Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry

l

Nr 40 — 1990 — Poz. 451 p Zatwierdzono na posiedzeniu Rady Ministrów . w dniu 22 lutego 2011 r. PREZES RADY MINISTRÓW Donald TUSK

. l c r . w w Warszawa, 2011 w Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na zamówienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej

l

Nr 40 — 1991 — Poz. 451 p Spis treści: 1. Stosowane skróty i pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1994 . 2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną . . . . . . . . . 1996 3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1998 v Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2009 Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 2009 Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2009 Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2012 o Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych . . . . . . . . 2013 Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2016 Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2016 4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód g powierzchniowych i podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2017 Punktowe źródła zanieczyszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2017 Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów . . . . . . . . . 2019 Oddziaływania wywierane na ilościowy stan wód — pobory wód powierzchniowych i podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2021 5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym cyklu planistycznym . . . . . . . . . . 2025 Zróżnicowanie przestrzenne oraz zmiennlość opadów atmosferycznych na obszarze dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2025 Rozkład przestrzenny oraz zmienncość temperatury powietrza na obszarze dorzecza Odry . . . . 2028 Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . 2031 6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2034 7. Monitoring wód oraz ocena stanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2037 r Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2037 Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2041 Obszary chronione . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2045 8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych . . . . . . . . . . . 2047 w Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych, ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2047 Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . 2054 Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2059 9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2071 Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2071 w Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2072 Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2078 Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2079 Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . 2080 Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2082 w 10. Podsumowanie programów działań zapisanych w Programie wodno-środowiskowym kraju . . 2085 11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką charakterystyką . . . . . . . . . . . . . . 2101 Krajowe dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2102 Strategia Rozwoju Kraju 2007—2015 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2102 Narodowy Plan Rozwoju 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2103 Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2104 Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2105 Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009—2012 z perspektywą do roku 2016 . . . . . . . 2106 Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . 2114 Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2115

l

Nr 40 — 1992 — Poz. 451 p Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej . 2116 Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2117 Sektorowe programy operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2119 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2119 . Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2121 Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2123 Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007—2013 . . . .v. . . . . . . . . . . . . . . . 2124 Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2126 Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016 r.) . . . . . . . 2128 Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r. . . . . . . . . . . . . . . . . 2133 o Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005 r. . . . . . . 2135 Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2009 r. . . . . . . 2137 Program działań przeciwpowodziowych w dorzeczu Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2138 Program dla Odry — 2006 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2140 Regionalne dokumenty o charakterze planistycznygm i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . 2141 Strategia rozwoju dla województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2141 Wojewódzkie programy ochrony środowiska i plany gospodarki odpadami . . . . . . . . . . 2147 Plany gospodarowania odpadami województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2159 Wojewódzkie programy udrażniania rzek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2160 . Programy małej retencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2168 Plany ochrony parków narodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2176 l Plany ochrony parków krajobrazowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2178 Plany ochrony rezerwatów przcyrody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2181 Plany ochrony dla obszaru Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2182 12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2184 I tura konsultacji społecznyrch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2184 II tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2185 III tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2187 . Podsumowanie wyników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2189 13. Wykaz właściwych władz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2191 w 14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji wykorzystanej do sporządzenia PGW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2206 15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2209 16. Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2215 w 17. Spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2218 18. Spis rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2220 Załączniki: Załącznik nr 1 —mapy: w(cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:54)(cid:97)(cid:80)(cid:93)(cid:88)(cid:82)(cid:80)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:100)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1)(cid:62)(cid:83)(cid:97)(cid:104)(cid:1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2221 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:33)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:57)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:84)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1)(cid:62)(cid:83)(cid:97)(cid:104)(cid:1) . . . . . . . . . 2222 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:34)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:66)(cid:82)(cid:80)(cid:91)(cid:94)(cid:93)(cid:84)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1)(cid:62)(cid:83)(cid:97)(cid:104)(cid:1) . . . . . . . . . . 2223 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:35)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:57)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:84)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:83)(cid:105)(cid:88)(cid:84)(cid:92)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1)(cid:62)(cid:83)(cid:97)(cid:104)(cid:1) . . . . . . . . . . . . 2224 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:36)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:67)(cid:104)(cid:95)(cid:104)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1) Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2225 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:37)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:67)(cid:104)(cid:95)(cid:104)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:105)(cid:88)(cid:94)(cid:97)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1) Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2226 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:38)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:67)(cid:104)(cid:95)(cid:104)(cid:1) (cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) (cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1) (cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1) (cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) (cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:104)(cid:81)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:250)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) (cid:88)(cid:1) (cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:89)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:94)(cid:28) wych — obszar dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2227 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:39)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:52)(cid:90)(cid:94)(cid:97)(cid:84)(cid:86)(cid:88)(cid:94)(cid:93)(cid:104)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1)(cid:62)(cid:83)(cid:97)(cid:104)(cid:1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2228

l

Nr 40 — 1993 — Poz. 451 p (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:40)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:62)(cid:82)(cid:84)(cid:93)(cid:80)(cid:1)(cid:98)(cid:99)(cid:80)(cid:93)(cid:100)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1) dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2229 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:31)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:62)(cid:82)(cid:84)(cid:93)(cid:80)(cid:1)(cid:98)(cid:99)(cid:80)(cid:93)(cid:100)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:105)(cid:88)(cid:94)(cid:97)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:27)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:89)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:94)(cid:28) wych i przybrzeżnych — obszar dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2230 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:32)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:62)(cid:82)(cid:84)(cid:93)(cid:80)(cid:1)(cid:98)(cid:99)(cid:80)(cid:93)(cid:100)(cid:1)(cid:88)(cid:91)(cid:94)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:84)(cid:86)(cid:94)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:83)(cid:105)(cid:88)(cid:84)(cid:92)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87).(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1) Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2231 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:33)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:62)(cid:82)(cid:84)(cid:93)(cid:80)(cid:1)(cid:98)(cid:99)(cid:80)(cid:93)(cid:100)(cid:1)(cid:82)(cid:87)(cid:84)(cid:92)(cid:88)(cid:82)(cid:105)(cid:93)(cid:84)(cid:86)(cid:94)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:83)v(cid:105)(cid:88)(cid:84)(cid:92)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:28) cza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2232 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:34)(cid:29)(cid:1)(cid:66)(cid:88)(cid:84)(cid:270)(cid:1)(cid:92)(cid:94)(cid:93)(cid:88)(cid:99)(cid:94)(cid:97)(cid:88)(cid:93)(cid:86)(cid:100)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1)(cid:62)(cid:83)(cid:97)(cid:104)(cid:1)(cid:1) . . . . . . . . 2233 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:35)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:66)(cid:88)(cid:84)(cid:270)(cid:1)(cid:92)(cid:94)(cid:93)(cid:88)(cid:99)(cid:94)(cid:97)(cid:88)(cid:93)(cid:86)(cid:100)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:83)(cid:105)(cid:88)(cid:84)(cid:92)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1)(cid:62)(cid:83)(cid:97)(cid:104)(cid:1)(cid:1) . . . . . . . . . . . 2234 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:36)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:70)(cid:104)(cid:90)(cid:80)(cid:105)(cid:1) (cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1) (cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:105)(cid:93)(cid:80)(cid:82)(cid:105)(cid:94)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) (cid:83)(cid:94)(cid:1) (cid:82)(cid:84)(cid:91)(cid:217)(cid:102)(cid:1) (cid:97)o(cid:84)(cid:90)(cid:97)(cid:84)(cid:80)(cid:82)(cid:104)(cid:89)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:27)(cid:1) (cid:102)(cid:1) (cid:99)(cid:104)(cid:92)(cid:1) (cid:90)(cid:246)(cid:95)(cid:88)(cid:84)(cid:91)(cid:88)(cid:98)(cid:90)(cid:94)(cid:28) wych — obszar dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2235 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:37)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:70)(cid:104)(cid:90)(cid:80)(cid:105)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:105)(cid:93)(cid:80)(cid:82)(cid:105)(cid:94)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:81)(cid:94)(cid:97)(cid:100)(cid:1)(cid:102)(cid:94)(cid:83)(cid:104)(cid:1)(cid:102)(cid:1)(cid:82)(cid:84)(cid:91)(cid:100)(cid:1)(cid:105)(cid:80)(cid:94)(cid:95)(cid:80)(cid:28) trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Odry . . . 2236 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:38)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:70)(cid:104)(cid:90)(cid:80)(cid:105)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:83)(cid:105)(cid:88)(cid:84)(cid:92)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:105)(cid:93)(cid:80)(cid:82)(cid:105)(cid:94)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:81)(cid:94)(cid:97)(cid:100)(cid:1)(cid:102)(cid:94)(cid:83)(cid:104)(cid:1)(cid:102)(cid:1)(cid:82)(cid:84)(cid:91)(cid:100)(cid:1)(cid:105)(cid:80)(cid:94)(cid:95)(cid:80)(cid:99)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:28) nia ludności w wodę przeznaczoną gdo spożycia — obszar dorzecza Odry . . . . 2237 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:39)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:62)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:104)(cid:1)(cid:98)(cid:105)(cid:82)(cid:105)(cid:84)(cid:86)(cid:217)(cid:91)(cid:93)(cid:88)(cid:84)(cid:1)(cid:93)(cid:80)(cid:97)(cid:80)(cid:250)(cid:94)(cid:93)(cid:84)(cid:1)(cid:93)(cid:80)(cid:1)(cid:105)(cid:80)(cid:93)(cid:88)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:104)(cid:98)(cid:105)(cid:82)(cid:105)(cid:84)(cid:93)(cid:88)(cid:80)(cid:1)(cid:105)(cid:102)(cid:88)(cid:246)(cid:105)(cid:90)(cid:80)(cid:92)(cid:88)(cid:1)(cid:80)(cid:105)(cid:94)(cid:99)(cid:100)(cid:1)(cid:105)(cid:84)(cid:1)(cid:240)(cid:97)(cid:217)(cid:83)(cid:84)(cid:13)(cid:1) rolniczych — obszar dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2238 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:32)(cid:40)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:62)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:104)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:105)(cid:93)(cid:80)(cid:82)(cid:105)(cid:94)(cid:93)(cid:84)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:1)(cid:94)(cid:82)(cid:87)(cid:97)(cid:94)(cid:93)(cid:104)(cid:1)(cid:98)(cid:88)(cid:84)(cid:83)(cid:91)(cid:88)(cid:98)(cid:90)(cid:1)(cid:91)(cid:100)(cid:81)(cid:1)(cid:86)(cid:80)(cid:99)(cid:100)(cid:93)(cid:90)(cid:217)(cid:102)(cid:27)(cid:1)(cid:83)(cid:91)(cid:80)(cid:1)(cid:90)(cid:99)(cid:217)(cid:97)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:100)(cid:99)(cid:97)(cid:105)(cid:104)(cid:92)(cid:80)(cid:93)(cid:88)(cid:84)(cid:1) lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie — obszar dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2239 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:33)(cid:31)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:63)(cid:100)(cid:93)(cid:90)(cid:99)(cid:94)(cid:102)(cid:84)(cid:1)(cid:88)(cid:1)(cid:97)(cid:94)(cid:105)(cid:95)(cid:97)(cid:94)(cid:98)(cid:105)(cid:94)(cid:93)(cid:84)(cid:1)(cid:240)(cid:97)(cid:217)(cid:83)(cid:13)(cid:80)(cid:1)(cid:105)(cid:80)(cid:93)(cid:88)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:104)(cid:98)(cid:105)(cid:82)(cid:105)(cid:84)(cid:276)(cid:1)(cid:128)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:80)(cid:1)(cid:62)(cid:83)(cid:97)(cid:104)(cid:1)(cid:1) . . . . . 2240 l Załącznik nr 2 — Charakterystyka jednolitych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2241 c Załącznik nr 3 —Mapy do celów planistycznych: (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:54)(cid:97)(cid:80)(cid:93)(cid:88)(cid:82)(cid:84)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:217)(cid:102)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:104)(cid:1)(cid:88)(cid:1)(cid:97)(cid:84)(cid:86)(cid:88)(cid:94)(cid:93)(cid:217)(cid:102)(cid:1)(cid:102)(cid:94)(cid:83)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . . . . . . . . . . . 2328 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:33)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:57)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:84)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2329 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:34)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:66)(cid:82)(cid:80)(cid:91)(cid:94)(cid:93)(cid:84)(cid:1)(cid:82)(cid:105)r(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2330 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:35)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:57)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:84)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:83)(cid:105)(cid:88)(cid:84)(cid:92)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2331 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:36)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:67)(cid:104)(cid:95)(cid:104)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . . . . . . 2332 . (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:37)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:67)(cid:104)(cid:95)(cid:104)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:105)(cid:88)(cid:94)(cid:97)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . . . . . 2333 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:38)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:67)(cid:104)(cid:95)(cid:104)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:104)(cid:81)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:250)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:88)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:89)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) 2334 w (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:39)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:52)(cid:90)(cid:94)(cid:97)(cid:84)(cid:86)(cid:88)(cid:94)(cid:93)(cid:104)(cid:1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2335 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:40)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:62)(cid:82)(cid:84)(cid:93)(cid:80)(cid:1)(cid:98)(cid:99)(cid:80)(cid:93)(cid:100)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . 2336 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:31)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:62)(cid:82)(cid:84)(cid:93)(cid:80)(cid:1)(cid:98)(cid:99)(cid:80)(cid:93)(cid:100)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:105)(cid:88)(cid:94)(cid:97)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:27)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:89)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:94)(cid:28) wych i przybrzeżnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2337 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:32)(cid:29)(cid:1)(cid:62)(cid:82)(cid:84)(cid:93)(cid:80)(cid:1)(cid:98)(cid:99)(cid:80)(cid:93)(cid:100)(cid:1)(cid:88)(cid:91)(cid:94)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:84)(cid:86)(cid:94)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:83)(cid:105)(cid:88)(cid:84)(cid:92)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . . . 2338 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:33)(cid:29)(cid:1)(cid:62)(cid:82)(cid:84)(cid:93)(cid:80)(cid:1)(cid:98)(cid:99)(cid:80)(cid:93)(cid:100)(cid:1)(cid:82)(cid:87)(cid:84)(cid:92)(cid:88)(cid:82)(cid:105)(cid:93)(cid:84)(cid:86)(cid:94)(cid:1)(cid:89)(cid:84)(cid:83)(cid:93)(cid:94)(cid:91)(cid:88)(cid:99)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:82)(cid:105)(cid:272)(cid:238)(cid:82)(cid:88)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:83)(cid:105)(cid:88)(cid:84)(cid:92)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . . 2339 w (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:34)(cid:29)(cid:1)(cid:66)(cid:88)(cid:84)(cid:270)(cid:1)(cid:92)(cid:94)(cid:93)(cid:88)(cid:99)(cid:94)(cid:97)(cid:88)(cid:93)(cid:86)(cid:100)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2340 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:35)(cid:29)(cid:1)(cid:66)(cid:88)(cid:84)(cid:270)(cid:1)(cid:92)(cid:94)(cid:93)(cid:88)(cid:99)(cid:94)(cid:97)(cid:88)(cid:93)(cid:86)(cid:100)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:83)(cid:105)(cid:88)(cid:84)(cid:92)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2341 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:36)(cid:29)(cid:1)(cid:70)(cid:104)(cid:90)(cid:80)(cid:105)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:105)(cid:93)(cid:80)(cid:82)(cid:105)(cid:94)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:1)(cid:82)(cid:84)(cid:91)(cid:217)(cid:102)(cid:1)(cid:97)(cid:84)(cid:90)(cid:97)(cid:84)(cid:80)(cid:82)(cid:104)(cid:89)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:27)(cid:1)(cid:102)(cid:1)(cid:99)(cid:104)(cid:92)(cid:1)(cid:90)(cid:246)(cid:95)(cid:88)(cid:84)(cid:91)(cid:88)(cid:98)(cid:90)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:1) . 2342 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:37)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:70)(cid:104)(cid:90)(cid:80)(cid:105)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:102)(cid:88)(cid:84)(cid:97)(cid:105)(cid:82)(cid:87)(cid:93)(cid:88)(cid:94)(cid:102)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:105)(cid:93)(cid:80)(cid:82)(cid:105)(cid:94)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:81)(cid:94)(cid:97)(cid:100)(cid:1)(cid:102)(cid:94)(cid:83)(cid:104)(cid:1)(cid:102)(cid:1)(cid:82)(cid:84)(cid:91)(cid:100)(cid:1)(cid:105)(cid:80)(cid:94)(cid:95)(cid:80)(cid:28) trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . 2343 w(cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:38)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:70)(cid:104)(cid:90)(cid:80)(cid:105)(cid:1)(cid:102)(cid:217)(cid:83)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:83)(cid:105)(cid:88)(cid:84)(cid:92)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:105)(cid:93)(cid:80)(cid:82)(cid:105)(cid:94)(cid:93)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:1)(cid:95)(cid:94)(cid:81)(cid:94)(cid:97)(cid:100)(cid:1)(cid:102)(cid:94)(cid:83)(cid:104)(cid:1)(cid:102)(cid:1)(cid:82)(cid:84)(cid:91)(cid:100)(cid:1)(cid:105)(cid:80)(cid:94)(cid:95)(cid:80)(cid:99)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:28) nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2344 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:39)(cid:29)(cid:1)(cid:62)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:104)(cid:1)(cid:98)(cid:105)(cid:82)(cid:105)(cid:84)(cid:86)(cid:217)(cid:91)(cid:93)(cid:88)(cid:84)(cid:1)(cid:93)(cid:80)(cid:97)(cid:80)(cid:250)(cid:94)(cid:93)(cid:84)(cid:1)(cid:93)(cid:80)(cid:1)(cid:105)(cid:80)(cid:93)(cid:88)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:104)(cid:98)(cid:105)(cid:82)(cid:105)(cid:84)(cid:93)(cid:88)(cid:80)(cid:1)(cid:105)(cid:102)(cid:88)(cid:246)(cid:105)(cid:90)(cid:80)(cid:92)(cid:88)(cid:1)(cid:80)(cid:105)(cid:94)(cid:99)(cid:100)(cid:1)(cid:105)(cid:84)(cid:1)(cid:240)(cid:97)(cid:217)(cid:83)(cid:84)(cid:13)(cid:1) rolniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2345 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:32)(cid:40)(cid:29)(cid:1)(cid:1)(cid:62)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:104)(cid:1)(cid:95)(cid:97)(cid:105)(cid:84)(cid:105)(cid:93)(cid:80)(cid:82)(cid:105)(cid:94)(cid:93)(cid:84)(cid:1)(cid:83)(cid:94)(cid:1)(cid:94)(cid:82)(cid:87)(cid:97)(cid:94)(cid:93)(cid:104)(cid:1)(cid:98)(cid:88)(cid:84)(cid:83)(cid:91)(cid:88)(cid:98)(cid:90)(cid:1)(cid:91)(cid:100)(cid:81)(cid:1)(cid:86)(cid:80)(cid:99)(cid:100)(cid:93)(cid:90)(cid:217)(cid:102)(cid:27)(cid:1)(cid:83)(cid:91)(cid:80)(cid:1)(cid:90)(cid:99)(cid:217)(cid:97)(cid:104)(cid:82)(cid:87)(cid:1)(cid:100)(cid:99)(cid:97)(cid:105)(cid:104)(cid:92)(cid:80)(cid:28) nie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie . . . . . . 2346 (cid:126)(cid:1)(cid:60)(cid:80)(cid:95)(cid:80)(cid:1)(cid:93)(cid:97)(cid:1)(cid:33)(cid:31)(cid:29)(cid:1)(cid:63)(cid:100)(cid:93)(cid:90)(cid:99)(cid:94)(cid:102)(cid:84)(cid:1)(cid:88)(cid:1)(cid:94)(cid:81)(cid:98)(cid:105)(cid:80)(cid:97)(cid:94)(cid:102)(cid:84)(cid:1)(cid:240)(cid:97)(cid:217)(cid:83)(cid:13)(cid:80)(cid:1)(cid:105)(cid:80)(cid:93)(cid:88)(cid:84)(cid:82)(cid:105)(cid:104)(cid:98)(cid:105)(cid:82)(cid:105)(cid:84)(cid:276)(cid:1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2347

l

Nr 40 — 1994 — Poz. 451 p 1. Stosowane skróty i pojęcia . GIOŚ Główny Inspektor Ochrony Środowiska GUS Główny Urząd Statystyczny v GZWP Główny Zbiornik Wód Podziemnych IPPC zintegrowane zapobieganie i ograniczanie zanieczyszczeń o JCWP jednolita część wód powierzchniowych JCWPd jednolita część wód podziemnych KE Komisja Europejska g KPOŚK Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych KZGW Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej MŚ Ministerstwo Środow.iska MKOOpZ Międzynarodowa Komisja Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem l NFOŚiGW Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej c OSN obszar szczególnie narażony na zanieczyszczenia związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych r OSO obszar specjalnej ochrony ptaków (Natura 2000) PGW plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza . PSH Państwowa Służba Hydrogeologiczna w PWŚK Program wodno-środowiskowy kraju RDW Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna w RZGW regionalny zarząd gospodarki wodnej SCW sztuczna część wód SCWP scalona część wód powierzchniowych w SOO specjalny obszar ochrony siedlisk (Natura 2000) SZCW silnie zmieniona część wód UE Unia Europejska WFOŚiGW wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej WIOŚ wojewódzki inspektor ochrony środowiska WZMiUW wojewódzki zarząd melioracji i urządzeń wodnych

l

Nr 40 — 1995 — Poz. 451 p Dorzecze – obszar, z którego całkowity odpływ wód powierzchniowych następuje ciekami naturalnymi przez jedno ujście do morza. . Obszar dorzecza – obszar lądu i morza, składający się z jednego lub wielu sąsiadujących ze sobą dorzeczy wraz ze związanymi z nimi wodami podziemvnymi oraz morskimi wodami wewnętrznymi i wodami przybrzeżnymi, będący główną jednostką przestrzenną w gospodarowaniu wodami o Jednolita część wód podziemnych – oznacza określoną objętość wód podziemnych występującą w obrębie warstwy wodonośnej lub zespołu warstw wodonośnych. g Jednolita część wód powierzchniowych – oznacza oddzielny i znaczący element wód powierzchniowych (jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wody, rzeka, struga, strumień, potok, kanał, lub ich część, morskie wody wewnętrzne, wody . przejściowe lub wody przybrzeżne). l Scalona część wód powierzchcniowych – jednolite części wód, które zostały zgrupowane na potrzeby opracowywania planów gospodarowania wodami i ich aktualizacji. Silnie zmieniona część wród – jednolita część wód powierzchniowych, których charakter został w znacznym stopniu zmieniony w wyniku działalności człowieka. . Sztuczna część wód –jednolita część wód powstała w wyniku działalności człowieka. w w w

l

Nr 40 — 1996 — Poz. 451 p 2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną . Od czasu akcesji Polski do Unii Europejskiej nastąpiło szereg zmian w polityce kraju. v Wiele wysiłku włożono w dostosowanie polskiego prawodawstwa do przepisów UE. Zmienione zostały m.in. przepisy ustawy - Prawo wodne w celu transpozycji przepisów wspólnotowych w zakresie polityki wodnej UE. Politykę tą wyznaczają trzy podstawowe o dyrektywy: dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki g wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 5, str. 275, z późn. zm.), tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW), dyrektywa 2006/118/WE .Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem l i pogorszeniem ich stanu (Dz. U. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19), dyrektywa 2007c/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (Dz. U. UE L 288 z 6.11.2007, str. 27). r Zmiany wprowadzone przepisami ww. dyrektyw mają przede wszystkim usprawnić działanie obecnie funkcjonujących systemów planowania i zarządzania w gospodarce wodnej państw . członkowskich. RDW weszła w życie dnia 22 grudnia 2000 r. Najważniejszym przesłaniem RDW jest w ochrona zasobów wodnych dla przyszłych pokoleń. Wprowadza ona zintegrowaną politykę wodną mająca na celu zapewnienie ludziom dostępu do czystej wody pitnej po rozsądnej cenie, która umożliwi rozwój gospodarczy i społeczny przy równoczesnym poszanowaniu potrzeb środowiska naturalnego. Głównym celem RDW jest osiągnięcie dobrego stanu w wszystkich części wód, poprzez określenie i wdrożenie koniecznych działań w ramach zintegrowanych programów działań w państwach członkowskich do 2015 roku. Zgodnie z przepisami RDW planowanie gospodarowaniem wodami odbywa się w podziale na obszary dorzeczy. Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne w(Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.) w chwili obecnej na obszarze Polski wyznaczonych jest 10 obszarów dorzeczy: Wisły, Odry, Dniestru, Dunaju, Jarftu, Łaby, Niemna, Pregoły, Świeżej i Ücker. Dla każdego obszaru dorzecza opracowuje się plan gospodarowania wodami. Niniejszy dokument jest zatem jednym z dziesięciu PGW na obszarze Polski. Według RDW plany gospodarowania wodami są narzędziem planistycznym, które ma usprawnić proces osiągania celów środowiskowych. Stanowić one będą fundament podejmowania decyzji mających wpływ na stan zasobów wodnych oraz zasady

l

Nr 40 — 1997 — Poz. 451 p gospodarowania wodami w przyszłości. PGW będą miały wpływ nie tylko na kształtowanie gospodarki wodnej, ale także na inne sektory gospodarki, w tym: przemysł, rolnictwo, leśnictwo, gospodarkę komunalną, transport, rybołówstwo czy turystykę. PGW powinny . zostać uwzględnione w dokumentach planistycznych na poziomie krajowym i regionalnym, np. w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strvategii rozwoju województw czy w wojewódzkich planach zagospodarowania przestrzennego. PGW jest syntezą prac przeprowadzonych na obszarze dorzecza w pierwszym cyklu planistycznym i zawiera takie elementy jak: o ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza, podsumowanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceny ich wpływu na stan wód powierzcghniowych i podziemnych, wykaz obszarów chronionych, mapę sieci monitoringu, wraz z prezentacją programów monitoringowych, ustalenie celów środowisk.owych dla jednolitych części wód i obszarów chronionych, l podsumowanie wyników analizy ekonomicznej związanej z korzystaniem z wód, podsumowanie dzciałań zawartych w programie wodno – środowiskowym kraju, wykaz innych szczegółowych programów i planów gospodarowania dotyczących zlewni, sektorów gospodarki, problemów lub typów wód, wraz z omówieniem zawartości tyrch programów i planów, podsumowanie działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa . i konsultacji społecznych, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie, w wykaz organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, informacje o sposobach i procedurach pozyskiwania informacji i dokumentacji źródłowej wykorzystanej do sporządzenia planu oraz informacji o spodziewanych w wynikach realizacji planu. W PGW szczególną rolę zajmuje podsumowanie działań, zawartych w PWŚK. Działania te winny zostać zrealizowane na obszarze dorzecza w celu zapewnienia utrzymania lub poprawy jakości wszystkich wód do 2015 r., a w uzasadnionych przypadkach w terminie w późniejszym. Dotyczą one zarówno konkretnych przedsięwzięć inwestycyjnych jak i środków o charakterze administracyjnym, ekonomicznym, badawczym, informacyjnym czy edukacyjnym.

l

Nr 40 — 1998 — Poz. 451 p 3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza . v o g . l c r . w w w Rysunek 1. Pokrycie terenu obszaru dorzecza Odry

l

Nr 40 — 1999 — Poz. 451 p Główną rzeką tego obszaru dorzecza jest Odra o długości całkowitej 855 km, z czego 742 km znajdują się na terytorium Polski. Źródła rzeki zlokalizowane na terytorium Republiki Czeskiej w Górach Odrzańskich, położone są na wysokości 634 m n.p.m. Odra uchodzi . do Zalewu Szczecińskiego. Na terenie Polski powierzchnia obszaru dorzecza vOdry wynosi 118 015 km2, co stanowi ok. 38% powierzchni kraju. Obszar dorzecza położony jest w południowo – zachodniej, zachodniej oraz w północno – zachodniej części kraju. Największe lewostronne dopływy Odry to: Opawa, Nysa Kłodzka, Bystrzyca, Bóbor, Nysa Łużycka, a największe dopływy prawostronne Odry to: Mała Panew, Widawa, Barycz, Warta, Myśla, Ina. Największą rzeką wśród wymienionych dopływów jest Warta wraz z jej głównymi lewostronnymi dopływami: Prosną i Obrą. Obszar dorzecza Odry obejmuje także Zlewisko Bałtyku oraz rzeki: Dziwna, g Rega, Parsęta i Wieprza. Największe zbiorniki zaporowe na obszarze dorzecza: Otmuchów, Nysa, Bukówka, Pilchowice, Sosnówka, Mietków, Słup, Leśna, Złotniki, Jeziorsko, Turawa, Dzierżno Duże. Charakter Odry w odcinku źródłowym (ok. 47 km długości) posiada górski . charakter, przechodząc w niższym biegu w rzekę nizinną. Odra jest rzeką żeglowną na odcinku od Kędzierzyna - Koźla (wrazl z Kanałem Gliwickim w zlewni rzeki Kłodnicy) w dół biegu. Na odcinku 186 km od Kędzierzyna rozpoczyna się odcinek Odry skanalizowanej c (do Brzegu Dolnego), na którym zlokalizowane są 24 stopnie wodne. Poniżej Brzegu Dolnego Odra płynie w sposób swobodny. Rzeka poprzez system kanałów posiada połączenie żeglugowe ze Szprewą i Hawelą. Zgodnie z podziałem kraju na regiony wodne, na obszarze r dorzecza Odry gospodarowanie zasobami wodnymi odbywa się w czterech regionach wodnych. Całkowita długość jednolitych części wód powierzchniowych rzek na obszarze . dorzecza Odry wynosi 41519,10 km, z czego długość naturalnych to 21597,02 km (ok. 52%). w Długość sztucznych części wód powierzchniowych – 941,98 km (ok. 2,3%) natomiast silnie zmienionych – 18980,10 km (ok. 45,7%). W strukturze użytkowania gruntów na terenie dorzecza największy obszar stanowią tereny rolne, które zajmują ok. 62% powierzchni, tj. 73 029 km2. Lasy i ekosystemy wseminaturalne stanowią 38 418,9 km2, czyli ok. 33% powierzchni. Tereny zantropogenizowane zajmują powierzchnię 4315,5 km2 (ok. 4% powierzchni), zaś tereny wodne łącznie zajmują 1985,5 km2, co stanowi niecałe 2% powierzchni obszaru dorzecza. Strukturę użytkowanie gruntów na obszarze dorzecza Odry przedstawia rysunek nr 1. Wg podziału administracyjnego, obszar dorzecza Odry leży w województwach: w śląskim, opolskim, dolnośląskim, łódzkim, kujawsko – pomorskim, wielkopolskim,

l

Nr 40 — 2000 — Poz. 451 p lubuskim, zachodniopomorskim, pomorskim. . Graficzne odwzorowanie granic obszaru dorzecza przedstawione zostało na mapie nr 1 (załącznik nr 1). v Na obszarze dorzecza Odry rozróżnia się regiony wodne Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego, Środkowej Odry, Górnej Odry oraz Warty. Jednostki te różnią się od siebie warunkami występowania wód oraz hydrodynamiką korążenia wód. Na obszarze Regionu Wodnego Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego wyróżnia się piętra wodnonośne czwartorzędowe, neogeńsko – paleogeńskie, kredowe i jurajskie. Czwartorzędowe piętro wodonośne składa się z 3 – 4 poziomów wodonośnych, jednego g gruntowego i pozostałych międzyglinowych. Utwory wodonośne poziomów międzyglinowych występują na głębokości 15 – 50 m, zbudowane są z piasków i żwirów dolin rzecznych, Ryniem polodowcowych, sandrów i kemów. Klasa jakości wód podziemnych . zależna jest od stopnia izolacji. W rejonie wysoczyzn morenowych zaliczane są do klasy Ia i Ib (klasyfikacja PIOŚ). Wymagają prostelgo uzdatniania ze względu na podwyższoną zawartość jonów żelaza (średnio ok. 2 mg/dm3) oraz manganu (średnio ok. 0,15 mg/dm3). Wody równin c zaliczane są najczęściej do II klasy, natomiast obszary będące pod silną antropopresją do klasy III. W rejonach przybrzeżnych obserwuje się silny wpływ wód zasolonych. Stężenie chlorków w tych obszarach przekracza 1000 mg/dm3. Piętro neogeńsko – paleogeńskie r występuje w mioceńskich piaskach jeziornych oraz lokalnie w oligoceńskich. Charakteryzuje się dużą zmiennością, co jest wynikiem silnych zaburzeń glacitektonicznych. Zwierciadło wód . neogeńskich stabilizuje się powyżej wód piętra czwartorzędowego, lokalnie ma charakter w artezyjski. Wody neogeńskie nie mające kontaktu z wodami czwartorzędowymi i podłożem mezozoicznym charakteryzują się słabą mineralizacją. Są to wody wodorowęglanowo – wapniowe. W obszarach gdzie dochodzi do ascenzji wód słonych z podłoża mezozoicznego występują wody chlorkowo – sodowe o mineralizacji ogólnej 1,5 g/dm3 i zawartości jonów wchlorkowych powyżej 600 mg/dm3. Kredowe piętro wodonośne występuje lokalnie na obszarze antykliny Nowego Warpna, Szczecina, Krakówka, Gryfina i niecki trzebiatowskiej. Poziom wodonośny tworzą margle i margle piaszczyste z wkładkami piaskowców marglistych, wapieni i kredy piszącej kampanu. Zwierciadło wody poziomu kredowego stabilizuje się powyżej zwierciadła czwartorzędowego i neogeńskiego. Wody kredowe w będące w kontakcie z poziomem czwartorzędowym charakteryzują się słabą mineralizacją, która rośnie wraz z głębokością. Maleje udział jonu wodorowęglanowego, klasa zmienia się na wody chlorkowo – sodowe, zawartość jonu chlorkowego może wynosić ponad 8 g/dm3. Piętro jurajskie zostało rozpoznane w rejonie Trzebiatowa. Występuje w piaskach i piaskowcach jury górnej i środkowej, oraz wapieniach i marglach jury górnej (Hoc, Jezierski, 2007; Wiśniowski, 2007).

l

Nr 40 — 2001 — Poz. 451 p Region Wodny Środkowej Odry wg propozycji regionalizacji wód podziemnych (Paczyński, Sadurski, 2007) dzieli się na subregiony różniące się od siebie warunkami hydrogeologicznymi. Są to subregion środkowej Odry północny, subregion środkowej Odry . południowy i subregion Sudetów. Subregion środkowej Odry północny obejmuje część Ziemi Lubuskiej i Niziny Wielkopolskiej, na północ od Wzgórz Tvrzebnickich. Na tym obszarze rozróżnia się następujące piętra wodonośne: czwartorzędowe, neogeńsko – paleogeńskie i jurajskie. W obrębie piętra czwartorzędowego rozróżnia się poziom wód gruntowych oraz 2 poziomy wgłębne, międzyglinowe, dolny i górny. oWody poziomu gruntowego występują w osadach piaszczysto – żwirowych, rzecznych i wodnolodowcowych. Jest silnie zróżnicowany i ściśle powiązany z morfologią terenu. Drenowany jest przez główne rzeki regionu. Poziomy międzyglinowe występują wg obrębie piasków i żwirów rozdzielających gliny morenowe zlodowaceń różnego wieku. Poziom górny występuje na głębokości średnio 15 – 20 m. Poziom dolny związany jest z dolinami kopalnymi oraz strukturami międzymorenowymi. Charakteryzuje się ciśnieniami subartezyjskimi i znaczną miąższością . rzędu kilkudziesięciu metrów. Wody podziemne piętra czwartorzędowego cechują się mniejszą zawartością węglanów niż wl podobnych osadach innych rejonów Polski. Sprzyja to uruchamianiu do wód podziemnych żelaza i manganu. W rejonie Leszna, Rydzyny i doliny c Rowu Polskiego doszło do degradacji wód podziemnych. W innych regionach, szczególnie silnie zurbanizowanych widoczna jest wyraźna antropopresja – wzrost stężenia azotu, chlorków i siarczanów.r Neogeńsko – paleogeńskie piętro wodonośne związane jest z poziomami mioceńskim i oligoceńskim. Występuje w obrębie osadów ilasto – mułowcowych, pias.zczysto – piaskowcowych. Osady te są izolowane bardzo słabo przepuszczalnym kompleksem iłów poznańskich. Miąższość osadów jest zmienna od 25 do w 145 m. Poziom mioceński ma znaczenie podstawowe, składa się z 2-3 warstw wodonośnych. Poziom oligoceński występuje lokalnie i nie ma znaczenia gospodarczego. Wody poziomu mioceńskiego cechują się znacznym zabarwieniem (>80 mg Pt/dm3) i zasoleniem (>100 mg Cl/dm3). W obrębie piętra jurajskiego rozróżnia się 2 poziomy: środkowo- i dolnojurajski. wWody poziomu środkowo jurajskiego występują w obrębie piaskowców kościeliskich, a poziomu dolno jurajskiego w piaskowcach, piaskach, żwirach i zlepieńcach. Poziom jurajski ma znaczenie lokalne i eksploatowany jest jedynie poziom dolno jurajski (Dąbrowski, Przybyłek, Górski, 2007). wW subregionie środkowej Odry południowym rozróżnia się następujące piętra wodonośne: czwartorzędowe, neogeńskie, kredowe i triasowe. Piętro czwartorzędowe w północnej części regionu tworzy główny użytkowy poziom wodonośny. Występuje w obrębie zbiorników dolinnych, dolin kopalnych, sandrów i poziomów międzyglinowych. Skład chemiczny i jakość wód poziomu czwartorzędowego zależy od głębokości zalegania i stopnia izolacji. Wody głębszych poziomów są dobrej jakości typu wodorowęglanowo – wapniowego, o niskiej mineralizacji, obojętne i słabo zasadowe, z lekko podwyższoną

l

Nr 40 — 2002 — Poz. 451 p zawartością Fe i Mn. Wody przypowierzchniowe w rejonach zantropogenizowanych wykazują silne zanieczyszczenie siarczanami, azotanami, związkami potasu i żelaza. Neogeńskie piętro wodonośne największe znaczenie ma na bloku przedsudeckim, gdzie . charakteryzuje się dużą zasobnością. Tworzą go głównie piaski i żwiry. Osady zawodnione zalegają na głębokości od 20 do 150 m, a miąższość możve dochodzić do 80 m. Piętro wodonośne kredowe związane jest z kredą opolską. Rozróżnia się 2 poziomy wodonośne. Poziom górny występuje w spękanych marglach i wapieniach turonu, dolny wydzielono w piaskach i piaskowcach cen omanu. Poziomy rozdzioelone są utworami marglisto – ilastymi. Występowanie wód słodkich w cenomanie ograniczone jest jedynie do garba Opola, na pozostałym obszarze mineralizacja szybko wzrasta. Piętro triasowe tworzy 3-4 warstwy wodonośne. Związane są z osadami kajpru, wapienia muszlowego i retu w zachodniej części g regionu oraz piaskami i piaskowcami dolnego triasu – warstwy świerklanieckie. Osady triasowe (pstry piaskowiec) łączy się z osadami permskimi (czerwony spągowiec) i tworzy zasobny zbiornik o znaczeniu gospodarczym. Wody poziomu wapienia muszlowego . występują do głębokości 400 m i charakteryzują się niską mineralizacją (do 420 mg/dm3). Wody słodkie poziomu retu występujlą do 100 – 150 m głębokości, głębiej następuje wzrost mineralizacji, związany z występowaniem gipsów i anhydrytów. Wody triasowe w miejscach c wychodni są lokalnie zanieczyszczone związkami azotu (Staśko, Kowalczyk, H. Rubin, K. Rubin, 2007). Subregion Sudetów obejmuje pasma górskie Sudetów oraz ich przedgórze. r Ze względu na budowę geologiczną i uwarunkowania morfologiczne subregion ten cechuje innymi warunkami hydrogeologicznymi od pozostałych subregionów Regionu Wodnego . Środkowej Odry. Najbardziej dostępnym i wykorzystywanym piętrem wodonośnym jest w piętro czwartorzędowe. Rozróżnia się 3 typy morfogenetyczne: doliny większych współczesnych rzek, doliny kopalne i obszary wysoczyznowe. Wody dolin współczesnych z powodu braku izolacji narażone są na zanieczyszczenia i wymagają ochrony. Doliny kopalne są strukturami, których miąższość dochodzi do 100 m. Wypełnione są dobrze wprzepuszczalnymi osadami takimi jak żwiry i piaski, przez to czyniąc je zasobnymi zbiornikami, o wysokiej wydajności ujęć. Doliny kopalne izolowane są od powierzchni utworami glacjalnymi. Czwartorzędowe piętro wodonośne na obszarach wysoczyznowych związane jest z osadami fluwioglacjalnymi i glacjalnymi. Wody piętra czwartorzędowego wcharakteryzują się niską mineralizacją, należą do klasy IIa i IIb. Wymagają prostego uzdatniania ze względu na przekroczenia zawartości Fe i Mn. Obserwowane są również punktowe zanieczyszczenia azotanami i amoniakiem pochodzenia antropogenicznego (rolnictwo). Piętro neogeńskie związane jest z drobno- i średnioziarnistymi piaskami wyższych partii neogenu. Występuje w zachodniej części subregionu. Wody neogeńskie mają niską mineralizację, podwyższone zawartości jonów Fe i Mn, niekiedy barwę (> 30 mg Pt/dm3), co ma związek z kontaktem wód podziemnych z pokładami węgla brunatnego.

l

Nr 40 — 2003 — Poz. 451 p Wody te zalicza się do klas IIa i IIb. Kredowe piętro wodonośne występuje w nieckach północno- i śródsudeckiej oraz w Rowie Nysy Kłodzkiej. Wody podziemne występują w układzie porowo – szczelinowym piaskowców ciosowych cen omanu, turonu środkowego . i górnego oraz koniaku i santonu. Tworzą 3-4 poziomy przedzielone mułowcami, iłowcami i marglami. Głębokość ujęć nie przekracza 150 – 200 m. W wvielu regionach występują obok siebie wody słodkie, mineralne i lecznicze. Wody słodkie można określić jako wodorowęglanowo – wapniowe, wodorowęglanowo – wapniowo - magnezowe. Ich mineralizacja najczęściej nie przekracza 500 mg/dm3. oWody podziemne subregionu Sudetów występują również w skałach krystalicznych pięter starszego paleozoiku i prekambru. Zbudowane są ze skał metamorficznych i plutonicznych. Wody podziemne gromadzą się w pokrywach zwietrzelinowych, systemach spgękań i strefach tektonicznych. Są to wody ultra słodkie i słodkie od 100 mg/dm3 do 200 – 300 mg/dm3 typu wodorowęglanowo – siarczanowo – wapniowo – magnezowo – wapniowe. Cechą charakterystyczną tych wód jest podwyższona zawartość krzemionki i fluoru (Staśko, Michniewicz, 2007). . Region Wodny Górnej Odry obejmuje górną część dorzecza Odry od granic państwa do ujścia Kłodnicy. Plejstoceński polziom wodonośny występuje na przeważającej części regionu. Występuje w ośrodku porowym, w formach dolin współczesnych i kopalnych. c Lokalnie rozdzielony jest na 2, 3 warstwy. Poziom wodonośny jest odkryty i cechuje się najczęściej swobodnym zwierciadłem. Zasobność tego poziomu jest niska i średnia. Poziom wodonośny neogenu rzwiązany jest z osadami pliocenu i miocenu zapadliska przedkarpackiego. Zawodnione są osady piaszczyste lub piaszczysto – żwirowe. Poziom wodonośny kredow.o – jurajski tworzą utwory fliszowe Karpat zewnętrznych. Są wykształcone w postaci piaskowców oraz spękanych wapieni. Warstwa wodonośna ma w miąższość < 15 m. Górnokredowy poziom wodonośny występuje w niecce opolskiej, w piaskowcach i wapieniach marglistych. Poziom ten jest słabo zawodniony i nie ma rangi poziomu użytkowego. Triasowe piętro wodonośne występuje w północno – wschodniej części regionu. Wody występują w spękanym kompleksie skał węglanowych. Ich miąższość w waha się w granicach 20 – 120 m. Karbońskie piętro wodonośne podzielone jest na 2 zespoły poziomów ze względu na odmienne wykształcenie litologiczne. Górnokarboński poziom wykształcony jest w postaci piaskowców i serii mułowcowej. Warunki hydrogeologiczne tego poziomu zostały silnie zmienione w wyniku długotrwałej działalności górniczej. wDolnokarboński poziom wodonośny występuje w piaskowcach. Chemizm wód podziemnych regionu górnej Odry jest silnie uwarunkowany przez silną antropopresję w tym rejonie. Wiele poziomów wodonośnych jest zdegradowanych i nieprzydatnych do użycia (Kowalczyk, Chmura, H. Rubin, K. Rubin, Wagner, 2007). Na obszarze wodnym Warty wody podziemne występują w następujących piętrach wodonośnych: czwartorzędowym, neogeńsko - paleogeńskim, kredowym i jurajskim. W subregionie wyżynnym, na południu regionu nie występuje piętro neogeńsko –

l

Nr 40 — 2004 — Poz. 451 p paleogeńskie, natomiast jest zidentyfikowane piętro triasowe. Czwartorzędowe piętro wodonośne występuje na przeważającym obszarze regionu, za wyjątkiem części południowej. Rozróżnia się poziomy wód gruntowych związanych z sandrami, dolinami . rzecznymi i pradolinami oraz poziom wód wgłębnych występujących w utworach międzymorenowych. Wodonośne są piaski i żwiry povchodzenia fluwioglacjalnego. Największą zasobnością charakteryzują się doliny kopalne. Wody czwartorzędowe wykazują podwyższone zawartości Fe i Mn. Narażone są również na zanieczyszczenia antropogeniczne, szczególnie azotem amonowym. Neogeńsko – paleogeońskie piętro wodonośne związane jest z seriami piasków miocenu i oligocenu, które rozdzielone są warstwami mułkowo – ilastymi i węglowymi. Tworzą strukturę basenu, rozróżnia się poziom mioceński i oligoceński. Podstawowe znaczenie gospodarcze ma pozigom mioceński. Ma on miąższość średnio 20-60 m i jest trójdzielny. Poziom oligoceński tworzą 1 lub 2 warstwy piasków drobnoziarnistych o średniej miąższości 20 m. Chemizm wód piętra neogeńsko – paleogeńskiego zależny jest od zawartości materii organicznej w osadach, dopływu wód zasolonych z osadów . mezozoicznych, przesączania się wód z piętra czwartorzędowego. Czynniki te determinują jakość wód w tym stopniu, że występlują wody o bardzo dobrej jakości (niskiej mineralizacji i śladowej ilości Fe i Mn) jak i wody silnie zasolone (lokalnie > 250 mg Cl/dm3), o wysokiej c barwie (> 80 mg Pt/dm3) nie nadające się do wykorzystania. Kredowe piętro wodonośne stanowią spękane margle, wapienie, gezy, opoki i piaskowce. Skały te występują we wschodniej części regiornu, na obszarze synklinorium mogielińsko – łódzkiego. Utwory wodonośne tworzą jeden poziom, a ich zasobność zależna jest od stopnia spękania i kontaktów hydraul.icznych z wyżej ległymi poziomami. Wody charakteryzują się dobrą jakością wynikającą z niskiej zawartości Fe (0,78 mg/dm3), Mn (0,05 – 0,09 mg/dm3), w i siarczanów (17-22 mg/dm3). Jurajskie piętro wodonośne dzieli się na 3 poziomy. Poziom górnojurajski występuje w spękanych wapieniach i marglach Oksfordu i kimerlydu oraz wapieniach piaszczystych i piaskowcach keloweju. Poziom średkowojurajski tworzą serie piaskowców aalenu i bajosu (warstwy kościeliskie). Poziom dolno jurajski wydzielony został w w obrębie piaskowców, żwirów i zlepieńców. Najbardziej zasobny jest poziom górno jurajski i stanowi podstawę zaopatrzenia w wodę regionu częstochowskiego. Wody piętra jurajskiego wykazują nieco większe zawartości Fe i Mn w stosunku do wód piętra kredowego. Wynika to z kontaktu osadów jurajskich z utworami czwartorzędowymi. Triasowe piętro wwodonośne występuje jedynie w południowo – zachodniej części regionu. Związane jest z osadami wapienia muszlowego i retu wykształconego jako kompleks węglanowy (wapienie i dolomity). Jest to poziom szczelinowo – krasowy o napiętym zwierciadle wody. Średnia miąższość wynosi 85 m. Największe zmiany chemizmu wód nastąpiły w poziomie środkowo jurajskim w regionie zatopionych kopalń rud żelaza okręgu częstochowskiego (Dąbrowski, Przybyłek, Górski, 2007; Pacholewski, 2007).

l

Nr 40 — 2005 — Poz. 451 p Zasoby wód podziemnych do 2005 roku zostały udokumentowane na obszarze 125 340 km3, co stanowi 40,3 % powierzchni kraju. Na obszarze dorzecza Odry najwyższy stopień udokumentowania zasobów dyspozycyjnych został osiągnięty w regionie wodnym . Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego. W roku 2001 przyjęto pojęcie zasobów perspektywicznych, które następnie oszacowano dla obszaru całego kraju (Herbich, Paczyński, 2007). Dyspozycyjne i perspektywiczne zasoby wód podziemnych na obszarze dorzecza przedstawiono w poniższej tabeli. Tabela 1. Dyspozycyjne i perspektywiczne zasoby wód podziemnych na obszarze dorzecza Odry (wg P. Herbich i in., 2003)

r Na obszarze dorzecza Odry występują w całości lub fragmentarycznie 73 główne zbiorniki wód podziemnych (tab. 2). 24 z nich ma opracowaną i zatwierdzoną przez Komisję . Dokumentacji Hydrogeologicznych dokumentację określającą zasoby dyspozycyjne oraz zaproponwowaną granicę obszaru ochronnego (wg Polityki resortu w dziedzinie hydrogeologii na lata 2008 – 2015, Ministerstwo Środowiska, 2008). Pozostałe GZWP są w trakcie opracowywania dokumentacji hydrogeologicznej, lub jest to planowane na najbliższe lata. Większość głównych zbiorników wód podziemnych obejmuje utwory czwartorzędowe. Duże znaczenie mają również zbiorniki paleogeńsko – neogeńskie. Na południu obszaru dorzecza w Odry przeważają zbiorniki wydzielone w piętrach mezozoicznych (kredowym, jurajskim i triasowym). w

Nr 40 — 2006 — Poz. 451

Nr 40 — 2007 — Poz. 451

Nr 40 — 2008 — Poz. 451

l

Nr 40 — 2009 — Poz. 451 p Wody powierzchniowe Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych . Na obszarze dorzecza Odry wyznaczonych jest obecnie: v 1735 jednolitych części wód rzek, 4 jednolitych części wód przejściowych, 4 jednolitych części wód przybrzeżnych, o 420 jednolite części wód jezior. Powyższe informacje przedstawiono na mapie nr 2 (załącznik nr 1). Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWP, zostało w załączniku nr 2. g Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych Wydzielenie różnych typów wód jest wstępnym etapem na drodze do ustalenia zgodnej z RDW oceny i klasyfikacji stan.u ekologicznego wód. Opracowanie typologii wód powierzchniowych było niezbędne z powodu ogromnej różnorodności warunków l środowiskowych, które wpływają na charakter występowania organizmów wodnych. c Warunki środowiskowe wynikają z takich czynników, jak m. in.: położenie geograficzne, wysokość bezwzględna, r geologia terenu, morfologia terenu. . Typy wód, w warunkach nie naruszonych przez człowieka, różnią się pod względem cech biolowgicznych. Z tego względu stanowić będą wzorzec do określenia stopnia odchylenia przy ocenie stanu ekologicznego wód. Dlatego dobry stan charakteryzowany jest w zależności od poszczególnych typów wód. W zakresie prac związanych z wyznaczaniem typów części wód posłużono się typologią abiotyczną zgodnie z wymaganiami RDW. Typologie ustalono przy zastosowaniu w „systemu A” lub „systemu B” (Załącznik II RDW). Przy czym stosowanie „systemu A” części wód zróżnicowano wg właściwych ekoregionów. Obszar dorzecza Odry leży w obrębie 4 ekoregionów: Karpat, Równin Wschodnich, Równin Centralnych i Wyżyn Centralnych. Odwzorowanie położenia granic ekoregionów w przedstawia mapa nr 8 (załącznik nr 1). W zakresie ustalenia typologii rzek przeanalizowano następujące parametry: wielkość powierzchni zlewni cieków, wysokość n.p.m. oraz typ podłoża. W zakresie ustalenia typologii jezior zastosowano kryteria tzw. „systemu B” wg RDW. Typologia abiotyczna jezior została ustalona na podstawie analizy danych dla 749 jezior w Polsce. Oprócz kryteriów abiotycznych typologii, przeanalizowano również szereg parametrów dodatkowych, mających znaczenie

l

Nr 40 — 2010 — Poz. 451 p weryfikujące, jak kategoria podatności zbiornika na degradację, klasa czystości wody, czy podstawowe wskaźniki chemiczne. Parametry te były pomocne przy ustaleniu, czy pewne budzące wątpliwości wartości parametrów typologii, jak niski odczyn, wysokie . przewodnictwo czy zasadowość, wynikają z naturalnych uwarunkowań danego ekosystemu (jego typu), czy raczej mogą być wynikiem wpływu antropovgenicznego i powinny zostać pominięte. Na podstawie kombinacji przyjętych klas wybranych parametrów wydzielono siedem typów podstawowych jezior, dodatkowo podzielonych na podtypy pod względem o stratyfikacji termicznej wód. Przy określaniu typów wód przybrzeżnych i przejściowych, wzięto pod uwagę dwa zasadnicze czynniki abiotyczne, tj. zasolenie oraz pływy. Do podziału wód na jednolite części zastosowano „systemu B”, uwzględniający również dodatkowe parametry abiotyczne, tj. głębokość, morfologgię i inne. Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzek Typy jednolitych części wód po.wierzchniowych rzecznych zostały ustalone przy zastosowaniu systemu A wg RDW (Załącznik II). l W regionie Sudetów, na obszarach położonych >800 m n.p.m., występuje siedem c JCWP o charakterze potoków górskich, na podłożu krystalicznym, budowanym przez skały krzemianowe (Typ 3 - Potok sudecki). Powierzchnia zlewni tych rzek nie przekracza 100 km2, zatem wszystkie należą do cieków małych. r Na obszarach wyżynnych (200-800 m n.p.m.), obejmujących w części zachodniej Polski Wyżyny Centralne i fragment Równin Centralnych, zróżnicowanie geologii podłoża oraz . wielkości cieków jest znacznie większe. Obok małych cieków wyżynnych, o powierzchni zlewni 10-100 km2, wyróżnia się pięć typów: w typ 4 – Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni – cieki na skałach krzemianowych (109 JCWP), typ 5 – Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym – zachodni, typ 12 – Potok fliszowy na piaskowcach (14 JCWP), w typ 6 – Potok wyżynny węglanowy z substratem drobnoziarnistym na lessach i lessopodobnych (48 JCWP), typ 7 – Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistymi na skałach węglanowych (9 JCWP). w W obrębie zlewni o powierzchni 100-1000 km2 wyróżnione zostały trzy typy, w tym: typ 8 – Mała rzeka wyżynna krzemianowa – zachodnia – rzeki na skałach krzemianowych (24 JCWP), typ 14 - Mała rzeka fliszowa – rzeki na strukturach fliszowych (1 JCWP), typ 9 - Mała rzeka wyżynna węglanowa – rzeki na lessach i skałach węglanowych (6 JCWP).

