Uchwała Rady Polityki Pieniężnej z dnia 24 września 2008 r. w sprawie ustalenia założeń polityki pieniężnej na rok 2009

669 UCHWA¸A RADY POLITYKI PIENI¢˚NEJ zdnia 24 wrzeÊnia 2008 r. wsprawie ustalenia za∏o˝eƒ polityki pieni´˝nej na rok 2009

Za∏àcznik do uchwa∏y Rady Polityki Pieni´˝nej zdnia 24 wrzeÊnia 2008 r. (poz. 669) ZA¸O˚ENIA POLITYKI PIENI¢˚NEJ NA ROK 2009 1. Strategia polityki pieni´˝nej (cid:2)Po trzecie, wyst´powanie wstrzàsów wgospodarce jest nieuniknione. W zale˝noÊci od si∏y wstrzà- Zgodnie z art. 227 ust. 1 Konstytucji RP „Narodo- su i stopnia inercyjnoÊci oczekiwaƒ inflacyjnych wy Bank Polski odpowiada za wartoÊç polskiego pie- ró˝ne sà skala i okres odchylenia inflacji od przyniàdza”. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodo- j´tego celu. Bank centralny zazwyczaj nie reaguje wym Banku Polskim w art. 3 okreÊla, ˝e „podstawo- na takie odchylenia inflacji, które uznaje za przejwym celem dzia∏alnoÊci NBP jest utrzymanie stabilne- Êciowe i które mieszczà si´ w przedziale wahaƒ go poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu poli- wokó∏ celu. Wkrajach otrwale niskiej stopie inflatyki gospodarczej Rzàdu, oile nie ogranicza to podsta- cji bank nie musi reagowaç nawet wówczas, gdy wowego celu NBP”. przejÊciowo inflacja odchyli si´ poza granice tego przedzia∏u. Wprzypadku wstrzàsów, które ocenia- Wspó∏czeÊnie banki centralne przez stabilnoÊç cen ne sà jako powodujàce trwa∏e odchylenie inflacji rozumiejà inflacj´ na tyle niskà, aby nie wywiera∏a od celu, bank centralny odpowiednio modyfikuje ona negatywnego wp∏ywu na inwestycje, oszcz´dno- polityk´ pieni´˝nà. Êci iinne wa˝ne decyzje podejmowane przez uczestników ˝ycia gospodarczego. Zapewnienie tak rozumia- (cid:2)Po czwarte, reakcja polityki pieni´˝nej na wstrzàsy nej stabilnoÊci cen jest podstawowym sposobem, zale˝y tak˝e od ich przyczyn i charakteru. Reakcja wjaki bank centralny przyczynia si´ swoimi decyzjami na wstrzàsy popytowe stanowi problem relatywdo osiàgania wysokiego i trwa∏ego wzrostu gospo- nie ∏atwiejszy, poniewa˝ wtym przypadku inflacja darczego. Banki centralne traktujà stabilnoÊç cen sy- iprodukcja zmieniajà si´ wtym samym kierunku. metrycznie, co oznacza, ˝e reagujà zarówno na zagro- Podwy˝ka stóp procentowych os∏abia aktywnoÊç ˝enia inflacyjne, jak ideflacyjne. gospodarczà iwdalszej kolejnoÊci presj´ inflacyjnà. Wstrzàsy poda˝owe stanowià trudniejszy pro- Rada Polityki Pieni´˝nej opiera polityk´ pieni´˝nà blem dla polityki pieni´˝nej, bowiem w tym przyna strategii bezpoÊredniego celu inflacyjnego. Do- padku produkcja i inflacja zmieniajà si´ w prze- Êwiadczenia mi´dzynarodowe pokazujà, ˝e taka stra- ciwnych kierunkach. Niew∏aÊciwa reakcja polityki tegia jest skutecznym sposobem zapewnienia stabil- pieni´˝nej na taki wstrzàs mo˝e mieç daleko idàce noÊci cen. Po sprowadzeniu inflacji do niskiego pozio- niekorzystne skutki dla