Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczących zadań i trybu pracy w przygotowaniu i przeprowadzeniu głosowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, zarządzonych na dzień 21 listopada 2010 r.

Ustala się wytyczne dla obwodowych komisji 1998 r. — Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad po- wyboroczych, dotyczące zadań i trybu pracy w przygowiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. towaniu i przeprowadzeniu głosowania w wyborach Nr 176, poz. 1190), w związku z art. 7 ust. 2 ustawy do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw, z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic m.st. Warszawy Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361, z późn. zm.1)) oraz oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpo- miast, zarządzonych na dzień 21 listopada 2010 r., staśrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta mia-gnowiące załącznik do uchwały. sta (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1191) Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje:

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 127, poz. 1087, z 2006 r. Nr 249, poz..1826 Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej: i 1828 oraz z 2009 r. Nr 95, poz. 787. S.J. Jaworski l c Załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 4 października 2010 r. (poz. 975) WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH, DOTYCZĄCE ZADAŃ I TRYBU PRACY W PRZYGOTOWANIU I PRZEPROWADZENIU GŁOSOWANIA W WYBORACH DO RAD GMIN, RAD POWIATÓW, SEJrMIKÓW WOJEWÓDZTW, RADY M.ST. WARSZAWY I RAD DZIELNIC M.ST. WARSZAWY ORAZ W WYBORACH WÓJTÓW, BURMISTRZÓW I PREZYDENTÓW MIAST, ZARZĄDZONYCH NA DZIEŃ 21 LISTOPADA 2010 R.. Ilekroć w niniejszych wytycznych mowa jest o: Członkowie komisji nie mogą udzielać wyborcom pomocy w głosowaniu. 1) Ordynacji wyborczej — należy przez to rozumieć w ustawę z dnia 16 lipca 1998 r. — Ordynacja wybor- 2. Pracami komisji kieruje przewodniczący komisji. cza do rad gmin, rad powiatów i sejmików woje- W razie nieobecności przewodniczącego jego obowództw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190); wiązki pełni zastępca przewodniczącego komisji. 2) ustawie o wyborze wójta — należy przez to rozu- Podczas głosowania przewodniczący komisji odmieć ustawę z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpopowiada za utrzymanie porządku i spokoju, czuwa nad średnim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta przestrzeganiem tajności głosowania, przestrzeganiem wmiasta (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1191); zakazu prowadzenia w jakiejkolwiek formie kampanii 3) radzie — należy przez to rozumieć również sejmik wyborczej i przestrzeganiem właściwego toku czynnowojewództwa; ści podczas głosowania. Ma prawo zażądać opuszczenia lokalu przez osoby zakłócające porządek i spokój 4) wójcie — należy przez to rozumieć odpowiednio oraz prowadzące agitację wyborczą (art. 50 ust. 1 Orwójta, burmistrza lub prezydenta miasta. dynacji wyborczej), a w razie potrzeby zwrócić się do komendanta właściwej jednostki policji o zapewnienie wCzłonkowie komisji koniecznej pomocy (art. 50 ust. 2 Ordynacji wyborczej). Przypadki zakłócenia głosowania odnotowuje się 1. Członkowie komisji otrzymują od przewodnicząw punkcie 17 każdego protokołu głosowania w obwocego komisji dokumenty potwierdzające członkostwo dzie w wyborach do rad oraz w punkcie 15 protokołu i funkcje pełnione w komisji. Dokument potwierdzajągłosowania w obwodzie w wyborach wójta. cy pełnienie funkcji przewodniczącego komisji wystawia zastępca przewodniczącego. Mężowie zaufania W dniu wyborów członkowie komisji są obowiązani nosić identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz funk- 3. Mężowie zaufania wyznaczeni przez pełnomoccją pełnioną w komisji; nie mogą swoim zachowaniem, ników wyborczych komitetów wyborczych (lub upojak również przez używanie elementów ubioru (np. kra- ważnione przez nich osoby), które zarejestrowały listę wat, opaska, znaczek itp.) akcentować swojej przynależ- kandydatów w danym okręgu lub zarejestrowały kanności partyjnej bądź sympatii politycznych. dydata na wójta w danej gminie, mogą być obecni l Nr 80 — 4587 — Poz. 975 p w dniu wyborów w lokalu wyborczym podczas wszyst- Dziennikarze są obowiązani zgłosić swoją obeckich czynności wykonywanych przez komisję. Do każ- ność przewodniczącemu komisji oraz stosować się do dej komisji pełnomocnik komitetu wyborczego może zarządzeń mających na celu zapewnienie powagi i tajzgłosić po jednym mężu zaufania (art. 111 ust. 2 Ordy- ności głosowania. Dziennikarze nie mogą przeprowanacji wyborczej). Mężowie zaufania przedstawią komi- dzać wywiadów w lokalu, w którym odbywa się głososji zaświadczenie podpisane przez pełnomocnika wy- wanie, ani przebywać w. tym lokalu przed rozpoczęborczego lub upoważnioną przez niego osobę, sporzą- ciem i po zakończeniu głosowania. dzone według wzoru ustalonego przez Państwową v Komisję Wyborczą uchwałą z dnia 18 września 2006 r. Lokal wyborczy w sprawie ustalenia wzoru zaświadczenia dla męża zaufania i zastępcy pełnomocnika komitetu wyborcze- 7. W lokalu powinny znajdować się: godło pańgo, stosowanego w wyborach do rad gmin, rad po- stwowe, urna, pomieszczenia lub osłony zapewniająwiatów i sejmików województw (M. P. Nr 66, poz. 677). ce tajność głosowania umieszczone w takiej liczbie o Jeżeli zaświadczenie wystawiła osoba upoważniona i w taki sposób, aby zapewnić sprawny jego przebieg. przez pełnomocnika, mąż zaufania okazuje komisji Miejsca za osłonami powinny być wyposażone w przykserokopię tego upoważnienia. Zaświadczenia mogą bory do pisania. W miejscach tych należy także umieśróżnić się między sobą wyglądem i układem graficz- cić plakat informacyjny o sposobie głosowania właśnym, ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalo- ciwym dla przeprowadzanych wyborów i warunkach nemu przez Państwową Komisję Wyborczą. Komisjag ważności głosu. sprawdza zgodność treści przedłożonego zaświadczenia z ustalonym wzorem oraz tożsamość osoby okazu- Lokal powinien — w miarę możliwości — być tak jącej zaświadczenie. urządzony, aby wyborca po otrzymaniu kart do głosowania bezpośrednio kierował się do miejsca za 4. Funkcji męża zaufania w danym obwodzie gło- osłoną, a następnie w stronę urny. sowania nie może pełnić osoba kandydująca. na radnego w okręgu wyborczym właściwym dla tego Komisja obowiązana jest sprawdzić, czy urna jest obwodu, a także kandydat na wójta (art. 111 ust. 2a takiej wielkości, że pomieści wszystkie oddane karty l Ordynacji wyborczej i art. 2 ust. 2 ustawy o wyborze do głosowania, oraz czy wykonana jest w taki sposób, wójta). aby przez cały czas, od jej zamknięcia i opieczętowania cdo jej otwarcia po zakończeniu głosowania, nie było 5. Podczas obecności w lokalu wyborczym mężo- możliwe wrzucenie do niej kart w inny sposób niż przez wie zaufania powinni nosić identyfikatory z imieniem, otwór do tego przeznaczony ani wyjęcie (wysypanie nazwiskiem, funkcją oraz nazwą komitetu wyborcze- się) kart. Jeżeli wielkość urny nie zapewni pomieszczego, który reprezentują. Identyfikatory nie mogą zawie- nia w niej wszystkich kart do głosowania oddanych rać elementów kampanii wyborrczej; do mężów zaufa- przez wyborców, komisja występuje do wójta o zapewnia mają również zastosowanie przepisy o zakazie nienie dla potrzeb głosowania urny dodatkowej. prowadzenia agitacji wyborczej w lokalu wyborczym (art. 48 ust. 1 Ordynacji wy.borczej; zob. też pkt 1 wy- 8. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza się tycznych). urzędowe obwieszczenia i informacje: Mężowie zwaufania mają prawo obserwować 1) o numerach i granicach okręgów wyborczych wszystkie czynności komisji, zgłaszać przewodniczą- w wyborach do rady gminy, rady powiatu i sejmicemu komisji na bieżąco uwagi i zastrzeżenia oraz ku województwa (na obszarze m.st. Warszawy wnosić uwagi do protokołu głosowania w obwodzie. w wyborach do sejmiku województwa, Rady m.st. Warszawy i Rady Dzielnicy) oraz o liczbie radnych Mężowie zaufania nie mogą wykonywać żadnych wybieranych w tych okręgach; mogą to być wyciączynności członka komisji, pomagać wyborcom gi z obwieszczeń dotyczące właściwych okręgów w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień. Wykonywa- wyborczych; w nie uprawnień mężów zaufania nie może także utrudniać pracy komisji, zakłócać powagi głosowania 2) o numerach i granicach obwodów głosowania ani naruszać jego tajności. Przewodniczący komisji oraz siedzibach obwodowych komisji wybormoże wydawać polecenia o charakterze porządko- czych; wym, w przypadku gdy działania mężów zaufania 3) o zarejestrowanych listach kandydatów na radwykraczają poza ich uprawnienia. Fakt ten należy nych, numerach tych list i skrótach nazw komiteodnotować w punkcie 14 każdego protokołu głosow tów, wraz z danymi o kandydatach do poszczególwania w obwodzie w wyborach do rad oraz w punknych rad; cie 12 protokołu głosowania w obwodzie w wyborach wójta. 4) o skreśleniu z listy kandydatów na radnych nazwiska kandydata, które pozostało na karcie do głoso- Przewodniczący komisji informuje mężów zaufawania, wraz z informacjami o warunkach ważności nia o przysługujących im prawach i wskazuje im miejgłosu na takiej karcie (art. 113 ust. 2 Ordynacji wysce w lokalu wyborczym, z którego będą mogli obserborczej); wować przebieg głosowania. 5) o unieważnieniu rejestracji listy kandydatów na Dziennikarze radnych, która pozostała na karcie do głosowania, wraz z informacjami o warunkach ważności głosu 6. W czasie głosowania w lokalu mogą przebywać na takiej karcie (art. 113 ust. 3 Ordynacji wybordziennikarze posiadający legitymacje dziennikarskie. czej); l Nr 80 — 4588 — Poz. 975 p 6) o zarejestrowanych kandydatach na wójta, wraz w szczególności godziny rozpoczęcia pracy w dniu z danymi o kandydatach; głosowania. Informację o godzinie rozpoczęcia pracy podaje się do publicznej wiadomości, przede wszyst- 7) o skreśleniu z listy kandydatów na wójta nazwiska kim przez jej wywieszenie w budynku, w którym miekandydata, które pozostało na karcie do głosowaści się lokal wyborczy, i w urzędzie gminy. Informacja nia, wraz z informacją o warunkach ważności gło- ta jest przeznaczona dla.mężów zaufania w celu umożsu na takiej karcie; liwienia im obecności przy wszystkich czynnościach 8) o przeprowadzaniu głosowania tylko na jednego komisji poprzedzających otwarcie lokalu. Komisja v kandydata na wójta (art. 11 ust. 5 ustawy o wybo- współdziała w tym zakresie z wójtem. rze wójta); 14. Komisja odbiera, najpóźniej w przeddzień gło- 9) o nieprzeprowadzaniu głosowania w wyborach sowania, karty do głosowania, formularze protokołów wójta z powodu braku kandydatów (art. 11 ust. 6 głosowania, pieczęć, a także spis wyborców wraz ustawy o wyborze wójta); z listą o wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania. Do wykonania tego zadania komisja wy- 10) o sposobie głosowania i warunkach ważności głoznacza co najmniej trzy osoby ze swego składu, przy su (art. 48 ust. 3 Ordynacji wyborczej); czym jedną z nich powinien być przewodniczący ko- 11) o składzie komisji. misji lub jego zastępca. Komisja ustala także miejsce gi sposób przechowywania odebranych materiałów do 9. Komisja powinna mieć w swojej siedzibie za- dnia wyborów. pewniony dostęp do telefonu oraz znać numery telefonów, pod którymi pełnione będą dyżury członków Większość obwodowych komisji wyborczych terytorialnych komisji wyborczych i komisarza wybor- otrzymuje 4 rodzaje kart do głosowania: czego oraz dyżury w urzędzie gminy..1) w wyborach do rady gminy; 10. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku 2) w wyborach do rady powiatu; (wewnątrz i na zewnątrz), w którym mieści się ten lokal, nie mogą być umieszczone hasła, napisy llub ulot- 3) w wyborach do sejmiku województwa; ki oraz inne materiały o charakterze agitacyjnym (art. 48 ust. 1 Ordynacji wyborczej). Kcomisja dokonuje 4) w wyborach wójta. w tym zakresie kontroli bezpośrednio przed dniem głosowania oraz ponownie przed rozpoczęciem gło- Jeśli obwód głosowania obejmuje więcej niż jeden sowania, a także – w razie potrzeby – w trakcie głoso- okręg wyborczy do rady gminy, to dla każdego okręgu wania. W razie umieszczenia takich materiałów komi- są inne karty do głosowania. sja usuwa je; w przypadku gdybry usunięcie ich przez komisję we własnym zakresie nie było możliwe, zwra- W miastach na prawach powiatu komisje obwodoca się ona o pomoc do wójta. we otrzymują 3 rodzaje kart do głosowania:. 11. W terminie uzgodnionym z wójtem, nie później 1) w wyborach do rady miasta na prawach powiatu; jednak niż w przeddzień głosowania, komisja kontro- 2) w wyborach do sejmiku województwa; luje stan przygotowania lokalu i budynku, w którym w odbędzie się głosowanie. O stwierdzonych brakach 3) w wyborach burmistrza (prezydenta miasta). lub nieprawidłowościach komisja zawiadamia wójta, a następnie sprawdza, czy zostały one usunięte. Na obszarze m.st. Warszawy wszystkie komisje obwodowe otrzymują 4 rodzaje kart do głosowania: Zadania komisji przed dniem wyborów 1) w wyborach do rady dzielnicy; 12. Nie później niż w 5. dniu po powołaniu komisja w odbywa pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje 2) w wyborach do Rady m.st. Warszawy; wyboru przewodniczącego komisji i jego zastępcy oraz, po zapoznaniu się z niniejszymi wytycznymi, 3) w wyborach do Sejmiku Województwa Mazowiecustala sposób wykonania swoich zadań. kiego; Funkcji przewodniczącego i zastępcy przewodni- 4) w wyborach Prezydenta m.st. Warszawy. czącego komisji nie może pełnić osoba wskazana do wskładu komisji przez wójta spośród pracowników 15. Przy odbiorze upoważnieni członkowie komisji samorządowych gminy lub gminnych jednostek orga- dokładnie sprawdzają, czy: nizacyjnych — art. 18 ust. 4a Ordynacji wyborczej. 1) karty do głosowania w wyborach do poszczegól- Niezwłocznie po ukonstytuowaniu się komisja po- nych rad oraz w wyborach wójta zostały dostardaje do publicznej wiadomości, w sposób zwyczajowo czone w odpowiedniej liczbie oraz czy w wyborach przyjęty, informację o swoim składzie, z uwzględnie- do rady gminy, rady powiatu i sejmiku wojewódzniem pełnionych funkcji. W dniu głosowania informację twa karty dotyczą właściwego okręgu wyborczego. o składzie komisji wywiesza się w lokalu wyborczym. Jeżeli w wyborach do rady gminy obwód obejmuje więcej niż jeden okręg wyborczy, komisja jest 13. Nie później niż 3 dni przed dniem głosowania obowiązana sprawdzić, czy dostarczono jej karty przewodniczący zwołuje posiedzenie komisji poświę- do wszystkich okręgów wchodzących w skład tacone organizacji jej pracy w przeddzień i w dniu gło- kiego obwodu i czy właściwa jest liczba poszczesowania. W czasie tego posiedzenia komisja ustala gólnych rodzajów kart; l Nr 80 — 4589 — Poz. 975 p 2) karty do głosowania są prawidłowo wydrukowa- 16. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę ne, np. czy nie mają błędów i usterek drukarskich; informatyczną, przewodniczący komisji odbiera, za pośrednictwem koordynatora gminnego do spraw 3) karty do głosowania są kompletne, tj. czy zawiera- obsługi informatycznej, login i hasło upoważniające ją wszystkie listy kandydatów i kandydatów zare- do złożenia żądania wydania licencji oraz, po zatwierjestrowanych w danym okręgu oraz wszystkich dzeniu i podpisaniu żąd.ania, do pobrania, z systemu kandydatów w wyborach wójta. Sprawdzenia komputerowego dostarczonego komisji przez Pańkompletności kart komisja dokonuje na podstawie stwową Komisję Wyborczą, licencji do uwierzytelniaobwieszczenia właściwej terytorialnej komisji wy- nia danych z pr v otokołów głosowania, sporządzanych borczej o zarejestrowanych listach kandydatów w systemie informatycznym, i ich zapisu na nośniku oraz o zarejestrowanych kandydatach na wójta; elektronicznym. W przypadku gdy przewodniczący komisji nie może odebrać loginu i hasła, odbioru doko- 4) przekazano właściwą liczbę formularzy protokołu nuje zastępca przewodniczącego komisji. Odbiór logigłosowania (po 4 egzemplarze): nu i ha o sła — po okazaniu dokumentu tożsamości oraz dokumentu potwierdzającego pełnienie funkcji w koa) na kandydatów na radnych, tj. protokołu głosomisji osobie dokonującej przekazania — potwierdza wania na listy kandydatów na radnych wraz się na piśmie. Protokół odbioru otrzymuje organ z wkładkami umożliwiającymi ujęcie w protokodokonujący przekazania, a jego kopię włącza się do le wszystkich zarejestrowanych list w danym dokumentacji komisji. okręgu w wyborach do rady gminy i rady po-g wiatu lub rady miasta na prawach powiatu, sej- Informacja o loginie i haśle zostanie przekazana na miku województwa, a na obszarze m.st. Warkartce zabezpieczonej, przed odczytaniem tego loginu szawy: w wyborach do Sejmiku Województwa i hasła przez osoby niepowołane. Na kartce zostaną Mazowieckiego, do Rady m.st. Warszawy i do umieszczone dane identyfikujące komisję, dla której rady dzielnicy,.przeznaczone są login i hasło (określenie gminy, nub) protokołu głosowania w obwodzie na kandyda- meru i siedziby właściwej obwodowej komisji wybortów na wójta; czej oraz imię i nazwisko przewodniczącego komisji l obwodowej). Przewodniczący składa żądanie wydania 5) przekazano właściwy spis wyborców wraz z listą licencji najpóźniej do godziny 1300 w dniu głosowania, wyborców, którzy udzielili pełncomocnictwa do a najpóźniej do godziny 2100 w dniu głosowania pogłosowania. Jeżeli obwód głosowania obejmuje biera licencję. więcej niż jeden okręg wyborczy w wyborach do rady gminy, wówczas komisja sprawdza, czy W trakcie procedury składania żądania wydania spis wyborców w obwodzie został sporządzony licencji przewodniczący ustala indywidualne hasło w oddzielnych częściach dlar każdego z okręgów. zabezpieczające tę licencję. Przewodniczący komisji Natomiast dla obwodów odrębnych (szpitali, za- zabezpiecza otrzymaną licencję przed dostępem kładów karnych itd.) spis obejmuje tylko wybor- innych osób. ców wpisanych do reje.stru wyborców w gminie, w której znajduje się dany zakład, gdyż czynne W razie zniszczenia lub utraty otrzymanego loginu prawo wyborcze przysługuje tylko stałym miesz- i/lub hasła przed złożeniem żądania wydania licencji kańcom gmwiny. W przypadku gdy nie został spo- lub pobraniem licencji albo utraty licencji przewodnirządzony spis wyborców w części B (obejmujący czący komisji niezwłocznie kontaktuje się z koordynaobywateli Unii Europejskiej niebędących obywa- torem gminnym do spraw obsługi informatycznej telami polskimi), sprawdzić należy także, czy prze- w celu unieważnienia utraconego loginu i hasła lub kazano czysty formularz części B spisu wyborców licencji i otrzymania nowego loginu i hasła. Na pod- (dla ewentualnego dopisania wyborcy w dniu gło- stawie nowego loginu i hasła przewodniczący komisji sowania); może złożyć żądanie wydania licencji i pobrać nową licencję. w 6) przekazano właściwą pieczęć komisji (czy nazwa i siedziba (miejscowość) komisji oraz numer ob- Ze względu na konieczność zachowania poufności wodu dotyczą obwodowej komisji wyborczej); hasła przekazanie nowego hasła w dniu głosowania może okazać się niemożliwe; w takim przypadku utra- 7) przygotowane zostały potrzebne materiały biuro- ta hasła ograniczy możliwość korzystania przez komiwe (poduszka do stempli, przybory do pisania, pa- sję ze wspomagania informatycznego. pier, sznurek, nawilżacze, taśma klejąca itp.). w Przewodniczący komisji najpóźniej w przeddzień Odbiór dokumentów potwierdza się na piśmie, głosowania ustala z osobą odpowiedzialną za obsługę wymieniając ich rodzaj i ilość, w tym liczbę otrzyma- informatyczną miejsce i harmonogram jej pracy. nych kart do głosowania (odrębnie dla każdego rodzaju). Protokół odbioru otrzymuje organ przekazujący, Zadania komisji w dniu wyborów przed a jego kopię włącza się do dokumentacji komisji. otwarciem lokalu Spis wyborców (wraz z listą wyborców, którzy 17. W dniu wyborów komisja zbiera się w lokalu udzielili pełnomocnictwa do głosowania) przekazuje wyborczym w możliwie pełnym składzie, z udziałem się przewodniczącemu komisji w przeddzień głosowa- przewodniczącego komisji lub jego zastępcy, na tyle nia; gdyby zatem przekazanie pozostałych dokumen- wcześnie, aby wykonać wszystkie czynności związane tów wymienionych wyżej nastąpiło wcześniej, przeka- z przygotowaniem głosowania, lecz nie później niż zanie spisu należy potwierdzić odrębnie. o godz. 700. l Nr 80 — 4590 — Poz. 975 p 18. Przed rozpoczęciem głosowania komisja, 20. Lokale wyborcze w obwodach utworzonych w możliwie pełnym składzie: w szpitalach, zakładach pomocy społecznej, zakładach karnych i aresztach śledczych mogą być otwarte w in- 1) sprawdza dostarczone jej dokumenty oraz pieczęć nych godzinach niż przewidziane w ustawie. Ustaleń komisji (zob. pkt 15 wytycznych); o czasie głosowania w takich obwodach dokonuje obwodowa komisja wybor.cza w uzgodnieniu z gminną 2) ponownie przelicza karty do głosowania, odrębnie komisją wyborczą. O ustaleniach tych powiadamia się w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wcześniej wyborców przez wywieszenie informacji wójta; v bądź w inny sposób zwyczajowo przyjęty i informuje 3) ostemplowuje karty do głosowania — w miejscu wójta oraz komisarza wyborczego (art. 40 ust. 2 Ordyna karcie do tego przeznaczonym — swoją pieczę- nacji wyborczej). cią; zaleca się ostemplowanie wszystkich kart do głosowania przed otwarciem lokalu, tj. przed go- 21. o Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głodziną 800; w razie niemożności wykonania tej czyn- sowania, a przed dniem wyborów, terytorialna kominości przed rozpoczęciem głosowania należy sja wyborcza skreśli z zarejestrowanej listy nazwisko ostemplować karty bezpośrednio po godzinie 800, kandydata lub (oraz) unieważni rejestrację listy kandyw lokalu wyborczym; po ostemplowaniu wszyst- datów, wówczas obowiązana jest niezwłocznie zawiakich kart pieczęcią komisji należy je wraz z pieczę- domić o tym fakcie wszystkie obwodowe komisje wycią komisji odpowiednio zabezpieczyć; gborcze na obszarze swojej właściwości. 4) rozkłada spis wyborców oraz karty do głosowania W takim przypadku nie dokonuje się druku nowych w sposób ułatwiający prowadzenie głosowania; kart do głosowania. Terytorialna komisja wyborcza w obwodach obejmujących kilka okręgów w wy- sporządza informację o nowym, prawidłowym brzmieborach do rady gminy spis i właściwe karty do niu karty do głosowania oraz o warunkach ważności. głosowania rozkłada się według tych okręgów; głosu oddanego na takiej karcie. Otrzymaną informację komisja obwodowa umieszcza w lokalu wybor- 5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym lczym przy właściwym obwieszczeniu oraz zwraca na miejscu wywieszone są właściwe urzędowe obnią uwagę wyborcom. wieszczenia i informacje, o których mowa w punkc cie 8; w razie stwierdzenia nieprawidłowości w tym Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisję zakresie komisja podejmuje działania dla ich usujakichkolwiek skreśleń i adnotacji na kartach do głonięcia; sowania. 