Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 września 2018 r. w sprawie wytycznych dla gminnych komisji wyborczych i obwodowych komisji wyborczych dotyczących sposobu postępowania w sytuacji, gdy na skutek zmian na liście kandydatów w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub w ponownym głosowaniu w tych wyborach będzie uczestniczyć tylko jeden kandydat, a także jeżeli wystąpią przesłanki do skreślenia jedynego kandydata

UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ z dnia 17 września 2018 r. w sprawie wytycznych dla gminnych komisji wyborczych i obwodowych komisji wyborczych dotyczących sposobu postępowania w sytuacji, gdy na skutek zmian na liście kandydatów w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub w ponownym głosowaniu w tych wyborach będzie uczestniczyć tylko jeden kandydat, a także jeżeli wystąpią przesłanki do skreślenia jedynego kandydata Na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2018 r. poz. 754, 1000 i 1349) Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje: § 1. Ustala się wytyczne dla gminnych komisji wyborczych i obwodowych komisji wyborczych dotyczące sposobu postępowania w sytuacji, gdy na skutek zmian na liście kandydatów w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub w ponownym głosowaniu w tych wyborach będzie uczestniczyć tylko jeden kandydat, a także jeżeli wystąpią przesłanki do skreślenia jedynego kandydata, stanowiące załącznik do niniejszej uchwały. § 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.1) Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej: W. Hermeliński 1) Niniejsza uchwała była poprzedzona uchwałą Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 5 listopada 2014 r. w sprawie wytycznych dla gminnych i obwodowych komisji wyborczych dotyczących sposobu postępowania w sytuacji, gdy na skutek zmian na liście kandydatów w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub w ponownym głosowaniu w tych wyborach będzie uczestniczyć tylko jeden kandydat, a także jeżeli wystąpią przesłanki do skreślenia jedynego kandydata (M.P. poz. 1058), która utraciła moc z dniem 31 stycznia 2018 r. na podstawie art. 5 pkt 63 lit. a ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz. U. poz. 130).

Załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 września 2018 r. (poz. 970) WYTYCZNE DLA GMINNYCH KOMISJI WYBORCZYCH I OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH DOTYCZĄCE SPOSOBU POSTĘPOWANIA W SYTUACJI, GDY NA SKUTEK ZMIAN NA LIŚCIE KANDYDATÓW W WYBORACH WÓJTA (BURMISTRZA, PREZYDENTA MIASTA) LUB W PONOWNYM GŁOSOWANIU W TYCH WYBORACH BĘDZIE UCZESTNICZYĆ TYLKO JEDEN KANDYDAT, A TAKŻE JEŻELI WYSTĄPIĄ PRZESŁANKI DO SKREŚLENIA JEDYNEGO KANDYDATA 1. W sytuacji, gdy przed dniem wyborów wójta (burmistrza i prezydenta miasta), na skutek skreśleń z listy kandydatów dokonanych po wydrukowaniu kart do głosowania, pozostanie tylko jeden kandydat, konieczne jest wydrukowanie kart z nazwiskiem tylko jednego kandydata (z dwiema kratkami oznaczonymi wyrazami „TAK” i „NIE”) według wzoru określonego w załączniku nr 21 do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 27 sierpnia 2018 r. w sprawie wzorów kart do głosowania oraz nakładek na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie Braille’a, w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (M.P. poz. 921, 931 i 936). Jeżeli druk kart do głosowania, o których mowa wyżej, nastąpił po przekazaniu pakietów wyborczych osobom niepełnosprawnym głosującym korespondencyjnie, nowych kart do głosowania tym wyborcom nie przesyła się. Obwodowa komisja wyborcza do spraw ustalenia wyników głosowania w obwodzie sporządza protokół głosowania według wzoru stanowiącego załącznik nr 7 do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 lipca 2018 r. w sprawie ustalenia wzorów protokołów sporządzanych przez obwodowe komisje wyborcze, w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (M.P. poz. 872 i 956). Gminna komisja wyborcza sporządza protokół wyników głosowania i wyniku wyborów według wzoru stanowiącego załącznik nr 9 do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 3 września 2018 r. w sprawie ustalenia wzorów protokołów, zestawień i zaświadczeń o wyborze sporządzanych przez terytorialne komisje wyborcze w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (M.P. poz. 967). Kandydata uważa się za wybranego, jeżeli w głosowaniu otrzymał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów. Jeżeli kandydat nie otrzymał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów, wyboru wójta (burmistrza, prezydenta miasta) dokona rada gminy (miasta). 2. W sytuacji gdy przed ponownym głosowaniem pozostał tylko jeden kandydat, gdyż drugi kandydat wycofał zgodę na kandydowanie, utracił prawo wyborcze lub zmarł, głosowanie przeprowadza się na tego kandydata. W takim przypadku, dla przeprowadzenia ponownego głosowania, drukuje się karty z nazwiskiem tylko jednego kandydata (z dwiema kratkami oznaczonymi wyrazami „TAK” i „NIE”) według wzoru określonego w załączniku nr 23 do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 27 sierpnia 2018 r. w sprawie wzorów kart do głosowania oraz nakładek na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie Braille’a, w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Jeżeli druk kart do głosowania, o których mowa wyżej, nastąpił po przekazaniu pakietów wyborczych osobom niepełnosprawnym głosującym korespondencyjnie, nowych kart do głosowania tym wyborcom nie przesyła się. Obwodowa komisja wyborcza do spraw ustalenia wyników głosowania w obwodzie sporządza protokół głosowania według wzoru stanowiącego załącznik nr 9 do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 lipca 2018 r. w sprawie ustalenia wzorów protokołów sporządzanych przez obwodowe komisje wyborcze w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Gminna komisja wyborcza sporządza protokół wyników głosowania i wyniku wyborów według wzoru stanowiącego załącznik nr 11 do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 3 września 2018 r. w sprawie ustalenia wzorów protokołów, zestawień i zaświadczeń o wyborze sporządzanych przez terytorialne komisje wyborcze w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Kandydata uważa się za wybranego, jeżeli w ponownym głosowaniu otrzymał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów. Jeżeli kandydat nie otrzymał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów, wyboru wójta (burmistrza, prezydenta miasta) dokona rada gminy (miasta).

