Zarządzenie Nr 70 Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2011 r. w sprawie wytycznych w zakresie przestrzegania zasad służby cywilnej oraz w sprawie zasad etyki korpusu służby cywilnej

Nr 93 — 6830 — Poz. 953 953 ZARZĄDZENIE Nr 70 PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 6 października 2011 r. w sprawie wytycznych w zakresie przestrzegania zasad służby cywilnej oraz w sprawie zasad etyki korpusu służby cywilnej Na podstawie art. 15 ust. 10 ustawy z dnia 21 listo- § 3. Przestrzegając zasady ochrony praw człowieka pada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, i obywatela, członek korpusu służby cywilnej w szczepoz. 1505, z późn. zm.1)) zarządza się, co następuje: gólności zna prawa człowieka i obywatela, nie proponuje ani nie podejmuje działań, które naruszają prawa Rozdział 1 człowieka i obywatela, oraz ma na uwadze, że ich skuteczna ochrona przyczynia się do wzrostu autorytetu Wytyczne w zakresie przestrzegania państwa. zasad służby cywilnej § 4. Przestrzegając zasady bezinteresowności, § 1. Członek korpusu służby cywilnej przy wykony- członek korpusu służby cywilnej w szczególności: waniu zadań kieruje się wynikającymi z przepisów 1) nie przyjmuje od osób zaangażowanych w prowaprawa zasadami służby cywilnej, którymi w szczególdzone sprawy żadnych korzyści; ności są: 2) nie przyjmuje żadnej formy zapłaty za publiczne 1) zasada legalizmu, praworządności i pogłębiania wystąpienia, gdy mają one związek z zajmowazaufania obywateli do organów administracji pubnym stanowiskiem; licznej; 2) zasada ochrony praw człowieka i obywatela; 3) rezygnuje z dodatkowego zatrudnienia lub zajęcia zarobkowego, jeżeli dalsze wykonywanie dodatko- 3) zasada bezinteresowności; wego zatrudnienia lub zajęcia zarobkowego może 4) zasada jawności i przejrzystości; mieć negatywny wpływ na sprawy prowadzone w ramach obowiązków służbowych; 5) zasada dochowania tajemnicy ustawowo chronionej; 4) nie prowadzi szkoleń, jeżeli mogłoby to negatywnie wpłynąć na bezstronność prowadzonych spraw. 6) zasada profesjonalizmu; § 5. Przestrzegając zasady jawności i przejrzysto- 7) zasada odpowiedzialności za działanie lub zanieści, członek korpusu służby cywilnej w szczególności: chanie działania; 1) w granicach określonych przez prawo zapewnia 8) zasada racjonalnego gospodarowania środkami dostępność informacji o zasadach i efektach swopublicznymi; jej pracy i podejmowanych rozstrzygnięciach, któ- 9) zasada otwartości i konkurencyjności naboru. ra stanowi podstawę zaufania obywateli do państwa, a ograniczenia w tym zakresie mogą wyni- § 2. Przestrzegając zasady legalizmu, praworządkać jedynie z wyłączenia jawności rozstrzygnięcia; ności i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, członek korpusu służby cy- 2) przy tworzeniu przepisów, podejmowaniu decyzji wilnej w szczególności: oraz innych rozstrzygnięć, dąży do zapewnienia jednoznaczności oraz zrozumiałości podejmowa- 1) przy realizacji zadań na swoim stanowisku pracy nych działań; przestrzega prawa; 3) przyjęte rozstrzygnięcia wyczerpująco uzasadnia, 2) swoją postawą i działaniem przyczynia się do reaze wskazaniem powodów ich przyjęcia oraz celów, lizacji zasady państwa prawnego; które mają zostać osiągnięte, zwłaszcza w spra- 3) przez swoje zachowanie i działania w stosunku do wach będących przedmiotem rozbieżności w deobywateli istotnie wpływa na stopień więzi oby- bacie publicznej; wateli z państwem; 4) zna konstytucyjne i ustawowe przepisy dotyczące 4) w granicach określonych przez prawo postępuje prawa dostępu do informacji publicznej oraz zaw sposób zapewniający aktywny udział obywateli pewnia praktyczną realizację tego prawa. w rozstrzyganiu spraw publicznych; § 6. Przestrzegając zasady dochowania tajemnicy 5) nie kieruje się uprzedzeniami, załatwiając sprawy ustawowo chronionej, członek korpusu służby cywilobywateli, innych osób oraz podmiotów; nej w szczególności: 6) nie uczestniczy w strajkach lub akcjach protesta- 1) dochowuje tajemnicy ustawowo chronionej; cyjnych, zakłócających normalne funkcjonowanie urzędu. 2) o bejmując ochroną informację, czyni to w celu zabezpieczenia wyraźnie wskazanych interesów 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. państwa, obywateli oraz innych podmiotów, a nie z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1706 oraz z 2011 r. w celu ograniczenia jawności i przejrzystości dzia- Nr 82, poz. 451, Nr 185, poz. 1092 i Nr 201, poz. 1183. łania.