l

Nr 40 — 2011 — Poz. 451 p Jako typ 10 - rzeki średnie na Wyżyn i Równin Centralnych – typ niezróżnicowany pod względem geologii, a jedynie pod względem położenia geograficznego, o powierzchni zlewni 1000-10000 km2), zostały wydzielone dwie JCWP. . Na obszarach nizinnych <200 m n.p.m. reprezentowane są wszystkie typy wielkościowe JCWP. W obrębie zlewni o powierzchni 10 – 100 km2 wydzielovno: typ 16 – Potok nizinny lessowo-gliniasty (201 JCWP), typ 17 – Potok nizinny piaszczysty – cieki na utworach staroglacjalnych (646 JCWP), o typ 18 – Potok nizinny żwirowy (143 JCWP), typ 19 – Rzeka nizinna piaszczysto – gliniasta - o charakterze rzek i rzek średnich na utworach staroglacjalnych (119g JCWP), typ 20 - Rzeka nizinna żwirowa – na utworach młodoglacjalnych (57 JCWP). O charakterze rzek wielkich >10 000 km2, wydzielono jeden typ - typ 21 - Wielka rzeka nizinna (36 JCWP). . Odcinki przyujściowe pod wpływem wód słonych zgrupowano w jeden, niezróżnicowany l wielkościowo typ: typ 22 – Rzeka przycujściowa pod wpływem wód słonych (7 JCWP). Dodatkowo wyróżnione zostały trzy typy cieków, których funkcjonowanie ekologiczne jest niezależne od ekoregionów: typ 23 – małer cieki na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych (121 JCWP), typ 24 – .małe i średnie rzeki na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych (33 JCWP), w typ 25 – cieki łączące jeziora (51 JCWP). Ponieważ niektóre z wyróżnionych typów występują w różnych ekoregionach, dla odróżnienia zostały one dodatkowo zakodowane np. 6 i 61– oznaczają małe cieki na lessach (i lessopodobnych) oraz na skałach węglanowych w ekoregionach 14 i 16. Dla 101 JCWP w nie określono typu (Typ 0 – nieokreślony). Typy jednolitych części wód powierzchniowych jeziornych Na obszarze dorzecza Odry wydzielono sześć typów podstawowych jezior, w dodatkowo podzielonych na podtypy pod względem stratyfikacji termicznej wód. Całkowita liczba jezior o powierzchni większej od 0,5 km2 wynosi 420 i jest równa wyodrębnionej liczbie jednolitych części wód. Na obszarze dorzecza Odry stwierdza się występowanie: typ 1a – Jezioro o niskiej zawartości wapnia, stratyfikowane (9 JCWP), typ 1b – Jezioro o niskiej zawartości wapnia, niestratyfikowane (5 JCWP),

l

Nr 40 — 2012 — Poz. 451 p typ 2a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, stratyfikowane (76 JCWP), typ 2b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, . niestratyfikowane (11 JCWP), typ 3a – Jezioro o wysokiej zawartości wapniav, o dużym wypływie zlewni, stratyfikowane (158 JCWP), typ 3b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, o niestratyfikowane (156 JCWP), typ 4 – Jezioro przymorskich, pod wpływem wód słonych (3 JCWP); typ 5a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, stratyfikowane (1 JCWP), g typ 6b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, niestratyfikowane (1 JCWP). . Typy wód przejściowych i przybrzeżnych Przy określaniu typów wód przybrzeżnych i przejściowych wzięto pod uwagę dwa l zasadnicze parametry abiotyczne, tj. zasolenie oraz pływy. W obrębie tej kategorii znajdują c się obszary, na których zachodzi intensywne współoddziaływanie wód rzecznych i morskich. Są to: estuaria ujść dużych rzek do morza, r zalewy morskie. W granicach polskiej strefy Bałtyku na obszarze dorzecza Odry wyróżniono: . dwa typy wód przejściowych: wo TWI - Lagunowy z substratem mułowym i piaszczystym dla dwóch jednolitych części wód, o TWV - Ujściowy z substratem piaszczystym dla dwóch jednolitych części wód; dwa typy wód przybrzeżnych: wo CWII - Otwarte wybrzeże z klifami i substratem piaszczystym dla dwóch jednolitych części wód, o CWIII - Otwarte wybrzeże z substratem piaszczystym z brzegiem wydmowym dla dwóch jednolitych części wód. Typologię na obszarze dorzecza Odry zawierają mapy nr 5, 6, 7 (załącznik nr 1). w Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód Zakwalifikowanie wód do silnie zmienionych lub sztucznych części wód, zgodnie z RDW, jest możliwe, jeżeli: wdrożenie działań, które zmierzają do przywrócenia dobrego stanu ekologicznego tych wód w zakresie hydromorfologii, miałoby zdecydowanie niekorzystny wpływ

l

Nr 40 — 2013 — Poz. 451 p przede wszystkim na środowisko w szerszym znaczeniu, jak również na dotychczasowe formy użytkowania, aktualnie nie istnieją znacząco lepsze rozwiązania alternatywne (wykonalne . technicznie oraz akceptowalne ekonomicznie), które zapewniłyby osiągnięcie analogicznych „korzyści” z użytkowania wód. v Prace związane z wyznaczeniem silnie zmienionych i sztucznych części wód były prowadzone dwuetapowo. Pierwszy etap, tzw. wstępnego wyznaczania SZCW i SCW polegał na zastosowaniu szeregu wskaźników zmian hydromoorfologicznych części wód dla oceny rzeczywistych zmian w morfologii i hydrologii cieków, mogących mieć wpływ na możliwości osiągnięcia przez te części wód dobrego stanu. Drugi etap wyznaczania (właściwe wyznaczanie) miał za zadanie uzasadnienieg, na podstawie szeregu analiz alternatywnych rozwiązań konieczności i zasadności wyznaczenia części wód jako silnie zmienione bądź sztuczne. Analizy te wykonywane były również pod kątem uzasadnienia ekonomicznej opłacalności pozostawienia lub zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania danej części . wód. W wyniku przeprowadzonylch prac, na obszarze dorzecza Odry, jako silnie zmienionych części wód jest wyznaczonych: c 594 jednolitych części wód rzek, 3 jednolite części wód przejściowych, 2 jednolite czręści wód przybrzeżnych, 34 jednolite części wód jezior. Natomiast jako sztuc.zne części wód wyznaczonych jest obecnie: 60 jednolitych części wód rzek. w Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych Warunki referencyjne stanowią ustalone dla poszczególnych typów wód wartości wzorcowe w zakresie elementów jakości hydromorfologicznej i fizykochemicznej a przede w wszystkim jakości biologicznej, odpowiadającej bardzo dobremu stanowi ekologicznemu tych wód. W roku 2004 zostały przeprowadzone w Polsce pierwsze prace w zakresie ustalenia warunków referencyjnych odpowiednich dla poszczególnych typów wód powierzchniowych, w zgodnie z wymaganiami RDW (załącznika II RDW). Prace te miały na celu ustalenie wstępnych warunków referencyjnych dla wybranych typów wód, na podstawie ówcześnie istniejących informacji w tym zakresie tj. wyników monitoringu wód oraz danych literaturowych. Przeprowadzone prace polegały przede wszystkim na rozpoznaniu metod stosowanych do wyznaczania warunków referencyjnych, inwentaryzacji istniejących danych, wskazaniu typów wód rzecznych, jeziornych, przejściowych i przybrzeżnych, dla których miały być wyznaczone wstępne warunki referencyjne. Na tym etapie wykonano również

l

Nr 40 — 2014 — Poz. 451 p wstępną charakterystykę warunków referencyjnych dla wybranych typów wód w poszczególnych kategoriach wraz z określeniem braków w danych, w zakresie elementów hydromorfologicznych, fizykochemicznych i biologicznych. Ustalenie jedynie wstępnych . warunków referencyjnych dla niektórych z wybranych typów wód spowodowane było licznymi brakami w informacjach, zwłaszcza w zakresie danvych biologicznych. Elementem prac przeprowadzonych w roku 2004 w zakresie ustalania warunków referencyjnych, było również ustalenie kształtu sieci monitoringowej w celu pozyskania informacji o uwarunkowaniach biologicznych panujących w poszoczególnych typach wód. W wyniku przeprowadzonych prac ustalono warunki referencyjne dla typów wód w poszczególnych kategoriach wód: Wody płynące (rzeki i potoki) g Wstępne warunki referencyjne określono dla wszystkich typów wód w tej kategorii, przy czym: Szczegółowo opisano warunki dla ośmiu t.ypów wód płynących: 1. Potok tatrzański krzemianowy, l 2. Potok tatrzański węglanowy, 3. Potok sudecki, c 4. Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni, 5. Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym – zachodni, 7. Potok wyżynny węglanrowy z substratem gruboziarnistym, 18. Potok nizinny żwirowy, . 20. Rzeka nizinna żwirowa. w Ogólnie opisano warunki dla trzech typów: 22. Rzeki przyujściowe pod wpływem wód słonych, 24. Rzeki w dolinach zatorfionych, 25. Rzeki łączące jeziora. w Dla pozostałych 15 typów wód płynących dokonano opisu warunków abiotycznych oraz niekompletnego opisu warunków biologicznych (z uwagi na brak danych w tym zakresie). Wody przejściowe i przybrzeżne Z uwagi na brak danych biologicznych dla wszystkich typów wód, nie określono w warunków referencyjnych dla tych wskaźników. Oszacowano natomiast wstępnie wartości referencyjne parametrów fizyko- chemicznych dla wód w tych kategoriach. Jeziora Specyficzne dla typu wartości referencyjne dla chlorofilu a i makrofitów w jeziorach

l

Nr 40 — 2015 — Poz. 451 p W chwili obecnej istnieje w Polsce oficjalna klasyfikacja jezior, zgodna z RDW, wyłącznie na podstawie chlorofilu a (obfitość fitoplanktonu) i makrofitów. Dla tych elementów biologicznych wyznaczono wartości referencyjne. . Chlorofil a v Wartości referencyjne ustalono dla 4 typów jezior: stratyfikowanych i niestratyfikowanych i w ich obrębie dla jezior o małej (<2) i dużej (>2) wartości wskaźnika Schindlera. Podstawą wyznaczenia wartości referencyjnych była analiza danych o z potencjalnych stanowisk referencyjnych wyselekcjonowanych na podstawie kryteriów presji. Jest to jedna z metod rekomendowanych przez Komisję Europejską w ramach Wspólnej Strategii Wdrażania RDW (metoda przestrzenna - spatially based metod). Wartość referencyjną chlorofilu a stanowi mediana ze średnich wartości parametru w populacji jezior referencyjnych w obrębie wyżej wymienionych typów. Wartości referencyjne dla chlorofilu a przedstawia poniższa tabela. Tabela 2. Wartości referencyjne dla chlorofilu a

Makrofity . Podstawą oceny jezior na podstawie makrofitów jest Makrofitowy Indeks Stanu Ekologicznego. Indeks służy do oceny jezior ramieniowych głębokich i ramieniowych płytkich, w a więc do klasyfikacji dwóch typów jezior o wodach twardych, wydzielonych na podstawie makrofitów. Nie stosuje się do jezior lobeliowych, dla których klasyfikacji na podstawie makrofitów dotąd nie opracowano. Przy ustalaniu warunków referencyjnych, a następnie przy opracowywaniu klasyfikacji jezior na podstawie makrofitów zastosowano, podobnie jak w w przypadku chlorofilu a, metodę przestrzenną, czyli przeanalizowano dane o roślinności z potencjalnych stanowisk referencyjnych wyselekcjonowanych na podstawie kryteriów presji. Wartość indeksu zawiera się pomiędzy 0 a 1. Jako wartość referencyjną (mieszcząca się w zakresie stanu bardzo dobrego) przyjęto graniczną wartość dla stanu bardzo dobrego w i dobrego, wynoszącą w obu typach jezior 0,680. Na podstawie wskazanych warunków referencyjnych dla poszczególnych typów wód, dokonano oceny stanu ekologicznego tych wód i tym samym wskazano wody/obszary mogące pełnić funkcje referencyjne, dla wypełnienia zobowiązań wynikających z załącznika II RDW, w zakresie utworzenia sieci referencyjnej dla poszczególnych typów części wód powierzchniowych. Jednak z uwagi na brak warunków dla wszystkich typów wód

l

Nr 40 — 2016 — Poz. 451 p powierzchniowych, zadanie to będzie również wymagało uzupełnienia w dalszych pracach planistycznych. Procedurę ustalenia warunków referencyjnych przeprowadzono zgodnie z wymogami . załącznika II RDW oraz zgodnie z wytycznymi metodycznymi do ustalenia warunków referencyjnych i granic klas stanu ekologicznego dla śródlądovwych wód powierzchniowych, przejściowych i przybrzeżnych. Opracowane wówczas wstępne warunki referencyjne wymagają weryfikacji na podstawie uzyskanych wyników z przeprowadzonych badań. W ramach realizowanych od 2005 r. badań moniotoringowych wód powierzchniowych, pozyskiwane są informacje do uszczegółowienia prac nad ustaleniem warunków referencyjnych, jak również prace w tym zakresie. Uzyskane wyniki będą podstawą do ustalenia właściwych wartości granicznych gstosowanych przy ocenie stanu wód. Obecnie obowiązujące są wstępne warunki referencyjne ustalone w 2004 r. Wody podziemne . Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych l W wyniku podziału obszaru Polski JCWPd wyznaczono 161 JCWPd. Przy wydzielaniu c JCWPd brano pod uwagę szereg materiałów i podziałów obowiązujących w hydrogeologii. Są to m. in. Atlas hydrogeologiczny Polski, Mapa hydrogeologiczna Polski w skali 1:50 000, mapa Głównych Zbiorników Wód Podziemnych, obszary bilansowe wydzielone w obszarach r wodnych, Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, różnego typu ekosystemy. Głównymi kryteriami przy wyzn.aczaniu JCWPd były: związek hydrauliczny wód podziemnych z wodami powierzchniowymi, w typ ośrodka geologicznego i rozciągłości poziomów wodonośnych, granice hydrauliczne i hydrostrukturalne, warunki zasilania wód podziemnych, związek wód podziemnych z ekosystemami bagiennymi (obszary sieci Natura 2000), w rozmieszczenie punktów monitoringu wód podziemnych, strefy poboru wód podziemnych kształtujące regionalny układ krążenia (aglomeracji miejsko-przemysłowych i górnictwa), charakter i zasięg antropogenicznego oddziaływania oraz stopnia przekształcenia wchemizmu wód podziemnych, grupowania jednorodnych jednolitych części wód podziemnych o zbliżonym stanie chemicznym i ilościowym (agregacja według wybranego kryterium jednorodności). Na obszarze dorzecza Odry występuje 64 JCWPd. Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych przedstawia mapa nr 4 (załącznik nr 1). Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWPd, zostało zamieszczone w załączniku nr 2.

l

Nr 40 — 2017 — Poz. 451 p 4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych . v W ramach charakterystyki obszaru dorzecza, zgodnie z RDW (art. 5), w Polsce dokonano analizy mającej na celu identyfikację znaczących oddziaływań antropogenicznych (presji) na wody oraz oceny wpływu działalności człoowieka na środowisko wodne. Prace te miały na celu dostarczenie informacji niezbędnych do wykonania oceny ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych przez jednolite części wód na obszarze dorzecza. Do identyfikacji znaczących oddziaływań gantropogenicznych wykorzystano m.in. dane gromadzone w jednostkach administracji w zakresie użytkowania wód, w tym pobory wody, zrzuty ścieków komunalnych i przemysłowych, wielkość nawożenia, hodowlę zwierząt. Uwzględniono również dostępne dane z monitoringu wód w zakresie poszczególnych . wskaźników fizykochemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych. Na obszarze dorzecza Odry zidlentyfikowano następujące rodzaje presji: c Punktowe źródła zanieczyszczeń Zrzuty ścieków komunalnych i przemysłowych r Na aktualny stan jakościowy zasobów wodnych w dorzeczu Odry wpływają przede wszystkim zanieczyszczenia odprowadzane ze źródeł punktowych - głównie z miejscowości . o niedostatecznie uporządkowanej gospodarce wodno-ściekowej. Do wód powierzchniowych w dorzeczu Odry odprowadzanych jest rocznie 855,3 mln m3 ścieków, w w tym ścieków oczyszczanych 797,4 mln m3 i bez oczyszczania – 57,9 mln m3. O niedostatecznym stopniu oczyszczania ścieków świadczyć mogą dane statystyczne wykazujące, że na 14,45 mln mieszkańców dorzecza 3,1 mln korzysta z oczyszczalni ścieków mechanicznych. Łączna liczba korzystających z oczyszczalni ścieków stanowi 9,17mln co w stanowi ok. 64 % liczby mieszkańców dorzecza. Szczególnie w przypadku jezior ścieki z punktowych źródeł zanieczyszczeń to największe zagrożenie jakości ich wód. Biorąc pod uwagę, specyfikę jezior (systemy prawie zamknięte, w których raz wprowadzone zanieczyszczenia wchodzą w obieg materii) systematyczna dostawa nawet niewielkich ilości w biogenów ma znaczenie dla jakości wód i powodować może lokalne (w litoralu) niekorzystne zmiany elementów biologicznych, takich jak makrofity, czy makrofauna bezkręgowa. Jeziora przez lata zanieczyszczane ściekami oczyszczonymi w niedostatecznym stopniu, nawet po odcięciu źródeł zanieczyszczeń lub wprowadzeniu zaawansowanych technik oczyszczania, z usuwaniem fosforu włącznie, powoli reagują na te zmiany ze względu na wewnętrzne zasilanie biogenami skumulowanymi w zbiorniku przez lata jego zanieczyszczania.

l

Nr 40 — 2018 — Poz. 451 p Działalność górnicza Górnictwo odkrywkowe (rejon Bełchatowa, Konina i Turoszowa) i górnictwo podziemne (Legnicko – Głogowski Okręg Miedziowy, Górnośląskie Zagłębie Węglowe) wiąże . się z intensywnym odwadnianiem górotworu. Powoduje to obniżenie zwierciadła wód podziemnych i powstawanie lejów depresji. Ma to negatywnyv wpływ na ekosystemy lądowe zależne od wód podziemnych oraz na wody powierzchniowe. Składowiska odpadów o Większość odpadów komunalnych wytworzonych na terenie Polski jest składowana na składowiskach odpadów. Jest to najbardziej rozpowszechniona metoda ich zagospodarowania. Obiekty, jakimi są skłgadowiska odpadów, powinny zatem spełniać odpowiednie wymagania, aby nie nastąpiła ewentualna infiltracja zanieczyszczeń do gruntu i wód powierzchniowych. Nieodpowiednie składowanie odpadów może mieć negatywny wpływ na środowisko wodne. Zagrożeniem dla wód są wody odciekowe pochodzące . z niezabezpieczonych składowisk. Źródłem odcieków ze składowisk jest przesiąkanie wody opadowej przez bryłę wysypiska, a ltakże na nieizolowanych składowiskach, dopływ wód powierzchniowych oraz podziemnych powodujących wypłukiwanie i rozpuszczanie c powstających produktów rozkładu. Źródłem odcieków jest także woda dostarczana wraz z odpadami oraz pochodząca z rozkładu substancji organicznych. Ilość i skład odcieków zależą głównie od: rodzaju i stopnia rozdrobnienia odpadów, ilości wody infiltrującej, wieku r składowiska, techniki składowania. Odcieki z wysypisk wykazują bardzo wysoką mineralizację i charakteryzują się. znacznie podwyższonymi parametrami biologicznego i chemicznego zapotrzebowania na tlen (BZT5 i ChZT), wysokimi stężeniami substancji rozpuszczonych, w chlorków, siarczanów i związków azotu amonowego. Wszystkie składowiska odpadów winny być zabezpieczone i uszczelnione (jeżeli jest to uzasadnione warunkami geologicznymi), co zapobiega przedostawaniu się zanieczyszczeń do wód gruntowych. Szczegółowe wymagania dotyczące eksploatacji składowisk oraz wstosowanych metod zabezpieczenia przed infiltracja zanieczyszczeń określają stosowne rozporządzenia. Wobec istniejących składowisk niespełniających wymogów ekologicznych prowadzone są prace uszczelniające lub, zgodnie z prawem, składowiska takie są zamykane i poddawane rekultywacji. w Przypadkowe skażenia środowiska gruntowo-wodnego (zidentyfikowane zagrożenia nadzwyczajne – wg raportów o stanie środowiska WIOŚ) Ogólnodostępne dane dotyczące interwencji w przypadku zaistnienia awarii publikowane są na stronie internetowej GIOŚ: http://www.gios.gov.pl w następujących dokumentach:

l

Nr 40 — 2019 — Poz. 451 p Rejestr poważnych awarii w 2003 roku, Rejestr poważnych awarii 2005 roku, Rejestr poważnych awarii 2006 roku, . Rejestr poważnych awarii w 2007 roku, Raport o występowaniu poważnych awarii w 2003 vroku, Raport o występowaniu poważnych awarii w 2004 roku, Raport o występowaniu poważnych awarii w 2005 roku, o Raport o występowaniu poważnych awarii w 2006 roku, Raport o występowaniu poważnych awarii w 2007 roku. W dokumentach tych znajduje się informacja o dacie i miejscu zaistnienia zdarzenia oraz opis zdarzenia i działania podjęte przez Inspekcje Ochrony Środowiska. Poniżej przedstawiono zestawienie liczbowe zarejestrowanych w latach 2003-2007 zagrożeń nadzwyczajnych mogących oddziaływać na stan zasobów wodnych. Tabela 3. Zestawienie liczbowe zarejestrowanych w latach 2003-2007 zagrożeń nadzwyczajnych mogących oddziaływać na stan zasobów wodnych

Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów w Działalność rolnicza W strukturze użytkowania gruntów na obszarze dorzecza największy obszar zajmują grunty orne (47 %powierzchni). Lasy i grunty leśne stanowią 3841 tys. ha, czyli 32% ogólnej powierzchni dorzecza. Ponad 8% zajmują łąki rozciągające się na powierzchni 923 tys. ha woraz sady (sadownictwo, ogrodnictwo i warzywnictwo) o powierzchni 10,2 tys. ha, których udział w strukturze użytkowania wynosi zaledwie 0,1 %. Zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych Skutkami nieprawidłowo prowadzonej działalności rolniczej jest zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych związkami azotu powodujące proces eutrofizacji wód powierzchniowy, tym samym uniemożliwiając m.in. ich rekreacyjne wykorzystanie

l

Nr 40 — 2020 — Poz. 451 p i dyskwalifikując wody do ich poboru w celu zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia. Zanieczyszczenie wód związkami azotu stanowi również zagrożenie dla ekosystemów wodnych i od wód zależnych. . Pomimo, że zużycie nawozów sztucznych jaki i naturalnych zmniejszyło się w ostatnich latach, to jednak rolnictwo i hodowla nadal gevnerują źródła zanieczyszczeń. Często zdarza się, że pola uprawne przylegają bezpośrednio do brzegów rzek i jezior. Brak bariery ochronnej w postaci pasów zieleni i zadrzewień sprzyja przenikaniu zanieczyszczeń rolniczych do wód. o Według informacji z I Krajowego Raportu do Komisji Europejskiej z wdrażania dyrektywy Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed g zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz. Urz. WE L 375 z 31.12.1991, str.1; Dz. Urz. WE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 5, str. 68), na obszarze dorzecza Odry w okresie 2004 – 2007 funkcjonowało 12 obszarów szczególnie . narażonych o łącznej powierzchni 4967,85 km2. Na obszarze dorzecza, 6939 gospodarstw rolnych (wpisanych do rejestrów gmlinnych) zostało objętych monitorowaniem w ramach realizacji programów działań w celu ograniczenia zanieczyszczenia wód związkami azotu ze c źródeł rolniczych w okresie 2004 - 2008. Po przeprowadzonej weryfikacji wód wrażliwych i OSN w okresie 2008 – 2011 będzie funkcjonować 11 obszarów na powierzchni 3436,67 km2. Obowiązujący w Polsce stopień obciążenia azotem ze źródeł rolniczych, pochodzącym r z nawozów naturalnych nie może przekraczać rocznie 170 kg N/ ha użytków rolnych. . Zrzuty ścieków komunalnych z terenów nieobjętych kanalizacją w Niekorzystny wpływ na jakość dorzecza Odry wywierają również niekontrolowane zrzuty ścieków bytowo - gospodarczych z nieskanalizowanych miejscowości. Skutkiem ich dopływu jest zły stan sanitarny odbiornika oraz zwiększone stężenia substancji biogennych. Na obszarze dorzecza oszacowany łączny ładunek zanieczyszczeń w ściekach nieoczyszczonych, pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji przedstawiono w poniższej tabeli [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007]: Tabela 4. Oszacowany łączny ładunek zanieczyszczeń w ściekach nieoczyszczonych, pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji

l

Nr 40 — 2021 — Poz. 451 Dla obszaru dorzecza średni ładunek zanieczyszczeń pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji w przeliczeniu na km2 powierzchni dorzecza przedstawiono w poniższej tabeli [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007]: Tabela 5. Średni ładunek zanieczyszczeń pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji w przeliczeniu na km2 powierzchni dorzecza

Specyfiką środowiska wód przybrzeżnych jest podleganie presji wynikającej w przeważającej części z działalności gospodarczej prowadzonej na lądzie. Na wody przybrzeżne oddziaływują zanieczyszczen.ia pochodzące ze źródeł punktowych i obszarowych odprowadzane z obszarów gmin zlokalizowanych wzdłuż wybrzeża Bałtyku oraz l zanieczyszczenia wprowadzane z wodami rzek dopływających. Dla porównania zanieczyszczenia powstające cna lądzie stanowią 97% zanieczyszczeń wprowadzanych do Bałtyku, a zanieczyszczenia wynikające z działalności na morzu mają w nich tylko 3% udziału (źródło: Raport dla Odry 2005). r Oddziaływania wywierane na ilościowy stan wód - pobory wód powierzchniowyc.h i podziemnych Powdstawowym źródłem zaopatrzenia w wodę gospodarki komunalnej, rolnictwa i przemysłu w dorzeczu Odry są zasoby wód powierzchniowych, stanowiące tutaj ponad 84% poborów wody. Zdecydowana większość wody, bo ok. 70% przeznaczana jest na cele przemysłowe. Od kilku lat obserwuje się spadek zużycia wody, który w dorzeczu Odry w przypadku przemysłu przyniósł zmniejszenie ilości zużywanej wody o ok. 35%, w a w odniesieniu do gospodarki komunalnej o ok. 31% . Związane jest to z racjonalizacją zużycia wody w przemyśle, likwidacją nadmiernie wodochłonnych technologii, zmniejszaniem strat wody w sieciach wodociągowych i ograniczanie jej marnotrawstwa przez odbiorców, co jest m.in. skutkiem stałego wzrostu cen wody. Całkowite zużycie wody w w dorzeczu Odry wynosi rocznie ok. 4482,0 mln m3. Pobory wód podziemnych jest główną przyczyną nieosiągnięcia dobrego stanu ilościowego przez JCWPd na wyspie Uznam (rejon Świnoujścia) oraz w rejonie aglomeracji Łodzi. Długotrwała intensywna eksploatacja wód podziemnych, przekraczająca dostępne zasoby doprowadziła do obniżenia zwierciadła wód podziemnych, a w przypadku rejonu

l

Nr 40 — 2022 — Poz. 451 Świnoujścia do zmiany kierunku krążenia wód podziemnych. Stało się to przyczyną ascenzji wód słonych. W poniższych tabelach przedstawiono pobór wód powierzchniowych i podziemnych. Tabela 6. Pobór wód powierzchniowych [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007]

Tabela 7. Pobór wód podziemnych [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007]

. Analiza wpływów antropogenicznych uzupełniona została prognozą rozwoju do 2015 roku zmierzającą do oceny możliwych zmian w środowisku wodnym w wyniku przyszłej w działalności człowieka. Do wykonania prognozy wykorzystano dane z oficjalnych dokumentów strategicznych rozwoju kraju, m. in.: Strategię Rozwoju Kraju na lata 2007- 2015, Strategię Gospodarki Wodnej, II Politykę Ekologiczna Kraju, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich. w Zebrane informacje odnośnie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych, oceny stanu wód oraz prognoza rozwoju posłużyły do przeprowadzenia oceny ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych tzn. wskazania tych części wód, dla których istnieje ryzyko, iż do roku 2015 nie osiągną one dobrego stanu wód. W wyniku w przeprowadzonej analizy na obszarze dorzecza Odry wydzielono: 761 jednolitych części wód rzek zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych, 251 jednolitych części wód jezior zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych,

l

Nr 40 — 2023 — Poz. 451 p 2 jednolite części wód przybrzeżnych zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych, 4 jednolite części wód przejściowych zagrożone nieosiągnięciem celów . środowiskowych, 21 jednolitych części wód podziemnych zagrożovnych nieosiągnięciem celów środowiskowych. Niedobory wód podziemnych o Stopień wykorzystania zasobów wód podziemnych został opracowany przez zespół pod kierownictwem T. Hordejuka (2008). Został on wyrażony w procentach jako stosunek poboru całkowitego do zasobów wód podgziemnych. Na tej podstawie można określić szacunkowy stopień wielkości rezerw wód podziemnych, który został wyrażony w 5 stopniowej skali (bardzo wysoki, wysoki, umiarkowany, niski, brak rezerw) i zaprezentowany w postaci graficznej na rysunku nr 2. Brakiem rezerw lub ich niskim lub . umiarkowanym stopniem charakteryzują się obszary na których prowadzone jest intensywne l wydobycie węgla brunatnego, kamiennego oraz obszary które są pod silną presją aglomeracji miejsko – przemysłowych. Nac obszarze dorzecza Odry są to rejony Turoszowa, Bełchatowa i Konina, gdzie prowadzone jest wydobycie węgla brunatnego, Górnośląski Okręg Przemysłowy oraz rejon wyspy Uznam z miastem Świnoujście. W latach 2005 – 2r007 Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej opracowały temat pt. „Identyfikacja oddziaływań zmian poziomów zwierciadła wód podziemnych w regionach wodnych”. W tych .opracowaniach zostały zidentyfikowane leje depresji o znaczeniu regionalnym oraz obszary o trwałym, antropogenicznym obniżeniu zwierciadła wód w podziemnych. Leje depresji wywołane są na skutek długotrwałych odwodnień górniczych oraz eksploatacji przez ujęcia wód podziemnych w celu zaopatrzenia aglomeracji miejskich i przemysłowych. Granice lejów depresji zostały zaprezentowane na rysunku nr 2. Graficzne odwzorowanie punktowych i obszarowych źródeł zanieczyszczeń w przedstawione zostało na mapie nr 20 (załącznik nr 1). w

l

Nr 40 — 2024 — Poz. 451 p . v o g . l c r . w w w Rysunek 2. Stopień wielkości rezerw wód podziemnych oraz granice lejów depresji.

l

Nr 40 — 2025 — Poz. 451 p 5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym cyklu planistycznym . W poniższym rozdziale omówiono zmiany klimatu na przestrzeni wielolecia 1971 – v 2005. Na obszarze dorzecza Odry występuje klimat umiarkowany o charakterze przejściowym pomiędzy klimatem lądowym a morskoim, co jest konsekwencją ścierania się mas wilgotnego powietrza znad Atlantyku z suchym powietrzem z głębi kontynentu euroazjatyckiego. Wynikiem tego klimat dorzecza charakteryzuje się dużą kapryśnością pogody i znacznymi wahaniami przebiegu pór roku w następujących po sobie latach. Zimy są g wilgotne, typu oceanicznego, rzadziej pogodne, typu kontynentalnego. W północnej i zachodniej części dorzecza przeważa klimat umiarkowany morski z łagodnymi, wilgotnymi zimami i chłodnymi latami z dużą ilością opadów. Pogoda kształtowana jest głównie przez . stałe układy baryczne: niż islandzki, silniejszy zimą, i wyż azorski, aktywniejszy latem oraz sezonowo zmieniające się ciśnienia baryczne znad Azji: zimowy wyż wschodnioazjatycki l i letni niż południowoazjatycki. Obszar Polski leży w strefie przeważających wiatrów c zachodnich wynoszących 60% wszystkich dni wietrznych, które wieją głównie od Czech po Norwegię i Szwecję. Wiatry zachodnie przeważają latem, tj. w okresie od lipca do września, natomiast zimą, zwłaszcza w grudniu i styczniu ich przewaga się zmniejsza, r zaczynają wiać wiatry wschodnie. Widocznymi efektami ścierania się mas powietrza nad Polską jest zachmurzenie, które sięga 60 – 70% dni. Największe zachmurzenie ma miejsce . w listopadzie natomiast najmniejsze w sierpniu i wrześniu. Średnia liczba dni pochmurnych, czyli takicwh gdy zachmurzenie jest powyżej 80%, wynosi 120 – 160 dni w roku, dni pogodnych (zachmurzenie poniżej 20%) jest 30 – 50. Zróżnicowanie przestrzenne oraz zmienność opadów atmosferycznych na obszarze dorzecza Odry w Na obszarze dorzecza Odry roczna suma opadów jest zróżnicowana w granicach 500 – 700 mm. Opady poniżej 500 mm występują na Pojezierzu Wielkopolskim oraz Nizinie Wielkopolskiej. Podwyższone sumy w granicach 600 – 700 mm i większe zaznaczają się na wobszarach wyżynnych dorzecza. Rozkład średnich miesięcznych i rocznych sum opadów atmosferycznych (mm) dla wybranych miast na obszarze dorzecza Odry przedstawia poniższa tabela.

Nr 40 — 2026 — Poz. 451 Tabela 8. Średnie miesięczne i roczne sumy opadów atmosferycznych (mm) na obszarze dorzecza Odry (1971-2000)

Źródło: Dekadowy Biuletyn Agrometeorologiczny g2001-2 i Biuletyn Państwowej Służby Hydrologiczno- Meteorologicznej 2003-2007, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa W 30-leciu 1971 – 2000 uśredniona roczna suma opadów atmosferycznych na . obszarze dorzecza Odry obliczona na podstawie 8 stacji meteorologicznych, przedstawionych w tabeli powyżej, wynosiła 621 mm. Najniższe średnie opady wystąpiły w lutym (29 mm), l gdzie najniższe średnie miesięczne odnotowano na stacji w Poznaniu (23 mm). Miesiącem c najobfitszym w opady był lipiec ze średnią 90 mm, gdzie najwyższe średnie odnotowano w Jeleniej Górze (107 mm). Na poniższym rysunku przedstawiono rozkład wysokości średnich rocznych opadów atmosferycznych w wieloleciu 1971-2000. r . w w Rysunek 3. Opady atmosferyczne - wysokości średnie roczne (mm) – 1971-2000 Źródło: Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa 2005 w Ze względu na wysokość opadów notowaną w poszczególnych latach na obszarze dorzecza Odry wyróżnić można obszary charakteryzujące się trendem rosnącym, malejącym oraz obszary nie wykazujące się wyraźnymi zmianami. Obszary trendów rosnących znajdują się w północnej części dorzecza, aż po Poznań. Malejącymi trendami wykazuje się środkowy obszar dorzecza od Zielonej Góry poprzez Kalisz, Wrocław, Legnicę aż po Częstochowę i Jelenią Górę. Południowa część dorzecza wraz z Katowicami, Raciborzem i Kłodzkiem to

l

Nr 40 — 2027 — Poz. 451 p tereny, gdzie nie zaobserwowano żadnego wyraźnego trendu. Zmienność tą przedstawia poniższy rysunek. . v o g Rysunek 4. Trendy rocznych sum opadów atmosferycznych na obszarze Polski w okresie 1891-2000 . Źródło: Zawora T., Ziernicka A. 2003. Precipitation variability in time in Poland in the light of multi-annual mean values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis Wratislaviensis No 2542, Wrocław 2003, 123l 128. c Jednakże Żmudzka (2002) oraz Kożuchowski (2004) uważają iż wysokość opadów na obszarze dorzecza w drugiej połowie XX wieku nie wykazuje określonego kierunku (istotnego trendu) zmian. Wzrastra natomiast zmienność opadów wyrażona współczynnikiem zmienności będącym stosunkiem odchylenia standardowego do wartości średniej, co jest dowodem postępującej niestabilności naszego klimatu, a w praktyce przejawia się zwiększeniem częstości występowania zarówno okresów z niedostatkiem jak i nadmiarem opadów. Poniżej przedstawiono wielkość opadów na przestrzeni lat 1971 – 2005 dla trzynastu wybranych stacji meteorologicznych znajdujących się na obszarze dorzecza Odry. Tabela 9. Roczne średnie sumy opadów atmosferycznych (mm) na obszarze dorzecza Odry

Nr 40 — 2028 — Poz. 451

Źródło: Mały rocznik statystyczny Polski 2009, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa . Rozkład przestrzenny oraz zmienność temperatury powietrza na obszarze v dorzecza Odry Na obszarze dorzecza Odry najwyższe wartości średniej rocznej temperatury o powietrza – ponad 8 °C notuje się na obszarze Niziny Śląskiej, Niziny Wielkopolskiej, Pojezierza Wielkopolskiego oraz na zachodniej części Pojezierza Pomorskiego i Pobrzeża z maksimum w Opolu wynoszącym 8,9 °C (rys. 5). Najniższe wartości średniej rocznej temperatury odnotowano na stacji w Jeleniej gGórze i wyniosła 7,4 °C. . l c r Rysunek 5. Temperatura powietrza - średnia roczna (°C ) – 1971-2000 Źródło: Atlas klimatu Pol.ski pod redakcją Haliny Lorenc, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa 2005 w Izotermy najchłodniejszego miesiąca stycznia na obszarze dorzecza Odry mają przebieg południkowy. Ocieplający wpływ Bałtyku zaznacza się w przebiegu izoterm o najwyższych wartościach w tym miesiącu równoległym do wybrzeża. Obszary o wartościach temperatury wyższych od -1,0 °C w nizinnej części dorzecza obejmują Nizinę w Śląską, zachodnią część Niziny Wielkopolskiej, Pojezierza Wielkopolskie i Pomorskie oraz Pobrzeże Południowobałtyckie (rys. 6). Najwyższa temperatura w tym miesiącu -0,1 °C zanotowana została w Szczecinie. w

l

Nr 40 — 2029 — Poz. 451 p . v o Rysunek 6. Temperatura powietrza - średnia miesięczna (°C ) Styczeń g Źródło: Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa 2005 Rozkład przestrzenny temperatur powietrza na obszarze dorzecza w najcieplejszym . miesiącu lipcu jest w porównaniu ze styczniem odmiennie zróżnicowany. W nizinnej części dorzecza najwyższe wartości przekraczają 18 °C występują na obszarze Niziny śląskiej, Niziny l Wielkopolskiej i Pojezierzu Wielkopolskim. Najwyższą średnią wartość temperatury c powietrza – 18,4 °C zanotowano w Opolu. Obszary najchłodniejsze o wartościach poniżej 17 °C obejmują Sudety (rys. 7). r . w Rysunek 7. Temperatura powietrza - średnia miesięczna (°C) Lipiec Źródło: Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa 2005 Tabela 10. Średnie miesięczne i roczne wartości temperatur powietrza (°C) na obszarze dorzecza Odry (1971-2000)

Nr 40 — 2030 — Poz. 451

Źródło: Dekadowy Biuletyn Agrometeorologiczny 2001-2 i Biuletyn Państwowej Służby Hydrologiczno- Meteorologicznej 2003-2007, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa o W 30-leciu 1971 – 2000 średnia roczna wartość temperatury powietrza na obszarze dorzecza Odry obliczona na podstawie 9 stacji meteorologicznych, przedstawionych tabeli powyżej, wynosiła 8,3 °C. Najniższe średnie temperatury wystąpiły w styczniu (-1,1 °C), gdzie najniższe średnie miesięczne odnotowano gna stacji w Katowicach (-1,7 °C). Miesiącem najcieplejszym był lipiec ze średnią 17,7 °C, gdzie najwyższe średnie odnotowano w Opolu (18,4 °C). Analiza wartości średniej rocznej temperatury powietrza na obszarze dorzecza w II połowie . XX wieku pozwala wyróżnić w tym okresie ostatnie 20-lecie, w którym nastąpiło wyraźne ocieplenie. Średnie roczne temperatury wykazały tendencję rosnącą. Poniżej przedstawiono średnią roczną temperaturę na przestrzeni lat 1971 – 2005 dla trzynastu wybranych stacji meteorologicznych znajdujących się na obszarze dorzecza Odry. Tabela 11. Średnie roczne temperatury powietrza (°C) na obszarze dorzecza Odry

Źródło: Mały rocznik statystyczny Polski 2009, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa

l

Nr 40 — 2031 — Poz. 451 p Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce Badania dotyczące zmian granic zasięgów regionów rolniczo-klimatycznych na obszarze Polski wykazały, że powierzchnia regionu umiarkowanie ciep.łego i ciepłego o sumie temperatury ≥10,0°C wynoszącej odpowiednio 2400 – 2800 i 2800 – 3200°C w okresie 1971v 2000 wynosiła odpowiednio 62 i 0%. Dla scenariusza podniesienia się temperatury powietrza o 1°C wartości te będą wynosiły 75 i 22%. Przy niezmienionej sumie opadów atmosferycznych i podwyższonej temperaturze powietrza na skutek zwiększonego o parowania wzrośnie powierzchnia regionów o niedostatecznym uwilgotnieniu atmosfery i zmniejszy się powierzchnia regionów wilgotnych i optymalnego uwilgotnienia. Dla scenariusza wzrostu temperatury powietrza o 1°C powierzchnia regionów wilgotnego, g optymalnego uwilgotnienia i umiarkowanie suchego na obszarze Polski zmieni się z 10, 70 i 20% do 9, 48 i 43% (rys. 8, 9) (Ziernicka-Wojtaszek 2009). Zasięgi regionów wilgotnościowych określone były przez wartości współczynnika hydrotermicznego Sielianinowa K=10P/t w okresie od cze.rwca do sierpnia gdzie P oznacza sumę opadów, a t sumę średnią dobową temperatury. Z ekstrapolacji trendu temperatury powietrza można l przyjąć, że wspomniane wyżej zmiany zaistnieją na początku trzeciej dekady XXI. c r . w w w

Nr 40 — 2032 — Poz. 451 Ustka Lębork Ustka Lębork Koszalin Elbląg Kętrzyn Suwałki Świnoujście Resko Kosz S al z in czecinekChojnice Elbląg Olsztyn Kętrzyn Suwałki Świno S u z jś c c z i e e cin Resko SzczecinekChojnice Olsztyn Szczecin Piła Toruń Mława Ostrołęka Białystok Gorzów Wlkp. Piła Toruń Mława Ostrołęka Białystok Słubice Gorzów Wlkp. Poznań Płock Słubice Poznań Koło Płock Warszawa Siedlce Terespol Zgorze Z le ie J c l e o l n e a n i G a ó G ra ó L r e a gnica Leszno Wrocław Opo K le alisz Wie K l o u ł ń o Częstoch Ł o ó w d a S ź ulejów Kielc W e arszawa Sandom Pu ie ła rz w S y iedlc L e ublin Zam T W o e ł ś r o e ć d s a p w o a l Zgorze Z le ie J c l e o l n e a n i G a ó G ra ó L r e a gnica K Le ło s d z z n k o o Wrocław Opo K le alisz Wieluń C K z a ę t s o t w o i c c h e Ł o ó w d a S ź ulejów Kielce Sandom Pu ie ła rz wyLublin Zam W o ł ś o ć dawa Kłodzko Racibórz Kraków Tarnów Rzeszów Racibórz Katowice Kraków Tarnów Rzeszów Bielsko-Biała Nowy Sącz Lesko Przemyśl Bielsko-Biała Przemyśl Nowy Sącz Lesko Regiony termiczne Regiony wilgotnościowe l p . v Suma temperatury Wartości ≥10°C współczynnika hydrotermicznego

Ciepły 2800° – l3200° Bardzo ciepły 3200° – 3600° c Rysunek 8. Regiony pluwiotermiczne na obszarze Rysunek 9. Regiony pluwiotermiczne na Polski w latach 1971-2000 obszarze Polski w latach 1971-2000 scenariusz Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja +1°C rolniczo-klimatycznych regionarlizacji Polski w świetle Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica 13(3), rolniczo-klimatycznych regionalizacji Polski w świetle 803-812. . współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica 13(3), 803-812. w W celu sprawdzenia powiększania się zjawiska suszy w ostatnim 10-leciu XX w. porównano wartości temperatury, opadów i stopnia uwilgotnienia wierzchniej warstwy gleby w okresie 1971-2000 i 1991-2000. Stwierdzono, że wzrost temperatury powietrza w wyniósł 0,5 °C, suma opadów atmosferycznych wzrosła o 11 mm, natomiast stopień uwilgotnienia gleby zmniejszył się o 0,5 w przyjętej skali (tab. 12). Umowna skala wilgotności wierzchniej warstwy gleby przedstawia się następująco: w 0 – wilgotność klęskowo niedostateczna, 10 – wilgotność niedostateczna, 20 – wilgotność dostateczna, 30 – wilgotność nadmierna, 40 – wilgotność klęskowo nadmierna.

Nr 40 — 2033 — Poz. 451 Tabela 12. Różnice temperatury, sum opadów i oceny wilgotności wierzchniej warstwy gleby w miesiącach IV, V, VII, VIII i X w okresach 1971-2000 i 1991-2000

Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja rolniczo-klimatycznych regionalizacji Polski w świetle współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica 13(3), 803-812. g Można zauważyć, że przy wzroście temperatury powietrza i nieznacznym wzroście sumy opadów atmosferycznych nastąpiło powiększenie się zjawiska suszy na skutek zwiększonej ewapotranspiracji. Potwierdzają to badania Pressa (1963), z których wynika iż . przy wzroście temperatury powietrza o 1,0 °C wartość optymalna opadów atmosferycznych w skali miesiąca powinny być wyższa o 5 mm. Ziernicka (2004) wykazała, że przy wzroście l temperatury powietrza o 1,0 °C, niedobór opadów okresie wegetacyjnym IV-X wyniesie c 6,3 mm, a przy wzroście temperatury o 2,0 °C – 14,5 mm na obszarze Polski bez uwzględnienia zróżnicowania regionalnego. W związku z rosnącą wartością współczynnika zmienności opadów i wzrostem częstości r występowania zachmurzenia typu konwekcyjnego należy spodziewać się zwiększenia częstości zarówno powodzi, opadów o dużej intensywności jak i okresów suszy. Fakt ten . należy uwzględnić w analizie dynamiki zmian zanieczyszczeń wody zależnych w dużej mierze od stanóww wody i wartości przepływów. Obserwowany i prognozowany wzrost temperatury powietrza spowodowany zmianami klimatu może wpłynąć na procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne w ciekach i zbiornikach wodnych, a niekiedy prowadzić do pogorszenia jakości wody. Dla potrzeb przyszłych planów niezbędne jest uwzględnienie badań nad zmianami klimatu w celu w podjęcia właściwych działań zapobiegających pogorszeniu stanu wód. Na podstawie pozyskanych danych dla obszaru Polski oraz założonego horyzontu czasowego dla pierwszego cyklu planowania wg RDW można stwierdzić, iż przewidywane w zmiany klimatu Polski, a więc także na obszarze dorzecza Odry nie będą znaczące wobec jakichkolwiek działań zidentyfikowanych w PGW.

l

Nr 40 — 2034 — Poz. 451 p 6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych RDW wymaga od państw członkowskich dokonywania przeglądu oraz uaktualniania . rejestru obszarów chronionych (art. 6). W Polsce przegląd ten miał miejsce w roku 2007, czyli cztery lata po sporządzeniu pierwszego rejestru tych obszarów w roku 2003, którego v zawartość była przedmiotem Raportu do KE w roku 2005. Prace przeprowadzone w 2007 roku miały na celu aktualizację wykazów: wód powierzchniowych i podziemnych, ktoóre są lub mogą być wykorzystywane dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia - wyznaczonych na mocy RDW, transponowanej ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym obszary wyznaczone g jako kąpieliska – wyznaczone na mocy dyrektywy Rady 76/160/EWG z dnia 8 grudnia 1975 r. dotyczącej jakości wody w kąpieliskach (Dz. Urz. WE L 31 z 05.02.1976, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 1, str. 26) . (uchylonej dyrektywą 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lutego 2006 r. dotyczącą zlarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylającą dyrektywę 76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37)), transponowanej c przez ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, a w szczególności przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach (Dz. U. Nr 183, r

), wód powierzchniowych i podziemnych uznanych za wrażliwe oraz obszarów . szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych, w z których należy ograniczyć odpływ azotu do tych wód - wyznaczonych na mocy dyrektywy 91/676/EWG transponowanej do polskiego prawodawstwa poprzez: o ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, o ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. (Dz. U. z 2008 wr. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.), o ustawę z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2007 r. Nr 147, poz. 1033), oraz rozporządzenia wykonawcze do ww. ustaw: wo rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych (Dz. U. Nr 241, poz. 2093), o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44),

l

Nr 40 — 2035 — Poz. 451 p o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania (Dz. U. Nr 80, poz. 479), . obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnymv czynnikiem w ich ochronie – w tym obszarów wyznaczonych na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (wersja ujednolicona) (Dz. Uorz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7), transponowanej przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.), a w szczególności przez: o rozporządzenie Ministra Środ g owiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), oraz na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 . z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 102), transponowanej lrównież przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, a w szczególności przez rozporządzenie Ministra Środowiska c z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. Nr r 77, poz. 510). W odniesien.iu do wykazu obszarów przeznaczonych do ochrony gatunków wodnych o znaczeniu ekonomicznym, podtrzymano decyzję o braku potrzeb wyznaczania tego typu w obszarów, z uwagi na brak ekonomicznego znaczenia gatunków występujących w wodach poza urządzeniami specjalnie do tego wyznaczonymi. W przypadku wykazu obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia komunalnego, stanowiącego element wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia w21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991, str. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 26), przyjęto kontynuację zasięgu występowania obszaru na terenie całego kraju. wDla obszaru dorzecza Odry zostały sporządzone następujące wykazy: Wykaz jednolitych części wód powierzchniowych wykorzystywanych do poboru wody dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. Graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 16 (załącznik nr 1), Wykaz jednolitych części wód podziemnych wykorzystywanych do poboru wody dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. Graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 17 (załącznik nr 1),

l

Nr 40 — 2036 — Poz. 451 p Wykazy części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, a w szczególności do kąpieli. Graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 15 (załącznik nr 1), . Wykazy wód powierzchniowych i podziemnych uznanych za wrażliwe oraz obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł v rolniczych, z których należy ograniczyć odpływ azotu do tych wód. Graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 18 (załącznik nr 1), Wykaz obszarów przeznaczonych do ochronyo siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie, Graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 19 (załącznik nr 1). Na mapie przedstawiono obszary Natura 2000 zgodnie ze stanem na g styczeń 2009 r., Wykaz obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia komunalnego. Ze względu na zasięg występowania obszaru na terenie całego kraju, mapa . nie została załączona. l c r . w w w

l

Nr 40 — 2037 — Poz. 451 p 7. Monitoring wód oraz ocena stanu Program monitoringu środowiska, został opracowany w c.elu dokonania spójnej i jednolitej oceny stanu części wód we wszystkich obszarach dorzeczy oraz w sposób zgodny v z działaniami w tym zakresie podejmowanymi na terenie całego obszaru UE. Cele ustanowienia programu monitoringu, zgodnie z wymogami unijnymi, to: weryfikacja podstaw oceny oraz dotrzymania celów środowiskowych, o umożliwienie jednolitej klasyfikacji wód w ramach UE, obserwowanie długoterminowych zmian oraz identyfikowanie trendów, pomoc przy planowaniu oraz kontroli skuteczności działań, g ustalanie natężenia zanieczyszczeń oraz wywieranych przez nie oddziaływań. Zasady organizacji i funkcjonowania monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych zostały opracowane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zgodnie z wymaganiami RDW. . l Wody powierzchniowe c Monitoring wód powierzchniowych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych r i podziemnych (Dz. U. Nr 81, poz. 685). Sieć monitoringu wód powierzchniowych zaprojektowana została w sposób . umożliwiający pozyskanie spójnego i całościowego obrazu stanu ekologicznego i chemicznwego w dorzeczu dla każdej jednolitej części wód. Na obszarze dorzecza Odry, sieć monitoringu wód powierzchniowych zgodnie PMŚ, składa się z 1457 punktów, których większość pełni równocześnie wiele funkcji. Ich rozmieszczenie przedstawiono na mapie nr 13 (załącznik nr 1). w Do prowadzenia monitoringu wód powierzchniowych wyróżnia się następujące sieci: monitoring diagnostyczny jednolitych część wód powierzchniowych, monitoring operacyjny jednolitych część wód powierzchniowych, monitoring badawczy jednolitych część wód powierzchniowych. w W ramach poszczególnych rodzajów monitoringu prowadzone są badania wskaźników biologicznych, fizykochemicznych i chemicznych wykonywane przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska oraz hydromorfologicznych wykonywane przez służbę hydrologiczno-meteorologiczną.

l

Nr 40 — 2038 — Poz. 451 p Monitoring diagnostyczny Celem monitoringu diagnostycznego JCWP jest: ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, . określenie rodzajów oraz oszacowania wielkości znacznych oddziaływań v wynikających z działalności człowieka, na które narażone są jednolite części wód powierzchniowych w danym obszarze dorzecza, zaprojektowanie przyszłych programów monitoringu, o dokonania oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych w warunkach naturalnych, dokonanie oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód g powierzchniowych w warunkach szeroko rozumianych oddziaływań wynikających działalności człowieka. Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego są zmienne. i szczegółowo określone w rozporządzeniu z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód l powierzchniowych i podziemnych. c Określa się następujące kryteria wyboru JCWP do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego: r występowanie w ciekach znacznych zmienności przepływu wód, powierzchnia zlewni (powierzchnia jest większa niż 2500 m2), . powierzchnia jednolitej części wód powierzchniowych, takiej jak jezioro lub inny zbiornik naturalny, w tym jezioro i inny naturalny zbiornik wodny uznane za silnie w zmienioną jednolitą część wód powierzchniowych, przekracza 50 ha, przekraczanie przez daną jednolitą część wód powierzchniowych granicy państwa bądź zlokalizowanie tej jednolitej części wód powierzchniowych przy granicy państwa, w uznanie jednolitej części wód powierzchniowych za referencyjną, zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do badania w ramach międzynarodowej sieci interkalibracyjnej. w Monitoring operacyjny Celem monitoringu operacyjnego wód powierzchniowych jest: ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, które zostały określone jako zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych, ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, dla których określono specyficzny cel użytkowania,

l

Nr 40 — 2039 — Poz. 451 p ustalenie stanu wód powierzchniowych w obszarach, które zostały zawarte w wykazach, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, . dokonanie oceny zmian stanu wód powierzchniowych wynikających z programów, które zostały przyjęte dla poprawy jakośvci jednolitych części wód powierzchniowych, uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych. Zakres i częstotliwość pomiarów i badań poszoczególnych wskaźników ustalane są dla każdego operacyjnego punktu pomiarowo-kontrolnego osobno, z uwzględnieniem wskaźników i częstotliwości określonych w odpowiednich przepisach prawnych, jak w rozporządzeniu z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu g jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Określa się następujące kryteria wyboru JCWP do monitorowania w ramach . monitoringu operacyjnego: zaklasyfikowanie jednoliltej części wód powierzchniowych jako zagrożonej niespełnieniem określonych dla niej celów środowiskowych, c odprowadzanie do danej jednolitej części wód powierzchniowych substancji z listy substancji priorytetowych, występowanire w jednolitej części wód powierzchniowych źródeł zanieczyszczeń, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z d.nia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady w 91/689/EWG i 96/61/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 33 z 04.02.2006, str. 1), występowanie jednolitej części wód powierzchniowych w obszarze zanieczyszczonym lub zagrożonym zanieczyszczeniami powodowanymi przez w związki azotu ze źródeł rolniczych, występowanie jednolitej części wód powierzchniowych w obszarze wrażliwym na eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych, zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do wód stanowiących miejsce wbytowania ryb, skorupiaków i mięczaków lub powiązanie jednolitej części wód z obszarami chronionymi, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do jednolitych części wód powierzchniowych przeznaczonych do zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia, jeżeli dana jednolita część wód powierzchniowych dostarcza średnio powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia,

l

Nr 40 — 2040 — Poz. 451 p przeznaczenie jednolitej części wód powierzchniowych do celów rekreacyjnych, w tym kąpieliskowych, zalecenia wynikające z planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy . i programu wodno-środowiskowego kraju. v Monitoring badawczy Monitoring badawczy JCWP prowadzi się w celu: wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celówo środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód powierzchniowych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów i badań prowadzonych w ramach mgonitoringu diagnostycznego i operacyjnego, wyjaśnienia przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą część wód powierzchniowych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego wynika, że cele środowiskowe wyznaczone dla danej jednolitej części wód powierzchniowych . nie zostaną osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego dla tej jednolitej części wóld powierzchniowych, określenia wielkoścci i wpływów przypadkowego zanieczyszczenia, ustalenia przyczyn wyraźnych rozbieżności między wynikami oceny stanu ekologicznego na podstawie biologicznych i fizykochemicznych elementów jakości. r Zakres i częstotliwość pomiarów i badań w monitoringu badawczym wód powierzchniowych .uwzględnia uwarunkowania wynikające z przyczyn podjęcia decyzji o przeprowadzeniu monitoringu badawczego, a także jest dostosowany do lokalnych w warunków tak, aby ich wyniki dostarczyły informacji o koniecznym programie działań dla osiągnięcia celów środowiskowych lub o szczególnych środkach zaradczych przeciw skutkom przypadkowego zanieczyszczenia. Określa się następujące kryteria wyboru JCWP do monitorowania w ramach w monitoringu badawczego: wyniki badań monitoringu diagnostycznego do wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód powierzchniowych są niewystarczające, w konieczność ustalenia przyczyn, które mogą uniemożliwić osiągnięcie celów środowiskowych w sytuacji, gdy nie został ustanowiony monitoring operacyjny jednolitych części wód powierzchniowych, konieczność określenia wielkości i wpływu na środowisko przypadkowego zanieczyszczenia wód powierzchniowych na skutek poważnej awarii, która jest objęta obowiązkiem zgłoszenia do GIOŚ,

l

Nr 40 — 2041 — Poz. 451 p konieczność ustalenia przyczyn rozbieżności między wynikami oceny stanu ekologicznego JCWP na podstawie elementów biologicznych i fizykochemicznych, konieczność zebrania dodatkowych informacji o stanie wód w związku . z uwarunkowaniami lokalnymi. v Ocena stanu wód powierzchniowych Ocena stanu wód jest wykonywana w oparciu o klasyfikację wg rozporządzenia Ministra o Środowiska z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. Nr 122,

). W PGW ocena stanu JCWP została gprzyjęta w oparciu o rozporządzenie z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. Nr 162, poz. 1008). Na podstawie tego rozporządzenia GIOŚ opracował ocenę stanu części wód, dla których w ramach PMŚ prowadzony był monitoring. . Przedstawiona w ramach planów ocena stanu została zweryfikowana w oparciu o istniejące l dokumenty opracowane na potrzeby prac planistycznych tj. „Opracowanie analizy presji i wpływów zanieczyszczeń anctropogenicznych w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb opracowania programów działań i planów gospodarowania wodami” z maja 2007 roku. Z uwagi na zmianę rozporządzenia w sprawie klasyfikacji stanu jednorlitych części wód powierzchniowych w trakcie prac planistycznych ocena przedstawiona w ramach planów została uszczegółowiona o dodatkowe materiały przekazane przez G.IOŚ (m.in. „Ocena stanu wód w dorzeczach na podstawie wyników monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych w latach 2008 – 2010”) oraz w oparciu w o dane pochodzące z regionalnych zarządów gospodarki wodnej poparte konsultacjami z terenowo odpowiedzialnymi jednostkami WIOŚ. Ocenę stanu części wód powierzchniowych przedstawiono w postaci map nr 9, 10 w (załącznik nr 1) Wody podziemne Monitoring wód podziemnych w Monitoring wód podziemnych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest zgodnie z rozporządzeniem w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Monitoring JCWPd prowadzi się w sposób umożliwiający ocenę stanu jednolitych części wód podziemnych oraz ustalenie czasowej i przestrzennej zmienności elementów fizykochemicznych i ilościowych.

l

Nr 40 — 2042 — Poz. 451 p Na obszarze dorzecza Odry, sieć monitoringu wód podziemnych wg stanu z listopada 2009 roku, składa się z 544 punktów, których większość pełni równocześnie wiele funkcji oraz przynależy do kilku rodzajów monitoringu. Ich rozmieszczenie przedstawiono na mapie . nr 14 (załącznik nr 1). Określa się następujące formy monitoringu JCWPd: v monitoring stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych. o Zakres monitoringu stanu chemicznego JCWPd jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Obejmuje takie parametry jak: g ogólne: odczyn, temperatura, przewodność elektrolityczna, tlen rozpuszczony, ogólny węgiel organiczny, nieorganiczne: amoniak, antymon, arsen, azotany, azotyny, bor, chlorki, chrom, . cyjanki, fluorki, fosforany, glin, kadm, magnez, mangan, miedź, nikiel, ołów, potas, rtęć, selen, siarczany, sód, slrebro, wapń, wodorowęglany, żelazo. c Monitoring stanu chemicznego Określa się następujące rodzaje monitoringu stanu chemicznego JCWPd: monitoring driagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, monitorin.g operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, monitoring badawczy stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych. w Monitoring diagnostyczny Celem monitoringu diagnostycznego JCWPd jest: uzupełnienie i sprawdzenie procedury oceny wpływu oddziaływań wynikających z działalności człowieka, w dokonanie oceny długoterminowych zmian wynikających zarówno z warunków naturalnych, jak również z oddziaływań wynikających z działalności człowieka. Zakres monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego może ulec poszerzeniu o inne elementy fizykochemiczne charakteryzujące rodzaj działalności człowieka mającej w wpływ na badane wady podziemne. Monitoring diagnostyczny stanu chemicznego JCWPd prowadzi się raz w roku z następującą częstotliwością: najmniej co 3 lata – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym, najmniej co 6 lat – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym.