3. Jeżeli sytuacja, o której mowa w pkt 1 i 2, wystąpiła w przeddzień głosowania lub w dniu głosowania, a wydrukowanie i dostarczenie właściwych kart do głosowania do obwodowych komisji wyborczych do spraw przeprowadzenia głosowania w obwodzie przed godziną 700 w dniu głosowania jest niemożliwe, gminna komisja wyborcza niezwłocznie: 1) powiadamia właściwego komisarza wyborczego i obwodowe komisje wyborcze do spraw przeprowadzenia głosowania w obwodzie o zaistniałej sytuacji; 2) sporządza obwieszczenie, według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do wytycznych, w którym podaje informacje o: a) skreśleniu kandydata lub kandydatów, b) kontynuowaniu głosowania – jeżeli sytuacja, o której mowa, nastąpiła po rozpoczęciu głosowania, c) sposobie głosowania, tj. że: – głos oddany na kandydata uczestniczącego w wyborach traktowany jest jako głos oddany za wyborem kandydata, – głos oddany na skreślonego kandydata lub skreślonych kandydatów traktowany jest jako głos przeciwko wyborowi kandydata uczestniczącego w wyborach, – głos oddany zarówno na kandydata uczestniczącego w wyborach, jak i na skreślonego kandydata lub skreślonych kandydatów traktowany jest jako głos ważny i oddany za wyborem kandydata – jeżeli sytuacja, o której mowa, nastąpiła przed rozpoczęciem głosowania, – głos oddany zarówno na kandydata uczestniczącego w wyborach, jak i na skreślonego kandydata lub skreślonych kandydatów traktowany jest jako głos nieważny – jeżeli sytuacja, o której mowa, nastąpiła po rozpoczęciu głosowania. Obwieszczenie, o którym mowa wyżej, niezwłocznie podaje się do wiadomości wyborców w gminie, przekazuje się do wszystkich obwodowych komisji wyborczych do spraw przeprowadzenia głosowania w obwodzie w gminie w celu wywieszenia w lokalach wyborczych, a także przekazuje się wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i komisarzowi wyborczemu. Konieczne jest zastosowanie skutecznych działań w celu upowszechnienia omawianej informacji na terenie gminy, w tym z wykorzystaniem dostępnych środków przekazu. 4. Obwodowe komisje wyborcze do spraw przeprowadzenia głosowania w obwodzie niezwłocznie po otrzymaniu informacji, o której mowa wyżej, informują o tym wyborców przy wydawaniu kart do głosowania. Przy ustalaniu wyników głosowania obwodowe komisje wyborcze do spraw ustalenia wyników głosowania w obwodzie kwalifikują głosy zgodnie z informacją zawartą w obwieszczeniu gminnej komisji wyborczej. Przy ustalaniu wyników głosowania i wyniku wyborów sporządza się protokoły według wzorów wskazanych odpowiednio w pkt 1 lub pkt 2 wytycznych. 5. Jeżeli w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub w ponownym głosowaniu w tych wyborach uczestniczyć miał tylko jeden kandydat, który przed dniem głosowania lub w tym dniu wycofa zgodę na kandydowanie, utraci prawo wybieralności albo umrze, gminna komisja wyborcza skreśla kandydata z listy kandydatów, podejmując stosowną uchwałę. Wzór uchwały stanowi załącznik nr 2 do wytycznych. W takim przypadku wyboru wójta (burmistrza, prezydenta miasta) dokona rada gminy. Uchwałę tę komisja podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości i przekazuje wszystkim obwodowym komisjom wyborczym do spraw przeprowadzenia głosowania w obwodzie oraz komisarzowi wyborczemu. Konieczne jest podjęcie skutecznych działań w celu upowszechnienia treści uchwały na terenie gminy, w tym z wykorzystaniem dostępnych środków przekazu. Jeżeli sytuacja, o której mowa wyżej, nastąpiła w trakcie głosowania, obwodowe komisje wyborcze do spraw przeprowadzania głosowania w obwodzie po otrzymaniu uchwały gminnej komisji wyborczej o skreśleniu kandydata podejmują uchwałę o zakończeniu odpowiednio głosowania lub ponownego głosowania w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i nieustaleniu wyników głosowania w obwodzie, według wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do wytycznych, co oznacza uznanie głosowania za niebyłe. Uchwałę obwodowa komisja wyborcza do spraw przeprowadzenia głosowania w obwodzie wywiesza w lokalu wyborczym, w miejscu łatwo dostępnym dla wyborców (w tym dla wyborców niepełnosprawnych). Jeżeli sytuacja, o której mowa wyżej, ma miejsce w trakcie pierwszego głosowania w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta), obwodowa komisja wyborcza do spraw przeprowadzenia głosowania w obwodzie kontynuuje prowadzenie głosowania w wyborach do rad.

6. Jeżeli sytuacja, o której mowa w pkt 5, miała miejsce w trakcie pierwszego głosowania w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta), obwodowa komisja wyborcza do spraw przeprowadzenia głosowania w obwodzie niezwłocznie po podjęciu uchwały o zakończeniu głosowania, obowiązana jest do starannego zapakowania niewykorzystanych kart do głosowania w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w pakiet, opisania go i zabezpieczenia do czasu zakończenia głosowania w wyborach do rad. Jeżeli sytuacja ta natomiast miała miejsce w trakcie ponownego głosowania, obwodowa komisja wyborcza do spraw przeprowadzenia głosowania w obwodzie po podjęciu uchwały o zakończeniu głosowania postępuje zgodnie z wytycznymi dla obwodowych komisji wyborczych ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie dotyczących zadań i trybu ustalenia wyników głosowania w wyborach organów jednostek samorządu terytorialnego zarządzonych na dzień 21 października 2018 r., stanowiących załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 września 2018 r. (M.P. poz. 969), w części dotyczącej zabezpieczenia i przekazania dokumentów z wyborów. W takiej sytuacji obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie nie wykonuje żadnych czynności.

