§ 2.

Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Prezes Rady Ministrów: E. Kopacz Załącznik do uchwały nr 91 Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2015 r. (poz. 614) Załącznik do uchwały nr 91 Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2015 r. (poz.....) Krajowy Plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii Warszawa, 2015 r. WSTĘP Odpowiednie kształtowanie polityki klimatyczno-energetycznej, zapobiegające degradacji środowiska, wspierające ochronę zasobów naturalnych oraz bioróżnorodności, jest jednym z istotnych wyzwań wynikających z postanowień przyjętych przez państwa członkowskie Unii Europejskiej. Prowadzone prace powinny jednocześnie przynieść wzrost innowacyjności oraz wdrożenie nowych technologii w budownictwie, technice instalacyjnej, zmniejszenie energochłonności, generowanie nowych miejsc pracy, a w konsekwencji wzrost konkurencyjności gospodarki i zamożności obywateli. Podstawą do opracowania Krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii, zwanego dalej „Krajowym planem”, jest art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz. U. poz. 1200 oraz z 2015 r. poz. 151). Ustawa transponuje do krajowego porządku prawnego część postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L 153 z 18.06.2010, str. 13). Dane zamieszczone w Krajowym planie mają pełnić rolę informacyjną oraz realizować upoważnienie ustawowe do jego opracowania. Krajowy plan zawiera definicję budynku o niskim zużyciu energii odzwierciedlającą istniejące warunki i możliwe do osiągnięcia, uzasadnione ekonomicznie środki poprawy charakterystyki energetycznej budynków. Ponadto przedstawia on działania administracji rządowej podejmowane w celu promowania budynków o niskim zużyciu energii, w tym w zakresie projektowania, budowy i przebudowy budynków w sposób zapewniający ich energooszczędność oraz zwiększenia pozyskania energii ze źródeł odnawialnych w nowych oraz istniejących budynkach, a także określa harmonogram osiągnięcia założonych celów. Niniejszy dokument został opracowany przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju przy współpracy z członkami Zespołu ds. opracowania projektu Krajowego planu, a także na podstawie dostępnych źródeł. 2 SPIS TREŚCI WSTĘP.................................................................................................................................................... 3 1. WPROWADZENIE........................................................................................................................... 5 1.1. Upoważnienie ustawowe......................................................................................................... 5 1.2. Główne części Krajowego planu.............................................................................................. 5 2. KRAJOWE ZASOBY BUDOWLANE............................................................................................... 7 2.1. Struktura budynków................................................................................................................. 7 2.1.1. Zabudowa istniejąca........................................................................................................ 7 2.1.2. Nowe budownictwo.......................................................................................................... 9 2.2. Wykorzystanie energii........................................................................................................... 12 2.3. Zapotrzebowanie na energię w gospodarstwach domowych................................................ 13 2.4. Schemat dojścia do obecnego poziomu wymagań............................................................... 16 2.4.1. Wskaźniki zapotrzebowania na energię........................................................................ 16 2.4.2. Izolacyjność cieplna przegród....................................................................................... 17 3. DEFINICJA „BUDYNKÓW O NISKIM ZUŻYCIU ENERGII”.......................................................... 18 4. DZIAŁANIA ORAZ WSPARCIE..................................................................................................... 19 4.1. Cele i harmonogram.............................................................................................................. 19 4.2. Polityki oraz środki finansowe............................................................................................... 20 4.2.1. Zmiany przepisów budowlanych.................................................................................... 21 4.2.2. Finansowe środki wsparcia........................................................................................... 24 4.3. Wiedza i rozwój...................................................................................................................... 37 4.3.1. Działania informacyjne i edukacyjne............................................................................. 37 4.3.2. Projekty demonstracyjne i pilotażowe........................................................................... 38 4.3.3. Badania naukowe.......................................................................................................... 38 4.4. Promowanie wykorzystania odnawialnych źródeł energii..................................................... 39 4.5. Kształtowanie standardów energetycznych budynków......................................................... 40 4.5.1. Instalacje ogrzewania, wentylacji i ciepłej wody użytkowej.......................................... 