6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wewnątrz i na zewnątrz budynku, w ktrórym mieści się lokal, 22. Przed wydaniem karty do głosowania komisja: nie znajdują się elementy służące prowadzeniu 1) sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie dokampanii wyborczej (plakaty, ulotki, napisy); w rawodu osobistego lub innego dokumentu z fotozie umieszczenia takich.materiałów komisja usuwa grafią (art. 44 ust. 1 Ordynacji wyborczej). Dokuje; w przypadku gdyby komisja nie mogła tego mentem tym może być również „książeczkowy” uczynić sama, zwraca się o pomoc do wójta; kondowód osobisty, pod warunkiem że ustalenie tożtrolę w tymw zakresie należy przeprowadzać rówsamości wyborcy na jego podstawie nie budzi nież w toku głosowania; wątpliwości; 7) sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje; urna powinna być ustawiona 2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do głosowaw takim miejscu, by była przez cały czas głosowa- nia w tym obwodzie przez sprawdzenie, czy jego nia widoczna dla członków komisji i mężów za- nazwisko jest ujęte w spisie wyborców; obywatele ufania; ponadto możliwe jest wyznaczenie jedne- polscy umieszczeni są w części A spisu wyborw go członka komisji (rotacyjnie), którego zadaniem ców, natomiast pozostali obywatele Unii Europejbędzie czuwanie nad urną. Urny nie wolno wyno- skiej w części B spisu wyborców. sić z lokalu wyborczego; dotyczy to również urny zasadniczej w obwodach głosowania utworzo- 23. W dniu głosowania komisja dopisuje, zgodnie nych w szpitalach i zakładach pomocy społecz- z art. 44 ust. 2 Ordynacji wyborczej, do spisu wybornej. ców (w części A — obywateli polskich, a w części B — pozostałych wyborców) i umożliwia głosowanie osow Zadania komisji w trakcie głosowania bie pominiętej w spisie, jeżeli udokumentuje ona (np. przedstawiając dowód osobisty), iż stale zamieszkuje 19. O godzinie 800 komisja otwiera lokal. Od chwili na terenie obwodu głosowania, a urząd gminy, na żąrozpoczęcia głosowania do czasu jego zakończenia danie komisji, potwierdzi telefonicznie, że osoba ta komisja wykonuje swoje zadania w składzie zapew- jest wpisana do rejestru wyborców w gminie; członek niającym wyborcom udział w głosowaniu bez zakłó- komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzędu gminy, ceń przy wydawaniu kart do głosowania, ale co naj- sporządza notatkę, którą dołącza się do spisu wybormniej 3-osobowym, w tym zawsze z udziałem prze- ców. wodniczącego komisji bądź jego zastępcy (art. 43 ust. 1 Ordynacji wyborczej). Wymóg obecności co naj- Komisja dopisuje wyborców do spisu wyborców mniej 3 osób z komisji oznacza stałe przebywanie ta- (odpowiednio w części A i części B) na dodatkowym kiej liczby członków w pomieszczeniu, w którym formularzu spisu, który powinien być przekazany znajduje się urna. komisji wraz ze spisem wyborców. l Nr 80 — 4591 — Poz. 975 p Ponadto komisja w dniu głosowania dopisuje do 26. Komisja dopuszcza do głosowania również spisu wyborców (w części A — obywateli polskich, osoby posiadające pełnomocnictwo do głosowania a w części B — pozostałych wyborców) w obwodzie w imieniu wyborcy ujętego w spisie wyborców. właściwym dla stałego miejsca zamieszkania wyborcy osobę ujętą w spisie wyborców w szpitalu (zakładzie Wyborca, który udzielił pełnomocnictwa do głopomocy społecznej), jeżeli udokumentuje ona, że sowania w jego imieni.u, może w dniu głosowania opuściła szpital (zakład pomocy społecznej) przed doręczyć komisji oświadczenie o cofnięciu pełnomocdniem głosowania. nictwa, a także zagłosować osobiście, jeżeli nie zav głosował jeszcze w jego imieniu pełnomocnik. Przed dopisaniem takiej osoby do spisu wyborców należy sprawdzić, czy wyborca jest skreślony ze spisu, Głosowanie osobiste wyborcy powoduje wygaśa przy jego nazwisku znajduje się adnotacja o skreśle- nięcie pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu wyborcy ze spisu w związku z umieszczeniem niu. o w spisie wyborców w szpitalu („§ 5 ust. 4 rozporządzenia”). Komisja nie dopuści natomiast do głosowania wyborcy, którego pełnomocnik wziął udział w głosowa- Analogicznie obwodowe komisje wyborcze po- niu w jego imieniu wcześniej. Również złożenie winny dopisywać do spisu wyborców w dniu głoso- oświadczenia o cofnięciu pełnomocnictwa jest w tawania osoby, które przybędą do szpitala lub zakładug kiej sytuacji bezskuteczne. pomocy społecznej w przeddzień głosowania. Przed Fakt cofnięcia lub wygaśnięcia pełnomocnictwa dopisaniem wyborcy do spisu obwodowa komisja do głosowania komisja obowiązana jest odnotować wyborcza w szpitalu (zakładzie pomocy społecznej) w spisie wyborców oraz na otrzymanej wraz ze spipowinna sprawdzić telefonicznie w urzędzie gminy sem liście wyborców, którzy udzielili pełnomocnicwłaściwym dla siedziby szpitala (zakładu pomocy spo-.twa do głosowania w ich imieniu. łecznej), czy osoba ta jest ujęta w rejestrze wyborców; członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzę- Pełnomocnik przed przystąpieniem do głosowania du gminy, sporządza notatkę, którą dołącza sięl do spiokazuje swój dowód osobisty lub inny dokument z fosu wyborców. tografią oraz akt pełnomocnictwa sporządzony przez cwójta lub pracownika urzędu gminy działającego Powyższe zasady dotyczą także wyborców ujętych z upoważnienia wójta. Akt pełnomocnictwa sporząw spisie wyborców w zakładach karnych i aresztach. dzony przed pierwszym głosowaniem (21 listopada 2010 r.) dotyczy wyborów do rad oraz zarówno pierw- Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jaszego głosowania w wyborach wójta, jak i ewentualkichkolwiek innych zmian w spisie wyborców. rnego ponownego głosowania. 24. Wyborcom — obywatelom polskim (wyborcy Przed wydaniem karty do głosowania komisja ujęci w części A spisu wyborców) wydaje się po jed-. sprawdza w spisie wyborców, czy wyborca, który nej karcie do głosowania w wyborach do każdej z wyudzielił pełnomocnictwa, jest ujęty w spisie wyborbieranych rad oraz w wyborach wójta. ców, a także czy wyborca nie głosował wcześniej w osobiście oraz czy w spisie nie odnotowano, że Wyborcom — pozostałym obywatelom Unii Europełnomocnictwo wygasło z innej przyczyny lub zopejskiej (wyborcy ujęci w części B spisu wyborców) stało cofnięte. Jeżeli wyborca, który udzielił pełnowydaje się wyłącznie karty do głosowania w wybomocnictwa, nie jest ujęty w spisie wyborców, komisja rach do rady gminy oraz w wyborach wójta. W m.st. jest obowiązana wyjaśnić telefonicznie w urzędzie Warszawie ta grupa wyborców otrzymuje karty do gminy przyczynę nieumieszczenia wyborcy w spisie głosowania w wyborach do Rady m.st. Warszawy, Rawyborców. Tryb postępowania w tej sprawie określa dy Dzielnicy i Prezydenta m.st. Warszawy. w odpowiednio punkt 23 wytycznych. 25. Na obszarze m.st. Warszawy w obwodach Komisja odmawia wydania pełnomocnikowi karty utworzonych w szpitalach, zakładach pomocy społecz- do głosowania i zatrzymuje akt pełnomocnictwa do nej, zakładach karnych i aresztach śledczych karty do głosowania w przypadku wcześniejszego głosowania głosowania w wyborach do właściwej rady dzielnicy osobistego wyborcy, wygaśnięcia pełnomocnictwa otrzymują wyłącznie wyborcy (ujęci w części A i czę- z innej przyczyny lub cofnięcia pełnomocnictwa. ści B spisu wyborców) stale zamieszkali na terenie w dzielnicy, w której znajduje się obwód. Przed wyda- Po stwierdzeniu, że wyborca nie głosował osobiniem karty do głosowania w wyborach do rady dziel- ście, pełnomocnictwo nie wygasło z innej przyczyny nicy komisja ustala zatem, czy wyborca otrzymujący i nie zostało cofnięte, komisja odnotowuje nazwisko kartę zamieszkuje na terenie dzielnicy, w której znaj- i imię (imiona) pełnomocnika wyborcy w spisie wyduje się odrębny obwód. Po stwierdzeniu tego faktu borców w rubryce „Uwagi” odpowiadającej pozycji, obwodowa komisja wyborcza wpisuje w rubryce pod którą umieszczono nazwisko wyborcy, wraz „uwagi” spisu wyborców wyraz „dzielnica”. Inni wy- z oznaczeniem „pełnomocnik”, akt pełnomocnictwa borcy ujęci w części A spisu wyborców otrzymują kar- do głosowania załącza do spisu i wydaje pełnomocnity do głosowania w wyborach do Rady m.st. Warsza- kowi karty do głosowania. Ponadto komisja odnotowy, Sejmiku Województwa Mazowieckiego i Prezy- wuje fakt głosowania przez pełnomocnika na otrzydenta m.st. Warszawy, a wyborcy ujęci w części B manej wraz ze spisem wyborców liście wyborców, spisu wyborców — tylko w wyborach do Rady m.st. którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania w ich Warszawy i Prezydenta m.st. Warszawy. imieniu. l Nr 80 — 4592 — Poz. 975 p Jeżeli wyborcą udzielającym pełnomocnictwa do wadzanie głosowania poza lokalem możliwe jest wygłosowania jest obywatel Unii Europejskiej niebędący łącznie w szpitalach i zakładach pomocy społecznej obywatelem polskim, komisja wydaje pełnomocniko- przy zastosowaniu urny pomocniczej, o czym mowa wi wyłącznie karty do głosowania w wyborach do ra- w punktach 58 i 59. dy gminy oraz w wyborach wójta, a w m.st. Warszawie — karty do głosowania w wyborach do Rady m.st. Komisja zwraca uwa.gę, by wyborcy nie wynosili Warszawy, właściwej rady dzielnicy i Prezydenta m.st. kart do głosowania poza lokal wyborczy. W przypad- Warszawy. ku gdy komisja zauważy, że wyborca wyniósł kartę do głosowania vna zewnątrz lub otrzyma informację, Pełnomocnik potwierdza otrzymanie kart do gło- że w lokalu wyborczym lub poza nim oferowane jest sowania własnym czytelnym podpisem w rubryce odstąpienie karty, obowiązana jest niezwłocznie zaspisu przeznaczonej na potwierdzenie otrzymania kart wiadomić Policję i fakt ten opisać w punkcie 17 każdo głosowania przez wyborcę udzielającego pełno- dego protokołu głosowania w obwodzie w wyborach mocnictwa do głosowania. do rado oraz w punkcie 15 protokołu głosowania w obwodzie w wyborach wójta. 27. Komisja odmawia ponownego wydania karty niezależnie od przyczyn tego żądania (np. z powodu Komisja zwraca również uwagę, aby wyborcy nie pomyłkowego wypełnienia karty, zniszczenia jej itp.). wrzucali do urny innych przedmiotów niż karty do głosowania. W razie stwierdzenia takich przypadków g 28. Przy wydawaniu kart do głosowania komisja fakt ten należy opisać w punkcie 17 każdego protokosprawdza, czy wydawane karty są ostemplowane jej łu głosowania w obwodzie w wyborach do rad oraz pieczęcią. w punkcie 15 protokołu głosowania w obwodzie w wyborach wójta. Ponadto komisja baczy, by wyborca potwierdził własnoręcznym podpisem, w przeznaczonej na to 30. Głosowania nie wolno przerywać, chyba że. rubryce spisu wyborców, fakt otrzymania karty. w wyniku nadzwyczajnych wydarzeń zostanie ono W przypadku odmowy złożenia podpisu wydający kar- przejściowo lub trwale uniemożliwione. Przez nadty członek komisji w rubryce spisu „Uwagi” clzyni ad- zwyczajne wydarzenie należy rozumieć wyłącznie tanotację „odmowa podpisu” i opatruje ją czytelnym kie, które realnie uniemożliwia głosowanie (np. katapodpisem. Podobnie należy postąpić w przypadku, strofa budowlana dotycząca budynku, w którym znajc gdy wyborca odmówił przyjęcia jednej z kart do gło- duje się lokal wyborczy); nie są nadzwyczajnymi wysowania. Adnotacja w rubryce „Uwagi” powinna darzeniami sytuacje o charakterze techniczno-organiwówczas brzmieć odpowiednio „bez gminy”, „bez zacyjnym (brak właściwej pieczęci, trudność w dostapowiatu”, „bez sejmiku”, „bez wójta (burmistrza, pre- niu się do budynku lub lokalu przed rozpoczęciem zydenta miasta)”. głosowania itp.). r Przy czynności potwierdzania przez wyborców O przyczynach uzasadniających — zdaniem komiotrzymania kart należy uważać, by podpisy składane sji — zarządzenie przerwy w głosowaniu, jego przebyły w miejscach (w linii). odpowiadających nazwi- dłużenie lub odroczenie komisja powiadamia nieskom wyborców oraz we właściwej rubryce przezna- zwłocznie właściwą gminną komisję wyborczą i za jej czonej na „Potwierdzeniu odbioru karty do głosowa- zgodą podejmuje uchwałę w tej sprawie. Zarządzenie nia w dniu 21.1w1.2010 r.”