gospodarki. Próba ca∏komu, poczàwszy od 2004 r. RPP przyj´∏a ciàg∏y cel infla- witego zneutralizowania przez polityk´ pieni´˝nà cyjny na poziomie 2,5 % zsymetrycznym przedzia∏em wp∏ywu wstrzàsu poda˝owego na inflacj´ mo˝e odchyleƒ o szerokoÊci ±1 punkt procentowy. RPP re- prowadziç niepotrzebnie do znacznego spadku alizuje strategi´ wwarunkach p∏ynnego kursu waluto- produkcji, poniewa˝ ju˝ sam wstrzàs poda˝owy wego. System p∏ynnego kursu nie wyklucza prowa- wp∏ywa niekorzystnie na konsumpcj´ i inwestydzenia interwencji na rynku walutowym, gdyby oka- cje. Zkolei próba pe∏nego zamortyzowania — poza∏o si´ to niezb´dne do realizacji celu inflacyjnego. przez ekspansywnà polityk´ pieni´˝nà — realnych skutków wstrzàsu poda˝owego, wywo∏ujàcego Rada podtrzymuje dotychczasowy sposób rozu- wzrost cen ispadek produkcji, powoduje zregu∏y mienia celu inflacyjnego ijego realizacji: utrwalenie si´ wy˝szej inflacji i wymaga prowadzenia w nast´pnych okresach znacznie bardziej (cid:2)Po pierwsze, okreÊlenie cel ciàg∏y oznacza, ˝e od- restrykcyjnej polityki pieni´˝nej, powodujàcej silnosi si´ on do inflacji mierzonej rocznà zmianà niejsze spowolnienie tempa wzrostu gospodarcen towarów i us∏ug konsumpcyjnych w ka˝dym czego. Reakcja banku centralnego powinna zalemiesiàcu w stosunku do analogicznego miesiàca ˝eç od oceny trwa∏oÊci skutków wstrzàsu. poprzedniego roku. Dla lepszego zrozumienia procesów inflacyjnych uzasadnione jest równie˝ (cid:2)Po piàte, znaczna cz´Êç wstrzàsów poda˝owych pos∏ugiwanie si´ kwartalnymi irocznymi wskaêni- ma przejÊciowy charakter i niewielkà skal´, kami inflacji, takimi jak stosowane w projekcji in- w zwiàzku z czym nie ma potrzeby natychmiastoflacji NBP, w bud˝ecie paƒstwa oraz w statystyce wego reagowania na nie. Przy wi´kszych wstrzà- Unii Europejskiej. Przy ocenie presji inflacyjnej sach nawet przejÊciowe przyspieszenie wzrostu wa˝nà rol´ odgrywajà tak˝e miary inflacji bazo- cen mo˝e wywo∏aç wzgl´dnie trwa∏y wzrost oczewej. kiwaƒ inflacyjnych, awkonsekwencji wzrost inflacji ze wzgl´du na pojawienie si´ ˝àdaƒ p∏aco- (cid:2)Po drugie, przyj´te rozwiàzanie oznacza, ˝e poli- wych. Zadaniem polityki pieni´˝nej jest wi´c wtatyka pieni´˝na jest jednoznacznie ukierunkowana kiej sytuacji zapobieganie wtórnym skutkom na utrzymanie inflacji jak najbli˝ej celu 2,5%, wstrzàsu poda˝owego (tzw. efektów drugiej runa nie jedynie wewnàtrz przedzia∏u wahaƒ. Roz- dy). Ryzyko powstania tego rodzaju efektów jest wiàzanie takie pozwala na zakotwiczenie oczeki- znaczne wkrajach okrótkiej historii niskiej inflacji. waƒ inflacyjnych, co sprzyja prowadzeniu polity- Przy analizie wstrzàsów poda˝owych przydatne ki pieni´˝nej, która wreakcji na wstrzàsy wymaga stajà si´ miary inflacji bazowej, które pozwalajà mniejszych i rzadszych zmian stóp procento- przynajmniej cz´Êciowo odró˝niç skutki przejÊciowych. we od trwa∏ych zmian presji inflacyjnej.

