Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 marca 2009 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczących zadań i trybu przygotowania i przeprowadzenia głosowania oraz przekazywania dokumentów w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego, zarządzonych na dzień 7 czerwca 2009 r.

265 UCHWA¸A PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ zdnia 30 marca 2009 r. wsprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczàcych zadaƒ itrybu przygotowania iprzeprowadzenia g∏osowania oraz przekazywania dokumentów wwyborach pos∏ów do Parlamentu Europejskiego, zarzàdzonych na dzieƒ 7 czerwca 2009 r. Na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy zdnia 23 stycz- § 2. Traci moc uchwa∏a Paƒstwowej Komisji Wynia 2004 r. — Ordynacja wyborcza do Parlamentu Eu- borczej z dnia 4 maja 2004 r. w sprawie wytycznych ropejskiego (Dz. U. Nr 25, poz. 219, z 2006 r. Nr 218, dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczàcych

oraz z 2007 r. Nr 25, poz. 162 i Nr 112, zadaƒ i trybu przygotowania i przeprowadzenia g∏opoz. 766) Paƒstwowa Komisja Wyborcza uchwala, co sowania oraz przekazywania dokumentów w wybonast´puje: rach pos∏ów do Parlamentu Europejskiego (M. P. Nr 19, poz. 343). § 1. Ustala si´ wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczàce zadaƒ i trybu przygotowania § 3. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem podj´cia i przeprowadzenia g∏osowania oraz przekazywania ipodlega og∏oszeniu. dokumentów w wyborach pos∏ów do Parlamentu Europejskiego, zarzàdzonych na dzieƒ 7 czerwca Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej: 2009 r., stanowiàce za∏àcznik do uchwa∏y. F. Rymarz Za∏àcznik do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej zdnia 30 marca 2009 r. (poz. 265) WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH, DOTYCZÑCE ZADA¡ ITRYBU PRZYGOTOWANIA IPRZEPROWADZENIA G¸OSOWANIA ORAZ PRZEKAZYWANIA DOKUMENTÓW WWYBORACH POS¸ÓW DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, ZARZÑDZONYCH NA DZIE¡ 7 CZERWCA 2009 R. Cz∏onkowie komisji ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej 1. Cz∏onkowie komisji otrzymujà od przewodniczà- i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej — Dz. U. cego komisji dokumenty potwierdzajàce cz∏onko- z 2007 r. Nr 190, poz. 1360 oraz z 2008 r. Nr 171, stwo i funkcje pe∏nione w komisji. Dokument po- poz. 1056, zwanej dalej „Ordynacjà wyborczà do twierdzajàcy pe∏nienie funkcji przewodniczàcego Sejmu i do Senatu”, w zwiàzku z art. 109 ustawy komisji wystawia zast´pca przewodniczàcego. z dnia 23 stycznia 2004r. — Ordynacja wyborcza W dniu wyborów cz∏onkowie komisji sà obowià- do Parlamentu Europejskiego), awrazie potrzeby zani nosiç identyfikatory zimieniem inazwiskiem zwróciç si´ do komendanta w∏aÊciwej jednostki oraz funkcjà pe∏nionà wkomisji. Policji o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 66 Cz∏onkowie komisji nie mogà udzielaç wyborcom ust. 3 Ordynacji wyborczej do Sejmu i do Senatu pomocy wg∏osowaniu. w zwiàzku z art. 109 Ordynacji wyborczej do Parlamentu Europejskiego). Przypadki zak∏ócenia 2. Przewodniczàcy komisji kieruje pracami komisji, g∏osowania odnotowuje si´ w protokole g∏osozwo∏uje jej posiedzenia i przewodniczy im. W rawania. zie nieobecnoÊci przewodniczàcego jego obowiàzki pe∏ni zast´pca przewodniczàcego komisji. M´˝owie zaufania Podczas g∏osowania przewodniczàcy komisji odpowiada za utrzymanie porzàdku ispokoju, czuwa 3. M´˝owie zaufania wyznaczeni przez pe∏nomocninad przestrzeganiem tajnoÊci g∏osowania, prze- ków wyborczych komitetów wyborczych, które zastrzeganiem zakazu prowadzenia w jakiejkolwiek rejestrowa∏y listy okr´gowe wdanym okr´gu (lub formie kampanii wyborczej i przestrzeganiem upowa˝nione przez nich osoby), mogà byç obecni w∏aÊciwego toku czynnoÊci podczas g∏osowania. w dniu wyborów w lokalu wyborczym podczas Ma prawo za˝àdaç opuszczenia lokalu przez oso- wszystkich czynnoÊci wykonywanych przez komiby naruszajàce porzàdek i spokój (art. 66 ust. 2 sj´. Do ka˝dej komisji pe∏nomocnik ka˝dego komi-

tetu wyborczego mo˝e zg∏osiç po jednym m´˝u winny byç wyposa˝one w przybory do pisania. zaufania (art. 72 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Wmiejscach tych nale˝y tak˝e umieÊciç plakat in- Parlamentu Europejskiego). M´˝owie zaufania formacyjny o sposobie g∏osowania i warunkach przedstawià komisji zaÊwiadczenie podpisane wa˝noÊci g∏osu. przez pe∏nomocnika wyborczego lub upowa˝nio- Lokal powinien — wmiar´ mo˝liwoÊci — byç tak nà przez niego osob´, sporzàdzone wed∏ug wzoru urzàdzony, aby wyborca po otrzymaniu kart do ustalonego przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà g∏osowania bezpoÊrednio kierowa∏ si´ do miejsca uchwa∏à zdnia 29 marca 2004 r. wsprawie wzoru za os∏onà, anast´pnie wstron´ urny. zaÊwiadczenia dla m´˝ów zaufania w wyborach Komisja obowiàzana jest sprawdziç, czy urna wypos∏ów do Parlamentu Europejskiego (M. P. Nr 16, konana jest wtaki sposób, aby przez ca∏y czas, od

). Je˝eli zaÊwiadczenie wystawi∏a osoba jej zamkni´cia iopiecz´towania do jej otwarcia po upowa˝niona przez pe∏nomocnika, mà˝ zaufania zakoƒczeniu g∏osowania, nie by∏o mo˝liwe wrzuokazuje komisji kserokopi´ tego upowa˝nienia. cenie do niej kart w inny sposób ni˝ przez otwór ZaÊwiadczenia mogà ró˝niç si´ mi´dzy sobà wydo tego przeznaczony ani wyj´cie (wysypanie si´) glàdem i uk∏adem graficznym, ale ich treÊç musi kart. odpowiadaç wzorowi ustalonemu przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà. Komisja sprawdza zgod- 7. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza si´ noÊç treÊci przed∏o˝onego zaÊwiadczenia zustalourz´dowe obwieszczenia iinformacje: nym wzorem oraz to˝samoÊç osoby okazujàcej za- Êwiadczenie. 1) onumerze igranicach okr´gu wyborczego; 4. Podczas obecnoÊci wlokalu wyborczym m´˝owie 2) o numerach i granicach obwodów g∏osowania zaufania noszà identyfikatory z imieniem, nazwioraz siedzibach obwodowych komisji wyborskiem, funkcjà oraz nazwà komitetu wyborczego, czych; który reprezentujà. Identyfikatory nie mogà zawieraç elementów kampanii wyborczej. 3) o zarejestrowanych w danym okr´gu wybor- M´˝owie zaufania majà prawo obserwowaç czym okr´gowych listach kandydatów na powszystkie czynnoÊci komisji, zg∏aszaç przewodnis∏ów do Parlamentu Europejskiego, tj. onumeczàcemu komisji na bie˝àco uwagi i zastrze˝enia rach inazwach tych list wraz zdanymi okandyoraz wnosiç uwagi do protoko∏u g∏osowania. datach; M´˝owie zaufania nie mogà wykonywaç ˝adnych czynnoÊci cz∏onka komisji, pomagaç wyborcom 4) o sposobie g∏osowania i warunkach wa˝noÊci w g∏osowaniu ani udzielaç im wyjaÊnieƒ. Wykog∏osu; nywanie uprawnieƒ m´˝ów zaufania nie mo˝e tak˝e utrudniaç pracy komisji, zak∏ócaç powagi 5) osk∏adzie komisji. g∏osowania ani naruszaç jego tajnoÊci. Przewodniczàcy komisji mo˝e wydawaç polecenia o cha- W lokalach przystosowanych do g∏osowania dla rakterze porzàdkowym, w przypadku gdy dzia∏aosób niepe∏nosprawnych obwieszczenia i infornia m´˝ów zaufania wykraczajà poza ich uprawmacje powinny byç dodatkowo umieszczone na nienia. Fakt ten nale˝y odnotowaç w punkcie 13 wysokoÊci umo˝liwiajàcej ich odczytanie z wózka protoko∏u g∏osowania. inwalidzkiego. Przewodniczàcy komisji informuje m´˝ów zaufania o przys∏ugujàcych im prawach i wskazuje im 8. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku miejsce wlokalu wyborczym, zktórego b´dà mo- (wewnàtrz ina zewnàtrz), wktórym mieÊci si´ ten gli obserwowaç przebieg g∏osowania. lokal, nie mogà byç umieszczone has∏a, napisy lub ulotki oraz inne materia∏y ocharakterze agita- Dziennikarze cyjnym (art. 87 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sej- 5. W czasie g∏osowania w lokalu mogà przebywaç mu ido Senatu wzwiàzku zart. 73 ust. 3 Ordynadziennikarze posiadajàcy wa˝ne legitymacje cji wyborczej do Parlamentu Europejskiego). dziennikarskie. Kontroli wtym zakresie komisja dokonuje bezpo- Dziennikarze sà obowiàzani zg∏osiç swojà obec- Êrednio przed dniem g∏osowania oraz ponownie noÊç przewodniczàcemu komisji oraz stosowaç przed rozpocz´ciem g∏osowania. Wrazie umieszsi´ do zarzàdzeƒ majàcych na celu zapewnienie czenia takich materia∏ów komisja usuwa je; powagi i tajnoÊci g∏osowania. Dziennikarze nie w przypadku gdyby usuni´cie ich przez komisj´ mogà przeprowadzaç wywiadów w lokalu, w któwe w∏asnym zakresie nie by∏o mo˝liwe, zwraca rym odbywa si´ g∏osowanie, ani przebywaç si´ ona opomoc do wójta (burmistrza, prezydenwtym lokalu przed rozpocz´ciem ipo zakoƒczeniu ta miasta). g∏osowania. 9. Wterminie uzgodnionym zwójtem (burmistrzem, Lokal wyborczy prezydentem miasta), nie póêniej jednak ni˝ 6. Wlokalu powinny znajdowaç si´: god∏o paƒstwo- w przeddzieƒ g∏osowania, komisja skontroluje we, urna mogàca pomieÊciç wszystkie oddane stan przygotowania lokalu i budynku, w którym karty do g∏osowania, pomieszczenia lub os∏ony odb´dzie si´ g∏osowanie. O stwierdzonych brazapewniajàce tajnoÊç g∏osowania umieszczone kach lub nieprawid∏owoÊciach komisja zawiadaw takiej liczbie i w taki sposób, aby zapewniç mia wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a nasprawny jego przebieg. Miejsca za os∏onami po- st´pnie sprawdza, czy zosta∏y one usuni´te.