. Możliwe jest składanie pod- o przerwie w głosowaniu, jego przedłużeniu lub odropisu bez odwracania spisu. czeniu komisja bezzwłocznie podaje do publicznej wiadomości. Uchwałę w tej sprawie przesyła się właś- Na wniosek wyborcy komisja jest obowiązana wy- ciwym terytorialnym komisjom wyborczym oraz wójjaśnić mu sposób głosowania w wyborach do po- towi i komisarzowi wyborczemu (art. 47 ust. 1 Ordyszczególnych rad i wyborach wójta oraz warunki waż- nacji wyborczej). ności głosu, zgodnie z informacjami umieszczonymi na wkarcie do głosowania. Wyjaśnienie to nie może za- W razie przerwania lub odroczenia głosowania kowierać elementów agitacyjnych. misja zakleja i opieczętowuje wlot urny, a spis wyborców i niewykorzystane karty do głosowania umieszcza 29. W czasie głosowania komisja uważa, czy w odrębnych pakietach, opieczętowuje je i opisuje. uprawnieni głosują osobiście i w taki sposób, aby nie- Następnie urnę wraz z pakietem zawierającym spis naruszona została tajność głosowania, a także aby wyborców oddaje na przechowanie przewodniczącegłosowanie nie zostało wykorzystane przez wyborców mu komisji. Niewykorzystane karty do głosowania nado prowadzenia agitacji wyborczej. Niedopuszczalne leży policzyć. Z czynności tych należy sporządzić prow jest głosowanie za członka rodziny lub za inną osobę. tokół i podać w nim liczbę niewykorzystanych kart do Zakaz ten nie dotyczy osób posiadających pełnomoc- głosowania, odrębnie do każdej z wybieranych rad nictwo do głosowania, o którym mowa w punkcie 26. i do wyborów wójta. Pakiet z niewykorzystanymi kar- Osobie niepełnosprawnej, na jej prośbę, może poma- tami oddaje się również przewodniczącemu komisji. gać w głosowaniu inna osoba, w tym także niepełno- Pieczęć komisji oddaje się natomiast zastępcy przeletnia; pomoc ta może mieć tylko techniczny charak- wodniczącego, a gdyby zastępca był nieobecny — inter; nie może ona polegać na sugerowaniu wyborcy nemu członkowi komisji. sposobu głosowania lub na głosowaniu w zastępstwie tego wyborcy; dopuszczalne jest, aby na życzenie oso- Przed wznowieniem głosowania komisja stwierby niepełnosprawnej w pomieszczeniu za zasłoną dza protokolarnie, czy pieczęcie na urnie i pakietach przebywała osoba udzielająca pomocy. Pomocy kart oraz spis nie zostały naruszone. Uchwałę o przew głosowaniu nie może udzielać członek komisji ani rwaniu lub odroczeniu głosowania komisja załącza mąż zaufania (art. 46 Ordynacji wyborczej). Przepro- do protokołów głosowania w obwodzie i czyni o tym l Nr 80 — 4593 — Poz. 975 p adnotację w protokołach głosowania (w punkcie 14 komisji i podpisami jej członków. W przypadku podjęprotokołu głosowania w obwodzie w wyborach do cia przez komisję uchwały o przedłużeniu głosowania rad oraz w pkt 12 protokołu głosowania w obwodzie lokal wyborczy jest zamykany później niż o godz. 2200 w wyborach wójta). W razie naruszenia pieczęci lub — tj. o godzinie wynikającej z uchwały. braku dokumentów komisja opisuje stwierdzony stan w protokołach głosowania, zawiadamia o tym nie- 34. Po zamknięciu lo. kalu i po zakończeniu głosozwłocznie właściwą terytorialną komisję wyborczą wania komisja przystępuje w możliwie pełnym skłaoraz wójta i komisarza wyborczego, a następnie wyko- dzie do wykonania kolejnych czynności. W lokalu mov nuje czynności wskazane przez terytorialną komisję gą przebywać oprócz członków komisji wyłącznie męwyborczą. żowie zaufania. Nie mogą oni uczestniczyć w liczeniu głosów ani pomagać członkom komisji w wykonywaniu ich zadań. 31. Komisja przekaże Państwowej Komisji Wyborczej w dniu 21 listopada 2010 r. dane o liczbie osób o uprawnionych do głosowania oraz o liczbie wybor- W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę inców, którym wydano karty do głosowania w trakcie formatyczną, w lokalu w miejscu wyznaczonym przez głosowania. Dane te przekazuje się według stanu na przewodniczącego może przebywać również osoba godzinę 1000, 1500 i 1900, w trybie i na zasadach okreś- odpowiedzialna za tę obsługę. lonych w odrębnej uchwale Państwowej Komisji Wyg borczej. 35. Komisja przystępuje do ustalenia wyników głosowania i sporządzenia protokołów głosowania w obwodzie: w wyborach do rady gminy, do rady powiatu 32. Komisja, na żądanie wyborcy, zobowiązana lub do rady miasta na prawach powiatu albo do Rady jest wydać zaświadczenie potwierdzające wzięcie m.st. Warszawy i do rady dzielnicy m.st. Warszawy, udziału w głosowaniu. Zaświadczenie powinno zawie-.do sejmiku województwa i na wójta, wykorzystując rać następującą (odpowiednio zmodyfikowaną) treść: w tym celu dostarczone formularze protokołów. Jeżeli w obwodzie przeprowadzone było głosowanie do ra- „Zaświadczenie ldy gminy w więcej niż w jednym okręgu, to dla każdego okręgu sporządza się oddzielny protokół. Obwodowa Komisja Wyborcza Nr … w..….........…. zac świadcza, że Pan/Pani ……………………..…..….............. Czynności opisane w punktach 36—47 dotyczą (imię i nazwisko wyborcy) przygotowań do sporządzenia protokołów, ale należy otrzymał/otrzymała kartę/y do głosowania w wybo- wykonywać je na formularzach protokołów głosowarach organów jednostek samorządu terytorialnego nia. Ze względów praktycznych we wskazanych wyżej w głosowaniu w dniu …….......…… r ……......... punktach dla uproszczenia używane jest pojęcie „pro- (data głosowania) tokołu głosowania”, a nie „projektu protokołu głosowania” lub „formularza protokołu głosowania”.. …….......…………......... …….......……….........” Czynności związane z ustaleniem wyników głoso- (miejscowość, data) (podpis) wania w obwodzie i sporządzeniem protokołu głosow wania komisja wykonuje w możliwie pełnym składzie. Nie jest dopuszczalne tworzenie z członków ko- Jeżeli z wnioskiem o wydanie zaświadczenia wy- misji grup roboczych, które wykonywałyby oddzielstąpił pełnomocnik głosujący w imieniu wyborcy uję- nie czynności po zakończeniu głosowania. tego w spisie, wówczas w zaświadczeniu po wyrazach „otrzymał/otrzymała” należy dodać wyrazy „jako peł- 36. Liczby w protokołach głosowania w obwodzie nomocnik wyborcy”. wpisuje się w następujący sposób: liczby jednocyfrow we wpisuje się w ostatniej kratce z prawej strony, liczby dwucyfrowe — w dwóch ostatnich kratkach Zaświadczenie podpisuje przewodniczący komisji z prawej strony, liczby trzycyfrowe — w trzech ostatlub jego zastępca i opatruje pieczęcią komisji. nich kratkach z prawej strony itd., czyli tak, aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypadła w ostatniej krat- Zaświadczenie sporządza się pismem maszyno- ce z prawej strony. wym w dwóch egzemplarzach — jeden przekazuje się wwyborcy, a drugi załącza się do spisu. Jeżeli komisja Jeżeli ustalona przez komisję liczba wynosi zero, nie ma możliwości wypełnienia zaświadczenia pisw ostatniej kratce z prawej strony należy wpisać mem maszynowym, może sporządzić je ręcznie. O zacyfrę „0”. pewnienie formularzy zaświadczenia komisja zwraca się do wójta. 37. W pierwszej kolejności komisja dokonuje rozliczenia kart do głosowania w wyborach do poszczegól- Zadania komisji po zakończeniu głosowania nych rad i wyborach wójta. 33. O godz. 2200 komisja zamyka lokal; osobom Komisja wpisuje w punkcie 2 właściwego protoprzybyłym do lokalu przed tą godziną należy umożli- kołu głosowania w obwodzie ustaloną przed rozpowić oddanie głosu. Po opuszczeniu lokalu przez ostat- częciem głosowania liczbę otrzymanych kart do głoniego wyborcę komisja zapieczętowuje wlot urny, za- sowania w wyborach do danej rady oraz w wyborach klejając go paskiem papieru opatrzonym pieczęcią wójta. l Nr 80 — 4594 — Poz. 975 p Następnie komisja przelicza niewykorzystane kar- Liczba ta musi być równa liczbie osób wskazanych ty do głosowania, odrębnie w wyborach do każdej w punkcie 1a protokołu głosowania w obwodzie w wyz wybieranych rad i w wyborach wójta. Ustaloną przez borach rady gminy i punkcie 1a protokołu głosowania komisję liczbę niewykorzystanych danego rodzaju w obwodzie w wyborach wójta. kart do głosowania wpisuje się w punkcie 5 odpowiedniego protokołu głosowania w obwodzie. Kolejną czynnością. komisji jest ustalenie liczby wyborców, którym wydano karty do głosowania. Karty niewykorzystane należy zapakować w pakiev ty, odrębnie w wyborach każdej rady i wójta, opieczę- Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby tować je i opisać. podpisów potwierdzających otrzymanie karty do głosowania (łącznie z adnotacjami „odmowa podpisu” Komisja ustala liczbę wyborców uprawnionych do zastępującymi podpisy). Należy zwrócić szczególną głosowania, tj. umieszczonych w spisie, łącznie z osouwagę na adnotacje umieszczone w rubryce „Uwagi” o bami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania. spisu dotyczące sytuacji, gdy wyborcy nie pobrali Liczby uprawnionych do głosowania w wyborach do wszystkich kart do głosowania, np. „bez gminy” bądź rady gminy i wójta, a na terenie m.st. Warszawy rów- „bez powiatu”, a w wyborach do rady dzielnicy m.st. nież w wyborach do rady dzielnicy (poza obwodami Warszawy w obwodach utworzonych w szpitalach, zaodrębnymi) muszą być równe. kładach pomocy społecznej, zakładach karnych i areszgtach śledczych — również na adnotacje „dzielnica”. Jedynie w obwodach odrębnych na terenie m.st. Warszawy liczba uprawnionych do głosowania w wy- Należy pamiętać, że w wyborach do rady gminy borach do rady dzielnicy może być mniejsza lub rówi wójta, a na terenie m.st. Warszawy również w wyna liczbie uprawnionych do głosowania w wyborach borach do rady dzielnicy należy uwzględnić podpisy do Rady m.st. Warszawy. w części A i B spisu wyborców.. Liczba osób uprawnionych do głosowania w wy- W wyborach do rady powiatu i do sejmiku wojeborach rady gminy (rady dzielnicy) i wyborach wójta lwództwa należy uwzględnić wyłącznie podpisy stanowi sumę osób ujętych w części A (obywatele w części A spisu wyborców. polscy) i części B (pozostali obywatele Unii Europejskiej) spisu wyborców. c Liczby wyborców, którym wydano karty do głoso- Liczbę tę wpisuje się w punkcie 1 protokołu gło- wania w wyborach do poszczególnych rad i w wybosowania w obwodzie w wyborach rady gminy (rady rach wójta mogą być różne. dzielnicy) i protokołu głosowania w obwodzie w wyborach wójta. rLiczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania w wyborach do danej rady lub wójta wpisuje W wyborach do rady gminy (rady dzielnicy, z wy- się w punkcie 3 odpowiedniego protokołu głosowajątkiem obwodów, o który.ch mowa w punkcie 25) nia w obwodzie. i w wyborach wójta równe muszą być również liczby wyborców uprawnionych do głosowania umieszczo- Liczba ta nie może być większa od liczby wybornych: w ców uprawnionych do głosowania (punkt 1 protokołu). 