7 Załączniki do wytycznych dla gminnych i obwodowych komisji wyborczych dotyczących sposobu postępowania w sytuacji, gdy na skutek zmian na liście kandydatów w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) Załączniki do wytycznych dla gminnych i obwodowych komisji wyborczylucbh wd optoyncozwąncyymc hgł osspoowsaonbiuu wp otyscthę pwoywboarnaicah będzie w sytuacji, gdy na skutek zmian na liście kandydatów w wyborach wóujctzae s(tbnuicrzmyći sttyrzlkao, pjreedzeny dekanntday mdaita, staa ) także jeżeli lub w ponownym głosowaniu w tych wyborach będzie uczestniczyć tylkow jyesdtąepni ąk parnzdesyładnakti, dao tsakkreżśel ejneiża ejelid ywneygsotą kpainąd ydata przesłanki do skreślenia jedynego kandydata Załącznik nr 1 Załącznik Nr 1 WZÓR WZÓR Obwieszczenie .................................................................... (nazwa) Komisji Wyborczej w .............................................. (miejscowość) z dnia ………………………… o skreśleniu kandydata/kandydatów* na ............................................................................ (wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)* i dalszym* przeprowadzeniu głosowania na jednego kandydata przy użyciu dotychczasowych kart do głosowania .............................................................................................................................................. (nazwa) Komisja Wyborcza w ..................................................................... podaje do wiadomości (miejscowość) publicznej, co następuje: 1. W dniu .........…. z listy kandydatów na ………………………………………………. (wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)* skreślony(-a) został(-a) ……………………………………..…………………………… (imię – imiona i nazwisko kandydata) ponieważ kandydat zmarł/wycofał zgodę na kandydowanie/utracił prawo wybieralności* oraz* skreślony(-a) został(-a) ……………………………………..…………………………… (imię – imiona i nazwisko kandydata) ponieważ kandydat zmarł/wycofał zgodę na kandydowanie/utracił prawo wybieralności*.

2. W związku z powyższym w wyborach uczestniczy jeden kandydat: ………….………………………………………………………………………………. (nazwisko i imię) zgłoszony(-a) przez …………………………………………………………………..... (skrót nazwy komitetu wyborczego) 3. Głosowanie będzie kontynuowane przy użyciu dotychczasowych kart do głosowania.** 4. Głosy oddane na karcie do głosowania będą kwalifikowane w następujący sposób: 1) głos oddany na kandydata uczestniczącego w wyborach traktowany będzie jako głos oddany za wyborem kandydata, 2) głosy oddany na skreślonego kandydata lub skreślonych kandydatów* traktowany będzie jako głos przeciwko wyborowi kandydata uczestniczącego w wyborach, 3) głos oddany zarówno na kandydata uczestniczącego w wyborach, jak i na skreślonego kandydata lub skreślonych kandydatów* traktowany będzie jako głos nieważny. 5. Obwieszczenie podlega niezwłocznemu podaniu do publicznej wiadomości przez rozplakatowanie na obszarze gminy i wywieszeniu w lokalach wyborczych. Przewodniczący ………………….. Komisji Wyborczej w ............................... (miejscowość) ............................... (imię i nazwisko) ________________________ * Wpisać odpowiednio lub niepotrzebne skreślić albo pominąć. ** Pominąć i zmienić numerację kolejnych punktów, jeżeli obwieszczenie wydano przed rozpoczęciem głosowania.