Zadania komisji przed dniem wyborów Odbiór dokumentów potwierdza si´ na piÊmie, wymieniajàc ich rodzaj iiloÊç, wtym liczb´ otrzy- 10. Niezw∏ocznie po powo∏aniu komisja odbywa manych kart do g∏osowania. Protokó∏ odbioru pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje wybo- otrzymuje organ przekazujàcy, a jego kopi´ w∏àru przewodniczàcego komisji ijego zast´pcy oraz, cza si´ do dokumentacji komisji. po zapoznaniu si´ zniniejszymi wytycznymi, usta- Spis wyborców przekazuje si´ przewodniczàcemu la sposób wykonania swoich zadaƒ. komisji w przeddzieƒ g∏osowania, gdyby zatem Niezw∏ocznie po ukonstytuowaniu si´ komisja po- przekazanie pozosta∏ych dokumentów wymieniodaje do publicznej wiadomoÊci, wsposób zwycza- nych wy˝ej nastàpi∏o wczeÊniej, przekazanie spisu jowo przyj´ty, informacj´ o swoim sk∏adzie nale˝y potwierdziç odr´bnie. zuwzgl´dnieniem pe∏nionych funkcji. Wdniu g∏o- Ponadto, w przypadku gdy komisji zapewniono sowania informacj´ o sk∏adzie komisji wywiesza obs∏ug´ informatycznà, przewodniczàcy komisji si´ wlokalu wyborczym. odbiera, za poÊrednictwem koordynatora gminnego do spraw obs∏ugi informatycznej, login ihas∏o 11. Nie póêniej ni˝ na 3 dni przed dniem g∏osowania upowa˝niajàce do z∏o˝enia ˝àdania wydania licenprzewodniczàcy zwo∏uje posiedzenie komisji po- cji oraz, po zatwierdzeniu ipodpisaniu ˝àdania, do Êwi´cone organizacji jej pracy w przeddzieƒ pobrania, z systemu komputerowego dostarczoi w dniu g∏osowania. W czasie tego posiedzenia nego komisji przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborkomisja ustala wszczególnoÊci godziny rozpocz´- czà, licencji do potwierdzenia prawdziwoÊci dacia pracy wdniu g∏osowania. Informacj´ ogodzi- nych z protoko∏ów g∏osowania, sporzàdzanych nie rozpocz´cia pracy podaje si´ do publicznej wsystemie informatycznym, iich zapisu na noÊniwiadomoÊci, przede wszystkim przez jej wywie- ku elektronicznym. W przypadku gdy przewodniszenie w budynku, w którym mieÊci si´ lokal wy- czàcy komisji nie mo˝e odebraç loginu ihas∏a, odborczy, i w urz´dzie gminy. Informacja ta jest bioru dokonuje zast´pca przewodniczàcego komiprzeznaczona dla m´˝ów zaufania w celu umo˝li- sji. Odbiór loginu i has∏a potwierdza si´ na wienia im obecnoÊci przy wszystkich czynno- piÊmie. Protokó∏ odbioru otrzymuje organ doko- Êciach komisji poprzedzajàcych otwarcie lokalu. nujàcy przekazania, ajego kopi´ w∏àcza si´ do do- Komisja wspó∏dzia∏a w tym zakresie z wójtem kumentacji komisji. (burmistrzem, prezydentem miasta). Informacja o loginie i haÊle zostanie przekazana na kartce zabezpieczonej w zakresie tego loginu 12. Komisja odbiera, najpóêniej wprzeddzieƒ g∏osowa- ihas∏a przed odczytaniem przez osoby niepowo∏ania, karty do g∏osowania, formularze protoko∏u g∏o- ne. Na kartce zostanà umieszczone dane identyfisowania wobwodzie, piecz´ç oraz spis wyborców. kujàce komisj´, dla której przeznaczone sà login Do wykonania tego zadania komisja wyznacza co i has∏o (okreÊlenie gminy, numeru i siedziby w∏anajmniej trzy osoby ze swego sk∏adu, przy czym Êciwej obwodowej komisji wyborczej oraz imi´ jednà z nich powinien byç przewodniczàcy komisji i nazwisko przewodniczàcego komisji obwodolub jego zast´pca. Komisja ustala tak˝e miejsce wej). Przewodniczàcy sk∏ada ˝àdanie wydania lii sposób przechowywania odebranych materia∏ów cencji najpóêniej do godziny 1100wdniu g∏osowado dnia wyborów. Przy odbiorze upowa˝nieni nia, anajpóêniej do godziny 1900wdniu g∏osowacz∏onkowie komisji dok∏adnie sprawdzajà, czy: nia pobiera licencj´. Wtrakcie procedury sk∏adania ˝àdania wydania li- 1) karty do g∏osowania zosta∏y dostarczone wod- cencji przewodniczàcy ustali indywidualne has∏o powiedniej liczbie oraz czy dotyczà one w∏aÊci- zabezpieczajàce t´ licencj´. Za pomocà licencji wego okr´gu; przewodniczàcy uwierzytelnia protokó∏ g∏osowania. Przewodniczàcy komisji zabezpieczy otrzyma- 2) karty do g∏osowania sà kompletne, tj. czy zanà licencj´ przed dost´pem innych osób. wierajà wszystkie listy okr´gowe zarejestrowa- Wrazie zniszczenia lub utraty otrzymanego loginu ne wdanym okr´gu; i/lub has∏a przed z∏o˝eniem ˝àdania wydania licencji lub pobraniem licencji albo utraty licencji prze- 3) przekazano w∏aÊciwà liczb´ formularzy protowodniczàcy komisji powinien niezw∏ocznie skonko∏u g∏osowania wobwodzie wraz zwk∏adkami taktowaç si´ zkoordynatorem gminnym do spraw do protoko∏u zawierajàcymi wszystkie okr´goobs∏ugi informatycznej wcelu uniewa˝nienia utrawe listy kandydatów zarejestrowane w danym conego loginu ihas∏a lub licencji iotrzymania nookr´gu (po 6 egzemplarzy); wego loginu ihas∏a. Na podstawie nowego loginu i has∏a przewodniczàcy komisji mo˝e z∏o˝yç ˝àda- 4) przekazano w∏aÊciwy spis wyborców (w przynie wydania licencji ipobraç nowà licencj´. padku gdy nie zosta∏ sporzàdzony spis wybor- Ze wzgl´du na koniecznoÊç zachowania poufnoÊci ców w cz´Êci B, sprawdziç nale˝y tak˝e, czy has∏a przekazanie nowego has∏a wdniu g∏osowaprzekazano czysty formularz cz´Êci Bspisu wynia mo˝e okazaç si´ niemo˝liwe; wtakim przypadborców); ku utrata has∏a ograniczy mo˝liwoÊç korzystania 5) przekazano w∏aÊciwà piecz´ç komisji (nazwa przez komisj´ ze wspomagania informatycznego. komisji, numer isiedziba — miejscowoÊç); Wprzypadku gdy komisji zapewniono obs∏ug´ informatycznà, przewodniczàcy komisji najpóêniej 6) przygotowane zosta∏y potrzebne materia∏y biu- wprzeddzieƒ g∏osowania ustala zosobà odpowierowe (poduszka do stempli, przybory do pisania, dzialnà za obs∏ug´ informatycznà miejsce i harpapier, sznurek, nawil˝acze, taÊma klejàca itp.). monogram jej pracy.