1) w części A spisu (obywatele polscy) — punkt 1a protokołu głosowania w obwodzie w wyborach W wyborach do rady gminy, w wyborach wójta, rady gminy (rady dzielnicy) i w wyborach wójta; a na terenie m.st. Warszawy również w wyborach do 2) w części B spisu (pozostali obywatele Unii Euro- rady dzielnicy, liczbę wyborców ujętych: pejskiej) — punkt 1b protokołu głosowania w ob- 1) w części A spisu wyborców, którym wydano karty wwodzie w wyborach rady gminy (rady dzielnicy) i w wyborach wójta. do głosowania w wyborach do danej rady lub wójta wpisuje się w punkcie 3a odpowiedniego proto- Suma liczb wpisanych w punktach 1a i 1b proto- kołu głosowania w obwodzie; kołu głosowania w obwodzie musi być równa liczbie 2) w części B spisu wyborców, którym wydano karty wpisanej w punkcie 1 protokołu. do głosowania w wyborach do danej rady lub wójta wpisuje się w punkcie 3b odpowiedniego proto- W obwodzie głosowania, w skład którego wchodzi w kołu głosowania w obwodzie. więcej niż jeden okręg wyborczy dla wyboru rady gminy, liczba uprawnionych do głosowania w protokole głosowania w wyborach wójta musi się równać sumie Suma liczb wpisanych w punkcie 3a i 3b protokołu liczb uprawnionych w wyborach do rady gminy w okrę- głosowania w obwodzie musi być równa liczbie wpigach wchodzących w skład obwodu głosowania. sanej w punkcie 3 protokołu. Liczbę wyborców uprawnionych do głosowania Następnie komisja ustala liczbę wyborców głosuw wyborach do rady powiatu i do sejmiku wojewódz- jących przez pełnomocnika. twa stanowi liczba osób ujętych w części A spisu wyborców. Liczbę tę wpisuje się w punkcie 1 protokołu Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby głosowania w obwodzie w wyborach do rady powia- podpisów pełnomocników głosujących w imieniu wytu i punkcie 1 protokołu głosowania w obwodzie borców ujętych w spisie, znajdujących się obok dopisw wyborach do sejmiku województwa. ku „pełnomocnik” w rubryce spisu „Uwagi”. l Nr 80 — 4595 — Poz. 975 p W wyborach do rady gminy (dzielnicy) i wyborach 40. Komisja oddziela karty do głosowania w wybowójta bierze się pod uwagę dopiski zarówno w czę- rach do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta. ści A, jak i w części B spisu wyborców. W wyborach Jeśli w wyborach do rady gminy w obwodzie głosodo rady powiatu i do sejmiku województwa bierze się wano na kandydatów z więcej niż jednego okręgu, pod uwagę wyłącznie dopiski w części A spisu. karty do głosowania na kandydatów z poszczególnych okręgów należy wydzieli.ć. Uzyskaną liczbę komisja porównuje z liczbą otrzymanych aktów pełnomocnictwa, z pominięciem aktów Ustalone liczby kart wyjętych z urny dla danych pełnomocnictwa, które komisja otrzymała od osób, wyborów komisvja wpisuje w punkcie 6 właściwego których pełnomocnictwo wygasło lub zostało cofnię- protokołu. te. Liczby te powinny być równe. Jeżeli zachodzi roz- Jeżeli liczba kart wyjętych z urny (punkt 6 protokobieżność pomiędzy tymi liczbami, komisja dokonuje łu) nie jest równa liczbie wyborców, którym wydano ponownego przeliczenia. karty doo głosowania (punkt 3 protokołu), wówczas przypuszczalna przyczyna tego stanu rzeczy musi być Liczbę wyborców głosujących przez pełnomocniomówiona w punkcie 13 właściwego protokołu głoka wpisuje się w punkcie 4 protokołu głosowania. sowania do rady, a w przypadku wyborów wójta w punkcie 11 protokołu. Na podstawie ustalonych danych komisja dokonuje rozliczenia kart do głosowania, tzn. ustala, czy licz-gPrzyczynę tę należy ustalić po przeliczeniu kart ba kart niewykorzystanych (punkt 5 protokołu) i liczba ważnych i nieważnych. wyborców, którym wydano karty do głosowania (punkt 3 protokołu), stanowią w sumie liczbę kart, W razie braku miejsca w protokole na opisanie które otrzymała komisja (punkt 2 protokołu). przyczyn rozbieżności należy dokonać tego na oddzielnej kartce, którą załącza się do protokołu. W protokole Rozliczenia należy dokonać oddzielnie w każ.dym należy zamieścić informację o sporządzeniu załączniz protokołów. ka. Jeżeli niezgodność nie występuje, w punkcie przeznaczonym na „Uwagi” należy wpisać wyrazy „brak l W razie stwierdzenia niezgodności należy ponow- uwag”. nie przeliczyć podpisy w spisie, a jeśli wynik rozliczenia kart będzie ten sam — przypuszcczalna przyczyna Sprawdzenia dokonuje się odrębnie dla każdego niezgodności musi być dopisana w punkcie 12 właści- protokołu głosowania. wego protokołu głosowania do rady, a w przypadku 41. Komisja wydziela i liczy karty nieważne (tj. inne wyborów wójta w punkcie 10 protokołu. niż ustalone urzędowo lub nieopatrzone pieczęcią ko- W razie braku miejsca w prrotokole na opisanie misji obwodowej), oddzielnie do każdej z rad i w wyborach wójta. Ustalone liczby kart nieważnych wpiprzyczyn rozbieżności należy dokonać tego na oddzielsuje się w punkcie 7 właściwego protokołu głosowanej kartce papieru stanowiącej załącznik do protokołu. nia. Karty nieważne należy zapakować w pakiety, od- W protokole należy zamieśc.ić informację o sporządzerębnie do każdej z wybieranych rad i do wyborów niu załącznika. Jeżeli niezgodność nie występuje, wójta, opieczętować je i opisać. w punkcie przeznaczonym na „Uwagi” należy wpisać wyrazy „brak uwwag”. Pozostałe karty są kartami ważnymi i na ich podstawie ustala się wyniki głosowania. 38. Komisja sprawdza, czy pieczęcie na urnie oraz na wlocie do urny pozostały nienaruszone, po czym Karty ważne należy policzyć, odrębnie do każdej otwiera urnę i wyjmuje z niej karty do głosowania. z wybieranych rad i w wyborach wójta. Zaleca się zachowanie staranności przy wyjmowa- Liczbę kart ważnych wpisuje się w punkcie 8 właśniuw kart z urny, aby karty do głosowania nie zostały ciwego protokołu głosowania. uszkodzone. Suma kart nieważnych (punkt 7 protokołu) i kart W przypadku stwierdzenia, że w urnie znajdują się ważnych (punkt 8 protokołu) musi być równa liczbie inne przedmioty niż karty do głosowania (w tym np. kart wyjętych z urny (punkt 6 protokołu). czyste kartki papieru), komisja oddziela je od kart do Do dalszych czynności należy pozostawić jeden rogłosowania, a informacje o ich odnalezieniu odnotodzaj kart ważnych, np. w wyborach do rady gminy, wuje się w punkcie 17 protokołów głosowania w obw a pozostałe karty ważne należy zabezpieczyć i odłowodzie w wyborach do rad oraz w punkcie 15 protożyć. kołu głosowania w obwodzie w wyborach wójta. 42. Na podstawie kart ważnych w wyborach do ra- 39. Komisja przegląda wszystkie karty i wydziela dy komisja ustala liczbę głosów nieważnych oraz głoz nich karty całkowicie przedarte na dwie lub więcej sów ważnych. części, których nie bierze się pod uwagę przy obliczeniach. Jako karty całkowicie przedarte traktuje się, Komisja jest obowiązana przejrzeć całą kartę do w przypadku kart zbroszurowanych, także te karty, głosowania. w których odłączono poszczególne strony lub arkusze bądź ich części. W trakcie przeglądania kart do głosowania komisja odkłada osobno karty z głosami nieważnymi (we- Karty takie należy zapakować w pakiet, opieczęto- dług przyczyny nieważności) i osobno karty z głosami wać go i opisać. ważnymi. l Nr 80 — 4596 — Poz. 975 p Uznania głosu za nieważny komisja dokonuje po Wyodrębnione karty z głosami nieważnymi liczy okazaniu karty wszystkim członkom komisji uczestni- się i odkłada, a ich liczbę wpisuje do protokołu w punkczącym w ustalaniu wyniku głosowania. cie 9 protokołu głosowania. W punktach od 9a do 9d należy wymienić liczbę głosów nieważnych, z podzia- Ustalając, czy głos na karcie jest ważny, czy nie- łem na przyczyny ich nieważności.. ważny, komisja stosuje poniższe reguły: Suma liczb z punktów od 9a do 9d musi być równa — w przypadkach wątpliwych należy przyjmować, że lub mniejsza od liczby z punktu 9. Jednakże sytuacja, znakiem „x” postawionym w kratce są dwie linie w której suma vta jest mniejsza od liczby z punktu 9, przecinające się, których punkt przecięcia znajduje może występować wyłącznie w sytuacji, gdy komisja się w obrębie kratki. Ustalenie, czy znak „x” posta- stwierdziła nieważność głosów z powodu naniesienia wiony jest w kratce, czy poza nią, należy do komi- przez wyborcę znaków graficznych w obrębie kratki, sji; w tym w szczególności zamazania kratki, przekreślenia znaoku w kratce. — wszelkie znaki, wykreślenia, przekreślenia, w tym również i znak „x” postawiony przez wyborcę po- Karty ważne z głosami nieważnymi należy zapakoza przeznaczoną na to kratką, traktuje się jako do- wać w pakiet, opieczętować go i opisać „Głosy niepiski, które nie wpływają na ważność głosu. Nato- ważne z kart ważnych w wyborach do Rady Gminy miast wszelkie znaki graficzne naniesione w obrę- (Miasta) —.....................”. g bie kratki, w tym w szczególności zamazanie krat- (liczba) ki, przekreślenie znaku w kratce itp. powodują nieważność głosu. W wyborach do rad gmin w gminach liczących powyżej 20 tys. mieszkańców W wyborach do rad gmin w gminach liczących do wyborca może głosować tylko na jedną listę i na jed- 20 tys. mieszkańców.nego kandydata z tej listy, przez co wskazuje jego pierwszeństwo do otrzymania mandatu (art. 118 ust. 1 wyborca może głosować na tylu kandydatów, ilu rad- Ordynacji wyborczej); tak oddane głosy wyborców są nych jest wybieranych w danym okręgu; może on głolgłosami ważnymi. sować na kandydatów z różnych list, może także głosować na mniejszą liczbę kandydatów niż liczba radcGłos uznaje się za ważny także, gdy wyborca ponych wybieranych w okręgu (art. 117 ust. 1—3 Ordystawił znak „x”: nacji wyborczej). 1) n a jednej liście przy nazwisku dwóch lub więcej Za nieważny uznaje się głos, gdy wyborca: kandydatów. Głos taki traktuje się jako oddany na kandydata spośród tych kandydatów, którego r 1) postawił znak „x” przy większej liczbie nazwisk nazwisko jest umieszczone wyżej na tej liście od kandydatów niż wynosi liczba radnych wybiera- innych nazwisk, przy których postawiono znak „x”; nych w danym okręgu; liczbę głosów nieważnych z tej przyczyny wpisuje.się w punkcie 9a protokołu 2) p rzy nazwisku skreślonego kandydata oraz przy głosowania; nazwisku innego kandydata z tej samej listy. Głos taki traktuje się jako oddany na nieskreślonego 2) nie postawwił znaku „x” przy nazwisku żadnego kandydata; kandydata; liczbę głosów nieważnych z tej przy- 3) p rzy nazwisku kandydata skreślonego z jednej listy czyny wpisuje się w punkcie 9b protokołu głosoi przy nazwisku kandydata z innej listy. Głos taki wania; traktuje się jako oddany na nieskreślonego kandy- 3) postawił znak „x” tylko przy nazwisku kandydata data z tej innej listy; skreślonego przez terytorialną komisję wyborczą; 4) p rzy nazwisku kandydata z unieważnionej listy liczbę głosów nieważnych z tej przyczyny wpisuje w i przy nazwisku kandydata z innej (ale tylko jednej) się w punkcie 9c protokołu głosowania; listy. Głos taki traktuje się jako oddany na kandydata z listy, której rejestracja nie została unieważ- 4) postawił znak „x” tylko przy nazwisku kandydata niona. z listy, której rejestrację unieważniono; liczbę głosów nieważnych z tej przyczyny wpisuje się Za nieważny uznaje się głos, gdy: w punkcie 9d protokołu głosowania. 