l

Nr 40 — 2043 — Poz. 451 p Monitoring operacyjny Celem monitoringu operacyjnego JCWPd jest: ustalenie stanu chemicznego wszystkich jednolitych części wód podziemnych . uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych, v ustalenie obecności długoterminowych tendencji wzrostowych stężenia wszelkich zanieczyszczeń spowodowanych oddziaływaniami wynikającymi z działalności człowieka. o Zakres monitoringu operacyjnego stanu chemicznego JCWPd obejmuje określenie wartości elementów fizykochemicznych, spośród wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód g powierzchniowych i podziemnych, charakteryzujących rodzaj zidentyfikowanej działalności człowieka mającej wpływ na badane wody podziemne oraz elementów fizykochemicznych, których wartości stwierdzone na podstawie monitoringu diagnostycznego stanu . chemicznego JCWPd są wyższe od wartości granicznych elementów fizykochemicznych określonych w przepisach wydanych nla podstawie art. 38a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.– Prawo wodne. c Monitoring operacyjny stanu chemicznego JCWPd prowadzi się z następującą częstotliwością: r co najmniej 2 razy w roku, z wyłączeniem roku, w którym prowadzony jest monitorin.g diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym, w co najmniej raz w roku, z wyłączeniem roku, w którym prowadzony jest monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym. Monitoring badawczy w Monitoring badawczy stanu chemicznego JCWPd może być ustanowiony w odniesieniu do danej jednolitej części wód podziemnych lub jej fragmentu w celu: wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięci celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód podziemnych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest w niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów i badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, wyjaśnienie przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą część wód podziemnych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych wynika, że cele środowiskowe wyznaczone

l

Nr 40 — 2044 — Poz. 451 p dla danej jednolitej części wód podziemnych nie zostaną osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych dla danej jednolitej części wód podziemnych, . zidentyfikowania zasięgu i stężeń zanieczyszczeń, jeżeli nastąpiło przypadkowe zanieczyszczenie jednolitej części wód podziemnychv. Zakres i częstotliwość monitoringu badawczego stanu chemicznego JCWPd wynikają z uwarunkowań związanych z przyczyną podjęcia decyzji o przeprowadzeniu monitoringu badawczego i powinny być stosowane do lokalnoych warunków tak, aby jego wyniki dostarczyły informacji o konkretnym programie działań dla osiągnięcia celów środowiskowych lub o szczególnych środkach zaradczych przeciwdziałającym skutkom przypadkowego zanieczyszczenia w odniesiengiu do tych JCWPd, dla których podjęto decyzję o przeprowadzeniu monitoringu badawczego. Monitoring stanu ilościowego . Celem monitoringu stanu ilościowego wód podziemnych jest określenie stopnia l wpływu poboru wód na wielkość zasobów JCWPd m.in. położenie zwierciadła wód podziemnych, kształtowanie scię składu chemicznego - ascenzja lub ingresja wód słonych na skutek sczerpywania zasobów wód podziemnych, stan ekosystemów wód powierzchniowych i lądowych bezpośrednio zależnych od wód podziemnych. Zakres monitorinrgu stanu ilościowego JCWPd obejmuje pomiary zwierciadła wód podziemnych oraz określenie dostępnych zasobów wód podziemnych i rzeczywistego poboru wód podziemnych w. odniesieniu do każdej jednolitej części wód podziemnych. Monitoring stanu ilościowego JCWPd prowadzi się z częstotliwością: w raz w tygodniu – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym, raz w miesiącu – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym. Ustalenia wielkości dostępnych zasobów i rzeczywistego poboru wód podziemnych dokonuje się raz w roku. w Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych, określa się następujące kryteria wyboru JCWPd do monitorowania: monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych w prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia, monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych,

l

Nr 40 — 2045 — Poz. 451 p monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia. . Ocena stanu (chemicznego i ilościowego) JCWPd wykonana została w 2008 roku w oparciu o klasyfikację wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. v w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U. Nr 143, poz. 896) i opublikowana w „Raporcie o stanie chemicznym i ilościowym jednolitych części wód podziemnych dla obszarów dorzeczy zgodnie z wymagoaniami RDW” z listopada 2008 roku. Ocena stanu JCWPd przyjęta w Planach gospodarowania wodami w części oceny stanu chemicznego pochodzi z „Raportu o stanie chemicznym i ilościowym jednolitych części wód podziemnych dla obszarów dorzeczy zgodnie z wymaganiami RDW” z listopada 2008, g natomiast w części oceny stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych z „Opracowania analizy presji i wpływów zanieczyszczeń antropogenicznych w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb opracowania . programów działań i planów gospodarowania wodami” z maja 2007 roku. Ostateczny stan JCWPd określa gorszy ze stanu ilościolwego lub chemicznego określonej jednolitej części wód podziemnych. c Ocenę stanu części wód podziemnych przedstawiono w postaci map nr 11, 12 (załącznik nr 1). r Obszary chronione . Programy monitoringu wymienione powyżej prowadzi się również obrębie obszarów w chronionych, czyli: obszary Natura 2000, ustanowione na podstawie dyrektywy Habitatowej 92/43/EWG lub dyrektywy Ptasiej 79/409/EWG, obszary narażone na działanie azotanów pochodzenia rolniczego ustanowione wna mocy dyrektywy 91/676/EWG, obszary ochrony ujęć wód do picia, które mogą być ustanowione na mocy art. 7 RDW, Obszary przeznaczone do celów rekreacyjnych, w tym wyznaczone jako wkąpieliska. Specjalne zasady monitorowania obszarów Natura 2000 realizowane są wtedy, gdy znajdują się tam ekosystemy lądowe bezpośrednio zależne od wód podziemnych (podmokłe i torfowiska). Z uwagi na brak izolacji od powierzchni, zanieczyszczenia w tych obszarach przenikają do wód podziemnych bardzo szybko. W obszarach tych została zwiększona liczba punktów monitoringu, szczególnie stanu ilościowego, w tym poziomu zwierciadła wody,

l

Nr 40 — 2046 — Poz. 451 p a w pozostałych elementach monitoringu utrzymany jest ten sam jego zakres jak dla innych terenów. W przypadku, obszarów narażonych na zanieczyszczenie azotanami monitoring jest . realizowany w uwzględnieniem rozporządzenia w sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych. Minimalny wymagany v zakres badań obejmuje: azotany, tlen rozpuszczony, azot amonowy, azot azotynowy. W przypadku powierzchniowych wód wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę pitną, monitoring jest realizowany z uwzględnienieom wymogów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia (Dz. U. Nr 204, poz. 1728). g W przypadku podziemnych wód wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę pitną, w sieci monitoringu jednolitych części wód podziemnych znajdują się punkty pomiarowokontrolne, w których monitorowane są wody z obszarów ujęć. . W przypadku wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym wyznaczone jako kąpieliska, monitoring jest realizowlany w uwzględnieniem rozporządzenia w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach. c r . w w w

l

Nr 40 — 2047 — Poz. 451 p 8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych . Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oravz obszarów chronionych, ustalonych na mocy Art. 4 RDW W pierwszym cyklu planowania gospodoarowania wodami w Polsce, cele środowiskowe dla części wód zostały oparte głównie na wartościach granicznych poszczególnych wskaźników fizyko-chemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych określających stan ekologiczny wód powierzchniowych oraz wskaźników chemicznych g świadczących o stanie chemicznym wody, odpowiadających warunkom osiągnięcia przez te wody dobrego stanu, z uwzględnieniem kategorii wód, wg rozporządzenia w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych. . Zastosowane podejście, polegające na przyjęciu za cele środowiskowe wartości granicznych odpowiadających dobrelmu stanowi wód, związane było z niekompletnym zrealizowaniem prac w zakresie opracowania warunków referencyjnych dla poszczególnych c typów wód, a tym samym brakiem możliwości ustalenia wartości celów środowiskowych wg charakterystycznych wymagań względem poszczególnych typów we wszystkich kategoriach wód. Dodatkowo, z uwagi na trwające prace w zakresie opracowywania metodyk oceny r stanu hydromorfologicznego oraz fakt, że monitoring w zakresie badań stanu chemicznego jest jeszcze w fazie kształtowania i rozbudowy ustalenie celów środowiskowych zostało . oparte o dostępne wartości graniczne wskaźników podanych w rozporządzeniu w sprawie sposobu kwlasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych. Przy ustalaniu celów środowiskowych dla JCWP brano pod uwagę aktualny stan JCWP w związku z wymaganym zgodnie z RDW warunkiem niepogarszania ich stanu. Dla jednolitych części wód, będących obecnie w bardzo dobrym stanie/potencjale ekologicznym, wcelem środowiskowym będzie utrzymanie tego stanu/potencjału. Ponadto, ustalając cele uwzględniano także różnicę pomiędzy naturalnymi, a silnie zmienionymi oraz sztucznymi częściami wód. Dla naturalnych części wód celem będzie osiągnięcie co najmniej dobrego stanu ekologicznego, dla silnie zmienionych i sztucznych części wód – co najmniej dobrego potencjału ekologicznego. Ponadto, w obydwu przypadkach, w celu osiągnięcia dobrego w stanu/potencjału konieczne będzie dodatkowo utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego. Dla obszarów chronionych funkcjonujących na obszarach dorzeczy, nie zostały obecnie podwyższone cele środowiskowe, z uwagi na częstokroć wyższe wymagania w stosunku do wartości granicznych wskaźników jakości wody przyjętych jako wartości

l

Nr 40 — 2048 — Poz. 451 p graniczne dla dobrego stanu ekologicznego bądź dla dobrego lub powyżej dobrego potencjału ekologicznego wód, niż w poszczególnych aktach prawa, regulujących sposób postępowania i wymagania co do stanu wód w obrębie obszarów chronionych. Wyjątkiem . w tym zakresie będą prawdopodobnie wymagania zgodne z wymogami wynikającymi z planów ochrony dla obszarów Natura 2000 wyznaczonych na podstawie dyrektywy v 79/409/EWG oraz dyrektywy 92/43/EWG, jednak w obecnym cyklu planistycznym z uwagi na brak planów ochrony ww. obszarów, nie zostaną zaostrzone cele środowiskowe dla części wód, na których takie obszary zostały wyznaczone. Ceolem środowiskowym dla tych obszarów będzie zatem osiągnięcie lub utrzymanie co najmniej dobrego stanu. Weryfikacja celów środowiskowych uwzględniająca ten zakres tematyczny będzie miała miejsce w kolejnych cyklach planistycznych. g Poniżej zestawiono w ujęciu tabelarycznym informacje o wartościach granicznych dla dobrego stanu i dobrego potencjału ekologicznego wód, jak również wymagań dla bardzo dobrego stanu ekologicznego wód, w zakresie podstawowych wskaźników biologicznych . i fizyko-chemicznych wody. Wskaźniki stanu hydrologicznego i morfologicznego wód obecnie zostały wyznaczone w sposób ogólnly (bez wartości liczbowych) jedynie dla I klasy jakości wód wg rozporządzenia w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód c powierzchniowych, zatem nie są one uwzględniane dla wskazania wartości odpowiadających celu środowiskowego. Wskaźniki stanu chemicznego zostały określone w ramach rozporządzenia w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód r powierzchniowych, które w załączniku nr 8 wprowadza wartości graniczne chemicznych wskaźników jakości wody, wypełniając tym samym przepisy dyrektywy Parlamentu . Europejskiego i Rady 2008/105/EWG z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych w norm jakości w dziedzinie polityki wodnej zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy Rady 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz zmieniającej dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008, str. 84) art. 13, który stanowi, że państwa członkowskie wprowadzają przepisy wustawowe, wykonawcze i administracyjne tej dyrektywy nie później niż do 13 lipca 2010 r. W tabelach tych podano również informację o ilościach części wód, w poszczególnych kategoriach wód na obszarze dorzecza, dla których wymagane jest osiągnięcie odpowiednich wartości wskaźników, odpowiadających celom środowiskowym. Wskazano również ilości części wód w poszczególnych kategoriach, dla których konieczne jest przedłużenie terminu w osiągnięcia określonych celów środowiskowych, z uwagi na występujące specyficzne uwarunkowania, uniemożliwiające osiągnięcie tych celów do roku 2015.

Nr 40 — 2049 — Poz. 451 Tabela 13. Wartości graniczne wybranych wskaźników wód odnoszących się do dobrego i wyższego niż dobry stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych.

1 Wskaźnik nieuwzględniany w klasyfikacji wód (warunki referencyjne w trakcie ustalania).

Nr 40 — 2050 — Poz. 451 icśęz hcycąz hcynny hcynny

ebaT dów zr alD 1 ;aroizej imezrk

Nr 40 — 2051 — Poz. 451 hcywo ezrazs hcynni hcynni ald roizej

imezrk ilg bul ycądęb zczsaip woriwż baT ndej alD 1 artsein

Nr 40 — 2052 — Poz. 451 icś my ;oge

aT ów lD 1 iwŚ W a

Nr 40 — 2053 — Poz. 451 icśę hcynż

baT dów alD 1 kdorś

l

Nr 40 — 2054 — Poz. 451 p Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW Zgodnie z definicją umieszczoną w RDW dobry stan wód podziemnych oznacza stan osiągnięty przez część wód podziemnych, jeżeli zarówno jej stan ilościo.wy, jak i chemiczny jest określony, jako co najmniej „dobry”. v RDW w art. 4 przewiduje dla wód podziemnych następujące główne cele środowiskowe: zapobieganie dopływowi lub ograniczenia dopływu zanieczyszczeń do wód o podziemnych, zapobieganie pogarszaniu się stanu wszystkich części wód podziemnych (z zastrzeżeniami wymienionymi w RDW), g zapewnienie równowagi pomiędzy poborem a zasilaniem wód podziemnych, wdrożenie działań niezbędnych dla odwrócenia znaczącego i utrzymującego się rosnącego trendu stężenia każdego zanieczyszczenia powstałego w skutek działalności . człowieka. l Dla spełnienia wymogu niepogarszania stanu części wód, dla części wód będących w co c najmniej dobrym stanie chemicznym i ilościowym, celem środowiskowym będzie utrzymanie tego stanu. Stan chemiczny wód pordziemnych Ocena stanu chemicznego wód podziemnych prowadzona jest głównie na podstawie . wartości progowych elementów fizykochemicznych określających stan chemiczny wód podziemnycwh odpowiadających warunkom osiągnięcia przez te wody dobrego stanu wg rozporządzenia w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Zgodnie z powyższym cele środowiskowe są reprezentowane przez wartości progowe, określone dla klasy III jakości wód podziemnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu przepisów mówiących, że swtan chemiczny uznaje się za dobry w przypadku gdy przekroczenia wartości progowych dla dobrego stanu chemicznego występują, ale są one związane z naturalnie podwyższonym tłem niektórych jonów lub ich wskaźników. Dodatkowymi parametrami, które uwzględniane są w wyznaczaniu celów środowiskowych są: w brak efektów zasolenia występującego na skutek oddziaływania antropogenicznego (nadmierna eksploatacja wód podziemnych, ascenzja wód zasolonych), zmiany przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW), świadczącej o ogólnej mineralizacji, na takim poziomie, że nie wykazują efektów zasolenia wód podziemnych,

l

Nr 40 — 2055 — Poz. 451 p wskaźniki fizykochemiczne wód podziemnych są na takim poziomie, że nie zagrażają osiągnięciu celów środowiskowych przez wody powierzchniowe. Stan ilościowy wód podziemnych . Głównym wyznacznikiem dobrego stanu ilościowego vdla JCWPd jest zapewnienie zasobów wód podziemnych dostępnych do zagospodarowania przy długoterminowej średniorocznej wartości poboru z ujęć wód podziemnych. Opisane jest to wzorem: o ΔQ = ZD – PU* Gdzie: ZD – dostępne do zagospodarowania zasgoby JCWPd PU – całkowity pobór wód podziemnych (w tym odwodnienia) * - wg Herbich (2006) . Dodatkowymi parametrami, które uwzględniane są w wyznaczaniu celów środowiskowych są: l poziom wód podziemnych nie podlega takim wahaniom, które mogłyby doprowadzić do: c o niespełnienia celów środowiskowych przez wody powierzchniowe, o wystąpienia znacznych obniżeń zwierciadła wód podziemnych, o wystąpienia szkód w ekosystemach lądowych zależnych od wód podziemnych, r kierunki zmian krążenia wód podziemnych nie powodują intruzji wód słonych. . W ustalaniu celów środowiskowych dla JCWPd brane są pod uwagę wszystkie wyżej w wymienione parametry dla oceny stanu chemicznego i ilościowego. Poniżej zestawiono w ujęciu tabelarycznym informacje o wartościach granicznych wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla JwCWPd (tab. 18). W tabeli 19 podano parametry dla ustalenia celów środowiskowych dla JCWPd na obszarze dorzecza oraz informację o ilościach części wód wykazujących obecnie dobry stan chemiczny i ilościowy. w

Nr 40 — 2056 — Poz. 451 Tabela 18. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód, ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód podziemnych

Nr 40 — 2057 — Poz. 451

Nr 40 — 2058 — Poz. 451

W przypadku metali podane wartości graniczne odnoszą się do ich formy rozpuszczonej. 1) Tło hydrogeochemiczne wg Katalogu wybranych fizycznych i chemicznych wskaźników zanieczyszczeń wód podziemnych i metod ich oznaczania - S. Witczak, A. F. Adamczyk, 1995 (zmodyfikowane). 2) Termin „pestycydy" obejmuje organiczne: insektycydy, . herbicydy, fungicydy, nematocydy, akarycydy, algicydy, rodentycydy, slimicydy, a także produkty pochodne oraz ich pochodne metabolity, a także produkty ich rozkładu i reakcji; oznacza się jedynie te pestycydy, których występowania w wodzie możnla oczekiwać; określone dla pestycydów wartości graniczne stosuje się do każdego poszczególnego pestycydu. c 3) Suma pestycydów oznacza sumaryczna zawartość poszczególnych pestycydów wykrytych i oznaczonych ilościowo w ramach badań monitoringowych H - element fizykochemiczny, dla którego nie dopuszcza się przekroczenia wartości granicznej przy określaniu klasy jakości wód podziemnych w punkcie pomiarowym r *) Brak dostatecznych podstaw do zróżnicowania wartości granicznych w niektórych klasach jakości; przy klasyfikacji do oceny przyjmuje się klasę o najwyższej jakości spośród klas posiadających tę samą wartość graniczną . w w w

Nr 40 — 2059 — Poz. 451 Tabela 19. Parametry dla ustalenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych na obszarze dorzecza

Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje) w Zgodnie z art. 4 RDW cele środowiskowe powinny zostać osiągnięte do 2015 roku. Dyrektywa przewiduje odstępstwa od założonych celów środowiskowych, jeżeli ich osiągnięcie dla danej części wód w ustalonym terminie nie będzie możliwe z określonych wprzyczyn. W myśl art. 4 RDW, odstępstwa zdefiniowane są następująco: odstępstwa czasowe – dobry stan wód może zostać osiągnięty do roku 2021 lub najpóźniej do 2027 (art. 4.4 RDW), ustalenie celów mniej rygorystycznych (art. 4.5 RDW),

l

Nr 40 — 2060 — Poz. 451 p czasowe pogorszenie stanu wód (art. 4.6 RDW), nieosiągnięcie celów ze względu na realizację nowych inwestycji (art. 4.7 RDW). . Odstępstwa czasowe, czyli przedłużenie terminu realizacji zadań RDW do 2021 lub 2027 roku, można wyznaczyć dla części wód ze względu na: v brak możliwości technicznych wdrażania działań, dysproporcjonalne koszty wdrożenia działań, warunki naturalne niepozwalające na popraowę stanu części wód. Dążenie do osiągnięcia celów mniej rygorystycznych jest możliwe dla tych części wód, które zostały zmienione w wyniku działalnoścgi człowieka w taki sposób, że doprowadzenie ich do stanu (potencjału) dobrego jest niemożliwe ze względu na: brak możliwości technicznych wdrożenia działań, dysproporcjonalne koszty wdrożenia działań. . RDW dopuszcza wyznaczenie dlerogacji dla jednolitych części wód również w sytuacji, gdy osiągnięcie celów jest niemożliwe w wyniku: c nowych zmian w charakterystykach fizycznych jednolitych części wód, nowych form zrównoważonej działalności gospodarczej człowieka. Stosowanie powyższych rodstępstw w osiągnięciu celów środowiskowych możliwe jest w określonych warunkach, wymienionych w art. 4 RDW. RDW dopuszcza realizację inwestycji mających wpływ na. stan wód, powodujących zmiany w charakterystykach fizycznych jednolitych części wód, jeżeli cele którym służą, stanowią nadrzędny interes społeczny i/lub w korzyści dla środowiska naturalnego i dla społeczeństwa. Na obszarze dorzecza Odry zidentyfikowano następujące główne inwestycje tego typu: inwestycje z zakresu ochrony przeciwpowodziowej 1. Budowa zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny na rzece Odrze. w Inwestor: RZGW w Gliwicach. Cel inwestycji: Obniżenie rzędnych wezbrań powodziowych, co w istotny sposób poprawi bezpieczeństwo istniejącego systemu ochrony przeciwpowodziowej, opóźnienie dotarcia kulminacji fali powodziowej do ujścia Nysy Kłodzkiej. Zmniejszenie częstości wi dotkliwość przyszłych powodzi. Lokalizacja: województwo śląskie; powiat wodzisławski; gmina: Lubomia, powiat raciborski; gmina: Krzyżanowice, Kornowac, Racibórz. Parametry inwestycji: długość zapory czołowej 4,0 km, długość obwałowań lewo i prawobrzeżnych - 18,4 km,

l

Nr 40 — 2061 — Poz. 451 p rzędna korony obwałowań - 197,5 m n.p.m., max poziom piętrzenia - 195,2 m n.p.m., pow. zalewu przy max piętrzeniu - 26,3 km2, . poj. zbiornika przy max piętrzeniu - 185 mln m3. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r. v 2. Budowa zbiornika przeciwpowodziowego Kotlarnia na rzece Bierawce Cel inwestycji: Poprawa ochrony przeciwpowodziowoej doliny rzeki Bierawki położonej poniżej wyrobiska K.P. Kotlarnia, zwiększenie zasobów dyspozycyjnych wody dla potrzeb przemysłu i celów przeciwpożarowych dużego kompleksu leśnego, poprawa warunków środowiskowych na obszarze zdegradowanym wgskutek eksploatacji złóż kruszyw mineralnych. Lokalizacja: województwo opolskie; powiat kędzierzyńsko – kozielski; gmina Bierawa. Parametry inwestycji: poj. zbiornika ( A+B) przy max piętrzeniu -40,6 mln m3, . pow. zalewu ( A+B) przy max piętrzeniu - 853 ha, max poziom piętrzenia ( A/B)l -182/187 m n.p.m. Termin rozpoczęcia realizacji inwcestycji: 2011 r. (w zależności od daty decyzji, która zabezpieczy finansowanie inwestycji). 3. Modernizacja Wrocławskiego Węzła Wodnego. r Inwestor: RZGW we Wrocławiu. Cel inwestycji: Odbudowa i modernizacja systemu zabezpieczeń przeciwpowodziowych . Wrocławia. w Lokalizacja: województwo dolnośląskie; powiat wołowski; gmina Brzeg Dolny; powiat średzki; gmina Miękinia; powiat m. Wrocław; gmina Wrocław. Parametry inwestycji: W ramach przedsięwzięcia planowana jest realizacja 11 zadań: modernizacja i udrożnienie Kanału Powodziowego wraz z międzywałem na odcinku od wdolnego stanowiska Jazu Bartoszowice do ujścia do Starej Odry, udrożnienie Starej Odry od dolnego stanowiska jazu Psie Pole do mostów kolejowych Poznańskich, przebudowa koryta Odry na odcinku od mostów kolejowych Poznańskich do ujścia wWidawy wraz z udrożnieniem górnego stanowiska jazu Brzeg Dolny, przystosowanie komór śluz na stopniu "Rędzin" do przepuszczania wód powodziowych - przepływ kontrolny, przystosowanie Kanału Miejskiego we Wrocławiu do przepuszczania wielkiej wody kontrolnej,

l

Nr 40 — 2062 — Poz. 451 p Odra śródmiejska - modernizacja bulwarów na odcinku od mostu Grunwaldzkiego do mostów Tumskiego i Piaskowego, Odra śródmiejska - modernizacja bulwarów na odcinku od mostów Tumskiego . i Piaskowego do mostu Uniwersyteckiego, Odra śródmiejska - modernizacja bulwarów na odcinkvu od mostu Uniwersyteckiego do mostów Dmowskiego i mostów Mieszczańskich, Odra śródmiejska - modernizacja jazu przy EW Wrocław I, Odra śródmiejska - modernizacja bulwaróow na odcinku od Mostu Dmowskiego i Mostów Mieszczańskich do ujścia do Starej Odry, udrożnienie koryta Odry od Opatowic do mostu Grunwaldzkiego i od węzła Szczytniki do jazu Psie Pole. g Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r. Inwestor: DZMiUW we Wrocławiu. . Cel inwestycji: Odbudowa i modernizacja systemu zabezpieczeń przeciwpowodziowych Wrocławia. l Lokalizacja: województwo dolcnośląskie: gmina Długołęka, gmina Oborniki Śląskie, gmina Siechnice, gmina Czernica, gmina Oława, m. Wrocław. Parametry inwestycji: W ramach przedsięwzięcia planowana jest realizacja 56 zadań pogrupowanych w 6 kompronentów: B1-1 Modernizacja obwałowania Blizanowie – Trestno, B1-2 Mode.rnizacja obwałowania Katowice – Siedlce, B1-3 Budowa i modernizacja innych obwałowań powyżej m. Wrocławia, w B1-11 Budowa i modernizacja innych obwałowań poniżej m. Wrocławia, B3-1 Odcinek: Przelew Odra – Widawa do mostu kolejowego (ul. Krzywoustego), B3-2 Odcinek: Rzeka Widawa od mostu kolejowego (ul. Krzywoustego) do ujścia Odry. w Pierwsze cztery komponenty dotyczą modernizacji obwałowań rzeki Odry, natomiast dwa pozostałe modernizacji kanału przerzutowego wód powodziowych do rzeki Widawy oraz jej doliny. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r. w 4. Poprawa Ochrony Przeciwpowodziowej Lewina Brzeskiego na rzece Nysie Kłodzkiej. Inwestor: RZGW we Wrocławiu. Cel inwestycji: Ochrona przeciwpowodziowa poprzez poprawę przepustowości koryta rzeki. Lokalizacja: województwo opolskie; powiat brzeski; gmina Lewin Brzeski.

l

Nr 40 — 2063 — Poz. 451 p Parametry inwestycji: Zadanie polega na zwiększeniu przepustowości koryta rzeki Nysy Kłodzkiej na jej odcinku przepływającym przez miasto Lewin Brzeski poprzez przebudowę istniejącego jazu stałego na jaz ruchomy, wykonanie kanału ulgi oraz zwiększeniu parametrów . przepustowości koryta głównego rzeki Nysy Kłodzkiej wraz z wykonaniem niezbędnych obwałowań. v Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 r. 5. Modernizacja zbiornika wodnego Nysa w zakresie bezopieczeństwa przeciwpowodziowego Inwestor: RZGW we Wrocławiu. Cel inwestycji: Poprawa przepustowości koryta rzeki, dostosowanie budowli zrzutowej do obowiązujących przepisów, ochrona przeciwpowodziowa. g Lokalizacja: województwo opolskie; powiat nyski; gmina Nysa. Parametry inwestycji: przedsięwzięcie I "Przebudowa i udrożnienie przeciwpowodziowe rzeki Nysy . Kłodzkiej od zbiornika wodnego Nysa (km 65,10) do rejonu Kubic (km 55,50) wraz z istniejącymi budowlami", l przedsięwzięcie II „Modernizacja budowli i urządzeń zbiornikowych wraz z budową c przepławki dla ryb z kanałem otwartym oraz innych obiektów niezbędnych dla zbiornika”. Koszt inwestycji: r przedsięwzięcie I – koszt realizacji robót budowlanych - 108,0 mln + 7,5 mln projekt (kwoty nett.o), przedsięwzięcie II – koszt realizacji robót budowlanych - 227,3 mln + 15,8 mln w projekt (kwoty netto). Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 r. 6. Remont zabudowy regulacyjnej rzeki Kamiennej w km 0+000 - 10+500 w miejscowości Jelenia Gwóra. Inwestor: RZGW we Wrocławiu. Cel inwestycji: Ochrona przeciwpowodziowa poprzez odbudowę ubezpieczeń brzegowych. Lokalizacja: województwo dolnośląskie; powiat m. Jelenia Góra; gmina Jelenia Góra. wParametry inwestycji: Remont i odbudowa ciężkich ubezpieczeń brzegowych (mury oporowe oraz bruki na skarpie) oraz dennych – przebudowa stopni wraz z wykonaniem gurtów stabilizujących dno koryta rzeki. Przewidywany koszt przedsięwzięcia około 10,0 mln zł. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

l

Nr 40 — 2064 — Poz. 451 p 7. Remont istniejącej zabudowy regulacyjnej wraz z modernizacją stopni celem poprawienia spływu wód oraz umożliwienia migracji ryb na rzece Włodzicy w km 5+300 - 9+000 w miejscowości Nowa Ruda. . Inwestor: RZGW we Wrocławiu. Cel inwestycji: Odbudowa ubezpieczeń brzegowych, ochrona prvzeciwpowodziowa. Lokalizacja: województwo dolnośląskie; powiat kłodzki; gmina Nowa Ruda. Parametry inwestycji: Remont i odbudowa ciężkich ubezpieczeń brzegowych (mury oporowe oraz bruki na skarpie) oraz dennych – przebudowoa stopni wraz z wykonaniem gurtów stabilizujących dno koryta rzeki. Koszt przedsięwzięcia około 15,0 mln zł. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 r. g 8. Zabezpieczenie prawego brzegu rzeki Białej Lądeckiej w km 24+250 - 25+130 w miejscowości Lądek Zdrój. Inwestor: RZGW we Wrocławiu. . Cel inwestycji: Odbudowa ubezpieczeń brzegowych, ochrona przeciwpowodziowa. Lokalizacja: województwo dolnośląskiel; powiat kłodzki; gmina Lądek-Zdrój. Parametry inwestycji: Remont wysokiego muru oporowego na brzegu prawym podpierającego c zabytkowe budynki mieszkalne i sanatoryjne, przy realizacji zadania należy spełnić wymogi określone w decyzji środowiskowej (zadanie realizowane na obszarze Natura 2000). Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 r. r 9. Ochrona od powodz.i Kotliny Kłodzkiej. Inwestor: RZGW we Wrocławiu w Cel inwestycji: Budowa zbiorników retencyjnych, odbudowa ubezpieczeń brzegowych, poprawa przepustowości koryt cieków, ochrona przeciwpowodziowa. Lokalizacja: województwo dolnośląskie; powiat kłodzki. Parametry inwestycji: W ramach zadania planowana jest budowa 4 zbiorników retencyjnych woraz odbudowa i remont istniejącej zabudowy hydrotechnicznej koryt rzek i potoków Kotliny Kłodzkiej w celu poprawy ochrony przeciwpowodziowej terenów zurbanizowanych w kotlinie. Realizacja zadania poprawi również bezpieczeństwo p. powodziowe na odcinku rzeki Nysy Kłodzkiej od miejscowości Bardo do ujścia Nysy do rzeki Odry. w10. Budowa zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna, miejscowość: Mączniki, Ostrów Kaliski, Świerczyna, Kol. Przystajnia, Przystajnia, Kakawa Nowa, Wielowieś, Raduchów, Kania, Zamość i Biernacice. Inwestor: RZGW w Poznaniu. Cel inwestycji: Ochrona przeciwpowodziowa Kalisza.

l

Nr 40 — 2065 — Poz. 451 p Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat kaliski; gmina Godziesze Wielkie, powiat ostrzeszowski; gmina Kraszewice, powiat ostrowski; gmina Sieroszewice; województwo łódzkie; powiat brzeziński; gmina Brzeziny, powiat ostrzeszowski; gmina Grabów nad Prosną. . Parametry inwestycji: poj. max 48,8 mln m3, pow. zbiornika 1704,0 ha (przy max pp. 124,0 m n.p.m.). v Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2002 – 2010 r. o 11. Budowa zbiornika Jutrosin. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. Cel inwestycji: Poprawa i zwiększenie retencji dolin rzecznych. g Lokalizacja: województwo wielkopolskie, powiat rawicki; gmina: Jutrosin, Rawicz. Parametry inwestycji: pow. 91,4 ha; poj. 2,1 mln m³. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 -2011 r. . 12. Budowa zbiornika wodnego Nędzerlzew na rzece Swędrnia. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. c Cel inwestycji: Poprawa i zwiększenie retencji dolin rzecznych. Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat kaliski; gmina Opatówek-Żelazków . Parametry inwestycji: pow. 70,0 ha; poj.ć 2,5 mln m³. r Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 2012 r. . 13. Budowa zbiornika wodnego Lutynia. w Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. Cel inwestycji: Poprawa i zwiększenie retencji dolin rzecznych. Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat pleszewski; gmina Dobrzyca. Parametry inwestycji: pow. 67,0 ha; poj. 1,7 mln m³. wTermin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2012 r. 14. Budowa zbiornika Jaraczewo na rzece Obra w km 4+100. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. Cel inwestycji: Poprawa i zwiększenie retencji dolin rzecznych. w Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat jarociński; gmina Jaraczewo. Parametry inwestycji: pow. 70,0 ha; pojemność 2,0 mln m³. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 – 2013 r. 15. Budowa zbiornika retencyjnego Rzetnia - Przybyszów na rzece Struga Parzynowska w km 6+870.

l

Nr 40 — 2066 — Poz. 451 p Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. Cel inwestycji: Poprawa i zwiększenie retencji dolin rzecznych. Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat kępiński; gmina Kępno. . Parametry inwestycji: pow. 45,0 ha; poj. 0,7 mln m³. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2012 – 2013 r. v 16. Budowa zbiornika wodnego Gostyń. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. o Cel inwestycji: Poprawa i zwiększenie retencji dolin rzecznych. Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat gostyński; gmina Gostyń. Parametry inwestycji: pow. 45,4 ha; pojemność 0,8 mln m³. g Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 – 2013 r. 17. Budowa zbiornika Laskownica. . Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. Cel inwestycji: Poprawa i zwiększeniel retencji dolin rzecznych. Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat wągrowiecki; gmina Gołańcz. c Parametry inwestycji: pow. 45,0 ha; poj. 0,7 mln m³. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 – 2012 r. r 18. Obwałowanie rzeki Swędrni - miasto Kalisz km 0+000-3+100. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. . Cel inwestycji: Poprawa ochrony przeciwpowodziowej poprzez obwałowanie rzeki Swędrni. w Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat miasto Kalisz; gmina Kalisz. Parametry inwestycji: 6,2 km. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2012 r. w19. Budowa wału - Rów Główny. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. Cel inwestycji: Poprawa ochrony przeciwpowodziowej poprzez obwałowanie. Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat ostrowski; gmina Odolanów. wParametry inwestycji: 2,0 km. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2013 r. 20. Krzykosy – Orzechowo - Szczodrzejewo, obwałowanie prawostronne rzeki Warty. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. Cel inwestycji: Poprawa ochrony przeciwpowodziowej poprzez obwałowanie rzeki Warty. Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat średzki; gmina Krzykosy.

l

Nr 40 — 2067 — Poz. 451 p Parametry inwestycji: 10,4km. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2012 r. . 21. Budowa zbiornika wodnego Orla Klatka na rzece Orla w km 84+300. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. v Cel inwestycji: Poprawa i zwiększenie retencji dolin rzecznych. Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat krotoszyński; gmina Koźmin, Krotoszyn. Parametry inwestycji: 0,62 mln m3. o Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 – 2012 r. 22. Budowa zbiornika Gozdowo. g Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. Cel inwestycji: Poprawa i zwiększenie retencji dolin rzecznych. Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat wrzesiński; gmina Września. . Parametry inwestycji: 0,9 mln m3. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji:l 2012 – 2013 r. c 23. Budowa zbiornika retencyjnego Przebędowo. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. Cel inwestycji: Poprawa i zwiększenie retencji dolin rzecznych. r Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat poznański; gmina Murowana Goślina. Parametry inwestycji: 0,1 mln m3. . Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 – 2013 r. w 24. Regionalny system zaopatrzenia w wodę zachodniej części pasa nadmorskiego . Cel inwestycji: Celem przedsięwzięcia jest stworzenie regionalnego systemu zaopatrzenia w wodę zachodniej części pasa nadmorskiego opartego na zasobach wód podziemnych iw powierzchniowych (zlewnia rzeki Włoczenicy – jezioro Ostrowo). Lokalizacja: województwo zachodniopomorskie. Termin realizacji inwestycji: Inwestycja w fazie koncepcji. 25. Budowa suchego zbiornika zalewowego Osówko o pow. 119 ha na rzece Parsęcie w km w 78+550. Cel inwestycji: zabezpieczenie przeciwpowodziowe doliny rzei Parsęty poniżej miejscowości Osówki, w tym miast Białogard, Karlino i Kołobrzeg. Lokalizacja: województwo zachodniopomorskie. Termin realizacji inwestycji: Inwestycja planowana.

l

Nr 40 — 2068 — Poz. 451 p 26. Budowa zbiornika retencyjnego Kładkowo-Gąbin o pojemności 5,7 mln m3 i zapory czołowej 250 m. Cel inwestycji: zabezpieczenie przeciwpowodziowe doliny Regi Trzebiatów-Likowo, ochrona . miasta Trzebiatów przed powodzią. Lokalizacja: województwo zachodniopomorskie. v Termin realizacji inwestycji: Inwestycja planowana. 27. Zwiększenie powierzchni zbiornika Likowo. o Cel inwestycji: zabezpieczenie przeciwpowodziowe. Lokalizacja: województwo zachodniopomorskie. Termin realizacji inwestycji: Inwestycja planowana. g 28. Budowa zbiornika przeciwpowodziowego Strachocin. Cel inwestycji: ochrona miasta Stargard Szczeciński przed powodzią. . Lokalizacja: województwo zachodniopomorskie. Termin realizacji inwestycji: Inwestycja lplanowana. c inwestycje z zakresu poprawy i rozwijania infrastruktury związanej z dostosowywaniem i rozwojem rolnictwa i leśnictwa 1. Podpiętrzenie jeziora Krórlewskiego. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. . Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat czarnkowsko – trzcianecki; gmina Krzyż Wlkp. Parametry inwestycji: 0,16 mln m3. w Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2011 r. 2. Podpiętrzenie jeziora Falmierowskiego. Inwestor: WZMiUW w Poznaniu. w Lokalizacja: województwo wielkopolskie; powiat pilski; gmina Wyrzysk. Parametry inwestycji: 0,72 mln m3. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2011 r. w inwestycje (wydana koncesja na wydobywanie kopaliny) związane z górnictwem mające znaczący wpływ na wody podziemne W poniższej tabeli zestawiono listę inwestycji związanych z wydobywaniem węgla brunatnego (metodą odkrywkową) oraz węgla kamiennego (metodą głębinową), na wydobycie których zostały udzielone koncesje w latach 2008 – 2009 przez Ministra Środowiska. Wymienione inwestycje związane są z intensywnym odwadnianiem górotworu. Ograniczenie

l

Nr 40 — 2069 — Poz. 451 p niekorzystnego wpływu na środowisko nie jest możliwe przy zastosowaniu dostępnych środków technicznych i proporcjonalnych nakładów finansowych. Inwestycje te są niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Tabela 20. Zestawienie inwestycji związanych z wydobyciem węgla brunatnego (metodą odkrywkową) oraz węgla kamiennego (metodą głębinową), na wydobycie których zostały udzielone koncesje w latach 2008 – 2009 przez Ministra Środowiska

l

Nr 40 — 2070 — Poz. 451 p Oprócz górnictwa istnieją inne inwestycje, które mogą mieć znaczny wpływ na stan wód podziemnych. Tak jest w przypadku budowy terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu. Inwestycja jest w trakcie realizacji, 15 lipca 2009 roku Wojewoda . Zachodniopomorski wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i wydał pozwolenie na v budowę. Wpływ inwestycji na środowisko naturalne, w tym wody podziemne reguluje decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, która została wydana 23 marca 2009 roku (RDOŚ-32-WOOŚ-6613-1/08/AT/MoŁ). Porusza m. in. takie kwestie jak: wymagania dotyczące ochrony środowiska w trakcie realizacji i eksploatacji terminalu, warunki w zakresie środowiska i obszaru Natura 2000, zakres monitoringu. Zapisy te pozwolą ograniczyć wpływ inwestycji na środowisko naturalne. W tabelach poniżej przedstawiono dane odnośnie jednolitych części wód zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych oraz wskazanych do derogacji na obszarze dorzecza Odry. Tabela 21. Odstępstwa od celów środowiskowych dla JCWP na obszarze dorzecza Odry

Tabela 22. Odstępstwa od celów środowiskowych dla JCWPd na obszarze dorzecza Odry

w Tabelaryczne zestawienie odstępstw od osiągnięcia celów środowiskowych dla każdej JCWP i JCWPd, zostało zamieszczone w załączniku nr 2.

l

Nr 40 — 2071 — Poz. 451 p 9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód Podstawowym celem analizy ekonomicznej korzystania z wó.d jest analiza zwrotu kosztów za usługi wodne, zarówno na poziomie finansowym, jak i ekonomicznym dla v poszczególnych sektorów gospodarki i form korzystania z wód oraz określenie stopnia wdrożenia zasady „zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci”. Użytkownicy wód w Polsce zobowiązani są do ponoszenia kosztów korzystania o z zasobów wodnych, poprzez uiszczanie opłat za pobór wód i zrzut ładunków zanieczyszczeń, na podstawie ustalanych corocznie przez Radę Ministrów stawek opłat, przyczyniając się w ten sposób do realizacji przepisów art. 9 RDW. W polskim systemie prawnym funkcjonuje również g system zwolnień z opłat, wynikający z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (zwolnienie wody do przerzutów, celów energetycznych, nawodnień rolniczych i napełniania stawów rybnych). . Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza l Obszar dorzecza Odry, leżący w granicach Polski, stanowi 118 010 km2. Na podstawie c informacji GUS obliczono, iż na koniec 2007 r. obszar dorzecza Odry zamieszkiwało 14,45 mln mieszkańców, co w stosunku do całkowitej liczby ludności Polski wynosiło ok. 36,5 %. Stopa bezrobocia kształtowała się na poziomie 13,5 %, natomiast średnie wynagrodzenie brutto wynosiło ok. 2 409,08 zł. W odniesieniu do całkowitej ilości przedsiębiorstw Polski, wartość procentowa podmiotów gospodarczych na obszarze dorzecza Odry wynosiła 41,7 %. Poniższa tabela przedstawia podmioty gospodarcze pogrupowane według sektorów przemysłu oraz ich procentowy udział na obszarze dorzecza. Tabela 23. Struktura przedsiębiorstw na obszarze dorzecza Odry.

l

Nr 40 — 2072 — Poz. 451 p Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym Źródłem danych do obliczeń były dane pochodzące z badań ankietowych przeprowadzonych przez poszczególne RZGW wśród operatorów, po ich. eksperckiej weryfikacji. Jako rok bazowy dla obliczeń przyjęto 2006. v Usługi wodno-kanalizacyjne w sektorze komunalnym świadczone są przez podmioty zajmujące się dostarczaniem wody, odbiorem i oczyszczaniem ścieków lub świadczeniem obu wymienionych usług. Z tego powodu opis statystyczny próby stanowiącej przedmiot badań o prowadzony jest oddzielnie dla obu usług. Jest to zgodne z wiodącymi zaleceniami w zakresie zwrotu kosztów w sektorze: należy dążyć do rozdzielenia rachunku kosztów obu usług. Rynek usług zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków obsługiwany jest przez operatorów, g których można podzielić wg ich statusu prawnego na: zakłady budżetowe wraz z pozostałymi jednostkami działającymi na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia czerwca 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157,

, z późn. zm.), . podmioty prawa handlowego – spółki, l pozostałe formy prawne. c Zakres analiz Podstawowym celem analizy było określenie stopnia zwrotu kosztów usług dostarczania r wody oraz odbioru i oczyszczania ścieków. Dodatkowo został przeprowadzony szereg analiz, charakteryzujących strukturę świadczonych usług: . wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów, wbadanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od wielkości produkcji, związek jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat, związek między wysokością opłat za korzystanie ze środowiska a jednostkowym wkosztem dostarczania wody, związek między podatkiem VAT i ceną usług, zależność pomiędzy formą prawną operatora a kosztami świadczonych usług, finansowanie skrośne, w wpływ odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę i podatku od nieruchomości na koszty. Zwrot kosztów w sektorze komunalnym – zaopatrzenie w wodę Wartość rynku zaopatrzenia w wodę w Polsce w roku bazowym 2006 oscylowała w granicach 4,3 mld zł.

l

Nr 40 — 2073 — Poz. 451 p Finansowy zwrot kosztów Finansową stopę zwrotu kosztów obliczono porównując całkowite koszty dostarczania wody z całkowitymi przychodami z tej działalności. Należy jednak wziąć pod uwagę potencjalne . przekłamanie wynikające z faktu, iż część podmiotów prowadzi również inną działalność (np. utrzymanie dróg, gospodarka odpadami), ponadto świadczą one usługi (np. laboratoryjne, projektowe). Dane zawarte w tabeli poniżej uwzględniają dopłaty gmin do działalności operatorów, w kolejnej tabeli– zostały skorygowane o wysokość dopłat. Tabela 24. Finansowa stopa zwrotu kosztów

l Wpływ dotacji na zwrot kosztów Jedynie niewielka część operatorów ujawniła uzyskiwane od gminy dotacje. W tabeli poniżej przedstawiono finansową stopę zwrotu kosztów po eliminacji dotacji gmin. Zarówno na obszarze dorzecza Odry jak i w skali Polski jest ona niewiele mniejsza od stopy zwrotu bez uwzględnienia dotacji. Tabela 25. Wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od wielkości produkcji w Statystyczna analiza badanej zbiorowości nie wykazała jakiegokolwiek związku pomiędzy roczną wielkością sprzedaży, a jednostkowym kosztem. Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat Zbadano związek strat z kosztem dostarczenia wody zarówno biorąc pod uwagę same straty, jak i sumę strat i zużycia na cele technologiczne. W obu przypadkach nie uzyskano

l

Nr 40 — 2074 — Poz. 451 p związku tych wielkości z kosztem jednostkowym zaopatrzenia w wodę. Stopień dopasowania równań regresji w obu przypadkach nie przekraczał 0,02 przy wartościach wymaganych od 0,9 wzwyż. . Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za korzystanie v ze środowiska - pobór wody Nie stwierdzono istotnego statystycznie związku pomiędzy jednostkowymi płatnościami za pobór, a jednostkowym kosztem produkcji. Ma to racjonalne uzasadnienie – najwyższe opłaty związane są z poborem wysokiej klasy wód podziemnych, niewymagających uzdatniania – nie występuje więc składowa kosztów związana z uzdatnianiem. Statystyka roli opłat za korzystanie ze środowiska w kosztach zaopatrzenia w wodę przedstawiona jest w tabeli. Tabela 26. Udział opłat za pobór wód w kosztach zaopatrzenia w wodę

Podatek VAT w procesie zaopatrzenia w wodę Informacje nt podatku VAT często okazywały się niemiarodajne (operatorzy podają r wartość podatku „VAT należny” dla całego przedsiębiorstwa, a nie dla działalności zaopatrzenia w wodę). W efekcie pr.zeprowadzenie jakiejkolwiek analizy nie było możliwe. Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług w Obliczenia wskazują, że koszty w zakładach budżetowych są nieco niższe niż przeciętne, a w spółkach wyższe od przeciętnej dla całego kraju. Jest to jednak obraz statyczny dotyczący pojedynczego roku, a koszty operatora zależą od strategii jego działalności w dłuższym okresie czasu. Tak więc wyniki nie pozwalają na rzetelne wnioskowanie czy konkretny rodzaj formy w prawnej umożliwia obniżenie rzeczywistych kosztów. Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych – subwencje krzyżowe (skrośne) Przeprowadzone w badaniach obliczenia pozwalają zaryzykować przypuszczenie, że przynajmniej 21% wody jest sprzedawana w sytuacji subwencji krzyżowych. Nie wykazano w natomiast wpływu różnicowaniu kosztów na decyzję o zróżnicowaniu taryf. Obliczenia wykazały również brak wpływu różnicowania cen na finansową stopę zwrotu. Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od nieruchomości

l

Nr 40 — 2075 — Poz. 451 p Wszystkie 3 analizowane kategorie stanowią istotną składową w strukturze kosztów operatorów. Odnosząc sumę kosztów z tytułu: amortyzacji, opłat za użyczenie/dzierżawę i podatku od nieruchomości - do kosztów ogółem, otrzymano wskaźnik 24,1%. . Zwrot kosztów w sektorze komunalnym – odbiór i oczyszczanie ścieków v Wartość rynku odbioru i oczyszczania ścieków zbliżyła się w Polsce w roku 2006 (rok bazowy obliczeń) do poziomu 3,4 mld zł. o Finansowy zwrot kosztów Finansową stopę zwrotu kosztów obliczono porównując całkowite koszty odbioru i odprowadzania ścieków z całkowitymi przychodami z tej działalności. Należy jednak, podobnie jak w przypadku zaopatrzenia w wodę, wziąć pod uwagę potencjalne przekłamanie wynikające z faktu, iż część podmiotów prowadzi również inną działalność (np. utrzymanie dróg, gospodarka odpadami), ponadto świadczą one usługi (np. laboratoryjne, projektowe). Dane w tabeli poniżej uwzględniają dopłaty gmin do działalności operatorów. Tabela 27. Finansowa stopa zwrotu kosztów

Wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów w Łączna kwota dotacji jest niewielka (54,5 mln zł w 2006 r. co stanowi ok. 1,6% przychodów) – nie wpływają zatem istotnie na stopę zwrotu. Po korekcie o wielkość dotacji od gmin finansowa stopa zwrotu dla usługi odbioru ścieków zmalała do poziomu 99,6% (dla całego kraju)- czyli o 1,7%. w Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i oczyszczania ścieków w zależności od wielkości operatora Statystyczna analiza badanej zbiorowości nie wykazała jakiegokolwiek związku pomiędzy roczną wielkością świadczonych usług, a jednostkowym kosztem odbioru w i oczyszczania ścieków. Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za korzystanie ze środowiska – odbiór i oczyszczanie ścieków

l

Nr 40 — 2076 — Poz. 451 Nie stwierdzono istotnego statystycznie związku pomiędzy jednostkowymi płatnościami za zrzut, a jednostkowymi kosztami odbioru i oczyszczania. Udział opłat za zrzut ładunków zanieczyszczeń w kosztach odbioru i oczyszczania ścieków ukazuje poniższa tabela. Tabela 28. Udział opłat za zrzut ładunków zanieczyszczeń w kosztach odbioru i oczyszczania ścieków

Opłata za zrzut ładunków nie odgrywa znaczącej roli w kosztach ani też w cenie usługi. Jednak w przypadku niskiego stopnia oczyszczania lub nieuregulowanego statusu formalnoprawnego (brak/częściowy brak pozwolen.ia) – może okazać się znacząca. Wysokie jednostkowe opłaty za zrzut ładunków do wód nie determinują wysokich kosztów l świadczenia usług. Udział opłat za zrzut w kosztach ogółem wyniósł przeciętnie 2,87%. Odchylenia pomiędzy obszaracmi działania RZGW i obszarami dorzeczy były jednak znacznie większe niż dla opłat za pobór wód (tam było to 0,5%) – dla ładunków zanieczyszczeń udział wahał się od 1,7% do 10,2%. Średnia opłata za zrzut przypadająca na 1m3 ścieków podlegających opłacie (od r ebranych) wyniosła 7,8 gr/m3. Podatek VAT w procesie odbioru i oczyszczania ścieków . Informacje nt podatku VAT przekazane w ankietach przez operatorów okazały się niemiarodawjne (bardzo często podawano wartość podatku „VAT należny” dla całego przedsiębiorstwa a nie dla działalności odbiór i oczyszczanie ścieków). W efekcie przeprowadzenie jakiejkolwiek analizy nie było możliwe. Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług wRóżnice dla kosztów jednostkowych pomiędzy dwoma podstawowymi grupami operatorów: (a) działającymi na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i (b) spółkami wynosi ok. 1%. Odwrotnie niż w przypadku zaopatrzenia w wodę nieco wyższe koszty mają zakłady budżetowe. Różnice są jednak marginalne i nie mogą wstanowić podstawy do jakiegokolwiek wnioskowania statystycznego. Jednak podobnie jak w przypadku zaopatrzenia w wodę, prezentowany obraz – jest obrazem statycznym, dotyczącym pojedynczego roku, a koszty operatora zależą od strategii jego działalności w dłuższym okresie czasu. Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych – subwencje krzyżowe (skrośne)

l

Nr 40 — 2077 — Poz. 451 p Sprawdzenie, czy zróżnicowanie cen wynika ze zróżnicowania cząstkowych kosztów świadczenia usługi jest w praktyce niemożliwe. Inaczej niż w przypadku zaopatrzenia w wodę, trudno jest wyznaczyć maksymalne dopuszczalne zróżnicowanie kosztu jednostkowego . przypadającego na 1m3 odebranych ścieków (opłaty podlegają różnym kombinacjom zanieczyszczeń i stawek za ich zrzut mnożonym przez różne współczynniki). W konsekwencji v nadzwyczaj trudno jest oszacować zakres stosowanych subwencji krzyżowych. Finansowa stopa zwrotu liczona osobno dla zbiorowości stosującej ceny jednolite była wyższa (103%) od średniej ze zbiorowości stosującej ceny niejednolite (101,3%). o Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i odprowadzania ścieków z wysokością odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od nieruchomości Wszystkie trzy analizowane kategorie stanowią istotną składową w strukturze kosztów g operatorów. Odnoszą sumę kosztów z tytułu: amortyzacji, opłat za użyczenie/dzierżawę i podatku od nieruchomości - do kosztów ogółem, otrzymano wskaźnik 37,8% . Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w sektorze komunalnym . Obliczenia przeprowadzono łącznie dla całej działalności sektora wod-kan (zaopatrzenie w wodę i odbiór ścieków). W porównlaniu do obliczeń stopy finansowej modyfikacji podlega pojęcie kosztów. Jest ono rozszerzone z kosztów ponoszonych przez operatorów (suma: woda i ścieki) na sumę kosztów operatorów oraz kosztów środowiskowych i zasobowych. Te ostatnie mają umowną wartość 01. Ekonomiczną stopę zwrotu kosztów w sektorze komunalnym przedstawiono w poniższej tabeli. Tabela 29. Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w sektorze komunalnym

w Ekonomiczna stopa zwrotu w sektorze komunalnym wynosi dla całego kraju 60%. O takiej wartości zadecydowała duża kwota kosztów środowiskowych przypisanych do tego sektora. w 1 Założenia do przyjęcia zerowej wartości kosztów zasobowych znajdują się w podrozdziale Oszacowanie kosztów środowiskowych i zasobowych

l

Nr 40 — 2078 — Poz. 451 p Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu Zgodnie z RDW użytkownicy przemysłowi są to użytkownicy korzystający z własnych ujęć oraz indywidualnych urządzeń do zrzutu zanieczyszczeń. Nie jest. to do końca zgodne z rzeczywistością, gdyż istnieją w praktyce zakłady przemysłowe pobierające wodę v i odprowadzające ścieki do sieci komunalnej. Stosując podejście zgodnie z RDW, zostały one uwzględnione w obliczeniach dla sektora komunalnego. W obecnej chwili można przyjąć, że zwrot kosztów finansowych usług wodnych w tym o sektorze wynosi 100%. Założenie takie jest w pełni uzasadnione z uwagi na fakt, iż w Polsce nie są stosowane dopłaty do działalności operacyjnej związanej z poborem wody oraz odbiorem ścieków w przemyśle, natomiast opłaty za korzystanie ze środowiska ponoszone są przez g wszystkie podmioty w tym sektorze. Jednak, biorąc pod uwagę poziom ekonomiczny, stopa zwrotu jest inna. Aby oszacować ekonomiczną stopę zwrotu kosztów ponoszonych na bieżącą ochronę wód, należało oszacować zewnętrzne koszty środowiskowe. Wyniki przedstawiono w tabelach poniżej. Tabela 30. Koszty netto ochrony wód w przemyśle

Tabela 31. Koszty środowiskowe i zasobowe w przemyśle.

Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w przemyśle w W poniższej tabeli przedstawiono koszty netto ochrony wód i koszty całkowite związane z gospodarką wodną w przemyśle w 2006 r.

Nr 40 — 2079 — Poz. 451 Tabela 32. Koszty netto ochrony wód i koszty całkowite związane z gospodarką wodną w przemyśle w 2006 r.

Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie g W przypadku sektora rolniczego w Polsce, wskazywana w RDW zasada „zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci” nie jest egzekwowana w pełni. Pobory wody powierzchniowej do nawodnień rolniczyc.h i leśnych oraz do napełniania stawów hodowlanych, zwolnione są z opłat. Przytoczone zwolnienie dotyczy również tylko częściowego ponoszenia l kosztów utrzymania niezbędnej infrastruktury. Usługi wodne w sektorzce rolnictwa i leśnictwa obejmują przede wszystkim kształtowanie stosunków wodnych poprzez nawadnianie oraz odwadnianie, a także pobór wody na potrzeby hodowli ryb. Brakuje jednak szczegółowych danych dotyczących tych kosztów. r Identyfikacja poszczególnych rodzajów kosztów . Zidentyfikowano dwa podstawowe źródła kosztów związanych z gospodarką wodną w sektorze rolnictwa. Dominujące są koszty środowiskowe, zaś drugim co do wielkości źródłem w kosztów są koszty związane z działalnością melioracyjną. Pozostałe koszty to opłaty wniesione z tytułu poboru wód oraz zrzutu ładunków zanieczyszczeń, (odpowiednio: 4,6 + 0,25 mln zł) oraz opłaty nie naliczone za pobór w wysokości ok. 21-35 mln zł. Analiza zwrotu kosztów w tym sektorze została przeprowadzona na podstawie w formularza statystycznego RRW-10 (Sprawozdanie ze stanu ilościowego oraz utrzymania wód i urządzeń melioracji wodnych) zawierającego dane za rok 2006. Ponieważ formularz ten odnosi się do obszarów województw, konieczne było przeliczenie zawartych w nim informacji na układ zlewniowy. w Na podstawie danych z formularza obliczona została finansowa stopa zwrotu kosztów, zaś następnie uwzględniając wysokość kosztów środowiskowych określono ekonomiczną stopę zwrotu kosztów.