Zadania komisji w dniu wyborów przed Liczba cz∏onków komisji przebywajàcych jednootwarciem lokalu czeÊnie w lokalu wyborczym powinna byç dostosowana do tradycyjnie zwi´kszonej frekwencji 13. W dniu wyborów komisja zbiera si´ w lokalu wy- wokreÊlonych lokalnie porach dnia. borczym w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie, z udzia∏em przewodniczàcego komisji lub jego zast´pcy, na 16. Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osotyle wczeÊnie, aby wykonaç wszystkie czynnoÊci wania, a przed dniem wyborów, okr´gowa komizwiàzane z przygotowaniem g∏osowania, lecz nie sja wyborcza skreÊli zzarejestrowanej listy nazwipóêniej ni˝ ogodz. 700. sko kandydata na pos∏a do Parlamentu Europejskiego lub (oraz) uniewa˝ni rejestracj´ listy okr´- 14. Przed rozpocz´ciem g∏osowania komisja, w mo˝- gowej kandydatów, wówczas obowiàzana jest liwie pe∏nym sk∏adzie: niezw∏ocznie zawiadomiç o tym fakcie — za po- Êrednictwem rejonowych komisji wyborczych — 1) sprawdza dostarczone jej dokumenty oraz pie- wszystkie obwodowe komisje wyborcze na obszacz´ç komisji; rze swojej w∏aÊciwoÊci. W takim przypadku nie dokonuje si´ druku no- 2) ponownie przelicza karty do g∏osowania; wych kart do g∏osowania. Okr´gowa komisja wyborcza sporzàdza wi´c informacj´ o nowym, pra- 3) ostemplowuje karty do g∏osowania swojà piewid∏owym brzmieniu karty do g∏osowania, przez cz´cià; zaleca si´ ostemplowanie wszystkich odwzorowanie w∏aÊciwego arkusza takiej karty ze kart do g∏osowania przed otwarciem lokalu, tj. skreÊlonym nazwiskiem kandydata lub skreÊlonà przed godzinà 800; w razie niemo˝noÊci wykolistà kandydatów oraz owarunkach wa˝noÊci g∏onania tej czynnoÊci przed rozpocz´ciem g∏ososu oddanego na takiej karcie. Otrzymanà informawania nale˝y ostemplowaç karty bezpoÊrednio cj´ o dokonanych skreÊleniach i nowym brzmiepo godzinie 800, w lokalu wyborczym; po niu karty do g∏osowania komisja obwodowa ostemplowaniu wszystkich kart piecz´cià komiumieszcza w lokalu wyborczym przy w∏aÊciwym sji nale˝y je, wraz z piecz´cià komisji, odpoobwieszczeniu oraz informuje ustnie o tym wywiednio zabezpieczyç; borców. Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisj´ 4) rozk∏ada spis wyborców oraz karty do g∏osowajakichkolwiek skreÊleƒ i adnotacji na kartach do nia w sposób u∏atwiajàcy prowadzenie g∏osog∏osowania. wania; 17. Przed wydaniem karty do g∏osowania komisja: 5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym miejscu wywieszone sà urz´dowe ob- 1) sprawdza to˝samoÊç wyborcy na podstawie wieszczenia i informacje, o których mowa dowodu osobistego lub innego dokumentu w punkcie 7; w razie stwierdzenia nieprawid∏o- zfotografià (art. 105 ust. 1 Ordynacji wyborczej woÊci w tym zakresie komisja podejmuje dzia- do Parlamentu Europejskiego). Dokumentem ∏ania dla ich usuni´cia; tym mo˝e byç równie˝ „ksià˝eczkowy” dowód osobisty, pod warunkiem ˝e ustalenie to˝sa- 6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wemoÊci wyborcy na jego podstawie nie budzi wnàtrz ina zewnàtrz budynku, wktórym mieÊci wàtpliwoÊci; si´ ten lokal, nie znajdujà si´ elementy s∏u˝àce prowadzeniu kampanii wyborczej (plakaty, 2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do g∏osoulotki, napisy); wrazie umieszczenia takich ma- wania wtym obwodzie, przez sprawdzenie, czy teria∏ów komisja usuwa je; wprzypadku gdyby jego nazwisko jest uj´te w spisie wyborców. to nie by∏o mo˝liwe, zwraca si´ ona o pomoc Obywatele polscy umieszczeni sà w cz´Êci A do wójta (burmistrza, prezydenta miasta); spisu wyborców, natomiast pozostali obywatele Unii Europejskiej w cz´Êci B spisu wybor- 7) sprawdza, czy urna jest pusta, a nast´pnie zaców. myka jà i opiecz´towuje; urna powinna byç ustawiona w takim miejscu, by by∏a przez ca∏y 18. Wyborcy wydaje si´ jednà kart´ do g∏osowania. czas g∏osowania widoczna dla cz∏onków komi- Komisja odmawia ponownego wydania karty sji im´˝ów zaufania; ponadto mo˝liwe jest wy- niezale˝nie od przyczyn tego ˝àdania (np. z poznaczenie jednego cz∏onka komisji (rotacyjnie), wodu pomy∏kowego wype∏nienia karty, zniszczektórego zadaniem b´dzie czuwanie nad urnà. nia jej itp.). Zadania komisji w trakcie g∏osowania 19. Przy wydawaniu kart do g∏osowania komisja sprawdza, czy wydawana karta jest ostemplowa- 15. O godzinie 800 komisja otwiera lokal. Od chwili na piecz´cià komisji obwodowej. rozpocz´cia g∏osowania do czasu jego zakoƒcze- Ponadto komisja baczy, by wyborca potwierdzi∏ nia komisja wykonuje swoje zadania w sk∏adzie w∏asnor´cznym podpisem, w przeznaczonej na zapewniajàcym wyborcom udzia∏ w g∏osowaniu to rubryce spisu wyborców, fakt otrzymania karbez zak∏óceƒ przy wydawaniu kart do g∏osowa- ty. W przypadku odmowy z∏o˝enia podpisu przenia, ale co najmniej 3-osobowym, w tym zawsze wodniczàcy komisji wrubryce spisu „Uwagi” czyz udzia∏em przewodniczàcego komisji bàdê jego ni adnotacj´ „odmowa podpisu” i opatruje jà zast´pcy (art. 61 ust. 3 Ordynacji wyborczej do swojà parafà. Przy czynnoÊci potwierdzania przez Sejmu ido Senatu wzwiàzku zart. 109 Ordynacji wyborców otrzymania kart nale˝y baczyç, by wyborczej do Parlamentu Europejskiego). podpisy sk∏adane by∏y wmiejscach (wlinii) odpo-

wiadajàcych nazwiskom. Mo˝liwe jest sk∏adanie wpaszporcie Êwiadczy owczeÊniejszym udziapodpisu bez odwracania spisu. le w g∏osowaniu. Dane obj´te spisem wpisuje Na wniosek wyborcy komisja jest obowiàzana wy- si´ wodpowiednich rubrykach spisu na podstajaÊniç mu sposób g∏osowania oraz warunki wa˝- wie paszportu. W rubryce spisu „Uwagi” wpinoÊci g∏osu, zgodnie zinformacjà umieszczonà na suje si´ numer paszportu oraz miejsce idat´ jekarcie do g∏osowania. go wydania. Po dopisaniu do spisu obywatela polskiego zamieszka∏ego za granicà komisja 20. W dniu g∏osowania komisja dopisuje, zgodnie jest obowiàzana umieÊciç w paszporcie na z art. 108 ust. 2 i 3 Ordynacji wyborczej do Parla- ostatniej wolnej stronie przeznaczonej na adnomentu Europejskiego, do spisu wyborców (wcz´- tacje wizowe odcisk swojej piecz´ci iwpisaç da- Êci A spisu wyborców — obywateli polskich, t´ g∏osowania. Umieszczanie odcisku piecz´ci wtym tak˝e obywateli polskich stale zamieszkujà- obwodowej komisji w paszporcie nie dotyczy cych za granicà, ag∏osujàcych wkraju, natomiast przypadków, gdy do g∏osowania przyst´puje w cz´Êci B spisu wyborców — obywateli Unii Eu- osoba zamieszka∏a wkraju, której nazwisko jest ropejskiej nieb´dàcych obywatelami polskimi) uj´te w spisie, lub osoba przedk∏adajàca zaiumo˝liwia g∏osowanie: Êwiadczenie oprawie do g∏osowania, pos∏ugujàca si´ paszportem w celu umo˝liwienia usta- 1) osobie przedk∏adajàcej zaÊwiadczenie oprawie lenia jej to˝samoÊci; do g∏osowania, które to zaÊwiadczenie zatrzymuje i do∏àcza do spisu; odnosi si´ to tak˝e do 5) osobie, która chce g∏osowaç wobwodzie utwoosób, które na podstawie zaÊwiadczenia chcà rzonym w szpitalu, zak∏adzie pomocy spo∏eczg∏osowaç w „swoim” obwodzie (wyborca nej, zak∏adzie karnym i areszcie Êledczym, otrzyma∏ zaÊwiadczenie w zwiàzku z zamiarem a przyby∏a do tych placówek w przeddzieƒ wyg∏osowania np. winnej miejscowoÊci, apóêniej borów; dla dopisania tej osoby do spisu nie jest odstàpi∏ od tego zamiaru); wymagane posiadanie zaÊwiadczenia o prawie do g∏osowania; w celu unikni´cia trudnoÊci 2) osobie pomini´tej wspisie, je˝eli udokumentu- z bie˝àcym potwierdzaniem przybycia do szpije ona (np. przedstawiajàc wa˝ny dowód osobi- tala, zak∏adu pomocy spo∏ecznej, zak∏adu karsty), i˝ stale zamieszkuje na terenie obwodu nego iaresztu Êledczego komisja wczeÊniej pog∏osowania, a dzia∏ ewidencji ludnoÊci urz´du winna zwróciç si´ do kierownika placówki gminy, na ˝àdanie komisji, potwierdzi telefo- o udost´pnienie wykazu osób, które zosta∏y nicznie, ˝e pomini´cie jest wynikiem pomy∏ki przyj´te wprzeddzieƒ wyborów. powsta∏ej przy sporzàdzaniu spisu; cz∏onek komisji, który otrzyma∏ potwierdzenie z urz´du Podpunkty 1—3 i 5 niniejszego punktu dotyczà gminy, sporzàdza notatk´, którà do∏àcza si´ do obywateli polskich oraz obywateli Unii Europejspisu wyborców; skiej nieb´dàcych obywatelami polskimi, a podpunkt 4 dotyczy wy∏àcznie obywateli polskich stale 3) osobie skreÊlonej ze spisu dla danego obwodu zamieszkujàcych za granicà, g∏osujàcych wkraju. g∏osowania w zwiàzku z umieszczeniem w spisie wyborców w szpitalu lub zak∏adzie pomocy Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jaspo∏ecznej, je˝eli udokumentuje ona, i˝ opuÊci- kichkolwiek innych zmian wspisie wyborców. ∏a szpital lub zak∏ad pomocy spo∏ecznej wprzeddzieƒ wyborów; 21. Wczasie g∏osowania komisja baczy, by uprawnieni g∏osowali osobiÊcie, w taki sposób, aby niena- 4) obywatelowi polskiemu stale zamieszkujàcemu ruszona zosta∏a tajnoÊç g∏osowania, a tak˝e aby za granicà, a g∏osujàcemu w kraju na podsta- g∏osowanie nie zosta∏o wykorzystane przez wywie wa˝nego polskiego paszportu, jeÊli udoku- borców do prowadzenia agitacji wyborczej. Niementuje, i˝ stale zamieszkuje za granicà. Pod- dopuszczalne jest g∏osowanie za cz∏onka rodziny stawà dopisania takiego wyborcy do spisu nie lub za innà osob´. Osobie niepe∏nosprawnej, na mo˝e byç okazanie dowodu osobistego, nawet jej proÊb´, mo˝e pomagaç w g∏osowaniu inna wprzypadku wyborców zamieszkujàcych stale osoba; pomocy w g∏osowaniu nie mo˝e udzielaç za granicà na obszarze Unii Europejskiej lub in- cz∏onek komisji ani mà˝ zaufania(art. 69 Ordynanego kraju, do którego wjazd jest mo˝liwy na cji wyborczej do Sejmu i do Senatu w zwiàzku podstawie dowodu osobistego. Udokumento- z art. 109 Ordynacji wyborczej do Parlamentu wanie zamieszkiwania za granicà polega na Europejskiego). Przeprowadzanie g∏osowania poza okazaniu komisji dokumentu potwierdzajàcego lokalem mo˝liwe jest wy∏àcznie wszpitalach izak∏aten fakt. Dokumentem takim jest na przyk∏ad: dach pomocy spo∏ecznej przy zastosowaniu urny karta sta∏ego pobytu, dokument potwierdzajàcy pomocniczej, oczym mowa wpunktach 52—53. zatrudnienie za granicà, dokument potwierdzajàcy uprawnienie do korzystania ze Êwiadczeƒ Komisja baczy, by wyborcy nie wynosili kart do ubezpieczenia spo∏ecznego za granicà itp. g∏osowania poza lokal wyborczy. Przed dopisaniem do spisu obywatela polskiego stale zamieszka∏ego za granicà komisja jest 22. G∏osowania nie wolno przerywaç, chyba ˝e obowiàzana sprawdziç, czy w paszporcie nie wwyniku nadzwyczajnych wydarzeƒ zostanie ono ma odcisku piecz´ci innej komisji z datà przejÊciowo lub trwale uniemo˝liwione. Przez 7 czerwca 2009 r.; w razie wystàpienia takiej nadzwyczajne wydarzenie nale˝y rozumieç wysytuacji nale˝y odmówiç dopisania nazwiska ∏àcznie takie, które realnie uniemo˝liwia g∏osowyborcy do spisu, gdy˝ odcisk piecz´ci komisji wanie (np. katastrofa budowlana dotyczàca bu-