40 4.5.2. Instalacja klimatyzacji.................................................................................................... 43 4.5.3. Instalacja oświetlenia..................................................................................................... 43 4.5.4. Izolacja cieplna przegród............................................................................................ 44 4.5.5. Szczelność powietrzna.................................................................................................. 46 4.6. Poprawa efektywności energetycznej budynków istniejących.............................................. 46 4.7. Podejście kompleksowe........................................................................................................ 48 5. PODSUMOWANIE I WNIOSKI...................................................................................................... 50 6. BIBLIOGRAFIA.............................................................................................................................. 51 7. SPIS TABEL I RYSUNKÓW.......................................................................................................... 52 ZAŁĄCZNIK NR 1.................................................................................................................................. 53 ZAŁĄCZNIK NR 2.................................................................................................................................. 58 ZAŁĄCZNIK NR 3.................................................................................................................................. 59 1. WPROWADZENIE 1.1. Upoważnienie ustawowe Na wstępie należy podkreślić, iż w warunkach krajowych budynek o niemal zerowym zużyciu energii będzie utożsamiany i określany jako budynek o niskim zużyciu energii, o którym mowa w art. 39 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz. U. poz. 1200 oraz z 2015 r. poz. 151), zwanej dalej „ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków”, która wdraża do krajowego porządku prawnego część postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L 153 z 18.06.2010, str. 13) (zwanej dalej „dyrektywą 2010/31/UE”). Podstawą do opracowania Krajowego planu jest art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków, minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa opracowuje projekt krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii, który następnie na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy zostaje przyjęty przez Radę Ministrów w drodze uchwały. Art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków określa, iż Krajowy plan zawiera w szczególności: 1) definicję budynków o niskim zużyciu energii oraz ich szczegółowe cechy; 2) działania administracji rządowej podejmowane w celu promowania budynków o niskim zużyciu energii, w tym w zakresie projektowania, budowy i przebudowy budynków w sposób zapewniający ich energooszczędność, oraz zwiększenia pozyskania energii ze źródeł odnawialnych w nowych oraz istniejących budynkach; 3) harmonogram osiągania celów, o których mowa w pkt 2. Zgodnie z art. 9 ust. 1 dyrektywy 2010/31/UE, państwa członkowskie opracowują krajowe plany mające na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii. Plany te mogą zawierać założenia zróżnicowane w zależności od kategorii budynku. Powstanie Krajowego planu wiąże się z dążeniem do osiągnięcia celu głównego określonego w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2010/31/UE, który stanowi, aby: − do dnia 31 grudnia 2020 r. wszystkie nowe budynki były budynkami o niemal zerowym zużyciu energii oraz − po dniu 31 grudnia 2018 r. nowe budynki zajmowane przez władze publiczne oraz będące ich własnością były budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. 1.2. Główne części Krajowego planu W rozdziale 2 Krajowego planu, który stanowi wprowadzenie do tematu, oceniono strukturę budynków, zarówno istniejących, jak i nowo wybudowanych, wraz z wyszczególnieniem ich zapotrzebowania na energię. Szczególną uwagę zwrócono na gospodarstwa domowe, które są jednym z głównych konsumentów energii w Polsce. Przedstawiono też, jak na przestrzeni ostatnich lat zmieniały się wymagania izolacyjności cieplnej i oszczędności energii w budynkach. Kluczowym elementem Krajowego planu jest zdefiniowanie budynków o niskim zużyciu energii w Polsce przy uwzględnieniu stanu istniejącej zabudowy oraz możliwych do osiągnięcia i jednocześnie uzasadnionych ekonomicznie środków poprawy efektywności energetycznej. Definicja ta została opracowana i przedstawiona w rozdziale 3 dokumentu. W rozdziale 4 Krajowego planu omówiono cel główny oraz cele pośrednie związane z poprawą efektywności energetycznej budynków, wraz z harmonogramem ich osiągnięcia, przy prowadzonym wsparciu, wskazanym w kolejnych punktach rozdziału. Przedstawiono charakterystykę działań, głównie administracji rządowej, podejmowanych w celu promowania budynków o niskim zużyciu energii, w tym w zakresie projektowania, budowy i przebudowy budynków w sposób zapewniający ich energooszczędność oraz zwiększenia pozyskania energii ze źródeł odnawialnych w nowych oraz istniejących budynkach. W rozdziale omówiono zmiany przepisów wpływających na efektywność energetyczną budynków, wskazano też szereg dostępnych mechanizmów finansowych i innych działań, zwłaszcza poszerzających wiedzę społeczeństwa z omawianej dziedziny. Ponadto odniesiono się do kwestii promowania wykorzystania odnawialnych źródeł energii w budynkach, potrzeby poprawy stanu technicznego zabudowy istniejącej oraz wskazano na aspekt kompleksowego podejścia do efektywności energetycznej.