Nr 40 — 2080 — Poz. 451 Finansowa stopa zwrotu kosztów za usługi wodne w rolnictwie Tabela 33. Finansowa stopa zwrotu w rolnictwie

Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w rolnictwie W stosunku do analizy finansowej, wydatki beneficjentów nie ulegają w obliczeniach zmianie, jednak w kosztach ogółem pojawiają się koszty zasobowe, środowiskowe i nie naliczone opłaty za pobór wód. W poniższej tabeli ukazano ekonomiczną stopę zwrotu kosztów w rolnictwie. Tabela 34. Ekonomiczna stopa zwrotu w rolnictwie

Zwrot kosztów w sektorze rolnictwa i leśnictwa jest stosunkowo niewielki. Wynika to z faktu, iż usługi wodne w tym sektorze zwolnione są z opłat za korzystanie ze środowiska, w a ponadto użytkownicy nie ponoszą kosztów utrzymania infrastruktury. Wyjątkiem jest pobór wód podziemnych na potrzeby nawodnień, jednak w Polsce występuje on niezmiernie rzadko. Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód w Dla przeprowadzenia analizy zwrotu kosztów w pozostałych formach korzystania z wód, czyli w tzw. usługach bezpośredniego oddziaływania na wodę, obok wymaganych prawem UE sektorów: komunalnego, rolnictwa i przemysłu, biorąc jednocześnie pod uwagę brak wytycznych dla wskazania konkretnych form korzystania, umocowanych prawem unijnym, bądź krajowym, przyjęto jako trzy kolejne formy korzystania mogące znacząco oddziaływać na wody: hydroenergetykę,

l

Nr 40 — 2081 — Poz. 451 p żeglugę, zarządzanie ryzykiem powodziowym. Zakłada się ponadto istnienie innych form korzystania z wód, takich jak rekreacyjny . połów ryb, wszelkiego rodzaju sporty wodne itd. Z pewnym uproszczeniem przyjmuje się, że formy te nie oddziaływają znacząco na wody. v Hydroenergetyka o Wykorzystanie wody do produkcji energii elektrycznej jest w zasadzie wolne od opłat. Formułując takie stwierdzenie pomijane są pewne koszty, tj. koszt uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód oraz przypadki obciążania użytkowników (dzierżawców) opłatą za użytkowanie gruntów pokrytych wogdą, w granicach zasięgu jazu. Nie są to jednak klasyczne opłaty za piętrzenie czy wykorzystanie wody do celów hydroenergetycznych. W polskim systemie prawnym brak jest opłat rekompensujących negatywne zjawiska związane z wykorzystaniem wody do celów hydroenergetycznych (takich jak: utrudniona migracja ryb, . obniżenie zawartości tlenu). W zakresie hydroenergetyki, stopa zwlrotu może być liczona, ale osobno dla poszczególnych obiektów służących tym celocm. Prawidłowa kalkulacja wymaga uwzględnienia odpisów amortyzacyjnych. Zarządzenie ryzykiem powodziowym r W zakresie działań związanych z zarządzaniem ryzykiem powodziowym, w Polsce . nie istnieją żadne opłaty nakładane na potencjalnych beneficjentów (osoby, które doświadczają zmniejszenia ryzyka). Zabezpieczenia przed powodzią dostarczane są przez władze publiczne na w zasadzie dóbr publicznych tzn. dostęp do nich jest nieograniczony, a użytkowanie wolne jest od opłat. Nieodpłatne dostarczanie usług polegających na zmniejszeniu ryzyka powodziowego nie oznacza automatycznie braku opłat za korzystanie ze środowiska, jednak faktycznie czynności związane z ograniczaniem ryzyka powodziowego nie podlegają opłatom za korzystanie ze w środowiska i wprowadzanie w nim zmian. W związku z powyższym w zakresie zarządzania ryzykiem powodziowym dopóty dopóki świadczenie to dostarczane będzie na zasadzie dóbr publicznych, liczenie stopy zwrotu nie ma merytorycznego sensu. w Żegluga Opłaty związane z żeglugą nakładane są w Polsce za: tkm ładunku (lub iloczyn miejsc pasażerskich i km) oraz odrębnie za śluzowania. Zróżnicowanie stawek dotyczy poszczególnych dróg wodnych, rodzaju ładunku, sposobu transportu. W przypadku śluzowania zróżnicowanie dotyczy pory dnia. Przychody jednak są tak nikłe, iż nie można mówić o jakimkolwiek zwrocie

l

Nr 40 — 2082 — Poz. 451 p kosztów, nawet ograniczonym do kosztów operacyjnych. Analiza opinii użytkowników dróg wodnych wskazuje, że podstawowym problemem jest jakość szlaków, a nie obciążenie kosztami opłat. W sytuacji niskiego natężenia przewozów, przychody z opłat są nikłe i nie wystarczają do . utrzymania istniejących dróg, kłopotliwe jest też wykazanie celowości wsparcia takich inwestycji ze środków publicznych. v Dla żeglugi obliczenia stóp zwrotu nie są możliwe nawet w przypadku zawężenia do stopy finansowej. Przeszkodą formalną jest brak odpisów amortyzacyjnych (nie są naliczane), kolejnym źródłem niedokładności jest brak metodyoki alokacji korzyści na poszczególnych beneficjentów w obiektach służących między innymi żegludze. Przyjmowanie arbitralnych założeń może zmienić obliczenia o kilkaset procent. Takie szacunki nie mogą być przesłanką do rewizji opłat wnoszonych przez beneficjentów g Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych RDW wymaga, oprócz obliczenia kosztów finansowych usług wodnych, oszacowania . kosztów środowiskowych i zasobowych. Obliczenia zostały przeprowadzone dlla obszaru całego kraju, dla poszczególnych obszarów dorzeczy oraz obszarów działancia RZGW, uwzględniając podział na regiony wodne. Koszty zasobowe Koszt zasobowy = kroszt alternatywny = koszt utraconych korzyści. Koszty zasobowe czyli koszty utraconych korzyści występują wtedy, gdy istnieje alternatywny sposób (sposoby) . wykorzystania danego dobra, wykluczający się z innymi. Koszt utraconych korzyści równy jest korzyściom z najlepszego alternatywnego wykorzystania danego dobra (zasobu). w Obliczanie kosztów zasobowych odbywało się w 2 krokach: określenie ilościowego deficytu zasobów wodnych w danej jednostce obliczeniowej (jednostką tą może być: cały kraj, dorzecze, obszar RZGW), przypisanie konkretnej wartości jednostkowej do korzyści utraconych w wyniku w zidentyfikowanego deficytu wody (w zł/m3 deficytu wody rocznie). Przypisanie wartości zerowej do kosztów zasobowych w Polsce jest rezultatem przeprowadzonych analiz, ale jednocześnie wynika z pewnych założeń przyjętych z konieczności wywołanej brakiem odpowiedniego mechanizmu gromadzenia informacji. W przypadku w pojawienia się możliwości pozyskania nowych, niedostępnych dotychczas informacji w tym zakresie będzie możliwe kolejne oszacowanie tych kosztów. Na chwilę obecną: brak jest w Polsce mechanizmu rejestrującego niezaspokojony popyt na wodę w sektorze przemysłowym, brak jest informacji o faktycznych deficytach zasobów wodnych, rozumianych jako odmowa/ ograniczenie pozwolenia wodno prawnego na pobór wód,

l

Nr 40 — 2083 — Poz. 451 p wszystkie potrzeby związane z wykorzystaniem wód jako surowca są zaspokajane kosztem jakości wód powierzchniowych (poprzez obniżenie przepływu poniżej przepływu nienaruszalnego) lub kosztem przyszłych pokoleń (trwałe zmniejszenie . zasobów wód podziemnych), niekorzyści związane z obniżeniem przepływów povniżej poziomu nienaruszalnego zostały wycenione w kosztach środowiskowych, istnieją poważne problemy metodologiczne z wyceną niekorzyści przyszłych pokoleń (obecnie przyjęto wartość równą 0), o przyjęcie założenia zaspokajania wszystkich bieżących potrzeb prowadzi do braku alternatywnych kosztów wykorzystania wód traktowanych jako surowiec, alternatywne wykorzystanie wód wg innych celach (np. do rekreacji) ujęte zostało w szacunku kosztów środowiskowych. Koszty środowiskowe . Koszt środowiskowy - pieniężna wartość niekorzyści spowodowanych w środowisku l (wodnym) przez użytkowników. Niekorzyści te związane są ze spadkiem wszystkich rodzajów użyteczności środowiska wodcnego na skutek obniżenia jego jakości. Z uwagi na wiele użyteczności środowiska wodnego (np.: surowiec, miejsce rekreacji, środek transportu, podtrzymanie ekosystemów) niekorzyści mogą mieć charakter rynkowy (posiadać ceny) lub nierynkowy. r Obliczenia przeprowadzono na podstawie badań A. Markowskiej z roku 2003. Prowadzone były on.e metodą wyceny warunkowej, czyli określają przeciętną skłonność zapłacenia za poprawę jakości wód. Zadeklarowana gotowość do płacenia na rzecz poprawy jakości wód jest utożsamiana z wartością utraconych korzyści wynikających z nieprawidłowego stanu zasobów wodnych. W roku 2007 opracowano metodę aktualizacji wyników w oparciu o zmianę podstawowych parametrów socjoekonomicznych oraz postępu prac w zakresie poprawy jakości wód. W tabeli zostały przedstawione wyniki obliczeń kosztów środowiskowych dla roku 2006. Tabela 35. Wyniki oszacowania kosztów środowiskowych dla roku 2006

Nr 40 — 2084 — Poz. 451

Alokacji kosztów środowiskowych pomiędzy poszczególne sektory działalności, dokonano poprzez podział odpowiedzialności wg struktury zanieczyszczeń zrzucanych przez poszczególne sektory (tab. 36). Tabela 36. Podział odpowiedzialności za koszty środowiskowe w roku 2006

Wysoki udział sektora komunalnego w kosztach środowiskowych generowany jest poprzez częściowe ujmowanie ładunków zanieczyszczeń odprowadzanych z przemysłu, wpomijanie specyficznych zanieczyszczeń również z tego sektora z uwagi na brak danych statystycznych w tym zakresie, stanowiących źródło danych wejściowych do analiz oraz w wyniku zastosowania znacznych uogólnień algorytmów wyliczania ładunku netto pochodzących z rolnictwa. Mimo powyższego, należy stwierdzić, iż udział sektora komunalnego w kosztach w środowiskowych w Polsce jest na tyle istotny, że jest to z pewnością główne źródło tych kosztów.

l

Nr 40 — 2085 — Poz. 451 p 10. Podsumowanie programów działań zapisanych w Programie wodno – środowiskowym kraju . W programie wodno-środowiskowym kraju zostały zebrane wyłącznie działania, v zmierzające do utrzymania lub poprawy stanu wód, a których rozpoczęcie realizacji powinno nastąpić najpóźniej do 22 grudnia 2012 r. W opracowanym po raz pierwszy dokumencie, działania których wykonanie pozwoli o osiągnąć cele środowiskowe w terminie do 2015r. wynikają wprost z innych przyjętych już programów lub planów, tak więc będą one realizowane zgodnie z ich wewnętrznymi harmonogramami, nie generując przy tym żadnych dodatkowych kosztów dla budżetu Państwa. g Przykładem mogą być tu działania wynikające wprost z Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych, zawierającego między innymi informacje o nakładach na inwestycje planowane do poniesienia w najbliższych latach, a których realizacja jest niezbędna w celu . wypełnienia przez Polskę zobowiązań Traktatu Akcesyjnego w obszarze „Środowisko”. Kolejnym przykładem działań ujętych w pierwszym PWŚK, a wynikających bezpośrednio z innych l zatwierdzonych przez stosowne organy dokumentów są działania z krajowego i wojewódzkich c programów zwiększania lesistości. Szczegółowe informacje dot. sposobu doboru działań w PWŚK a podsumowanych w PGW zostało przedstawione poniżej. Działania wymienione w rPWŚK dla poszczególnych SCWP i JCWPd, uwzględniają podział na działania podstawowe i uzupełniające, zgodnie z art. 113a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, w .zależności od wyników oceny zagrożenia nieosiągnięcia celów środowiskowych. Zaproponowane programy dla poszczególnych SCWP stanowią zbiór w efektywnych, skutecznych i realnych do wykonania działań. Tak opracowane programy zagregowano następnie dla wszystkich obszarów dorzeczy wyznaczonych w Polsce. Reasumując, celem PWŚK jest przedstawienie zestawień działań, których wypełnienie w określonym czasie pozwoli uzyskać efekty w postaci lepszego stanu wód. Analiza możliwości w technicznych, finansowych oraz czasowych wykazała, iż niektóre z części wód nie osiągną do 2015 r. założonych celów środowiskowych. Przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne i RDW dopuszczają takie „odstępstwo” w formie przedłużenia terminów lub ustalenia mniej rygorystycznych celów. Wszystkie tego typu przypadki należy opisać i uzasadnić. wUstalenia zawarte w PWŚK powinny zostać przeniesione do innych dokumentów szczebla krajowego i regionalnego, poprzez uwzględnienie ich zapisów w strategiach, programach operacyjnych i rozwojowych, planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także w planach i programach tematycznych związanych w sposób bezpośredni bądź pośredni z gospodarką wodną. Taka sytuacja powinna umożliwić pełne wdrożenie zaplanowanych działań.

l

Nr 40 — 2086 — Poz. 451 p PWŚK uwzględnia wymagania RDW, w tym podział działań na działania podstawowe i działania uzupełniające. Działania podstawowe skierowane są do realizacji niemal we wszystkich częściach wód (tam gdzie jest to wymagane na podstawie wyników analiz . sporządzonych na podstawie art. 5 RDW), na terenie całego kraju. W ramach działań podstawowych zastosowano podział na dwie grupy, tj. działaniav podstawowe grupy A i B. Działania podstawowe grupy A wynikają z: Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych, Programu wyposażenia aglomeracji poniżoej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji zbiorczej, Programu wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000 RLM odgprowadzających ścieki bezpośrednio do wód w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód, programów przyjętych dla obszarów wrażliwych na zanieczyszczenia pochodzenia rolniczego, . działań zapobiegających zanieczyszczeniu wód substancjami zanieczyszczającymi lub l grupami substancji zanieczyszczających, stanowiących poważne zagrożenie dla środowiska wodnegoc lub za jego pośrednictwem środowiska przyrodniczego. Działania podstawowe grupy B obejmują: działania dla silnie zmienionych i sztucznych części wód pozwalające na osiągnięcie przez te części wród dobrego potencjału, działania wymagane na mocy części A załącznika VI RDW (działania wymagane w pozostały.ch dyrektywach), zestawienie pozostałych działań podstawowych wymagane na mocy art. 11 ust. 3 w RDW. Działania podstawowe wynikają z przepisów aktów prawa krajowego oraz wspólnotowego w zakresie ochrony i przywracania właściwego stanu wód oraz ekosystemów od wód zależnych, czyli pozwalają na wypełnienie zobowiązań następujących dyrektyw w zdefiniowanych w załączniku VI część A (zgodnie z art. 11 pkt 3a RDW): dyrektywa Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991, str. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 26), w dyrektywa Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz. Urz. WE L 375 z 31.12.1991, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 68),

l

Nr 40 — 2087 — Poz. 451 p dyrektywa 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lutego 2006 r. dotycząca zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylająca dyrektywę 76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37), . dyrektywa Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 3v30 z 05.12.1998, str. 32; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 4, str. 9), dyrektywa Rady 86/278/EWG z dnia 12 czerwca 1986 r. w sprawie ochrony środowiska, w szczególności gleby, w prozypadku wykorzystywania osadów ściekowych w rolnictwie (DZ. Urz. WE L 181 z 04.07.1986, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 1, str. 265), dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 2g1 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 102, z późn. zm.), dyrektywa 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 . r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7), l dyrektywa Rady 91/414c/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotycząca wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz. Urz. WE L z 19.08.1991, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 11, str. 332), dyrektywa Rady r96/82/WE z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie kontroli niebezpieczeństwa poważnych awarii związanych z substancjami niebezpiecznymi (Dz. Urz. WE L. 10 z 14.01.1997, str. 13; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 5, t. 2, str. 410), w dyrektywa 2008/1/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 stycznia 2008 r. dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz. Urz. UE L 24 z 29.01.2008, str. 8), dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków w wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z 05.07.1985, str. 40, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15. t. 1, str. 248), dyrektywa Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r. zmieniająca dyrektywę w 85/337/EWG w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre publiczne i prywatne przedsięwzięcia na środowisko (Dz. Urz. WE L 73 z 14.03.1997, str. 5; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 3, str. 151), dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca

l

Nr 40 — 2088 — Poz. 451 p dyrektywę 90/313/EWG (Dz. Urz. UE L 41 z 14.02.2003, str. 26; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 7, str. 375). . W PWŚK zawarto również działania, wynikające z przepisów następujących dyrektyw: dyrektywa 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego iv Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu (Dz. Urz. UE L 143 z 30.04.2004, str. 56; Dz. Urz. UE Polskie wyodanie specjalne rozdz. 15, t. 8, str. 357), dyrektywa 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu (Dz. Urz. UE L 372 z 27.12.200g6, str. 19). Zadania wynikające z realizacji przepisów dyrektywy 91/271/EWG obejmują realizację inwestycji związanych z wdrażaniem zapisów KPOŚK, Programu wyposażenia aglomeracji . poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji zbiorczej oraz Programu wyposażenia zakładów przemysłu rolnlo - spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000 RLM, odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające wymagane przez c polskie prawo standardy ochrony wód. Działania zidentyfikowane dla SCWP dotyczą budowy, rozbudowy bądź modernizacji obiektów oczyszczalni ścieków oraz budowy bądź modernizacji systemów kanalizacyjnychr, dążących dla zapewnienia prawidłowego zbierania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych z niektórych dziedzin przemysłu, k.tóre nie są odprowadzane do oczyszczalni komunalnych, w celu redukcji ładunków zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska. Wszystkie zadania w tym zakresie w mają ściśle określony termin wdrożenia wynikający ze stanowiska negocjacyjnego Polski w obszarze „Środowisko”. Dyrektywa 91/676/EWG wskazuje jako konieczne do realizacji, w celu ochrony wód przed zanieczyszczeniami pochodzenia rolniczego, programy opracowane dla obszarów wwyznaczonych jako szczególnie narażone na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych. W PWŚK zostały wskazane do realizacji zadania pochodzące ze wspomnianych programów działań tam gdzie zostały one ustalone, natomiast na pozostałych obszarach w ramach określenia działań uzupełniających, pozwalających na osiągnięcie przez wody wzałożonych celów, zostały wskazane działania polegające na ograniczeniu odpływu związków azotu do wód z powierzchni użytkowanych rolniczo, głównie poprzez: prowadzenie monitoringu wód, wspieranie rolnictwa ekologicznego i rolnictwa zrównoważonego oraz prowadzenie właściwej techniki gospodarowania w zakresie uprawy roślin i hodowli zwierząt, ograniczającej straty związków azotowych do wód, np.:, przechowywanie nawozów naturalnych w odpowiednich warunkach.

l

Nr 40 — 2089 — Poz. 451 p Z dyrektywy 2006/7/WE przeniesiono do PWŚK zadania mające na celu kontrolowanie wody w kąpieliskach, zarządzanie jakością tej wody oraz udostępnianie społeczeństwu tych informacji. Wdrożenie powyższych wymagań nastąpi poprzez wskazanie jako koniecznych do . realizacji działań typu: objęcie nadzorem sanitarnym wody w kąpielisku i wykonywanie oceny jakości wody oraz informowanie mieszkańców o jakości wody wv kąpielisku. Należy zaznaczyć, iż wszelkie działania polegające na ograniczaniu zrzutów substancji zanieczyszczających z poszczególnych sektorów (komunalny, przemysłowy, rolnictwo) będą miały pozytywny wpływ na poprawę stanu wody w kąpieliskach. o Dyrektywa 98/83/WE wskazała konieczność realizacji działań mających na celu spełnianie przez wody wykorzystywane do zaopatrzenia ludności, odpowiednich norm jakościowych. Działania te zostały przetransponowane do PWŚK poprzez następujące zapisy: g opracowanie oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia; informowanie mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do spożycia. Ponadto, tak jak w przypadku dyrektywy 2006/7/WE, wszelkie działania ograniczające zanieczyszczenie wód ze źródeł punktowych i rozproszonych . będą realizować cele niniejszej dyrektywy. Dyrektywa 86/278/EWG ma nla celu niedopuszczenie do negatywnego oddziaływania stosowanych w państwach członkowskich osadów ściekowych na środowisko naturalne oraz na c ludzi i zwierzęta. Realizacja założeń tej dyrektywy została zapewniona poprzez umieszczenie w PWŚK zadania: zagospodarowanie osadów ściekowych. Obowiązek ten regulowany jest również poprzez krajowe akty prawne, tj. przez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 r lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. Nr 137, poz. 924) oraz przez rozporządzenie Minis.tra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie w szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984, z późn. zm.). Dyrektywa 92/43/EWG wskazuje na konieczność stworzenia spójnej Europejskiej Sieci Ekologicznej specjalnych obszarów ochrony siedlisk naturalnych i siedlisk gatunków, która pozwoli zachować te siedliska w odpowiednim dla nich stanie lub odtworzyć właściwe warunki wdla uzyskania takiego stanu. Dyrektywa ta wskazuje również wymogi związane z realizacją inwestycji na obszarach Natura 2000. Polska jako państwo członkowskie stworzyła listę potencjalnych obszarów ochrony siedlisk i przekazała do Komisji Europejskiej. W PWŚK zostały uwzględnione odpowiednie działania wzmierzające do utrzymania siedlisk we właściwym stanie, w zakresie zagadnień uzależnionych od stanu wód. Główne działania stanowiące w PWŚK element zapewniający wdrażanie tejże dyrektywy to: ochrona, zachowanie i przywracanie biotopów i naturalnych siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory; opracowanie i wdrożenie planu ochrony obszaru prawnie chronionego; ochrona, zachowanie ekosystemów od wód zależnych zgodnie z planami ochrony obszarów prawnie chronionych; kompleksowa ochrona układu hydrologicznego poprzez ochronę źródlisk i zapobieganie erozji; tworzenie korytarzy ekologicznych i stref buforowych.

l

Nr 40 — 2090 — Poz. 451 p Dyrektywa 79/409/EWG dotyczy ochrony wszystkich gatunków ptaków naturalnie występujących w stanie dzikim na europejskim terytorium państw członkowskich. Zadania związane z wdrażaniem dyrektywy skierowane są na ochronę, gospodarowanie i regulowanie . liczebności tych gatunków. Działania przewidziane w PWŚK dotyczą prawidłowego gospodarowania na wyznaczonych obszarach Natura 2000, do vktórej należą obszary wytyczone zgodnie z przepisami dyrektywy 79/409/EWG. Zadania przewidziane do wdrożenia na obszarach ochrony gatunkowej są tożsame z działaniami wdrażanymi na obszarach siedliskowych, oczywiście z uwzględnieniem cech charaokterystycznych rozpatrywanego obszaru. Dyrektywa 91/414/EWG (zmieniona dyrektywami: 2005/25/WE, 2006/75/WE, 2008/69/WE, 2009/82/WE, 2009/116/WE oraz 2009/117/WE) ustanawia w państwach członkowskich jednolite zasady dopuszczangia do obrotu środków ochrony roślin oraz dopuszczania przez KE substancji aktywnych do stosowania w środkach ochrony roślin. W Polsce zagadnienia dotyczące wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 849, z późn. . zm.) implementująca przepisy przedmiotowej dyrektywy. Aktem wykonawczym do ww. ustawy jest rozporządzenie Ministra Rolnictwal i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2005 r. w sprawie zakresu badań, informacji i danych dotyczących środka ochrony roślin i substancji aktywnej oraz zasad c sporządzania ich oceny (Dz. U. Nr 100, poz. 839, z późn. zm.), które określa zakres dokumentacji wymaganej do uzyskania zezwolenia na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu. Proponowane działanie wrynikające i pozwalające na spełnienie celów dyrektywy 91/414/EWG to przede wszystkim: obowiązek stosowania środków ochrony roślin, dopuszczonych do obrotu zgodnie ustawą z dnia. 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin. Dyrektywa 96/82/WE wskazuje na konieczność eliminowania lub zmniejszenia skutków w dla środowiska z tytułu nadzwyczajnych zagrożeń, a także doskonalenie istniejącego systemu ratowniczego na wypadek zaistnienia awarii i klęsk żywiołowych. Jak zapisano w Polityce Ekologicznej Państwa do roku 2025 należy osiągnąć taki stan, aby awaryjność przemysłowych instalacji niebezpiecznych oraz środków transportowych (rurociągów, samochodów, wagonów wkolejowych, statków) nie przekraczała średnich wskaźników dla państw OECD. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska obok podstawowych definicji i przepisów ogólnych w zakresie przeciwdziałania, zapobiegania i ograniczania skutków poważnych awarii przemysłowych określa również obowiązki prowadzącego zakład stwarzający zagrożenie wwystąpienia awarii przemysłowej, obowiązki organów administracji związane z awarią przemysłową oraz współpracę międzynarodową w tym samym zakresie pomiędzy różnymi instytucjami. Proponowane działania pozwalające na spełnienie celów dyrektywy 96/82/WE to przede wszystkim: opracowanie programu zapobiegania poważnym awariom przez zakłady o zwiększonym bądź dużym ryzyku; opracowanie wewnętrznego i zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego przez odpowiedzialne służby; opracowanie planów operacyjnoratowniczych dla wszystkich gmin, w których znajdują się obiekty niebezpieczne; opracowanie

l

Nr 40 — 2091 — Poz. 451 p wojewódzkich planów zarządzania ryzykiem dla wszystkich województw oraz planów powiatowych dla tych powiatów, na terenie których znajduje się więcej niż 5 obiektów niebezpiecznych; zorganizowanie na szczeblu centralnym systemu analizy doświadczeń . z przebiegu zaistniałych awarii i przebiegu akcji ratowniczych; prowadzenie krajowego rejestru obiektów niebezpiecznych; opracowanie programu informowania społeczeństwa v o nadzwyczajnych zagrożeniach środowiska i edukacji w tym zakresie, obejmującego działania na szczeblu lokalnym, regionalnym i centralnym; prace legislacyjne w analizowanym zakresie. Dyrektywa 2008/1/WE dotyczy zintegrowanegoo zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (IPPC). Uchyla ona dyrektywę 96/61/WE, której przepisy zostały transponowane do polskiego prawa ustawą z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska oraz poprzez akty wykonawcze do tej ustawy. Dyrektywa 2008/1/WE stanowi, że wszystkie istniejące g instalacje, których funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w nich działalności, mogą powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska, powinny uzyskać pozwolenie zintegrowane, natomiast . wszystkie nowe instalacje muszą uzyskać pozwolenie zintegrowane przed uruchomieniem. Proponowane działania wynikające i polzwalające na spełnienie celów dyrektywy 2008/1/WE to przede wszystkim: uzyskanie pozwolenia zintegrowanego w celu zapobiegania c zanieczyszczeniom i ich kontroli przez zakłady prowadzące rodzaje działalności wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych r albo środowiska jako całości (Dz. U. Nr 122, poz. 1055); kontrola przestrzegania warunków w zakresie dopuszczalnych wartości emisji substancji zanieczyszczających środowisko; wydanie . rozporządzenia Ministra Środowiska „w sprawie minimalnych wymagań wynikających w z najlepszej dostępnej techniki, jakie muszą spełniać instalacje”. Dyrektywa 97/11/WE zmieniająca dyrektywę 85/337/EWG w sprawie oceny wpływu skutków wywieranych przez niektóre publiczne i prywatne przedsięwzięcia na środowisko naturalne (Dz. Urz. WE L 73 z 14.03.1997, str. 5; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, wt. 3, str. 151), w polskim prawie ma umocowanie w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), która wprowadza procedurę administracyjną – postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ). Postępowanie to wszczyna się dla przedsięwzięć mogących znacząco, w bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub obszar Natura 2000. Ponadto procedura, określona ww. ustawą przewiduje proces strategicznej oceny na środowisko dla projektów, m.in. dla programów w dziedzinie gospodarki wodnej, który nie jest regulowany przepisami dyrektywy 97/11/WE. Proces OOŚ obejmuje wielokierunkową i kompleksową analizę stanu środowiska oraz wskazuje potencjalne pozytywne jak i negatywne oddziaływania na poszczególne komponenty środowiska.

l

Nr 40 — 2092 — Poz. 451 p Dyrektywa 2003/4/WE określa konieczność udostępniania informacji o stanie wód, powietrza, gleby, przyrody itp., jak również informacji o działaniach lub środkach wpływających na środowisko lub zmierzających do jego ochrony, włączając podejmowane środki . administracyjne oraz programy działania. Dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do wdrożenia ustaw, rozporządzeń i zarządzeń mających na cevlu umożliwienie społeczeństwu dostępu do informacji o środowisku będących w posiadaniu władz publicznych. Zaproponowane działania wpisane do PWŚK realizujące obowiązki nałożone dyrektywą 2003/4/WE to: prowadzenie bazy danych o środowisku i udostępnianioe informacji przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska; publiczne udostępnianie informacji w zakresie planów ochrony środowiska i planów gospodarki odpadami; informowanie mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do spożycia; informowanie mieszkańców o jakości wody w kąpielisku; przestrzeganie trybu g postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko. Dyrektywa 2004/35/WE została zaimplementowana do polskiego prawa ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, .

, z późn. zm.). Ustawa określa zasady odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód w środolwisku. Przepisy ustawy stosuje się do zagrożenia szkodą w środowisku wywołaną emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł, gdy jest możliwe c ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku lub szkodą w środowisku, a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska. Proponowane działania wynikające i pozwalające na spełnienie celów dyrektywy 2004/35/WE to: prowadzenie r rejestru szkód w środowisku; prowadzenie działań naprawczych i kompensacyjnych w przypadku powstania szkody w środowisku. . Dyrektywa 2006/118/WE określa kryteria oceny i stanu chemicznego wód podziemnych, w a w szczególności normy jakości wód podziemnych. Dyrektywa reguluje sposób monitoringu wód podziemnych, określa sposób identyfikacji znaczących i utrzymujących się trendów wzrostowych zanieczyszczeń oraz inicjowanie działań mających na celu odwrócenie tych trendów. Określone są również środki zapobiegania wprowadzaniu zanieczyszczeń do wód wpodziemnych lub ich ograniczenia. Niniejsza dyrektywa została częściowo przetransponowana do prawodawstwa polskiego za pomocą rozporządzenia w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Działania zidentyfikowane jako zapewniające wdrożenie niniejszej dyrektywy to przede wszystkim: określenie dodatkowych punktów monitoringu jakości wód podziemnych; odizolowanie ognisk zanieczyszczeń; monitoring diagnostyczny dla potencjalnych w ognisk zanieczyszczeń; systematyczna rekultywacja i rewitalizacja terenów użytkowanych wcześniej jako składowiska; uzupełnienie monitoringu dla eksploatowanych, wyłączonych z eksploatacji, rekultywowanych i zamkniętych składowisk odpadów oraz innych instalacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych.

l

Nr 40 — 2093 — Poz. 451 p Oprócz powyższych działań wynikających z realizacji dyrektyw wskazanych w załączniku VI A RDW, uwzględnione zostały działania podstawowe wymagane art. 11 pkt 3 (b-l) RDW, realizujące cele wymienione w RDW, w tym: . działania służące spełnieniu wymogów art. 9, służące wdrożeniu zasady zwrotu kosztów usług wodnych (art. 11 pkt 3b RDW), zidenvtyfikowane jako: analiza polityki opłat za wodę i ścieki; wprowadzenie koniecznych, wynikających z analizy, zmian w polityce opłat za wodę i ścieki; analiza opłat i koncesji za korzystanie z zasobów wodnych; analiza zwolnień z opłat za korzystoanie z zasobów wodnych, działania służące propagowaniu skutecznego i zrównoważonego korzystania z wody w celu niedopuszczenia do zagrożenia realizacji celów określonych w art. 4 (art. 11 pkt 3c RDW), zidentyfikowaneg jako: skuteczne wprowadzenie programu racjonalizacji zużycia wody w zakładach przemysłowych; propagowanie idei zrównoważonego rozwoju i upowszechnienie informacji o podejmowanych działaniach, akcjach, kampaniach na rzecz aktywnej ochrony środowiska, . działania służące spełnieniu wymogów art. 7, włącznie ze środkami zabezpieczenia jakości wody w celu zredukolwania poziomu uzdatniania wymaganego przy produkcji wody do picia (art. 11 pkt 3d RDW), zidentyfikowane jako: opracowanie warunków c korzystania z wód regionu; opracowanie warunków korzystania z wód zlewni; opracowanie warunków korzystania z wód zlewni dla obszaru o podwyższonych celach środowisrkowych, działania służące kontroli poboru wody słodkiej powierzchniowej i podziemnej oraz retencja wo.dy słodkiej powierzchniowej, w tym wykazy poborów wód i wymagane uprawnienia dla poboru i retencji (art. 11 pkt 3e RDW), zidentyfikowane jako: w weryfikacja pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód, zwłaszcza na terenach o znacznym rozdysponowaniu wód zasobów wodnych; wprowadzenie ograniczeń w zużyciu wód na cele inne niż socjalno-bytowe, produkcji żywności i artykułów farmaceutycznych; weryfikacja zapisów instrukcji gospodarowania wodą, w działania służące ograniczeniu zanieczyszczeń, łącznie z wymogiem uprzedniego uzyskania zezwolenia na sztuczne zasilanie lub uzupełnianie części wód podziemnych (art. 11 pkt 3f RDW), działania służące kontroli zrzutów ze źródeł punktowych mogących przyczynić się do wzanieczyszczenia (art. 11 pkt 3g RDW), zidentyfikowane jako: działania wynikające z konieczności porządkowania systemu gospodarki ściekowej, np. prowadzenie ewidencji zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni ścieków i wdrożenie harmonogramu wywozu nieczystości płynnych i osadów ściekowych z przydomowych oczyszczalni; kontrola przestrzegania harmonogramu wywozu

l

Nr 40 — 2094 — Poz. 451 p ścieków; kontrola przestrzegania warunków w zakresie dopuszczalnych wartości emisji substancji zanieczyszczających środowisko, działania służące zapobieganiu lub kontroli wprowadzania zanieczyszczeń ze źródeł . rozproszonych (art. 11 pkt 3h RDW), zidentyfikowane jako: stosowanie środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu; uzyskania pozwolenia zintegrowanego v w celu zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli przez zakłady prowadzące rodzaje działalności wymienione w rozporządzeniu w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczysozczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości; kontrola przestrzegania warunków w zakresie dopuszczalnych wartości emisji substancji zanieczyszczających środowisko; prowadzenie rejestru szkód w środowisku; prowadzenie działań g naprawczych i kompensacyjnych w przypadku powstania szkody w środowisku; opracowanie wewnętrznego i zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego przez odpowiedzialne służby, . działania służące kontroli nad innymi znaczącymi niekorzystnymi oddziaływaniami na stan wody, a w szczególnoścli oddziaływania hydromorfologiczne (art. 11 pkt 3i RDW): przeprowadzenie kontroli gospodarowania wodami w zakresie posiadanych c pozwoleń oraz kontrole interwencyjne, działania służące zakazom bezpośredniego zrzucania zanieczyszczeń do wód podziemnych (art. 11 pkt 3j RDW): zakaz wprowadzania ścieków do wód, r działania służące eliminowaniu zanieczyszczenia wód powierzchniowych substancjami .określonymi w wykazie substancji priorytetowych (art. 11 pkt 3k RDW), zidentyfikowano jako: eliminacja zanieczyszczenia wód przez priorytetowe w substancje niebezpieczne (wykaz I dyrektywy 76/464/EWG), poprzez: przeprowadzenie spisu zrzutów zawierających te substancje, ustalenie norm emisji tych substancji w zrzutach do wód bądź urządzeń kanalizacyjnych, wydawanie zezwoleń na odprowadzanie ścieków zawierających te substancje, opracowanie wprogramów specjalnych ograniczania emisji priorytetowych substancji niebezpiecznych; ograniczenie zanieczyszczeń wód substancjami niebezpiecznymi (wykaz II dyrektywy 76/464/EWG), poprzez: przeprowadzenie spisu zrzutów zawierających te substancje, ustalenie norm emisji tych substancji w zrzutach do wód wbądź urządzeń kanalizacyjnych, wydawanie zezwoleń na odprowadzanie ścieków zawierających te substancje, opracowanie programów mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wody, inne działania służące zapobieganiu stratom zanieczyszczeń z technicznych instalacji oraz służących zapobieganiu i/lub redukcję przypadkowych wydarzeń mogących zanieczyszczać wodę (art. 11 pkt 3l RDW), zidentyfikowanych jako: przeprowadzenie

l

Nr 40 — 2095 — Poz. 451 p przez WIOŚ działań kontrolnych w zakresie wdrażania dyrektywy 2006/11/WE w sprawie zanieczyszczenia spowodowanego niektórymi substancjami niebezpiecznymi odprowadzanymi do środowiska wodnego oraz dyrektywy . 80/68/EWG w sprawie ochrony wód gruntowych przed zanieczyszczeniem przez niektóre substancje niebezpieczne; opracowanie vplanów operacyjno-ratowniczych dla wszystkich gmin, w których znajdują się obiekty niebezpieczne; opracowanie wojewódzkich planów zarządzania ryzykiem dla wszystkich województw oraz planów powiatowych dla tych powiatów, na toerenie których znajduje się więcej niż 5 obiektów niebezpiecznych (z liczby ok. 1200 obiektów niebezpiecznych na terytorium kraju). Drugi rodzaj działań wskazanych przez RDW oraz przetransponowanych do polskiego g prawodawstwa poprzez ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne to działania uzupełniające, opracowane i wdrażane w uzupełnieniu do działań podstawowych dla realizacji celów wskazanych w art. 4 RDW. Dyrektywa zawiera otwartą listę działań uzupełniających w . załączniku VI B, natomiast ustawa z dnia 18 lipca 2001 r.– Prawo wodne w art. 113a ust. 3 wskazuje następujące działania tego tylpu: środki prawne, administracyjne i ekonomiczne niezbędne do zapewnienia c optymalnego wdrożenia przyjętych działań, wynegocjowane porozumienia dotyczące korzystania ze środowiska, działania na rzrecz ograniczenia emisji, zasady dobrej praktyki, rekonstruk.cję terenów podmokłych, działania służące efektywnemu korzystaniu z wody i ponownemu jej wykorzystaniu, w między innymi promowanie technologii polegających na efektywnym wykorzystaniu wody w przemyśle i wodooszczędnych technik nawodnień, przedsięwzięcia techniczne, badawcze, rozwojowe, demonstracyjne i edukacyjne. Celem wypełnienia obowiązku opracowania PWŚK, wykonany został Katalog działań w zawierający zbiór działań, spośród których dokonywano wyboru w trakcie opracowywania programów dla poszczególnych części wód. Katalog składa się z dwóch części, tj. z części pierwszej, w której zawarto działania skierowane do wszystkich części wód bez względu na status zagrożenia nieosiągnięciem celów środowiskowych (obowiązujące na terenie całego wkraju działania podstawowe) oraz z części drugiej, w której umieszczono działania wybierane jako działania podstawowe (tam gdzie zostały one zaplanowane), bądź te same działania jako działania uzupełniające, jeżeli zachodziła taka potrzeba, np. konieczność redukcji ładunku azotu poprzez budowę oczyszczalni ścieków, nie objętej wcześniej KPOŚK. Przy wyborze działań dla poszczególnych części wód kierowano się przede wszystkim wynikami oceny ryzyka nieosiągnięcia przez wody dobrego stanu oraz identyfikacji znaczących

l

Nr 40 — 2096 — Poz. 451 p oddziaływań antropogenicznych i oceną ich wpływu na stan wód, jak również przepisami istniejących aktów prawnych, programów i dokumentów realizujących te zapisy, w zakresie spełniania wymagań nałożonych na Polskę i wypełnienia zadań wskazanych w aktach prawnych . UE. Znaczącą rolę przy wyborze działań miały również wyniki konsultacji społecznych istotnych problemów gospodarki wodnej. W efekcie doboru działań dlav poszczególnych części wód, jak już wspomniano powyżej, działanie określone jako podstawowe, w niektórych częściach wód może stanowić działanie uzupełniające zmierzające do osiągnięcia założonych celów. Przeprowadzona weryfikacja oceny ryzyka nieosoiągnięcia celów środowiskowych po uwzględnieniu zaplanowanych i będących w trakcie realizacji działań podstawowych, zwłaszcza działań związanych z realizacją przepisów dyrektywy 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, pozwoliła na precyzyjne wskazanie odpowiednich działań g uzupełniających tam gdzie to rzeczywiście konieczne. Opracowane programy działań dla części wód powierzchniowych, regionów wodnych oraz obszarów dorzeczy ze względu na znaczne rozmiary nie zostały zamieszczone w części . tekstowej PWŚK. W celu przedstawienia ich w sposób czytelny, przejrzysty i nieskomplikowany, stworzono bazę danych Microsoft Offilce Access. Baza ta jest integralną częścią PWŚK, zawiera zaproponowane działania wraz z podaniem kosztów i jednostki odpowiedzialnej za realizację. c Nieskomplikowana formuła programu pozwala na łatwe i szybkie dotarcie do pożądanych informacji. Dzięki programowi Microsoft Office Access możliwe jest generowanie raportów, których efektem będą programy działań w wybranym układzie: dla scalonej części wód, regionu r wodnego, obszaru dorzecza, ze wskazaniem jednostki podziału administracyjnego kraju, zestawienie kosztów d.la działań podstawowych i uzupełniających oraz kosztów działań w danej kategorii. Szacuje się, iż łączny koszt działań na obszarze dorzecza Odry wyniesie ok. 9,5 mld zł. w Szczegółowe informacje na temat przewidywanych kosztów w podziale na regiony wodne, regionalne zarządy gospodarki wodnej, oraz scalone części wód powierzchniowych zawiera baza danych, która stanowi integralną część programu wodno-środowiskowego kraju. Komentarza wymaga podejście do sposobu oszacowania kosztów poszczególnych wdziałań zawartych w PWŚK. Przyjęto następujące założenia: koszty działań, których realizacja wynika z obowiązków statutowych jednostek administracji państwowej i samorządowej przyjęto jako działania bezkosztowe, koszty działań dot. inwestycji komercyjnych oszacowane zostały na podstawie waktualnych, na dzień opracowania PWŚK, cen rynkowych, koszty działań, które wynikają z realizacji innych planów i programów zostały przyjęte bezpośrednio z tych dokumentów; w przypadku KPOŚK, koszty niektórych działań wynoszą „0” zł; wynika to z faktu, iż niektóre aglomeracje podłączone są do więcej niż jednej oczyszczalni ścieków; w tej sytuacji koszty podane są ogółem dla aglomeracji, a nie rozdzielone na poszczególne oczyszczalnie,

l

Nr 40 — 2097 — Poz. 451 p koszty działań wymagających pozyskania dodatkowych nakładów finansowych, innych niż podstawowy budżet jednostki, zostały oszacowane bezpośrednio przez jednostki odpowiedzialne za realizację określonych działań, . nie oszacowano kosztów związanych z działaniami dotyczącymi budowy przepławek w celu zapewnienia ciągłości rzek i potoków, zv uwagi na fakt, iż obszarem jednostkowym dla tych działań jest obszar SCWP - bez wskazania szczegółowej lokalizacji i parametrów konkretnych inwestycji, co jest warunkiem określenia kosztów, o w przypadku, gdy obszar objęty działaniem obejmował więcej niż jedną SCWP, koszt związany z jego realizacją rozdzielony został pomiędzy SCWP zlokalizowane w zasięgu działania. g Podsumowanie programów działań dla wód powierzchniowych rzecznych i podziemnych uwzględniające informacje o kosztach ich realizacji, wraz ze źródłami finansowania (ze szczególnym uwzględnieniem finansowania z budżetu państwa) przedstawiono w tabeli nr 37 . i 38. Koszty dla działań podstawowych A i B oraz działań uzupełniających zaokrąglone zostały do setek zł. Dla wód powierzchniowychl jezior, przejściowych i przybrzeżnych zakłada się, że wszystkie działania wyznaczone dla osiągnięcia dobrego stanu wód powierzchniowych rzek c będą miały pozytywny wpływ na poprawę ich stanu jakościowego. Natomiast w zakresie wód podziemnych przyjmuje się, że wszystkie działania wyznaczone dla osiągnięcia dobrego stanu wód powierzchniowych bęrdą miały wpływ na poprawę stanu chemicznego i ilościowego wód podziemnych. W związku z czym dla JCWPd zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych zapr.oponowano działania uzupełniające, zakładając jako podstawowe działania takie jak dla właściwych wód powierzchniowych. w Zamieszczone w tabeli nr 37 podsumowanie uwzględnia podział działań na podstawowe i uzupełniające. Na obszarze dorzecza Odry największy udział kosztów przypada na zadania wynikające z KPOŚK (działania podstawowe z grupy A) oraz działania wynikające z konieczności porządkowania systemu gospodarki ściekowej (działania podstawowe z grupy B). Natomiast w największy udział w kosztach działań uzupełniających przypada na działania związane z wdrażaniem krajowego i wojewódzkiego programu zwiększania lesistości. Na obszarze dorzecza Odry działania uzupełniające dla wód podziemnych zaplanowano dla tych jednolitych części wód podziemnych, które są zagrożone niespełnieniem celów wśrodowiskowych do 2015 roku. Większość przewidzianych kosztów przeznaczona jest na wykonanie projektów oraz dokumentacji hydrogeologicznych mających na celu udokumentowanie zasobów dyspozycyjnych oraz określenie granic obszarów ochronnych głównych zbiorników wód podziemnych. Pozwoli to na racjonalną gospodarkę zasobami wód podziemnych oraz ich ochronę przed zanieczyszczeniami. Ważnym aspektem ochrony zasobów wód podziemnych jest poszukiwanie i dokumentowanie alternatywnych źródeł zaopatrzenia

l

Nr 40 — 2098 — Poz. 451 p aglomeracji w wodę przeznaczoną na cele socjalno – bytowe oraz weryfikacja pozwoleń wodno – prawnych. Działania uzupełniające mające na celu ochronę jakości wód podziemnych, oraz przywrócenie im dobrego stanu to przede wszystkim monitoring lokalny wokół źródeł . zanieczyszczeń punktowych (m. in. składowiska odpadów) oraz ich rekultywacja. Całkowite oszacowanie kosztów działań uzupełniających w skali obszarvu dorzecza będzie możliwe po dokładnej weryfikacji ilości, wielkości i typu źródeł zanieczyszczeń punktowych. Na obecnym etapie opracowano koszt jednostkowy prowadzenia monitoringu oraz rekultywacji składowisk odpadów i mogilników. o g . l c r . w w w

Nr 40 — 2099 — Poz. 451

Nr 40 — 2100 — Poz. 451

l

Nr 40 — 2101 — Poz. 451 p 11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką charakterystyką . Ustalenia Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza powinny znaleźć v odzwierciedlenie w aktualizacjach dokumentów planistycznych i programowych na poziomie krajowym i regionalnym. Obowiązek adaptacji dotyczy przede wszystkim dokumentów powiązanych z procesem planowania. Dokumentem nadrzędnym dla planów gospodarowania o wodami jest Narodowa Strategia Gospodarowania Wodami. Pośrednio powiązane dokumenty planistyczne i programowe, dotykające zagadnień gospodarowania wodami/ochrony zasobów wodnych w innych obszarach środowiskowych czy innych sektorach działalności, powinny g uwzględniać najważniejsze kwestie planowania w gospodarce wodnej. Prezentowane poniżej dokumenty krajowe i regionalne dotyczą przedmiotowych zagadnień i powinny być realizowane w zależności od potrzeb przy jednoczesnym zachowaniu zasady zrównoważonego rozwoju. . Dokumenty planistyczne i programowe na poziomie krajowym w zależności od stopnia zbieżności tematycznej, w mniejszym, bądź większym stopniu powinny uwzględniać ustalenia l Planu gospodarowania wodami. Aktualnie w niektórych pojawiają się jedynie krótkie wzmianki c o prowadzonych pracach planistycznych, inne natomiast w istotny sposób dotykają tych tematów. Szereg dokumentów na tym szczeblu powstawał około 2005 roku, więc kolejne aktualizacje tych programów w sposób bardziej szczegółowy powinny uwzględniać założenia r i cele planowania gospodarowania wodami. Na poziomie regionalnym obserwowana jest podobna sytuacja. W poszczególnych . dokumentach pojawiają się wzmianki o prowadzonych pracach związanych z opracowaniem programu wwodno-środowiskowego kraju i planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, inne natomiast, np. wojewódzkie programy ochrony środowiska uwzględniają w sposób dość szczegółowy wykonane, czy planowane do wykonania zadania i prace w tym zakresie, uwzględniając je w swoich harmonogramach i kosztorysach. Z czasem aktualizacje wposzczególnych dokumentów powinny zawierać coraz dokładniejsze informacje i elementy wypracowane w ramach procesu planowania gospodarowania wodami. Dotychczas to proces planowania gospodarowania wodami w dużym stopniu bazował na zapisach dokumentów planistycznych i programowych szczebla regionalnego, z uwagi na potrzebę uwzględnienia już zaplanowanych do realizacji polityk i programów, oczywiście jeżeli są one zgodne z założeniami w i celami RDW. Na tak powstałej bazie zaplanowano odpowiednie zadania „dopełniające” dla uzyskania efektu celowego, które następnie będą musiały zostać uwzględnione i przeniesione na poziom krajowy i regionalny do realizacji. Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne ustalenia PGW oraz planów zarządzania ryzykiem powodziowym i planów przeciwdziałania skutkom suszy uwzględnia się w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województwa,

l

Nr 40 — 2102 — Poz. 451 p w planach zagospodarowania przestrzennego województwa, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. . Wprowadzenie powyższego przepisu reguluje kwestie spójności powstających dokumentów w tych dwóch płaszczyznach bezpośrednio i ściśle ze sobą powviązanych. Realnie taka zmiana będzie odczuwalna dopiero po aktualizacji poszczególnych dokumentów związanych z kształtowaniem gospodarki przestrzennej kraju. o KRAJOWE DOKUMENTY O CHARAKTERZE PLANISTYCZNYM I ROZWOJOWYM Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015 g 1. Tytuł dokumentu Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015. 2. Zatwierdzenie . Dokument zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 29 listopada 2006 roku. 3. Realizacja zapisów l 2007 – 2015. c 4. Tematyka Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015 jest nadrzędnym dokumentem polityki rozwoju społeczno – gospodarczego Polski. Wyznacza priorytetowe cele tej polityki i określa ich r realizację na przestrzeni kilkunastu lat. Dokument ten, stanowi podstawę do tworzenia innych opracowań na szczeb.lu rządowym i samorządu terytorialnego oraz umożliwia racjonalne wykorzystanie środków finansowych pozyskanych z Unii Europejskiej. w Głównym celem strategii jest zmniejszenie istniejącego dystansu rozwojowego Polski, wobec krajów Unii, poprzez podniesienie poziomu i jakości życia swoich obywateli. 5. Wskazanie finansowania środki krajowe w kwocie 11,9 mld EUR z: wo budżetu państwa, o budżetu jednostek samorządu terytorialnego, o budżetu innych podmiotów sektora finansów publicznych, o funduszy celowych, wo środki prywatnych podmiotów gospodarczych w kwocie 6,4 mld EUR, publiczne środki wspólnotowe w kwocie 86 mld EUR z: o Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, o Europejskiego Funduszu Społecznego, o Funduszu Spójności, o Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w kwocie 13,2 mld EUR, współfinansowanie w kwocie 3,9 mld EUR,

l

Nr 40 — 2103 — Poz. 451 p o Europejskiego Funduszu Rybackiego w kwocie 0,7 mld EUR + współfinansowanie w kwocie 0,1 mld EUR, pozostałe źródła finansowania z: . o Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego, o Norweskiego Obszaru Gospodarczego. v 6. Działania przewidziane do realizacji Założenia określają następujące priorytety Strategii: wzrost konkurencyjności i innowacyjności goospodarki w sektorze gospodarki wodnej realizacja powyższego założenia przejawia się poprzez modernizację rybołówstwa i przetwórstwa rybnego, poprawa stanu infrastruktury techngicznej i społecznej, wzrost zatrudnienia i podniesienie jego jakości, budowa zintegrowanej wspólnoty społecznej i jej bezpieczeństwa, rozwój obszarów wiejskich, . rozwój regionalny i podniesienie spójności terytorialnej. l Narodowy Plan Rozwoju 2007 – 2013 c 1. Tytuł dokumentu „Narodowy Plan Rozwoju 2007 – 2013”. 2. Zatwierdzenie r Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 6 września 2005 r. . 3. Realizacja zapisów 2007 – 2013. w 4. Tematyka Narodowy Plan Rozwoju jest kompleksowym programem rozwoju społecznego i koncepcją modernizacji polskiej gospodarki. NPR ma za zadanie ukierunkować i ustabilizować działanie instytucji publicznych i społecznych, sprzyjać realizowaniu interesów w różnych grup ludności. W ten sposób stanie się narzędziem programowania i koordynowania działań podmiotów publicznych, prywatnych i społecznych. Dla osiągnięcia celów rozwojowych określonych w NPR planowane jest podjęcie działań równocześnie w trzech wymiarach, tj.: strukturalnym – oddziaływanie na cechy strukturalne gospodarki, w przestrzennym – oddziaływanie na zagospodarowanie przestrzeni kraju, regionalnym – oddziaływanie na rozwój i konkurencyjność regionów (województw). Jako główne cele strategiczne zostały wymienione: utrzymanie gospodarki na ścieżce wysokiego wzrostu gospodarczego, wzmocnienie konkurencyjności regionów i przedsiębiorstw oraz wzrost zatrudnienia,

l

Nr 40 — 2104 — Poz. 451 p podniesienie poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej (zmniejszenie regionalnego zróżnicowania poziomu dochodów i dostępność komunikacyjna do regionów. . 5. Wskazanie finansowania Plan finansowany będzie z następujących źródeł: v publiczne fundusze krajowe – 40,5 mld euro, krajowe środki prywatne – 28,0 mld euro, o publiczne środki unijne oraz inne źródła zagraniczne – 73,6 mld euro. Łączna kwota finansowania – 142,1 mld euro 6. Działania przewidziane do realizacji Do realizacji priorytetów Narodoweggo Planu Rozwoju zaproponowano 117 działań ujętych w 24 kierunkach. Działania te wynikają z dokumentów strategicznych (horyzontalnych, sektorowych i regionalnych) i stanowią podstawę do opracowania programów operacyjnych. . Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego l 1. Tytuł dokumentu „Narodowa Strategia Roczwoju Regionalnego na lata 2007 – 2013”. 2. Zatwierdzenie NSRR została przyjęta przez Radę Ministrów dnia 2 października 2007 r. r 3. Realizacja zapisów 2007 – 2013. . 4. Tematyka NSRR jest dokumentem określającym uwarunkowania, cele i kierunki wspierania w rozwoju regionalnego przez państwo oraz koordynacji polityki sektorowej w województwach. Dokument określa priorytety i kryteria wyodrębniania obszarów wsparcia, zasady i kryteria wsparcia finansowego programów wojewódzkich z punktu widzenia polityki państwa. NSRR wskazuje również sposób koordynacji działań wszystkich ministrów oraz w funduszy celowych, które są zgodne z celami i zasadami polityki rozwoju regionalnego państwa. 5. Wskazanie finansowania Strategia finansowana będzie z następujących źródeł: publiczne fundusze krajowe, w krajowe środki prywatne, publiczne środki unijne oraz inne źródła zagraniczne. 6. Działania przewidziane do realizacji Realizacja działań Strategii będzie ukierunkowana na spełnienie założonych celów strategicznych:

l

Nr 40 — 2105 — Poz. 451 p większa konkurencyjność województw, większa spójność społeczna, gospodarcza przestrzenna, szybszy wzrost - wyrównywanie szans rozwojowych. . Dla każdego z wymienionych celów zdefiniowano szereg działań priorytetowych, których realizacja pozwoli na wypełnienie założeń Strategii. v Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 1. Tytuł dokumentu o Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju 2. Zatwierdzenie Koncepcja została przyjęta w dniu 5 pgaździernika 1999 r. przez Radę Ministrów oraz w dniu 17 listopada 2000 r. przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej (M.P. z 2001 r. Nr 26, poz. 432). 3. Realizacja zapisów Okres około 25 lat począwszy od roku 1999. . 4.Tematyka Koncepcja polityki przestrzenlnego zagospodarowania kraju jest podstawowym dokumentem określającym zasady polityki państwa w dziedzinie przestrzennego c zagospodarowania kraju. Zawiera ogólne kierunki rozwoju poszczególnych struktur i elementów przestrzennych, uwzględniające uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, priorytety oraz sektorowe założenia rozwrojowe, w tym stwierdzenie, że stan ilościowy i jakościowy zasobów wodnych jest jednym z podstawowych problemów strategicznych Polski, warunkującym rozwój cywilizacyjny. . Zgodnie z Koncepcją, cele strategiczne sektora gospodarki wodnej oprócz problemów w kształtowania ilości i jakości zasobów wodnych powinny uwzględniać także problematykę ochrony przed powodzią. Szczególny nacisk położony jest na użytkowe aspekty gospodarki wodnej – zarówno w kontekście zapewnienia zaopatrzenia w wodę, ochrony jakości wód jak i racjonalizacji zużycia wody przez odbiorców przemysłowych i gospodarkę komunalną, mwodernizacji dróg wodnych oraz ochronę przed powodzią. Realizacji celów strategicznych ma służyć proekologiczne gospodarowanie zasobami wód, poddanie regułom gospodarki rynkowej użytkowania wód w gospodarce, zintegrowanie działań prowadzonych na poziomach lokalnym, regionalnym i ponadregionalnym, zagospodarowanie szlaków śródlądowych, budowę wzadaniowych zbiorników retencyjnych i stymulowanie małej retencji Z uwagi na termin opracowania KPPZK (1999 r.), nie uwzględnia ona istotnych zmian w obecnych uwarunkowaniach istniejących w kraju (chociażby przystąpienie do UE). W minionych latach przystępowano do opracowania nowej koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, jednak prace te nie były finalizowane. Obecnie trwa przygotowywanie dokumentu Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju 2030, mającego zastąpić w systemie prawa dokument

l

Nr 40 — 2106 — Poz. 451 p obecnie obowiązujący. W roku 2010 planowane są konsultacje projektu KPZK 2030 i opracowanie prognozy oddziaływania na środowisko skutków realizacji tego projektu. . Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016 v 1.Tytuł dokumentu „Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016”. 2.Zatwierdzenie o Zatwierdzony przez Sejm RP w dniu 22 maja 2009 r. 3.Realizacja zapisów W latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016. g 4.Tematyka Dokument w głównej mierze określa zasady postępowania wobec środowiska oraz określa priorytety jego ochrony. Idea polega na zasadzie zrównoważonego rozwoju. . Posiada strukturę podobną do "Polityki ekologicznej Państwa na lata 2003 - 2006", jednakże inaczej akcentuje potrzebę działań uznanych jako priorytetowe. l 5.Wskazanie finansowania c Szacuje się, że niezbędne nakłady na wykonanie zadań określonych w polityce ekologicznej na lata 2009-2012 wyniosą 66,2 mld zł (ceny 2007 r.), a na lata 2013-2016 – 63,5 mld zł. r Źródła finansowania: środki prywatne, . środki publiczne a w nich NFOŚiGW, budżet jednostek samorządu terytorialnego, w budżet państwa oraz środki zagraniczne (środki w ramach pomocy Unii Europejskiej oraz środki z Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego, Instrumentu Szwajcarskiego oraz innej pomocy bilateralnej). Przewidywane koszty: w ochrona powietrza atmosferycznego – 19,3 mld zł, ochrona wód i gospodarka wodna – 36,1 mld zł, gospodarka odpadami – 6,7 mld zł, na inne cele polityki ekologicznej dotyczące przedsięwzięć w zakresie ochrony przed whałasem i polami elektromagnetycznymi, ochrony powierzchni ziemi, ochrony przyrody, różnorodności przyrodniczej i krajobrazu, działalność badawczorozwojową w ochronie środowiska, monitoring oraz pozostałą działalność w ochronie środowiska (poważne awarie, chemikalia, biotechnologie i GMO, promieniowanie jonizujące) - 4,1 mld zł.