dynku, wktórym znajduje si´ lokal wyborczy); nie Zadania komisji po zakoƒczeniu g∏osowania sà nadzwyczajnymi wydarzeniami sytuacje ocharakterze techniczno-organizacyjnym (brak w∏aÊci- 25. O godz. 2200 (a w obwodach g∏osowania na polwej piecz´ci, trudnoÊç wdostaniu si´ do budynku skich statkach morskich oraz za granicà o godz. lub lokalu przed rozpocz´ciem g∏osowania itp.). 2000) komisja zamyka lokal; osobom przyby∏ym O przyczynach uzasadniajàcych — zdaniem ko- do lokalu przed tà godzinà nale˝y umo˝liwiç odmisji — zarzàdzenie przerwy wg∏osowaniu ijego danie g∏osu. Po opuszczeniu lokalu przez ostatnieprzed∏u˝enie komisja powiadamia niezw∏ocznie go wyborc´ komisja zapiecz´towuje wlot urny, zaw∏aÊciwà rejonowà komisj´ wyborczà i za jej klejajàc go paskiem papieru opatrzonym piecz´- zgodà podejmuje uchwa∏´ wtej sprawie.Uchwa- cià komisji ipodpisami jej cz∏onków. ∏´ przesy∏a si´ rejonowej komisji wyborczej oraz W obwodach g∏osowania utworzonych w szpitawójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) lach, zak∏adach pomocy spo∏ecznej, zak∏adach oraz bezzw∏ocznie podaje si´ do publicznej wia- karnych iaresztach Êledczych komisja mo˝e zarzàdomoÊci. dziç wczeÊniejsze zakoƒczenie g∏osowania po od- Wrazie przerwania lub odroczenia g∏osowania ko- daniu g∏osu przez wszystkich wyborców. Skrócemisja zakleja iopiecz´towuje wlot urny, aspis wy- nie czasu g∏osowania zarzàdza si´, po porozumieborców i niewykorzystane karty do g∏osowania niu zkierownikiem szpitala, zak∏adu pomocy spoumieszcza wodr´bnych pakietach, opiecz´towuje ∏ecznej, zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego, je i opisuje. Nast´pnie urn´ wraz z pakietami odpowiadamiajàc o tym wyborców, wójta (burmidaje na przechowanie przewodniczàcemu komisji. strza, prezydenta miasta) oraz w∏aÊciwà rejonowà Niewykorzystane karty do g∏osowania nale˝y polikomisj´ wyborczà. czyç. Z czynnoÊci tych nale˝y sporzàdziç protokó∏ i podaç w nim liczb´ niewykorzystanych kart do 26. Po zamkni´ciu lokalu i po zakoƒczeniu g∏osowag∏osowania. Piecz´ç komisji oddaje si´ zast´pcy nia komisja przyst´puje wmo˝liwie pe∏nym sk∏aprzewodniczàcego, agdyby zast´pca by∏ nieobec- dzie do wykonania kolejnych czynnoÊci. W lokany — innemu cz∏onkowi komisji. lu mogà przebywaç poza cz∏onkami komisji wy- Przed wznowieniem g∏osowania komisja stwier- ∏àcznie m´˝owie zaufania oraz obserwatorzy dza protokolarnie, czy piecz´cie na urnie i pakiemi´dzynarodowi, o których mowa w uchwale tach kart oraz spisu nie zosta∏y naruszone. Uchwa- Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 16 marca ∏´ oprzerwaniu lub odroczeniu g∏osowania komi- 2009 r. w sprawie obserwacji przez obserwatosja za∏àcza do protoko∏u g∏osowania iczyni otym rów mi´dzynarodowych wyborów pos∏ów do adnotacj´ wprotokole (wpunkcie 13). Wrazie na- Parlamentu Europejskiego, zarzàdzonych na ruszenia piecz´ci lub braku dokumentów komisja dzieƒ 7 czerwca 2009 r. (M. P. Nr 19, poz. 241). opisuje stwierdzony stan wprotokole g∏osowania, Nie mogà oni uczestniczyç wliczeniu g∏osów ani zawiadamia otym niezw∏ocznie rejonowà komisj´ pomagaç cz∏onkom komisji w wykonywaniu ich wyborczà oraz wójta (burmistrza, prezydenta miazadaƒ. sta) i nast´pnie wykonuje czynnoÊci wskazane Wprzypadku gdy komisji zapewniono obs∏ug´ inprzez rejonowà komisj´ wyborczà. formatycznà, w lokalu mo˝e przebywaç równie˝ 23. Komisja przeka˝e Paƒstwowej Komisji Wyborczej osoba odpowiedzialna za t´ obs∏ug´, w miejscu dane oliczbie osób uprawnionych do g∏osowania wyznaczonym przez przewodniczàcego. oraz oliczbie wyborców, którym wydano karty do g∏osowania wtrakcie g∏osowania. Dane te przeka- 27. Komisja przyst´puje do sporzàdzenia projektu zuje si´ wed∏ug stanu na godzin´ 1200 i na godzi- protoko∏u g∏osowania wobwodzie, wykorzystujàc n´ 1800, w trybie i na zasadach okreÊlonych wtym celu dostarczone formularze protoko∏u g∏owuchwale Paƒstwowej Komisji Wyborczej zdnia sowania. CzynnoÊci opisane w punktach 28—43 16 marca 2009 r. w sprawie wytycznych dla rejo- dotyczà przygotowania projektu protoko∏u g∏osonowych iobwodowych komisji wyborczych, doty- wania, ale nale˝y wykonywaç je na formularzach czàcych trybu i zasad przekazywania Paƒstwowej protoko∏u. Ze wzgl´dów praktycznych we wskaza- Komisji Wyborczej danych o liczbie osób upraw- nych wy˝ej punktach dla uproszczenia u˝ywane nionych do g∏osowania oraz o liczbie wyborców, jest poj´cie „protoko∏u g∏osowania”, a nie „proktórym wydano karty do g∏osowania, w trakcie jektu protoko∏u g∏osowania” lub „formularza prog∏osowania w wyborach do Parlamentu Europej- toko∏u g∏osowania”. skiego, zarzàdzonych na dzieƒ 7 czerwca 2009 r. (M. P. Nr 19, poz. 244). 28. Liczby wprotokole g∏osowania wpisuje si´ wnast´pujàcy sposób: liczby jednocyfrowe wpisuje 24. Komisja na bie˝àco sprawdza liczb´ podpisów si´ w ostatniej kratce z prawej strony, liczby w spisie potwierdzajàcych otrzymanie karty dwucyfrowe — w dwóch ostatnich kratkach przez wyborców.Wprzypadku gdy liczba ta prze- z prawej strony, liczby trzycyfrowe — w trzech kroczy 50 % liczby otrzymanych przez komisj´ kart ostatnich kratkach z prawej strony itd., czyli tak, do g∏osowania, komisja obowiàzana jest powia- aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypad∏a domiç rejonowà komisj´ wyborczà omo˝liwej po- wostatniej kratce zprawej strony. trzebie uruchomienia dla niej kart z rezerwy rejo- Je˝eli ustalona przez komisj´ liczba wynosi zero, nowej komisji wyborczej. Natomiast gdy liczba ta wostatniej kratce zprawej strony nale˝y wpisaç przekroczy 80 % liczby otrzymanych przez komicyfr´ „0”. sj´ kart do g∏osowania, komisja wyst´puje do rejonowej komisji wyborczej o wydanie kart z re- 29. Wpierwszej kolejnoÊci komisja dokonuje rozliczezerwy. nia kart do g∏osowania.