Nr 93 — 6831 — Poz. 953 § 7. Przestrzegając zasady profesjonalizmu, czło- 2) p rzy wykonywaniu zadań kieruje się interesem nek korpusu służby cywilnej w szczególności: publicznym i efektywnością oraz zgodnością podejmowanych działań z przepisami; jeżeli zachodzi 1) realizując zadania państwa, posiada niezbędną rozbieżność między przepisami prawa a interesem wiedzę dotyczącą funkcjonowania państwa, podpublicznym, sygnalizuje to przełożonym; nosi kwalifikacje oraz rozwija wiedzę zawodową, potrzebną do jak najlepszego wykonywania pracy 3) n a każdym etapie realizacji zadań jest gotów do w urzędzie; rozliczenia się przed przełożonymi i obywatelami z podejmowanych działań; 2) zna akty prawne dotyczące funkcjonowania urzędu, w którym jest zatrudniony, oraz zapoznaje się 4) w razie postawienia zarzutu naruszenia obowiązz wszystkimi istotnymi okolicznościami faktyczny- ków członka korpusu służby cywilnej nie podejmi i prawnymi prowadzonych przez siebie spraw; muje działań zmierzających do zakłócenia sprawnego przebiegu postępowania mającego na celu 3) zna zasady etyki korpusu służby cywilnej i sumienustalenie osoby za to odpowiedzialnej; nie ich przestrzega; 4) zna zasady służby cywilnej i sumiennie ich prze- 5) j eżeli jest przekonany, że polecenie służbowe przestrzega; łożonego narusza zasady służby cywilnej, informuje go lub jego przełożonych na piśmie. 5) poddaje się weryfikacji znajomości zasad służby cywilnej; § 9. Przestrzegając zasady racjonalnego gospoda- 6) dąży do stosowania wysokich standardów zarzą- rowania środkami publicznymi, członek korpusu służdzania publicznego, wykorzystuje wiedzę przełożo- by cywilnej w szczególności: nych, kolegów i podwładnych, dzieli się z nimi 1) korzystając ze środków publicznych do realizacji własnym doświadczeniem zawodowym, a jeżeli zadań państwa i proponując kierunki jego działań, jest to uzasadnione, korzysta z pomocy ekspertów; ma na względzie interes państwa i obywateli oraz 7) efektywnie i racjonalnie zarządza posiadanymi za- efektywne osiąganie celów, przy racjonalnym wysobami kadrowymi i wykorzystuje w taki sposób korzystaniu środków powierzonych państwu przez czas pracy; obywateli; 8) w wykonywaniu zadań dąży do uzgodnień opar- 2) jest gotowy do rozliczenia swojej dbałości o środki tych na rzeczowej argumentacji; i mienie publiczne. 9) jest gotów do przyjęcia krytyki, uznania swoich § 10. Realizując zasadę otwartości i konkurencyjbłędów i do naprawienia ich konsekwencji; ności naboru, członek korpusu służby cywilnej, orga- 10) przez swoją postawę dba o wizerunek służby nizując i przeprowadzając nabór w służbie cywilnej cywilnej; w szczególności: 11) korzystając z zagwarantowanych praw pracowni- 1) ma na względzie dbałość o: czych: a) równy dostęp do służby publicznej, a) ma na względzie wynikające z przepisów ograb) niedyskryminację z jakichkolwiek powodów, niczenia możliwości podjęcia zatrudnienia lub c) z awodowe i rzetelne wykonywanie zadań pańwykonywania innych zajęć, stwa przez administrację rządową, b) ma na względzie wynikające z przepisów ograd) neutralność polityczną służby cywilnej; niczenia poufności informacji dotyczącej również jego życia osobistego; 2) przez swoje działania: 12) korzystając z określonej w przepisach szczególnej a) wzmacnia zaufanie obywateli do kompetencji ochrony stosunku pracy urzędnika służby cywil- osób, które realizują zadania państwa, nej, ma na względzie cel tej szczególnej ochrony, b) dba o to, aby wyłaniano w drodze naboru osoby którym jest: najlepiej przygotowane do realizacji zadań państwa, a) pozyskiwanie i zatrzymywanie w służbie cywilnej osób, które swój profesjonalny rozwój wiążą c) d aje gwarancje jawnej i efektywnej kontroli nad z pracą w administracji rządowej, przebiegiem naboru; b) ochrona zatrudnienia w służbie cywilnej osób, 3) nie wywiera pozaustawowego wpływu ani naciktóre wykazały w swojej pracy zdolność do pro- sku na proces naboru, nie ulega takim wpływom fesjonalnego i etycznego zachowania członka lub naciskom, a o ich wystąpieniu informuje właśkorpusu służby cywilnej, a w szczególności ciwych przełożonych. przestrzegały zasady neutralności politycznej i bezstronności służby cywilnej. § 11. 