l

Nr 40 — 2107 — Poz. 451 p 6.Działania przewidziane do realizacji Działania systemowe wyszczególnione w dokumencie to: I. Uwzględnienie zasad ochrony środowiska w strategiach sektorowych . rozwój metodologii wykonywania ocen oddziaływania na środowisko dla dokumentów strategicznych oraz szkolenia dla provjektodawców tych dokumentów oraz dla osób oceniających. II. Aktywizacja rynku na rzecz ochrony środowiska zastosowanie systemu „zielonych zamówoień” w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego organizowanych przez wszystkie instytucje korzystające ze środków publicznych, eliminacja z rynku wyrobów szkodliwych dla środowiska, promocja tworzenia „zielonych miejsc pracy” z wykorzystaniem funduszy Unii g Europejskiej, promocja transferu do Polski najnowszych technologii służących ochronie środowiska przez finansowanie projektów w ramach programów unijnych, wykonanie analizy dotyczącej możliwości wprowadzenia w Polsce „zielonej” reformy . podatkowej, przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii społecznej kształtującej zrównoważone wzorce lkonsumpcji, wprowadzenie etykiet informujących o produktach ekologicznych i ich promocja wśród społeczeństwa, opracowanie c krajowego planu wycofania proszków do prania zawierających fosforany, wsparcie zastosowania pojazdów o niskiej emisji i wysokiej efektywności energetycznej z napędami alternatywnymi oraz wypracowanie rozwiązań hamujących napływ do r krajowego parku zagranicznych pojazdów o niekorzystnych parametrach ekologicznych i energetycznych. . III. Zarządzanie środowiskowe w stworzenie mechanizmów stymulujących przystępowanie przedsiębiorstw i instytucji do systemów zarządzania środowiskowego. Do mechanizmów tych należą: o wprowadzanie „zielonych zamówień” promujących w postępowaniach wo udzielenie zamówienia publicznego firmy posiadające certyfikaty zarządzania środowiskowego przez uzyskanie przez nie dodatkowych punktów, o upowszechnienie wśród społeczeństwa logo EMAS i normy ISO 14001 a także logo CP jako znaków jakości środowiskowej firmy będącej wytwórcą danego wwyrobu lub świadczącej określoną usługę, o podniesienie prestiżu instytucji publicznej posiadającej certyfikat zarządzania przez akcję wśród społeczeństwa dotyczącą znaczenia takiego certyfikatu, o ograniczenie częstotliwości kontroli, w zakresie ochrony środowiska, podmiotów posiadających certyfikaty zarządzania środowiskowego i uproszczenie trybu ich kontroli,

l

Nr 40 — 2108 — Poz. 451 p o ograniczenie kosztów związanych z wdrożeniem systemów zarządzania środowiskowego przez przedsiębiorstwa i instytucje. IV. Udział społeczeństwa w działaniach na rzecz ochrony środowiska . doskonalenie metod udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie przez wszystkie instytucje publiczne, rozwój szkolnej vedukacji w zakresie ochrony środowiska, dostępu do informacji o środowisku oraz kształtowanie zachowań zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju (akcje, szkolenia dla nauczycieli i szkół), promowanie etykiet znakujących aspekt środoowiskowy produktów w celu ułatwienia konsumentom zachowań proekologicznych, finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne projektów realizowanych przez organizacje pozarządowe, zapewnienie udziału pozarządowych organizagcji ekologicznych we wszystkich gremiach podejmujących decyzje dotyczące ochrony środowiska, szkolenia dla pracowników instytucji publicznych oraz przedsiębiorców w zakresie przepisów o dostępie społeczeństwa do informacji o środowisku, . ściślejsza współpraca z dziennikarzami w zakresie edukacji ekologicznej wszystkich grup społecznych. l V. Rozwój badań i postęp techniczny c uruchomienie systemu zagranicznych stypendiów naukowych dla najlepszych absolwentów uczelni związanych z ochroną środowiska, umożliwienie finansowania przez funduszer ekologiczne wdrażania ekoinnowacji opracowanych w polskich placówkach naukowobadawczych, zwiększenie wymiany zespołów badawczych z najlepszym.i zagranicznymi instytutami (wspierane finansowo przez fundusze ekologiczne), doposażenie w nowoczesną aparaturę naukową instytutów, uczelni w i systemów monitoringu (finansowane przez NFOŚiGW),wspieranie platform technologicznych jako miejsca powstawania rozwiązań innowacyjnych przez ośrodki naukowe i jednostki gospodarcze, wdrożenie systemu informatycznego resortu „Środowisko”, w tym wdrożenie Systemu Informatycznego Inspekcji Ochrony w Środowiska „EKOINFONET”, uruchomienie krajowego systemu monitorowania technologii środowiskowych. VI. Odpowiedzialność za szkody w środowisku zakończenie prac nad pełną transpozycją przepisów dyrektywy 2004/35/WE do wustawodawstwa polskiego przez nowelizację ustawy o zapobieganiu i naprawie szkód w środowisku, stworzenie bazy danych o szkodach w środowisku i działaniach naprawczych, prowadzenie szkoleń na temat odpowiedzialności sprawcy za szkody w środowisku dla pracowników administracji, sądownictwa oraz podmiotów gospodarczych,

l

Nr 40 — 2109 — Poz. 451 p wzmocnienie kadrowe i aparaturowe Inspekcji Ochrony Środowiska pozwalające na pełną realizację zadań kontrolnych, zapewnienie w budżecie państwa środków na rekultywacje terenów . zanieczyszczonych przed 30 kwietnia 2007 r. VII. Aspekt ekologiczny w planowaniu przestrzennym v wdrożenie wytycznych metodycznych dotyczących uwzględnienia w planach zagospodarowania przestrzennego wymagań ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w szczególności wynikających z oopracowań ekofizjograficznych, prognoz oddziaływania na środowisko (wraz z poprawą jakości tych dokumentów), wdrożenie przepisów umożliwiających przeprowadzanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko już gna etapie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (które jest opracowaniem planistycznym obejmującym teren całej gminy), zatwierdzenie wszystkich obszarów europejskiej sieci Natura 2000 oraz sporządzenie . dla nich planów ochrony, wdrożenie koncepcji korytarlzy ekologicznych, uwzględnianie obszacrów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi, określenie zasad ustalenia progów tzw. chłonności środowiskowej oraz pojemności przestrzennej zależnie od typu środowiska, wprowadzenie rmechanizmów ochrony zasobów złóż kopalin przed zagospodarowaniem powierzchni uniemożliwiającym przyszłe wykorzystanie, uwzględnie.nie w planach zagospodarowania przestrzennego wyników. w Działania związane z ochroną zasobów naturalnych: Ochrona przyrody: o dokończenie inwentaryzacji i waloryzacji różnorodności biologicznej Polski, o zadania wynikające z Krajowej strategii ochrony i zrównoważonego użytkowania w różnorodności biologicznej dotyczące przywracania właściwego stanu siedlisk przyrodniczych (ekosystemów) i ostoi gatunków na obszarach chronionych wraz z zachowaniem zagrożonych wyginięciem gatunków oraz różnorodności genetycznej roślin, zwierząt i grzybów, w o przywrócenie drożności lądowych i wodnych korytarzy ekologicznych umożliwiających przemieszczanie się zwierząt i funkcjonowanie populacji w skali kraju, wsparcia procesu opracowania planów ochrony dla obszarów chronionych, o zwiększenie świadomości społeczeństwa w zakresie potrzeb i właściwych metod ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu,

l

Nr 40 — 2110 — Poz. 451 p o wypracowanie metod skutecznej ochrony cennych przyrodniczo zadrzewień przydrożnych oraz terenów zieleni miejskiej, Ochrona i zrównoważony rozwój lasów: . o realizacja przez Lasy Państwowe „Krajowego programu zwiększenia lesistości”, o dostosowanie składu gatunkowego drzewostanów dvo siedliska oraz zwiększenie różnorodności genetycznej i gatunkowej biocenoz leśnych, w tym realizacja programu restytucji jodły w Sudetach oraz ochrony i restytucji cisa w Polsce, o o rozbudowę funkcji leśnych banków genów oraz wprowadzenie alternatywnego systemu certyfikacji lasów, Racjonalne gospodarowanie zasobami wody: g o przyjęcie przez Rząd i Parlament Narodowej Strategii Gospodarowania Wodami do 2030 r. (z uwzględnieniem etapu 2015 r.), Ochrona powierzchni Ziemi: . o opracowanie krajowej strategii ochrony gleb, w tym walki z ich zakwaszeniem, o promocja rolnictwa ekologiclznego i rolnictwa integrowanego, o waloryzacja terenów pod względem ich przydatności do produkcji zdrowej c żywności oraz promocja takiej żywności, o rozwój monitoringu gleb, o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne inicjatyw dotyczących r rekultywacji terenów zdegradowanych i zdewastowanych, o zakończenie. opracowania systemu osłony przeciwosuwiskowej przez Państwowy Instytut Geologiczny, w Gospodarowania Zasobami Geologicznymi: o ułatwienia dla przedsiębiorstw prowadzących prace poszukiwawczorozpoznawcze, przez uchwalenie nowego prawa geologicznego i górniczego, o ułatwienia w dostępie do map i danych geologicznych, wo uzupełnienia mapy geośrodowiskowej Polski w skali 1:50 000 o nowe warstwy tematyczne, o uzupełnienie baz danych geologiczno-inżynierskich dla aglomeracji miejskich, o tworzenie stanowisk dokumentacyjnych i geoparków w celu prawnej ochrony wdziedzictwa geologicznego Polski oraz inwentaryzacja stanowisk geologicznych i utworzenie ich centralnego rejestru, o zakończenie prac nad systemem osłony przeciwosuwiskowej SOPO i utworzenie centralnego rejestru osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi, o określenie obszarów zagrożonych naturalnymi mikrowstrząsami sejsmicznymi,

l

Nr 40 — 2111 — Poz. 451 p o prowadzenie polityki koncesyjnej mającej na celu zwiększenie udokumentowania złóż surowców energetycznych z jednoczesnym promowaniem nowych technologii pozyskiwania, . o energii ze złóż, zwłaszcza węgla, w celu minimalizowania negatywnego wpływu na środowisko dotychczasowego sposobu eksploatacji, v o promowanie wykorzystania metanu z pokładów węgla, o doskonalenie prawodawstwa dotyczącego ochrony zasobów kopalin i wód podziemnych, o o ograniczenie presji wywieranej na środowisko podczas prowadzenia prac geologicznych i eksploatacji kopalin, o eliminacja nielegalnej eksploatacji kopalin, g o wzmocnienie ochrony niezagospodarowanych złóż kopalin w procesie planowania przestrzennego, o wykonanie bilansu pojemności struktur geologicznych, w których możliwa jest . sekwestracja dwutlenku węgla na terenie Polski, o rozpoznanie geologiczne złólż soli kamiennej, wyczerpanych złóż ropy i innych struktur geologicznych pod kątem magazynowania ropy naftowej i gazu c ziemnego oraz składowania odpadów, w tym promieniotwórczych, o dokończenie dokumentowania zasobów dyspozycyjnych wód leczniczych i termalnych oraz głównych zbiorników wód podziemnych. r Działania związane z poprawą jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego: . Środowisko a zdrowie: w o doposażenie straży pożarnej w sprzęt do ratownictwa chemiczno-ekologicznego oraz sporządzanie wojewódzkich i powiatowych planów zarządzania ryzykiem wystąpienia awarii, Jakość powietrza: wo dalsza redukcja emisji SO2, NOx i pyłu drobnego z procesów wytwarzania energii; zadanie to jest szczególnie trudne dlatego, że struktura przemysłu energetycznego Polski jest głównie oparta na spalaniu węgla i nie można jej zmienić w ciągu kilku lat, wo możliwie szybkie uchwalenie nowej polityki energetycznej Polski do 2030 r., o modernizacja systemu energetycznego, o podjęcie działań związanych z gazyfikacją węgla (w tym także z gazyfikacją podziemną) oraz z techniką podziemnego składowania dwutlenku węgla, o konieczne opracowanie i wdrożenie przez właściwych marszałków województw programów naprawczych w 161 strefach miejskich, w których notuje się

l

Nr 40 — 2112 — Poz. 451 p przekroczenia standardów dla pyłu drobnego PM10 i PM2,5 zawartych w dyrektywie CAFE, o uruchomienie pierwszej linii kolejowej dla samochodów ciężarowych . przejeżdżających przez Polskę w tranzycie wschód - zachód (tzw. transport intermodalny), v Ochrona wód: o budowa lub modernizacja oczyszczalni ścieków z podwyższonym usuwaniem biogenów dla wszystkich aglomeracji powyożej 15 000 RLM oraz rozbudowa dla nich sieci kanalizacyjnych, o uruchomienie działań zapisanych w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy w Polsce oraz w programie wodno-środowiskowym kraju, g o opracowanie programów działań specjalnych mających na celu ograniczenie zanieczyszczenia powodowanego przez substancje niebezpieczne i priorytetowe pochodzące przede wszystkim ze źródeł przemysłowych, . o realizacja programów działań na obszarach szczególnie narażonych na azotany pochodzenia rolniczego, l o wyposażenie zakładów sektora rolno-spożywczego w wysokosprawne c oczyszczalnie ścieków, o wyposażenie jak największej liczby gospodarstw rolnych w zbiorniki na gnojowicę i płyty obornikowe, r o ustanowienie obszarów ochronnych dla głównych zbiorników wód podziemnych oraz stref ochrony ujęć wód podziemnych, . o rozwój sieci monitoringu jakości wód powierzchniowych i podziemnych, w o ścisła współpraca z państwami leżącymi nad Morzem Bałtyckim w realizacji programu ochrony wód tego morza w ramach Konwencji Helsińskiej, o wdrożenie najbardziej skutecznych i ekonomicznie opłacalnych metod odzysku osadów ściekowych z dużych oczyszczalni ścieków, w Gospodarka odpadami: o zorganizowanie banku danych o odpadach (do końca 2009 r.), o reforma obecnego systemu zbierania i odzysku odpadów komunalnych w gminach, dająca władzom samorządowym znacznie większe uprawnienia ww zarządzaniu i kontrolowaniu systemu (do końca 2009 r.), o zwiększenie stawek opłat za składowanie odpadów zmieszanych biodegradowalnych oraz odpadów, które można poddać procesom odzysku, o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne inwestycji dotyczących odzysku i recyklingu odpadów, a także wspieranie wdrożeń nowych technologii w tym zakresie,

l

Nr 40 — 2113 — Poz. 451 p o dostosowanie składowisk odpadów do standardów UE, o wprowadzenie rozwiązań poprawiających skuteczność systemu recyklingu wyeksploatowanych pojazdów, . o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne modernizacji technologii prowadzących do zmniejszania ilości odpadów na jednostkę produkcji v (technologie małoodpadowe), o realizacja projektów dotyczących redukcji ilości składowanych odpadów komunalnych i zwiększenia udziału odpaodów komunalnych poddawanych odzyskowi i unieszkodliwieniu, o intensyfikacja edukacji ekologicznej promującej minimalizację powstawania odpadów (np. opakowań, toreb foliowych) i ich preselekcję w gospodarstwach g domowych, o wzmocnienie przez Inspekcję Ochrony Środowiska kontroli podmiotów odbierających odpady od wytwórców oraz podmiotów posiadających instalacje . do odzyskiwania i unieszkodliwiania odpadów, o dokończenie akcji likwidacji mogilników, zawierających przeterminowane środki l ochrony roślin i inne odpady niebezpieczne oraz akcji eliminacji PCB c z transformatorów i kondensatorów, Oddziaływanie hałasu i pól elektromagnetycznych: o sporządzenie map akustycznych dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców oraz dla r dróg krajowych i lotnisk, a także wynikających z nich programów ochrony przed hałasem, . o zorganizowanie laboratorium referencyjnego do pomiaru pól w ramach Inspekcji Owchrony Środowiska i szkolenie specjalistów w zakresie ich pomiaru, a także opracowanie w Ministerstwie Środowiska procedur zapewniających bezpieczną lokalizację źródeł pól elektromagnetycznych, Substancje chemiczne w środowisku: wo szkolenia dotyczące odpowiedzialnego stosowania chemikaliów i postępowania z ich odpadami, wspierane finansowo przez fundusze ekologiczne oraz propagowanie produktów z substancji ulegających biodegradacji (np. torby na zakupy, naczynia jednorazowe), o kontynuacja programów krajowe dotyczące usuwania PCB z transformatorów, w kondensatorów i innych urządzeń zawierających te związki wraz z dekontaminacją tych urządzeń, usuwanie azbestu, likwidacja mogilników.

l

Nr 40 — 2114 — Poz. 451 p Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.) 1.Tytuł dokumentu Krajowy program zwiększenia lesistości. Aktualizacja 2003. . 2.Zatwierdzenie v Aktualizacja dokumentu „Krajowy program zwiększania lesistości” został zaakceptowany do realizacji przez Radę Ministrów RP w dniu 23 czerwca 1995 r. 3.Realizacja zapisów o Realizacja „Krajowego programu zwiększenia lesistości” obejmuje lata 1995-2020. 4.Tematyka Program zakłada zwiększenie zalesienia Polski do 30 % do 2020 r. oraz do 33 % po roku 2050. Został podzielony na cztery etapy: g pierwszy etap został zrealizowany w latach 1995-2000, drugi etap zaplanowany na lata 2001-2005, trzeci etap zaplanowany na lata. 2006-2010, czwarty etap zaplanowany na lata 2011 – 2020. l 5.Wskazanie finansowania Koszty realizacji I etapuc zalesień (lata 1995-2000) dotyczące gruntów państwowych były finansowane z trzech źródeł: budżet państwa 214,2 mln zł (89,3%), r NFOŚiGW 22,6 mln zł (9,4%), Ekofundusz 3,0 mln zł (1,3%), . RAZEM 239,8 mln zł (100%), I etap programu zalesienia gruntów państwowych kosztował 239,8 mln zł, a zaplanowane przez w KPZL koszty miały wynieść 75 mln zł. Ta trzykrotnie większa wartość spowodowana była kilkudziesięciu procentowym wzrostem inflacji pomiędzy cenami z roku 1994, a latami 1995- 2000. Istotnym powodem było również zwiększenie zakresu powierzchni do zalesienia w latach 1998-2000. w Koszty zalesień w ramach realizacji Programu w kolejnych okresach jego wdrażania określone zostały w następującej wysokości: w okresie 2001 – 2005 – 708 mln zł, w okresie 2006 – 2010 – 1638 mln zł, w w okresie 2011 – 2020 – 7704 mln zł. 6.Działania przewidziane do realizacji. W latach 2001-2010 priorytetem jest zalesienie 90 tys. ha należących do Skarbu Państwa oraz 190 tys. gruntów niepaństwowych. Na lata 2001-2005 z przewidziany 120 tys. ha gruntów do zalesienia, zalesione zostało 95,4 tys. ha gruntów z czego 46,3 tys. ha gruntów państwowych oraz 49,1 tys. ha gruntów niepaństwowych. Natomiast w latach 2006l

Nr 40 — 2115 — Poz. 451 p 2010 zaplanowane do zalesienia jest 160 tys. ha gruntów z czego 40 tys. ha gruntów Skarbu Państwa i 120 tys. ha gruntów niepaństwowych. Etap trzeci w latach 2011-2020 przewiduje do zalesienia 130 tys. ha gruntów . państwowych i 550 tys. ha pozostałych gruntów. v Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej 1. Tytuł dokumentu o Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej. 2. Zatwierdzenie Dokument przyjęty przez Sejm w dniu 23 sierpnia 2001 r. 3. Realizacja zapisów g W latach 2001-2020. 4. Tematyka Strategia podkreśla znaczenie odnawialnych źródeł energii (OZE). Celem dokumentu jest . zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w bilansie paliwowo-energetycznym kraju l do 7,5% w 2010 roku i do 14% w 2020 roku w strukturze zużycia nośników pierwotnych. Główną korzyścią z rozwoju ecnergetyki odnawialnej jest poprawa warunków klimatycznych przez redukcję emisji gazów cieplarnianych, głównie dwutlenku węgla. 5. Wskazanie finansowania Brak danych. r 6. Działania przewidziane do realizacji Strategia prze.dstawia jedynie ogólne działania organizacyjne, formalno- prawne, wspierające rozwój naukowy oraz edukacyjne, których realizacja powinna pozwolić na właściwe w wdrożenie założeń strategii i tym samym zwiększenie wykorzystania energii z OZE, m. in.: kreowanie polityki dot. odnawialnych źródeł energii, przygotowanie programów rozwoju poszczególnych rodzajów OZE wraz z przeprowadzeniem analiz ekonomicznych, w wprowadzenie niezbędnych zmian w przepisach prawa, zwłaszcza w Prawie energetycznym, stworzenie systemu wspierania OZE, wsparcie finansowe przedsięwzięć z zakresu odnawialnych źródeł energii, w wspieranie programów badawczych i demonstracyjnych, wprowadzenie programów informacyjnych w tym zakresie, wykorzystanie doświadczeń innych krajów w ramach współpracy międzynarodowej.

l

Nr 40 — 2116 — Poz. 451 p Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej 1. Tytuł dokumentu . Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej v oraz Program Działań na lata 2007-2013. 2. Zatwierdzenie Dokument zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 26 października 2007 roku. o 3. Realizacja zapisów W latach 2007-2013. 4. Tematyka g Przedmiotem Strategii jest ca ła różnorodność biologiczna na poziomie wewnątrzgatunkowym, międzygatunkowym oraz ponadgatunkowym. Głównym celem jest zachowanie bogactwa różnorodności biologicznej w skali lokalnej, . krajowej i globalnej oraz zapewnienie trwałości i możliwości rozwoju wszystkich poziomów jej organizacji z uwzględnieniem potrzeb rozwoju społeczno-gospodarczego Polski, oraz l konieczności zapewnienia odpowiednich warunków życia i rozwoju społeczeństwa. Zgodnie c z przyjętymi założeniami rozwinięcie Krajowej Strategii stanowi program działań (opracowany na lata 2007 – 2013). Niektóre z zadań w nim wskazanych są działaniami długoterminowymi, które będą realizowane w kolejnych okresach. r 5. Wskazanie finansowania Łączny koszt działań planowanych do realizacji w okresie 2008 – 2013 w ramach Strategii . oszacowano na 281,1 mln zł. Finansowanwie będzie realizowane z następujących źródeł: budżet państwa: 168,1 mln zł, z tego 88,4 mln zł to fundusze UE i międzynarodowe, inne środki krajowe w tym NFOŚiGW i WFOŚiGW – 113,0 mln zł. 6. Działania przewidziane do realizacji w Działania strategiczne: rozpoznanie i monitorowanie stanu różnorodności biologicznej oraz istniejących i potencjalnych zagrożeń, skuteczne usunięcie lub ograniczanie aktualnych pojawiających się zagrożeń w różnorodności biologicznej, zachowanie i/lub wzbogacanie istniejących oraz odtwarzanie utraconych elementów różnorodności biologicznej, pełne zintegrowanie działań na rzecz ochrony różnorodności biologicznej z działaniami oddziaływujących na tę różnorodność sektorów gospodarki oraz administracji publicznej i społeczeństwa (w tym organizacji pozarządowych),

l

Nr 40 — 2117 — Poz. 451 p przy zachowaniu właściwych proporcji pomiędzy zapewnieniem równowagi przyrodniczej, a rozwojem społeczno-gospodarczym kraju, podniesienie wiedzy oraz ukształtowanie postaw i aktywności społeczeństwa na . rzecz ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej, udoskonalenie mechanizmów i instrumenvtów służących ochronie i zrównoważonemu użytkowaniu różnorodności biologicznej, rozwinięcie współpracy międzynarodowej w skali regionalnej i globalnej na rzecz ochrony i zrównoważonego użytkowania zasoobów różnorodności biologicznej, użytkowanie różnorodności biologicznej w sposób zrównoważony, z uwzględnieniem równego i sprawiedliwego podziału korzyści i kosztów jej zachowania, w tym także kosztów zganiechania działań rozwojowych ze względu na ochronę zasobów przyrody. Realizację strategii i działań strategicznych oparto na 4 zasadach: . zasada konsolidacji – maksymalna integracja działań na rzecz ochrony różnorodności biologicznej na wszystkich polziomach realizowanej polityki ekologicznej państwa, zasada regionalizaccji – opracowanie regionalnych strategii i programów i wyznaczenie organów koordynujących ich wdrażanie, zasada umiędzynarodowienia – respektowanie międzynarodowych konwencji, porozumień i zarsad w zakresie ochrony środowiska i różnorodności biologicznej, zasada uspołecznienia – potrzeba stworzenia mechanizmów wykorzystujących zaangażowa.nie potencjału społecznego w działania na rzecz ochrony różnorodności biologicznej. w Dział ania operacyjne wskazane w Dziale Gospodarka Wodna obejmują: wzmocnienie działań na rzecz osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód, a także ekosystemów wodnych i od wód zależnych, w tym utrzymania wszędzie tam gdzie jest to możliwe, naturalnego lub zbliżonego do naturalnego charakteru rzek w i ich dolin, odtworzenie ciągłości ekologicznej rzek. Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce w 1. Tytuł dokumentu Strategia ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z planem działań (na lata 2006 -2013). 2. Zatwierdzenie „Strategia ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z planem działań” została zatwierdzona 10 października 2006 r. przez Ministra Środowiska.

l

Nr 40 — 2118 — Poz. 451 p 3.Realizacja zapisów Strategia obejmuje lata 2006-2013. 4. Tematyka . Obszary wodno-błotne stanowią jedno z największych źródeł wód słodkich dla przyrody ożywionej, a jednocześnie są ekosystemami zagrożonymi. Dvlatego ich ochrona to jedno z ważniejszych zadań do realizacji. Strategia ta oparta jest na konwencji Ramsar z 1975 roku, która ma charakter międzynarodowej współpracy w zakresie ochrony i utrzymania obszarów określanych jako „wodno-błotne”. o 5. Wskazania finansowania W zakresie działu „Gospodarka wodna”, omawiana Strategia szacuje środki konieczne do realizacji działań w tym zakresie na kwotę 170,0 tys. zł. Większość działań w ramach g wskazanego programu oszacowano jako działania nie generujące dodatkowych kosztów, przeprowadzane w ramach środków własnych instytucji odpowiedzialnych za wdrożenie programu. Łączny koszt zaplanowanego programu działań we wszystkich jego działach, . oszacowano na 23,727 mln zł, z czego około 3,276 mln zł będzie pochodzić ze środków budżetowych. l 6. Działania przewidziane do realizacji c Zagadnienia dotyczące ochrony środowiska wodno-błotnego zostały uwzględnione w dokumentach takiej rangi jak „II Polityka Ekologiczna Państwa” przyjęta przez Radę Ministrów w 2001 roku oraz „Strategia Ochrony i Umiarkowanego Użytkowania Różnorodności r Biologicznej” również z 2001 roku, przyjęta przez Ministra Środowiska. . Główne cele/działania Strategii to: w doskonalenie i harmonizacja przepisów prawnych, synchronizacja działań rożnych resortów, struktur zarządzania i organizacji, synchronizacja działań w zakresie zalesień siedlisk hydrogenicznych, ochrona prawna obiektów najcenniejszych przez włączanie ich w sieć obszarów wchronionych, wskazanie priorytetowych obszarów wymagających ochrony lub renaturyzacji, rozwój metod czynnej ochrony obszarów wodno-błotnych, usprawnienie i wdrożenie instrumentów finansowych w sferze ochrony środowiska, wwspierających ochronę obszarów wodno-błotnych, zapewnienie właściwej edukacji i promocji wartości obszarów wodno-błotnych, ich zagrożeń oraz potrzeb ochrony, rozwój badań naukowych i monitoringu na obszarach wodno-błotnych, w tym stworzenie zintegrowanego monitoringu obszarów wodno-błotnych objętych

l

Nr 40 — 2119 — Poz. 451 p ochroną w ramach sieci Natura 2000, obszarów objętych dyrektywą Azotanową i obszarów wdrażania Wspólnej Polityki Rolnej. Sektorowe programy operacyjne na lata 2007-2013 . Wśród Sektorowych programów operacyjnych, zaplanowanvych do wdrażania w okresie 2007 – 2013 znajdują się: Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, Program Operacyjny Innowacyjna Gospodark o a, Program Operacyjny Kapitał Ludzki, Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej, Program Operacyjny Pomoc Technicgzna, Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej. Z uwagi na fakt, iż praktycznie tylko Pro.gram Operacyjny Infrastruktura i Środowisko dot. zagadnień powiązanych bezpośrednio z gospodarką wodną, poniżej skupiono się na l identyfikacji właśnie tego programu. c Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 1. Tytuł dokumentu r Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007 - 2013 2. Zatwierdzenie . „Program Infrastruktura i Środowisko 2007 - 2013” został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z dnia 7 grudnia 2007 r. oraz uchwałą Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2008 w r. 3. Realizacja zapisów W latach 2007-2013. 4. Tematyka w Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko określa cele służące podniesieniu atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów, poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej. Dokument zawiera m. in. opis stanu istniejącego w poszczególnych sektorów oraz analizę SWOT (mocne i słabe strony, szanse i zagrożenia w poszczególnych sektorach). 5. Wskazanie finansowania Na początku wskazano środki finansowania całego projektu, natomiast kolejno środki wybranych osi związanych z gospodarka wodną. Ogółem 37,566 mld euro:

l

Nr 40 — 2120 — Poz. 451 p środki unijne – 27,914 mld euro, wkład krajowy – 9,652 mld euro. Środki na współfinansowanie krajowe pochodzić będą z budżetu państwa, budżetu jednostek . samorządu terytorialnego, oraz z innych środków publicznych i prywatnych. Wysokość finansowania poszczególnych priorytetów (wybranve osie bezpośrednio związane z gospodarką wodną): gospodarka wodno-ściekowa: 3 275,2 mln euro: o wkład wspólnotowy 2 783,9 mln euro, o o wkład krajowy (krajowe środki publiczne) 491,3 mln euro, zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska (w tym m.in. zadanie –Retencjonowanie wogdy i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego): 655,0 mln euro: o wkład wspólnotowy 556,8 mln euro, o wkład krajowy 98,2 mln euro, . przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska (w tym m.in. zadanie - Wsplarcie dla przedsiębiorstw w zakresie gospodarki wodnościekowej): 667,0 mcln euro: o wkład wspólnotowy 200,0 mln euro, o wkład krajowy 467,0 mln euro. 6. Działania przewidziane rdo realizacji Wymienione działania odnoszą się do wymienionych powyżej osi priorytetowych i zadań w ich obrębie:. gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach powyżej 15 tys. RLM; wyposażenie w aglomeracji powyżej 15 tys. RLM w systemy kanalizacji oraz oczyszczalnie ścieków zgodnie z wymogami dyrektywy 91/271/EWG; działania dotyczą budowy, rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych oraz modernizacji systemów kanalizacji zbiorczej, w retencjonowanie wody i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego; zwiększenie ilości zasobów dyspozycyjnych niezbędnych dla ludności i gospodarki kraju oraz stopnia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego i przeciwdziałania skutkom suszy wraz ze zwiększeniem naturalnej retencji dolin rzecznych wz zachowaniem dobrego stanu ekologicznego; realizacja zadań z tzw. programów małej retencji, przygotowanych przez wszystkie województwa; projekty dotyczące modernizacji istniejącej infrastruktury lub budowy nowych obiektów, w celu zapewnienia właściwego poziomu bezpieczeństwa zarówno budowli hydrotechnicznych, jak również bezpieczeństwa powodziowego; w ramach Małej Retencji Lasów Państwowych:

l

Nr 40 — 2121 — Poz. 451 p o zwiększenie możliwości retencyjnych ekosystemów leśnych oraz przeciwdziałanie przyczynom suszy w ekosystemach leśnych na terenach nizinnych, o przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich. . Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków górskich oraz związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie, v wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Ograniczenie ładunku zanieczyszczeń (w szczególności substancji niebezpiecznych) odprowadzanych przez przemysł do środowoiska wodnego oraz zmniejszenie ilości nieoczyszczonych ścieków przemysłowych odprowadzanych do wód lub do ziemi. Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka g 1.Tytuł dokumentu „Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka”. 2.Zatwierdzenie . Zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 1 października 2007 r. oraz uchwałą Rady Ministrów z dnia 30 października 2l007 r. 3.Realizacja zapisów c Lata 2007-2013. 4.Tematyka Dokument został ropracowany dla rozwoju gospodarki w Polsce, opierając się o innowacyjne przedsiębiorstwa. Dodatkowymi celami były: zwiększenie. innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności polskiej nauki, w zwiększenie roli nauki w rozwoju gospodarczym, zwiększenie udziału innowacyjnych produktów polskiej gospodarki w rynku międzynarodowym, tworzenie trwałych i lepszych miejsc pracy. w W ramach opisywanego programu mamy do czynienia z krajową i/lub międzynarodową innowacyjnością, nie wspierano lokalnej lub regionalnej. Program operacyjny Innowacyjna Gospodarka opiera się na 9 podstawowych priorytetach: w badania i rozwój nowoczesnych technologii, infrastruktura strefy B+R, kapitał dla innowacji, inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, dyfuzja innowacji, polska gospodarka na rynku międzynarodowym,

l

Nr 40 — 2122 — Poz. 451 p społeczeństwo informacyjne – budowa elektronicznej administracji, społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności, pomoc techniczna. . 5.Wskazanie finansowania środki publiczne – krajowe: v (budżet państwa) i wspólnotowe (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) środki prywatne: o Łączna wielkość publicznych środków finansowych - 9 711 629 742 euro. 6.Działania przewidziane do realizacji Priorytet I - Badania i rozwój nowoczesnych technologii: wsparcie badań naukowych dla budogwy gospodarki opartej na wiedzy, wzmocnienie potencjału kadrowego nauki, wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki naukowe, . wsparcie projektów celowych. l Priorytet II - Infrastruktura sfery B+R: rozwój ośrodków o wcysokim potencjale badawczym, wsparcie tworzenia wspólnej infrastruktury badawczej jednostek naukowych, inwestycje związane z rozwojem infrastruktury informatycznej nauki. r Priorytet III - Kapitał dla innowacji: inicjowanie działalności innowacyjnej, . wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka, tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w MSP. w Priorytet IV - Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia: wsparcie wdrożeń wyników prac B+R, stymulowanie działalności B+R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie wzornictwa przemysłowego, w kredyt technologiczny, nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym, wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki. Priorytet V - Dyfuzja innowacji: w wspieranie rozwoju powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym, wspieranie instytucji otoczenia biznesu świadczących usługi proinnowacyjne oraz ich sieci o znaczeniu ponadregionalnym, wspieranie ośrodków innowacyjności, zarządzanie własnością intelektualną. Priorytet VI - Polska gospodarka na rynku międzynarodowym:

l

Nr 40 — 2123 — Poz. 451 p paszport do eksportu, rozwój sieci centrów obsługi inwestorów i eksporterów oraz powstawanie nowych terenów inwestycyjnych, . promocja turystycznych walorów Polski, inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponavdregionalnym, promocja polskiej gospodarki. Priorytet VII - Społeczeństwo informacyjne – budowa elektronicznej administracji. Priorytet VIII - Społeczeństwo informacyjne – zowiększanie innowacyjności gospodarki: wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej, wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B, przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrogwemu – eInclusion, zapewnienie dostępu do Internetu na etapie „ostatniej mili”. Priorytet IX - Pomoc techniczna: wsparcie zarządzania, . wyposażenie instytucji, l informacja i promocja, ewaluacja. c Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007-2013 r 1. Tytuł dokumentu Regionalne Programy Operacyjne. . 2. Zatwierdzenie Zatwierdzenie 16 RPO nastąpiło w okresie wrzesień – grudzień 2007 r. w 3. Realizacja zapisów W latach 2007-2013. 4. Tematyka Regionalne Programy Operacyjne zawierają priorytety mające na celu zwiększenie w poziomu życia i atrakcyjności terenu z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju. Program umożliwia wsparcie różnorodnym rodzajom inwestycji m.in.: inwestycji w infrastrukturę lokalną: o infrastruktura drogowa, w o pobór i zaopatrzenie w wodę, o odprowadzanie i oczyszczanie ścieków, o przesył energii elektrycznej i gazu, o poprawa jakości powietrza, o odnowa centrów miejscowości, o kompleksowe uzbrojenie terenu pod inwestycje,

l

Nr 40 — 2124 — Poz. 451 p rozwoju turystyki i funkcji rekreacyjnej obszarów wiejskich: o budowa i modernizacja lokalnej bazy turystycznej i rekreacyjnej, o rozwój agroturystyki, . o promocja lokalnego produktu turystycznego, promowania regionalnego produktu i usług, v lokalnej infrastruktury społecznej: o wyrównanie szans w dostępie do edukacji, o podniesienie jakości podstawowej opieki omedycznej, społeczeństwo informacyjne: o zwiększenie dostępu do internetu na obszarach wiejskich, o zwiększenie zakresu usług teleinformacyjnych dostępnych on-line, g ochrony dziedzictwa kulturowego, rozwoju obszarów wiejskich, ochrony przeciwpowodziowej. . 5. Wskazanie finansowania budżet państwa, l budżety jednostek samorządu terytorialnego, c inne środki publiczne, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, środki prywatner. 6. Działania przewidziane do realizacji Liczne działania. w zależności od planowanych do osiągnięcia efektów. W zakresie gospodarki wodnej oraz ochrony zasobów wodnych, najczęściej wymieniane są działania w zmierzające do realizacji nakreślonych celów: poprawa stanu środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa ekologicznego i przeciwpowodziowego, racjonalne kształtowanie i zachowanie zasobów naturalnych dla polepszenia w warunków życia mieszkańców i stanowienia korzystnych warunków dla rozwoju gospodarki, przy uwzględnieniu zasad zrównoważonego rozwoju, budowa i modernizacja oczyszczalni ścieków, sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, działania z zakresu sanitacji i racjonalnego gospodarowania wodą, zwłaszcza na w obszarach wiejskich i terenach objętych ochroną oraz na terenach turystycznych i uzdrowiskowych. Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 1.Tytuł dokumentu „Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013”.

l

Nr 40 — 2125 — Poz. 451 p 2.Zatwierdzenie Zatwierdzony przez Komisję Europejską dnia 24 lipca 2007 r. 3.Realizacja zapisów . W latach 2007 – 2013. 4.Tematyka v Dokument określa i opisuje działania które mają służyć rozwojowi obszarów wiejskich. Opisuje on cztery główne osie priorytetowe. Program będzie realizowany w latach 2007-2013 na terenie całego kraju. o 5.Wskazanie finansowania Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, budżet państwa. g 6.Działania przewidziane do realizacji W ramach PROW 2007-2013 wyróżniono cztery główne priorytety: oś.1 (gospodarcza) . Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego DZIAŁANIA: l szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie, c ułatwianie startu młodym rolnikom, renty strukturalne, korzystanie z usłrug doradczych przez rolników i posiadaczy lasów, modernizacja gospodarstw rolnych, zwiększanie. wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej, poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem w rolnictwa i leśnictwa, uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności, działania informacyjne i promocyjne, grupy producentów rolnych, w oś.2 (środowiskowa) Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich DZIAŁANIA: wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach w o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), program rolnośrodowiskowy, zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne, odtwarzanie potencjału produkcji leśnej zniszczonego przez katastrofy oraz wprowadzanie, instrumentów zapobiegawczych,

l

Nr 40 — 2126 — Poz. 451 p oś.3 (społeczna) Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej DZIAŁANIA: . różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej, tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw, v podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej, odnowa i rozwój wsi, oś.4 Leader o DZIAŁANIA: wdrażanie lokalnych strategii rozwoju , wdrażanie projektów współpracy, g funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja. Dodatkowe działania to: . działania promujące równość mężczyzn i kobiet na poszczególnych etapach realizacji programu (projekt, realizacjal, monitorowanie i ocena), sposób zapobiegania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub c pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną na różnych etapach realizacji programu. r Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r. 1. Tytuł dokumentu . Strategia Gospodarki Wodnej. w 2. Zatwierdzenie Dokument przyjęty przez Radę Ministrów dnia 13 września 2005 r. 3. Realizacja zapisów Lata 2005-2020. w 4. Tematyka Określa podstawowe kierunki i zasady umożliwiające realizację idei trwałego i zrównoważonego rozwoju w gospodarowaniu wodami. Celem strategii jest: zaspokojenie uzasadnionych potrzeb wodnych ludności i gospodarki przy w poszanowaniu zasad zrównoważonego użytkowania wód, osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wód zależnych, podniesienie skuteczności ochrony przed powodzią i skutkami suszy. „Strategia Gospodarki Wodnej” wyróżnia trzy osie problemowe:

l

Nr 40 — 2127 — Poz. 451 p oś techniczną (utrzymanie i odtworzenie majątku, nowe przedsięwzięcia inwestycyjne), oś finansową (koszty utrzymania, finansowanie), . oś instytucjonalną (zarządzanie wodami, koordynacja gospodarki wodnej). 5. Wskazanie finansowania v fundusze Unii Europejskiej, fundusze ekologiczne, fundusze celowe, o kredyty bankowe, środki publiczne, środki własne samorządu wojewódzgtw i gmin, środki własne przedsiębiorców i rolników. 6. Działania przewidziane do realizacji Działania zmierzające do osiągnięcia I celu (zaspokojenie uzasadnionych potrzeb . wodnych ludności i gospodarki przy poszanowaniu zasad zrównoważonego użytkowania wód): opracowanie i wdrożenie Kraljowego Programu Retencjonowania Wód, zwiększenie zasocbów dyspozycyjnych poprzez dokończenie budowy wielozadaniowych zbiorników retencyjnych, rozwój małej retencji wodnej oraz budowę nowych zbiorników retencyjnych o znaczeniu ponadregionalnym tam, gdzie ich funkcje społreczne i gospodarcze będą uzasadniały wysokość nakładów, zwiększenie zasobów wód dla produkcji rolnej poprzez rozwój małej retencji wodnej oraz popier.anie melioracji nawodnieniowych, udostępnienie obiektów piętrzących do budowy małych elektrowni wodnych, w opracowanie i wdrożenie zasady zwrotu kosztów usług wodnych, poprawa jakości wód wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia, poprawa jakości wody w kąpieliskach, w udokumentowanie warunków hydrogeologicznych na obszarach wydzielonych 123 zbiorników wód podziemnych wymagających szczególnej ochrony, utrzymanie i modernizację istniejących dróg wodnych, zwłaszcza o charakterze turystycznym wraz z uwzględnieniem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. w Działania zmierzające do osiągnięcia II celu (osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wód zależnych): opracowanie planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry, realizacja programu wodno-środowiskowego kraju,

l

Nr 40 — 2128 — Poz. 451 p utworzenie programów monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych w obszarach dorzeczy, realizację zadań Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych, . zapewnienie wyposażenia zakładów sektora rolno-spożywczego w oczyszczalnie ścieków, v doprowadzenie do wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w systemy kanalizacji oczyszczalnie ścieków, ograniczenie lub eliminowanie substancjio szczególnie szkodliwych i azotanów wprowadzonych do wód, zagospodarowanie osadów ściekowych, realizacja przedsięwzięć służących gwypełnieniu przepisów dyrektyw: 92/43/EWG, 85/337/EWG, 96/82/WE, 91/414/EWG. Działania zmierzające do osiągnięcia III celu (podniesienie skuteczności ochrony przed . powodzią i skutkami suszy): opracowanie planów ochronly przeciwpowodziowej i przeciwdziałania skutkom suszy dla obszaru kraju, c właściwe utrzymanie koryt rzecznych i stworzenie warunków dla swobodnego spływu wód powodziowych i lodów, zwiększenie retrencji dolinowej rzek, stymulowanie działań zatrzymujących wodę w glebie poprzez modernizację melioracji s.zczegółowych, poprawę stanu technicznego budowli hydrotechnicznych zagrażających w bezpieczeństwu, w tym obowiązkowe wykonanie robót remontowych i modernizacyjnych na podstawie monitoringu sprawności technicznej, budowę i modernizację urządzeń przeciwpowodziowych, utrzymanie rzek i związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie technicznym, w odnowienie floty lodołamaczy dla zapewnienia swobodnego spływu wód Wisły i Odry w okresach zlodzenia, komunalizację wałów przeciwpowodziowych, polegającą na przekazaniu ich jednostką samorządu lokalnego, w tworzenie systemów obowiązkowych ubezpieczeń majątku od powodzi. Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) 1. Tytuł dokumentu Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016).

l

Nr 40 — 2129 — Poz. 451 2. Zatwierdzenie Dokument w fazie zatwierdzania. 3. Realizacja zapisów Przewidziano zakres realizacji do 2030 r. z uwzględnieniem roku 2016. 4. Tematyka

Nr 40 — 2130 — Poz. 451 Ramowy plan wdrożenia Polityki wodnej państwa przedstawia się następująco:

▪ działania wynikające z wdrożenia dyrektyw UE zgodnie z terminami wymaganymi prawem, ▪ działania związane z wdrożeniem reformy gospodarki wodnej według ustalonego harmonogramu, jako narzędzia realizacji celów Polityki wodnej państwa, ▪ inne działania priorytetowe do roku 2016.

5. Wskazanie finansowania Etap I i etap II : w budżet państwa, budżety jednostek samorządu terytorialnego, fundusze ekologiczne, fundusze pomocowe, użytkownicy wód.

l

Nr 40 — 2131 — Poz. 451 p Etap III Polityki wodnej państwa (podział w gospodarce wodnej na – a) zarządzanie zasobami wodnymi, b) utrzymanie wód i zarządzanie majątkiem Skarbu Państwa): . finansowanie zadań związanych z zarządzaniem zasobami wodnymi: o środki pochodzące z zastosowania nowvego systemu instrumentów ekonomicznych, o budżet państwa, o fundusze ekologiczne, o o fundusze pomocowe, finansowanie zadań związanych z utrzymaniem wód i zarządzaniem majątkiem Skarbu Państwa: g o środki pochodzące z zastosowania nowego systemu instrumentów ekonomicznych, o budżet państwa, . o budżety jednostek samorządu terytorialnego, o fundusze ekologiczne, l o fundusze pomocowe. c W Polityce wodnej państwa podano szacunkowy koszt wdrożenia reformy gospodarowania wodami, który wynosi 139 500 tys. zł, dla okresu od IV kwartału 2008 r. do 2016 r. 6. Działania przewidziane do realizacji r Ramowy plan wdrożenia Polityki wodnej państwa obejmuje trzy główne rodzaje działań: działania zw.iązane z wdrożeniem reformy gospodarowania wodami: o opracowanie szczegółowej koncepcji realizacji reformy, w o przygotowanie i wdrożenie nowych instrumentów zarządzania zasobami wodnymi oraz majątkiem Skarbu Państwa i utrzymaniem wód, o przygotowanie i wdrożenie nowej struktury organizacyjno - instytucjonalnej zarządzania zasobami wodnymi, w o przygotowanie i wdrożenie nowej struktury organizacyjno - instytucjonalnej zarządzania majątkiem Skarbu Państwa i utrzymaniem wód, o identyfikacja i plan zarządzania konfliktami w gospodarowaniu wodami, o opracowanie i wdrożenie nowoczesnych metod i programów dla zabezpieczenia wprzed powodzią i suszą, o przygotowanie i wdrożenie nowych polityk zlewniowych, działania związane z wdrożeniem dyrektyw UE: o zadania organizacyjno - prawne (do 2009 r.):

l

Nr 40 — 2132 — Poz. 451 p identyfikacja następstw wdrożenia dyrektyw UE dot. gospodarowania wodami w odniesieniu do polityk sektorowych i polityki rozwoju regionalnego, . zakończenie prac nad podstawami wdrożenia dyrektywy 2007/60/WE, nowelizacja ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –v Prawo wodne oraz aktów prawnych niższego rzędu zgodnie z dyrektywami UE, o wdrażanie RDW: opracowanie krajowego programu udrożonienia rzek, wdrożenie zmodernizowanego systemu monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych, opracowanie programu wodngo- środowiskowego kraju oraz projektów planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, opracowanie i wdrożenie polityk opłat za wodę, publikacja planów gospodarowania wodami wraz z przeprowadzeniem . procesu konsultacji społecznych oraz ich aktualizacja i weryfikacja, l wdrażanie ustaleń planów gospodarowania wodami i kontrola efektów, o wdrożenie dyrektywyc 2007/60/WE: ustalenie kryteriów i priorytetów ochrony przed powodzią dla identyfikacji obecnego poziomu ochrony obszarów, w celu oceny rzeczywistego ryzyka powodziowergo, ustalenie zasad wyceny majątku trwałego i ruchomego narażonego na . szkody, dokonanie wstępnej oceny ryzyka powodziowego, w analiza i ocena poziomu zagrożenia na potrzeby oceny skuteczności działań profilaktycznych, opracowanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego, przestrzenna identyfikacja możliwości działań profilaktycznych dla obniżenia w obecnego i ograniczenia przyszłego zagrożenia, opracowanie, konsultacje społeczne, opublikowanie planów zarządzania ryzykiem powodziowym, wdrażanie, aktualizacja i weryfikacja planów zarządzania ryzykiem w powodziowym, inne priorytetowe działania dla okresu wdrażania Polityki wodnej państwa (do 2016 r.): o rozwiązanie problemu wydatkowania funduszy ze źródeł krajowych i unijnych na przedsięwzięcia hydrotechniczne, mające negatywny wpływ na hydromorfologię cieków,

l

Nr 40 — 2133 — Poz. 451 p o opracowanie metodyki określania przepływów nienaruszalnych, o rozwiązanie problemu utraty drożności ekologicznej cieków – opracowanie brakujących wojewódzkich programów udrażniania rzek oraz ich implementacja, . niskie nakłady oraz niska efektywność wykorzystania środków unijnych na udrażnianie rzek, v o wdrożenie programu interwencyjnego dla powstrzymania najbardziej szkodliwych działań prowadzących do pogorszenia stanu wód w rozumieniu RDW, o o podjęcie działań w zakresie ograniczenia niezgodnych z zasadami RDW regulacji cieków dla zachowania i poprawy ekologicznej drożności cieków, o podjęcie działań na rzecz zapobiegania i skutecznego zwalczania wycieków g substancji ropopochodnych i innych substancji niebezpiecznych do wód, o weryfikacja dotychczasowych planów inwestycyjnych pod kątem spełniania wymagań RDW i zgodności z nowymi założeniami polityki wodnej kraju. . Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r. l 1. Tytuł dokumentu c Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych. 2. Zatwierdzenie Dokument przyjętyr przez Radę Ministrów w dniu 16 grudnia 2003 r. 3. Realizacja zapisów Poszczególne .działania przewidziane w programie są podzielone wg terminu ich realizacji, tj. na okresy do końca 2005 r., 2010 r., 2013 r., bądź do roku 2015, zgodnie w z ustaleniami Traktatu Akcesyjnego Polski do UE. 4. Tematyka KPOŚK stanowi realizację przepisów dyrektywy 91/271/EWG, transponowanych poprzez umieszczenie odpowiednich przepisów w art. 43 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne. wKPOŚK został przygotowany na podstawie uzyskanych w 2003 r. od gmin informacji o stanie i zamierzeniach dotyczących realizacji przez gminę przedsięwzięć w zakresie wyposażenia terenów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę, w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków komunalnych (wg stanu na koniec 2002 r.). Program przewiduje wrealizację zadań w zakresie budowy, rozbudowy i modernizacji obiektów oczyszczalni ścieków komunalnych oraz sieci kanalizacyjnej aby osiągnąć odpowiedni efekt ekologiczny w określonym czasie, wg następujących zasad: 31 grudnia 2005 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 674 aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 69% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,

l

Nr 40 — 2134 — Poz. 451 p 31 grudnia 2010 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 1069 aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 86% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego . z aglomeracji, 31 grudnia 2013 r. zgodność z dyrektywąv powinna być osiągnięta w 1165 aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 91% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji, o 31 grudnia 2015 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta we wszystkich aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 100% całkowitego ładunku zanieczyszczeń gtego typu pochodzącego z aglomeracji. 5. Wskazanie finansowania budżety jednostek samorządu terytorialnego, budżet państwa, . fundusze zagraniczne, fundusze ekologiczne, l kredyty i pożyczki kracjowe, w tym bankowe, inne źródła finansowania. Nakłady finansowe niezbędne do realizacji KPOŚK oszacowano na 35 378 184 tys. PLN. W podziale na poszczególnre okresy i rodzaje inwestycji, koszty te przedstawiają się następująco (tys. zł): budowa i m.odernizacja sieci kanalizacyjnych: o 2003 - 2005 r. – 2 092 200, w o 2006 - 2010 r. – 5 939 400, o 2011 - 2013 r. – 9 263 000, o 2014 – 2015 r. – 6 792 000, RAZEM 2005 – 2015: 24 086 000, w rozbudowa, modernizacja i budowa oczyszczalni ścieków: o 2003 - 2005 r. – 5 034 000, o 2006 r. – 2010 – 4 042 000, o 2011 r. – 2013 – 60 000, w o 2014 – 2015 r. – 2 156 000, RAZEM 2005 – 2015: 11 292 000. 6. Działania przewidziane do realizacji Zadania ujęte w KPOŚK przewidywały realizację: 2003 - 2005 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji dot. 442 oczyszczalni ścieków oraz budowę 3006,6 km sieci kanalizacyjnej,

l

Nr 40 — 2135 — Poz. 451 p 2006 - 2010 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji dot. 301 oczyszczalni ścieków oraz budowę 3754 km sieci kanalizacyjnej, 2011 - 2013 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji . dot. 30 oczyszczalni ścieków oraz budowę 8206,8 km sieci kanalizacyjnej, 2014 – 2015 r. – realizację zadań budowy, rozbudovwy bądź modernizacji dot. 390 oczyszczalni ścieków oraz budowę 6034,6 km sieci kanalizacyjnej. Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005r. o 1. Tytuł dokumentu Aktualizacja załączników 1, 2, 3 i 4 do Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych, stanowiących wykazy niezbęgdnych przedsięwzięć w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków do końca 2005 r., 2010 r., 2013 r. i 2015 r. 2. Zatwierdzenie . Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 7 czerwca 2005 r. l 3. Realizacja zapisów Poszczególne działania cprzewidziane w programie są podzielone wg terminu ich realizacji, tj. na okresy do końca 2005 r., 2010 r., 2013 r., bądź do roku 2015. 4. Tematyka Dokument stanowri aktualizację Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych, stanowiący wypełnienie zobowiązań przyjętych w Traktacie Akcesyjnym Polski do UE w części dot. dyre.ktywy 91/271/EWG, zatwierdzonych przez Rząd RP w dniu 16 grudnia 2003 r. Jednocześnie przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne zobowiązują w Ministra Środowiska do aktualizacji postanowień KPOŚK z częstotliwością nie rzadszą niż raz na cztery lata. Efektem przeprowadzenia pierwszej aktualizacji jest opisywany dokument z 2005 r., stanowiący wykaz niezbędnych przedsięwzięć w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków komunalnych w latach: 2005, 2006 – 2010, 2011 – w 2013, 2014 – 2015. Aktualizacja przeprowadzona została na podstawie przeprowadzonych konsultacji z gminami, urzędami wojewódzkimi, wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej, urzędami marszałkowskimi oraz przedsiębiorstwami wodociągowo - kanalizacyjnymi, w zakresie przewidywanych zmian i uzupełnień KPOŚK, spowodowanych wzwiększeniem rozpoznania problemów gospodarki wodnej w gminach oraz sposobów i programów ich rozwiązania. 5. Wskazanie finansowania budżety jednostek samorządu terytorialnego, budżet państwa, fundusze zagraniczne,

l

Nr 40 — 2136 — Poz. 451 p fundusze ekologiczne, kredyty i pożyczki krajowe, w tym bankowe, inne źródła finansowania. . Nakłady finansowe niezbędne do realizacji KPOŚK oszacowano na 42 642 569 tys. zł. W podziale na poszczególne okresy i rodzaje inwestycji, koszty vte przedstawiają się następująco (tys. zł): budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnych: o 2005 r. – 2 869 305, o o 2006 r. – 2010 - 20 321 829, o 2011 r. – 2013 – 4 396 843, o 2014 – 2015 r. – 4 542 967, g RAZEM 2005 – 2015: 32 130 944, rozbudowa, modernizacja i budowa oczyszczalni ścieków: o 2005 r. – 1 068 228, . o 2006 r. – 2010 – 7 671 396, o 2011 r. – 2013 – 529 645l, o 2014 – 2015 r. – 1 242 356, c RAZEM 2005 – 2015: 10 511 625. 6. Działania przewidziane do realizacji Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych określa działania do r zrealizowania w zakresie: systemów .kanalizacji zbiorczej i modernizacji oczyszczalni ścieków w aglomeracjach, w których istniejące w 2004 r. oczyszczalnie spełniały wymagania w prawa, systemów kanalizacji zbiorczej i oczyszczalni ścieków, które osiągną efekty ekologiczne w zakresie oczyszczania w terminie do końca 2005 r. do 2010, 2013 i 2015 r., w systemów kanalizacji zbiorczej w gminach, niezbędnych do zapewnienia, że co najmniej 75 – 85 % ludności w aglomeracjach do końca 2015 r. będzie obsługiwane przez te systemy, działaniami w zakresie realizacji KPOŚK przewidziano objęcie 1577 aglomeracji, w44 230 936 (budowa, rozbudowa lub modernizacja 1734 oczyszczalni ścieków) RLM oraz wybudowanie w okresie 2005 – 2015 37 221,40 km sieci kanalizacyjnej w aglomeracjach, w których oczyszczalnie ścieków osiągnęły efekt ekologiczny zgodny z wymaganiami prawa w poszczególnych terminach.