1) w yborca postawił znak „x” przy nazwiskach dwóch w Jeżeli wyborca postawił znak „x” przy nazwisku lub większej liczby kandydatów z różnych list; liczkandydata skreślonego z listy oraz przy nazwisku in- bę głosów nieważnych z tej przyczyny wpisuje się nego kandydata z tej lub innej listy, to głos taki jest w punkcie 9a protokołu głosowania; ważny i zaliczany kandydatowi, którego nazwisko nie 2) w yborca nie postawił znaku „x” przy nazwisku zostało skreślone. żadnego kandydata; liczbę głosów nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 9b protokołu Jeżeli oddano głos na kandydata bądź kandydagłosowania; tów z listy unieważnionej i na innych kandydatów z innych list, to bierze się pod uwagę tylko głos oddany 3) w yborca postawił znak „x” wyłącznie przy nazwina kandydatów z list nieunieważnionych. W tych przy- sku kandydata, które zostało skreślone przez terypadkach oddanie głosu na kandydata lub kandydatów torialną komisję wyborczą; liczbę głosów nieważz listy unieważnionej należy traktować jako dopisek nych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 9c prow rozumieniu art. 119 Ordynacji wyborczej. tokołu głosowania; l Nr 80 — 4597 — Poz. 975 p 4) wyborca postawił znak „x” wyłącznie przy nazwi- Analogicznie postępuje się w przypadku unieważsku kandydata z listy, której rejestrację unieważ- nionej listy kandydatów — „XXXX” wpisuje się niono; liczbę głosów nieważnych z tej przyczyny w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głosów wpisuje się w punkcie 9d protokołu głosowania. oddanych na każdego kandydata z tej listy. Wyodrębnione karty z głosami nieważnymi liczy W wyborach do rad g.min w gminach liczących posię i odkłada, a ich liczbę wpisuje do protokołu w punk- wyżej 20 tys. mieszkańców cie 9 protokołu głosowania. W punktach od 9a do 9d komisja ustala — na podstawie kart z głosami ważnyv należy wymienić liczbę głosów nieważnych, z podzia- mi — liczbę głosów ważnych oddanych na każdą z list. łem na przyczyny ich nieważności. W tym celu odrębnie grupuje karty z głosami oddanymi na poszczególne listy. Oblicza liczbę kart z głosami Suma liczb z punktów od 9a do 9d musi być równa oddanymi na każdą z list i wpisuje ją przy numerze lub mniejsza od liczby z punktu 9. Jednakże sytuacja, listy i skrócie nazwy komitetu wyborczego, w rubryce o w której suma ta jest mniejsza od liczby z punktu 9, „Liczba głosów ważnych oddanych na listę”, na przymoże występować wyłącznie w sytuacji, gdy komisja gotowanych wcześniej arkuszach pomocniczych stwierdziła nieważność głosów z powodu naniesienia — odrębnych dla każdej listy z jej numerem i skrótem przez wyborcę znaków graficznych w obrębie kratki, nazwy oraz nazwiskami i imionami umieszczonych na w tym w szczególności zamazania kratki, przekreśleniej kandydatów. nia znaku w kratce. g Po dokonaniu tej czynności należy podsumować Karty ważne z głosami nieważnymi należy zapako- głosy ważne oddane na wszystkie listy kandydatów. wać w pakiet, opieczętować go i opisać „Głosy nie- Otrzymana liczba musi być identyczna z liczbą wpisaważne z kart ważnych w wyborach do Rady Gminy ną w punkcie 10. (Miasta) —.....................”.. (liczba) Kolejną czynnością jest ustalenie liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów z każdej 43. Po wydzieleniu i policzeniu głosów nieważnych listy. Ustalone liczby komisja wpisuje przy nazwiskach l komisja liczy głosy ważne i ich liczbę wpisuje w punk- poszczególnych kandydatów. cie 10 protokołu. cNastępnie komisja sprawdza prawidłowość usta- Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważ- lenia liczby głosów ważnych oddanych na każdą z list. nych (punkt 9 protokołu) i głosów ważnych (punkt 10 W tym celu dodaje liczby głosów oddanych na poprotokołu) i porównuje wynik z wcześniej wpisaną szczególnych kandydatów z danej listy i uzyskany wyliczbą kart ważnych (punkt 8 protokołu). Liczby te murnik wpisuje na arkuszu pomocniczym w rubryce „Raszą być identyczne. Jeżeli występuje rozbieżność, nazem”. Uzyskany wynik powinien być taki jak liczba leży poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu obligłosów ważnych oddanych na listę. czeń właściwe liczby wpisać do protokołu.. Dane dotyczące punktu 11 („Na poszczególne 44. Komisja ustala wyniki głosowania na poszczelisty kandydatów i umieszczonych na nich kandydagólne listy i kandydatów w następujący sposób. tów oddano następujące liczby głosów ważnych”) w wypełnia się odrębnie, wpisując z arkuszy pomocni- W wyborach do rad gmin w gminach liczących do czych do protokołu w odpowiedniej rubryce liczbę 20 tys. mieszkańców głosów, które oddano na tę listę, a przy nazwiskach komisja ustala liczbę głosów ważnych oddanych na i imionach kandydatów — otrzymaną przez nich liczbę każdego z kandydatów z poszczególnych list i wpisuje głosów. ją przy nazwisku kandydata na przygotowanych wcześniej arkuszach pomocniczych z umieszczonymi Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosow na nich numerami list i skrótami nazw komitetów wy- wania terytorialna komisja wyborcza skreśliła z zarejeborczych oraz nazwiskami i imionami kandydatów. strowanej listy nazwisko kandydata, skreślone nazwisko kandydata umieszcza się (pozostawia) w odpowiedniej części protokołu głosowania w obwodzie, Ustalone dane wpisuje się do odpowiednich ruba w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głoryk protokołu głosowania w obwodzie w punkcie 11, sów wpisuje się „XXXX”. oddzielnie przy nazwiskach poszczególnych kandydatów z list uszeregowanych w kolejności numerów. w Analogicznie postępuje się w przypadku unieważnionej listy kandydatów — „XXXX” wpisuje się za- Liczba głosów otrzymanych przez któregokolwiek równo w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby kandydata nie może być większa od liczby głosów głosów ważnych oddanych na listę, jak i w rubryce ważnych (punkt 10 protokołu). „RAZEM”. Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głoso- 45. Po sprawdzeniu prawidłowości danych komisja wania terytorialna komisja wyborcza skreśliła z zareje- pakuje, w odrębne pakiety według numerów i nazw list, strowanej listy nazwisko kandydata, skreślone nazwi- karty ważne z głosami ważnymi, podając ich liczbę. sko kandydata umieszcza się (pozostawia) w odpowiedniej części protokołu głosowania w obwodzie, Staranne wykonanie tej czynności pozwoli na a w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby gło- szybkie wyjaśnienie ewentualnych błędów w obliczesów uzyskanych przez tego kandydata wpisuje się niach, a także zarzutów wynikających z zarzutów mę- „XXXX”. żów zaufania lub protestów wyborców. l Nr 80 — 4598 — Poz. 975 p Następnie komisja wypełnia w pozostałych punk- może występować wyłącznie w sytuacji, gdy komisja tach protokół głosowania w obwodzie w wyborach do stwierdziła nieważność głosów z powodu naniesienia rady. przez wyborcę znaków graficznych w obrębie kratki, w tym w szczególności zamazania kratki, przekreśle- 46. Komisja sprawdza nienaruszalność pakietu za- nia znaku w kratce. wierającego ważne karty do głosowania w wyborach. do kolejnej rady i przystępuje do ustalenia wyników Karty do głosowania z głosami nieważnymi komigłosowania. sja odkłada, pakuje i opisuje „Głosy nieważne z kart v ważnych w wyborach Wójta (Burmistrza, Prezydenta Ustalenie wyników głosowania w wyborach do (Miasta) —.....................”. Rady Dzielnicy m.st. Warszawy, rady powiatu i sejmi- (liczba) ku województwa następuje w taki sam sposób jak w przypadku wyborów do rady gminy powyżej Następnie komisja ustala liczbę głosów ważnych o 20 tys. mieszkańców. oddanych na poszczególnych kandydatów na wójtów. 47. Przy ustalaniu wyników głosowania w wyborach do rad komisja przystępuje do ustalenia wyni- Ustalenia tego komisja dokonuje na przygotowaków głosowania w obwodzie w wyborach wójta. nych wcześniej arkuszach pomocniczych z nazwiskagmi i imionami wszystkich kandydatów na wójtów. Komisja sprawdza nienaruszalność pakietu zawierającego ważne karty do głosowania w wyborach wój- Ustaloną liczbę głosów ważnych oddanych na pota. szczególnych kandydatów komisja wpisuje w części III protokołu głosowania odpowiednio przy nazwiskach Komisja odpowiednio stosuje opisane w punk- poszczególnych kandydatów. cie 42 zasady dotyczące interpretacji znaku „x” i ew.entualnych dopisków na karcie do głosowania. Sumę liczb głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów wpisuje się w rubryce „Razem”. l Ustalenie wyników głosowania w przypadku, gdy w wyborach wójta kandyduje dwóch lub więcej kan- Następnie komisja sumuje liczbę głosów nieważdydatów c nych (punkt 9 protokołu) i liczbę głosów ważnych oddanych na wszystkich kandydatów (rubryka „Razem” Głos jest ważny, jeżeli wyborca na karcie do głoso- punktu III protokołu) i porównuje wynik z wcześniej wania postawił znak „x” obok nazwiska tylko jednego wpisaną liczbą kart ważnych (punkt 8). Liczby te mukandydata. szą być identyczne. Jeżeli występuje rozbieżność, nar leży poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu obli- Za głos ważny należy uznać także głos oddany na czeń właściwe liczby wpisać do protokołu. kandydata nieskreślonego oraz na kandydata, którego nazwisko zostało skreś.lone. Głos taki zalicza się Ustalenie wyników głosowania w przypadku, gdy kandydatowi, którego nazwisko nie zostało skreślone. w wyborach wójta kandyduje tylko jeden kandydat Za nieważnwy uznaje się głos, gdy wyborca: W takim przypadku wyborca głosuje za wyborem 1) postawił znak „x” obok nazwiska dwóch lub więk- kandydata albo przeciw wyborowi kandydata (art. 17 szej liczby kandydatów (art. 16 ust. 2 ustawy o wy- ust. 1 i 2 ustawy o wyborze wójta). borze wójta); liczbę głosów nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 9a protokołu głoso- Głosem ważnym jest zarówno głos: wania; 1) za wyborem kandydata; 2)w wyborca nie postawił znaku „x” obok nazwiska żadnego kandydata (art. 16 ust. 2 ustawy o wybo- 2) przeciw wyborowi kandydata. rze wójta); liczbę głosów nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 9b protokołu głosowa- Za głos nieważny uznaje się głos, gdy wyborca: nia; 1) postawił znak „x” jednocześnie w kratce za wybo- 3) wyborca postawił znak „x” tylko obok nazwiska rem kandydata i w kratce przeciw wyborowi kankandydata, którego nazwisko zostało skreślone; dydata; liczbę głosów nieważnych z tej przyczyny w liczbę głosów nieważnych z tej przyczyny wpisuje wpisuje się w punkcie 9a protokołu głosowania; się w punkcie 9c protokołu głosowania. 2) nie postawił znaku „x” ani za wyborem kandydata, Liczbę wszystkich głosów nieważnych komisja ani przeciw wyborowi kandydata; liczbę głosów wpisuje w punkcie 9 protokołu głosowania. nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 9b protokołu głosowania. W punktach od 9a do 9c należy wymienić liczbę głosów nieważnych, z podziałem na przyczyny ich nie- Liczbę wszystkich głosów nieważnych komisja ważności. wpisuje w punkcie 9 protokołu głosowania. Suma liczb z punktów od 9a do 9c musi być równa W punktach 9a i 9b należy wymienić liczbę głosów lub mniejsza od liczby z punktu 9. Jednakże sytuacja, nieważnych, z podziałem na przyczyny ich nieważnow której suma ta jest mniejsza od liczby z punktu 9, ści. l Nr 80 — 4599 — Poz. 975 p Suma liczb z punktów 9a i 9b musi być równa lub Komisję Wyborczą. Jeżeli komisja nie ma zapewniomniejsza od liczby z punktu 9. Jednakże sytuacja, nej obsługi informatycznej lub zachodzą przeszkody w której suma ta jest mniejsza od liczby z punktu 9, w wykorzystaniu systemu informatycznego, protokoły może występować wyłącznie w sytuacji, gdy komisja sporządza się ręcznie. stwierdziła nieważność głosów z powodu naniesienia przez wyborcę znaków graficznych w obrębie kratki,. 