1. W zakresie przestrzegania zasad służby cywilnej: § 8. Przestrzegając zasady odpowiedzialności za działanie lub zaniechanie, członek korpusu służby 1) Szef Służby Cywilnej w szczególności: cywilnej w szczególności: a) wyjaśnia problemy wynikające ze stosowania 1) wykonuje zadania ze świadomością szczególnej zasad służby cywilnej, odpowiedzialności wynikającej z publicznego cha- b) monitoruje przestrzeganie zasad służby cywilrakteru pełnionej służby; nej w urzędach,

Nr 93 — 6832 — Poz. 953 c) analizuje przekazywane przez dyrektorów gene- zarobkowych przez urzędnika służby cywilnej ralnych urzędów sprawozdania okresowe i inne oraz pracownika służby cywilnej zajmującego informacje na temat realizacji zasad służby cy- wyższe stanowisko w służbie cywilnej, wilnej oraz stosowania wytycznych, c) uwzględnia zasady służby cywilnej w przygotod) wydaje zalecenia dyrektorom generalnym urzę- wywanych programach zarządzania zasobami dów w celu usunięcia stwierdzonych uchybień ludzkimi, w zakresie przestrzegania zasad służby cywild) uwzględnia zasady służby cywilnej, ustalając nej, a także kontroluje ich wykonanie, zakres służby przygotowawczej, e) uwzględnia problematykę przestrzegania zasad e) udostępnia członkom korpusu służby cywilnej służby cywilnej oraz wytycznych w ramach informacje o przestrzeganiu zasad służby cywilwspółdziałania z dyrektorami generalnymi urzęnej oraz o stosowaniu wytycznych w zakresie dów, przestrzegania zasad służby cywilnej w podlegf) współdziała z dyrektorami generalnymi urzę- łym urzędzie jednocześnie z przekazaniem Szedów w zakresie upowszechniania wśród człon- fowi Służby Cywilnej sprawozdania z realizacji ków korpusu służby cywilnej zasad służby ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, cywilnej za rok ubiegły, f) przedstawia informację o przestrzeganiu zasad g) zobowiązuje przedstawiciela wyznaczonego do służby cywilnej w sprawozdaniu z realizacji zaobserwacji naboru na stanowiska, o których dań wynikających z ustawy z dnia 21 listopada mowa w art. 52 pkt 2—4 ustawy z dnia 21 listo- 2008 r. o służbie cywilnej za rok ubiegły, pada 2008 r. o służbie cywilnej, do zwracania uwagi na przestrzeganie zasad służby cywilnej g) zapewnia przestrzeganie zasad służby cywilnej podczas postępowania i informowania o stwier- podczas prowadzenia kontroli i audytu wedzonych w tym zakresie nieprawidłowościach, wnętrznego w urzędzie, h) kieruje się zasadami służby cywilnej przy udzie- h) upowszechnia w sposób przyjęty w urzędzie zalaniu dyrektorowi generalnemu urzędu zgody sady służby cywilnej wśród członków korpusu na podjęcie zajęcia zarobkowego, służby cywilnej zatrudnionych w urzędzie, i) uwzględnia obowiązek przestrzegania zasad i) z apewnia przeszkolenie członków korpusu służsłużby cywilnej w projekcie strategii zarządza- by cywilnej zatrudnionych w urzędzie w zakrenia zasobami ludzkimi w służbie cywilnej, sie przestrzegania zasad służby cywilnej, w ramach szkoleń powszechnych w służbie cywilj) współdziała z innymi organami administracji nej, publicznej przy upowszechnianiu, stosowaniu i nadzorowaniu przestrzegania zasad służby j) p rzekazuje w sposób przyjęty w urzędzie tekst cywilnej, niniejszego zarządzenia członkom korpusu