(cid:2)Po szóste, ze wzgl´du na opóênienia reakcji pro- ocenie ryzyka wystàpienia zaburzeƒ na rynku akdukcji iinflacji na prowadzonà polityk´ pieni´˝nà, tywów oraz perspektyw inflacji na d∏u˝szà met´ wp∏ywa ona wniewielkim stopniu na poziom bie- przydatne mo˝e byç uwzgl´dnianie kszta∏towania ˝àcej inflacji. Bie˝àce decyzje w∏adz monetarnych si´ agregatów monetarnych. oddzia∏ujà na zachowanie cen w przysz∏oÊci, podobnie jak bie˝àca inflacja pozostaje pod wp∏y- (cid:2)Po dziesiàte, przy ocenie stopnia restrykcyjnoÊci wem zmian stóp procentowych dokonanych kilka polityki pieni´˝nej nale˝y braç pod uwag´ nie tylkwarta∏ów wczeÊniej. D∏ugoÊç tych opóênieƒ nie ko wysokoÊç realnych stóp procentowych, ale tak- ˝e poziom realnego kursu walutowego. Tak rozujest jednak sta∏a izale˝y wdu˝ej mierze od zachomiana restrykcyjnoÊç polityki pieni´˝nej wp∏ywa dzàcych w gospodarce zmian strukturalnych i inwraz z realizowanà politykà fiskalnà na ∏àcznà restytucjonalnych. Zmiany wmechanizmie transmistrykcyjnoÊç polityki makroekonomicznej. Nadsji impulsów monetarnych powodujà, ˝e banki miernie ekspansywna polityka fiskalna jest najcentralne tylko w przybli˝eniu mogà okreÊliç cz´stszym powodem koniecznoÊci utrzymania opóênienie, jakie wyst´puje od podj´cia decyzji stóp procentowych na wy˝szym poziomie. do zaobserwowania najsilniejszego jej wp∏ywu na wielkoÊci realne (produkcj´, zatrudnienie), a na- (cid:2)Po jedenaste, istotnà przes∏ankà podejmowania st´pnie na inflacj´. decyzji wpolityce pieni´˝nej jest bilans czynników (cid:2)Po siódme, polityka pieni´˝na oddzia∏uje na wp∏ywajàcych na prawdopodobieƒstwa ukszta∏towania si´ przysz∏ej inflacji powy˝ej lub poni˝ej cegospodark´ nie tylko poprzez zmiany stóp procenlu. Bilans ten jest tworzony na podstawie projekcji towych, ale równie˝ poprzez utrzymanie ich przez inflacji, oceny rzeczywistego przebiegu procesów pewien czas na okreÊlonym poziomie. Utrzymanie gospodarczych, które mogà odbiegaç od przebiestóp procentowych przez kilka okresów (miesi´cy gu przedstawionego w projekcji, a tak˝e kszta∏tolub kwarta∏ów) na niezmienionym poziomie jest wania si´ zmiennych oraz informacji nieuwzgl´drównie˝ decyzjà o istotnych konsekwencjach dla nionych bezpoÊrednio wprojekcji. Oceniajàc czyngospodarki, gdy˝ prowadzi do stopniowego zaniki wp∏ywajàce na kszta∏towanie si´ przysz∏ej inmykania albo otwierania si´ luki popytowej. flacji, banki centralne biorà pod uwag´ kszta∏towa- (cid:2)Po ósme, polityka pieni´˝na jest prowadzona nie si´ inflacji w przesz∏oÊci, poniewa˝ ma to w warunkach niepewnoÊci. Wysoka niepewnoÊç wp∏yw na stopieƒ zakotwiczenia oczekiwaƒ inflawynika mi´dzy innymi z faktu, ˝e modele wyko- cyjnych na poziomie celu inflacyjnego. Wtym konrzystywane przez banki centralne do prognozowa- tekÊcie istotna jest d∏ugoÊç okresu, wktórym inflania inflacji mogà zaczàç gorzej odwzorowywaç za- cja utrzymywa∏a si´ na poziomie zgodnym zcelem, chowanie gospodarki ze wzgl´du na zachodzàce oraz okresu, wktórym si´ od niego odchyla∏a. w niej zmiany strukturalne. Oznacza to, ˝e a) przy Wprzypadku podj´cia wià˝àcej decyzji dotyczàcej podejmowaniu decyzji konieczne jest uwzgl´dniadaty planowanego przystàpienia Polski do strefy euro nie ca∏okszta∏tu dost´pnej informacji, a nie tylko oraz zwiàzanego ztym wejÊcia do ERM II, Rada dokowyników projekcji inflacji; b) nie jest mo˝liwe pona niezb´dnych dostosowaƒ strategii polityki pieni´˝- s∏ugiwanie si´ prostà regu∏à polityki, która ex annej oraz — wporozumieniu zRadà Ministrów — polite mog∏aby byç znana uczestnikom rynku; oraz c) tyki kursowej do warunków wynikajàcych z konieczukierunkowana na przysz∏oÊç polityka pieni´˝na noÊci spe∏nienia kryteriów konwergencji niezb´dnych musi byç przedstawiana otoczeniu jako dà˝enie do przyj´cia euro. Zdaniem Rady przystàpienie Polski do zrealizowania celu inflacyjnego w warunkach do strefy euro powinno nastàpiç wnajbli˝szym mo˝liniepewnoÊci, a nie jako sprawowanie Êcis∏ej konwym terminie. troli nad przebiegiem procesów gospodarczych. (cid:2)Po dziewiàte, oceniajàc perspektywy inflacji — Rada wyra˝a przekonanie, ˝e wnadchodzàcych latach polityka gospodarcza w Polsce powinna byç reszczególnie gdy jest ona niska — banki centralne alizowana w taki sposób, aby poprzez przeprowadzew prowadzeniu polityki pieni´˝nej uwzgl´dniajà nie reform strukturalnych umo˝liwiç trwa∏e spe∏nienie kszta∏towanie si´ cen aktywów w zwiàzku z pokryteriów z Maastricht i jednoczeÊnie osiàgni´cie jak trzebà zapewnienia stabilnoÊci finansowej. Wwanajwi´kszych korzyÊci zwiàzanych z przystàpieniem runkach zliberalizowanych rynków finansowych do strefy euro. oraz sprzyjajàcych niskiej inflacji korzystnych zjawisk po poda˝owej stronie gospodarki wzrasta 2. Polityka pieni´˝na w 2009 r. potrzeba uwzgl´dniania stabilnoÊci finansowej w decyzjach w∏adz monetarnych. JeÊli w reakcji Podstawowym celem polityki pieni´˝nej prowana niskà inflacj´ banki centralne nadmiernie obni- dzonej w 2009 r. b´dzie — podobnie jak w latach po- ˝à stopy procentowe, mo˝e to prowadziç do szyb- przednich — dà˝enie do utrzymania inflacji wÊrednim kiego wzrostu cen aktywów. Wzrostowi temu to- okresie na poziomie 2,5 %. JednoczeÊnie polityka piewarzyszy ryzyko tzw. niestabilnego boomu, wktó- ni´˝na b´dzie nadal prowadzona w taki sposób, aby rym wy˝sza inflacja pojawia si´ ze znacznym sprzyjaç utrzymaniu zrównowa˝onego wzrostu gospoopóênieniem. Wraz zszybkim wzrostem cen akty- darczego. wów narasta ryzyko gwa∏townego iznacznego ich spadku, co rodzi zagro˝enie dla stabilnoÊci syste- W przypadku podj´cia wià˝àcej decyzji dotyczàcej mu finansowego i sfery realnej. StabilnoÊç syste- daty planowanego przystàpienia Polski do strefy euro, mu finansowego umo˝liwia efektywne funkcjono- Rada dostosuje strategi´ polityki pieni´˝nej do warunwanie mechanizmu transmisji, co jest kluczowe ków wynikajàcych zkoniecznoÊci spe∏nienia kryteriów dla w∏aÊciwej realizacji polityki pieni´˝nej. Przy konwergencji niezb´dnych do przyj´cia euro.