51. Sporządzenie protokołów w systemie inforw tym w szczególności zamazania kratki, przekreślematycznym odbywa się w następujący sposób: nia znaku w kratce. v 1) przewodniczący komisji przekazuje osobie odpo- Liczbę głosów ważnych za wyborem kandydata wiedzialnej za obsługę informatyczną sporządzone i przeciw wyborowi kandydata komisja wpisuje w od- przez komisję projekty protokołów głosowania powiednich pozycjach części III protokołu głosowaw obwodzie do rad i w wyborach wójta; osoba ta nia. dwukrotnie wprowadza wszystkie dane z projeko tów protokołów do systemu informatycznego. Sumę liczb głosów ważnych za wyborem kandy- W trakcie wprowadzania danych system może data i przeciw wyborowi kandydata komisja wpisuje sygnalizować na ekranie monitora błędy (w kolow rubryce „Razem”. rze czerwonym) i ostrzeżenia (w kolorze niebieskim). Mimo tej sygnalizacji przygotowane dane Następnie komisja sumuje liczbę głosów nieważ-gliczbowe należy wprowadzić do końca; nych (punkt 9 protokołu) i liczbę głosów ważnych za wyborem kandydata i przeciw wyborowi kandydata 2) w przypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich da- (rubryka „Razem” punktu III protokołu) i porównuje nych liczbowych system sygnalizuje błędy lub błęwynik z wcześniej wpisaną liczbą kart ważnych dy i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienia (punkt 8). Liczby te muszą być identyczne. Jeżeli wybłędów i ostrzeżeń, bowiem bez usunięcia błędów stępuje rozbieżność, należy poszukać przyczyny b.łędu protokół nie zostanie wydrukowany. Obowiązkiem i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do komisji jest zlokalizowanie błędu i jego usunięcie protokołu. lprzez wprowadzenie w odpowiednich rubrykach prawidłowych danych liczbowych. W tym celu ko- 48. Komisja pakuje karty ważne z głosami ważnymi w pakiet, opieczętowuje go i opisucje „Głosy ważne misja powinna przeanalizować treść komunikatu o błędzie, sprawdzić odpowiednie dane liczbowe z kart ważnych w wyborach Wójta (Burmistrza, Prezyna arkuszach pomocniczych, sprawdzić prawidłodenta (Miasta) —.....................”. wość działań arytmetycznych, a jeśli to jest ko- (liczba) nieczne — powtórzyć czynności związane z ustale- Następnie komisja wypełniar w pozostałych punk- niem wyników głosowania. Wydrukowane zestatach protokół głosowania w obwodzie na kandydatów wienie błędów i ostrzeżeń podpisują wszystkie na wójta. osoby wchodzące w skład komisji obwodowej uczestniczące w ustalaniu wyników głosowania.. 49. Do protokołów głosowania w obwodzie mogą Dokument ten nie jest przesyłany do terytorialnej wnieść zarzuty mężowie zaufania obecni przy pracach komisji wyborczej; komisji oraz czwłonkowie komisji uczestniczący w jej pracach. Zarzuty mężów zaufania wpisuje się bezpo- 3) w przypadku gdy system informatyczny nie sygnaśrednio do protokołu w punkcie 15 odpowiedniego lizuje błędów (zostały usunięte lub ich nie było), protokołu głosowania w obwodzie do rady lub a jedynie sygnalizuje ostrzeżenia, należy wydrukow punkcie 13 protokołu głosowania w obwodzie wać raport ostrzeżeń. Obowiązkiem komisji jest w wyborach wójta, a zarzuty członków komisji odpo- przeanalizowanie ostrzeżeń i — w razie stwierdzewiednio w punkcie 16 protokołu głosowania w obwo- nia ich zasadności — dokonanie korekty danych dziwe do rady lub w punkcie 14 protokołu głosowania liczbowych. Jeżeli komisja, po analizie ostrzeżeń, w obwodzie w wyborach wójta, bądź dołącza w for- dojdzie do wniosku, że dane liczbowe są prawidłomie załącznika do protokołu. Komisja ma obowiązek we, powinna wpisać zajęte stanowisko na wydruustosunkować się do wniesionych zarzutów, załącza- ku raportu ostrzeżeń. W każdym przypadku raport jąc do protokołu wyjaśnienia. ostrzeżeń podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji obwodowej uczestniczące w usta- Jeżeli mężowie zaufania i/lub członkowie komisji laniu wyników głosowania. nie wnieśli zarzutów, we właściwym punkcie protokow łu należy wpisać wyrazy „zarzutów nie zgłoszono”. Obwodowa komisja wyborcza przesyła wraz z protokołem do właściwej terytorialnej komisji 50. Komisja sporządza protokoły głosowania we- wyborczej podpisany wydruk raportu ostrzeżeń, dług wzorów określonych uchwałą Państwowej Komi- jeśli aprobowała protokół bez wprowadzania sji Wyborczej z dnia 27 września 2010 r. w sprawie zmian w zakresie sygnalizowanym raportem ustalenia wzorów protokołów sporządzanych przez ostrzeżeń; obwodowe komisje wyborcze, w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, Rady 4) po wprowadzeniu danych ze wszystkich protokom.st. Warszawy i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz łów do wszystkich rad i z wyborów wójta system wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (M. P. informatyczny będzie sygnalizował ewentualne Nr 73, poz. 924). Protokoły głosowania mogą być spo- niezgodności liczby uprawnionych do głosowania rządzone przy użyciu dostarczonego komisji systemu (ujętych w części A i B spisu); należy dokonać anainformatycznego, zatwierdzonego przez Państwową lizy sygnalizowanych niezgodności i usunąć je; l Nr 80 — 4600 — Poz. 975 p 5) jeśli system informatyczny nie sygnalizował błę- W przypadku gdy w protokole były dokonywane dów lub zostały one usunięte, drukowane są pro- sprostowania, np. w wyniku usterek wskazanych przez tokoły głosowania. Awaria drukarki lub inne prze- właściwą terytorialną komisję wyborczą, komisja jest szkody w wydrukowaniu protokołów nie zwalnia- obowiązana podać także i te sprostowania protokołów ją komisji posiadającej obsługę informatyczną do publicznej wiadomości. z obowiązku wprowadzenia danych z protokołów. do systemu informatycznego; 54. Po jednym egzemplarzu każdego sporządzonego przez komisję protokołu głosowania w obwodzie 6) komisja sprawdza zgodność danych w wydruko- wraz z załączony v mi do danego protokołu ewentualnywanych protokołach z ustalonymi wynikami gło- mi wniesionymi zarzutami mężów zaufania i/lub członsowania; sprawdzenia dokonuje się poprzez od- ków komisji oraz zajętym wobec nich stanowiskiem czytanie na głos danych z wydrukowanego proto- komisji umieszcza się w odrębnych kopertach, zakleja kołu i porównanie ich z danymi z projektu proto- się je i pieczętuje na złączeniach oraz odpowiednio kołu przekazanego osobie odpowiedzialnej za opisuje o. Np. obsługę informatyczną komisji; „Wybory do Rady Gminy............................................... Okręg wyborczy nr.... bądź okręgi wyborcze nr........... 7) jeżeli pozwalają na to możliwości techniczne, oso- Obwód głosowania nr....... w........................................ ba odpowiedzialna za obsługę informatyczną ko- Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej misji dokonuje transmisji danych z protokołów za g........................................................................................... pośrednictwem publicznej sieci przesyłania da- tel.................................”. nych; dane mogą być transmitowane po sporządzeniu, sprawdzeniu i podpisaniu przez członków Kopertę z protokołem głosowania przewodniczący komisji wszystkich protokołów głosowania w ob- obwodowej komisji wyborczej lub jego zastępca dowodzie. Przewodniczący komisji uwierzytelnia za starcza do właściwej terytorialnej komisji wyborczej pomocą licencji, o której mowa w punkcie. 16, w sposób wcześniej ustalony przez terytorialną komizgodność przesyłanych danych z danymi zawarty- sję wyborczą. Jeżeli komisja obwodowa miała obsłumi w protokołach przyjętych przez komisję; gę informatyczną, właściwej terytorialnej komisji wyl borczej przekazuje się wraz z protokołem raport ostrze- 8) osoba odpowiedzialna za obsługę informatyczną żeń, o którym mowa w punkcie 51 podpunkt 3 (jeżeli komisji dokonuje zapisu danych cz protokołów na został sporządzony), oraz nośnik, o którym mowa dwóch nośnikach elektronicznych, a w komisjach w punkcie 51 podpunkt 8. obwodowych utworzonych w miastach na prawach powiatu — na jednym nośniku; przewodni- Przed przekazaniem protokołu terytorialnej komiczący komisji uwierzytelnia w systemie zapis sji wyborczej przewodniczący komisji ustala z członkalicencją, o której mowa w purnkcie 16, potwierdzami sposób komunikowania się w razie potrzeby zwojąc zgodność danych zapisanych na nośnikach łania posiedzenia. z danymi zawartymi w protokołach przyjętych przez komisję. Jeden. nośnik przekazywany jest 55. Kopertę z protokołem głosowania w obwogminnej komisji wyborczej, drugi — powiatowej dzie w wyborach do rady gminy dostarcza się właścikomisji wyborczej. wej gminnej komisji wyborczej. W dużych aglomeraw cjach miejskich przekazanie protokołów głosowania 52. Protokoły głosowania w obwodzie (każdy może być dokonane bezpośrednio do miejskiej komiw trzech egzemplarzach) podpisują wszyscy członko- sji wyborczej, a jeśli zgodnie z ustaleniami organizawie komisji obecni przy ich sporządzeniu, także ci, cyjnymi utworzono rejonowe punkty odbioru protoktórzy wnieśli do nich zarzuty; opatruje się je pieczę- kołów głosowania — za ich pośrednictwem. W punkcią komisji. Powyższe obowiązki dotyczą zarówno cie tym osoba upoważniona przez miejską komisję komisji, w których protokoły zostały sporządzone wyborczą odbiera zapieczętowaną kopertę z protokoręc w znie, jak i komisji, w których protokoły zostały łem głosowania, kwitując jej odbiór na piśmie. Osoba sporządzone w systemie informatycznym. odbierająca koperty dyżuruje aż do chwili dostarczenia jej kopert ze wszystkich obwodów głosowania. Ko- 53. Jeden egzemplarz każdego protokołu głosowa- perty z protokołami przekazuje się sukcesywnie miejnia w obwodzie komisja wywiesza w miejscu łatwo do- skiej komisji wyborczej. stępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu. Wywieszenie protokołów winno nastą- Kopertę z protokołem głosowania w obwodzie pić niezwłocznie po ich sporządzeniu (art. 55 Ordyna- w wyborach do Rady Dzielnicy m.st. Warszawy dow cji wyborczej). Jeżeli wywieszenie protokołów w loka- starcza się bezpośrednio właściwej dzielnicowej komilu wyborczym nie spełnia, w ocenie komisji, warunku sji wyborczej. miejsca łatwo dostępnego dla wyborców (np. lokal wyborczy był w klasie szkolnej bądź sali gimnastycz- Odbiór tak przekazanych protokołów komisja kwinej), komisja wywiesza wyniki głosowania w taki spo- tuje na piśmie. sób, aby były one widoczne dla osób pozostających na zewnątrz budynku. Biorąc pod uwagę, że druk pro- Koperty z protokołami w wyborach do rady potokołu jest dwustronny, przygotowanie protokołu do wiatu i sejmiku województwa dostarcza się do rejowywieszenia wymaga wykorzystania dwóch formula- nowego punktu odbioru utworzonego w gminie. Punkt rzy (w jednym wypełnia się strony parzyste, a w dru- rejonowy powinien mieścić się w urzędzie gminy gim nieparzyste). Dopuszczalne jest również sporzą- (miasta); w dużych aglomeracji miejskich można dzenie kserokopii protokołu, z wyjątkiem strony za- utworzyć kilka rejonowych punktów odbioru protokowierającej podpisy i pieczęć komisji. łów. W punkcie tym osoba upoważniona przez właścil Nr 80 — 4601 — Poz. 975 p wą powiatową komisję wyborczą, tj. komisję właściwą Komisja obwodowa powołana dla takiego obwodla powiatu, na obszarze którego dana gmina się znaj- du, po uzgodnieniu z gminną komisją wyborczą, może duje, odbiera zapieczętowane koperty z protokołami stosować w głosowaniu (oprócz urny zasadniczej) głosowania do rady powiatu i sejmiku województwa, urnę pomocniczą (art. 42a ust. 1 Ordynacji wyborczej). kwitując ich odbiór na piśmie. Osoba odbierająca koperty dyżuruje aż do chwili dostarczenia jej kopert ze Urna pomocnicza słu.