służby cywilnej zatrudnionym w urzędzie, zobowiąk) współdziała z partnerami społecznymi, organi- zując ich do potwierdzenia na piśmie zapoznazacjami pozarządowymi i przedstawicielami nia się z zarządzeniem, środków masowego przekazu przy upowszechnianiu zasad służby cywilnej, k) wydając polecenie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, może zobowiązać rzeczl) wydając polecenie przeprowadzenia postępo- nika dyscyplinarnego urzędu do ustalenia, czy wania wyjaśniającego wobec dyrektora gene- naruszenie obowiązków członka korpusu służby ralnego urzędu, może zobowiązać rzecznika cywilnej nie stanowi jednocześnie naruszenia dyscyplinarnego do spraw dyscyplinarnych określonych zasad służby cywilnej; osób zajmujących stanowiska dyrektorów generalnych urzędów do ustalenia, czy naruszenie 4) członek korpusu służby cywilnej kierujący podlegobowiązków członka korpusu służby cywilnej łymi członkami korpusu służby cywilnej w szczenie stanowi jednocześnie naruszenia określo- gólności: nych zasad służby cywilnej; a) j est odpowiedzialny za przestrzeganie zasad służby cywilnej przez podległych członków kor- 2) Rada Służby Cywilnej, przy wyrażaniu opinii oraz pusu służby cywilnej, wykonywaniu zadań określonych w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, uwzględnia b) wydaje polecenia mające na celu usunięcie zasady służby cywilnej; stwierdzonych uchybień w zakresie przestrzegania zasad służby cywilnej i kontroluje ich wy- 3) dyrektor generalny urzędu albo kierownik urzędu konanie. wykonujący zadania przewidziane w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej dla 2. Przepis ust. 1 pkt 4 stosuje się również do osób, dyrektora generalnego urzędu w szczególności: o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, zajmujących stanowia) zapewnia przestrzeganie zasad służby cywilnej ska urzędnicze związane z kierowaniem podległymi w podległym sobie urzędzie, pracownikami będącymi członkami korpusu służby b) kieruje się zasadami służby cywilnej przy wyda- cywilnej. Osoby te przy zapewnieniu przestrzegania waniu zgody na dodatkowe zatrudnienie człon- zasad służby cywilnej współdziałają z dyrektorem geka korpusu służby cywilnej lub podjęcie zajęć neralnym urzędu.

Nr 93 — 6833 — Poz. 953 § 12. W zakresie przestrzegania zasad służby § 16. Zasada lojalności polega w szczególności na: cywilnej: 1) lojalności wobec Rzeczypospolitej Polskiej; 1) ministrowie oraz inne osoby zajmujące w admini- 2) l ojalnym i rzetelnym realizowaniu programu Rząstracji rządowej kierownicze stanowiska państwodu Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na właswe współdziałają z Szefem Służby Cywilnej przy ne przekonania i poglądy polityczne; zapewnieniu przestrzegania zasad służby cywilnej przez członków korpusu służby cywilnej; 3) l ojalności wobec urzędu oraz przełożonych, kolegów i podwładnych, gotowości do wykonywania 2) Krajowa Szkoła Administracji Publicznej uwzględ- służbowych poleceń, dbając, aby nie zostało narunia problematykę zasad służby cywilnej przy reali- szone prawo lub popełniona pomyłka; zacji zadań Szkoły. 4) u dzielaniu przełożonym obiektywnych, zgodnych Rozdział 2 z najlepszą wolą i wiedzą porad i opinii podczas przygotowywania propozycji działań administracji Zasady etyki korpusu służby cywilnej rządowej; 5) w ykazywaniu powściągliwości w publicznym wy- § 13. Członek korpusu służby cywilnej przestrzega powiadaniu poglądów na temat pracy swego zasad etyki korpusu służby cywilnej, którymi są: urzędu oraz innych urzędów, zwłaszcza jeżeli poglądy takie podważałyby zaufanie obywateli do 1) zasada godnego zachowania; tych instytucji. 