nych negatywnie wp∏ywajà na wzrost gospodarczy. ustawy bud˝etowej, deficyt bud˝etu paƒstwa ma ulec Z tego wzgl´du banki centralne w swoich decyzjach zmniejszeniu z 22,9 mld z∏ w 2008 r. do 18,2 mld z∏ muszà braç pod uwag´ ryzyko nadmiernego obni˝e- w 2009 r., a zatem w∏aÊnie o ok. 0,5 pkt. proc. PKB. nia wzrostu gospodarczego zwiàzanego z zacieÊnie- Jednak oczekiwane przez Rzàd pogorszenie salda funniem polityki pieni´˝nej, jakie by∏oby niezb´dne do duszy celowych ijednostek samorzàdu terytorialnego szybkiego obni˝enia inflacji do niskiego poziomu. w 2009 r. mo˝e utrudniç realizacj´ celu zapisanego Wkrajach, wktórych wzrost cen surowców nie zosta∏ w Programie Konwergencji. Bardzo istotna jest tak˝e zamortyzowany poprzez zmiany kursu walutowego, kwestia ˝àdaƒ p∏acowych zg∏aszanych przez pracowbanki muszà tak˝e uwzgl´dniaç wi´ksze ryzyko utrzy- ników sektora publicznego. Nadmierny wzrost p∏ac mania si´ inflacji na wysokim poziomie pomimo spo- wsektorze publicznym móg∏by oddzia∏ywaç wkierunwolnienia wzrostu gospodarczego. Z kolei w krajach ku pog∏´bienia deficytu tego sektora i zwi´kszenia bezpoÊrednio dotkni´tych kryzysem na rynku finanso- presji inflacyjnej. wym dodatkowym czynnikiem branym pod uwag´ w polityce pieni´˝nej jest kwestia zapewnienia stabil- Czynnikiem podwy˝szajàcym inflacj´ w2009 r. b´- noÊci systemu finansowego. dzie prawdopodobnie dalszy wzrost cen energii elektrycznej. Czynnikiem ryzyka dla inflacji pozostanie po- WPolsce w2009 r. oczekiwane jest obni˝enie tem- nadto kszta∏towanie si´ cen gazu ziemnego, w´gla pa wzrostu gospodarczego. Struktura wzrostu PKB iinnych noÊników energii, atak˝e roz∏o˝one wczasie prawdopodobnie nie ulegnie istotnej zmianie; nadal prze∏o˝enie wysokich cen tych noÊników na ceny deg∏ównà rol´ odgrywaç b´dzie wzrost popytu krajowe- taliczne produktów energetycznych. Innym istotnym go (choç w porównaniu z 2008 r. b´dzie on w wi´k- czynnikiem zwi´kszajàcym tempo wzrostu cen szym stopniu zwiàzany ze wzrostem konsumpcji, w 2009 r., a jednoczeÊnie pozostajàcym poza bezpoawmniejszym — inwestycji), awk∏ad eksportu netto Êrednim wp∏ywem polityki pieni´˝nej, b´dzie wzrost do wzrostu PKB pozostanie ujemny. Obni˝enie tempa akcyzy na niektóre towary, cz´Êciowo wynikajàcy zzowzrostu gospodarczego powinno ∏agodziç presj´ in- bowiàzaƒ akcesyjnych wobec Unii Europejskiej. flacyjnà oraz oddzia∏ywaç wkierunku stabilizacji deficytu obrotów bie˝àcych. WIpo∏owie 2008 r. Rada kontynuowa∏a rozpocz´- ty w2007 r. cykl podwy˝ek stóp procentowych. Wtym Wa˝nym czynnikiem, który b´dzie wp∏ywaç na samym czasie nast´powa∏o umocnienie kursu z∏oteprzebieg procesów inflacyjnych w Polsce w 2009 r., go. Dokonane podwy˝ki stóp procentowych w po∏àb´dà zmiany zachodzàce na rynku pracy. W I po∏owie czeniu ze znacznym umocnieniem kursu walutowego 2008 r. utrzymywa∏a si´ wysoka dynamika popytu na b´dà oddzia∏ywa∏y w kierunku zmniejszenia presji inprac´, co przy ograniczonym wzroÊcie poda˝y pracy flacyjnej w 2009 r. JednoczeÊnie ze wzgl´du na trwapowodowa∏o przyspieszenie dynamiki wynagrodzeƒ ∏oÊç skutków wstrzàsów cenowych na rynkach Êwiado poziomu znacznie przekraczajàcego