ży do głosowania poza lokawszystkich obwodów głosowania. Koperty z protoko- lem tylko przez te osoby, których nazwiska figurują łami są sukcesywnie przekazywane powiatowej komi- w spisie wyborców w danym obwodzie głosowania v sji wyborczej. i które wyrażą wolę takiego głosowania, przy zachowaniu zasad wskazanych w punktach 24 i 25. W miastach na prawach powiatu koperty z protokołami w wyborach do sejmiku województwa odbie- 59. Głosowanie przy użyciu urny pomocniczej odra miejska komisja wyborcza bezpośrednio bądź za bywa się w następujący sposób: o pośrednictwem upoważnionych przez nią osób w punktach rejonowych. 1) komisja ogłasza w szpitalu lub zakładzie pomocy społecznej przed dniem głosowania informację Koperty z protokołami nie mogą być otwierane na o możliwości głosowania w pomieszczeniach, w któżadnym etapie ich przekazywania. W stanie nienaru- rych przebywają pacjenci obłożnie chorzy i pensjoszonym muszą być dostarczone do właściwej odpo-g nariusze mający trudności w poruszaniu się; wiednio gminnej (miejskiej) lub powiatowej komisji 2) komisja zbiera informacje o wyborcach chcących wyborczej. głosować w pomieszczeniu, w którym przebywają, a następnie sporządza roboczy wykaz nazwisk W czasie przewożenia i przekazywania kopert moi imion tych osób, ze wskazaniem numerów pogą być obecni mężowie zaufania. Mężowie zaufania mieszczeń, do których członkowie komisji powinni kończą wypełnianie swej funkcji wraz z przekazan.iem przynieść urnę; protokołów właściwej terytorialnej komisji wyborczej. 3) komisja ustala orientacyjną liczbę kart do głosol 56. Drugie egzemplarze protokołów głosowania wania każdego rodzaju, z pewną nadwyżką w stow obwodzie, spis wyborców oraz sporządzone wcześ- sunku do wcześniejszych zgłoszeń (na wypadek niej pakiety zawierające posegregowacne karty do gło- zgłoszeń dodatkowych dokonanych w trakcie głosowania, a także wszystkie arkusze pomocnicze i nie- sowania) i przygotowuje pokwitowanie przyjęcia wykorzystane formularze protokołów (także błędnie tych kart przez członków komisji, którzy przeprowypełnione) pakuje się w jedną paczkę, którą opisuje wadzą głosowanie poza lokalem wyborczym; się, pieczętuje i zabezpiecza. Pozostałą dokumentację komisji (protokoły posiedzeń, ucrhwały, drugie egzem- 4) komisja w formie uchwały określa czas (godziny) głosowania poza lokalem wyborczym i przerwę plarze raportu ostrzeżeń, o którym mowa w punkcie 51 w głosowaniu, w tym czasie, w lokalu przy wykopodpunkt 3, itp.) komisja pakuje w jedną paczkę, którą rzystaniu urny zasadniczej i spisu wyborców. Zaleopisuje i pieczętuje.. ca się, aby przerwę w głosowaniu zarządzić w czasie, gdy większość wyborców umieszczonych 57. Po otrzymaniu informacji o przyjęciu protokołów głosowaniaw przez właściwe terytorialne komisje w spisie oddała głosy w lokalu wyborczym. Przewyborcze przewodniczący obwodowej komisji przeka- rwa w głosowaniu, o której mowa, nie stanowi zuje w depozyt wójtowi wszystkie paczki z dokumen- podstawy do przedłużenia czasu głosowania. tami oraz pieczęć komisji. Ponadto w osobnej paczce Uchwałę komisji obwodowej o przerwie w głosonależy przekazać wójtowi wykaz osób, którym udzie- waniu należy wywiesić przed rozpoczęciem głosolono pełnomocnictwa do głosowania, na którym ko- wania na drzwiach lokalu wyborczego; misja odnotowywała fakt głosowania przez pełno- 5) przed przystąpieniem do głosowania poza lokalem mocnika. Sposób przekazania należy uzgodnić wcześw wyborczym komisja pieczętuje wlot urny zasadniniej z osobami, którym dokumentacja jest przekazyczej, a członkom komisji, którzy będą prowadzili wana. Dokumenty stanowiące depozyt przechowywagłosowanie przy wykorzystaniu urny pomocniczej, ne są w archiwum urzędu i mogą być udostępnione wydaje za pokwitowaniem spis wyborców, odpowyłącznie na żądanie Państwowej Komisji Wyborczej, wiednią liczbę kart do głosowania oraz roboczy sądów powszechnych i prokuratury. wykaz pacjentów szpitala lub pensjonariuszy zakładu pomocy społecznej umożliwiający sprawne Spis i pieczęć komisji mogą być wykorzystane w dotarcie do uprawnionych, którzy wyrazili wolę w ponownym głosowaniu. W przypadku ponownego głosowania w pomieszczeniu, w którym przebygłosowania przekazany przez komisję spis wyborców wają; następnie komisja sprawdza, czy urna popodlega aktualizacji w urzędzie gminy. Dostęp do spimocnicza jest pusta, i pieczętuje ją. Komisja jest su ma wyłącznie organ sporządzający spis. obowiązana dotrzeć z urną do każdego wyborcy, który wyraził wolę skorzystania z tej formy udziału Szczególne zadania komisji w obwodach w głosowaniu, a także umożliwić głosowanie inutworzonych w szpitalach i zakładach pomonym wyborcom; cy społecznej 6) głosowanie poza lokalem wyborczym może pro- 58. Jedynie w obwodach głosowania utworzonych wadzić co najmniej dwóch członków komisji przez w szpitalach i zakładach pomocy społecznej dopusz- nią wyznaczonych, zgłoszonych przez różne koczalne jest głosowanie przy zastosowaniu urny po- mitety wyborcze; członkom komisji mogą towamocniczej. rzyszyć mężowie zaufania; l Nr 80 — 4602 — Poz. 975 p 7) wyborca po otrzymaniu kart do głosowania kwitu- przez pełnomocników wyborczych komitetów wyje ich odbiór podpisem w spisie, a członek komisji borczych, które zgłosiły kandydatów uczestniczących w rubryce spisu „Uwagi” umieszcza dopisek w ponownym głosowaniu. Mężowie zaufania mogą „UP 21.XI.” lub — w przypadku ponownego gło- legitymować się upoważnieniami dotyczącymi wybosowania w wyborach wójta — „UP 5.XII.”, w celu rów przeprowadzanych w dniu pierwszego głosowapóźniejszego rozliczenia kart do głosowania; po- nia. Pełnomocnicy wyb.orczy, jeżeli zajdzie taka ponadto w m.st. Warszawie przy wydawaniu karty trzeba, mogą wyznaczyć do pełnienia funkcji męża w wyborach do rady dzielnicy należy pamiętać zaufania nową osobę. Obowiązuje jednak zasada, że v o obowiązku wskazanym w punkcie 25; podczas każdego kandydata uczestniczącego w ponownym głosowania należy dbać o to, aby zachowana była głosowaniu może reprezentować tylko jeden mąż zatajność głosowania; ufania. 8) po zakończeniu głosowania poza lokalem komisji 64. Głosowanie ponowne przeprowadza się na członkowie komisji rozliczają się protokolarnie o podstawie tych samych spisów wyborców podlegająz liczby otrzymanych wcześniej kart do głosowacych aktualizacji, polegającej w szczególności na nia (uwzględniając ich liczbę wymienioną w poumieszczeniu w spisie osób, które najpóźniej w dniu kwitowaniu oraz liczbę dopisków „UP 21.XI.” ponownego głosowania ukończą 18 lat. lub — w przypadku ponownego głosowania — „UP 5.XII.”, a w przypadku m.st. Warszawy rówgKomisja otrzyma zaktualizowany egzemplarz spinież dopisków „dzielnica”), zwracają niewykorzysu, który w pierwszym głosowaniu, w dniu 21 listopastane karty do głosowania i pieczętują wlot urny da 2010 r., był przechowywany w urzędzie gminy. pomocniczej; zapieczętowaną urnę oddaje się pod dozór przewodniczącemu komisji; Obwodowa komisja wyborcza dopisuje do spisu 9) otwarcia urny pomocniczej komisja dokonuje po wyborców w dniu ponownego głosowania wyłącznie zakończeniu głosowania w obwodzie, przed. ot- osoby wskazane w punkcie 23, w sposób omówiony warciem urny zasadniczej; po otwarciu urny po- w tym punkcie. mocniczej komisja sprawdza, czy liczba kart wyjęl tych z urny pomocniczej odpowiada liczbie osób, 65. Wraz ze spisem wyborców komisja otrzyma które głosowały przy wykorzystaniu urny pomoc- aktualną listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnicniczej. Jeżeli komisja nie stwierd c zi rozbieżności, twa do głosowania. Na podstawie tej listy komisja dokarty wyjęte z urny pomocniczej włącza się do ob- puści do głosowania osoby posiadające pełnomocnicliczeń wyników głosowania dokonywanych dla ca- two do głosowania, które głosując w pierwszym głołego obwodu; w przypadku stwierdzenia różnicy sowaniu, oddały komisji akt pełnomocnictwa. należy wyjaśnić jej przypuszczalną przyczynę i omówić w punkcie 13 prortokołów głosowania Komisja dopuści również do głosowania pełnow wyborach do rad i w punkcie 11 protokołu gło- mocników, którzy w dniu ponownego głosowania sowania w wyborach wójta lub w formie załączni- przedstawią akty pełnomocnictwa. Przed dopuszczeka do protokołów;. niem pełnomocnika do głosowania komisja — uwzględniając powyższe zalecenia — wykona czyn- 10) w aktach komisji pozostają: roboczy wykaz wyborności wskazane w punkcie 26 wytycznych. ców, którzyw zamierzali głosować przy użyciu urny pomocniczej, uchwała komisji o przerwie w głoso- 66. Otrzymując kartę do głosowania w ponownym waniu, pokwitowanie kart do głosowania, protokół głosowaniu, każdy wyborca kwituje jej odbiór własnorozliczenia kart do głosowania, a także protokół ręcznym podpisem w spisie wyborców w rubryce sprawdzenia, czy pieczęcie urny zasadniczej na przeznaczonej na „Potwierdzenie odbioru karty do wlocie zapieczętowanym na czas przerwy nie zogłosowania w dniu 05.12.2010 r.”. stały naruszone. w 67. Tryb ustalenia wyników ponownego głosowa- Ponowne głosowanie w wyborach wójta nia w obwodzie i sporządzania protokołu jest analogiczny do ustalania wyniku pierwszego głosowania 60. Ponowne głosowanie w wyborach wójta odbyw dniu 21 listopada 2010 r., z tym że komisja sporząwa się 14. dnia po pierwszym głosowaniu, jeżeli dza protokół zgodnie ze wzorem właściwym dla głow pierwszym głosowaniu żaden z kandydatów nie sowania ponownego, ustalonym przez Państwową uzyskał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów, Komisję Wyborczą uchwałą, o której mowa w punktj. w dniu 5 grudnia 2010 r. cie 50. w 61. Ponowne głosowanie przeprowadza i ustala je- 68. Niezwłocznie po sporządzeniu protokołu komigo wyniki w obwodzie ta sama obwodowa komisja sja podaje do wiadomości wyborców ustalone wyniki wyborcza, która przeprowadziła głosowanie w dniu ponownego głosowania w obwodzie przez wywiesze- 21 listopada 2010 r. nie protokołu głosowania w widocznym miejscu. 62. Zadania obwodowej komisji wyborczej w zakresie przygotowania i przeprowadzenia ponownego 69. Protokół ponownego głosowania w obwodzie głosowania są takie same, jak te, związane z przepro- przewodniczący komisji dostarcza gminnej komisji wadzeniem głosowania w dniu 21 listopada 2010 r. wyborczej w zapieczętowanej i opisanej kopercie. Materiały i dokumenty z przeprowadzonego głosowania 63. Podczas wszystkich czynności komisji w dniu komisja pakuje, pieczętuje i przekazuje wraz z pieczęponownego głosowania w lokalu wyborczym mogą cią wójtowi gminy (burmistrzowi, prezydentowi miaprzebywać wyłącznie mężowie zaufania wyznaczeni sta) jako depozyt.