny działalności Zarządu Narodowego Banku Polskiego w zakresie realizacji założeń polityki pieniężnej na rok 2021. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: L. Kotecki I.K. Dąbrowski P. Litwiniuk W.S. Janczyk C. Kochalski R. Sura H.J. Wnorowski ◼ Data: 5 maja 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 11/2022 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2021 r. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: L. Kotecki I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski P. Litwiniuk R. Sura H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 ◼ Data: 8 czerwca 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: L. Kotecki Przeciw: A. Glapiński I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C.Kochalski P.Litwiniuk R.Sura H.J. Wnorowski ◼ Data: 8 czerwca 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stopy referencyjnej NBP o 0,75 pkt. proc., tj. do poziomu 6,00% oraz orównoległe podwyższenie pozostałych stóp procentowych NBP do następujących poziomów: ▪ stopa lombardowa 6,50%, ▪ stopa depozytowa 5,50%, ▪ stopa redyskontowa weksli 6,05%, ▪ stopa dyskontowa weksli 6,10%. Decyzja RPP: Wniosek uzyskał większość głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: L. Kotecki I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C.Kochalski P.Litwiniuk R.Sura H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami ◼ Data: 8 czerwca 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 12/2022 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych, oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej i stopy dyskontowej weksli w Narodowym Banku Polskim. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: L. Kotecki I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski P. Litwiniuk R. Sura H.J. Wnorowski ◼ Data: 7 lipca 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stopy referencyjnej NBP o 0,50 pkt. proc., tj. do poziomu 6,50% oraz o równoległe podwyższenie pozostałych stóp procentowych NBP do następujących poziomów: ▪ stopa lombardowa 7,00%, ▪ stopa depozytowa 6,00%, ▪ stopa redyskontowa weksli 6,55%, ▪ stopa dyskontowa weksli 6,60%. Decyzja RPP: Wniosek uzyskał większość głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: nikt nie głosował I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk R. Sura H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 ◼ Data: 7 lipca 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 13/2022 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych, oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej i stopy dyskontowej weksli w Narodowym Banku Polskim. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: nikt nie głosował I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk R. Sura H.J. Wnorowski ◼ Data: 7 września 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,50 pkt. proc. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: L. Kotecki Przeciw: A. Glapiński P. Litwiniuk I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami ◼ Data: 7 września 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stopy referencyjnej NBP o 0,25 pkt. proc., tj. do poziomu 6,75% oraz o równoległe podwyższenie pozostałych stóp procentowych NBP do następujących poziomów: ▪ stopa lombardowa 7,25%, ▪ stopa depozytowa 6,25%, ▪ stopa redyskontowa weksli 6,80%, ▪ stopa dyskontowa weksli 6,85%. Decyzja RPP: Wniosek uzyskał większość głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: L. Kotecki I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski P. Litwiniuk H.J. Wnorowski ◼ Data: 7 września 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 14/2022 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych, oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej i stopy dyskontowej weksli w Narodowym Banku Polskim. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: L. Kotecki I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski P. Litwiniuk H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 ◼ Data: 7 września 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 15/2022 w sprawie ustalenia założeń polityki pieniężnej na rok 2023. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: L. Kotecki I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski P. Litwiniuk H.J. Wnorowski ◼ Data: 5 października 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: J.B. Tyrowicz Przeciw: A. Glapiński I.K. Dąbrowski W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami ◼ Data: 5 października 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,50 pkt. proc. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: L. Kotecki Przeciw: A. Glapiński P. Litwiniuk I.K. Dąbrowski J.B. Tyrowicz W.S. Janczyk C. Kochalski H.J. Wnorowski ◼ Data: 9 listopada 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: J.B. Tyrowicz Przeciw: A. Glapiński I.K. Dąbrowski I. Duda W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk G. Masłowska H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 ◼ Data: 9 listopada 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,50 pkt. proc. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: L. Kotecki Przeciw: A. Glapiński P. Litwiniuk I.K. Dąbrowski J.B. Tyrowicz I. Duda W.S. Janczyk C. Kochalski G. Masłowska H.J. Wnorowski ◼ Data: 7 grudnia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: J.B. Tyrowicz Przeciw: A. Glapiński I.K. Dąbrowski I. Duda W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk G. Masłowska H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami ◼ Data: 7 grudnia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,50 pkt. proc. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: L. Kotecki Przeciw: A. Glapiński J.B. Tyrowicz I.K. Dąbrowski I. Duda W.S. Janczyk C. Kochalski P. Litwiniuk G. Masłowska H.J. Wnorowski ◼ Data: 7 grudnia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,25 pkt. proc. Decyzja RPP: Wniosek nie uzyskał większości głosów. Wyniki głosowania członków RPP: Za: P. Litwiniuk Przeciw: A. Glapiński I.K. Dąbrowski I. Duda W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki G. Masłowska J.B. Tyrowicz H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2022 ◼ Data: 7 grudnia 2022 r. Przedmiot wniosku lub uchwały: Uchwała nr 16/2022 w sprawie zatwierdzenia planu finansowego Narodowego Banku Polskiego na rok 2023. Wyniki głosowania członków RPP: Za: A. Glapiński Przeciw: J.B. Tyrowicz I.K. Dąbrowski I. Duda W.S. Janczyk C. Kochalski L. Kotecki P. Litwiniuk G. Masłowska H.J. Wnorowski Narodowy Bank Polski