tempo wzrostu towych oraz wzrost cen regulowanych w Polsce, któwydajnoÊci pracy. Oczekuje si´, ˝e spowolnienie wzro- re to czynniki przyczyni∏y si´ do przyspieszenia tempa stu gospodarczego b´dzie oddzia∏ywaç wkierunku ob- wzrostu cen, a tak˝e bioràc pod uwag´ opóênienia ni˝enia popytu na prac´ i ∏agodzenia presji p∏acowej. w mechanizmie transmisji impulsów polityki pieni´˝- JednoczeÊnie obserwowany od I kwarta∏u 2008 r. nej, powrót inflacji do celu 2,5 % b´dzie prawdopowzrostowy trend liczby osób aktywnych zawodowo dobnie nast´powa∏ stopniowo. utrzyma si´ prawdopodobnie tak˝e w 2009 r. Czynnikiem ∏agodzàcym napi´cia na rynku pracy b´dzie W 2009 r. poziom stóp procentowych b´dzie — prawdopodobne zmniejszenie skali migracji zarobko- podobnie jak w latach poprzednich — dostosowywawej, do czego powinno przyczyniç si´ wyraêne spo- ny do zmieniajàcej si´ oceny prawdopodobieƒstwa wolnienie wzrostu gospodarczego wWielkiej Brytanii, kszta∏towania si´ inflacji w Êrednim okresie powy˝ej Irlandii iinnych krajach strefy euro. Tendencje te b´dà lub poni˝ej celu inflacyjnego 2,5%. Stabilizowanie inoddzia∏ywaç w kierunku ograniczenia presji p∏acowej. flacji na poziomie celu inflacyjnego wÊrednim okresie Czynnikiem wp∏ywajàcym na sytuacj´ na rynku pracy jest zgodne ze strategià polityki pieni´˝nej Narodowew2009 r., aprzez to na dynamik´ wynagrodzeƒ, b´dzie go Banku Polskiego oraz politykà innych banków centak˝e ostateczny kszta∏t regulacji w zakresie emerytur tralnych realizujàcych strategi´ bezpoÊredniego celu pomostowych oraz ustalenia dotyczàce wysokoÊci inflacyjnego. p∏acy minimalnej. Ograniczenie liczby zawodów uprawnionych do korzystania zwczeÊniejszych emery- Wprzypadku podj´cia wià˝àcej decyzji dotyczàcej tur przyczyni∏oby si´ do wzrostu aktywnoÊci zawodo- daty planowanego przystàpienia przez Polsk´ do strewej osób starszych, a przez to do zwi´kszenia poda˝y fy euro, Rada b´dzie prowadzi∏a polityk´ pieni´˝nà pracy i zmniejszenia presji p∏acowej. Dalszy znaczny umo˝liwiajàcà spe∏nienie kryteriów konwergencji, wzrost p∏acy minimalnej, choç oddzia∏ywa∏by w kie- a tym samym umo˝liwiajàcà przyj´cie przez Polsk´ runku zwi´kszenia aktywnoÊci zawodowej, móg∏by euro wwyznaczonym terminie. spowodowaç zmniejszenie popytu na prac´ osób oni˝szych kwalifikacjach oraz wzrost szarej strefy. Wa˝nym czynnikiem, który sprzyja∏by zapewnieniu stabilnoÊci makroekonomicznej w d∏u˝szym okresie, Jednym z istotnych uwarunkowaƒ polityki pie- azarazem trwa∏emu spe∏nianiu kryteriów zMaastricht, ni´˝nej w 2009 r. b´dzie tak˝e kszta∏t polityki fiskalnej jest przeprowadzenie reform strukturalnych, wtym rew latach 2009—2010. Zgodnie z Programem Konwer- formy finansów publicznych, które przyczyni∏yby si´ gencji, Aktualizacja 2007 po oczekiwanym rozluênie- do przyspieszenia d∏ugofalowego wzrostu gospodarniu polityki fiskalnej w2008 r., wkolejnych latach ma czego i jednoczeÊnie ogranicza∏yby presj´ inflacyjnà. ona byç zacieÊniana o 0,5 pkt. proc. PKB rocznie. W ocenie Rady reformy te sà niezb´dne dla pe∏nego Zgodnie z przedstawionym przez Rzàd projektem wykorzystania szans zwiàzanych zprzyj´ciem euro.