l

Nr 40 — 2137 — Poz. 451 p Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2009 r. 1. Tytuł dokumentu . Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych 2009 – AKPOŚK v 2009. 2. Zatwierdzenie Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 2 marca 2010 r. o 3. Realizacja zapisów Termin realizacji poszczególnych działań przewidzianych w programie został określony okres 2007 – 2015 r. g 4. Tematyka Dokument stanowi realizację przepisu art. 43 ust. 4c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, określającego konieczność dokonywania aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych przyjętego w 2003 .r. i zaktualizowanego po raz pierwszy w roku 2005. KPOŚK stanowi wypełnienie zobowiązań przyjętych w Traktacie Akcesyjnym Polski do UE l w części dot. dyrektywy 91/271/EWG. Ostateczna wersja dokucmentu składa się z części opisowej oraz trzech załączników, w których wyodrębniono aglomeracje: priorytetowe dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego (Załącznik 1) – r obejmuje on 1313 aglomeracji o łącznym RLM 44 161 819, nie stanowiące priorytetu dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego . (Załącznik 2) – obejmuje on 322 aglomeracje o łącznym RLM 1 360 434, pozostałe aglomeracje (Załącznik 3) – wykaz 104 aglomeracji o łącznym RLM w 474 956, które nie spełniły wymogów formalnych, by znaleźć się w załączniku 1 lub 2. Aglomeracje te nie są wliczone do zakresu rzeczowego i finansowego AKPOŚK 2009. 5. Wskazanie finansowania w budżety jednostek samorządu terytorialnego, budżet państwa, krajowe fundusze ekologiczne, środki pomocowe Unii Europejskiej, w inne źródła. Nakłady finansowe niezbędne do realizacji przedsięwzięć AKPOŚK 2009 oszacowano na kwotę 37 426 905 tys. zł. Koszty te przedstawiają się następująco: aglomeracje priorytetowe dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego (Załącznik 1): o Systemy kanalizacyjne 19 165 918 tys. zł,

l

Nr 40 — 2138 — Poz. 451 p o Oczyszczalnie ścieków 11 359 155,4 tys. zł, o Zagospodarowanie osadów 1 312 886,1 tys. zł, RAZEM 31 837 858 tys. zł, . aglomeracje nie stanowiące priorytetu dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego (Załącznik 2): v o Systemy kanalizacyjne 4 506 658,5 tys. zł, o Oczyszczalnie ścieków 1 042 859,8 tys. zł, o Zagospodarowanie osadów 39 5o29,6 tys. zł, RAZEM 5 589 047,9 tys. zł. 6. Działania przewidziane do realizacji Dokument jest aktualizacją poprzednich wersji KPOŚK uwzględniającą informacje g z poziomu gmin, przedstawiającą działania do zrealizowania do roku 2015 w zakresie: budowy i modernizacji kanalizacji sanitarnej, budowy, modernizacji bądź rozbudowy komunalnych oczyszczalni ścieków. . Działaniami w zakresie realizacji AKPOŚK 2009 przewidziano objęcie 1635 aglomeracji, o łącznym RLM 45 522 253. l Przewiduje się, że realizacja załącznika 1 AKPOŚK 2009 będzie obejmować: c budowę 30 641 km sieci kanalizacyjnej, modernizację 2 883 km sieci kanalizacyjnej, modernizację lurb rozbudowę 569 oczyszczalni ścieków, budowę 177 nowych oczyszczalni. Przewiduje się, że real.izacja załącznika 2 AKPOŚK 2009 będzie obejmować: budowę 11 663 km sieci kanalizacyjnej, w modernizację 72 km sieci kanalizacyjnej, budowę modernizację lub rozbudowę 333 oczyszczalni ścieków. Program działań przeciwpowodziowych w dorzeczu Odry w 1. Tytuł dokumentu Program działań przeciwpowodziowych w dorzeczu Odry. 2. Zatwierdzenie 2004 r. w 3. Realizacja zapisów Do 2030 r. 4. Tematyka Program stanowi podstawę harmonijnej polityki ochrony przed powodzią, z uwzględnieniem zrównoważonego rozwoju w dorzeczu Odry, realizowanej przez państwa

l

Nr 40 — 2139 — Poz. 451 p nadodrzańskie: Republikę Czeską, Rzeczpospolitą Polską i Republikę Federacji Niemiec oraz Komisję Europejską. Założenia programu: . zmniejszenie ryzyka powodziowego dla osób żyjących na obszarze dorzecza Odry, minimalizacja skutków potencjalnego zagrożenia dla ludzi oraz dóbr materialnych v poprzez monitorowanie zdarzeń powodziowych. 5. Wskazanie finansowania Finansowanie przez wszystkie strony Umowy MKoOOpZ w kwocie ok. 3,6 mld euro. Kwoty przewidziane do finansowania programu w Dorzeczu Górnej Odry (od źródła do Ujścia Nysy Kłodzkiej wraz z dorzeczem Nysy Kłodzkiej) wynoszą 1636 mln euro. W podziale na kategorie przedsięwzięć: g retencja naturalna w dorzeczu Odry 139 mln euro, retencja sztuczna na Odrze i jej dopływach 988 mln euro, techniczna ochrona przed powodziami 509 mln euro. . 6. Działania przewidziane do realizacji zmniejszenie ryzyka szkód polpowodziowych poprzez: o niedopuszczenie do wystąpienia nowego ryzyka szkód, c o badanie możliwości zmniejszania ryzyka szkód, o realizowanie pakietu zaproponowanych działań prowadzących do zmniejszenia stanów powrodziowych na wybranych wodowskazach na Odrze przy założeniu wystąpienia przepływów z powodzi 1997 r., podwyższen.ie świadomości zagrożenia powodzią: o opracowanie mapy ryzyka dla wszystkich obszarów zalewowych oraz obszarów w zagrożonych powodzią, o zwiększenie zaangażowania społecznego, o przeprowadzenie ćwiczeń na wypadek klęsk żywiołowych, doskonalenie systemu osłony przeciwpowodziowej i prognoz poprzez: w o usprawnienie systemu zgłaszania powodzi oraz współpracy transgranicznej, o wydłużenie czasów prognoz dla wybranych wodowskazów, zwiększenie zagęszczenia punktów objętych prognozą: o uzupełnienie do roku 2005 na polsko-niemieckim odcinku Odry granicznej wdotychczasowych prognoz na wodowskazach o punkty na profilach rzecznych do gęstości 300-500 m, zmniejszenie zanieczyszczeń wód spowodowanych przez powodzie poprzez: o ograniczanie budowy obiektów oraz urządzeń zagrażających jakości wód na obszarach zalewowych poprzez planowanie przestrzenne,

l

Nr 40 — 2140 — Poz. 451 p o zaostrzenie warunków udzielania zezwoleń na budowę oraz eksploatację obiektów w celu zmniejszenia ryzyka zagrożenia jakości wód, o przestrzeganie istniejących oraz wprowadzanie nowych norm technicznych, . podwyższających stopień ochrony jakości wód również w sytuacjach powodziowych, v dostosowanie przepisów prawnych poprzez: o stworzenie odpowiednich przepisów mających na celu zachowanie lub odtworzenie naturalnych obszarówo retencyjnych do odbioru wód powodziowych; stworzenie obszarów zalewowych z uwzględnieniem szczególnych wymagań dot. dopuszczalnych sposobów użytkowania, o uwzględnienie ochrony przeciwpowodziowej w planowaniu w gospodarce g wodnej, a w szczególności w planach gospodarowania wodami oraz programach działań, które zostaną sporządzone w ramach wdrażania RDW UE, o uwzględnienie ochrony przeciwpowodziowej w poszczególnych ustawach, . których wykonanie ma pośredni wpływ na wielkość zdarzeń powodziowych, jak i w przypadku prawa ldotyczącego planowania kierunkowego, gospodarki ściekowej, dróg wodnych, rolnictwa czy leśnictwa. c Program dla Odry – 2006 1. Tytuł dokumentu r Program dla Odry – 2006. 2. Zatwierdzenie . Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o ustanowieniu programu wieloletniego „Program dla Odry w – 2006” (Dz. U. Nr 98, poz. 1067, z późn. zm.). 3. Realizacja zapisów Realizacja w latach 2002-2016. Program jest realizowany przez Radę Ministrów za pośrednictwem Pełnomocnika Rządu do Spraw Programu dla Odry-2006. Organem w opiniodawczo-doradczym jest Komitet Sterujący "Programu dla Odry-2006". 4. Tematyka Wieloletni Program obejmuje swym zakresem szereg działań gospodarczych i inwestycyjnych związanych z modernizacją Odrzańskiego Systemu Wodnego, wśród których wnajważniejsze miejsce zajmuje zabezpieczenie przeciwpowodziowe całego dorzecza Odry. 5. Wskazanie finansowania budżet państwa, NFOŚiGW oraz WFOŚiGW, kredyty od instytucji finansowych, fundusze Unii Europejskiej,

l

Nr 40 — 2141 — Poz. 451 p inne (gminy, prywatne). Łączne nakłady na finansowanie Programu w całym okresie jego realizacji nie mogą przekroczyć kwoty 9 048 960 386 zł, w tym 5 561 591 582 zł z budżetu państwa, ustalonej . w cenach zadań z roku 2001 i przeliczanej na ceny z roku realizacji zadań. Koszt realizacji Programu w rozbiciu na 8 komponentów przedsvtawia się następująco: lasy – 298 483 325 zł, oczyszczalnie ścieków – 3 565 611 374 zł, o budowle regulacyjne- 1 042 942 804 zł, budowle przeciwpowodziowe – 3 098 542 871 zł, zagospodarowanie przestrzenne – 35 449 326 zł, ochrona przyrody – 241 646 239 zł,g monitoring przeciwpowodziowy – 401 759 028 zł, odbudowa i modernizacja wałów – 364 525 419 zł. 6. Działania przewidziane do realizacji . W ramach Programu podejmuje się zadania dotyczące: l zbudowania systemu biernego i czynnego zabezpieczenia przeciwpowodziowego, ochrony środowiskac przyrodniczego i czystości wód, usunięcia szkód powodziowych, prewencyjnego zagospodarowania przestrzennego oraz renaturyzacji ekosystemów, r zwiększenia lesistości, utrzymania i rozwoju żeglugi śródlądowej, . energetycznego wykorzystania rzek. w REGIONALNE DOKUMENTY O CHARAKTERZE PLANISTYCZNYM I ROZWOJOWYM Strategia rozwoju dla województw w 1.Tytuł dokument Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego. 2.Zatwierdzenie Strategia ta została uchwalona przez Sejmik Województwa Pomorskiego w dniu w 3 lipca 2000 roku. Aktualizacja strategii nastąpiła w 2005 r. 3.Realizacja zapisów Strategia obejmuje lata 2005-2020. 4.Tematyka Dokument określa cele i priorytety polityki rozwoju prowadzonej na terenie województwa pomorskiego.

l

Nr 40 — 2142 — Poz. 451 p 5.Wskazanie finansowania Brak danych. 6.Działania przewidziane do realizacji . Przy wyborze celów strategicznych punktem odniesienia są podstawowe dokumenty unijne, przede wszystkim Strategia Lizbońska oraz obowiązujące i opracowywane dokumenty v krajowe m. in.: projekt Narodowego Planu Rozwoju na lata 2007-2013 oraz projekt Narodowej Strategii Rozwoju Regionalnego na lata 2007-2013. o Na postawie tych dokumentów sformułowano sześć celów strategicznych, dwa odnoszące się do sfery gospodarczej, dwa do sfery przestrzennej i środowiska oraz dwa do sfery społecznej, które dotyczą rozwoju strategii województwa pomorskiego: g wzrost innowacyjności i efektywności gospodarowania, wzmacnianie mechanizmów rynkowych i otoczenia gospodarczego, zwiększenie przestrzennej konkurencyjności regionu, . zachowanie i ochrona wartości przyrodniczych, racjonalna gospodarka zasobami, budowanie otwartej i konkulrencyjnej społeczności, wzrost tożsamości i spójności społecznej regionu. c 1.Tytuł dokument Strategia Rozwoju Wrojewództwa Dolnośląskiego. 2.Zatwierdzenie Strategia zost.ała uchwalona przez Sejmik Województwa Dolnośląskiego dnia 30 listopada 2005 roku. w 3.Realizacja zapisów Strategia obejmuje lata 2005-2020. 4.Tematyka Strategia zawiera cele jakie województwo dolnośląskie zamierza osiągnąć do 2020 r., w a mianowicie stworzenie kompleksu uwarunkowań sprawiających, że na Dolnym Śląsku da się żyć w spokoju ducha, zgodnie z ludźmi i w harmonii z naturą. 5.Wskazanie finansowania Brak danych. w6.Działania przewidziane do realizacji Województwo dolnośląskie w swojej strategii rozwoju główne cele przedstawia jako: integracja dolnośląska, renesans cywilizacyjny, społeczeństwo obywatelskie, innowacyjna gospodarka,

l

Nr 40 — 2143 — Poz. 451 p otwarcie na świat. Priorytety można podzielić na 2 kategorie: społeczne i gospodarcze. tworzenie sprzyjających warunków powstawania i rozwoju firm innowacyjnych, . szczególnie w grupie MSP oraz stymulowanie przedsiębiorczości, rozwój aktywnej polityki zatrudnienia, v inwestowanie w zasoby ludzkie, zabezpieczenie społeczne i promowanie integracji społecznej, poprawa jakości zatrudnienia, o mobilność pracowników. 1.Tytuł dokument g Strategia Rozwoju Województwa Lubuskiego. Aktualizacja z horyzontem czasowym do 2020 roku. 2.Zatwierdzenie . Dokument został zatwierdzony przez Sejmik Województwa Lubuskiego w dniu 6 marca 2000 r. Aktualizacja nastąpiła wl 2005 r. 3.Realizacja zapisów c Strategia obejmuje lata 2005-2020. 4.Tematyka Strategia rozwoju jest strategią wieloletnią, skupiającą się na zwiększeniu atrakcyjność r regionu poprzez odpowiednie cele i działania w niej zawarte . 5.Wskazania finansowania . Brak danych. w 6.Działania przewidziane do realizacji Założenia określają następujące priorytety Strategii: zapewnienie przestrzennej, gospodarczej i społecznej spójności regionu, podniesienie poziomu wykształcenia społeczeństwa, zwiększenie potencjału winnowacyjnego nauki oraz informatyzacja społeczeństwa, rozwój przedsiębiorczości oraz działania mające na celu podniesienie poziomu technologicznego przedsiębiorstw i ich innowacyjność dzięki współpracy z nauką, efektywne prorozwojowe wykorzystanie zasobów środowiska przyrodniczego wi kulturowego. 1.Tytuł dokumentu Strategia Rozwoju Województwa Wielkopolskiego do 2020 roku. 2.Zatwierdzenie

l

Nr 40 — 2144 — Poz. 451 p Dokument został przyjęty przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego z dnia 19 grudnia 2005 r. 3.Realizacja zapisów . Strategia obejmuje lata 2005-2020. 4.Tematyka v Strategia dotyczy działań na rzecz rozwoju województwa, zwiększenia atrakcyjności regionu, jego integracji i konkurencyjności. 5.Wskazanie finansowania o Brak danych. 6.Dzialania przewidziane do realizacji Główne cele Strategii dla województwa wielkopolskiego to: g dostosowanie przestrzeni do wyzwań XXI wieku, zwiększenie efektywności wykorzystania potencjałów rozwojowych województwa, wzrost kompetencji mieszkańców i promocja zatrudnienia, . wzrost spójności i bezpieczeństwa społecznego. l 1.Tytuł dokumentu c Strategia Rozwoju Województwa Łódzkiego na lata 2007-2020. 2.Zatwierdzenie Zatwierdzona prze Srejmik Województwa Łódzkiego dnia 31 stycznia 2006 r. 3.Realizacja zapisów Obowiązuje na lata. 2007-2020. 4.Tematyka w Dokument przedstawia strategię osiągnięcia do 2020 r. przez województwo łódzkie wizerunku atrakcyjnego w strukturze regionalnej Polski i Europy. 5.Wskazanie finansowania Brak danych. 6w.Działania przewidziane do realizacji Dla województwa łódzkiego cele to: wzrost ogólnego poziomu cywilizacyjnego województwa, poprawa pozycji konkurencyjnej, w stworzenie rzeczywistego regionu społeczno-ekonomicznego posiadającego własną podmiotowość kulturową i gospodarczą. 1.Tytuł dokumentu Strategia Rozwoju Województwa Śląskiego na lata 2000-2020. 2.Zatwierdzenie

l

Nr 40 — 2145 — Poz. 451 p Zatwierdzona 4 lipca 2005 r. przez Sejmik Województwa Śląskiego. 3.Realizacja zapisów Okres realizacji lata 2000-2020. . 4.Tematyka Dokument wskazuje działania jakie województwov chce zrealizować na rzecz zaspokajania potrzeb mieszkańców regionu, stałego podnoszenia jakości życia i utrzymania regionu na ścieżce trwałego i zrównoważonego rozwoju. 5.Wskazanie finansowania o Brak danych. 6.Działania przewidziane do realizacji Założenia określają następujące priorytety Strategii: g wzrost wykształcenia mieszkańców oraz ich zdolności adaptacyjnych do zmian społecznych i gospodarczych w poczuciu bezpieczeństwa społecznego i publicznego, . rozbudowa oraz unowocześnienie systemów infrastruktury technicznej, wzrost innowacyjności i konlkurencyjności gospodarki, poprawa jakości środowiska naturalnego i kulturowego oraz zwiększenie c atrakcyjności przestrzeni. 1.Tytuł dokumentu r Strategia Rozwoju Województwa Opolskiego na lata 2000-2015. 2.Zatwierdzenie . Zatwierdzona przez Sejmik Województwa Opolskiego w dniu 30 maja 2000 r. w 3.Realizacja zapisów Okres obejmuje lata 2000-2015. 4.Tematyka Tematem dokumentu są cele dzięki którym województwo stanie się regionem w o zrównoważonym i dynamicznym rozwoju. 5.Wskazanie finansowania Brak danych. 6.Działania przewidziane do realizacji wCele strategii rozwoju województwa opolskiego: innowacyjny region z dobrze wykształconymi i aktywnymi mieszkańcami, zapewnienie dogodnych warunków życia w regionie, rozbudowa i modernizacja infrastruktury regionu, aktywizacja gospodarcza regionu z zachowaniem zasady zrównoważonego rozwoju, rozwój funkcji metropolitarnych aglomeracji opolskiej,

l

Nr 40 — 2146 — Poz. 451 p wielofunkcyjne, różnorodne oraz atrakcyjne dla inwestycji i zamieszkania obszary wiejskie, rozwój wielokulturowej tożsamości oraz międzynarodowej i krajowej współpracy . regionalnej. v 1.Tytuł dokumentu Strategia Rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2020. 2.Zatwierdzenie o Uchwalona przez Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego dnia 12 grudnia 2005 r. 3.Realizacja zapisów g Dokument obejmuje lata 2007-2020. 4.Tematyka Strategia przedstawia cele jakie województwo zamierza osiągnąć aby region stał się . konkurencyjny jak również działania mające podnieść poziom życia mieszkańców przy zachowaniu zasad zrównoważonego rozlwoju. 5.Wskazanie finansowania c Brak danych. 6.Działania przewidziane do realizacji Cele strategiczne dla województwa kujawsko-pomorskiego: r rozwój nowoczesnej gospodarki, unowocześ.nienie struktury funkcjonalno-przestrzennej regionu, rozwój zasobów ludzkich. w 1.Tytuł dokumentu Strategia Rozwoju Województwa Zachodniopomorskiego do roku 2020. 2.Zatwierdzenie w Dokument zatwierdzony przez Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego w grudniu 2005 r. 3.Realizacja zapisów Strategia obejmuje lata 2005-2020. w4.Tematyka Dokument określa kierunki i cele polityki rozwoju województwa w założonym horyzoncie czasowym. 5.Wskazanie finansowania Finansowanie zadań i przedsięwzięć realizowanych w ramach strategii będzie pochodzić ze środków:

l

Nr 40 — 2147 — Poz. 451 p budżetu jednostek samorządu terytorialnego, dostępnych w ramach kontraktów regionalnych, funduszy celowych, . udziału funduszy prywatnych. 6.Działania przewidziane do realizacji v Cele strategicznego rozwoju województwa zachodniopomorskiego: wzrost innowacyjności i efektywności gospodarowania, wzmocnienie mechanizmów rynkowych i otooczenia gospodarczego, zwiększenie przestrzennej konkurencyjności regionu, zachowanie i ochrona wartości przyrodniczych, racjonalna gospodarka zasobami, budowanie otwartej i konkurencyjngej społeczności, wzrost tożsamości i spójności społecznej regionu. Wojewódzkie programy ochrony środowiska i plany gospodarki odpadami . 1. Tytuł dokumentu l Program zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska województwa dolnośląskiego. 2. Zatwierdzenie c Uchwała Nr XLIV/842/2002 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 26 kwietnia 2002 roku. r 3. Realizacja zapisów 2001 – 2015. . 4. Tematyka Realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska - art. w 17 ust. 1 nakłada na Samorząd Wojewódzki obowiązek sporządzenia Programu Ochrony Środowiska dla każdego województwa na terenie kraju. Program określa cele i priorytety ekologiczne, rodzaj i harmonogram działań proekologicznych oraz środki niezbędne do osiągnięcia celów, w tym mechanizmy prawno-ekonomiczne i środki finansowe. w Wojewódzki Program Ochrony Środowiska wyznacza kierunki do opracowania polityk w zakresie ochrony środowiska na niższych szczeblach administracyjnych, tj.: w powiatach i gminach. 5. Wskazanie finansowania w budżet jednostek samorządu terytorialnego – 21%, fundusze podmiotów gospodarczych – 40%, fundusze ekologiczne (NFOŚiGW, WFOŚiGW,) – 24%, ekokonwersja – 1%, fundusze pomocowe i strukturalne – 9%, fundusze budżetu państwa i dotacje budżetowe – 5%.

l

Nr 40 — 2148 — Poz. 451 p 6. Działania przewidziane do realizacji Program Ochrony Środowiska dla województwa dolnośląskiego służy realizacji celów z zakresu ochrony środowiska zawartych w Strategii rozwoju województwa. . Celem strategicznym jest przywrócenie wysokiej jakości wód powierzchniowych i podziemnych oraz ich ochrona. Strategia realizacji celu navdrzędnego wynika z II Polityki Ekologicznej Państwa. Cele długoterminowe do 2015 roku: uporządkowanie gospodarki wodno – ścoiekowej (w szczególności na terenach wiejskich); realizacja celu odbywać się będzie poprzez modernizację i rozbudowę istniejących oczyszczalni oraz budowę nowych obiektów i kanalizację wsi, zmniejszenie zużycia wody; racjongalizację użytkowania wody planuje się poprzez wprowadzenie zamkniętych obiegów wody w zakładach przemysłowych – celem uzyskania oszczędności finansowych; działania skierowane na użytkowników indywidualnych dotyczą kontynuacji montażu liczników poboru wody, . ograniczenie zanieczyszczenia spowodowanego niekontrolowanymi spływami powierzchniowymi; realizalcję powyższego celu planuje się poprzez prawne ograniczenie stosocwania związków biogennych w rolnictwie, co dyrektywy 91/676/EWG, podniesienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego; modernizacja systemu ochrony przecirwpowodziowej m.in. poprzez stworzenie kompleksowego systemu sterowania przeciwpowodziowego, uwzględniającego ochronę środowiska przyrodnicz.ego, zwiększenie małej retencji; działania skierowane są przede wszystkim na stworzenie w polderów i zwiększenie retencji gleb i lasów; realizacja wytyczonych działań wynika z programów małej retencji, rozwój współpracy regionalnej na wodach granicznych, wspólne działania sąsiadujących państw: Republiki Czeskiej, Republiki Federalnej Niemiec w i Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie efektywnej ochrony wynika z realizacji Programu dla Odry 2006, ochrona zasobów wód podziemnych, realizacja celu wynika z przestrzegania prawidłowej gospodarki wodno – ściekowej głównie na terenach zabudowanych w i podejmowanie działań kontrolnych i edukacyjnych wśród mieszkańców; prawną ochronę poboru wód podziemnych określać będzie projektowana strategia obszarowej ochrony Głównych Zbiorników Wód Podziemnych.

l

Nr 40 — 2149 — Poz. 451 p 1.Tytuł dokumentu „Program ochrony środowiska województwa zachodniopomorskiego na lata 2008 – 2011 z uwzględnieniem perspektywy 2012 – 2015”. . 2.Zatwierdzenie Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Zachodniopvomorskiego w dniu 31 marca 2008 r. 3.Realizacja zapisów Realizacja zadań w latach 2008 – 2011 z perspekotywą na lata 2012 – 2015. 4.Tematyka Dokument w znacznym stopniu zawiera opis stanu środowiska zachodniopomorskiego a także cele i zadania do realizacji w ramach Programu Ochrony Środowiska na lata 2008 – 2011 g z perspektywą do roku 2014. Jest on aktualizacją Programu ochrony środowiska województwa zachodniopomorskiego na lata 2002-2006 z perspektywą na lata 2008-2011 dlatego też zawiera rozdział dotyczący oceny realizacji zadań w ww. latach. . 5.Wskazanie finansowania źródła krajowe – budżet plaństwa, budżety jednostek samorządu terytorialnego, pozabudżetowe instytucje publiczne udzielane w formie dotacji, grantów c i subwencji, programy pomocowe UE, fundusze spójnrości, fundusze strukturalne, programy o.peracyjne, regionalne programy operacyjne, fundacje i inne. 6.Działania przewidziane do realizacji w Gorące punkty – zadania nie zrealizowane w latach 2002 – 2006 przeszły na dalsze. I CEL STRATEGICZNY: Gospodarka wodna Cel 1 – poprawa jakości środowiska: w poprawa gospodarki wodnej, poprawa jakości wód i osiągnięcie dobrego stanu wód powierzchniowych i podziemnych, racjonalizacja wykorzystania zasobów wodnych oraz ochrona przed powodzią w i suszą. Poprawa jakości środowiska (powietrze, hałas, promieniowanie elektromagn.) poprawa jakości powietrza i spełnienie wymagań prawnych w zakresie jakości powietrza, poprawa klimatu akustycznego, ochrona mieszkańców przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych,

l

Nr 40 — 2150 — Poz. 451 p Gospodarka odpadami Cel 2 – poprawa gospodarki odpadami. Ochrona powierzchni ziemi i ochrona wybrzeża . Cel 3 – ochrona gleb przed negatywnym oddziaływaniem oraz rekultywacja terenów zdegradowanych. v Cel 4 – ochrona strefy brzegowej i zaplecza brzegów Morza Bałtyckiego i Zalewu Szczecińskiego. Przeciwdziałanie poważnym awariom o Cel 5 – ograniczenie ryzyka wystąpienia poważnych awarii i minimalizacji ich skutków oraz zwiększenie bezpieczeństwa chemicznego. II CEL STRATEGICZNY: g Racjonalizacja użytkowania surowców Cel 6 – ochrona złóż kopalin. Racjonalne użytkowanie zasobów przyrodniczych . Cel 7 – zachowanie równowagi ekologicznej w procesie rozwoju społeczno-gospodarczego. Cel 8 – ochrona i racjonalne użytkowanlie lasów. III CEL STRATEGICZNY: c Cel 9 – wzmocnienie systemu zarządzania środowiskiem i podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa. r 1. Tytuł dokumentu Program ochrony środowiska województwa opolskiego na lat 2007-2010 . z perspektywą do końca 2014 r. 2. Zatwierdwzenie Brak informacji. 3. Realizacja zapisów W latach 2007-2010 z perspektywą do roku 2014. 4w. Tematyka Program realizuje cele polityki ekologicznej województwa. Zawiera program wykonawczy określonych celów wraz ze wskazaniem źródła finansowania. 5. Wskazanie finansowania Działania związane z gospodarką wodną w województwie: w ochrona zasobów wodnych w tym ochroną przed powodzią – ogółem 1 152 215 tys. zł, w tym: o działania pozainwestycyjne – 10 030 tys. zł, o działania inwestycyjne – 1 142 185 tys. zł, poprawa jakości wód powierzchniowych i podziemnych: 2 935 075 tys. zł, w tym:

l

Nr 40 — 2151 — Poz. 451 p o działania pozainwestycyjne – 2 770 tys. zł, o działania inwestycyjne – 2 932 305 tys. zł. 6. Działania przewidziane do realizacji . W zakresie ochrony zasobów wodnych, w tym ochrony przed powodzią program wyznacza realizację 3 celów: v zaspokojenie uzasadnionych potrzeb wodnych i ludności przy poszanowaniu zasad zrównoważonego rozwoju, osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu owód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wód zależnych, podniesienie skuteczności ochrony przed powodzią i skutkami suszy. Działania w zakresie kształtowania i racjgonalizacji wykorzystania zasobów wodnych: opracowanie strategii i programów zagospodarowani wód kopalnianych, kontynuowanie prac geologicznych dot. dokumentowania zasobów dyspozycyjnych jednostek bilansowych do sporządzenia planów gospodarki wodami w dorzeczach, . dokumentowanie zasobów wydzielonych jednolitych części wód dla oceny stanu l ilościowego oraz realizacji pomiędzy ich zasobami a poborem oraz ustalenia dostępnych zasobówc i przepływów w obszarach trans granicznych, ochrona GZWP nr 335 będącego najbardziej stabilnym źródłem czystej i naturalnej wody, wprowadzenie rzamkniętych obiegów wody w przemyśle, wodoszczelnych technologii produkcyjnej, w szczególności stosowanie BAT (najlepszej dostępnej techniki), . realizacja przedsięwzięć modernizowanych w systemach zaopatrzenia w wodę, w ukierunkowanych na zmniejszenie własnych start wody, budowa zbiorników małej retencji –wg odrębnego Programu, ochrona obszarów wodno-błotnych (inwentaryzacja obszarów, diagnoza ich stanu, program działań ochronnych lub renaturalizacyjnych). w Działania w zakresie ochrony przed powodzią: opracowanie studium ochrony przeciwpowodziowej, ustalające granice zasięgu wód powodziowych, modernizacja i budowa nowych obwałowań, w budowa polderów, przebudowa i udrożnienie koryt rzecznych, zapobieganie lokalizacji zabudowy na terenach zalewowych, ochrona obszarów wodno-błotnych, zalesienie wododziałów. Działania w zakresie zarządzania zasobami wodnymi:

l

Nr 40 — 2152 — Poz. 451 p aktualizacja wykazów jednolitych części wód zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, opracowanie studium ochrony przeciwpowodziowej, ustalające granice zasięgu wód . powodziowych o określonym prawdopodobieństwie występowania, opracowanie warunków korzystania z wód regionu wvodnego, opracowanie całościowego bilansu wodno-gospodarczego, opracowanie analizy stanu zasobów wodnych w regionie wodnym, o współpraca z województwami graniczącymi położonymi w dorzeczu Odry oraz z Republiką Czeską w celu kompleksowej ochrony zasobów wodnych i przed zrzutami awaryjnymi, aktualizacja na bieżąco katastru wodgnego, rozbudowa i przebudowa monitoringu jakości wód z dostosowaniem do wymagań wspólnotowych. Działania w zakresie zaopatrzenia w wodę .– poprawy jakości wody pitnej: dokończenie budowy sieci wodociągowych, l budowa i rozbudowa ujęć wody, budowa bądź modecrnizacja stacji uzdatniania wody i sieci wodociągowych w celu osiągnięcia wymagań dyrektywy 98/83/EC. Działania w zakresie gospodarki ściekowej: r realizacja inwestycji: budowy i rozbudowy i modernizacji systemów kanalizacyjnych z oczyszczalniami ścieków komunalnych, wskazanych w KPOŚK w ramach . wyznaczonych aglomeracji, przeciwdziałanie odprowadzeniu ścieków nieoczyszczonych z miast i zakładów w przemysłowych, przeciwdziałanie nieprawidłowościom oraz weryfikacja pozwoleń wodno-prawnych, obniżenie ładunków zanieczyszczeń (w szczególności w zakresie substancji szczególnie niebezpiecznych dla środowiska wodnego) ze ścieków przemysłowych, w budowa podczyszczalni w zakładach przemysłowych, budowa urządzeń (zbiorniki na gnojownicę i gnojówkę oraz płyt obornikowych) zmieniających negatywne oddziaływanie rolnictwa na jakość wód, budowa zbiornika wstępnego jako urządzenia zmieniającego negatywne w oddziaływanie zanieczyszczeń nijakość wód w zbiorniku retencyjnym „Turawa”, badania i analizy związane z poprawą stanu czystości wód. 1.Tytuł dokumentu „Program ochrony środowiska z planem gospodarki odpadami województwa kujawskopomorskiego”. Aktualizacja na lata 2007-2010 z perspektywą na lata 2011-2014.

l

Nr 40 — 2153 — Poz. 451 p 2.Zatwierdzenie Zatwierdzony przez Sejmik Województwa kujawsko - pomorskiego w dniu 3 października 2005 r. . 3.Realizacja zapisów Realizacja zadań do roku 2010 z perspektywą 2011-2014. v 4.Tematyka Dokument w głównej mierze określa cele ekologiczne, priorytety ekologiczne, rodzaj i harmonogram przedsięwzięć ekologicznych, środki noiezbędne do osiągnięcia celów, w tym mechanizmy prawno-ekonomiczne i środki finansowe. Opisuje on też i ocenia stan środowiska w województwie. 5.Wskazanie finansowania g PO (infrastruktura i środowisko), RPO, PROW, . budżet państwa, fundusze ekologiczne, l samorząd województwa, samorządy powiatowe i gminne, c środki własne podmiotów gospodarczych. 6.Działania przewidziane do realizacji związane z ochrroną i racjonalnym użytkowaniem zasobów przyrodniczych: o wdrażanie sieci ekologicznej Natura 2000, o opracow.anie planów ochrony dla obszarów Natura 2000, o opracowanie planów ochrony dla rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych, w o czynna ochrona gatunków ginących, zagrożonych oraz chronionych flory i fauny, o inwentaryzacja przyrodnicza i monitoring przyrodniczy województwa i wybranych obszarów, w o zakończenie działań zmierzających do utworzenia rezerwatu biosfery „Bory Tucholskie”, o ochrona i konserwacja tworów przyrody, o zwiększenie lesistości województwa – zalesienie około 2000 ha gruntów, wo wspieranie wielofunkcyjnego rozwoju obszarów leśnych, o promocja walorów przyrodniczych i edukacja ekologiczna, o rewitalizacja przyrodniczych obszarów zdegradowanych i przywracanie ich walorów użytkowych, związane z zasobami wodnymi i gospodarką wodno – ściekową:

l

Nr 40 — 2154 — Poz. 451 p o modernizacja i rozbudowa do 2010 roku komunalnych oczyszczalni ścieków z podwyższonym usuwaniem związków biogennych w aglomeracjach o liczbie równoważnych mieszkańców (RLM) powyżej 15000, . o budowa, modernizacja i rozbudowa do 2015 roku komunalnych oczyszczalni ścieków w aglomeracjach o liczbie równoważnych mieszkańców (RLM) od 2000 v do 15000 (częściowo cel ten będzie zrealizowany do 2010 r.), o budowa, modernizacja i rozbudowa oczyszczalni ścieków w miejscowościach o RLM poniżej 2000, o o zagospodarowanie osadów ściekowych, o budowa oczyszczalni przyzagrodowych w obszarach o rozproszonej zabudowie, gdzie budowa sieci kanalizacyjnych nie ma ekonomicznego uzasadnienia, g o sukcesywna modernizacja istniejącej i realizacja nowej sieci kanalizacji sanitarnej, o sukcesywna modernizacja istniejącej i budowa nowej sieci kanalizacji deszczowej wraz z urządzeniami podczyszczającymi, . o aktualizacja dostępnych zasobów pitnych wód podziemnych wraz z budową, przebudową, rozbudową oralz monitoringiem komunalnych ujęć wód, o ochrona przeciwpowodziowa (wały, regulacja wód), c o budowa zbiorników wodnych, o melioracje szczegółowe, o realizacja programu małej retencji, r o projekt „Ekologiczne zabezpieczenie stopnia Włocławek” - zadania modernizacyjne na Stopniu Wodnym we Włocławku: . budowa nowego stopnia wodnego bądź progu poniżej stopnia wodnego we w Włocławku, roboty regulacyjne na rzece Wiśle, modernizacja wału przeciwpowodziowego w Dolinie Ciechocińskiej, o Działalność inspekcyjno-kontrolna służb Inspekcji Ochrony Środowiska, w związane z gospodarką odpadami: o opracowanie i uchwalenie aktualizacji Planu gospodarki odpadami województwa, o opracowanie aktualizacji powiatowych planów gospodarki odpadami, o opracowanie aktualizacji gminnych planów gospodarki odpadami, wo tworzenie międzygminnych kompleksów unieszkodliwiania odpadów komunalnych, o budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów, o wdrożenie systemu selektywnej zbiórki odpadów, o zamykanie i rekultywacja składowisk odpadów na których składowane są odpady komunalne,

l

Nr 40 — 2155 — Poz. 451 p o inwentaryzacja i likwidacja „dzikich” wysypisk odpadów, o zamknięcie i rekultywacja składowisk odpadów przemysłowych, o opracowanie i wdrażanie programów usuwania wyrobów zawierających azbest, . o tworzenie Gminnych Punktów Zbierania Odpadów niebezpiecznych (GPZON), o organizacja systemu zbiórki, transportu i magazynvowania odpadów medycznych i weterynaryjnych, o działalność inspekcyjno-kontrolna służb Inspekcji Ochrony Środowiska, związane z klimatem akustycznym, o związane z polami elektromagnetycznymi, związane z poważnymi awariami i poważnymi awariami przemysłowymi: o intensyfikacja inspekcji i kongtroli wszystkich zakładów mogących być potencjalnymi źródłami poważnych awarii, o weryfikacja, wyznaczenie i zatwierdzenie tras przewozu substancji niebezpiecznych po drogach na terenie województwa, . o wyznaczenie bezpiecznych miejsc parkingowych dla pojazdów przewożących niebezpieczne substancjel, o działalność inspekcyjno-kontrolna służb Inspekcji Ochrony Środowiska, c związane z ochroną powietrza: o sporządzenie i wdrażanie programów ochrony powietrza, o modernizacjar/wymiana kotłów grzewczych/kotłowni zakładowych, o działalność inspekcyjno-kontrolna służb Inspekcji Ochrony Środowiska, o działalno.ść systemu oceny jakości powietrza, tj. sieci stacji pomiarowych w województwie, w związane z ochroną zasobów kopalin: o rekultywacja wyrobisk poeksploatacyjnych, w tym wyznaczenie perspektywicznych wyrobisk pokopalnianych dla potrzeb magazynowania paliw, o działalność inspekcyjno-kontrolna służb Inspekcji Ochrony Środowiska, w związane z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych: o sporządzenie analizy dotyczącej wyznaczenia terenów dla lokalizacji elektrowni wiatrowych, w tym szczególnie parków wiatrowych oraz innych instalacji OZE, o zwiększenie wykorzystania energii odnawialnej. w 1.Tytuł dokumentu Program ochrony środowiska dla województwa lubuskiego na lata 2003-2010. 2.Zatwierdzenie Zatwierdzone przez Sejmik Wojewódzki 15 października 2003 roku.

l

Nr 40 — 2156 — Poz. 451 p 3.Realizacja Program obejmuje lata 2003-2010. 4.Tematyka . Program przedstawia cele i działania w zakresie ochrony środowiska na lata 2003-2010. Dokument zawiera ocenę stanu środowiska, plany operacyjnev na lata 2003-2010 oraz źródła finansowania. 5.Wskazania finansowania Potencjalne źródła finansowania przedsięwzięć oz zakresu ochrony środowiska: fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, budżet państwa, budżety jednostek samorządu terytgorialnego, podmioty gospodarcze, programy pomocowe Unii Europejskiej. Szacunkowe koszty wdrażania Programu w latach 2003-2006: . zarządzanie środowiskiem – 10 300 tys. zł, l jakość wód i stosunki wodne – 805 760 tys. zł, gospodarowanie odcpadami – 229 150 tys. zł, powietrze atmosferyczne – 585 400 tys. zł, hałas – 650 tys. zł, r przyroda i krajobraz – 14 770 tys. zł, gleby i lasy – 37 200 tys. zł, . edukacja ekologiczna – 9 390 tys. zł. 6.Działania przewidziane do realizacji w poprawa jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego: jakość wód, gospodarowanie odpadami, zanieczyszczenia powietrza, oddziaływanie hałasu, pola elektromagnetyczne, awarie przemysłowe, ochrona dziedzictwa przyrodniczego i racjonalnego użytkowania zasobów przyrody, w zrównoważone wykorzystanie surowców, materiałów, wody i energii, zadania o charakterze systemowym: przyszłościowy rozwój gospodarczo-społeczny województwa w kontekście ochrony środowiska (włączanie aspektów ekologicznych do polityk sektorowych), w tym systemy zarządzania środowiskowego, edukacja w ekologiczna i udział społeczeństwa w sprawach ochrony środowiska, współpraca ponadregionalna i międzynarodowa, W zakresie jakości wód: ograniczenie emisji zanieczyszczeń ze źródeł punktowych: miejskich, przemysłowych i wiejskich,

l

Nr 40 — 2157 — Poz. 451 p zmniejszenie ładunku zanieczyszczeń pochodzących ze źródeł przestrzennych (rozproszonych), trafiających do wód wraz ze spływami powierzchniowymi (przede wszystkim z terenów rolnych oraz z terenów zurbanizowanych. . 1.Tytuł dokumentu v Program ochrony środowiska województwa łódzkiego na lata 2008-2011 z perspektywą na lata 2012-2015. 2.Zatwierdzenie o Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Łódzkiego dnia 31 marca 2008 r. 3.Realizacja Program obejmuje lata 2008-2011 z perspektywą na lata 2012-2015. g 4.Tematyka Dokument zawiera cele i priorytety ekologiczne , rodzaj i harmonogram działań proekologicznych oraz środki niezbędne do osiągnięcia celów, w tym środki finansowe. . 5.Wskazanie finansowania Koszty realizacji programu w llatach 2008-2011 to 7,8 mld zł. Działania związane z ochroną wód w tym poprawę jakości, ochronę przeciwpowodziową, zmniejszenie deficytu c wód oraz poprawę jakości powietrza pochłaniają najwięcej kosztów. Dla działań związanych z ochroną środowiska potencjalnym źródłem finansowania są: fundusze własne inwestorów, r budżet państwa, pożyczki, do.tacje i dopłaty do oprocentowania preferencyjnych kredytów udzielane przez Fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w zagraniczna pomoc finansowa udzielana przez fundacje i programy pomocnicze, fundusze Unii Europejskiej, kredyty preferencyjne z Banku Ochrony Środowiska, kredyty międzynarodowych instytucji finansowych, w kredyty, pożyczki udzielane przez banki komercyjne. 6. Działania przewidziane do realizacji ochrona zasobów wód podziemnych i powierzchniowych wraz z poprawą ich jakości oraz ochrona przed powodzią, w ochrona powierzchni ziemi i gleb przed degradacją, ochrona i wzrost różnorodności biologicznej i krajobrazowej oraz wzrost lesistości, poprawa jakości powietrza. 1.Tytuł dokumentu Program ochrony środowiska województwa wielkopolskiego na lata 2002-2010.

l

Nr 40 — 2158 — Poz. 451 p 2.Zatwierdzenie Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego. 3.Realizacja . W latach 2002-2010. 4.Tematyka v Tematem Programu są cele i działania zmierzające do ochrony środowiska kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. 5.Wskazania finansowania o Szacunkowe koszty realizacji programu w latach 2002-2005 w zakresie gospodarki wodnej przedstawiają się następująco: Ogółem – 950,0 mln zł, w tym: g działania pozainwestycyjne – 5,0 mln zł, działania inwestycyjne – 945,0 mln zł. Razem koszty związane z wdrażaniem Programu latach 2002-2005 wyniosły 3 011,09 mln zł. . Potencjalne źródła finansowania Programu to: Fundusze Ochrony Środowilska i Gospodarki Wodnej, Ekofundusz, c banki, programy pomocowe Unii Europejskiej, Agencja Restrurkturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. 6.Dzialania przewidziane do realizacji minimaliza.cja wpływu na środowisko oraz eliminacja ryzyka dla zdrowia ludzi w miejscach największego oddziaływania na środowisko w skali województwa, w w tzw. ”gorących punktach”, racjonalizacja zużycia energii, surowców i materiałów wraz ze wzrostem udziału wykorzystanych zasobów odnawialnych, zapewnienie odpowiedniej jakości użytkowej wód, racjonalizacja zużycia wody, w zwiększenie zasobów w zlewniach oraz ochrona przed powodzią, zapewnienie wysokiej jakości powietrza, redukcja emisji gazów cieplarnianych i niszczących warstwę ozonową, ochrona powierzchni ziemi, w zminimalizowanie ilości wytwarzanych odpadów oraz wdrożenie nowoczesnego systemu wykorzystania i unieszkodliwiania, zachowanie walorów i zasobów przyrodniczych, ochrona przed nadzwyczajnymi zagrożeniami środowiska.

l

Nr 40 — 2159 — Poz. 451 p 1.Tytuł dokumentu Program ochrony środowiska województwa śląskiego do 2004 r. oraz cele długoterminowe do roku 2015. . 2.Zatwierdzenie Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Śląskiego dnia v15 kwietnia 2002 r. 3.Realizacja W latach 2001-2004 wraz z celami długoterminowymi do 2015 r. 4.Tematyka o Celem nadrzędnym Programu jest zasada zrównoważonego rozwoju, umożliwiająca harmonizację rozwoju gospodarczego i społecznego z ochroną walorów środowiska. 5.Wskazania finansowania g Brak danych o finansowaniu działań od roku 2005. Szacunkowe koszty działań z Programu ochrony środowiska woj. śląskiego w okresie 2001-2004, w zakresie ochrony zasobów wodnych wyniosły 2 553 500 tys. zł, w tym działania . pozainwestycyjne - 3 500 tys. zł oraz działania inwestycyjne - 2 550 000 tys. zł. Potencjalne źródła finansowania Progralmu to: fundusze ekologiczne, c budżety jednostek samorządu terytorialnego, podmioty gospodarcze, fundusze unijner, budżet państwa. 6.Działania przewidzia.ne do realizacji utworzenie systemu kształtowania i wykorzystania zasobów wodnych, w uporządkowanie i wdrożenie systemu gospodarki odpadami, polepszenie jakości powietrza, rewitalizacja terenów poprzemysłowych oraz pogórniczych, zagospodarowanie centrów miasta, w ukształtowanie regionalnego systemu obszarów chronionych, kształtowanie ośrodków wiejskich. Plany gospodarowania odpadami województw w 1. Tytuł dokumentu Plan Gospodarowania Odpadami Województwa. 2. Realizacja zapisów Plany realizowane w latach 2002-2015.

l

Nr 40 — 2160 — Poz. 451 p 3. Tematyka Wojewódzkie plany gospodarowania odpadami określają działania na terenie danego województwa które: . zapobiegają powstaniu odpadów lub ograniczają ilości powstających odpadów i ich negatywny wpływ na środowisko, v zapewniają zgodny z zasadami ochrony środowiska odzysk, jeżeli nie udało się zapobiec ich powstaniu, zapewniają zgodny z zasadami ochrony ośrodowiska proces unieszkodliwiania odpadów, których powstaniu nie udało się zapobiec lub których nie udało się poddać odzyskowi. 4. Wskazanie finansowania g Źródłem finansowania planów gospodarowania odpadami są: środki własne przedsiębiorstw, budżety jednostek samorządu terytorialnego, . fundusze ekologiczne, l fundusze przedakcesyjne, strukturalne i Fundusz Spójności. 5. Działania przewidziane do recalizacji Większość działań przewidzianych w przedmiotowych planach, mających na celu właściwe postępowanie z odpadami będzie wpływać na poprawę stanu wód podziemnych i powierzchniowych. Główrne działania mające wpływ na wody to: właściwa lokalizacja składowisk odpadów, odpowiedn.ie zabezpieczenie techniczne oraz wyposażenie składowisk w infrastrukturę odpowiadającą normom, w ograniczenie ilości odpadów biodegradowalnych w strumieniu odpadów trafiającym na składowiska, spełnienie unijnych norm dot. zmniejszenia ilości odpadów biodegradowalnych, segregacji odpadów oraz ich ponownego wykorzystania, w podnoszenie świadomości ludności w zakresie gospodarki odpadami, czyli szeroko zakrojona edukacja. Wojewódzkie programy udrażniania rzek w 1. Tytuł dokumentu Program ochrony i rozwoju zasobów wodnych w województwie kujawsko-pomorskim (udrożnienie rzek dla ryb dwuśrodowiskowych). 2. Zatwierdzenie Brak informacji.

l

Nr 40 — 2161 — Poz. 451 p 3. Realizacja zapisów Od roku 2004. 4. Tematyka . Tematem dokumentu jest przywrócenie ciągłości biologicznej rzek, zakłóconej przez obiekty hydrotechniczne. Obiekty hydrotechniczne ograniczają możliwości przemieszczania się v ryb, co przyczynia się do zmniejszenia różnorodności ryb i innych organizmów wodnych. Program udrażniania rzek ma na celu ustalenie potrzeb budowy przepławek dla ryb oraz kolejności ich realizacji. o 5. Wskazanie finansowania Brak danych. 6. Działania przewidziane do realizacji g Przy każdej budowli piętrzącej, która stanowi przegrodę dla wód rzeki, a tym samym przeszkodę uniemożliwiającą migrację ryb, wybudowanie urządzenia umożliwiającego migrację ryb w górę rzeki (budowa przepławek). . Poszczególne etapy realizacji przepławek ustalono pod kątem wymagań siedliskowych ryb. I etap: budowle na rzekach gdzie występlowały i występują ryby wędrowne, II etap: budowle w górnych odcinkach rzek, w których występowały ryby wędrowne, c III etap: budowle na rzekach dość zasobnych w wodę, na których występują przegrody uniemożliwiające wędrówkę ryb w ich górnych odcinkach, lub przy połączeniu biegu dolnego i górnego (Mątawa), r IV etap: budowle położone w górnych partiach rzeki głównej poza zasięgiem występowania ryb wędrownych + rzeka Mątawa. . Przewidziano następujące ilości udrożnień do wykonania w poszczególnych etapach: I etap – 21, w II etap – 6, III etap – 12, IV etap – 25. w 1. Tytuł dokumentu Wojewódzki Program Ochrony i Rozwoju Zasobów Wodnych dla województwa łódzkiego. 2. Zatwierdzenie w Uchwalony przez Sejmik Wojewódzki dnia 31.01.2006 roku. 3. Realizacja zapisów Od roku 2006. 4. Tematyka Program zawiera kierunki działań jakie należy podjąć, aby osiągnąć cel: udrożnienie rzek województwa łódzkiego dla umożliwienia wędrówki ryb przez budowle piętrzące.

l

Nr 40 — 2162 — Poz. 451 p 5. Wskazanie finansowania Brak danych. 6. Działania przewidziane do realizacji . Prace nad udrażnianiem rzek podzielono na 4 etapy: Etap I i II – rzeki, w których występowały bądź występują ryby dwuśrodowiskowe, v Etap III – rzeki, w których ryby dwuśrodowiskowe nie występują i nie występowały, ale zasoby wodne wskazują możliwości wejścia tych ryb do nich, Etap IV – rzeki mniejsze, gdzie migracja ryb ma charakoter lokalny i ogranicza się w zasadzie do tej samej rzeki i nie dotyczy ryb dwuśrodowiskowych (realizowany w najbardziej odległej perspektywie czasowej). Przewidziano następujące ilości udrożnień do wykonania w poszczególnych etapach: g I etap – 27, II etap – 74, III etap – 74, . IV etap – 421. l 1. Tytuł dokumentu c Projekt udrażniania rzek województwa pomorskiego. 2. Zatwierdzenie Uchwała Sejmiku Województwa Pomorskiego Nr 355/XXIV/04 z dnia r 14 czerwca 2004 roku. 3. Realizacja zapisów . Od roku 2004. w 4. Tematyka Dokument zawiera informacje na temat przywrócenia ciągłości biologicznej rzek w województwie pomorskim, zaburzonej na skutek lokalizacji budowli hydrotechnicznych. W wielu przypadkach program spowoduje ożywienie rzek przez wprowadzenie występujących ww nich gatunków ryb, lub odtworzenie właściwości wpływających na życie i rozwój organizmów. 5. Wskazanie finansowania Brak danych. 6. Działania przewidziane do realizacji w Przy opracowaniu działań kierowano się zasadą, że przy każdej budowli piętrzącej, która stanowi przegrodę dla wód rzeki, a tym samym przeszkodę umożliwiającą migrację ryb, winno znajdować się urządzenie umożliwiające migrację ryb w górę rzeki. Praktycznie w każdym przypadku będzie to przepławka. Etapy realizacji działań ustalono wg wymagań siedliskowych ryb:

l

Nr 40 — 2163 — Poz. 451 p I etap: budowle na rzekach, gdzie występują ryby wędrowne, których kierunkiem rozwoju jest możliwość wędrówki na tarła z morza w górę rzek, a następnie powrót po kilku latach narybku do morza. . II etap: budowle na rzekach, w których występowały ryby wędrowne, przeważnie są to dopływy rzek głównych o warunkach topograficznych i hydrograficznychv pozwalających sądzić, że ryby wędrowne będą do nich wchodzić. Dotyczy to głównie budowli w dolnym biegu rzek, gdzie budowa przepławki stwarza możliwość wejścia troci i łososi. III etap: budowle na rzekach dość zasobnych w wodę, nao których występują liczne przegrody. IV etap: budowle położone w górnych partiach rzeki głównej poza zasięgiem występowania ryb wędrownych. Przewidziano następujące ilości udrożnień do wykonania w poszczególnych etapach. g I etap – 35, II etap – 1, III etap – 0, . IV etap – 55. l 1. Tytuł dokumentu c Program udrażniania rzek dla woj. Wielkopolskiego. 2. Zatwierdzenie Przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego w 2005 roku. r 3. Realizacja zapisów Od roku 2005. . 4. Tematyka w Program uwzględnia etapowanie budowy urządzeń dla migracji ryb, praktycznie tylko przepławek pod kątem pilności ich realizacji w aspekcie uwarunkowań przyrodniczych i gospodarczych oraz możliwości technicznych. 5. Wskazanie finansowania w WFOŚiGW, fundusze strukturalne FIFG. 6. Działania przewidziane do realizacji Działania mają na celu odtworzenie dawnego zasięgu występowania ryb wędrownych ww rzekach Polski. Podstawową zasadą jest umieszczenie urządzenia umożliwiającego migrację ryb w górę rzeki, przy każdej budowli, która uniemożliwia migrację ryb. Działania w celu umożliwienia migracji ryb podzielono na IV etapy, ze względu na uwarunkowani gospodarczo-przyrodnicze: Etap I: budowle na rzekach gdzie występowały i występują ryby wędrowne,

l

Nr 40 — 2164 — Poz. 451 p Etap II: budowle na rzekach, w których dotychczas nie występowały ryby wędrowne, ale warunki topograficzne i hydrologiczne pozwalają sądzić, że ryby wędrowne mogą do nich wchodzić, . Etap III: budowle usytuowane w środkowych i górnych partiach rzek, dość zasobnych w wodę, lecz przegrodzonych przez liczne progi (elektrownie wvodne, jazy, a wielu przypadkach zniszczone, nieczynne młyny z pozostałością progów). Budowle usytuowane w środkowych i górnych partiach rzek, w których ryby wędrowne nie występowały, a możliwość ich wejścia jest bardzo ograniczona, o Etap IV: udrożnienie rzek przy budowlach położonych w górnych partiach rzeki głównej, poza zasięgiem występowania ryb wędrownych. Jest to etap najbardziej odległy. Przewidziano następujące ilości udrożnień do wgykonania w poszczególnych etapach: I etap – 52, II etap – 125, III etap – 405, . IV etap – brak danych (nie podano). l 1. Tytuł dokumentu c Program ochrony i rozwoju zasobów wodnych województwa śląskiego w zakresie udrożnienia rzek dla ryb dwuśrodowiskowych. 2. Zatwierdzenie r Uchwalony przez Sejmik Województwa Śląskiego uchwałą z dnia 25 kwietnia 2005 roku nr II/34/3/2005. . 3. Realizacja zapisów w Od roku 2005. 4. Tematyka Program zawiera priorytety w zakresie kolejności udrożniania rzek, oraz określa działania zmierzające do poprawy istniejącej sytuacji wędrówki ryb oraz tarła w rzekach województwa śwląskiego. 5. Wskazanie finansowania Brak danych. 6. Działania przewidziane do realizacji wPodział miejsc przewidzianych do udrożnienia pod względem priorytetowości działań: ETAP I - Do udrożnienia w pierwszym etapie realizacji zakwalifikowano główne korytarze rzeczne województwa, które w przeszłości były miejscami tarliskowymi ryb wędrownych, a mianowicie rzekę Wartę (krajowa ostoja ryb i minogów). Celem działania będzie udrożnienie rzeki dla certy - gatunku, którego historyczne tarliska znajdowały się w obszarze Warty. ETAP II - Do udrożnienia w drugim etapie zakwalifikowano większe dopływy do głównych korytarzy rzecznych, o powierzchni zlewni min. 40 km2 oraz przepływach średniorocznych

l

Nr 40 — 2165 — Poz. 451 większych od 0,25 m3/s. Cieki te charakteryzują się niskim stopniem zabudowy hydrotechnicznej, przeważnie w odcinku przyujściowym, historycznym wstępowaniem ryb wędrownych, występowaniem ryb łososiowatych oraz dobrą jakością wody. W tym etapie uwzględniono następujące cieki: Pilica (regionalna ostoja ryb i minogów), Soła, Żylica, Koszarawa.

ETAP IV - Do udrożnienia w czwartym etapie zakwalifikowano cieki o powierzchni zlewni min. 40 km oraz o przepływach średniorocznlych większych od 0,25 m3/s. Cieki te są na znacznej swej długości zabudowane, skanalizowane, nie występują tam ryby łososiowate, a pod względem c fizjografii nie nadają się do ich bytowania. W biegu cieku występują obiekty małej retencji, gospodarstwa stawowe. Są to przeważnie cieki o znaczeniu rolniczym. Do kategorii tej zaliczono także części głównych korytarzy rzecznych, których udrożnienie powinno nastąpić po r wcześniejszym udrożnieniu zlokalizowanych poniżej przeszkód dla migracji ryb. ETAP V - Do udrożn.ienia w piątym etapie zakwalifikowano pozostałe zabudowane cieki województwa, charakteryzujące się złą jakością wody, brakiem ryb łososiowatych, dużym w stopniem przekształcenia technicznego. Do tej kategorii zaliczono też miejsca na rzekach w górnej części, poza zasięgiem możliwego występowania ryb wędrownych. Celem działania będzie udrożnienie rzeki dla migracji pstrąga potokowego. Na wniosek Komisji Rolnictwa i Terenów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach w etapie V przewidziano także uwdrożnienie rzek: Rawa, Brynica, Biała Przemsza, Czarna Przemsza na całej ich długości. Wykaz rzek przewidzianych do udrożnienia na terenie woj. Śląskiego w obrębie dorzecza Odry: Liswarta – 3 miejsca. w1. Tytuł dokumentu Program budowy przepławek dla ryb na terenie województwa zachodniopomorskiego. 2. Zatwierdzenie Program zatwierdzony Uchwałą Nr XII/134/04 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie przyjęcia „Programu budowy przepławek dla ryb na terenie województwa zachodniopomorskiego”.

l

Nr 40 — 2166 — Poz. 451 p 3. Realizacja zapisów Od roku 2004. 4. Tematyka . Program uwzględnia etapowanie budowy przepławek pod kątem pilności ich realizacji w aspekcie uwarunkowań przyrodniczych i gospodarczych oraz vmożliwości technicznych. 5. Wskazanie finansowania WFOŚiGW, fundusze strukturalne FIFG. o 6. Działania przewidziane do realizacji Program budowy przepławek przewiduje etapowanie kolejności ich budowy wynikającej głównie z uwarunkowań gospodarczo – przyrogdniczych. Etap I programu przewiduje budowę przepławek na rzekach Przymorza mających bezpośrednie odpływy do Bałtyku, tj. na rzekach ryb dwuśrodowiskowych, jak: Wieprza, Parsęta, Uniesta, Rega i Błotnica oraz ich dopływach, gdzie zgodnie z programem przewidywana jest budowa . przepławek przy 69 istniejących budowlach piętrzących. Etap II obejmuje rzeki i ich dopływy mlające swe ujścia do Odry i Zalewu Szczecińskiego, jak: Myśla, Kurzyca, Rurzyca, Tywca, Płonia, Ina, Gowienica, Gunica i Wołczenica. Zgodnie z programem przewiduje się wykonanie w tym etapie 54 przepławki przy istniejących obiektach piętrzących. Etap III programu przewidruje budowę przepławek przy istniejących budowlach piętrzących na rzekach i ich dopływach mających ujścia do Warty, jak: Drawa i Gwda w obrębie województwa zachodniopomorskieg.o, przewiduje się wykonanie w tym etapie19 przepławek. w 1.Tytuł dokumentu „Program ochrony i przystosowania rzek i potoków dla rozwoju ryb dwuśrodowiskowych w województwie dolnośląskim”. 2.Zatwierdzenie w Uchwalony przez Sejmik Województwa Dolnośląskiego uchwałą z dnia 24 lipca 2008 roku nr XXIX/447/08. 3.Realizacja zapisów Nie określono perspektyw czasowych. w4.Tematyka Dokument obejmuje charakterystykę województwa dolnośląskiego, zawierająca opis klimatu, warunków hydrogeograficznych i hydrogeologicznych) a także wskazuje potrzeby udrażniania rzek w celu odbudowy dróg migracji ryb. 5.Wskazanie finansowania Brak danych.

l

Nr 40 — 2167 — Poz. 451 p 6.Działania przewidziane do realizacji wykonanie urządzeń umożliwiających migrację ryb (w woj. dolnośląskim możliwe jest zastosowanie urządzeń tj. obejście, przepławka ryglowa, bystrok – rampa, . przepławka szczelinowa). Wyróżniono dwa etapy udrażniania rzek: v ETAP I – udrożnienie rzek: Odra – przegroda w Wałach Śląskich, Kaczawa – do przegrody w Jerzmanowicach Zdroju oraz odcinek Nysy Szalonej do zapory w Słupie, Barycz – do ujścia Orli, Widawa – do zapory w Michalicach. Etap ten ma noa celu umożliwienie przemieszczania się ryb w ww. fragmentach rzek. ETAP II – udrożnienie Odry i Nysy Kłodzkiej na całym odcinku w województwie, Oławy do ujścia Krynki, Bystrzycy do zbiornika Miechów i Strzegomki do zbiornika w Dobromierzu, Bóbr do g zapory w Pilchowicach i Kwisa do zapory w Leśnej, Nysy Łużyckiej od granic woj. Do punktu trójgranicznego. . 1.Tytuł dokumentu „Program udrożnienia wód płynąlcych dla celów rybactwa w województwie lubuskim na lata 2005 - 2020”. c 2.Zatwierdzenie Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Lubuskiego w dniu 21 marca 2005 r. 3.Realizacja zapisów r Obejmuje lata 2005 – 2020. 4.Tematyka . Dokument zawiera opis istniejącego stanu rzecznego w województwie lubuskim wraz w z priorytetowymi działaniami w celu odtworzenia populacji cennych gospodarczo ryb dwuśrodowiskowych i minogów, poprzez odtworzenie dróg migracji oraz udrożnienie rzek. 5.Wskazanie finansowania Priorytet I - przewidywane koszty tego etapu to ok. 3,8 mln zł, w Priorytet II - przewidywane koszty tego etapu to ok. 3,5 mln zł, Priorytet III - przewidywane koszty tego etapu to ok. 1,6 mln zł, Priorytet IV - przewidywane koszty tego etapu to ok. 0,8 mln zł. 6.Działania przewidziane do realizacji w udrożnienie wód dla ryb w ciągu czterech etapów opisanych poniżej, działania towarzyszące udrożnieniu – m.in. odtworzenie populacji ryb poprzez wykonanie zarybień przez użytkownika rybackiego. Priorytet I W tej grupie znalazło się tylko kilka przedsięwzięć, ale dużych i o najważniejszej roli dla populacji ryb wędrownych regionu. Należą do nich: budowa nowych przejść na rzece Bóbr (nr

l

Nr 40 — 2168 — Poz. 451 p budowli 1-4), przebudowa lub budowa nowego przejścia w bezpośrednim sąsiedztwie elektrowni Kamienna (nr budowli 1), budowa nowych przejść na Nysie Łużyckiej (nr 1 i 2). Priorytet II . W tej grupie znalazło się 11 dużych budowli na Nysie Łużyckiej i Bobrze kończących udrażnianie tych rzek w granicach województwa lubuskiego i votwierających jednocześnie dla ryb wędrownych Kwisę. Oprócz tego znalazło się tu również mniejsze przedsięwzięcie – budowa przejścia na rzece Młynówka Chlebowo w celu ochrony minoga. Priorytet III o Obejmuje budowę 47 przejść dla ryb. Priorytet IV g Celem jest ochrona głównie węgorza dlatego skupiono się tutaj na budowie przepławek typu węgorzowego. . Programy małej retencji 1.Tytuł dokumentu l Program małej retencji województwa zachodniopomorskiego do roku 2015. c 2.Zatwierdzenie Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego dnia 28 czerwca 2004 r. r 3. Realizacja zapisów Planowane obi.ekty małej retencji na obszarze województwa zachodniopomorskiego przewidziano do realizacji do 2015 roku. w 4. Tematyka Program małej retencji dla województwa zachodniopomorskiego ma na celu zwiększenie zasobów wodnych w zlewniach, w których często występuje zanik przepływu wody (pojawia się okres posuszy) oraz ochronę przeciwpowodziową dla dolnych odcinków cieku w w zlewniach najbardziej zasobnych w wodę. 5. Wskazanie finansowania Głównymi źródłami finansowania programu będą: WFOŚiGW, w fundusze UE. 6. Działania przewidziane do realizacji Działania przewidziane do realizacji to przede wszystkim budowa i odbudowa istniejących obiektów, budowli piętrzących wraz z przepławkami dla ryb, budowa zbiorników dolinowych oraz stawów wiejskich pełniących funkcje p.pożarowe. Obiekty te obok funkcji

l

Nr 40 — 2169 — Poz. 451 p ochronnych i zwiększaniu retencyjności zlewni, a poprzez to również dostępność w wodę będą miały ogromne znaczenie dla gospodarki rybackiej oraz rekreacji. Proponowane do realizacji obiekty małej retencji: . zbiorniki dolinowe: o w okresie 2004 – 2006 – 3, v o w okresie 2007 – 2015 – 12, podpiętrzanie (stabilizowanie) jezior: o w okresie 2004 – 2006 – 8, o o w okresie 2007 – 2015 – 19, jeziora oraz stawy wiejskie i rybne w okresie realizacji programu – 13. g 1. Tytuł dokumentu Wojewódzki program małej retencji dla województwa łódzkiego. 2. Zatwierdzenie . Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Łódzkiego dnia 28 marca 2006 r. 3. Realizacja zapisów l Realizacja projektu planowana jest do 2015 r. c 4.Tematyka Dokument zawiera działania na rzecz zwiększenia zasobów wodnych i oszczędnego nimi gospodarowania. W projekcie przedstawiono plany budowy i przebudowy obiektów do r retencjonowania wody, które również znajdować się będą na obszarach objętych ochroną. Na terenie województwa. znajduje się 88 rezerwatów przyrody, 7 parków krajobrazowych, 14 obszarów chronionego krajobrazu, obszary specjalnej ochrony ptaków, specjalne obszary w ochrony siedlisk, użytki ekologiczne, stanowiska dokumentacyjne,23 zespoły przyrodniczokrajobrazowe oraz bardzo liczne pomniki przyrody. Powoduje to, że obiekty małej retencji znajdujące się w ścisłym związku na obszarach chronionych (326 zbiorników małej retencji) muszą być indywidualnie rozpatrywane co do ich lokalizacji i wpływu na środowisko. 5w. Wskazanie finansowania Brak danych. 6. Działania przewidziane do realizacji Zasadniczym celem programu małej retencji dla województwa łódzkiego jest stworzenie wpełnego programu retencjonowania wód. W tym celu na terenie województwa zostanie zrealizowane 343 zbiorników małej retencji, które spełniają następujące funkcje: gospodarcze: zaopatrzenie w wodę do nawodnień rolniczych, hodowle ryb, wykorzystanie energetyczne rzek i zbiorników,

l

Nr 40 — 2170 — Poz. 451 p ochronę przeciwpowodziową, ochronę przeciwpożarową, aktywizacje gospodarcza regionu, . przyrodnicze: oddziaływanie obiektu retencyjnego na świat roślin vi zwierząt, poprawę jakości wody(neutralizacja zanieczyszczeń biogennych, wzbogacenie krajobrazu, powstrzymanie degradacji zasobów przyrodniczych, powstrzymanie erozji dennej, o rekreacyjne: poprawa warunków wykorzystania obiektów dla potrzeb turystyki, rekreacji. Wśród 343 zbiorników można wyróżnić 192 ogbiekty o powierzchni mniejszej od 5 ha oraz 151 obiektów, których powierzchnia wynosi powyżej 5 ha. 1. Tytuł dokument „Program małej retencji województwa pomorskiego do roku 2015. Aktualizacja czerwiec . 2008”. 2. Zatwierdzenie l Zmiana programu Małej Retencji Województwa Pomorskiego do roku 2015 została c przyjęta Uchwałą Nr 787/137/08 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 5 sierpnia 2008 r. 3. Realizacja zapisów Realizacja projektur planowana jest do 2015 r. 4. Tematyka Program małe.j retencji na całym terenie województwa pomorskiego ma na celu zwiększenie zasobów wodnych oraz: w poprawę mikroklimatu, warunków glebowych i zwiększenie bioróżnorodności na obszarach wykorzystywanych rolniczo, poprawę stosunków wodnych na obszarach przyrodniczo cennych, poprawę walorów krajobrazowych i turystycznych regionu (oczka i zbiorniki wodne, w zwiększenie powierzchni jezior i stawów), poprawę zabezpieczenia przed lokalnymi podtopieniami i powodziami, zwiększenie zabezpieczenia pożarowego terenów wiejskich i leśnych. 5. Wskazanie finansowania w Obiekty małej retencji objęte programem planowane są do realizacji przy wsparciu finansowym z Funduszy Europejskich oraz z tzw. innych źródeł (m. in. z budżetu państwa). 6. Działania przewidziane do realizacji Program opiera się na wykonaniu 5 obiektów, wykorzystaniu zbiorników naturalnych oraz istniejących urządzeń wodnych, znajdujących się na obszarze dorzecza Odry:

l

Nr 40 — 2171 — Poz. 451 p wykorzystanie istniejących systemów nawodnień w celu utrzymania mokradeł i bagien oraz trwałych użytków zielonych, a także – jeżeli to możliwe – ponowne zabagnienie terenów osuszanych na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci, . odbudowę, remont i budowę nowych progów korekcyjnych w ciekach, wykorzystanie zbiorników przeciwpożarowych na terenach wiejskich, v odbudowę, budowę i modernizację stawów rybnych, wykonanie zbiorników retencyjnych na obszarach wiejskich i leśnych. W aktualizacji Programu małej retencji dla województwa pomorskiego w obrębie obszaru dorzecza Odry, przewiduje się wykonanie 5 obiektów na rzekach zestawionych w poniższej tabeli. Tabela 45. Wykaz rzek na których przewiduje się wykonanie obiektów w ramach Programu małej retencji.