I. ROZLICZENIE KART DO G¸OSOWANIA

Komisja wpisuje wpunkcie 2 protoko∏u g∏osowa- uprawnionych do g∏osowania uj´tych w cz´Êci A nia ustalonà przed rozpocz´ciem g∏osowania spisu (punkt 1aprotoko∏u g∏osowania). liczb´ otrzymanych kart do g∏osowania, o której Liczb´ wyborców uj´tych wcz´Êci Bspisu wybormowa wpunkcie 14 podpunkt 2 wytycznych. ców, którym wydano karty do g∏osowania, wpi- Nast´pnie komisja przelicza niewykorzystane kar- suje si´ wpunkcie 3bprotoko∏u g∏osowania (liczty do g∏osowania. Liczb´ niewykorzystanych kart ba ta nie mo˝e byç wi´ksza od liczby wyborców do g∏osowania wpisuje si´ w punkcie 4 protoko- uprawnionych do g∏osowania uj´tych w cz´Êci B ∏u g∏osowania. spisu (punkt 1bprotoko∏u g∏osowania). Karty niewykorzystane nale˝y zapakowaç w pa- Suma liczb wpisanych wpunkcie 3ai3bprotokokiet, opiecz´towaç go iopisaç. ∏u g∏osowania musi byç równa liczbie wpisanej Komisja ustala liczb´ wyborców uprawnionych wpunkcie 3 protoko∏u g∏osowania. do g∏osowania, umieszczonych w cz´Êci A spisu, Na podstawie ustalonych danych komisja doko- ∏àcznie z osobami dopisanymi przez komisj´ nuje rozliczenia kart do g∏osowania, tzn. ustala, w trakcie g∏osowania. Liczb´ t´ wpisuje si´ czy liczba kart niewykorzystanych (punkt 4 protowpkt1a protoko∏u g∏osowania. ko∏u g∏osowania) i liczba wyborców, którym wy- Nast´pnie komisja ustala liczb´ wyborców dano karty do g∏osowania (punkt 3 protoko∏u g∏ouprawnionych do g∏osowania, umieszczonych sowania), stanowià w sumie liczb´ kart, które w cz´Êci B spisu, ∏àcznie z osobami dopisanymi otrzyma∏a komisja (punkt 2 protoko∏u g∏osowaprzez komisj´ w trakcie g∏osowania. Liczb´ t´ nia). wpisuje si´ wpkt 1bprotoko∏u g∏osowania. Wrazie stwierdzenia niezgodnoÊci nale˝y ponow- Liczba wyborców uprawnionych do g∏osowania nie przeliczyç podpisy wspisie, ajeÊli wynik rozli- (umieszczonych w spisie) w chwili zakoƒczenia czenia kart b´dzie ten sam — przypuszczalnà g∏osowania stanowi sum´ osób uj´tych wcz´ÊciA przyczyn´ niezgodnoÊci nale˝y opisaç w punkicz´Êci Bspisu wyborców. cie11 protoko∏u g∏osowania. Liczb´ t´ wpisuje si´ w punkcie 1 protoko∏u g∏osowania. 30. Komisja sprawdza, czy piecz´cie na urnie oraz na Suma liczb wpisanych wpunkcie 1ai1bprotokowlocie do urny pozosta∏y nienaruszone, po czym ∏u g∏osowania musi byç równa liczbie wpisanej otwiera urn´ iwyjmuje zniej karty do g∏osowania. wpunkcie 1 protoko∏u g∏osowania. Kolejnà czynnoÊcià komisji jest ustalenie liczby Zaleca si´ zachowanie starannoÊci przy wyjmowyborców, którym wydano karty do g∏osowania. waniu kart zurny, aby karty do g∏osowania nie zo- Ustalenia tego dokonuje si´ na podstawie liczby sta∏y uszkodzone. podpisów potwierdzajàcych otrzymanie karty do g∏osowania (∏àcznie z adnotacjami „odmowa 31. Komisja przeglàda wszystkie karty i wydziela podpisu” zast´pujàcymi podpisy). Liczb´ t´ wpi- znich karty ca∏kowicie przedarte na dwie lub wi´- suje si´ wpunkcie 3 protoko∏u g∏osowania. cej cz´Êci, których nie bierze si´ pod uwag´ przy Liczba ta nie mo˝e byç wi´ksza od liczby wybor- obliczeniach. ców uprawnionych do g∏osowania (punkt 1 proto- Karty takie nale˝y zapakowaç wpakiet, opiecz´toko∏u g∏osowania). waç go iopisaç. Liczb´ wyborcówuj´tych wcz´Êci Aspisu wyborców, którym wydano karty do g∏osowania, wpi- 32. Komisja liczy karty ca∏e wyj´te zurny. Liczb´ tych suje si´ wpunkcie 3aprotoko∏u g∏osowania(licz- kart wpisuje si´ wpunkcie 5 protoko∏u g∏osowaba ta nie mo˝e byç wi´ksza od liczby wyborców nia.

Je˝eli liczba kart wyj´tych zurny (punkt 5 protoko- komisji obwodowej. Ustalonà liczb´ kart niewa˝- ∏u g∏osowania) nie jest równa liczbie wyborców, nych wpisuje si´ wpunkcie 6 protoko∏u g∏osowaktórym wydano karty do g∏osowania (punkt 3 pro- nia. Karty niewa˝ne nale˝y zapakowaç w pakiet, toko∏u g∏osowania), wówczas przypuszczalnà przy- opiecz´towaç go iopisaç. czyn´ tego stanu rzeczy nale˝y omówiç w punk- Pozosta∏e karty sà kartami wa˝nymi i na ich podcie 12 protoko∏u g∏osowania. Przyczyn´ t´ nale˝y stawie ustala si´ wyniki g∏osowania. Liczb´ kart ustaliç po przeliczeniu kart wa˝nych iniewa˝nych. wa˝nych wpisuje si´ w punkcie 7 protoko∏u g∏osowania. 33. Komisja wydziela i liczy karty niewa˝ne, tj. inne ni˝ ustalone urz´dowo lub nieopatrzone piecz´cià

Suma kart niewa˝nych (punkt 6 protoko∏u g∏oso- cza skreÊli∏a zzarejestrowanej listy kandydatów wania) i kart wa˝nych (punkt 7 protoko∏u g∏oso- lub (oraz) uniewa˝ni∏a rejestracj´ listy okr´gowania) musi byç równa liczbie kart wyj´tych wej, wówczas przy ocenie, czy g∏os jest wa˝ny, zurny (punkt 5 protoko∏u g∏osowania). nale˝y kierowaç si´ tak˝e zasadami, o których mowa wpunkcie 39; 34. Z kart wa˝nych komisja ustala liczb´ g∏osów niewa˝nych oraz g∏osów wa˝nych oddanych na 5) wprzypadkach wàtpliwych nale˝y przyjmowaç, wszystkie okr´gowe listy kandydatów. ˝e znakiem „x” postawionym w kratce sà dwie Komisja jest obowiàzana przejrzeç ca∏à kart´ do linie przecinajàce si´, których punkt przeci´cia g∏osowania, a nie poprzestaç na miejscu, w któ- znajduje si´ w obr´bie kratki. Ustalenie, czy rym wyborca postawi∏ znak „x”, gdy˝ mo˝e si´ znak „x” postawiony jest wkratce czy poza nià, okazaç, ˝e znak taki wyborca postawi∏ przy nazwi- nale˝y do komisji; skach kandydatów na wi´cej ni˝ jednej liÊcie, co powoduje niewa˝noÊç g∏osu. 6) wszelkie znaki, wykreÊlenia, przekreÊlenia, W trakcie przeglàdania kart do g∏osowania komi- w tym równie˝ i znak „x”, postawione przez sja odk∏ada osobno karty z g∏osami niewa˝nymi wyborc´ poza przeznaczonà na to kratkà trakiosobno karty zg∏osami wa˝nymi. tuje si´ jako dopiski, które nie wp∏ywajà na Ustalajàc, czy g∏os na karcie jest wa˝ny czy nie- wa˝noÊç g∏osu. Natomiast wszelkie znaki grawa˝ny, komisja stosuje poni˝sze regu∏y: ficzne naniesione wobr´bie kratki, wszczególnoÊci zamazanie kratki, przekreÊlenie znaku 1) uznania g∏osu za niewa˝ny komisja dokonuje po wkratce itp., powodujà niewa˝noÊç g∏osu. okazaniu karty wszystkim cz∏onkom komisji uczestniczàcym wustalaniu wyniku g∏osowania; Wyjàtkiem od tej zasady jest umieszczenie w kratkach przy nazwiskach kandydatów na jed- 2) niewa˝ne sà g∏osy, je˝eli na karcie do g∏osowanej liÊcie jednego lub kilku znaków „x” i jednonia wyborca postawi∏ znak „x” w kratce przy czeÊnie zamazanie jednej lub wi´cej kratek przy nazwiskach kandydatów z ró˝nych list okr´gonazwiskach kandydatów z tej listy albo postawych (tj. z wi´cej ni˝ jednej listy) bàdê nie powienie w nich innego znaku. Nie powoduje to stawi∏ znaku wkratce przy nazwisku kandydata niewa˝noÊci g∏osu, apierwszeƒstwo do mandatu na ˝adnej liÊcie (art. 107 ust. 2 Ordynacji wyborprzys∏uguje kandydatowi umieszczonemu czej do Parlamentu Europejskiego); wpierwszej kolejnoÊci na liÊcie, przy którego nazwisku postawiono znak „x”. 3) je˝eli na karcie do g∏osowania wyborca posta- Natomiast postawienie znaku „x” w kratce obok wi∏ znak „x” wkratce obok nazwiska dwóch lub nazwiska kandydata na jednej liÊcie ipostawienie wi´cej kandydatów z tej samej listy, to g∏os tajakiegokolwiek znaku graficznego w kratce obok ki uwa˝a si´ za wa˝nie oddany na danà list´ nazwiska na innej liÊcie lub zamazanie kratki poi zalicza kandydatowi, przy którym postawiono woduje niewa˝noÊç g∏osu, bowiem tego rodzaju znak „x”, a którego nazwisko jest umieszczone post´powanie mo˝e budziç wàtpliwoÊci, na którà najwy˝ej na tej liÊcie spoÊród innych nazwisk list´ wyborca odda∏ g∏os. kandydatów, przy których postawiono znak „x” (art. 107 ust. 5 Ordynacji wyborczej do Parla- Karty z g∏osami niewa˝nymi nale˝y policzyç mentu Europejskiego); i ustalonà liczb´ wpisaç w punkcie 8 protoko∏u g∏osowania. Karty te nale˝y zapakowaç w pakiet, 4) je˝eli znak „x” zosta∏ postawiony przy nazwisku opiecz´towaç go iopisaç „G∏osy niewa˝ne zwa˝- kandydata, którego okr´gowa komisja wybor- nych kart”.