W grudniu 2008 r. w Narodowym Banku Polskim Stopa lombardowa NBP wyznacza koszt pozyskazakoƒczone zostanà prace nad Raportem na temat pe∏- nia pieniàdza w NBP. OkreÊla górny pu∏ap wzrostu nego uczestnictwa Rzeczypospolitej Polskiej wtrzecim rynkowej stopy overnight. etapie Unii Gospodarczej i Walutowej. Raport ten zostanie wykorzystany przy opracowaniu planu dzia∏aƒ Stopa depozytowa NBP wyznacza oprocentowazwiàzanych zprzystàpieniem Polski do strefy euro. nie depozytu w NBP. OkreÊla dolne ograniczenie dla wahaƒ rynkowej stopy overnight. Wa˝nym elementem w procesie realizacji celu inflacyjnego jest komunikacja banku centralnego z oto- Operacje otwartego rynku czeniem. Wjej ramach Rada przedstawia swojà ocen´ aktualnego stanu gospodarki oraz przysz∏ego przebie- Operacje otwartego rynku sà podstawowym ingu procesów gospodarczych. Najwa˝niejszymi instrustrumentem umo˝liwiajàcym utrzymywanie krótkomentami w sferze komunikacji w 2009 r. b´dà nadal terminowych rynkowych stóp procentowych na po- Informacje po posiedzeniu Rady Polityki Pieni´˝nej ziomie spójnym zrealizacjà ustalonego przez RPP ceoraz konferencje prasowe po posiedzeniach RPP, lu inflacyjnego. atak˝e Opisy dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieni´˝nej iRaporty oinflacji. Za pomocà operacji podstawowych oraz dostrajajàcych bank centralny b´dzie oddzia∏ywa∏ na warunki W przypadku podj´cia wià˝àcej decyzji dotyczàcej p∏ynnoÊciowe w sektorze bankowym w taki sposób, daty planowanego przystàpienia Polski do strefy euro, aby mo˝liwe by∏o kszta∏towanie si´ stawki POLONIA Rada przedstawi dokument opisujàcy strategi´ polityki pieni´˝nej podporzàdkowanà koniecznoÊci trwa∏e- wpobli˝u stopy referencyjnej NBP. go spe∏nienia kryteriów konwergencji w okresie poprzedzajàcym przyj´cie euro. Dokument ten b´dzie Operacje podstawowe b´dà standardowo przestanowi∏ aktualizacj´ Strategii polityki pieni´˝nej po prowadzane w sposób regularny (raz w tygodniu), 2003 roku. z 7-dniowym z regu∏y terminem zapadalnoÊci. Na przetargach b´dzie obowiàzywaç sta∏a rentownoÊç na 3. Instrumenty polityki pieni´˝nej poziomie stopy referencyjnej NBP. P∏ynnoÊç sektora bankowego w2009 r. Z uwagi na mo˝liwoÊç pojawienia si´ w 2009 r. niedoboru p∏ynnoÊci w sektorze bankowym, NBP b´- NBP szacuje, ˝e w2008 r. Êredni poziom wyemito- dzie móg∏ przeprowadzaç operacje podstawowe zawanych bonów pieni´˝nych NBP z 7-dniowym termi- równo w kierunku zasilajàcym, jak i absorbujàcym. nem zapadalnoÊci wyniesie oko∏o 11 mld z∏. W okresach utrzymywania si´ nadp∏ynnoÊci, bank centralny b´dzie emitowa∏ bony pieni´˝ne. Natomiast Wzrost poziomu pieniàdza gotówkowego wobiegu w okresach niedoboru p∏ynnoÊci, NBP b´dzie zasila∏ b´dzie w 2009 r. wp∏ywa∏ na ograniczenie p∏ynnoÊci sektor bankowy w p∏ynnoÊç za pomocà transakcji sektora bankowego. Wprzeciwnym kierunku b´dà zkorepo. Ich zabezpieczenie b´dà stanowiç papiery warlei oddzia∏ywaç dokonywane wNBP operacje zamiany toÊciowe akceptowane przez NBP. na z∏ote nap∏ywajàcych do Polski Êrodków unijnych. Operacje dostrajajàcemogà zostaç podj´te wce- Istotny wp∏yw na poziom p∏ynnoÊci sektora banlu ograniczenia wp∏ywu zmian wwarunkach p∏ynnokowego b´dzie mia∏ tak˝e sposób finansowania ob- Êciowych w sektorze bankowym na wysokoÊç króts∏ugi zad∏u˝enia zagranicznego Skarbu Paƒstwa. Zak∏adany przez NBP zakup walut obcych przez MF koterminowych rynkowych stóp procentowych. Mowbanku centralnym