1. Tytuł dokumentu r Program małej retencji dla województwa śląskiego. 2. Zatwierdzenie . Zatwierdzony 16 stycznia 2006 r. przez Sejmik Województwa Śląskiego, uchwała w nr II/43/1/2006. 3. Realizacja zapisów Projekt planowany do zrealizowania do 2012 roku. 4. Tematyka w Celem programu małej retencji województwa śląskiego jest poprawa stanu, odbudowa oraz dążenie do powiększenia zasobów wodnych kraju pod względem ilościowym i jakościowym oraz ochrona przeciwpowodziowa. 5. Wskazanie finansowania w Koszty realizacji programu, mające charakter szacunkowy, ustalono na poziomie 126,6 mln zł (nie uwzględniono kosztów związanych z utrzymaniem, eksploatacją i bieżącą konserwacją obiektów). Wsparcie finansowe dla „Projektu małej retencji województwa Śląskiego” będzie pochodzić ze środków unijnych, w formie dotacji z NFOŚiGW oraz WFOŚiGW. Przedsięwzięcie będzie również wymagać środków budżetowych i samorządowych.

l

Nr 40 — 2172 — Poz. 451 p 6. Działania przewidziane do realizacji Kierunki działań w zakresie małej retencji to: odbudowa, modernizacja i budowa urządzeń piętrzących, w celu wykorzystania . wody do nawodnień, spowolnienia odpływu wód powierzchniowych oraz ochrony gleb torfowych, v uzupełnienie i modernizacja obiektów melioracyjnych pod kątem zachowania równowagi ekologicznej biotopów, odbudowa, modernizacja i budowa budowloi piętrzących i stopni przeciwerozyjnych dla podniesienia poziomu wody gruntowej na obszarach przyległych, odbudowa, modernizacja i budowa nowych sztucznych zbiorników wodnych o pojemności do 5 mln m3 na rzekacgh i potokach, odbudowa, modernizacja i budowa nowych stawów rybnych, piętrzenie istniejących małych jezior i magazynowanie dodatkowych zasobów wody z jednoczesnym podniesieniem walorów krajobrazowych i estetycznych środowiska . przyrodniczego. Łącznie przewidziano do realizacji 92 olbiekty małej retencji (suche zbiorniki, zbiorniki wodne, zbiorniki zaporowe, stawy ziemnce). 1. Tytuł dokumentu Program małej reterncji wodnej w województwie dolnośląskim. 2. Zatwierdzenie Dokument za.twierdzony przez Sejmik Województwa Dolnośląskiego dnia 12 października 2006 r. w 3. Realizacja zapisów Realizacja obejmuje lata 2006-2015. 4. Tematyka Program malej retencji ma za zadanie zwiększenie zasobów powierzchniowych oraz w zasilanie wód gruntowych i wgłębnych jako przeciwdziałanie skutkom suszy w przyrodzie. Zwiększenie ochrony powodziowej terenów i miejscowości, poprawa czystości wód oraz zachowanie i odtworzenie naturalnych walorów środowiska przyrodniczego. 5. Wskazania finansowania wŚrodki finansowe pochodzą z różnych źródeł, a przede wszystkim będą to: środki inwestycyjne i remontowe DZMiUW we Wrocławiu (środki budżetowe wspomagane dotacjami Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Ekofunduszu, udziałami gmin). Od 2003 r. środki inwestycyjne zwiększane są również rezerwą budżetową „Programu dla Odry 2006”, środki samorządów gminnych ,

l

Nr 40 — 2173 — Poz. 451 p środki własne nadleśnictw państwowych i gospodarstw rybackich, środki własne użytkowników indywidualnych wspomagane datacjami FOGrR głównie na budowę stawów rybnych, . środki zakładów produkcyjnych i innych. Łączny koszt realizacji programu w województwie wyniesie 779v,65 mln zł, z czego na realizację poszczególnych obiektów przewidziano: zbiorniki zaporowe – 461 mln zł, retencja korytowa (jazy i zastawki) – 30,9 mlon zł, małe zbiorniki wodne – 240,05 mln zł, zbiorniki śródleśne – 18,3 mln zł, stawy rybne – 29,4 mln zł. g 6.Działania przewidziane do realizacji Działania przewidziane do realizacji: budowa i odbudowa małych. zbiorników wodnych o różnym przeznaczeniu (retencyjne, śródpolne, oczka wodne, starorzecza) oraz dużych zbiorników l wielozadaniowych, budowa urządzeń pięctrzących na ciekach podstawowych, budowa stawów rybnych głównie prywatnych, stosowanie agromelioracji sprzyjającej magazynowaniu wód w glebach, r budowa polderów i suchych zbiorników przeciwpowodziowych. Łącznie do realizacji przewidziano: . zbiorniki zaporowe – 21 szt., retencja korytowa (jazy i zastawki) – 305 szt., w małe zbiorniki wodne – 96 szt., zbiorniki śródleśne – 53 szt., stawy rybne – 199 szt. w 1.Tytuł dokumentu Aktualizacja programu retencjonowania wód powierzchniowych województwa kujawsko-pomorskiego. 2.Zatwierdzenie w Dokument zatwierdzony Uchwałą Zarządu Województwa w 2006 r. 3.Realizacja Realizacja programu planowana jest do roku 2015. 4.Tematyka Program zawiera działania związane ze zwiększeniem zasobów dyspozycyjnych wody w zlewni poprzez realizowanie przedsięwzięć małej retencji.

l

Nr 40 — 2174 — Poz. 451 p 5.Wskazania finansowania Brak danych. W latach 2005-2015 planowane są do poniesienia następujące koszty na wykonanie obiektów . małej retencji w zlewniach Warty i Wisły: budowle piętrzące na ciekach – 30,6 mln zł, v podpiętrzenie jezior – 7,44 mln zł. 6.Działania przewidziane do realizacji Działania programu to przede wszystkich buodowa, przebudowa lub modernizacja istniejących obiektów małej retencji pozwalających racjonalnie gospodarować zasobami wodnymi oraz wykorzystanie naturalnych zbiorników do magazynowania wody. Na obszarze województwa planowane jesgt wykonanie 83 budowli piętrzących oraz podpiętrzenie 70 jezior. W projekcie nie przewiduje się budowy dużych zbiorników retencyjnych. W latach 2005-2015 planowane są do realizacji następujące obiekty małej retencji: . budowle piętrzące na ciekach – 83 szt., podpiętrzenie jezior – 70 szt.l c 1.Tytuł dokumentu Program budowy zbiorników małej retencji w województwie opolskim. 2.Zatwierdzenie r Dokument zatwierdzony 30 października 2007 r. przez Sejmik Województwa Opolskiego. 3. Realizacja . Realizacja programu planowana jest do roku 2013. w 4.Tematyka Program zawiera działania związane ze zwiększeniem zasobności retencji wodnej, podniesieniem walorów rekreacyjnych środowiska i ewentualnym zwiększeniem udziału energii odnawialnej oraz ochrony przeciwpowodziowej. 5w. Wskazania finansowania Brak danych. Poniżej tabelka zawiera zbiorcze zestawienie planowanych zbiorników zaporowych. Realizacja planowanej budowy zbiorników zaporowych szacowana jest na 626,3 mln zł. w6. Działania przewidziane do realizacji zwiększenie naturalnej retencji poprzez realizację programów zalesień gruntów rolniczo nieprzydatnych, obszarów wododziałowych i źródliskowych, zwiększenie dyspozycyjności wód powierzchniowych poprzez rozbudowę sztucznej retencji wody, m.in. budowa 39 zbiorników, odbudowa i remonty urządzeń piętrzących.

l

Nr 40 — 2175 — Poz. 451 p 1. Temat dokumentu Mała retencja wodna na terenie województwa wielkopolskiego - aktualizacja. 2. Zatwierdzenie . Dokument zatwierdzony w 2005 r. przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego. 3. Realizacja v Realizacja programu planowana do 2015 r. o 4.Tematyka Dokument określa możliwości techniczne oraz hydrologiczne retencjonowania wód powierzchniowych na obszarze województwa. Celem programu jest zwiększenie zasobów wodnych w zlewniach oraz ochrona przeciwpogwodziowa poprzez odpowiednie działania. 5. Wskazania finansowania Brak danych. Koszty niezbędnych inwestycji: . zbiorniki dolinowe – 900,28 mln zł, l zbiorniki jeziorowe- podpiętrzane oraz stabilizowane jeziora – 43,34 mln zł, budowle piętrzące (rcetencja korytowa) - 65,06 mln zł. 6. Działania przewidziane do realizacji budowa nowych zbiorników wodnych dolinowych, budowa i odburdowa urządzeń piętrzących na ciekach, zabudowa retencyjna poprzez stabilizację poziomu wody w jeziorach. . Obiekty przewidziane do wykonania: zbiorniki dolinowe – 62 szt., w zbiorniki jeziorowe- podpiętrzane oraz stabilizowane jeziora – 48 szt., budowle piętrzące (retencja korytowa) – 229 szt. 1.Tytuł dokumentu w „Program Małej Retencji Wodnej w województwie lubuskim”. 2.Zatwierdzenie Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Lubuskiego w dniu 22 grudnia 2008 r. 3.Realizacja zapisów w W latach 2007 – 2013 wraz z dalszą perspektywą po roku 2013. 4.Tematyka Dokument został opracowany w celu poprawy stanu wód, zwiększenia zasobów wodnych, powstrzymanie degradacji istniejących urządzeń oraz odbudowę obiektów zniszczonych. Składa się on z opracowań:

l

Nr 40 — 2176 — Poz. 451 p „Mała retencja wodna w woj. lubuskim – komponent rolny”, „Program małej retencji wodnej terenów zarządzanych przez Lasy Państwowe w woj. lubuskim”. . Oba opracowania mają na celu wskazanie możliwości retencjonowania wody. Dokument wskazuje potrzeby i możliwości budowy zbiorników małej retencvji. 5.Wskazanie finansowania Łączne szacunkowe koszty wytypowane do realizacji na lata 2007÷2013 wyniosą 16,5 ml zł, dla obiektów planowanych do realizacji po 20o13r - 158,97 mln zł – poza terenem administrowanym przez Lasy Państwowe, na terenach administrowanym przez Lasy Państwowe wyniosą 36,820 ml zł. 6.Działania przewidziane do realizacji g konserwacja istniejących obiektów hydrotechnicznych, budowa nowych obiektów hydrotechnicznych. Do realizacji przewidziano 247 zbiorników retencyjnych w tym 96 o powierzchni ponad 1ha oraz . 151 o powierzchni do 1h, położonych na terenach zarządzanych przez Lasy Państwowe oraz 442 obiekty retencji korytowej. l c Plany ochrony parków narodowych 1. Temat dokumentu r Plan ochrony parku narodowego. 2. Zatwierdzenie . Plan ochrony dla parku narodowego ustanawia w drodze rozporządzenia Minister właściwy do spraw środowiska, na podstawie projektu planu przygotowanego przez dyrektora parku narodowego, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu. 3. Realizacja Plan sporządza się na okres 20 lat. 4.Tematyka

Nr 40 — 2177 — Poz. 451

5. Działania przewidziane do realizacji Zakres ochrony zasobów, tworów i skłagdników przyrody w parku narodowym obejmuje w szczególności: naturalne procesy przyrodnicze, siedliska przyrodnicze oraz siedliska roślin, zwierząt lub grzybów dziko . występujących, objętych ochroną gatunkową oraz zagrożonych wyginięciem lub rzadko występujących, l populacje roślin, zwcierząt lub grzybów dziko występujących, w szczególności gatunków objętych ochroną ścisłą, zagrożonych wyginięciem lub rzadko występujących, z uwzględnieniem ich różnorodności genetycznej, różnorodność rekosystemową, z uwzględnieniem zmienności siedliskowej, faz rozwojowych i stadiów sukcesyjnych ekosystemów, różnorodno.ść krajobrazową, z uwzględnieniem estetycznych i widokowych walorów krajobrazowych, w przyrodę nieożywioną, w szczególności: wody, powietrze, gleby, jaskinie, głazy, skały, rzeźbę terenu, procesy rzeźbotwórcze i procesy glebowe, walory krajobrazowe i wartości kulturowe. w Zabiegi ochronne na obszarach parków narodowych, objętych ochroną czynną, w stosunku do ekosystemów wodnych, mogą obejmować w szczególności: ograniczanie nadmiernego odpływu wód przez wykonywanie zastawek lub likwidację rowów odwadniających, w ograniczanie dopływu substancji biogennych i eliminowanie dopływu zanieczyszczonych wód, w tym ścieków, rekultywację i odtwarzanie terenów podmokłych i podtopień, drobnych zbiorników i cieków wodnych, w szczególności oczek wodnych oraz przywracanie naturalnego biegu cieków wodnych, usuwanie zanieczyszczeń antropogenicznych,

l

Nr 40 — 2178 — Poz. 451 p zachowanie lub odtwarzanie różnorodności biologicznej właściwej dla danego typu ekosystemu, w szczególności przez zachowanie lub przywracanie siedlisk roślin i zwierząt, a w razie potrzeby, przez wprowadzanie tych gatunków, . regulację struktury gatunkowej i liczebności populacji zwierząt, w szczególności ryb, w przypadku wystąpienia istotnych zaburzeń w struktvurze troficznej ekosystemu lub składzie gatunkowym ichtiofauny, utrzymanie lub odtwarzanie możliwości migracji ryb, w szczególności przez budowę lub przebudowę urządzeń wodnych w spoosób umożliwiający migrację ryb oraz zapewniający utrzymanie w ciekach co najmniej przepływu nienaruszalnego, ograniczenie wielkości poboru wód powierzchniowych i podziemnych, eliminowanie obcych gatunków zagragżających rodzimym gatunkom. Plany ochrony parków krajobrazowych 1. Temat dokumentu . Plan ochrony parku krajobrazowego. l 2. Zatwierdzenie Plan ochrony dla parku krajobraczowego ustanawia sejmik województwa w drodze uchwały, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu planu albo odmawia jego ustanowienia, jeżeli projekt planu jest niezgodny z celami ochrony przyrody. Plan ochrony może być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb orchrony przyrody. 3. Realizacja . Plan sporządza się na okres 20 lat. 4.Tematyka Dokument określa: powierzchnię, środowisko przyrodnicze, infrastrukturę, główne siedliska przyrodnicze, gatunki roślin objętych ochroną ścisłą i ochrona częściową, gatunki roślin rzadkich ujętych w Czerwonej Księdze Roślin, wykaz zwierząt prawnie chronionych, występujące typy krajobrazów, wartości kulturowe (zabytki architektury, miejsca pamięci narodowej), itp.

Nr 40 — 2179 — Poz. 451

5. Działania przewidziane do realizacji Zakres ochrony zasobów, tworów i składników przyrody w parku krajobrazowym obejmuje w szczególności: o krajobraz wraz z jego składnikami, walorami fizjonomicznymi i powiązaniami ekologicznymi, różnorodność biologiczną na gpoziomie gatunkowym, ekosystemowym i krajobrazowym, charakterystyczne dla danego obszaru formy gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej służące zrównoważonemu użytkowaniu ekosystemów i zachowaniu ich . różnorodności biologicznej. Sposoby ochrony zasobów, tworówl i składników przyrody obejmują w szczególności: eliminowanie lub ogcraniczanie źródeł zagrożeń, w szczególności zanieczyszczenia powietrza, wód i gleb, przez: o usuwanie zanieczyszczeń antropogenicznych, o kształtowanrie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej, o eliminowanie lub zapobieganie skażeniom oraz erozji gleb przez promowanie takich s.posobów gospodarowania gruntami, aby ograniczać rozmiary erozji gleb, o ograniczanie stosowania chemicznych środków ochrony roślin przez promowanie w ograniczania stosowania tych środków, zachowanie lub poprawę stosunków wodnych przez: o ograniczanie nadmiernego odpływu wód, o zachowanie lub odtwarzanie zbiorników i cieków wodnych oraz ekosystemów w wodno-błotnych, w szczególności oczek wodnych i torfowisk, o gospodarowanie zasobami wodnymi w sposób uwzględniający potrzeby ekosystemów wodnych i wodno-błotnych, o zachowanie naturalnego charakteru cieków wodnych, wo zachowanie lub przywracanie dobrego stanu ekologicznego wód, w tym różnorodności biologicznej zbiorników i cieków wodnych, kształtowanie zagospodarowania przestrzennego w sposób umożliwiający zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz wartości kulturowych, w szczególności przez: o ochronę otwartej przestrzeni przed nadmierną zabudową,

l

Nr 40 — 2180 — Poz. 451 p o kształtowanie zalesień w sposób optymalny dla ochrony różnorodności biologicznej i walorów krajobrazowych, o ochronę punktów, osi i przedpoli widokowych, . o zachowanie ciągłości korytarzy ekologicznych i niewprowadzanie barier ekologicznych, v niewznoszenie obiektów zmniejszających walory przyrodnicze i krajobrazowe, uwzględnianie potrzeb ochrony przyrody w gospodarce człowieka, w tym w gospodarce rolnej, leśnej, wodnej, rybackiej io turystyce, ochronę czynną zasobów, tworów i składników przyrody w warunkach zrównoważonego rozwoju i w uzgodnieniu z właścicielami gruntów, w szczególności przez: g o zachowanie lub odtwarzanie różnorodnych siedlisk przyrodniczych, w tym w razie potrzeby, wykonywanie zabiegów ochronnych, o wzbogacanie zieleni i zadrzewień, . o wprowadzanie gatunków zagrożonych wyginięciem, z uwzględnieniem konieczności ochrony ich zalsobów genowych, o eliminowanie obcych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów zagrażających c rodzimym gatunkom, w tym ograniczanie możliwości ich rozprzestrzeniania, o obejmowanie szczególnymi formami ochrony obszarów i obiektów cennych pod względem przyrodniczym, r o zachowanie lub odtwarzanie korytarzy ekologicznych, o budowę p.odziemnych i nadziemnych przejść dla zwierząt oraz przepławek dla ryb, w o konserwację lub przywracanie walorów zieleni zabytkowej, ochronę wartości kulturowych, w szczególności przez: o sprawowanie opieki nad zabytkami w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z późn. wzm.), w tym prowadzenie prac restauratorskich i konserwatorskich przy zabytkach, o dostosowywanie istniejących i nowo budowanych budynków i budowli do form architektonicznych charakterystycznych dla obszaru objętego ochroną, w edukację ekologiczną społeczeństwa, ochronę walorów przyrodniczych obszarów produkcji rolniczej i leśnej przez: o stosowanie dobrych praktyk rolniczych, o uwzględnianie potrzeb ochrony przyrody w gospodarce leśnej, o wdrażanie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i rozwój rolnictwa ekologicznego.

l

Nr 40 — 2181 — Poz. 451 p Plany ochrony rezerwatów przyrody 1. Temat dokumentu Plan ochrony rezerwatu przyrody. . 2. Zatwierdzenie v Plan ochrony dla rezerwatu przyrody ustanawia w drodze zarządzenia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie projektu planu ochrony sporządzonego przez organ, który uznał dany obszar za rezerwat przyrody lub, po uzgodnieniu z tym organem, przez zarządzającego rezerwatem albo sprawującego nadzór nad rezerwatem, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu. 3. Realizacja Plan sporządza się na okres 20 lat. 4.Tematyka

5. Działania przewidziane do realizacji w Zakres ochrony zasobów, tworów i składników przyrody w rezerwacie przyrody, tak samo jak w parku narodowym obejmuje w szczególności: naturalne procesy przyrodnicze, siedliska przyrodnicze oraz siedliska roślin, zwierząt lub grzybów dziko występujących, objętych ochroną gatunkową oraz zagrożonych wyginięciem lub rzadko występujących,

l

Nr 40 — 2182 — Poz. 451 p populacje roślin, zwierząt lub grzybów dziko występujących, w szczególności gatunków objętych ochroną ścisłą, zagrożonych wyginięciem lub rzadko występujących, z uwzględnieniem ich różnorodności genetycznej, . różnorodność ekosystemową, z uwzględnieniem zmienności siedliskowej, faz rozwojowych i stadiów sukcesyjnych ekosystemów, v różnorodność krajobrazową, z uwzględnieniem estetycznych i widokowych walorów krajobrazowych, przyrodę nieożywioną, w szczególności: wod o y, powietrze, gleby, jaskinie, głazy, skały, rzeźbę terenu, procesy rzeźbotwórcze i procesy glebowe, walory krajobrazowe i wartości kulturowe. g Zabiegi ochronne na obszarach rezerwatów przyrody, objętych ochroną czynną, w stosunku do ekosystemów wodnych, mogą obejmować w szczególności: ograniczanie nadmiernego odpływu wód przez wykonywanie zastawek lub likwidację rowów odwadniających, . ograniczanie dopływu substancji biogennych i eliminowanie dopływu l zanieczyszczonych wód, w tym ścieków, c rekultywację i odtwarzanie terenów podmokłych i podtopień, drobnych zbiorników i cieków wodnych, w szczególności oczek wodnych oraz przywracanie naturalnego biegu cieków wodnych, r usuwanie zanieczyszczeń antropogenicznych, zachowanie lub odtwarzanie różnorodności biologicznej właściwej dla danego typu . ekosystemu, w szczególności przez zachowanie lub przywracanie siedlisk roślin i zwwierząt, a w razie potrzeby, przez wprowadzanie tych gatunków, regulację struktury gatunkowej i liczebności populacji zwierząt, w szczególności ryb, w przypadku wystąpienia istotnych zaburzeń w strukturze troficznej ekosystemu lub składzie gatunkowym ichtiofauny, utrzymanie lub odtwarzanie możliwości migracji ryb, w szczególności przez budowę w lub przebudowę urządzeń wodnych w sposób umożliwiający migrację ryb oraz zapewniający utrzymanie w ciekach co najmniej przepływu nienaruszalnego; ograniczenie wielkości poboru wód powierzchniowych i podziemnych, eliminowanie obcych gatunków zagrażających rodzimym gatunkom. w Plany ochrony dla obszaru Natura 2000 1. Temat dokumentu „Plan ochrony dla obszaru Natura 2000”.

l

Nr 40 — 2183 — Poz. 451 p 2.Zatwierdzenie Plan ochrony obszaru Natura 2000 ustanawia w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw środowiska. Projekt planu ochrony obszaru Natura 2000 sporządza . sprawujący nadzór nad obszarem tj. wojewoda w terminie 5 lat od dnia wyznaczenia tego obszaru, w uzgodnieniu z właściwymi miejscowo radami gmin. v 3. Realizacja Plan sporządza się na okres 20 lat. 4. Tematyka o opis i ocena istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków, opis warunków zachowania lub przywrócenia właściwego stanu ochrony siedlisk g i gatunków, wskazanie zadań ochronnych, z określeniem sposobu ich wykonania, rodzaju, zakresu i lokalizacji, na okres stosowany do potrzeb, . określa zakres monitoringu przyrodniczego, zawiera opis przebiegu granilc obszaru. 5. Działanie przewidziane do realizacji c Dokumentacja planistyczna do celów planu ochrony obszaru Natura 2000 obejmuje: zebranie materiałów niepublikowanych i opracowań publikowanych, przydatnych do sporządzenia prrojektu planu, analiza istniejących opracowań planistycznych pod kątem ich zgodności z ochroną obszaru Nat.ura 2000, inwentaryzacja i ocena stanu siedlisk przyrodniczych oraz populacji gatunków roślin w i zwierząt, dla ochrony których został wyznaczony obszar Natura 2000, sporządzenie wykazu rodzajów użytków gruntowych położonych na obszarze Natura 2000 w obrębie siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin i zwierząt, dla ochrony których obszar ten został utworzony, z podaniem właścicieli i użytkowników w wieczystych tych gruntów, określenie korytarzy ekologicznych umożliwiających przemieszczanie się gatunków zwierząt w obszarze Natura 2000 oraz łączących ten obszar z innymi obszarami przyrodniczymi w szczególności objętymi ochroną prawną, w sformułowanie wytycznych do innych planów i programów mających związek z ochroną obszarów Natura 2000, w szczególności parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz planów urządzania lasów, opracowanie map.

l

Nr 40 — 2184 — Poz. 451 p 12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie . v I tura konsultacji społecznych Ramy czasowe i przedmiot o I tura konsultacji społecznych prowadzona była od dnia 22 grudnia 2006 r. do dnia 22 czerwca 2007 r. i dotyczyła „Harmonogramu i programu prac związanych ze sporządzaniem g planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy wraz z zestawieniem działań, które należy przeprowadzić w drodze konsultacji społecznych”. Konsultowany dokument przedstawiał harmonogram (termin rozpoczęcia, czas trwania i termin zakończenia) realizacji poszczególnych działań mających na celu opracowanie pla.nów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy (PGW). Konsultacje przeprowadzone zostały przez KZGW przy współudziale poszczególnych l RZGW na obszarach ich działania. c Cel Celem działań prowadzonych podczas I tury konsultacji społecznych było zebranie uwag, r opinii i komentarzy do konsultowanego dokumentu oraz przybliżenie społeczeństwu wiedzy na temat RDW, przyczyn i poszczególnych etapów jej wdrażania, ze szczególnym uwzględnieniem . ram czasowych i merytorycznych pierwszego cyklu planistycznego, jak również celów i skutków całego prowcesu planistycznego. Adresaci Założono, że na obszarach RZGW do aktywnego udziału w konsultacjach społecznych wzostaną zaproszeni reprezentanci możliwie wielu grup interesów, które odczują skutki wdrożenia PGW, działających na tym obszarze. Wyodrębniono następujące grupy: administracja samorządowa, administracja rządowa, w użytkownicy wód różnych sektorów, ekologiczne organizacje pozarządowe, inni. Zapewniono również szeroko pojętemu społeczeństwu możliwość składania uwag do konsultowanego dokumentu.

l

Nr 40 — 2185 — Poz. 451 p Zastosowane działania Konsultacje przeprowadzono głównie za pomocą badań ankietowych, przy okazji posiedzeń rad gospodarki wodnej regionów wodnych i posiedzeń stałych komisji ds. udziału . społeczeństwa, spotkań konsultacyjnych organizowanych przez RZGW dla różnych środowisk oraz spotkań organizowanych przez różne instytucje i organvizacje, w których uczestniczyli przedstawiciele RZGW. Na obszarze dorzecza Odry w badaniach ankietowych na ok. 6200 rozesłanych ankiet otrzymano prawie 700 sztuk ankiet. Zorganizowano 3 wspólne posiedzenia o Rad Regionów i powołanych przy nich Stałych Komisji, 4 posiedzenia Rad Regionów i 4 posiedzenia Stałych Komisji. Łącznie odbyło się 11 spotkań, w których uczestniczyło 244 osób. Natomiast wszystkich spotkań konsultacyjnych zorganizowano 11 a uczestniczyło w nich co najmniej 262 osoby. Ponadto zorganizowano gI Krajowe Forum Wodne, w którym uczestniczyło 85 osób, oraz przeprowadzono dodatkowe działania informacyjne i edukacyjne, które miały na celu wsparcie działań konsultacyjnych. Podczas I tury konsultacji społecznych wykorzystano różnego rodzaju narzędzia, m.in. umieszczono artykuły w prasie, opracowano i rozprowadzano . broszury informacyjne, zorganizowano wystawy, utworzono fora internetowe. l c Podsumowanie wyników I tura konsultacji społecznych dot. „Harmonogramu i programu prac …” była pierwszym etapem konsultacji w procesie sporządzania planów gospodarowania wodami w Polsce. r Działania tego typu prowadzone były w odniesieniu do gospodarowania wodami po raz pierwszy na tak szeroką skalę. W efekcie uzyskano uwagi, które pozwoliły na lepsze . przygotowanie się do kolejnych etapów konsultacji, dążące do zwiększenia efektywności podejmowwanych działań poprzez weryfikację sposobu przeprowadzania konsultacji. II tura konsultacji społecznych Ramy czasowe i przedmiot w II tura konsultacji społecznych prowadzona była od dnia 22 grudnia 2007 r. do dnia 22 czerwca 2008 r. i dotyczyła „Przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej na obszarach dorzeczy”. Konsultowano dokument określający dla każdego obszaru dorzecza wstępną listę najważniejszych problemów, które mogą utrudnić osiągnięcie dobrego stanu wód na danym w obszarze. Konsultacje przeprowadzane zostały przez KZGW wspierany przez poszczególne RZGW na obszarach ich działania.

l

Nr 40 — 2186 — Poz. 451 p Cel Celem działań prowadzonych podczas II tury konsultacji społecznych było zebranie uwag, opinii i komentarzy do konsultowanego dokumentu oraz dalsze przekazywanie informacji . o szeroko rozumianym procesie planowania w gospodarowaniu wodami w świetle v prawodawstwa unijnego (RDW) oraz krajowego (ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne). Adresaci o Podobnie jak w I turze konsultacji społecznych, niemożliwe było bezpośrednie zaangażowanie całego społeczeństwa w proces konsultacji, dlatego założono, że na obszarach RZGW konsultacje adresowane będą głównie do zainteresowanych stron. g W II turze konsultacji społecznych przyjęto następujące grupy docelowe: administracja samorządowa, administracja rządowa, . użytkownicy wód różnych sektorów, ekologiczne organizacje pozlarządowe, inni. c Zapewniono również szeroko pojętemu społeczeństwu możliwość składania uwag do konsultowanego dokumentu. r Zastosowane działania . Konsultacje przeprowadzono głównie za pomocą badań ankietowych, przy okazji w posiedzeń rad gospodarki wodnej regionów wodnych i posiedzeń stałych komisji ds. udziału społeczeństwa, spotkań konsultacyjnych organizowanych przez RZGW dla różnych środowisk oraz spotkań organizowanych przez różne instytucje i organizacje, w których uczestniczyli przedstawiciele RZGW. Na obszarze dorzecza Odry w badaniach ankietowych na ponad 10 tys. w rozprowadzonych ankiet otrzymano prawie 2,5 tys. odpowiedzi. Zorganizowano 7 spotkań Komisji ds. Udziału Społeczeństwa oraz 8 spotkania Rad Regionu. Łącznie odbyło się 15 spotkań, w których uczestniczyło 298 osób. Natomiast wszystkich spotkań konsultacyjnych zorganizowano 13, wzięło w nich udział łącznie 845 uczestników. Ponadto zorganizowano II wKrajowe Forum Wodne, w którym uczestniczyło 320 osób, oraz wspierano konsultacje społeczne działaniami informacyjnymi i edukacyjnymi. Podczas II tury konsultacji wykorzystano ponownie różnego rodzaju narzędzia konsultacyjne: broszury, wystawy, artykuły w prasie, fora internetowe itp.

l

Nr 40 — 2187 — Poz. 451 p Podsumowanie wyników Przy organizacji II tury konsultacji społecznych uwzględniono wnioski wynikające z I tury. Przeprowadzono więcej spotkań konsultacyjnych, podczas których pozyskiwano uwagi . do konsultowanego dokumentu, a w badaniach ankietowych uzyskano znacznie większy procent zwrotu ankiet niż w I turze. W efekcie konsultacje vspołeczne „Przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej dla obszarów dorzeczy” spotkały się z dużym zainteresowaniem społeczeństwa. Pozyskano ponad 5 tys. ankiet na temat istotnych problemów gospodarki o wodnej oraz kilkadziesiąt uwag dotyczących zmian lub uzupełnienia konsultowanego dokumentu. Po zakończeniu II tury konsultacji społecznych wszystkie opinie zostały przeanalizowane i na ich podstawie wprowadzono zmiany w dokumencie, m.in. poszerzono listę istotnych problemów o dodatkowe pgroblemy występujące na obszarach dorzeczy wskazane w trakcie konsultacji, zweryfikowano zasięg występowania istotnych problemów w zlewniach bilansowych. . III tura konsultacji społecznych l Ramy czasowe i przedmiot c III tura konsultacji społecznych prowadzona była od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia 22 czerwca 2009 r. i dotyczyła „Projektów planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy”. Konsultowano dokumenty podsumowujące wszelkie informacje i działania, jakie r należy przeprowadzić na obszarze danego dorzecza, aby do 2015 r. osiągnąć dobry stan wód. Konsultacje przeprowadzane były przez KZGW przy współudziale poszczególnych RZGW na . obszarach ich działania. w Cel Celem działań prowadzonych podczas III tury konsultacji społecznych było zebranie uwag, opinii i komentarzy do konsultowanych dokumentów. w Adresaci Konsultacje społeczne przeprowadzono z przedstawicielami grup społecznych, na wktórych wdrożenie planów może mieć wpływ. Poszczególne grupy adresatów zostały określone już we wcześniejszych turach konsultacji, co miało zapewnić porównywalność wyników. Wyodrębnione zostały następujące grupy adresatów: administracja samorządowa, administracja rządowa, użytkownicy wód różnych sektorów,

l

Nr 40 — 2188 — Poz. 451 p ekologiczne organizacje pozarządowe, inni. Zapewniono również szeroko pojętemu społeczeństwu możliwość składania uwag do . konsultowanych dokumentów. v Zastosowane działania Podczas konsultacji społecznych przeprowadzonoo działania konsultacyjne oraz działania informacyjne, promocyjne oraz edukacyjne wspierające proces konsultacji. W ramach działań konsultacyjnych przeprowadzono głównie badania ankietowe, g zorganizowano posiedzenia rad gospodarki wodnej regionów wodnych i posiedzenia stałych komisji ds. udziału społeczeństwa oraz spotkania konsultacyjne w celu zaopiniowania konsultowanych dokumentów. Na obszarze dorzecza Odry w badaniach ankietowych na około . 10 tys. rozesłanych ankiet otrzymano ponad 2,5 tys. odpowiedzi. Zwołano 5 posiedzeń Rad Regionu, 1 posiedzenie Stałej Komisji, olraz 5 wspólnych posiedzeń Rad Regionów i powołanych przy nich Stałych Komisji. Łącznie odbyło się 11 spotkań, w których uczestniczyło 248 osób (poza c posiedzeniem Rady Środkowej Odry w dniu 11maja 2009r.). Natomiast wszystkich spotkań konsultacyjnych zorganizowano 23, a wzięło w nich udział ponad 1200 uczestników. Ponadto zorganizowano III Krajowe Forum Wodne, w którym uczestniczyło około 280 osób, oraz r przeprowadzono dodatkowe działania, które miały na celu wsparcie działań konsultacyjnych. . Działania informacyjno-promocyjne: w opracowanie i rozpowszechnienie materiałów informacyjnych (broszury informacyjne, ankieta, plakat, mapa, spoty informacyjno-promocyjno-reklamowe), wysyłanie drogą mailową informacji nt. konsultacji społecznych i związanych z nimi wydarzeń, w udostępnienie informacji m.in. na stronie internetowej KZGW oraz na stronach poszczególnych RZGW, publikacje artykułów w czasopismach, zorganizowanie paneli dyskusyjnych i konferencji prasowych, w udzielenie wywiadów przez przedstawicieli KZGW i RZGW, uruchomienie specjalnych linii telefonicznych. Działania edukacyjne: zorganizowanie i udział w szkoleniach, seminariach, sympozjach i innych spotkaniach w celu dotarcia do użytkowników z informacją nt. procesu i przedmiotu konsultacji społecznych.

l

Nr 40 — 2189 — Poz. 451 p Podsumowanie wyników Konsultacje społeczne projektów PGW spotkały się z bardzo dużym zainteresowaniem społeczeństwa. W efekcie pozyskano ok. 4500 ankiet na tem.at projektów planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy w Polsce oraz ok. 3000 propozycji v i sugestii dotyczących zmian konsultowanego dokumentu. Po zakończeniu III tury konsultacji społecznych wszystkie opinie zostały dokładnie przeanalizowane i na ich podstawie wprowadzono zmiany w niniejszym PGW. Najważniejsze z nich zestawiono poniżej: o w rozdziale 1 uzupełniono akronimy i nazwy skrócone występujące w treści dokumentu oraz dodano słowniczek pojęć stosowanych w dokumencie, w rozdziale 2 zmieniono zakres i strukturę rozdziału, g rozdział 3 uzupełniono o ogólną charakterystykę obszaru dorzecza (powierzchnia, położenie na tle Polski, położenie wg podziału administracyjnego, struktura użytkowania gruntów, opis sieci rzecznej, ukształtowanie powierzchni terenu oraz charakterystyka zasobów wód p.odziemnych), w rozdziale 4 uporządkowano strukturę rozdziału, l w rozdziale 5 opisano warunki klimatyczne w odniesieniu do obszaru dorzecza, c w rozdziale 6 usunięto wykaz części wód powierzchniowych do bytowania ryb, skorupiaków i mięczaków w warunkach naturalnych, rozdział 7 uzupełniono o opis programów monitoringu wód powierzchniowych, r podziemnych, w rozdziale 8 wskazano cele środowiskowe dla JCWPd oraz poszerzono zakres . rozdziału o odstępstwa od celów środowiskowych (derogacje) wyjaśniając, czym są dwerogacje i w jakich przypadkach są możliwe do zastosowania, w rozdziale 9 rozszerzono podsumowanie o wyniki dodatkowych analiz w sektorze komunalnym (wpływ dotacji, związek kosztów z wielkością produkcji, związek kosztów z wysokością strat, związek kosztów z wysokością opłat za korzystanie ze środowiska, związek między podatkiem vat a ceną usług, zależność w między formą prawną operatora a kosztami, finansowanie skrośne, wpływ odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę i podatku od nieruchomości na koszty). Wyniki przedstawiono dla całych obszarów dorzeczy a nie, jak w projektach, dla regionów wodnych. Rozszerzono analizę o pozostałe sektory oprócz komunalnego, przemysłu i w rolnictwa, czyli: żeglugę, hydroenergetykę oraz zarządzanie ryzykiem powodziowym, rozdział 10 uzupełniono o informacje dotyczące harmonogramu wdrożenia proponowanych programów działań i ich kosztów. Ponadto wyjaśniono, co zawierają działania podstawowe z grupy A i B oraz koszty działań A, B i uzupełniających, rozdział 11 uzupełniono o analizę powiązań wskazanych dokumentów planistycznych z celami RDW. Uzupełniono wykaz o brakujące dokumenty wskazane w trakcie

l

Nr 40 — 2190 — Poz. 451 p konsultacji społecznych oraz uaktualniono zakres zadań scharakteryzowanych dokumentów planistycznych i rozwojowych, w rozdziale 12 uszczegółowiono informacje z zakresu konsultacji społecznych, . w tym: grupy adresatów które wzięły udział w III turze konsultacji społecznych, działania jakie zastosowano podczas półrocznych konsuvltacji nt. projektów planów gospodarowania wodami. Dodatkowo zamieszczono wykaz zmian, jakie wprowadzono w ostatecznej wersji dokumentu na podstawie wyników konsultacji społecznych, o rozdział 13 uszczegółowiono w zakresie organów kompetentnych ds. gospodarki wodnej o Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, marszałków województw, dyrektorów wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych, wojewodów oraz starostów, g wraz z charakterystyką ich kompetencji zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, w rozdziale 14 wskazano instytucje kompetentne do udzielania informacji z zakresu . monitoringu wód powierzchniowych, podziemnych oraz obszarów chronionych. l c r . w w w

l

Nr 40 — 2191 — Poz. 451 p 13. Wykaz właściwych władz Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wod.ne, głównymi organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami są: minister właściwy ds. gospodarki wodnej, oraz Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Ponadto jako organ właściwy ds. gospodarki morskiej wskazany jest Minister Infrastruktury. Poniżej zestawiono organy właściwe w sprawach gospodarowania wodami oraz akty prawne, na mocy których powołuje się właściwe władze. Tabela 39. Zestawienie organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami

Tabela 40. Zestawienie aktów prawnych powołujących właściwe władze oraz określające ich zakres działania

Nr 40 — 2192 — Poz. 451

wMinister Środowiska Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne minister właściwy do spraw gospodarki wodnej składa Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, co dwa lata, nie później niż do 30 czerwca, informacje o gospodarowaniu wodami dotyczącą: stanu zasobów wodnych państwa, stanu wykorzystywania zasobów wodnych,

l

Nr 40 — 2193 — Poz. 451 p realizowania planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, współpracy międzynarodowej na wodach granicznych i realizacji umów w tym zakresie, . utrzymywania wód powierzchniowych oraz urządzeń wodnych, prowadzonych inwestycji, v stanu ochrony ludności i mienia przed powodzią lub suszą. o Ponadto zgodnie z art. 89 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne minister właściwy do spraw gospodarki wodnej sprawuje nadzór nad działalnością Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w szczególności w zakresie: zatwierdzania programów realizacgji zadań związanych z utrzymywaniem wód lub urządzeń wodnych oraz inwestycji w gospodarce wodnej, zatwierdzania corocznego sprawozdania, o którym mowa w art. 91 ustawy dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, . zatwierdzania planu kontroli gospodarowania wodami wykonywanej przez Prezesa l Krajowego Zarządu, polecania przeprowacdzenia kontroli nieujętych w planie kontroli. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej r Zgodnie z art. 89 oraz art. 90 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jest centralnym organem administracji rządowej, . właściwym w sprawach gospodarowania wodami, a w szczególności w sprawach zarządzania wodami oraz korzystania z wód i wykonuje zadania określone ww. ustawą, a w szczególności: w opracowuje projekty planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, opracowuje program wodno-środowiskowego kraju, opracowuje projekt planu ochrony przeciwpowodziowej oraz przeciwdziałania skutkom suszy na obszarze kraju, z uwzględnieniem podziału na obszary dorzeczy, w uzgadnia projekty warunków korzystania z wód regionu wodnego, prowadzi kataster wodny dla obszaru państwa, z uwzględnieniem podziału na obszary dorzeczy, sprawuje nadzór nad działalnością dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki w wodnej, a w szczególności kontrolowanie ich działań, zatwierdzanie planów działalności oraz sprawozdań z ich wykonania, a także zlecanie przeprowadzenia doraźnej kontroli gospodarowania wodami w regionie wodnym, sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem państwowej służby hydrologicznometeorologicznej oraz państwowej służby hydrogeologicznej,

l

Nr 40 — 2194 — Poz. 451 p reprezentuje Skarb Państwa w stosunku do mienia związanego z gospodarką wodną określonego ustawą, programuje, planuje i nadzoruje realizację zadań związanych z utrzymywaniem wód . lub urządzeń wodnych oraz inwestycji w gospodarce wodnej, uzgadnia, w części dotyczącej gospodarki wodvnej, projekty list programów priorytetowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, o których mowa w art. 415 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. o Pełni on funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do marszałków województw i dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej, w sprawach okrgeślonych ustawą (art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne). Prezes KZGW wykonuje prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, w stosunku do wód istotnych dla kształtowania zasobów wodnych . oraz ochrony przeciwpowodziowej, w szczególności wód podziemnych oraz śródlądowych wód powierzchniowych: l w potokach górskich i ich źródłach, c w ciekach naturalnych, od źródeł do ujścia, o średnim przepływie z wielolecia równym lub wyższym od 2,0 m3/s w przekroju ujściowym, w jeziorach orarz sztucznych zbiornikach wodnych, przez które przepływają cieki, o których mowa w lit. b, granicznych., w śródlądowych drogach wodnych (art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. w – Prawo wodne). Zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne działania w zakresie gospodarowania wodami morskich wód wewnętrznych i wodami morza terytorialnego Prezes Krajowego Zarządu wykonuje we współpracy z właściwymi organami administracji morskiej. w Prezes KZGW prowadzi kataster wodny dla obszaru państwa z uwzględnieniem podziału państwa na obszary dorzeczy i regiony wodne (art. 154 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne). Prezes KZGW oraz dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej wykonują kontrolę w gospodarowania wodami zgodnie z art. 156 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.– Prawo wodne w zakresie: stanu realizacji planów i programów dotyczących gospodarki wodnej, ustalonych na podstawie ustawy, korzystania z wód, przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy,

l

Nr 40 — 2195 — Poz. 451 p utrzymania wód oraz urządzeń wodnych, przestrzegania nałożonych na właścicieli gruntów obowiązków oraz ograniczeń, przestrzegania warunków obowiązujących w strefach i obszarach ochronnych . ustanowionych na podstawie ustawy, przestrzegania warunków obowiązujących na wałacvh przeciwpowodziowych oraz na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, stanu zabezpieczenia przed powodzią oraz przebiegu usuwania skutków powodzi o związanych z utrzymaniem wód oraz urządzeń wodnych, ustawiania i utrzymywania stałych urządzeń pomiarowych na brzegach i w wodach, wykonywania w pobliżu urządzeń wgodnych robót lub czynności, które mogą zagrażać tym urządzeniom lub spowodować ich uszkodzenie, usuwania szkód związanych z ruchem zakładu górniczego w zakresie gospodarki wodnej. . Ze środków budżetu państwa w części dotyczącej gospodarki wodnej, będących w dyspozycji l Prezesa KZGW, finansowane jest: utrzymywanie biceżącej działalności państwowej służby hydrologiczno - meteorologicznej oraz państwowej służby hydrogeologicznej, utrzymywanie, odbudowa, rozbudowa, przebudowa i rozbiórka podstawowej sieci obserwacyjno-rpomiarowej państwowej służby hydrologiczno - meteorologicznej oraz systemu gromadzenia, przetwarzania i wymiany danych, . utrzymywanie, odbudowa, rozbudowa, przebudowa i rozbiórka hydrogeologicznych urządzeń pomiarowych państwowej służby hydrogeologicznej, w utrzymywanie i rozwój komórek metodycznych, opracowywanie danych oraz informacji hydrologiczno-meteorologicznych i hydrogeologicznych, opracowywanie i publikowanie ostrzeżeń, ogólnych prognoz oraz komunikatów w hydrologicznych i meteorologicznych, biuletynów, a także roczników hydrologicznych, meteorologicznych i hydrogeologicznych (art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne). Organem opiniodawczo-doradczym Prezesa KZGW jest Krajowa Rada Gospodarki w Wodnej (art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne). Członków Krajowej Rady powołuje minister właściwy do spraw gospodarki wodnej na wniosek Prezesa KZGW spośród osób zgłoszonych przez ogólnopolskie organizacje zrzeszające jednostki samorządu terytorialnego, uczelnie, jednostki naukowo-badawcze i organizacje społeczne, gospodarcze, ekologiczne związane z gospodarką wodną (art. 97 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne).

l

Nr 40 — 2196 — Poz. 451 p Tworzy się także rady gospodarki wodnej regionów wodnych jako organy opiniodawczodoradcze dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej (art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne). Rada regionu składa się z 30 członków zgłoszonych przez . organy samorządu terytorialnego, organizacje gospodarcze, rolnicze, rybackie oraz społeczne związane z gospodarką wodną, a także przez zakłady korzystające z wód oraz właścicieli wód nie należących do Skarbu Państwa (art. 100 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne). Członków rady regionu powołuje Prezes KZGW na wniosek dyrektora RZGW na okres 4 lat. Organy współpracujące z Prezesem KZGW w zakresie wdrażania RDW zestawiono w poniższej tabeli. Tabela 41. Organy współpracujące z Prezesem KZGW w zakresie wdrażania RDW

Dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej Prezesowi KZGW podlegają dyrektorzy RZGW (art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2w001 r. – Prawo wodne). Akty prawne regulujące działalność RZGW: ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie przebiegu granic w obszarów dorzeczy i regionów wodnych (Dz. U. Nr 126, poz. 878 oraz z 2010 r. Nr 130

). Poniżej przedstawiono w tabelach podległość dyrektorów RZGW oraz akty prawne ustanawiające statuty RZGW.