9

Załącznik nr 2 Załącznik nr 2 WZÓR WZÓR Uchwała ....................... Komisji Wyborczej w ....................................... (nazwa) (miejscowość) z dnia ………………………… o skreśleniu kandydata na ............................................................................ (wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)* Na podstawie art. 483 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2018 r. poz. 754, 1000 i 1349) ............................................................ Komisja Wyborcza (nazwa) w ...................................... uchwala, co następuje: (miejscowość) § 1. Skreśla się ……………………………………..……………………… z listy kandydatów (imię – imiona i nazwisko kandydata) na ...................................................................................................., ponieważ kandydat ten (wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)* zmarł/wycofał zgodę na kandydowanie/utracił prawo wybieralności*. § 2. W związku z brakiem zarejestrowanych kandydatów w wyborach bezpośrednich, wyboru ……………………………………………………………………….………. dokona Rada (wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)* ……………………… (miasta, gminy)

10

§ 3. 1. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega niezwłocznemu podaniu do publicznej wiadomości przez rozplakatowanie na obszarze gminy. 2. Druk i rozplakatowanie uchwały zapewni ............................................................. (wójt, burmistrz, prezydent – nazwa gminy lub miasta)* (pieczęć Komisji) Przewodniczący Komisji: …………………………………… ………………………………….…. (imię i nazwisko) (podpis) Zastępca Przewodniczącego: …………………………………… ……………………………….……. (imię i nazwisko) (podpis) Członkowie: …………………………………… ……………………………….……. (imię i nazwisko) (podpis) …………………………………… ……………………………….……. (imię i nazwisko) (podpis) …………………………………… ……………………………….……. (imię i nazwisko) (podpis) …………………………………… ……………………………….……. (imię i nazwisko) (podpis)

11 …………………………………… ……………………………….……. (imię i nazwisko) (podpis) …………………………………… ……………………………….……. (imię i nazwisko) (podpis) …………………………………… ……………………………….……. (imię i nazwisko) (podpis) _________ * Wpisać odpowiednio lub niepotrzebne skreślić albo pominąć.

12

Załącznik nr 3 Załącznik nr 3 WZÓR WZÓR Uchwała Obwodowej Komisji Wyborczej ds. Przeprowadzenia Głosowania w Obwodzie Nr … w ....................................... (miejscowość) z dnia ……………………………….. w sprawie zakończenia głosowania i nieustalenia wyników ponownego* głosowania w obwodzie w wyborach ………………………………………………… (wójta, burmistrza, prezydenta miasta – nazwa gminy lub miasta)* Na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2018 r. poz. 754, 1000 i 1349) w związku z pkt …….. wytycznych dla gminnych komisji wyborczych i obwodowych komisji wyborczych dotyczących sposobu postępowania w sytuacji, gdy na skutek zmian na liście kandydatów w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub w ponownym głosowaniu w tych wyborach będzie uczestniczyć tylko jeden kandydat, a także jeżeli wystąpią przesłanki do skreślenia jedynego kandydata, stanowiących załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 września 2018 r. (M.P. poz. 970), Obwodowa Komisja Wyborcza ds. Przeprowadzenia Głosowania w Obwodzie Nr … w ....................................... (miejscowość) uchwala, co następuje: § 1. W związku z uchwałą ………..……………………………..……..…. Komisji Wyborczej (nazwa)

13

w ……………………………………….……. o skreśleniu z listy jedynego kandydata na (miejscowość) …………………...................................................: (wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)* 1) ponowne* głosowanie w wyborach …………………................................................... (wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)* ulega zakończeniu; 2) postanawia się o nieustaleniu wyników głosowania, o którym mowa w pkt 1. § 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do publicznej wiadomości w lokalu wyborczym. Przewodniczący Obwodowej Komisji Wyborczej ds. Przeprowadzenia Głosowania w Obwodzie Nr … w ............................... (miejscowość) (pieczęć Komisji) ................................... (imię i nazwisko) _________ * Wpisać odpowiednio.