35. Po wydzieleniu i policzeniu g∏osów niewa˝nych komisja liczy g∏osy wa˝ne i ich liczb´ wpisuje w punkcie 9.

Nast´pnie komisja sumuje liczby g∏osów nie- 36. Komisja ustala liczb´ g∏osów wa˝nych oddanych wa˝nych (punkt 8 protoko∏u g∏osowania) i g∏o- na ka˝dà z list okr´gowych. W tym celu odr´bnie sów wa˝nych (punkt 9 protoko∏u g∏osowania) grupuje g∏osy oddane na poszczególne listy. Oblii porównuje wynik z wczeÊniej wpisanà liczbà cza liczb´ g∏osów oddanych na ka˝dà z list i wpiw punkcie 7. Liczby te muszà byç identyczne. suje jà przy numerze inazwie listy na przygotowa- Je˝eli wyst´puje rozbie˝noÊç, nale˝y poszukaç nych wczeÊniej arkuszach pomocniczych — odprzyczyny b∏´du i po sprostowaniu obliczeƒ r´bnych dla ka˝dej listy z jej numerem i nazwà w∏aÊciwe liczby wpisaç do protoko∏u g∏osowa- oraz nazwiskami i imionami umieszczonych na nia. niej kandydatów.

Po dokonaniu tej czynnoÊci nale˝y podsumowaç skreÊlony. Wówczas g∏os uznaje si´ za wa˝ny g∏osy wa˝ne oddane na wszystkie listy okr´gowe. ioddany na t´ list´ (art. 107 ust. 4 Ordynacji wy- Otrzymana liczba musi byç identyczna z liczbà borczej do Parlamentu Europejskiego). wpisanà wpunkcie 9. Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osowania, a przed dniem wyborów, okr´gowa komi- 37. Kolejnà czynnoÊcià jest ustalenie liczby g∏osów sja wyborcza uniewa˝ni∏a rejestracj´ listy okr´gooddanych na poszczególnych kandydatów z ka˝- wej kandydatów, wówczas przy ustalaniu wynidej listy. Ustalone liczby komisja wpisuje przy na- ków g∏osowania obwodowa komisja traktuje list´, zwiskach poszczególnych kandydatów na arku- której rejestracj´ uniewa˝niono, tak, jak gdyby liszach pomocniczych. sty nie by∏o na karcie do g∏osowania, a znak „x” Nast´pnie komisja sprawdza prawid∏owoÊç ustapostawiony w kratce obok nazwiska któregokollenia liczby g∏osów wa˝nych oddanych na ka˝dà wiek kandydata z uniewa˝nionej listy traktuje si´ zlist. na równi z dopiskiem niewp∏ywajàcym na wa˝- W tym celu dodaje liczby g∏osów oddanych na noÊç g∏osu. poszczególnych kandydatów z danej listy i uzy- Tryb post´powania przy obliczaniu iustalaniu wyskany wynik wpisuje na arkuszu pomocniczym ników g∏osowania jest zatem nast´pujàcy: w rubryce „Razem”. Uzyskany wynik powinien byç taki, jak liczba g∏osów wa˝nych oddanych na 1) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” wkratce obok list´, ustalona w sposób opisany w punkcie 36. nazwiska skreÊlonego kandydata oraz postawi∏ Wyjàtkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy na li- znak „x” wkratce obok nazwiska innego kandy- Êcie znajduje si´ nazwisko skreÊlonego kandyda- data ztej samej listy, to g∏os jest wa˝ny izalicza ta. si´ nieskreÊlonemu kandydatowi; 38. Dane dotyczàce punktu 10 („Na poszczególne li- 2) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” wkratce obok sty okr´gowe i umieszczonych na nich kandyda- nazwiska skreÊlonego kandydata oraz postawi∏ tów oddano nast´pujàce liczby g∏osów wa˝- znak „x” w kratce obok nazwiska kandydata nych”)wype∏nia si´ odr´bnie, wpisujàc zarkuszy zinnej (ale tylko jednej) listy, to g∏os jest wa˝ny pomocniczych do protoko∏u g∏osowania po pra- ioddany na kandydata zinnej listy it´ list´; wej stronie przy numerze inazwie ka˝dej listy liczb´ g∏osów, które oddano na t´ list´, aprzy nazwi- 3) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” jedynie skach iimionach kandydatów — otrzymanà przez w kratce obok nazwiska skreÊlonego kandydanich liczb´ g∏osów. ta, to g∏os jest wa˝ny ioddany na list´, ale g∏osu tego nie zalicza si´ ˝adnemu kandydatowi 39. Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osoztej listy (art. 107 ust. 4 Ordynacji wyborczej do wania, a przed dniem wyborów, okr´gowa komi- Parlamentu Europejskiego); sja wyborcza skreÊli∏a z zarejestrowanej listy nazwisko kandydata na pos∏a do Parlamentu Euro- 4) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” wkratce obok pejskiego, wówczas przy ustalaniu wyników g∏o- nazwiska kandydata z listy, której rejestracj´ sowania obwodowa komisja traktuje skreÊlonego uniewa˝niono, oraz postawi∏ znak „x” wkratce kandydata tak, jak gdyby nazwiska kandydata nie obok nazwiska kandydata zinnej (ale tylko jedby∏o na karcie do g∏osowania, a znak „x” posta- nej) listy, to g∏os jest wa˝ny ioddany na kandywiony przez wyborc´ w kratce obok nazwiska data zinnej listy it´ list´; skreÊlonego kandydata traktuje si´ na równi zdopiskiem niewp∏ywajàcym na wa˝noÊç g∏osu. Wy- 5) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” jedynie jàtek od tej zasady dotyczy sytuacji, gdy wybor- wkratce obok nazwiska kandydata zlisty, której ca postawi∏ znak „x” wy∏àcznie przy nazwisku rejestracj´ uniewa˝niono, to g∏os jest niewa˝- kandydata z jednej tylko listy, a kandydat zosta∏ ny.

SkreÊlone nazwisko kandydata umieszcza si´ (po- rubrykach prawid∏owych danych liczbowych. zostawia si´) w odpowiedniej cz´Êci protoko∏u W tym celu komisja powinna przeanalizowaç g∏osowania zadnotacjà przy jego nazwisku „skre- treÊç komunikatu o b∏´dzie, sprawdziç odpo- Êlony” w miejscu przeznaczonym na wpisanie wiednie dane liczbowe na arkuszach pomocniliczby g∏osów. Analogicznie post´puje si´ wprzy- czych, sprawdziç prawid∏owoÊç dzia∏aƒ arytmepadku uniewa˝nionej listy kandydatów. tycznych, a jeÊli to jest konieczne — powtórzyç czynnoÊci zwiàzane z ustaleniem wyników g∏o- 40. Po sprawdzeniu prawid∏owoÊci danych komisja sowania. Wydrukowane zestawienie b∏´dów pakuje, w odr´bne pakiety wed∏ug numerów i ostrze˝eƒ podpisujà wszystkie osoby wchoinazw list, karty wa˝ne zg∏osami wa˝nymi. dzàce w sk∏ad komisji obwodowej uczestniczà- Staranne wykonanie tej czynnoÊci pozwoli na ce wustalaniu wyników g∏osowania. Dokument szybkie wyjaÊnienie ewentualnych b∏´dów w ob- ten nie jest przesy∏any do rejonowej komisji liczeniach, a tak˝e zarzutów wynikajàcych z za- wyborczej; strze˝eƒ m´˝ów zaufania lub protestów wyborców. 3) wprzypadku gdy system informatyczny nie sy- Nast´pnie komisja wype∏nia protokó∏ g∏osowania gnalizuje b∏´dów (zosta∏y usuni´te lub ich nie wpozosta∏ych punktach. by∏o), a jedynie sygnalizuje ostrze˝enia, nale˝y wydrukowaç raport ostrze˝eƒ. Obowiàzkiem 41. Do protoko∏u g∏osowania mogà wnieÊç uwagi komisji jest przeanalizowanie treÊci ostrze˝eƒ m´˝owie zaufania obecni przy pracach komisji i — w razie stwierdzenia ich zasadnoÊci — dooraz cz∏onkowie komisji uczestniczàcy w jej pra- konanie korekty danych liczbowych w protokocach. Uwagi m´˝ów zaufania wpisuje si´ bezpo- le g∏osowania. Je˝eli komisja, po analizie Êrednio do protoko∏u g∏osowania w punkcie 14, ostrze˝eƒ, dojdzie do wniosku, ˝e dane liczboauwagi cz∏onków komisji wpunkcie 15, bàdê do- we sà prawid∏owe, powinna wpisaç swoje sta- ∏àcza w formie za∏àcznika do protoko∏u g∏osowa- nowisko na wydruku raportu ostrze˝eƒ. W ka˝- nia. Komisja ma obowiàzek ustosunkowaç si´ do dym przypadku raport ostrze˝eƒ podpisujà wniesionych zarzutów, za∏àczajàc do protoko∏u wszystkie osoby wchodzàce wsk∏ad komisji obg∏osowania wyjaÊnienia. wodowej uczestniczàce w ustalaniu wyników g∏osowania. Obwodowa komisja wyborcza 42. Komisja jest obowiàzana sporzàdziç protokó∏ g∏oprzesy∏a wraz z protoko∏em g∏osowania do resowania wed∏ug wzoru okreÊlonego wza∏àczniku jonowej komisji wyborczej podpisany wydruk nr 1 do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej raportu ostrze˝eƒ, jeÊli aprobowa∏a protokó∏ zdnia 10 marca 2009 r. w sprawie wzorów protog∏osowania bez wprowadzania zmian w zakreko∏ów: g∏osowania w obwodzie oraz wyników sie sygnalizowanym raportem ostrze˝eƒ; g∏osowania wrejonie iwokr´gu wyborczym, stosowanych wwyborach pos∏ów do Parlamentu Eu- 4) jeÊli system informatyczny nie sygnalizowa∏ ropejskiego (M. P. Nr 16, poz. 196). Protokó∏ g∏oso- b∏´dów lub zosta∏y one usuni´te, drukowany wania sporzàdza si´ wdostarczonym komisji sys- jest protokó∏ g∏osowania; temie informatycznym, zatwierdzonym do u˝ytku przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà. Je˝eli komi- Awaria drukarki lub inne przeszkody wwydrusja nie ma obs∏ugi informatycznej lub zachodzà kowaniu protoko∏u g∏osowania nie zwalniajà przeszkody w wykorzystaniu systemu informa- komisji posiadajàcej obs∏ug´ informatycznà tycznego, protokó∏ g∏osowania sporzàdza si´ zobowiàzku wprowadzenia danych zprotokor´cznie. ∏u do systemu informatycznego; 43. Sporzàdzenie protoko∏u g∏osowania w systemie 5) komisja sprawdza zgodnoÊç danych w wydruinformatycznym odbywa si´ w nast´pujàcy spo- kowanym protokole g∏osowania z ustalonymi sób: wynikami g∏osowania; sprawdzenia dokonuje si´ poprzez odczytanie na g∏os danych z wy- 1) przewodniczàcy komisji przekazuje osobie od- drukowanego protoko∏u g∏osowania i porówpowiedzialnej za obs∏ug´ informatycznà projekt nanie ich z danymi z projektu protoko∏u przeprotoko∏u g∏osowania w obwodzie, sporzàdzo- kazanego osobie odpowiedzialnej za obs∏ug´ ny zgodnie z punktami 28—42; osoba ta wpro- informatycznà komisji; wadza wszystkie dane zprojektu protoko∏u g∏osowania do systemu informatycznego. W trak- 6) je˝eli pozwalajà na to mo˝liwoÊci techniczne, cie wprowadzania danych system mo˝e sygna- osoba odpowiedzialna za obs∏ug´ informatyczlizowaç na ekranie monitora b∏´dy (w kolorze nà komisji dokonuje transmisji danych zprotoczerwonym) i ostrze˝enia (w kolorze niebie- ko∏u g∏osowania za poÊrednictwem publicznej skim). Mimo tej sygnalizacji przygotowane da- sieci przesy∏ania danych; przewodniczàcy kone liczbowe nale˝y wprowadziç do koƒca; misji uwierzytelnia licencjà, o której mowa w punkcie 12, zgodnoÊç przesy∏anych danych 2) wprzypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich z danymi zawartymi w protokole g∏osowania danych liczbowych system sygnalizuje b∏´dy przyj´tym przez komisj´; i ostrze˝enia, nale˝y wydrukowaç zestawienia b∏´dów i ostrze˝eƒ, bowiem bez usuni´cia b∏´- 7) osoba odpowiedzialna za obs∏ug´ informatyczdów protokó∏ g∏osowania nie zostanie wydru- nà komisji dokonuje zapisu danych zprotoko∏u kowany. Obowiàzkiem komisji jest zlokalizowa- g∏osowania na noÊniku elektronicznym; przenie b∏´du i jego usuni´cie przez wprowadzenie wodniczàcy komisji uwierzytelnia w systemie do systemu informatycznego w odpowiednich zapis licencjà, o której mowa w punkcie 12,