b´dzie powodowa∏ ograniczenie gà one obejmowaç operacje absorbujàce (emisj´ bop∏ynnoÊci sektora bankowego. nów pieni´˝nych NBP, transakcje reverse repo) oraz zasilajàce (przedterminowy wykup bonów pieni´˝- Mo˝liwy udzia∏ Polski wERM IImo˝e mieç wp∏yw nych NBP, transakcje repo). ZapadalnoÊç, rentowna poziom p∏ynnoÊci sektora bankowego. noÊç oraz sposób przeprowadzania operacji b´dà uzale˝nione od sytuacji wyst´pujàcej w sektorze Wzale˝noÊci od kszta∏towania si´ wskazanych wybankowym. ˝ej czynników mo˝liwe jest utrzymanie w2009 r. nadwy˝ki p∏ynnoÊci w sektorze bankowym lub wystàpie- Operacje strukturalne mogà zostaç przeprowanie jej niedoboru. dzone wcelu d∏ugoterminowej zmiany struktury p∏ynnoÊci w sektorze bankowym. Gdyby wystàpi∏a taka Stopa procentowa koniecznoÊç, bank centralny mo˝e przeprowadziç nast´pujàce operacje strukturalne: emisj´ obligacji, Podstawowym instrumentem polityki pieni´˝nej przedterminowy wykup obligacji, zakup isprzeda˝ pajest krótkoterminowa stopa procentowa. Zmiany wypierów wartoÊciowych na rynku wtórnym. sokoÊci stopy referencyjnej NBP okreÊlajà kierunek prowadzonej polityki pieni´˝nej. Poziomy stóp depo- Rezerwa obowiàzkowa zytowej oraz lombardowej NBP wyznaczajà pasmo wahaƒ stopy procentowej overnightna rynku mi´dzy- Podstawowà funkcjà rezerwy obowiàzkowej jest bankowym. stabilizowanie bie˝àcych warunków p∏ynnoÊciowych Stopa referencyjna NBP okreÊla rentownoÊç pod- w sektorze bankowym. Mo˝liwoÊç utrzymywania restawowych operacji otwartego rynku, wp∏ywajàc jed- zerwy obowiàzkowej w systemie uÊrednionym ogranoczeÊnie na poziom krótkoterminowych rynkowych nicza zmiennoÊç najkrótszych rynkowych stóp prostóp procentowych. centowych.

Ewentualne zmiany stóp rezerwy obowiàzkowej Wa˝nym elementem systemu rozliczeniowego sà b´dà uzale˝nione od kszta∏towania si´ warunków oferowane przez NBP kredyty w z∏otych i w euro stap∏ynnoÊciowych wsektorze bankowym. nowiàce êród∏o pozyskania Êrodków w ciàgu dnia operacyjnego. Kredyty te sà zabezpieczane, podobnie Operacje depozytowo-kredytowe jak kredyt lombardowy, papierami wartoÊciowymi akceptowanymi przez bank centralny. Kredyty te nie sà Operacje depozytowo-kredytowe majà na celu oprocentowane. ograniczanie skali wahaƒ stawki rynkowej overnight. Banki uczestniczà w tych operacjach z w∏asnej inicja- Interwencje walutowe tywy. Instrumentem polityki pieni´˝nej, który mo˝e zo- Depozyt na koniec dnia pozwala na lokowanie staç wykorzystany przez NBP, sà interwencje na rynnadwy˝ek Êrodków w banku centralnym na termin ku walutowym. Zmiany kursu walutowego wywieraovernight. Jego oprocentowanie okreÊla dolne ogra- jà istotny wp∏yw na inflacj´, a tym samym mogà zaniczenie dla stawki rynkowej kwotowanej na ten ter- istnieç okolicznoÊci, w których Rada Polityki Pieni´˝- min. nej zadecyduje, ˝e dà˝enie do stabilizowania inflacji wymaga dokonania interwencji na rynku waluto- Kredyt lombardowyumo˝liwia bankom komercyj- wym. nym zaciàganie kredytu na termin overnight. Kredyt ten jest zabezpieczany papierami wartoÊciowymi, ak- W przypadku przystàpienia Polski do ERM II, inceptowanymi przez bank centralny. Jego oprocento- terwencje na rynku walutowym mogà byç równie˝ wanie wyra˝a kraƒcowy koszt pozyskania pieniàdza wykorzystywane do stabilizowania kursu z∏otego w banku centralnym, co stanowi górne ograniczenie wcelu spe∏nienia kryterium stabilnoÊci kursu walutodla stawki rynkowejovernight. wego.