2) zasada służby publicznej; § 17. Zasada neutralności politycznej, z uwzględ- 3) zasada lojalności; nieniem tego, że partie polityczne w państwie demokratycznym są przewidzianymi przez Konstytucję 4) zasada neutralności politycznej; Rzeczypospolitej Polskiej i akceptowanymi przez obywateli wyrazicielami ich woli oraz tego, że członek kor- 5) zasada bezstronności; pusu służby cywilnej może korzystać z zagwarantowanych wolności i praw człowieka i obywatela, w tym 6) zasada rzetelności. prawa do udziału w życiu publicznym, polega w szczególności na: § 14. Zasada godnego zachowania polega w szczególności na: 1) n iemanifestowaniu publicznym poglądów i sympatii politycznych, zwłaszcza nieprowadzeniu 1) wykonywaniu pracy z respektem dla reguł współ- jakiejkolwiek agitacji o charakterze politycznym życia społecznego i kultury osobistej, poszanowa- w służbie oraz poza nią; nia godności innych osób, w tym podwładnych, 2) d ystansowaniu się od wszelkich wpływów i naciskolegów i przełożonych; ków politycznych mogących prowadzić do działań 2) życzliwości wobec ludzi i zapobieganiu powstawa- stronniczych; niu konfliktów w pracy, w relacjach z obywatelami 3) n iepodejmowaniu żadnych publicznych działań oraz współpracownikami; bezpośrednio wspierających działania o charakterze politycznym; 3) właściwym zachowaniu się również poza pracą, unikaniu niepożądanych zachowań mających 4) n iestwarzaniu podejrzeń o sprzyjanie partiom ponegatywny wpływ na wizerunek państwa, służby litycznym i przestrzeganiu obowiązujących ogranicywilnej i urzędu. czeń; § 15. Zasada służby publicznej wyraża się w szcze- 5) d bałości o jasność i przejrzystość relacji z osobami gólności w: pełniącymi funkcje polityczne, przy uwzględnieniu, że relacje te nie mogą podważać zaufania do 1) służebnym charakterze pracy wobec obywateli, politycznej neutralności członka korpusu służby mającej na celu urzeczywistnianie wartości leżą- cywilnej. cych u podstaw prawa Rzeczypospolitej Polskiej; § 18. Zasada bezstronności wyraża się w szczegól- 2) służbie państwu, której podstawowym elementem ności w: jest ochrona jego interesów i rozwoju; 1) niedopuszczaniu do podejrzeń o konflikt między 3) współtworzeniu wizerunku służby cywilnej oraz interesem publicznym i prywatnym; wpływaniu na postrzeganie Rzeczypospolitej Pol- 2) niepodejmowaniu żadnych prac ani zajęć, które skiej w kraju i w świecie; kolidują z obowiązkami służbowymi; 4) przedkładaniu dobra wspólnego obywateli nad in- 3) jednakowym traktowaniu wszystkich uczestników teres osobisty, jednostkowy lub grupowy; w prowadzonych sprawach administracyjnych i nieuleganiu przy tym jakimkolwiek naciskom; 5) nieuchylaniu się od podejmowania trudnych rozstrzygnięć oraz odpowiedzialności za swoje postę- 4) niedemonstrowaniu zażyłości z osobami publiczpowanie, ze świadomością, że interes publiczny nie znanymi ze swej działalności zwłaszcza poliwymaga działań rozważnych, ale skutecznych tycznej, gospodarczej, społecznej lub religijnej i realizowanych w sposób zdecydowany. oraz niepromowaniu jakichkolwiek grup interesu.

Nr 93 — 6834 — Poz. 953 § 19. Zasada rzetelności wyraża się w szczególno- Rozdział 3 ści w: Przepis końcowy 1) sumiennym, rozważnym wykonywaniu powierzonych zadań; § 20. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.2) 2) dotrzymywaniu zobowiązań, zgodnie z przepisami prawa; Prezes Rady Ministrów: D. Tusk 3) twórczym podejmowaniu zadań i aktywnym reali- 2) Niniejsze zarządzenie było poprzedzone zarządzeniem zowaniu obowiązków, z najlepszą wolą i w interenr 114 Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 października sie społecznym, nieograniczającym się jedynie do 2002 r. w sprawie ustanowienia Kodeksu Etyki Służby przestrzegania przepisów. Cywilnej (M. P. Nr 46, poz. 683).