zgodnoÊç danych zapisanych na noÊniku z da- 47. Je˝eli rejonowa komisja wyborcza powo∏a∏a swonymi zawartymi w protokole g∏osowania przy- jego pe∏nomocnika do sprawdzenia zgodnoÊci j´tym przez komisj´. NoÊnik przekazywany jest arytmetycznej ustalonych przez komisj´ obwodope∏nomocnikowi rejonowej komisji wyborczej, wà wyników g∏osowania wobwodzie, komisja doa jeÊli pe∏nomocnika nie powo∏ano — rejono- r´cza pe∏nomocnikowi drugà kopi´ protoko∏u g∏owej komisji wyborczej. sowania. W przypadku komisji posiadajàcych obs∏ug´ in- 44. Protokó∏ g∏osowania (w dwóch egzemplarzach) formatycznà: podpisujà wszyscy cz∏onkowie komisji obecni przy jego sporzàdzeniu, tak˝e ci, którzy wnieÊli 1) kopi´ protoko∏u g∏osowania dor´cza si´ pe∏nodo niego uwagi; opatruje si´ go piecz´cià komisji. mocnikowi tylko gdyby komisja obwodowa nie Powy˝sze obowiàzki dotyczà zarówno komisji, mia∏a mo˝liwoÊci transmisji danych liczbowych wktórych protokó∏ g∏osowania zosta∏ sporzàdzo- z protoko∏u g∏osowania do rejonowej komisji ny r´cznie, jak i komisji, w których protokó∏ g∏o- wyborczej; sowania zosta∏ sporzàdzony wsystemie informatycznym. 2) pe∏nomocnikowi dor´cza si´ noÊnik, o którym mowa w punkcie 43 podpunkt 7, oraz raport 45. Komisja sporzàdza kopi´ protoko∏u g∏osowania ostrze˝eƒ, o którym mowa w punkcie 43 pod- (w przypadku, o którym mowa w punkcie 47, ko- punkt 3 (je˝eli zosta∏ sporzàdzony). misja sporzàdza dwie kopie protoko∏u). Kopi´ protoko∏u g∏osowania komisja wywiesza w miej- Wprzypadku gdy pe∏nomocnik stwierdzi, ˝e ustascu ∏atwo dost´pnym dla zainteresowanych i wi- lone wyniki g∏osowania w obwodzie zawierajà docznym po zamkni´ciu lokalu. Wywieszenie ko- b∏´dy arytmetyczne, komisja obwodowa obowiàpii protoko∏u g∏osowania winno nastàpiç nie- zana jest wyeliminowaç pomy∏ki. Je˝eli jest to kozw∏ocznie po jego sporzàdzeniu, jednak nie nieczne dla sprostowania pomy∏ek, komisja powczeÊniej ni˝ po zakoƒczeniu g∏osowania w in- winna ponownie obliczyç wyniki g∏osowania nych paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europej- w obwodzie, przeliczajàc karty do g∏osowania skiej. Godzin´, od której komisja mo˝e wywiesiç ioddane g∏osy. protokó∏ g∏osowania, poda Paƒstwowa Komisja Osposobie sprostowania b∏´dów arytmetycznych Wyborcza. komisja obwodowa zawiadamia telefonicznie pe∏- Jako kopi´ protoko∏u g∏osowania mo˝na wyko- nomocnika rejonowej komisji wyborczej i po uzyrzystaç wydruk dodatkowego egzemplarza pro- skaniu potwierdzenia, ˝e b∏´dy usuni´to, sporzàjektu protoko∏u g∏osowania (w komisjach korzy- dza nowy protokó∏ g∏osowania z poprawnymi dastajàcych ze wspomagania informatycznego), nymi arytmetycznymi. Protokó∏ g∏osowania zakserokopi´ protoko∏u g∏osowania lub odr´cznie wierajàcy b∏´dy stanowi dokument zg∏osowania. sporzàdzonà kopi´ na formularzu protoko∏u g∏o- Nale˝y uczyniç na pierwszej stronie protoko∏u g∏osowania. Kopie protoko∏u g∏osowania podpisujà sowania adnotacj´ „WADLIWY”. Adnotacj´ t´ wszyscy cz∏onkowie komisji obecni przy ich spo- podpisujà wszyscy cz∏onkowie komisji obecni przy rzàdzeniu; opatruje si´ je piecz´cià komisji. Obotej czynnoÊci. Adnotacj´ opatruje si´ piecz´cià. wiàzki te dotyczà zarówno komisji, wktórych ko- (Tryb przekazywania i post´powania z kopià propie zosta∏y sporzàdzone r´cznie, jak i komisji, toko∏u g∏osowania ustalony zgodnie z art. 116 w których zosta∏y one sporzàdzone w systemie ust. 3 Ordynacji wyborczej do Parlamentu Euroinformatycznym. pejskiego). W przypadku sprostowaƒ dokonywanych w protokole g∏osowania komisja obowiàzana jest po- 48. Wprzypadku gdy wkomisji posiadajàcej obs∏ug´ daç treÊç sprostowanego protoko∏u g∏osowania informatycznà nie by∏o mo˝liwoÊci dokonania do publicznej wiadomoÊci. transmisji danych z protoko∏u g∏osowania za po- Êrednictwem publicznej sieci przesy∏ania danych, 46. Jeden egzemplarz protoko∏u g∏osowania umieszpe∏nomocnik, októrym mowa wpunkcie 47, wzacza si´ wkopercie, zakleja jà ipiecz´tuje na z∏àczest´pstwie komisji obwodowej dokonuje transminiu oraz opisuje: sji tych danych (zapisanych na noÊniku dostarczonym przez przewodniczàcego komisji) do rejono- „Wybory do Parlamentu Europejskiego wej komisji wyborczej. Okr´g wyborczy nr ................. Dane z protoko∏ów g∏osowania dostarczonych przez komisje, które nie posiada∏y obs∏ugi infor- Obwód g∏osowania nr ............ Gmina ................... matycznej, wprowadzane sà do systemu informatycznego przez pe∏nomocnika, o którym mowa Rejonowa Komisja Wyborcza w .............................. wpunkcie 47, iprzez niego sà przesy∏ane do rejonowej komisji wyborczej. Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej Przewodniczàcy komisji obwodowej uwierzytel- .................................................................................... nia licencjà, o której mowa w punkcie 12, zgodnoÊç danych przesy∏anych przez pe∏nomocnika tel. ............................................................................” z danymi zawartymi w protokole g∏osowania przyj´tym przez komisj´. Przed przekazaniem protoko∏u g∏osowania rejonowej komisji wyborczej przewodniczàcy komisji 49. Kopert´ z protoko∏em g∏osowania przewodniczàustala z cz∏onkami sposób komunikowania si´ cy komisji lub jego zast´pca dor´cza rejonowej wrazie potrzeby zwo∏ania posiedzenia. komisji wyborczej. Ponadto, je˝eli komisja obwo-