Nr 40 — 2197 — Poz. 451 Tabela 42. Podległość dyrektorów RZGW, siedziby oraz strony www właściwych na obszarze dorzecza Odry

Tabela 43. Akty prawne ustanawiające statuty RZGW oraz przynależne regiony wodne

Nr 40 — 2198 — Poz. 451

Do zadań dyrektora regionalnego zarządu zgodnie z art. 92 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne należy w szczególności: o sporządzanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i ocen ich wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych w regionie wodnym, opracowywanie warunków korzystania z wód regionu wodnego, g opracowywanie analiz ekonomicznych związanych z korzystaniem z wód w regionie wodnym, sporządzanie i prowadzenie wykazów obszarów chronionych na podstawie . przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych, opracowywanie studiów ochrony przeciwpowodziowej w regionie wodnym, l opracowywanie projektów planów ochrony przeciwpowodziowej regionu wodnego, c koordynowanie działań związanych z ochroną przed powodzią oraz suszą w regionie wodnym, w szczególności prowadzenie ośrodków koordynacyjno - informacyjnych ochrony przeciwpowodziowej, r prowadzenie katastru wodnego dla regionu wodnego, występowanie na prawach strony w postępowaniach administracyjnych, . prowadzonych na podstawie przepisów ustawy, w sprawach dotyczących regionu wwodnego, wykonywanie kontroli gospodarowania wodami, planowanie przedsięwzięć związanych z odbudową ekosystemów zdegradowanych przez eksploatację zasobów wodnych, uzgadnianie, w zakresie przedsięwzięć dotyczących gospodarki wodnej na terenie w regionu, projektów list przedsięwzięć priorytetowych przedkładanych przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o których mowa w art. 414 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, opiniowanie projektów gminnych, powiatowych i wojewódzkich planów gospodarki w odpadami w zakresie ochrony zasobów wodnych, opiniowanie, w odniesieniu do bezpośrednich zagrożeń szkodą w wodach i szkody w wodach, decyzji o których mowa w art. 13 ust. 3 oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.

l

Nr 40 — 2199 — Poz. 451 p Główny Inspektor Ochrony Środowiska Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest centralnym organem administracji rządowej, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środow.iska oraz badania stanu środowiska, nadzorowanym przez ministra właściwego do spraw środowiska. v Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 z późn. zm.), do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska między innymi należą: kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym o użytkowaniu zasobów przyrody, sposobu prowadzenia ewidencji wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, g kontrola przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska, udział w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji, udział w przekazywaniu do eksploatacji obiektów, które mogą pogorszyć stan . środowiska, oraz urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem, kontrola eksploatacji urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem, l podejmowanie decyzji wstrzymujących działalność prowadzoną z naruszeniem c wymagań związanych z ochroną środowiska lub naruszaniem warunków korzystania ze środowiska, współdziałanie w zakresie ochrony środowiska z innymi organami kontrolnymi, r organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz organami administracji państwowej i rządowej, obrony cywilnej, a także organizacjami społecznymi, . organizowanie i koordynowanie państwowego monitoringu środowiska, wprowadzenie badań jakości środowiska, obserwacji i oceny jego stanu oraz zachodzących w nim zmian, opracowywanie i wdrażanie metod analityczno-badawczych i kontrolnopomiarowych, w inicjowanie działań tworzących warunki zapobiegania poważnym awariom oraz usuwania ich skutków i przywracania środowiska do stanu właściwego, uzgadnianie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi. w Starostowie Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starostów jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, zgodnie z przepisami art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne. Do ich zadań, zgodnie z ww. ustawą należy między innymi:

l

Nr 40 — 2200 — Poz. 451 p ustalanie na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny linii brzegu dla wód (art. 15 ust. 2 pkt 3), dokonywanie podziału kosztów ponoszonych na utrzymywanie tworzących brzeg . wody budowli lub murów niebędących urządzeniami wodnymi (art. 21 ust. 2), ustanawianie strefy ochronnej urządzeń pomiarovwych służb państwowych, na wniosek właściwej służby, określając zakazy, nakazy, ograniczenia oraz obszary, na których obowiązują (art. 107 ust. 6), o wydawanie pozwoleń wodnoprawnych (art. 140 ust. 1), zatwierdzanie statutu spółki, w przypadku niezgodności statutu z prawem starosta wzywa do usunięcia niezgodności statutu z prawem w określonym terminie, a jeżeli niezgodności nie zostaną usunięte –g odmawia, w drodze decyzji, jego zatwierdzenia (art. 165 ust. 3), włączanie zakładu do spółki, na wniosek spółki wodnej lub zainteresowanego zakładu, jeżeli jest to uzasadnione celami, dla których spółka została utworzona (art. . 168), l nadzór i kontrola nad działalnością spółek wodnych (art. 178). c Marszałkowie województw Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego r w stosunku do marszałków województw jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, zgodnie z przepisami art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne. . Marszałkowie województw realizują m.in. zadania z zakresu administracji rządowej wynikające z przepisów ww. ustawy. w Do ich zadań zgodnie z art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne należy: wydawanie pozwoleń wodnoprawnych: o jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami w lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, o o których mowa w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, jeżeli dotyczą korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych w sztucznych w zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących, będących przedsięwzięciem, dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest wymagane, o na wykonanie urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią, o na przerzuty wody i wykonanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych,

l

Nr 40 — 2201 — Poz. 451 p o na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów, o o których mowa w art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, . o na wydobywanie z wód powierzchniowych kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, v o na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska określone w przepisach wydanych na podstawie arot. 45a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, pochodzących z eksploatacji instalacji związanej z przedsięwzięciami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowgiska, o wszystkie, o których mowa w art. 122 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z tych pozwoleń, . o na wspólne korzystanie z wód, o którym mowa w art. 130 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,l jeżeli jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla jednego z zakładów. c Dyrektorzy wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych Wojewódzkie zarzrądy melioracji i urządzeń wodnych działają na podstawie niżej wymienionych aktów prawnych: ustawy z dnia. 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142,

, z późn. zm. ), w ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Wojewódzkie zarządy melioracji i urządzeń wodnych realizują, w imieniu marszałka w województwa, zadania wynikające z wykonywania przez marszałka województwa praw właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa oraz w stosunku do pozostałych wód nie podlegających zarządzaniu przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki wWodnej lub dyrektorów parków narodowych. Minister Infrastruktury Minister Infrastruktury jest ministrem właściwym ds. gospodarki morskiej.

l

Nr 40 — 2202 — Poz. 451 p Dział gospodarki morskiej obejmuje sprawy wskazane w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437, z późn. zm.), do których należą sprawy: . transportu morskiego i żeglugi morskiej, obszarów morskich, v portów i przystani morskich, ochrony środowiska morskiego. Minister Infrastruktury jest organem nadrzędnoym w stosunku do dyrektorów urzędów morskich oraz dyrektorów urzędów żeglugi śródlądowej. Kompetencje i terytorialny zakres działania organów administracji morskiej określa art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. go obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, z późn. zm.): do organów administracji morskiej należą sprawy z zakresu administracji rządowej związane z korzystaniem z morza w zakresie unormowanym ustawą o obszarach . morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej i innymi ustawami, w szczególności do organówl administracji morskiej należą sprawy: o bezpieczeństwa żeglugi morskiej, c o korzystania z dróg morskich oraz portów i przystani morskich, o bezpieczeństwa związanego z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją zasobów mrineralnych dna morskiego, o ochrony środowiska morskiego przed zanieczyszczeniem wskutek korzystania z morza .oraz przez zatapianie odpadów i innych substancji w zakresie nieuregulowanym przepisami prawa geologicznego i górniczego, w o uzgadniania decyzji w sprawie wydawania pozwoleń wodnoprawnych i pozwoleń budowlanych na obszarze pasa technicznego, morskich portów i przystani, morskich wód wewnętrznych i morza terytorialnego, jak również wszelkich innych decyzji dotyczących zagospodarowania tego pasa, w o budowy, utrzymywania i ochrony umocnień brzegowych, wydm i zalesień ochronnych w pasie technicznym, o wyznaczania dróg morskich, kotwicowisk i badania warunków ich żeglowności, o wydawania oraz uzgadniania decyzji wynikających z przepisów ustawy z dnia 12 wwrześnia 2002 r. o portowych urządzeniach do odbioru odpadów oraz pozostałości ładunkowych ze statków (Dz. U. Nr 166, poz.1361, z późn. zm.), o sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, o budowy i utrzymywania obiektów infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich,

l

Nr 40 — 2203 — Poz. 451 p o planowania rozwoju portów i przystani morskich, o monitorowania i informowania o ruchu statków, o nadzoru nad wprowadzonymi do obrotu lub oddanymi do użytku wyrobami . wyposażenia morskiego oraz rekreacyjnymi jednostkami pływającymi, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 30 siverpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935), o zarządu nad morzem terytorialnym i morskimi wodami wewnętrznymi oraz nad gruntami pokrytymi tymi wodami, o któroym mowa w przepisach ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne. Dyrektorzy urzędów morskich g Urzędy morskie działają na podstawie aktów prawnych: ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, . rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października l 1991 r. w sprawie utworzenia urzędów morskich, określenia ich siedzib oraz terytorialnego zakresu działania dyrektorów urzędów morskich (Dz. U. Nr 98, poz. 438, z późn. zm.). W tabeli poniżej zestawiono podległość dyrektorów urzędów morskich, siedziby oraz zarządzenia nadające statut urzędom morskim. Tabela 44. Podległość dyrektorów urzędów morskich, siedziby oraz zarządzenia nadające statut urzędom morskim

Dyrektorzy urzędów żeglugi śródlądowej Urzędy żeglugi śródlądowej działają na podstawie niżej wymienionych aktów prawnych, które nadają im uprawnienia oraz regulują zasady żeglugi na wodach śródlądowych. Są nimi:

l

Nr 40 — 2204 — Poz. 451 p ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 123,

, z późn. zm.), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 kwietnia 2004 r. zmieniające . rozporządzenie w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zakresu działania dyrektorów urzędów żeglugi śródlądowej (Dz. U. Nr 7v0, poz. 639), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie przepisów żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych (Dz. U. Nr 212, poz. 2072). W tabeli poniżej zestawiono podległość dyrektorów urzędów żeglugi śródlądowej. Tabela 45. Podległość dyrektorów urzędów żeglugi śródlądowej, ich siedziby oraz strony www

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi . Zgodnie z art. 78 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne minister właściwy w do spraw rozwoju wsi określa w drodze rozporządzenia sposób: prowadzenia ewidencji: śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, urządzeń melioracji wodnych, oraz zmeliorowanych gruntów, w ustalania obszaru, na który wywierają korzystny wpływ urządzenia melioracji wodnych szczegółowych. Współpraca międzynarodowa w Zarówno organy właściwe do spraw gospodarki wodnej jak i inne reprezentujące polski rząd prowadzą współpracę międzynarodową zarówno z krajami należącymi do Wspólnoty Europejskiej jak również spoza niej. Współpraca odbywa się na podstawie umów międzynarodowych pomiędzy państwami, których dotyczy. Jedną z najważniejszych jest trójstronna Umowa w sprawie Międzynarodowej Komisji Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem. Została ona powołana na podstawie Umowy (Dz. U. z 1999 r. Nr

l

Nr 40 — 2205 — Poz. 451 p 79, poz. 886) podpisanej we Wrocławiu między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, Rządem Republiki Czeskiej, Rządem Republiki Federalnej Niemiec i Wspólnotą Europejską w dniu 11 kwietnia 1996 r. Umowa weszła w życie po ratyfikacji w dniu 26 kwietnia 1999 r. Sekretariat . MKOOpZ ma swą siedzibę we Wrocławiu. Do podstawowych celów MKOOpZ należą: v zapobieganie i trwałe obniżanie zanieczyszczenia Odry i Bałtyku szkodliwymi substancjami, osiąganie ekosystemów wodnych i brzegoowych, jak najbardziej zbliżonych do naturalnych, z właściwą im różnorodnością gatunków, umożliwienie wykorzystania Odry przede wszystkim dla pozyskiwania wody do picia z infiltracyjnych ujęć brzegowych, rolniczego wykorzystania wody i osadów, zapobieganie i trwałe obniżanie ryzyka szkód powodziowych, koordynacja wdrażania RDW w dorzeczu Odry. W kolejnych tabelach zestawiono umowy dwustronne oraz wielostronne. Tabela 46. Umowy dwustronne

Tabela 47. Umowy wielostronne

l

Nr 40 — 2206 — Poz. 451 p 14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji wykorzystanej do sporządzenia PGW . Punkty kontaktowe pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji z zakresu v planów gospodarowania wodami, w szczególności danych dotyczących działań na rzecz ograniczenia zanieczyszczeń, łącznie z wymogiem uprzedniego uzyskania zezwolenia na sztuczne zasilanie lub uzupełnienoie części wód podziemnych oraz działań związanych z ochroną wód przed zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł punktowych. Organem właściwym do udzielania informacji z zakresu planów gospodarowania wodami jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Informacje adresowe podano poniżej. Tabela 48. Dane adresowe KZGW

Instytucjami wspierającymi KZGW są regionalne zarządy gospodarki wodnej właściwe na obszarze dorzecza. Informacje adresowe podano poniżej. Tabela 49. Dane adresowe RZGW na obszarze dorzecza Odry

l

Nr 40 — 2207 — Poz. 451 p Punkty kontaktowe pozyskiwania aktualnych danych monitoringu wód powierzchniowych, podziemnych oraz obszarów chronionych zgodnie z art. 8 i załącznikiem V RDW. . Organem właściwym do udzielania informacji z zakresu monitoringu wód powierzchniowych, podziemnych oraz obszarów chronionych jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Informacje adresowe podano poniżej. Tabela 50. Dane adresowe GIOŚ

. Procedury pozyskiwania źródłowej informacji l Zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczecństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko organ administracji zobowiązany jest do udostępnienia każdemu informacji o środowisku i jego ochronie znajdujących się w jego posiadaniu lub które są dla nich r przeznaczone. Udostępnienie informacji następuje w formie ustnej, pisemnej, wizualnej, dźwiękowej, elektronicznej lub w innej formie (art. 9 ust. 2 ww. ustawy). . Ponadto organ administracyjny informuje na wniosek podmiotu żądającego informacji, o miejscu, w którym znajdują się dane na temat metod przeprowadzania pomiarów, w tym w sposobów poboru i przekazania próbek oraz sposobu interpretacji uzyskanych danych, które posłużyły do wytworzenia udostępnianej informacji (art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Udostępnienie informacji w następuje na pisemny wniosek, chyba że informacja ta nie wymaga wyszukiwania. Rodzaj informacji, która może być udostępniona reguluje art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i są to między innymi w materiały dotyczące środków takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawa dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działania wpływające lub mogące wpłynąć na elementy środowiska takich jak np. woda, powierzchnia ziemi, klimat, powietrze itp. oraz środki i działania, które mają na celu ochroną tych elementów. Organ administracyjny udostępnia niniejsze informacje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku.

l

Nr 40 — 2208 — Poz. 451 p Dane o dokumentach zawierających informację o środowisku i jego ochronie zamieszcza się w publicznie dostępnych wykazach (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie . środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Zgodnie z art. 21 ust. 2 ww. ustawy zamieszcza się między innymi takie dane jak: informacje o projektach dokumentów np. polityk, v strategii, planów lub programów w dziedzinie gospodarki wodnej oraz o projektach zmian tych dokumentów, przed skierowaniem do postępowania z udziałem społeczeństwa, informacje o odstąpieniu bądź konieczności przeprowadzania ostrategicznej oceny oddziaływania na środowisko, o prognozach oddziaływania na środowisko itp. g . l c r . w w w

l

Nr 40 — 2209 — Poz. 451 p 15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na . obszarze dorzecza Odry v Podstawa prawna: ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku o i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórycgh planów i programów na środowisko (Dz. Urz. WE L 197 z 21.07.2001, str. 30; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 6, str. 157). . Ustalenia zawarte w Prognozie oddziaływania na środowisko l Opracowanie Prognozy oddziaływania na środowisko stanowiło jeden z etapów procedury strategicznej oceny coddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry. W czasie tego postępowania analizowano możliwe znaczące oddziaływania (bezpośrednie, pośrednie, skumulowane) skutków realizacji r postanowień tego dokumentu na poszczególne komponenty środowiska, ludzi oraz dobra materialne i dobra kultury. Zwrócono uwagę na działania, które wymagają podjęcia . niezbędnych środków ostrożności związanych z ich realizacją. Podczas strategicznej oceny oddziaływania projektu dokumentu nie zidentyfikowano działań, które mogłyby mieć znaczący w negatywny wpływ na istniejące i proponowane obszary Natura 2000, jak również występujące tam siedliska i gatunki. Ponadto nie stwierdzono znaczącego negatywnego oddziaływania na inne obszary chronione oraz istniejące korytarze ekologiczne i obszary węzłowe. W Prognozie oddziaływania na środowisko zasugerowano następujące postulaty, które w winny być rozpatrzone w dokumencie ostatecznym Planu: wskazanie działań zmierzających bezpośrednio do poprawy stanu siedlisk i gatunków (ochrona gatunków i siedlisk związanych z wodą), wskazanie działań związanych z oceną stanu krajowego systemu melioracyjnego w i zasadności istnienia niektórych z jego elementów – szczególnie w obszarach chronionych, wskazanie działań zmierzających do renaturyzacji zdegradowanych siedlisk hydrogenicznych oraz zwiększania zasobów wodnych kraju,

l

Nr 40 — 2210 — Poz. 451 p wskazanie konkretnych działań uwzględniających strategię ochrony obszarów wodno – błotnych w Polsce na lata 2006–2013 (IOŚ 2006) oraz plany ochrony obszarów chronionych, . inwentaryzację i ocenę stanu zasobów ekosystemów wodnych i hydrogenicznych oraz ich monitoring. v Należy zwrócić uwagę, iż cześć ww. działań zamyka się w ramach kategorii działań: kształtowanie stosunków wodnych oraz ochrona ekosystemów od wód zależnych (w tym morfologia i zachowanie ciągłości biologicznej). Bieożąca ochrona walorów przyrodniczych: zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, użytków ekologicznych, pomników przyrody, stanowisk dokumentacyjnych oraz ochrona, zachowanie i przywracanie biotopów i naturalnych siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (działania wynikające z dyrektywy w sprawie dzikiego g ptactwa oraz dyrektywy w sprawie siedlisk przyrodniczych) została wzięta pod uwagę już w projekcie Planu. Autor Prognozy wniknął w problemy, które zamykają się w ww. kategorii działań. Proponowane w PGW opracowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura . 2000 (niejednokrotnie związanych z ekosystemami wodnymi i wodno – błotnymi) daje możliwość uszczegółowienia zakresu ldziałań na tych obszarach na etapie opracowywania dokumentów. Na poziomie Planu nie narzucono jakiegokolwiek zakresu dla tych planów zadań. c Każdorazowo decyduje o tym właściwy wojewoda wraz z właściwymi radami gmin znającymi lokalne warunki i zagrożenia a następnie przedkłada plan Ministrowi Środowiska celem zatwierdzenia. r Ponadto ocena stanu krajowego systemu melioracyjnego jest zadaniem Programu gospodarowania rolni.czymi zasobami wodnymi na lata 2007 – 2015. Działania wskazane w dziale: „Gospodarka wodna” w „Strategii ochrony obszarów w wodno – błotnych w Polsce na lata 2006–2013” zostały uwzględnione już na etapie opracowania projektu PGW. Zadania te miały charakter ogólny i dotyczyły „uwzględnienia problematyki ochrony obszarów wodno-błotnych w opracowywanych, w ramach wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej, projektach planów gospodarowania wodami na obszarach wdorzeczy. W PGW obszary wodno-błotne zostały uwzględnione przy wyznaczaniu obszarów chronionych na podstawie art. 6 i zał. IV ust. 1 pkt (v) RDW. Dodatkowo w PGW wskazano na „Strategię ochrony obszarów wodno – błotnych …”, jako na dokument planistyczny, który ze względu na podejmowaną tematykę związaną z RDW, powinien być realizowany zgodnie wz wewnętrznym harmonogramem. W ramach Prognozy oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, przeanalizowano konieczność zaproponowania rozwiązań alternatywnych. Rozwiązania takie związane powinny być z ograniczeniem skali oddziaływania na poszczególne elementy

l

Nr 40 — 2211 — Poz. 451 p środowiska w stosunku do oddziaływań wynikających z rozwiązań pierwotnych. Z uwagi na charakter analizowanego dokumentu, zawierającego działania głównie o charakterze naprawczym, nie przewiduje się znaczących negatywnych oddziaływań. Dlatego też . stwierdzono, iż nie ma konieczności wskazywania rozwiązań alternatywnych. Zaproponowane działania powinny umożliwić uzyskanie założonego celu – dobrvego stanu/potencjału wód, przy stosunkowo niewielkich kosztach środowiskowych. Opinie właściwych organów (Generalny Dyrekotor Ochrony Środowiska, Główny Inspektor Sanitarny) Zgodnie z przepisami art. 53 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu g informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko stopień szczegółowości informacji wymaganych w Prognozie oddziaływania na środowisko został uzgodniony z Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i Głównym Inspektore.m Sanitarnym. W piśmie (z dnia 30.01.2009 r. znak: DOOŚ-073/322/2008/MK ) Generalny Dyrektor l Ochrony Środowiska przedstawił zakres Prognozy, wskazując potrzebę opracowania dokumentu c zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Ponadto wskazał potrzebę by w Prognozie: r określić wpływ zapisów Planu na stan i funkcjonowanie obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, . a w szczególności na stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt oraz integralność i spójność obszarów Natura 2000, a zwłaszcza siedlisk w i gatunków wodnych i zależnych od wody, uwzględnić zarówno obszary wyznaczone jak i projektowane oraz potencjalne. Ponadto szczegółową uwagę poświecić ekosystemom, siedliskom i gatunkom wodnym i zależnym od wody a także korytarzom ekologicznym, w zaproponować stosownie do skali projektu dokumentu, kierunki działań i rozwiązań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być rezultatem realizacji projektowanego dokumentu, w przedstawić propozycje przewidywanych metod analizy skutków realizacji postanowień projektowanego dokumentu oraz częstotliwości jej prowadzenia, przedstawić rozwiązania alternatywne do rozwiązań zawartych w projektowanym dokumencie wraz z uzasadnieniem ich wyboru oraz opis metod dokonania oceny prowadzącej do tego wyboru albo wyjaśnienie braku rozwiązań alternatywnych, zawrzeć informację o możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko.

l

Nr 40 — 2212 — Poz. 451 p Ponadto Główny Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia 08.01.2009 r., znak: GIS-HŚ-NZ- 073-25-1/DS/08/09 zaakceptował zaproponowany przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zakres Prognozy, zwracając uwagę na potrzebę przeanalizowania oddziaływania na . zdrowie ludzi. Po opracowaniu Prognozy oddziaływania na środowiskov projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry, przedmiotowy dokument wraz z projektem Planu został przedłożony Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska i Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu do opiniowania, zapewniając jednocześnoie wypełnienie zobowiązań art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W dniu 30 lipca 2009 r. Generalny Dgyrektor Ochrony Środowiska wydał opinię znak: DOOŚ-073/850/668/09/MK w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na fakt, iż opinia zawierająca uwagi wpłynęła po ustawowym terminie i po zakończeniu realizacji ostatecznej wersji Prognozy, uniemożliwiło to uwzględnienie uwag w treści Prognozy. Sugestie odnośnie projektu Planu . zawarte w opinii GDOŚ zostały uwzględnione w ostatecznym dokumencie Planu. Główny Inspektor Sanitarny wyldał pozytywną opinię do przedstawionych dokumentów. c Zgłoszone uwagi i wnioski Poza prowadzonymi w okresie od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia 22 czerwca 2009 r. konsultacjami społecznymri projektu Planu, o których mowa w rozdziale 12, w okresie od dnia 21 maja do dnia 11 czerwca 2009 r. odbyły się konsultacje społeczne w ramach strategicznej oceny oddziaływania. na środowisko. Informacja o przystąpieniu do przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowaniu z udziałem społeczeństwa w dla projektu Planu została zamieszczona na stronie internetowej KZGW oraz poszczególnych regionalnych zarządów gospodarki wodnej. W trakcie konsultacji istniała możliwość zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy, którą stanowiły: projekt Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry, w opinie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko, Prognoza oddziaływania na środowisko opracowana dla projektu Planu. w Dokumentacja, o której mowa powyżej została wyłożona do wglądu w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej oraz zamieszczona na stronie internetowej www.kzgw.gov.pl. Uwagi i wnioski mogły być wnoszone w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym.

l

Nr 40 — 2213 — Poz. 451 p W ramach przeprowadzonych konsultacji społecznych na etapie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko w formie pisemnej wpłynęło 6 uwag z kategorii ogólne (z czego 4 zostały uwzględnione) oraz 12 uwag z kategorii szczegółowe (z czego 10 zostało . uwzględnionych). W ramach kategorii: uwagi ogólne, nie uwzględniono vdwóch uwag nawiązujących do obszerności poszczególnych rozdziałów oraz braku analizy wyceny kosztów programów działań, wyjaśniając sposób takiego sporządzania dokumentów oraz ich zakres. Pozostałe 4 uwagi o zostały uwzględnione, poprzez naniesienie zaproponowanych zmian w treści dokumentów. W ramach kategorii: uwagi szczegółowe, do Prognozy oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry nie uwzględniono dwóch uwag, które były niezasadne. Uwagi te dotyczygły uprawnień Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej oraz weryfikacji zakresu działania, w rozdziale charakteryzującym zadania przedstawione w dokumencie Planu. Pozostała część uwag została uwzględniona, zmieniając niektóre zapisy dokumentu. Na . podstawie niniejszych uwag wprowadzono w dokumencie Prognozy korekty dot. położenia geograficznego dorzecza Odry oraz lzweryfikowano ocenę stanu jednolitych części wód podziemnych; skorygowano zacpisy dotyczące zaproponowanych działań zgodnie z zapisem projektu dokumentu. Ponadto skorygowano zapis dotyczący ilości JCWPd dla których wskazano słaby stan chemiczny oraz uzupełniono dokument Prognozy o obiekty małej retencji dla województwa lubuskiego. rWprowadzono również korektę błędów literowych i stylistycznych. Uwagi i sugestie wnoszone w ramach konsultacji społecznych w ramach strategicznej oceny oddziaływania n.a środowisko dotyczyły wyłącznie dokumentu Prognozy. Wyniki wpostępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko Analizując projekt Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry na poziomie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, nie stwierdzono występowania w znaczącego negatywnego oddziaływania o charakterze transgranicznym. Po analizie poszczególnych zadań zaproponowanych w ramach dorzecza Odry nie stwierdzono działań, które zgodnie z kryteriami Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym, sporządzonymi w Espoo dnia 25 lutego 1991 r. (Dz. w U. 1999 r. Nr 96, poz. 1110) mają charakter inwestycji mogących spowodować znaczące negatywne oddziaływanie transgraniczne. Zaproponowane w planie działania umożliwią utrzymanie bądź poprawę stanu wód oraz ekosystemów od wód zależnych. Realizacja założeń dokumentu poprzez inwestycje związane z gospodarką komunalną (np. budowa oczyszczalni, kanalizacji, przydomowych oczyszczalni ścieków), ograniczenie zanieczyszczeń pochodzenia rolniczego, redukcję zanieczyszczeń

l

Nr 40 — 2214 — Poz. 451 p pochodzenia przemysłowego oraz zwiększanie lesistości i ochronę bioróżnorodności, następnie poprzez działania związane z zagospodarowaniem przestrzennym uwzględniającym wymagania ochrony środowiska, a na końcu wprowadzenie działań prawnych, organizacyjnych . i edukacyjnych umożliwi osiągnięcie poprawy stanu wód i ekosystemów od wód zależnych. Należy zauważyć, że postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na v środowisko będzie musiało być przeprowadzone w odniesieniu do każdego tego zamierzenia inwestycyjnego, dla którego na poziomie uzyskiwania stosownych decyzji, zostanie zidentyfikowane zagrożenie. o Propozycje dotyczące metod i częstotliwości przeprowadzania monitoringu skutków realizacji postanowień dokumentu g W rozdziale 7 przedstawiono szczegółowy opis programów monitoringu zarówno wód powierzchniowych, podziemnych jak i obszarów chronionych. Pierwotnie projekt Planu ograniczał się wyłącznie do przedstawienia map sieci monitoringu oraz map przedstawiających . stan ekologiczny i chemiczny wód. Ostateczny dokument został uzupełniony o definicje, akty prawne i inne wyczerpujące informlacje dotyczące metod i częstotliwości prowadzenia monitoringu wód, których jakocść jest wskaźnikiem skuteczności realizacji postanowień Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry. Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnrej składa Ministrowi Środowiska, nie później niż do dnia 15 maja coroczne sprawozdanie z postępu prac nad Planem, udziela informacji w tym zakresie, a także przedstawia własne w.nioski w sprawach dotyczących kształtowania polityki państwa w zakresie gospodarowania zasobami wodnymi. Cyklicznie wykonywane badania stanu/potencjału wód są w źródłem informacji potrzebnych do raportowania skuteczności działań przyjętych w planie. W przypadku stwierdzenia zagrożenia celów środowiskowych, analizuje się przyczyny powstania tego zagrożenia i uzupełnia Plan o dodatkowe działania. w w

l

Nr 40 — 2215 — Poz. 451 p 16. Literatura 1. Bącik A., Dobies M., Hoc R., Wiśniowski Z. 2006. „Identyfikac.ja oddziaływań zmian poziomów wód podziemnych w regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego”. Państwowy Instytut Geologiczny Oddział Povmorski, Szczecin. 2. Błachuta J., Jarząbek A. i in. 2006. „Weryfikacja wskaźników dla przeprowadzenia oceny stanu ilościowego i morfologicznego jednolitych części wód powierzchniowych wraz ze zmianą ich wartości progowych dla uściślenia wstępnego wyznaczenia silnie o zmienionych części wód, Warszawa. 3. Ciepielowski A. 1999. Podstawy gospodarowania wodą, Wyd. SGGW, Warszawa. 4. Cydzik D., Soszka H. 2003. Changes in water quality of Polish lakes in the years 1991- 2000 (based on lake monitoring results). Lgimnological Review 3, 53-58. 5. Dąbrowski S., Przybyłek J., Górski J. 2007. Subregion środkowej Odry północny [w:] Paczyński B., Sadurski A. (red.), Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie, PIG Warszawa. . 6. Firlit G., Kuczer M., Serafin R., Sowińska K., Tyralski M. 2007. „Identyfikacja oddziaływań zmian poziomów wód podziemnych w regionach wodnych Małej Wisły oraz l Górnej Odry”, Przedsiębiorstwo Geologiczne we Wrocławiu PROXIMA S. A., Wrocław. c 7. GUS 2007. Ochrona środowiska, Warszawa. 8. GUS 2009. Mały rocznik statystyczny Polski 2009, Warszawa. 9. Hoc R., Jezierski P. 2007. Region Zachodniopomorski [w:] Paczyński B., Sadurski A. (red.), r Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie, PIG Warszawa. 10. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Dekadowy Biuletyn Agrometeorologiczny . 2001-2. Biuletyn Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej 2003-2007, IMGW, Warszawa. w 11. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Państwowy Instytut Geologiczny, Instytut Ochrony Środowiska 2007. „Opracowanie analizy presji i wpływów zanieczyszczeń antropogenicznych w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb opracowania programów działań i planów gospodarowania wodami”. w 12. Jankowski J. 2007. Stan prac rekultywacyjnych w Polsce. [w:] Ochrona i rekultywacja jezior. R. Wiśniewski i J. Piotrowiak (red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń, 83-94. 13. Kajak Z. 1998. Hydrobiologia – Limnologia. Ekosystemy wód śródlądowych. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa: 355. w14. Kowalczyk A., Chmura A., Rubin H., Rubin K., Wagner J. 2007. Region górnej Odry [w:] Paczyński B., Sadurski A. (red.), Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie, PIG Warszawa. 15. Kozak A., Gołdyn R., Kowalczewska-Madura K. 2007. Rekultywacja Zbiornika Maltańskiego w Poznaniu. [w:] Ochrona i rekultywacja jezior. R. Wiśniewski i J. Piotrowiak (red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń, 225-230.

l

Nr 40 — 2216 — Poz. 451 p 16. Kożuchowski K. 2004. Zmienność opadów atmosferycznych w Polsce w XX i XXI wieku, [w:] K. Kożuchowski (red.), Skala, uwarunkowania i perspektywy współczesnych zmian klimatycznych w Polsce, Łódź, 47-57. . 17. Krzanowski S. 2000. Wpływ retencji zbiornikowej na wybrane elementy środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem zmian reżymu przepływów w rzece poniżej zbiornika (na v przykładzie dorzecza Sanu), Zesz. Nauk AR w Krakowie, Seria Rozprawy 259. 18. Lorenc H. 2005. Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, IMGW, Warszawa. 19. Lossow K. 1998. Ochrona i rekultywacja jezior – teoria a praktyka. [w:] Bioróżnorodność o w środowisku wodnym. M. Kraska (red.) Idee Ekologiczne 13, Seria Szkice, nr 7: 55-70. 20. MGGP S.A. Kraków, Przedsiębiorstwo Geologiczne PROXIMA S.A. we Wrocławiu 2008. „Identyfikacja programów działań wraz z analizą efektywności kosztowej oraz wskazaniem i uzasadnieniem konieczności zastosowania derogacji w regionach g wodnych”. 21. Nachlik E. 2004. Diagnoza gospodarki wodnej w Polsce. Praca zbiorowa pod redakcją Elżbiety Nachlik, Monografia, Seria Inżynieria Środowiska 319, Kraków. . 22. Olszewski P. 1971 a. Ustalanie zasad prawidłowej ochrony jezior. Zesz. Nauk. WSR w Olsztynie, Seria C, Supl. 3: 15-21. l 23. Olszewski P. 1971 b. Dotychczasowe wyniki eksperymentu nad odmładzaniem Jeziora Kortowskiego. Zesz. Nauk.c WSR w Olsztynie, Seria C, Supl. 3: 23-31. 24. Pacholewski A. 2007. Subregion Warty wyżynny [w:] Paczyński B., Sadurski A. (red.), Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie, PIG Warszawa. 25. Pracownia Projektowra i Konsultingowa RS-EKO, 2007. „Weryfikacja ekspercka wstępnie wyznaczonych, silnie zmienionych części wód oraz weryfikacja szczegółowa wraz z uzasadnieniem”, Kraków. . 26. Premazzi G., Damiglio A., Cardoso A.C., Chiaudani G. 2003. Lake management in Italy: the imwplication of the Water Framework Directive. Lake & Reservoirs: Research and Management 8: 41-59. 27. Press H. 1963. Praktika selskochozjajstwiennoj melioracji. Moskwa. 28. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2004. „Raport dla Obszaru Dorzecza Odry z realizacji artykułu 3, załącznika I Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu w Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (OJ L 327, 22.12.2000)”, Warszawa. 29. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2004. „Raport dla Obszaru Dorzecza Wisły z realizacji artykułu 3, załącznika I Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego w działania w dziedzinie polityki wodnej (OJ L 327, 22.12.2000)”, Warszawa. 30. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2005. „Raport dla Obszaru Dorzecza Odry z realizacji art. 5 i 6, zał. II, III, IV Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE”, Warszawa. 31. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2005. „Raport dla Obszaru Dorzecza Wisły z realizacji art. 5 i 6, zał. II, III, IV Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE”, Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska, Warszawa.

l

Nr 40 — 2217 — Poz. 451 p 32. Rzeczpospolita Polska Minister Środowiska 2007. „Raport dla Komisji Europejskiej: Program monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych w Polsce według wymagań Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r., ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityk.i wodnej”, Warszawa. 33. Słota H. 1997. Zarządzanie systemami gospodarki wodnej, IMGW w Warszawie. v 34. Słota H. 2000. Zarządzanie gospodarka wodna w Polsce, Informator, IMGW w Krakowie. 35. Solarczyk A. 2007. Hydrometeorologiczne uwarunkowania bilansu biogenów rekultywowanego Jeziora Rudnickiego Wielkiego w 2005. W: Ochrona i rekultywacja o jezior. R. Wiśniewski i J. Piotrowiak (red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń: 157- 172. 36. Staśko S. i in. 2005. „Charakterystyka zmian położenia zwierciadła wód podziemnych w Regionie Wodnym Środkowej Odry”, Wrocław. g 37. Staśko S., Kowalczyk A., Rubin H., Rubin K. 2007. Subregion środkowej Odry południowy [w:] Paczyński B., Sadurski A. (red.), Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie, PIG Warszawa. 38. Staśko S., Michniewicz M. 2007. Subr.egion Sudetów [w:] Paczyński B., Sadurski A. (red.), Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie, PIG Warszawa. l 39. Typologia wód powierzchniowych i wyznaczenie części wód powierzchniowych i podziemnych zgodnie z wcymogami ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE; IMGW, IOŚ, PIG, Instytut Morski, Warszawa 2004 r. 40. Wiśniewski R. 2007. Skład chemiczny osadów dennych Jeziora Kortowskiego po 50 latach rekultywacji. [w:] Ochrona i rekultywacja jezior. R. Wiśniewski i J. Piotrowiak r (red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń: 191-200. 41. Wiśniowski Z. 2007. Region dolnej Odry i Zalewu Szczecińskiego [w:] Paczyński B., . Sadurski A. (red.), Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie, PIG Warszawa. 42. Wytycwzne i rekomendacje dla procesu planowania według Ramowej Dyrektywy Wodnej Projekt Bliźniaczy PL 2003/IB/EN/02. 43. Zawora T., Ziernicka A. 2003. Precipitation variability in time in Poland in the light of multi-annual mean values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis Wratislaviensis No 2542, Wrocław, 123-128. w 44. Ziernicka A. 2004. Globalne ocieplenie a efektywność opadów atmosferycznych. Acta Agrophysica, 3(2), 393-397. 45. Ziernicka-Wojtaszek A. 2006. Zmienność opadów atmosferycznych na obszarze Polski w latach 1971-2000. Klimatyczne aspekty środowiska geograficznego, IGiGP UJ, 139-148, ISBN 83-88424-16-5. w 46. Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja rolniczo-klimatycznych regionalizacji Polski w świetle współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica, 13(3), 803-812. 47. Żmudzka E. 2002. O zmienności opadów atmosferycznych na obszarze Polski nizinnej w drugiej połowie XX wieku. Wiad. IMGW T. XXV(XLVI), 4, 23-38.

l

Nr 40 — 2218 — Poz. 451 p 17. Spis tabel Tabela 1. Dyspozycyjne i perspektywiczne zasoby wód podziemnych na obsza.rze dorzecza Odry (wg P. Herbich i in., 2003) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2005 Tabela 2. Wartości referencyjne dla chlorofilu α . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2015 v Tabela 3. Z estawienie liczbowe zarejestrowanych w latach 2003—2007 zagrożeń nadzwyczajnych mogących oddziaływać na stan zasobów wodnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2019 Tabela 4. O szacowany łączny ładunek zanieczyszczeń w ściekach nieoczyszczonych, pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2020 o Tabela 5. Ś redni ładunek zanieczyszczeń pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji w przeliczeniu na km2 powierzchni dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2021 Tabela 6. Pobór wód powierzchniowych [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007] . . . . . 2022 Tabela 7. Pobór wód podziemnych [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007] . . . . . . . . 2022 Tabela 8. Ś rednie miesięczne i roczne sumy opadów atmosferycznych (mm) na obszarze dorzecza g Odry (1971—2000) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2026 Tabela 9. Roczne średnie sumy opadów atmosferycznych (mm) na obszarze dorzecza Odry . . . . 2027 Tabela 10. Średnie miesięczne i roczne wartości temperatur powietrza (°C) na obszarze dorzecza Odry (1971—2000) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2029 Tabela 11. Średnie roczne temperatury powietrza. (°C) na obszarze dorzecza Odry . . . . . . . . . . . 2030 Tabela 12. Różnice temperatury, sum opadów i oceny wilgotności wierzchniej warstwy gleby w miesiącach IV, V, VII, VIII i X w okresach 1971—2000 i 1991—2000 . . . . . . . . . . . . . . . . 2033 l Tabela 13. Wartości graniczne wybranych wskaźników wód odnoszących się do dobrego i wyższego niż dobry stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych . . . . . . . 2049 c Tabela 14. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizykochemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód powierzchniowych płynących na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2050 Tabela 15. Wartości graniczne wrybranych wskaźników jakości biologicznej i fizykochemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód jezior wód . . . . . . . . . 2051 Tabela 16. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizykochemicznej wód ustalonych jako .cele środowiskowe dla jednolitych części wód przejściowych na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne . . . . . . . . . 2052 Tabela 17. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizykochemicznej wód w ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód przybrzeżnych na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne . . . . . . . . . 2053 Tabela 18. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód, ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . 2056 Tabela 19. Pa rametry dla ustalenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych na obszarze dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2059 Tabwela 20. Zestawienie inwestycji związanych z wydobyciem węgla brunatnego (metodą odkrywkową) oraz węgla kamiennego (metodą głębinową), na wydobycie których zostały udzielone koncesje w latach 2008—2009 przez Ministra Środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . 2069 Tabela 21. Odstępstwa od celów środowiskowych dla JCWP na obszarze dorzecza Odry . . . . . . . 2070 Tabela 22. Odstępstwa od celów środowiskowych dla JCWPd na obszarze dorzecza Odry . . . . . . 2070 Tabela 23. Struktura przedsiębiorstw na obszarze dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2071 wTabela 24. Finansowa stopa zwrotu kosztów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2073 Tabela 25. Wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2073 Tabela 26. Udział opłat za pobór wód w kosztach zaopatrzenia w wodę . . . . . . . . . . . . . . . . . 2074 Tabela 27. Finansowa stopa zwrotu kosztów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2075 Tabela 28. U dział opłat za zrzut ładunków zanieczyszczeń w kosztach odbioru i oczyszczania ścieków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2076 Tabela 29. Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w sektorze komunalnym . . . . . . . . . . . . . . . . 2077 Tabela 30. Koszty netto ochrony wód w przemyśle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2078 Tabela 31. Koszty środowiskowe i zasobowe w przemyśle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2078 Tabela 32. Koszty netto ochrony wód i koszty całkowite związane z gospodarką wodną w przemyśle w 2006 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2079

l

Nr 40 — 2219 — Poz. 451 p Tabela 33. Finansowa stopa zwrotu w rolnictwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2080 Tabela 34. Ekonomiczna stopa zwrotu w rolnictwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2080 Tabela 35. Wyniki oszacowania kosztów środowiskowych dla roku 2006 . . . . . . . . . . . . . . . . 2083 Tabela 36. Podział odpowiedzialności za koszty środowiskowe w roku 2006 . . . . . . . . . . . . . . 2084 . Tabela 37. Podsumowanie programów działań w latach 2010—2015 na obszarze dorzecza Odry — wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2099 Tabela 38. Podsumowanie programów działań w latach 2010—2015 nva obszarze dorzecza Odry — wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2100 Tabela 39. Zestawienie organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami . . . . . . . . . 2191 Tabela 40. Zestawienie aktów prawnych powołujących właściwe władze oraz określające ich zakres działania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2191 o Tabela 41. Organy współpracujące z Prezesem KZGW w zakresie wdrażania RDW . . . . . . . . . . 2196 Tabela 42. Podległość dyrektorów RZGW, siedziby oraz strony www właściwych na obszarze dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2197 Tabela 43. Akty prawne ustanawiające statuty RZGW oraz przynależne regiony wodne . . . . . . . 2197 Tabela 44. Podległość dyrektorów urzędów morskichg, siedziby oraz zarządzenia nadające statut urzędom morskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2203 Tabela 45. Podległość dyrektorów urzędów żeglugi śródlądowej, ich siedziby oraz strony www . . 2204 Tabela 46. Umowy dwustronne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2205 Tabela 47. Umowy wielostronne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2205 . Tabela 48. Dane adresowe KZGW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2206 Tabela 49. Dane adresowe RZGW na obszarze dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2206 l Tabela 50. Dane adresowe GIOŚ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2207 c r . w w w

l

Nr 40 — 2220 — Poz. 451 p 18. Spis rysunków Rysunek 1. Pokrycie terenu obszaru dorzecza Odry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1998 . Rysunek 2. Stopień wielkości rezerw wód podziemnych oraz granice lejów depresji . . . . . . . . . 2024 Rysunek 3. Opady atmosferyczne — wysokości średnie roczne (mm) — 1971—2000 . . . . . . . . . 2026 v Rysunek 4. Trendy rocznych sum opadów atmosferycznych na obszarze Polski w okresie 1891—2000 2027 Rysunek 5. Temperatura powietrza — średnia roczna (°C ) — 1971—2000 . . . . . . . . . . . . . . . 2028 Rysunek 6. Temperatura powietrza — średnia miesięczna (°C ) Styczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . 2029 Rysunek 7. Temperatura powietrza — średnia miesięczna (°C) Lipiec . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2029 o Rysunek 8. Regiony pluwiotermiczne na obszarze Polski w latach 1971—2000 . . . . . . . . . . . . . 2032 Rysunek 9. Regiony pluwiotermiczne na obszarze Polski w latach 1971—2000 scenariusz +1°C . . . 2032 g . l c r . w w w

Nr 40 — 2221 — Poz. 451 yrdO azcezrod ezrazsbo an imadow ainaworadopsog unalP od ikinzcąłaZ )154 .zop( .r 1102 ogetul 22 aind z 1 rn kinzcąłaZ l p . v o g . l c r . w w w

Nr 40 — 2222 — Poz. 451

140'E 1570'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E | —— | — 1 | ——J [—_—_—_—] r] L—_—]

MAPA 2. JEDNOLITE CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH - ÓBSZAR DORZECZA ODRY

540'N

OBSZARY DORZECZY

540'N

53*0'N

53”0'N

520'N

520'N

51'0'N

jelenia Góra,

510'N

Legenda

(JD granice obszarów dorzeczy (_) granice regionów wodnych jednolite części wód powierzchniowych <> rzeczne GB jeziorne 7) przybrzeżne 07 przejściowe zlewnie JCWP

50*0'N

50'0'N

1:2 200 000 40

o 10 20

() granice województw miasta

Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89. [| |

[1 [| T [1 1 15'0'E 16'0'E 17%0'E 18'0'E 19'0'E

Nr 40

54*0'N

140'E

1570'E 16'0'E

170'E 1870'E

1970'E

MAPA 3. SCALONE CZĘŚCI WÓD ERZE "YCH!" OBSZAR DORZECZA ODRY

MORZE BAŁTYCKIE

1504

Bo14197 DOt2tę potte t ” - D01418. DO1301 potz14.

DO1415

ŁOŻU

pots0s Do1so8/ Mh,

U

%-— RE OBSZARY DORZECZY

|>AMS * objzycporzo8 1D01103/001104, 11207. 2 poca, © fA-(conoz?

000708 M. 4 (pońetocjie

5370'N

5270'N

51'0'N

Legenda

5070'N

(JD granice obszarów dorzeczy (_) granice regionów wodnych

() granice województw

z

scalone części wód powierzchniowych

SO1100 500813 // 801106: (soo

AA E —0) 800307 A s =

gów ym sooeos „M

R 800802 LU 800803, SOWY 801103

7x 4, 7800018 >,

i

660110 go0105__G

Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

1570'E

1770'E 18'0'E

19'0'E

Nr 40 — 2224 — Poz. 451

140'E 1570'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E MAPA 4. JEDNOLITE CZĘŚCI WÓD PODZIEMNYCH = OBSZAR DORZECZA, ODRY

OBSZARY DORZECZY ©

+=

540'N

5370'N

5270'N

5170'N

| Legenda |

C) granice obszarów dorzeczy -,,//— (_) granice regionów wodnych |

| (_) jednolite części wód podziemnych (7) granice województw | - miasta |

5070'N

I | j Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

15%0'E 16'0'E 17%0'E 18'0'E 19'0'E

Nr 40

54*0'N

53”0'N

520'N

51'0'N

50'0'N

140'E 1570'E 16'0'E 170'E 1] L—]

MAPA 5. TYPY JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH RZECZNYCH - OBSZAR DORZECZA ODRY

SE: DE

Legenda

Q granice obszarów dorzeczy

TYPY JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH RZECZNYCH -n— typ nieokreślony (0)

KRAJOBRAZ GÓRSKI

= potok sudecki (3)

KRAJOBRAZ WYŻYNNY

„n— średnia rzeka wyżynna - zachodnia (10) „nm potok fliszowy (12) mała rzeka fliszowa (14) KRAJOBRAZ NIZINNY „nm potok nizinny lessowogliniasty (16)

„m rzeki przyujściowe pod wpływem wód słonych (22)

NIEZALEŻNE OD EKOREGIONÓW

n potoki i strumienie na obszarach będących pod wpływem procesów torfotwórczych (23) a obszarach będących pod wpływem procesów torfotwórczych (24)

Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

18'0'E 190'E _—_—_—1

OBSZARY DORZECZY

SKALA 1:2 200 000

10 20

km

* 2 ow 4, S Y -

15%0'E 16'0'E 170'E

18'0'E 19'0'E

Nr 40 — 2226 — Poz. 451

140'E 1570'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E

MAPA 6. TYPY JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH JEZIORNYCH - OBSZAR DORZECZA ODRY

MORZE BAŁTYCKIE

54*0'N

OBSZARY DORZECZY

53'0'N

52'0'N

51'0'N

Legenda

QD sranice obszarów dorzeczy

QD sranice regionów wodnych

TYPY JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH JEZIORNYCH GB _ieziora o niskiej zawartości wapnia, stratyfikowane (1a)

6 jeziora o niskiej zawartości wapnia, niestratyfikowane (1b)

50'0'N

GB. jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, stratyfikowane (2a) 1:2 200 000

© jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, niestratyfikowane (2b) 0 10 2%

6 jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, stratyfikowane (3a) NE "WAW 7 jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, niestratyfikowane (3b)

6 jeziora przymorskie, pod wpływem wód słonych (4)

GB. jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

©. jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, niestratyfikowane (6b)

Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

15'0'E 16'0'E 17'0'E 18'0'E 19'0'E

N.0.75

[o

15%0'E

16'0'E

170'E

MAPA 7. TYPY JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH PRZYBRZEŻNYCH I PRZEJŚCIOWYCH - OBSZAR DORZECZA ODRY

OBSZARY DORZECZY

SKALA 1:700 000

35 7

Goleniów

EZ ) e drspórr. zędnyćh prostokątnych płaskich w układzie PUGW.92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w Uwoę

/

1 add

MORZE BAŁTYCKIE

Tj a PÓŁ WZ ą <oTODrzeg NI „oszeh e pa 1 1 „4 Nuaj

o

A

s, WDR

Białogard a

maj

_ Legenda

pz

04 | L r OŃsarańiće obszarów dorzeczy sd R 22

() granice wcjewóózio (3 granice powiatów ł

(GB)

A a

u

e miasta

TYPY JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH ORZEC

— 6D lagunowy z substratem mułowymi i piaszczystym

- © ujściowy z substratem piaszczystym ran OKR Ra £

TYPY UEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH PRZYBRZEŻNYCH

je otwarte wybrzeże z klifami i substratem piaszczystym ej g

m "B otwarte wybrzeże z substratem piaszczystym z brzegiem wydmowym t

4 Ło LĄ e

„Szczecnef”

Ni0.7G

15'0'E

16'0'E

170'E

Nr 40

Nr 40 — 2228 — Poz. 451

54*0'N

53'0'N

52'0'N

51'0'N

50'0'N

19'0'E

140'E 1570'E 16'0'E 170'E 1870'E

MORZE BAŁTYCKIE

/ Stargajd Szęzeciński,

N.4B W

ą „Zielona Górą

„Ostrów Wielkopolski

Lubin .

„teghica

Legenda gi „Świdnica

|brzych

[GB granice obszarów dorzeczy , R= „Pielawa () granice regionów wodnych rzeki jeziora wody przybrzeżne wody przejściowe granice województw miasta Ekoregiony ( Równiny Centralne Równiny Wschodnie

(7) wyżyny Centralne M Karpaty

Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

OBSZARY DORZECZY

Sieradz Zduńska Wola . .

DE r | „Pabianice p) t H ś

54'0'N

53'0'N

52'0'N

51'0'N

50'0'N

15'0'E 16'0'E 170'E 18'0'E

19'0'E

Nr 40 — 2229 — Poz. 451

OBSZARY DORZECZY z

Legenda

(D granice obszarów dorzeczy ©) wody przybrzeżne

wody przejściowe

stan JCWP rzecznych naturalnych ->>— dobry

z

o||-— zły

SĘ sinie zmienionych

—— dobry nn zły sztucznych

„— dobry -— zły

Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

15'0'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E

Nr 40 — 2230 — Poz. 451

54*0'N

5370'N

52'0'N

51'0'N

5070'N

140'E 1570'E 160'E 170'E 1870'E 19”0'E

MAPA 10. OCENA STANU JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH JĘZIORNYCH, PRZEJŚCIOWYCH I PRZYBRZEŻNYCH - OBSZAR DORZECZA ODRY 5)

NJ

OBSZARY DORZECZY

Legenda

CD granice obszarów dorzeczy (_) granice regionów wodnych stan JCWP jeziornych, przejściowych i przybrzeżnych

naturalnych © dobry © zy

silnie zmienionych © dobry GB zy

Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

15%0'E 16'0'E 1770'E 18'0'E 1970'E

Nr 40

Legenda

(JD granice obszarów dorzeczy (_) granice regionów wodnych (_) granice województw

2||- + _— miasta

stan ilościowy JCW podziemnych | 6 dobry

D zły (w subczęści)

em zy

16'0'E

1770'E __—_—_—]

- OBSZAR DORZECZA ODRY

Odwzorowanie współrzędnych brostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

180'E

19'0'E

OBSZARY DORZECZY

1570'E

160'E

170'E

18'0'E

Nr 40 — 2232 — Poz. 451

MAPA 12. OCENA STANU CHEMICZNEGO JEDNOLITYCH "CZĘŚCI WÓD PODZIEMNYCH

- OBSZAR DORZECZA ODRY

540'N

OBSZARY DORZECZY

5370'N

520'N

5170'N

Legenda

(JD granice obszarów dorzeczy (_) granice regionów wodnych (2) granice województw » Miasta MAU Rosrzębie zdrój 1:2 200 000

10 20

stan chemiczny JCW podziemnych ES WL

50”0'N

m dobry GB zy

Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89. | | | 150'E

Nr 40 — 2233 — Poz. 451

140'E 15%0'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E

MAPA 13. SIEĆ MONITORINGU WÓD ROEE OIOWYCH - OBSZAR DORZECZA ODRY

OBSZARY DORZECZY

54'0'N

53'0'N

52'0'N

51'0'N

| Legenda

CD sranice obszarów dorzeczy ny () granice regionów wodnych rzeki

GB jeziora

© wody przybrzeżne

© wody przejściowe

sieć monitoringu wód powierzchniowych operacyjny diagnostyczny badawczy operacyjny/diagnostyczny

operacyjny/badawczy

50'0'N

operacyjny/referencyjny operacyjny/diagnostyczny/referencyjny

operacyjny/diagnostyczny/badawczy

Na mapie przedstawiono sieć monitoringową opracowaną przez Główny Inspektorat Ochrony Srodowiska. Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89. M _ m" EEEE m o m" >"

| (O) granice województw

15'0'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E

Nr 40 — 2234 — Poz. 451

140'E 15%0'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E

MAPA 14. SIEĆ MONITORINGU WÓD aa". OBSZAR DORZECZA ODRY MORZE BAŁTYCKIE z 2 5 OBSZARY DORZECZY z Sr r) z 2 © z o © m LN z o A) z wn [o N Ir) z w z z LN [>] in Legenda 0 granice obszarów dorzeczy CL) granice regionów wodnych jednolite części wód podziemnych sieć monitoringu wód podziemnych e _ diagnostyczny operacyjn z p yJny So ilościowy o ARTE SKALA z LĄ operacyjny/ilościowy 1:2 200 000 o diagnostyczny/ilościowy A diagnostyczny/operacyjny diagnostyczny/operacyjny/ilościowy (0) granice województw monitoringową opracowaną pektorat Ochrony Srodowiska. 'h prostokątnych płaskich w u e współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

15'0'E 16'0'E 17'0'E 18'0'E 19'0'E

Nr 40 — 2235 — Poz. 451

140'E 15'0'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E MAPA 15. WYKAZ WÓD PRZEZNACZONYCH DO CELÓW REKREACYJNYCH, W TYM .KĄPIELISKOWYCH - OBSZAR DORZECZA ODRY 2% §5 MORZE BAŁTYCKIE z e 3 OBSZARY DORZECZY z Sr LN z [o) s z 0 o 2) Fa) z o Eg z LN) „Zielona Górą h o RE 44 8a KŻ” = j . C c KAT, „Pabianice Lubin ( k — śl z > wkocław o % - z in o „lenia Góra 4 Świdnica LN) : „"ielawa granice obszarów dorzeczy granice regionów wodnych rzeki kłodzko jeziora wody przybrzeżne 5 wody przejściowe AgE ej „ca o zlewnie JCWP $ R z zh mj: sowieci 1:2 200 000 2 kąpieliska wyznaczone na mocy Dyrektywy 76/160/WE (2008r.) 5 3 zlewnie JCWP, w których znajdują się kąpieliska granice województw miasta Na mapie p no wykaz kąpielisk z raportu z dyrektywy 76/160/EWG za 2008 r. przekazanego Komisji Europejskiej. ych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i gec ych w układzie EUREF-89.

15'0'E 16'0'E 17'0'E 18'0'E 19'0'E

Nr 40 — 2236 — Poz. 451

140'E 15'0'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E MAPA 16. WYKAZ WÓD POWIERZCHNIOWYCH PRZEZNACZONYCH DO POBORU WODY W CELU ZAOPATRZENIA LUDNOŚCI W WODĘ PRZEZNACZONĄ DO SPOŻYCIA - OBSZAR DORZECZA ODRY AU u z o A OBSZARY DORZECZY ź Sr Ly z © > z in [=| 2 Ly z e N z LN „Turek ro) J ; Iro) NU” Kalisz 3 WO $ Sieradz Zduńska Wola a, 4 . . ; AŻ p Bolesławiec PE ż „gorzelec | Świ Ą Oleśnic: ł 5 a a k Z o) 4 [o) Ś $ U ne Olay 7 Legenda (JD granice obszarów dorzeczy (_) granice regionów wodnych rzeki GD jeziora = (7 wody przybrzeżne gs ANSZA TRN Bsęb] o wody przejściowe "e, Ł Aj = SKALA z . Narie 1:2200000 |2 zlewnie JCWP . F PRREŻ a _i> 6 wody powierzchniowe przeznaczone do poboru wody do spożycia km (_) granice województw 4 - miasta Odwzorowanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

15'0'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E

Nr 40

540'N

5370'N

5270'N

5170'N

50”0'N

l I I l l l | |

I l

I I l

I

SpóźycA- OBSZAR DORZECZA I l l l | | U

OBSZARY DORZECZY = E

54*0'N

- (7 jednolite częśc wód podziemnych

7 wody podziemne przeznaczone do poboru wody do spotycia

-« miasta |

() granice województw

I

Odwzorowanie po a prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, o wów geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89. [1

5370'N

520'N

5170'N

5070'N

Nr 40 .

54*0'N

53'0'N

52'0'N

51'0'N

50'0'N

140'E 15%0'E 16*0'E

2238 — Poz

170'E 1870'E 19'0'E

MAPA 18. OBSZARY SZCZEGÓLNIE NARAŻONE NA ZANIECZYSZCZENIA ZWIĄZKAMI AZOTU ZE ŹRÓDEŁ ROLNICZYCH - OBSZAR DORZECZA ODRY

MORZE BAŁTYCKIE

Zielona Górą .

x |jewa Sól .

4

Bolesławiec .

Legnica .. gorzelec d

Jelenia Góra D

Świdnica .

Wałbrzych „„Mlbrzyci

Bielawa .

Legenda

granice obszarów dorzeczy granice regionów wodnych rzeki

jeziora

wody przybrzeżne

wody przejściowe

zlewnie JCWP

OBSZARY DORZECZY

( cay u © %

Gniezno Gopi 8 M ŻA

Powifśkie

Śrem. .

Ń

MN $

Kalisz a . Krotosz SBE

Ostrów Wielkopolski .

Wfocław .

Radomsko] .

uje śą

„Szestochowa

Z

Kłodzko Ę .

Czel Racibórz Rybi śRacibór PY fk

1:2 200 000

10 20

Zdrój

obszary narażone na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych (2008-2012r.)

granice województw miasta

owanie współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

451

54'0'N

53'0'N

52'0'N

51'0'N

50'0'N

15'0'E 16'0'E

170'E 18'0'E 19'0'E

Nr 40 — 2239 — Poz. 451

140'E 15%0'E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E MAPA 19. OBSZARY PRZEZNACZONE DO OCHRONY SIEDLISK LUB GATUNKÓW, I DLA KTÓRYCH UTRZYMANIE LUB POPRAWA STANU WÓD JESTWAŻNYM CZYNNIKIEM W, M - OBSZAR DORZECZA ODRY, MORZE BAŁTYCKIE z P M OBSZARY DORZECZY = Sr [ro] red o a z LN o m LN „orzów Wielkopojśki AA - - ć / Ę Ń ę ź a. z o a z o) „Zielona Górą |) N J LN Ostrów 'Wielkopolski Ś |eedz „Zduńska Woła jEplesiawiec > PCA z o c j ' : z [ro] edt) A ni o „PROZĄ , p |aj p): ZA m Świdnicaf? A Brzeg M ; . „aż Ś s ży, Ą „Sema CJ granice obszarów dorzeczy ; ©) granice regionów wodnych (l A fed ZANA rzeki e ? GD jeziora > Giwieg 7) wody przybrzeżne j << > da) > y przy t U waz a o | © wody przejściowe 9 (Fabóz * pybfik m zlewnie JCWP ksze ź in > © RęstzebieZarj 1:2 200 000 a obszary wyznaczone na mocy Dyrektywy 79/409/WE (NATURA 2000 - OSO) 0 10 20 © BB | z SE TWE KU WE SM | | obszary wyznaczone na mocy Dyrektywy 92/43/WE (NATURA 2000 - SOO) (_) granice województw aż Sm + _ miasta EJ bszaty Natura 2000 zgodnie ze stanem na styczeń 2009 r nych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-92, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89. |

15"0:E 16'0'E 170'E 18'0'E 19'0'E

Nr 40

140'E

16'0'E 170'E

18'0'E

19'0'E

54*0'N

53'0'N

520'N

51'0'N

<

" Legenda

granice obszarów dorzeczy

granice regionów wodnych

rzeki

| jeziora

wody przybrzeżne

wody przejściowe punktowe źródła zanieczyszczeń

składowiska odpadów

pobory kruszywa

50'0'N

L a

zakłady o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii zakłady o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii

zrzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych

rozproszone źródła zanieczyszczeń

00:06 5

Są Świdnica

obszary narażone na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych (2008-2012r.)

formy pokrycia terenu (Corine Land Cover)

[az | m .

Odwzorowar

lasy i ekosystemy seminaturalne strefy podmokłe

tereny rolne

cieki i zbiorniki wodne

tereny zantropogenizowane granice województw miasta

współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie PUGW-§2, współrzędnych geograficznych i geodezyjnych w układzie EUREF-89.

MAPA 20. PUNKTOWE I ROZPROSZONE ŹRÓDŁA p EZZCEŃ - OBSZAR'DORZECZA ODRY

OBSZARY DORZECZY

o e © spało | e. Ś 4 * ©

* lisz * . *

8: Ostrów Wielkopolski

jo

ai

Ź,

e

nA

*

ĘĄ

* 2 *, Sieradz, Zduńska Wola 4 KI"

i e .

o

54'0'N

53'0'N

52'0'N

51'0'N

50'0'N

15*0:E

16'0'E 170'E

18'0'E 19'0'E

Nr 40 — 2241 — Poz. 451 2

Nr 40 — 2242 — Poz. 451

Nr 40 — 2243 — Poz. 451

Nr 40 — 2244 — Poz. 451

Nr 40 — 2245 — Poz. 451

Nr 40 — 2246 — Poz. 451

Nr 40 — 2247 — Poz. 451

Nr 40 — 2248 — Poz. 451

Nr 40 — 2249 — Poz. 451

Nr 40 — 2250 — Poz. 451

Nr 40 — 2251 — Poz. 451

Nr 40 — 2252 — Poz. 451

Nr 40 — 2253 — Poz. 451

Nr 40 — 2254 — Poz. 451

Nr 40 — 2255 — Poz. 451

Nr 40 — 2256 — Poz. 451

Nr 40 — 2257 — Poz. 451

Nr 40 — 2258 — Poz. 451

Nr 40 — 2259 — Poz. 451

Nr 40 — 2260 — Poz. 451

Nr 40 — 2261 — Poz. 451

Nr 40 — 2262 — Poz. 451

Nr 40 — 2263 — Poz. 451

Nr 40 — 2264 — Poz. 451

Nr 40 — 2265 — Poz. 451

Nr 40 — 2266 — Poz. 451

Nr 40 — 2267 — Poz. 451

Nr 40 — 2268 — Poz. 451

Nr 40 — 2269 — Poz. 451

Nr 40 — 2270 — Poz. 451

Nr 40 — 2271 — Poz. 451

Nr 40 — 2272 — Poz. 451

Nr 40 — 2273 — Poz. 451

Nr 40 — 2274 — Poz. 451

Nr 40 — 2275 — Poz. 451

Nr 40 — 2276 — Poz. 451

Nr 40 — 2277 — Poz. 451

Nr 40 — 2278 — Poz. 451

Nr 40 — 2279 — Poz. 451

Nr 40 — 2280 — Poz. 451

Nr 40 — 2281 — Poz. 451

Nr 40 — 2282 — Poz. 451

Nr 40 — 2283 — Poz. 451

Nr 40 — 2284 — Poz. 451

Nr 40 — 2285 — Poz. 451