dowa mia∏a obs∏ug´ informatycznà, rejonowej dynacji wyborczej do Sejmu ido Senatu wzwiàzkomisji wyborczej przekazywany jest noÊnik, ku z art. 109 Ordynacji wyborczej do Parlamentu októrym mowa wpunkcie 43 podpunkt 7, oraz ra- Europejskiego). port ostrze˝eƒ, októrym mowa wpunkcie 43 pod- Urna pomocnicza s∏u˝y do g∏osowania poza lokapunkt 3 (je˝eli zosta∏ sporzàdzony). lem tylko tym osobom, które figurujà wspisie wy- Przekazanie protoko∏ów g∏osowania mo˝e byç do- borców w danym obwodzie g∏osowania i wyra˝à konane bezpoÊrednio do rejonowej komisji wy- wol´ takiego g∏osowania. borczej, ajeÊli zgodnie zustaleniami organizacyjnymi utworzono punkty odbioru protoko∏ów g∏o- 53. G∏osowanie przy u˝yciu urny pomocniczej odbysowania — za ich poÊrednictwem. wa si´ wnast´pujàcy sposób: W punkcie odbioru protoko∏y g∏osowania mo˝e 1) komisja og∏asza wszpitalu lub zak∏adzie pomoodbieraç wy∏àcznie osoba upowa˝niona przez recy spo∏ecznej przed dniem g∏osowania inforjonowà komisj´ wyborczà, aprzekazanie protokomacj´ omo˝liwoÊci g∏osowania wpomieszcze- ∏u g∏osowania potwierdza si´ na piÊmie; protokoniach, w których przebywajà pacjenci ob∏o˝nie ∏y g∏osowania z punktu odbioru dostarcza si´ rechorzy ipensjonariusze majàcy trudnoÊci wpojonowej komisji wyborczej w zapiecz´towanych ruszaniu si´; kopertach. W osobnej kopercie dostarcza si´ noÊnik, októrym mowa wpunkcie 43 podpunkt 7, 2) komisja zbiera informacje o wyborcach chcàwraz z raportem ostrze˝eƒ, o którym mowa cych g∏osowaç w pomieszczeniu, w którym wpunkcie 43 podpunkt 3 (je˝eli zosta∏ sporzàdzoprzebywajà, anast´pnie sporzàdza roboczy wyny). Wczasie przewo˝enia iprzekazywania kopert kaz nazwisk i imion tych osób, ze wskazaniem zprotoko∏em g∏osowania mogà byç obecni m´˝onumerów pomieszczeƒ, do których cz∏onkowie wie zaufania. komisji powinni przynieÊç urn´; (Tryb przekazywania i przyjmowania protoko∏ów g∏osowania ustalony zgodnie z art. 118 ust. 3 Or- 3) komisja ustala orientacyjnà liczb´ kart do g∏odynacji wyborczej do Parlamentu Europejskiego). sowania, z pewnà nadwy˝kà w stosunku do wczeÊniejszych zg∏oszeƒ (na wypadek zg∏oszeƒ 50. Drugi egzemplarz protoko∏u g∏osowania, spis wydodatkowych dokonanych w trakcie g∏osowaborców wraz zdo∏àczonymi do niego zaÊwiadczenia) i przygotowuje pokwitowanie przyj´cia niami oraz sporzàdzone wczeÊniej pakiety zawietych kart przez cz∏onków komisji, którzy przerajàce posegregowane karty do g∏osowania, atakprowadzà g∏osowanie poza lokalem wybor- ˝e wszystkie arkusze pomocnicze iniewykorzystaczym; ne formularze protoko∏u g∏osowania (tak˝e b∏´dnie wype∏nione) pakuje si´ w jednà paczk´, którà 4) komisja w formie uchwa∏y okreÊla czas (godziopisuje si´, piecz´tuje izabezpiecza. Pozosta∏à dony) g∏osowania poza lokalem wyborczym kumentacj´ komisji (protoko∏y posiedzeƒ, uchwai przerw´ w g∏osowaniu, w tym czasie, w loka- ∏y, drugie egzemplarze raportu ostrze˝eƒ, o któlu przy wykorzystaniu urny zasadniczej i spisu rym mowa wpunkcie 43 podpunkt 3, itp.) komisja wyborców. Zaleca si´, aby przerw´ wg∏osowapakuje wjednà paczk´, którà opisuje ipiecz´tuje. niu zarzàdziç w czasie, gdy wi´kszoÊç wybor- 51. Po otrzymaniu informacji o przyj´ciu protoko∏u ców umieszczonych wspisie odda∏a g∏osy wlog∏osowania przez rejonowà komisj´ wyborczà kalu wyborczym. Przerwa wg∏osowaniu, októprzewodniczàcy obwodowej komisji przekazuje rej mowa, nie stanowi podstawy do przed∏u˝ew depozyt wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi nia czasu g∏osowania. Uchwa∏´ komisji obwomiasta) wszystkie paczki zdokumentami oraz pie- dowej o przerwie w g∏osowaniu nale˝y wywiecz´ç komisji. Sposób przekazania nale˝y uzgodniç siç przed rozpocz´ciem g∏osowania na wczeÊniej z osobami, którym dokumentacja jest drzwiach lokalu wyborczego; przekazywana. Dokumenty stanowiàce depozyt przechowywane sà w archiwum urz´du i mogà 5) przed przystàpieniem do g∏osowania poza lokabyç udost´pnione wy∏àcznie na ˝àdanie Paƒstwo- lem wyborczym komisja piecz´tuje wlot urny wej Komisji Wyborczej, Sàdu Najwy˝szego, sà- zasadniczej, a cz∏onkom komisji, którzy b´dà dów powszechnych iprokuratury. prowadzili g∏osowanie przy wykorzystaniu urny (Sposób przekazywania dokumentów z g∏osowa- pomocniczej, wydaje za pokwitowaniem spis nia i piecz´ci komisji ustalony zgodnie z art. 120 wyborców, odpowiednià liczb´ kart do g∏oso- Ordynacji wyborczej do Parlamentu Europejskie- wania oraz roboczy wykaz pacjentów szpitala go). lub pensjonariuszy zak∏adu pomocy spo∏ecznej umo˝liwiajàcy sprawne dotarcie do uprawnio- Szczególne zadania komisji w obwodach nych, którzy wyrazili wol´ g∏osowania w poutworzonych w szpitalach i zak∏adach po- mieszczeniu, w którym przebywajà; nast´pnie mocy spo∏ecznej komisja sprawdza, czy urna jest pusta i piecz´- tuje jà. Komisja jest obowiàzana dotrzeç zurnà 52. Jedynie w obwodach g∏osowania utworzonych do ka˝dego wyborcy, który wyrazi∏ wol´ skorzyw szpitalach i zak∏adach pomocy spo∏ecznej do- stania z tej formy udzia∏u w g∏osowaniu, a takpuszczalne jest g∏osowanie przy zastosowaniu ˝e umo˝liwiç g∏osowanie innym wyborcom; urny pomocniczej. Komisja obwodowa powo∏ana dla takiego obwo- 6) g∏osowanie poza lokalem wyborczym mo˝e du, po uzgodnieniu zrejonowà komisjà wyborczà, prowadziç co najmniej trzech cz∏onków komimo˝e stosowaç w g∏osowaniu (oprócz urny za- sji przez nià wyznaczonych; cz∏onkom komisji sadniczej) urn´ pomocniczà (art. 62 ust. 1 i 2 Or- mogà towarzyszyç m´˝owie zaufania;

7) wyborca po otrzymaniu karty do g∏osowania 10) waktach komisji pozostajà: roboczy wykaz wykwituje jej odbiór podpisem wspisie, acz∏onek borców, którzy zamierzali g∏osowaç przy u˝ykomisji w rubryce spisu „Uwagi” umieszcza li- ciu urny pomocniczej, uchwa∏a komisji o przetery „UP” (jako skrót od nazwy „urna pomocni- rwie w g∏osowaniu, pokwitowanie kart do g∏ocza”), w celu póêniejszego rozliczenia kart do sowania, protokó∏ rozliczenia kart do g∏osowag∏osowania; podczas g∏osowania nale˝y dbaç nia, atak˝e protokó∏ sprawdzenia, czy piecz´cie oto, aby zachowana by∏a tajnoÊç g∏osowania; urny zasadniczej na wlocie zapiecz´towanym 8) po zakoƒczeniu g∏osowania poza lokalem komi- na czas przerwy nie zosta∏y naruszone. sji cz∏onkowie komisji rozliczajà si´ protokolarnie z otrzymanych wczeÊniej kart do g∏osowa- Zadania komisji w obwodach utworzonych nia (uwzgl´dniajàc ich liczb´ wymienionà wpoza granicà oraz na polskich statkach morkwitowaniu oraz liczb´ znaków „UP” w spisie), skich zwracajà niewykorzystane karty do g∏osowania i piecz´tujà wlot urny pomocniczej; zapiecz´to- 54. Komisje w obwodach utworzonych za granicà wanà urn´ oddaje si´ pod dozór przewodniczàoraz na polskich statkach morskich wykonujà cemu komisji; swoje zadania w sposób okreÊlony w niniejszych 9) otwarcia urny pomocniczej komisja dokonuje wytycznych, ztym ˝e: po zakoƒczeniu g∏osowania w obwodzie, przed otwarciem urny zasadniczej; po otwarciu urny 1) zadania wójta (burmistrza, prezydenta miasta) pomocniczej komisja sprawdza, czy liczba kart zwiàzane z obs∏ugà i zapewnieniem techniczwyj´tych zurny pomocniczej odpowiada liczbie no-materialnych warunków pracy komisji wyosób, które g∏osowa∏y przy wykorzystaniu urny konuje odpowiednio konsul lub kapitan statpomocniczej. Je˝eli komisja nie stwierdzi rozku; bie˝noÊci, karty wyj´te zurny pomocniczej w∏àcza si´ do obliczeƒ wyników g∏osowania dokonywanych dla ca∏ego obwodu; w przypadku 2) komisji tych nie dotyczà punkty 47—49; tryb stwierdzenia ró˝nicy nale˝y wyjaÊniç jej przy- przekazania wyników g∏osowania oraz protokopuszczalnà przyczyn´ i omówiç w punkcie 12 ∏ów g∏osowania okr´gowym komisjom wyborprotoko∏u g∏osowania lub w formie za∏àcznika czym reguluje odr´bna uchwa∏a Paƒstwowej do protoko∏u; Komisji Wyborczej.